Википеди cewiki https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%8C%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D0%B3%D3%80%D0%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Медиа ГӀирс Дийцар Декъашхо Декъашхочун дийцар Википеди Википедин дийцаре Файл Файл йийцар MediaWiki MediaWiki йийцар Кеп Кеп йийцар ГӀо ГӀо дийцар Категори Категори йийцар Ков Ков дийцаре TimedText TimedText talk Модуль Модуль йийцар Event Event talk Кеп:Финийн-угрийн меттанаш 10 3792 26547014 10456296 2026-10-10T05:30:56Z VolnyiLev 18828 26547014 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Финийн-угрийн меттанаш |navbar = |state = autocollapse |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background: {{Мотт/familycolor|уралан}} |корта = [[Финийн-угрийн меттанаш]] |сурт = |дегӀан_хатӀ = |коьртанийн_хатӀ = background: {{Мотт/familycolor|уралан}} |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0; | лакхахь_хатӀ= background:{{Мотт/familycolor|уралан}} | лакхахь = [[Прафинийн-угрийн мотт|прафинийн-угрийн мотт]] [[Белла мотт|†]] (шира мотт) |корта1 = [[Финийн-пермийн меттанаш]] |корта2 = [[Пермийн меттанаш|Пермийн]] |могӀам2 = * [[Комийн мотт|комийн]] (''[[коми-зырянийн мотт|коми-зырянийн]] • [[Коми-пермякийн мотт|коми-пермякийн]] • [[коми-язьвинийн мотт|коми-язьвинийн]]'') • [[удмуртийн мотт|удмуртийн]] |корта3 = [[Финийн-волган меттанаш|Финн-волган]] |могӀам3 = * [[марийн мотт|марийн]]: [[марийн мотт|лугово-малхбален марийн]] • [[Ломарчумарийн мотт|Ломарчумарийн]] * [[мордовийн меттанаш|мордовийн]]: [[мокшанийн мотт|мокшанийн]] • [[эрзянийн мотт|эрзянийн]] * белларш: [[мерянийн мотт|мерянийн †]] • [[мещерийн мотт|мещерийн †]] • [[муромийн мотт|муромийн †]] |корта4 = [[Балтиканйистера-финийн меттанаш|Балтиканйистера-финнийн]] |могӀам4 = * [[вепссийн мотт|вепссийн]] • [[Вотикийн мотт|Вотикийн]] (''[[кревинийн диалект|кревинийн †]]'') • [[Ингрийн мотт|ингрийн]] • [[карелийн мотт|карелийн]] (''[[тверан карелийн меттан диалект|тверан карелийн]]'' • ''[[ливвиковийн диалект|ливвиковийн диалект]]'' • ''[[Людикови диалект|людиковийн диалект]]'') • [[ливийн мотт|ливийн †]] • [[Финнийн мотт|Финнийн]] (''[[квенийн мотт|квенийн]] • [[меянкиели]]'') • [[эстонхойн мотт|эстонхойн]] (''[[Къилба-эстонхойн мотт|къилба-эстонхойн]]'' • ''[[вырускийн диалект|вырускийн]]'') |корта5 = [[Саамийн меттанаш|Саамийн]] |могӀам5 = * [[бабинийн саамийн мотт|бабинийн&nbsp;†]] • [[инари-саамийн мотт|инари]] • [[йоканьгийн-саамийн мотт|йоканьгийн]] • [[кеми-саамийн мотт|кеми&nbsp;†]] • [[Килдийн-саамийн мотт|кильдин]] • [[колтта-саамийн мотт|колтта]] • [[луле-саамийн мотт|луле]] • [[пите-саамийн мотт|пите]] • [[Къилбаседа-Саамийн мотт|къилбаседа-саамийн]] • [[уме-саамийн мотт|уме]] • [[къилба саамийн мотт|къилба саамийн]] |корта6 = [[Угрийн меттанаш|Угорийн]] |корта7 = [[Венгрийн меттанаш|Венгрийн]] |могӀам7 = * [[венгрийн мотт|венгрийн]] |корта8 = [[Об-угрийн меттанаш|Об-угрийн]] |могӀам8 = * [[мансийн мотт|мансийн]] • [[хантийн мотт|хантийн]] |лахахь_хатӀ = background: {{Мотт/familycolor|уралан}}; |лахахь = <div class="center">{{†}} — [[Белла меттанаш|белла меттанаш]]</div> }}<noinclude> [[Категори:Меттанийн тобанийн кепаш]] </noinclude> 4layrmjfm9jjtqhb35sce69l97jmvmt Комийн мотт 0 7898 26546994 10106608 2026-10-10T05:21:15Z VolnyiLev 18828 26546994 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Комийн мотт''' (коми кыв) [[Финийн-угрийн меттанаш|Финийн-угрийн]] а, [[Пермийн меттанаш|Пермийн]] а мотт бу. 336 300 стага буьйцу комийн мотт. Баьржина бу [[Коми Республика|Коми Республикехь]]<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Komi_language Гочдар ингалсан Википедийара таптара ''Komi language'']</ref> == КъамелIаморг == {|style="font-size:95%;" |- style="background:#efefef;" !width="200px"| Комихойн !!width="200px"| Нохчийн |- | Бур асыв || Iуьйре дика йойла |- | Бур лун || Де дика йойла |- | Бур рыт || Суьйре дика йойла |- | Чолöм || Маршалла |- | Видза олан? || Муха ду гIуллакхаш? |- | Бура || Дика ду |- | Кыдзи тэнö шуöны? || Хьан цIе хIун ю? |- | Аттьö || Баркалла |- | Талун || Тахана |- | Тöрыт || Селхана |- | Аски || Кхана |- | Тöв || Iа |- | Гожöм || Аьхка |- |} == Коми абат == Коми абат оьрсийн абат кхин а бу, элпшаца I i и Ö ö. [[1920]] шо абат Коми маттахь [[Молодцов Абат]] бара. {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | А а | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Б б | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | В в | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Г г | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Д д | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Е е | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ё ё | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ж ж |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | З з | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | И и | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | I i | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Й й | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | К к | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Л л | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | М м | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Н н |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | О о | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ö ö | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | П п | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Р р | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | С с | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Т т | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | У у | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ф ф |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Х х | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ц ц | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ч ч | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ш ш | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Щ щ | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ъ ъ | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ы ы | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ь ь |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Э э | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ю ю | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Я я |} == Молодцов Абат == {| cellpadding=4 style="font-size:larger; text-align:center;" summary="Thirty-three letters of the Molodtsov alphabet, capital and small" |+ style="font-size:smaller;" | '''МОЛОДЦОВ АНБУР''' |- | '''А а''' || '''Б б''' || '''В в''' || '''Г г''' || '''Ԁ ԁ''' || '''Ԃ ԃ''' || '''Е е''' || '''Ж ж''' || '''З з''' || '''Ԅ ԅ''' || '''Ԇ ԇ''' || |- | '''I i''' || '''Ј ј''' || '''К к''' || '''Л л''' || '''Ԉ ԉ''' || '''М м''' || '''Н н''' || '''Ԋ ԋ''' || '''О о''' || '''Ö ö''' || '''П п''' || '''Р р''' || |- | '''С с''' || '''Ԍ ԍ''' || '''Т т''' || '''Ԏ ԏ''' || '''У у''' || ('''Ф ф''') || ('''Х х''') || ('''Ц ц''') ||'''Ч ч''' || '''Ш ш''' || '''Щ щ''' || '''Ы ы''' || |} == Кхин хьажа == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{en}} [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=kom Етнологь таптар] * {{ru}} [http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%B7%D1%8B%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8#.D0.A1.D1.83.D1.89.D0.B5.D1.81.D1.82.D0.B2.D0.B8.D1.82.D0.B5.D0.BB.D1.8C.D0.BD.D0.BE.D0.B5 Комийн грамматика оьрсийн Википедийахь] * {{ru}} [http://foto11.com/komi/vocabular/ Комийн-оьрсийн дошам] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150814234459/http://foto11.com/komi/vocabular/ |date=2015-08-14 }} * {{en}} [http://foto11.com/komi/vocabular/komi_english.shtml КъамелIаморг Комийн-Ингалсан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101106030007/http://foto11.com/komi/vocabular/komi_english.shtml |date=2010-11-06 }} {{interwiki|kv|Медшӧр лист бок|коми-зырянийн|}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} [[Категори:Финийн-угрийн меттанаш]] [[Категори:Коми Республика]] [[Категори:Меттанаш Россехь]] 9wepkn0laeedcyz0b9y9mzoyf6bxf5j Вепссийн мотт 0 7901 26547010 11601056 2026-10-10T05:29:14Z VolnyiLev 18828 26547010 wikitext text/x-wiki {{Мотт |бос = уралан |меттан цӀе = Вепссийн мотт |шен цӀе= vepsän kel' |пачхьалкхаш = [[Росси]] |регионаш = [[Карели]], [[Ленинградан область]], [[Вологдин область]], [[Иркутскан область]], [[Кемеровн область]] |официалан мотт ={{Байракх|Карели}} [[Карели]]<br />{{Байракх|Вологдин область}} <!-- [[Вепсское национальное сельское поселение]] --> |нисдеш организаци = [[Карелин Ӏедал]]<ref name=autogenerated1>[http://www.regnum.ru/news/814211.html Алфавит карельского и вепсского языков утвержден в латинской графике], 17.04.2007</ref> |буьцуш болу нах = 3613 в России (2010)<ref name="Перепись2010-языки">[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab6.xls Население Российской Федерации по владению языками] // Информационные материалы об окончательных итогах [[Всероссийская перепись населения (2010)|Всероссийской переписи населения 2010 года]] на сайте [[Федеральная служба государственной статистики|Федеральной службы государственной статистики]].{{V|30|12|2011}}</ref> |рейтинг = |статус = серьёзная угроза исчезновения |категори = [[Евразин меттанаш]] |классификаци = [[Уралан меттанаш|Уралан доьзал]] :[[Финн-угорийн меттанаш|Финн-угорийн га]] ::[[Финн-волан меттанаш|Финн-волган тоба]] :::[[Балтикан-финийн меттанаш|Балтикан-финийн бухара тоба]] |йоза= [[латиница]], [[кириллица]] (официалан тӀелаьцна йац) |ГОСТ 7.75–97 = веп 135 |ISO3 = vep }}'''Вепссийн мотт''' ({{Lang-vep|vepsän kel'}}) [[финн-угорийн меттанаш|финн-угорийн]] мотт бу. 6 355 оцул нах буьйцу эстонхойн мотт, дукха берш Ӏаш бу Россин [[Вологдин область|Вологдин област]]ехь. [[Вепсаш]] иза буьйцу. == КъамелӀаморг == {|style="font-size:95%;" |- style="background:#efefef;" !width="200px"| Вепс !!width="200px"| Нохчийн |- | Minä || Со |- | Sinä || Хьо |- | Hän || Иза |- | Mö || Тхо, Вай |- | Tö || Шу |- | Hö || Уьш |- | Minä armastan sindai || Суна хьо йеза/веза |- | Minä pagižen vepsän kelel || Ас вепс мотт буьйца |- | ---- || ---- |- | Üks' || Цхьаъ |- | Kaks' || Шиъ |- | Koume || Кхоъ |- | Nell' || Диъ |- | Viž || Пхиъ |- | Kuz' || Ялх |- | Seičeme || ВорхI |- | Kahesa || БархI |- | Ühesa || Исс |- | Kümne || Итт |- | Üks’toštkümne || Цхьайтта |- |} == Вепс абат == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ’ |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажорагаш == * {{en}} [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=vep Етнологь таптар] * {{vep}} [http://vepswiki.wikidot.com/ Энциклопеди вепс маттахь] {{Финийн-угрийн меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] b96psrvafsfrfgqwm6khquc42byukmm Вотикийн мотт 0 7903 26547009 10094319 2026-10-10T05:28:02Z VolnyiLev 18828 26547009 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} ''' Вотикийн мотт''' ({{мотт-vot}} vađđaa ceeli) [[Финийн-угрийн меттанаш|Финийн-угрийн]] мотт бу. 20 оцул нах буьйца вотикийн мотт, дукха хIокхеран нах [[Воти]] чохь [[Ингри]] чохь, и церан къоман цIе [[Водь нах]] ю. Цунах чIогIа тера [[эстонхойн мотт]] и [[ингрийн мотт]] бу.<ref>Ariste, Paul (1968). A Grammar of the Votic Language. Bloomington: Indiana University. ISBN 978-0-87750-024-7</ref> == КъамелIаморг == {|style="font-size:95%;" |- style="background:#efefef;" !width="200px"| Вотикийн !!width="200px"| Нохчийн |- | Tere oomnikkoa || Iуьйре дика йойла |- | Tere päivä || Де дика йойла |- | Tere õhtagoa || Суьйре дика йойла |- | Terve || Маршалла |- | Poika || КIант |- | Tyttö || ЙоI |- | Suvaan sinua || Суна хьо йеза/веза |- | ---- || ---- |- | Miä || Со |- | Siä || Хьо |- | Tämä || Иза |- | Myy || Тхо, Вай |- | Tyy || Шу |- | Nämä || Уьш |- |} == Вотикийн абат == Вотикийн абат эстонхойн абат бу. {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | A a | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | B b | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | C c | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | D d | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | E e | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | F f | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | G g | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | H h |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | I i | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | J j | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | K k | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | L l | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | M m | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | N n | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | O o | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | P p |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Q q | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | R r | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | S s | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Š š | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Z z | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ž ž | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | T t | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | U u |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | V v | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | W w | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Õ õ | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ä ä | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ö ö | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Ü ü | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | X x | style="width:4em; text-align:center; padding: 4px;" | Y y |} == Кхин хьажа == * [[Ингри]] * [[Ингрийн мотт]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{en}} [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=vot Етнологь таптар] * {{ru}} [http://elf.org.ru/index.php?i=lang&lng=vodsk&l=1 Вотикийн меттан шаIамалург оьрсийн маттахь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110815144540/http://elf.org.ru/index.php?i=lang&lng=vodsk&l=1 |date=2011-08-15 }} {{Финийн-угрийн меттанаш}} [[Категори:Финийн-угрийн меттанаш]] [[Категори:Ингри]] mvn5xbbhnhw8ovwm8em0x96xudxvgfa Ингрийн мотт 0 7905 26547006 10094330 2026-10-10T05:25:14Z VolnyiLev 18828 26547006 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Ингрийн мотт''' (шен цӀе ižorkan keeli) [[Финийн-угрийн меттанаш|Финийн-угрийн]] мотт бу. 327 оцул нах буьйца ингрийн мотт, дукха хIокхеран нах [[Ингри]] чохь, бальтикийн меттиг [[Россе]] чохь.<ref>Гочдар таптара [[:ru:Ижорский язык|Ижорский язык]] оьрсийн Википедийахь</ref> Цунах чIогIа тера [[эстонхойн мотт]] и [[вотикийн мотт]] бу.<ref>Paul Ariste 1981. Keelekontaktid. Tallinn: Valgus. [pt. 2.6. Kolme läänemere keele hääbumine lk. 76 - 82]</ref> Тахана хIинцца бераша ингрийн мотт ца буьйца.<ref>[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=izh Етнологь таптар] а ингалсан маттахь - ''Language usage''a</ref> [[Сурт:Votic language map.png|left|200px|thumb|Ингрийн меттиг Россе чохь]] == Ингрийн абат == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ƶ ƶ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ç ç | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ş ş | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь |} == Кхин хьажа == * Ингрийн мотт == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{en}} [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=izh Етнологь таптар] {{Финийн-угрийн меттанаш}} [[Категори:Финийн-угрийн меттанаш]] [[Категори:Ингри]] aq9b2vsdkcun68g3a299cs4j9mh0gtq Карелийн мотт 0 7907 26547005 11147572 2026-10-10T05:24:58Z VolnyiLev 18828 26547005 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Карелийн мотт''' (''karjalan kieli'') [[финн-угорийн меттанаш|финн-угорийн]] мотт бу. 118 000 оцул нах буьйца карелийн мотт, дукха хӀокхеран нах [[Карели]]ахь, [[Росси]] чохь. Карелийнчу маттах тера [[финнийн мотт]] бу.<ref>A. Kьnnap, P. Palmeos, T. Seilenthal, Pхhja ja itta. LehekьӀgi meie sugulaskeelte uurimisloost. Tallinn, 1974</ref> Карелийн меттанна диалекташ и меттанаш, мюлхниг [[лудикийн мотт]] а [[олонец-карелийн]] а бу.<ref>http://www.kotus.fi/verkkojulkaisut/julk129/karjalat_kartta1.shtml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040602001752/http://www.kotus.fi/verkkojulkaisut/julk129/karjalat_kartta1.shtml |date=2004-06-02 }}</ref> == КъамелӀаморг == {|style="font-size:95%;" |- style="background:#efefef;" !width="200px"| Карелийн !!width="200px"| Нохчийн |- | Hüvä päivä || Де дика хуьйла |- | Terveh teile || Маршалла |- | Kui elät? || Муха ду гӀуллакхаш? |- | Hyvin || Дика ду |- | Kui sinun kuchutah? || Хьан цӀе хӀун ю? |- | Minun kuchutah … || Сан цӀе … ю |- | Pasiippa || Баркалла |- | Mie en ellendä || Со ца кхета |- | Ta || ХӀаъ |- | Ei || ХӀан-хӀа |- | Proљaikua || Ӏодика йойла |} == Карелийн абат == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ' |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{en}} [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=fin Етнологь таптар] * {{krl}} [http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/krl Инкюьбейтор Тест-Вики карелийн маттахь (Карелийн Википеди)] * {{krl}} [http://elibrary.karelia.ru/book.shtml?levelID=034005&id=2071&cType=1 Карелийн грамматика)] * {{krl}} [http://sanakniigu.onego.ru/index.php?lan=rus Инкюьбейтор Карелийн-оьрсийн-финляндхойн кхо мотт дошам] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105231902/http://sanakniigu.onego.ru/index.php?lan=rus |date=2020-11-05 }} * {{en}} [http://www.omniglot.com/writing/karelian.htm Омниглоть информаци карелийнчу маттах лаьца] {{Финийн-угрийн меттанаш}} [[Категори:Карели]] 3iuwq1g5f1ddu7tvsj1bjfgnsltkf0l Путин, Владимир Владимирович 0 10237 26546512 23512923 2026-10-09T16:54:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546512 wikitext text/x-wiki {{Кхин маьӀнаш|Путин}} {{Пачхьалкхан гӀуллакххо | ЦӀе = Путин Владимир Владимирович | Сурт = Vladimir Putin September 5, 2022 (cropped).jpg | Шоралла = 240 | Суьртах лаьцна = | Дарж = [[Россин Федерацин Президент]] | Муьран йуьххьехь = 2012 шеран 7 май | Муьран чаккхенгахь = | Урхалладаран мур = | Хьалха хилларг = [[Медведев, Дмитрий Анатольевич|Медведев Дмитрий]] | Когаметтаниг = | Ӏедалан куьйгалхо = [[Зубков, Виктор Алексеевич (пачхьалкхан гӀуллакххо)|Зубков Виктор]] <small>(2012, {{Д.кх.}})</small><br>[[Медведев, Дмитрий Анатольевич|Медведев Дмитрий]] <small>(2012—2020)</small><br>[[Мишустин, Михаил Владимирович|Мишустин Михаил]] <small>(2020 дуьйна)</small><br>[[Белоусов, Андрей Рэмович|Белоусов Андрей ]] <small>(2020, {{Д.кх.}})</small> | Вице-президент = | Президент = | Паччахь = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Дарж_2 = | Муьран йуьххьехь_2 = 2000 шеран 7 май | Муьран чаккхенгахь_2 = 2008 шеран 7 май<br><small>({{Д.кх.}} 1999 шеран 31 декабрь — 2000 шеран 7 май)</small> | Урхалладаран мур_2 = | Хьалха хилларг_2 = [[Ельцин, Борис Николаевич|Ельцин Борис]] | Когаметтаниг_2 = [[Медведев, Дмитрий Анатольевич|Медведев Дмитрий]] | Династи_2 = | Ӏедалан куьйгалхо_2 = [[Касьянов, Михаил Михайлович|Касьянов Михаил]]<br />[[Христенко, Виктор Борисович|Христенко Виктор]]<br />[[Фрадков, Михаил Ефимович|Фрадков Михаил]]<br />[[Зубков, Виктор Алексеевич (пачхьалкхан гӀуллакххо)|Зубков Виктор]] | Вице-президент_2 = | Президент_2 = | Паччахь_2 = | Губернатор_2 = | Вице-губернатор_2 = | Дарж_3 = [[Россин Федерацин Ӏедалан Председатель]] | Муьран йуьххьехь_3 = 2008 шеран 8 май | Муьран чаккхенгахь_3 = 2012 шеран 7 май | Хьалха хилларг_3 = [[Зубков, Виктор Алексеевич (пачхьалкхан гӀуллакххо)|Зубков Виктор]]<ref>[http://lenta.ru/news/2007/09/14/zubkov/ Lenta.ru, «Виктор Зубков утвержден премьер-министром России», 14 сентября 2007]</ref> | Когаметтаниг_3 = [[Зубков, Виктор Алексеевич (пачхьалкхан гӀуллакххо)|Виктор Зубков]]<br />[[Медведев, Дмитрий Анатольевич|Медведев Дмитрий]] | Династи_3 = | Ӏедалан куьйгалхо_3 = | Вице-президент_3 = | Президент_3 = [[Медведев, Дмитрий Анатольевич|Медведев Дмитрий]] | Паччахь_3 = | Губернатор_3 = | Вице-губернатор_3 = | Гуллакх4 = | Муьран йуьххьехь_4 = 1999 шеран 16 август | Муьран чаккхенгахь_4 = 2000 шеран 7 май<br><small>(Д.кх. 1999 шеран 9—16 август)</small> | Президент_4 = [[Ельцин, Борис Николаевич|Ельцин Борис]]<br><small>иза ша</small> | Хьалха хилларг_4 =[[Степашин, Сергей Вадимович|Степашин Сергей]] | Когаметтаниг_4 =[[Касьянов, Михаил Михайлович|Касьянов Михаил]] | Дарж_5 = [[Союзан пачхьалкх#Министрийн Совет|Союзан пачхьалкхан Министрийн Советан председатель]] | Муьран йуьххьехь_5 = 2008 шеран 27 май | Муьран чаккхенгахь_5 = 2012 шеран 18 июль | Хьалха хилларг_5 = [[Зубков, Виктор Алексеевич (пачхьалкхан гӀуллакххо)|Зубков Виктор]] | Когаметтаниг_5 = [[Медведев, Дмитрий Анатольевич|Медведев Дмитрий]] | Дарж_6 = [[Цхьааллин Росси|«Цхьааллин Росси» партин председатель]] | Муьран йуьххьехь_6 = 2008 шеран 7 май | Муьран чаккхенгахь_6 = 2012 шеран 26 май | Хьалха хилларг_6 = [[Грызлов, Борис Вячеславович|Грызлов Борис]] | Когаметтаниг_6 = [[Медведев, Дмитрий Анатольевич|Медведев Дмитрий]] | Дарж_7 = [[ЛДП Коьртийн совет#Пачхьалкхийн Коьртийн советан председателаш|ЛДП Коьртийн советан<br>председатель]] | Муьран йуьххьехь_7 = 2017 шеран 1 январь | Муьран чаккхенгахь_7 = 2006 шеран 20 май | Хьалха хилларг_7 = [[Атамбаев, Алмазбек Шаршенович|Атамбаев Алмазбек]] | Когаметтаниг_7 = [[Рахмон, ЭмомӀали|Рахмон ЭмомӀали]] | Муьран йуьххьехь_8 = 2004 шеран 16 сентябрь | Муьран чаккхенгахь_8 = 2017 шеран 31 декабрь | Хьалха хилларг_8 = [[Кучма, Леонид Данилович|Кучма Леонид]] | Когаметтаниг_8 = [[Назарбаев, Нурсултан Абишевич|Назарбаев Нурсултан]] | Муьран йуьххьехь_9 = 25 января 2000 | Муьран чаккхенгахь_9 = 29 января 2003 | Хьалха хилларг_9 = [[Ельцин, Борис Николаевич|Борис Ельцин]] | Когаметтаниг_9 = [[Кучма, Леонид Данилович|Леонид Кучма]] | Дарж_10 = [[Россин Федерацин Кхерамзаллин Совет]]ан секретарь | Муьран йуьххьехь_10 = 1999 шеран 29 март | Муьран чаккхенгахь_10 = 1999 шеран 9 август | Хьалха хилларг_10 = [[Бордюжа, Николай Николаевич|Бордюжа Николай]] | Когаметтаниг_10 = [[Иванов, Сергей Борисович|Иванов Сергей]] | Президент_10 = [[Ельцин, Борис Николаевич|Ельцин Борис]] | Дарж_11 = [[Россин ФКХГӀ куьйгалла#Федералан гӀуллакхан директор|Россин Федерациин Федералан кхерамзаллин гӀуллакан директор]] | Муьран йуьххьехь_11 = 1998 шеран 5 июль | Муьран чаккхенгахь_11 = 1999 шеран 9 август | Хьалха хилларг_11 = [[Ковалёв, Николай Дмитриевич|Ковалёв Николай]] | Когаметтаниг_11 = [[Патрушев, Николай Платонович|Патрушев Николай]] | Президент_11 = [[Ельцин, Борис Николаевич|Ельцин Борис]] | Вина = 07.10.1952 | Вина меттиг = {{ВМ|Ленинград|Петарбухехь|Петарбух}}, [[ССРС]] | Кхелхина терахь = | Кхелхина меттиг = | ДӀавоьллина = | ДӀайоьллина = | Пачхьалкх = {{USSR}}→<br />{{RUS}} | Династи = | Парти = [[Советийн Союзан Коммунистийн парти|ССКП]] <small>(1991 шеран август кхаччалц)</small><br>[[Тхан цӀа — Росси]] <small>(1995)</small><br>«[[Цхьааллин Росси]]н» председатель, цу тӀе партин декъахо а вац <small>(2008—2012)</small> | Да = Путин Владимир Спиридонович | Нана = Шеломова Мария Ивановна | Зуда = [[Путина, Людмила Александровна|Путина (Шкребнева) Людмила]] (1983—2013)<ref name=autogenerated8>{{статья|заглавие=Владимир и Людмила Путины официально сообщили о разводе|ссылка=http://runews24.ru/politics/divorce-putin-family.html|архив=https://web.archive.org/web/20130610124428/http://runews24.ru/politics/divorce-putin-family.html|архив дата=2013-06-10|издание=RuNews24|год=2013|месяц=6|день=7}}</ref> | Бераш = '''йоӀрий:'''<br>Мария (йина 1985)<br>[[Тихонова, Катерина Владимировна|Катерина]] (йина 1986)<!---именно Катерина, а не Екатерина---><ref>{{статья|автор=Борисов Д. |заглавие=Дочки президента продолжают обучение в Петербурге |ссылка=http://www.ng.ru/regions/2006-09-29/1_dochki.html |архив=https://web.archive.org/web/20061020090542/http://www.ng.ru/regions/2006-09-29/1_dochki.html |архив дата=2006-10-20 |издание=[[Независимая газета]] |год=2006 |месяц=9 |день=29 |язык=ru |тип=газета }}{{v|12|4|2015}}</ref> | Динлелор = [[православи]]<ref name="от первого лица">{{книга |автор = [[Геворкян, Наталия Павловна|Геворкян Н. П.]], [[Тимакова, Наталья Александровна|Тимакова Н. А.]], [[Колесников, Андрей Иванович|Колесников А. И.]] |заглавие = От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным |издательство = Вагриус |год = 2000 |ссылка = http://kremlin.ru/articles/bookintro1.shtml |isbn = 5-264-00257-6}}</ref><ref>{{статья|заглавие=Путин Владимир Владимирович |подзаголовок=[Досье] |ссылка=http://www.aif.ru/dossier/1369 |архив=https://web.archive.org/web/20111221161702/http://www.aif.ru/dossier/1369 |архив дата=2011-12-21 |издание=[[Аргументы и факты]] |язык=ru |тип=газета }}{{v|6|1|2013}}</ref> | Дешар = [[Петарбухан пачхьалкха университет|Ленинградан пачхьалкхан университет]]<br>[[Россин Федералан кхерамзаллин гӀуллакхан академи|ССРС ПКхК Лакхара ишкол]]<br>[[Арахьара талламан академи|ССРС ПКхК ЦӀен байракхан институт]] | СовгӀаташ = <center>'''ССРС а, Россин Федерацин а:'''</center> {{МогӀа|{{Сийлаллин орден|1996}}|{{Орден Сийлаллин Билгало|1988}}|{{Ала хӀума доцуш гӀуллакх дарна 2 тӀегӀан мидал}}|{{Ала хӀума доцуш гӀуллакх дарна 3 тӀегӀан мидал}}}} {{МогӀа|{{Босни-Косово мидал}}|{{Республика ДегӀестанан хьалха гӀуллакх дарна}}|[[Файл:Почётный гражданин города Астрахани (лента).png|40px|link=Аштаркхане гӀалан сийлахь гражданин]]|[[Файл:Order of Glory Ribbon Bar.svg|40px|"ГӀирма а, Севастополь а мукъайаккхарна" мидал|link=Файл:Medal za krim i sevastopol.png]]}} {{МогӀа|{{Петарбухан сийлахь гражданин}}|{{ССРС спортан говзанча}}|{{Россин Сийлахь тренер}}|[[Файл:Почётный гражданин города Севастополя.png|28px|Севастополь гӀалин сийлахь гражданин|link=Севастополан совгӀаташ]]}} {{МогӀа|{{Сийлахь эла Владимиран 1 тӀегӀанера орден}}|{{Сийлаллин а, сийн а орден}}|{{Радонежский Сергийн 1 тӀегӀанера орден}}|{{ДоттагӀаллин орден}}}} {{МогӀа|||}} <center>'''Кхечу пачхьалкхийн:'''</center> {{МогӀа|{{Дешин эрзун орден}}|{{Манас орден 1 тӀегӀанан}}|{{ТӀехдика гӀуллакх дарна (Узбекистан)}}}} {{МогӀа|{{ИсмоӀили Самонин орден}}|{{Хо Ши Минан орден }}|{{Къоман гӀуллакхийн орденан Йоккха жӀар (Гвиней)}}}} {{МогӀа|{{Республика Сербин орденан Йоккха жӀар}}|{{Сийлахь легионан орденан Йоккхачу жӀаран кавалер}}|{{Сийлахь Карлан орденан Йоккха жӀар}}}} {{МогӀа|{{Ӏабдаль-Ӏазиз паччахьан орденан зӀе}}|{{ЗахӀидан орден}}|{{Хосе Мартин орден}}}} {{МогӀа|{{ПаргӀатдаккхархочун орденан Йоккха зӀе (Венесуэла)}}}} {{МогӀа|{{Къаьмнийн доттагӀаллийн орден (Беларусь)}}|{{Назарбаевн орден}}|{{Нетон орден}}}} {{МогӀа|{{Сий а, сийлалла а I тӀегӀанан орден}}|{{Уацамонган орден}}|{{Къоман Халкъан Эскаран гӀуллакх дарна III тӀегӀанан мидал}}}} {{МогӀа|{{Дешин Олимпийн орден}}}} {{МогӀа|{{Шейх-уль-исламан орден}}|{{ЦӀетоьхна долу герз (Украина)}}|[[Файл:Военно-морской палаш.png|20px|ЦӀетоьхна хӀордан шаьлта РФ ӀХӀ баьччангара адмирал Комоедов Владимирегара а, Украинин ТӀеман-хӀордан ницкъийн баьччангара Ежель Михаилегара а|link=СовгӀатан герз]]}} | КуьгтаӀор = Putin signature.svg | Сайт = [[kremlin.ru]] ([[президент.рф]]) | Викиларма = Vladimir Putin | Белхан меттиг = [[Россин Федерацин президент]] }} '''Пу́тин Влади́мир Влади́мирович''' (вина [[1952 шо|1952]] [[7 октябрь]], [[Петарбух|Ленинград]], [[Советийн Социалистийн Республикийн Союз|ССРС]]) — Россин пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, 2012 шеран 7 майхь дуьйна волу [[Россин Федерацин президент]] а, [[Россин Федерацин ТӀеман ницкъийн лакхара коьрта баьчча]] а<ref name=":1">[http://putin.kremlin.ru/bio Владимир Путин // Официальный сайт Президента Российской Федерации]</ref>. Хьалха а лаьттина президентан даржехь 1999 шеран 31 декабрера 2008 шеран 7 май кхаччалц, 1999—2000 а, 2008—2012 шерашкахь лаьттина [[Россин Федерацин Правительствон председатель|Россин правительствон председатель]]. Чекхйаьккхина [[Петарбухан пачхьалкхан университет|Ленинградан пачхьалкхан университетан]] (ЛПУ) [[Петарбухан пачхьалкхан университетан Юридически факультет |юридически факультет]]. 1977 шарахь дуьйна болх бина [[контрталлам]]ан агӀора [[ССРС Пачхьалкхан кхерамзаллин комитет|ПКхК]] [[Петарбух гӀалин а, Ленинградан областан а ФКхГӀ урхалла|Ленинградан урхаллера]] талламан декъехь. 1985 - 1990 шерашкахь гӀуллакхехь хилла [[ССРС ПКхК хьалхара коьрта урхалла|советийн арахьара талламан]] резидентурехь [[Германин Демократин Республика|ГДРехь]], болх бина [[Дрезден]]ехь ССРС — ГДР доттагӀаллин цӀийнан директоран даржехь къайлаваьлла. Ленинграде цӀавирзича болх бина ЛПУ ректоран дуьненайукъара гӀуллакхийн агӀора гӀоьнча, цул тӀаьхьа Ленинградан гӀалин совета председателан [[Собчак, Анатолий Александрович|Собчак Анатолийн]] хьехамча. 1991 шеран 20 августехь подполковник волуш [[ССРС Пачхьалкхан кхерамзаллин комитет|ССРС ПКхК]] мукъаваьлла. 1991—1996 шерашкахь Петарбухан мэри дехьаваьлла болх бира Собчакан куьйгакӀела: куьйгалла дира Арахьара уьйранийн комитетан, хилира мэран хьехамча, цул тӀаьхьа хьалхара гӀовс. 1996 шеран августехь болх бан волавелира Москохахь [[Россин Федерацин Президентан гӀуллакхийн урхалла|РФ Президентан гӀуллакхийн урхаллин]] гӀовсан даржехь. КӀеззиг РФ [[Федералан кхерамзаллин гӀуллакх]]ан куьйгалхочун а, [[Россин Федерацин Кхерамзаллин Совет|Кхерамзаллин Советан]] секретаран даржехь лаьттина 1999 шеран августехь хӀоттийра правительствон председатель. Пачхьалкхан хьалхара йуьхь хилира 1999 шеран 31 декабрехь, оцу хенахь Россин президентан [[Ельцин, Борис Николаевич|Ельцин Борисан]] сацамца хӀоттийра [[Россин президентан хенан декхарш кхочушдийриг|РФ президентан декхарш кхочушдийриг]] — Россин хьалхара президента дарж мукъадаккхар бахьнехь. Россин президент дуьххьара хаьржина [[Президентан харжамаш Россехь (2000)|2000 шеран 26 мартехь]]. Пачхьалкхан коьртан дарже йухахаьржира [[Президентан харжамаш Россехь (2004)|2004]], [[Президентан харжамаш Россехь (2012)|2012]], [[Президентан харжамаш Россехь (2018)|2018]] шерашкахь. 2012 шеран харжамел хьалха президентийн бакъонийн хан [[Россин Конституцин хийцамаш#2008 шеран 30 декабран хийцамаш|тӀетуьйхира]] 4 шеран тӀера 6 шере кхаччалц. [[Россин Конституцин хийцамаш (2020)|Россин Федерацин Конституцин хийцамаш]] лелабевлча бакъо хилира дакъа лаца керлачу [[Президентан харжамаш Россехь (2024)|президентан харжамашкахь 2024 шеран мартехь]]. Мукъа ваьккхина полковник (1999). [[Россин Федерацин бакъболу пачхьалкхан 1 классан хьехамча]] (1997)<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/info/6967925|title=Биография Владимира Путина|website=ТАСС|accessdate=2020-07-06}}</ref>. Экономикин Ӏилманийн кандидат (1997). [[Самбо]] (1973) а, [[дзюдо]] (1975) а латарехь спортан говзанча<ref>[http://bushido.ru/raz/bi/vladimir_putin_-_prezident_rossii/ Владимир Путин — Президент России]</ref>, дзюдох латарехь Ленинградан чемпион (1976)<ref>[http://www.forbes.ru/sobytiya-photogallery/vlast/274145-korol-tatami-kakikh-sportivnykh-uspekhov-dostig-vladimir-putin/photo/2 Король татами: каких спортивных успехов достиг Владимир Путин] // [[Forbes]], 24.11.2014</ref><ref>[http://old.redstar.ru/2003/04/01_04/4_01.html «На ковре был бескомпромисен…»] (отрывки из книги журналиста [[Блоцкий, Олег Михайлович|О. М. Блоцкого]] «Владимир Путин. История жизни»,) // [[Красная звезда (газета)|Красная звезда]], 29.03.2003</ref>, самбох латарехь [[Хьакъ долу тренер|Россин хьакъ долу тренер]] (1998)<ref>[http://www.tvc.ru/news/show/id/72823 Спортивные увлечения Владимира Путина]</ref><ref>[https://www.gazeta.ru/sport/2014/11/21/a_6309825.shtml Восьмой дан Путина]</ref>. Дика буьйцу немцойн мотт<ref name="тасс-немецкий язык">{{cite web|url=http://tass.ru/obschestvo/2578495|title=Путин считает, что немецкий язык больше отличается точностью, а русский - изяществом|author=|work=|date=2016-01-12|publisher=[[ТАСС]]|lang=|accessdate=2016-08-01}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ridus.ru/news/218373|title=Германский политик: Путин говорит по-немецки так же хорошо, как я|author=Эдуард Футурье|work=|date=2016-04-14|publisher=[[Ридус]]|lang=|accessdate=2016-08-01}}</ref>. == Схьавалар == <gallery perrow=12 widths="200px" heights="200px"> Vladimir Spiridonovich Putin.jpg|Да — Путин Владимир Спиридонович (23.02.1911 — 02.08.1999) Maria Ivanovna Shelomova.jpg|Нана — Путина Мария Ивановна (ден фамили Шеломова) (17.10.1911 — 06.07.1998) </gallery> {{Арахьара медиафайлаш |image1 = [https://icdn.lenta.ru/images/2015/04/30/10/20150430102516787/detail_e7ef0d370f64b40a3e57707a64109c55.jpg Владимир Путин с родителями перед отъездом в ГДР, 1985 год] }} [[ЙЙерригроссин бахархой багарбар (2010)|Бахархой багарбечу]] хенахь ша деллачу жоьпаца, къоман [[оьрсий]]<ref name="pn10">{{публикация|статья|автор=Колесников|автор имя=А.|заглавие=Владимиру Путину дали семейный номер|подзаголовок=Семья премьера прошла перепись населения|ссылка=https://www.kommersant.ru/doc/1524408|издание=[[Коммерсантъ]]|язык=|год=2010|месяц=10|день=18|номер=193/П [4493]|страницы=5}}{{v|12|4|2015}}</ref>. Да — Путин Владимир Спиридонович (23.02.1911 — 02.08.1999), вина [[Калининан кӀошт (Тверан область)|Тверан областан Калининан кӀоштара]] Поминово эвлахь<ref name="MK2002">[https://www.mk.ru/editions/daily/article/2002/12/07/129873-v-kornyah-u-prezidenta.html Марина Райкина, Александр Елисов. В корнях у президента // Опубликовано в газете «Московский комсомолец» № 104 от 28 ноября 1998, публикация на сайте датирована 07.12.2002]</ref>, 1933—1934 шерашкахь гӀуллакхехь хилла хин бухарчу флотехь, [[Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом|Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман]] декъахо, эскаре кхайкхина Ленинградан областан Петергофан КӀТӀК. БАЦӀЭхь — 1941 шеран июнехь дуьйна, ЦӀечу эскаран [[86-гӀа кхийсархойн дивизи (2-гӀа кхолларан)|{{s|86-гӀа}} дивизин]] 330-гӀа кхийсархойн полкан тӀемло, [[Неван кӀажа]] ларбеш, 1941 шеран 17 ноябрехь чӀогӀа чов йира гераг кхетта аьрру настарна а, когана а<ref>{{Cite web|accessdate = 2015-11-15|title = Память народа :: Документ о награде :: Путин Владимир Спиридонович, Медаль «За боевые заслуги»|url = https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie26749885/|publisher = pamyat-naroda.ru}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117024412/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie26749885/ |date=2015-11-17 }}</ref><ref>{{публикация|1=статья|заглавие=Путин Владимир Спиридонович 1911 г. р|ссылка=http://podvignaroda.mil.ru/?#id=26749885&tab=navDetailManAward|издание=Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941–1945 гг|тип=Электронный банк документов|язык=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303111331/http://podvignaroda.mil.ru/#id=26749885&tab=navDetailManAward |date=2021-03-03 }}{{v|12|4|2015}}</ref>. «ТӀеман гӀуллакхашна», «Ленинград ларйарна», «Германин тӀехь толам баккхарна» мидалшца. 1941 шарахь дуьйна ЕКП(б) декъахо. ТӀом чекхбаьлча — [[Вагонмаш|Егоровн цӀарах заводехь]] пхьар. 1985 шарахь совгӀат дина Даймехкан тӀеман 1-ра тӀегӀанан орденца<ref>{{Cite web|lang=|url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1517179107/|title=Документ о награде: Путин Владимир Спиридонович, Орден Отечественной войны I степени|author=|website=pamyat-naroda.ru|date=|publisher=«Память народа»|accessdate=2015-11-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117021230/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1517179107/ |date=2015-11-17 }}</ref>. Нана — Путина Мария Ивановна (ден фамили Шеломова) (17.10.1911 — 06.07.1998)<ref name="М. И. Путина">[https://politike.ru/termin/putina-marija-ivanovna.html Национальная политическая энциклопедия. Путина Мария Ивановна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120032750/https://politike.ru/termin/putina-marija-ivanovna.html |date=2022-01-20 }}</ref>, схьайаьлла [[Калининан кӀошт (Тверан область)|Тверан областера Калининан кӀоштара]] Заречье эвлара, цигахь йовза а евзира иза Владимир Спиридоновична<ref name="MK2002" />, иштта болх бира заводехь, чекхйаьлира [[Ленинградан гуо латтор]]ах. ЦӀБФ штабо совгӀат дина «Ленинград ларйарна» мидалца. 2015 шарахь Путина йаздира, шен нана йехира 1999 шо кхаччалц, ткъа да велла 1998 шо чекхдолуш<ref>{{Cite web |title=«Жизнь такая простая штука и жестокая» |url=http://ruspioner.ru/cool/m/single/4655 |author=Путин В. В.|publisher = Русский пионер |date=2015-04-30 |accessdate=2018-01-18}}</ref>, ткъа 2017 шарахь [[Стоун, Оливер|Стоун Оливеран]] еллачу [[Интервью Путинца|интервьюхь]] элира, «да велира ша премьер-министр хӀотта нисса ши бутт бисича» (аьлча а 1999 шеран август кхачале)<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/obschestvo/4341490|title=Путин рассказал, что родители гордились его достижениями|website=ТАСС|accessdate=2020-07-06}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ria.ru/20170616/1496623494.html|title=Путин заявил, что гордится своими родителями|author=|website=РИА Новости|date=2017-06-16|publisher=|accessdate=2020-07-06}}</ref>. [[Файл:Vladimir Putin with his mother.jpg|мини|Путин Владимир 6 шо долуш шен ненаца. 1958 шо|альт=]] Деда — Путин Спиридон Иванович (19.12.1879 — 8.03.1965)<ref>Котельников С. Д., Бирюкова Л. В. [https://vgd.ru/PUTIN/putin1.htm Родословная роспись Путиных] // [[Всероссийское генеалогическое древо]]</ref>, схьаваьлла [[Калининан кӀошт (Тверан область)|Тверан областан Калининан кӀоштара]] Поминово эвлахь<ref name="MK2002" />, 12 шо долуш иза дӀавелира «йуургуш йан Ӏамо» Тверан трактире, ша дика а гайтина, кхечира петарбухан ресторан, йалийра шен эвлахо Чурсанова Ольга Ивановна (марехь Путина), кулинар болх бира [[Горохови урам]]ехь «Асторехь». [[Хьалхара дуьненан тӀом|Хьалхара дуьненан тӀамехь]] хьажийра фронте. Революцел тӀаьхьа, гӀалин мацаллех кӀелхьара довлуш, доьзалца кхелхира Поминово; цул тӀаьхьа Москоха кхелхира. Йуургаш йеш болх бира Горкашкахь, йуург кечйора [[Крупская, Надежда Константиновна|Крупска Няадеждин]], Мариян а, [[Ульянов, Дмитрий Ильич|Дмитрий а УльяновгӀарна]] уьш баллалц. 1940 шарахь хилира лакхара йуург кечйийриг Москохан гӀалкоман партин «Ильичёвскин» Ильинскин пансионатан коьрта йуург кечйийриг а хилира. Цигахь йуург кечйора оьздангаллин министран [[Фурцева, Екатерина Алексеевна|Фурцева Екатеринин]], Москохан ГӀК хьалхарчу секретарашна Гришин Викторна, Капитонов Иванан, [[Хрущёв, Никита Сергеевич|Хрущёв Никитина]], ткъа цуьнан нанас, болх бира дезткъа шо кхаччалцт<ref>[http://www.biograph.ru/index.php/putin Лидер нации Владимир Путин] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926075830/http://www.biograph.ru/index.php/putin |date=2020-09-26 }}</ref><ref name="Кондрашов1">{{cite web|url=https://russia.tv/video/show/brand_id/62624/episode_id/1729508/video_id/1828986/|title=Путин. Фильм Андрея Кондрашова. Часть 1|publisher=[[Россия 1]]|date=2018-03-19|accessdate=2018-04-04}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180405013242/http://russia.tv/video/show/brand_id/62624/episode_id/1729508/video_id/1828986 |date=2018-04-05 }}</ref><ref>{{публикация|статья|автор=Вандышева|автор имя=О.|заглавие=Спиридон Путин до 72 лет обслуживал элитные пиры и банкеты|ссылка=https://flb.ru/infoprint/4728.html|издание=Комсомольская правда|язык=ru|год=2000|месяц=11|день=10}}{{v|12|4|2015}}</ref>. Путинан ден а, ненан а агӀора гергарнаш (ПутингӀар, ШеломовгӀар, ЧурсановгӀар, БуяновгӀар, ФомингӀар, кхин а) уггаре а кӀезиг 300 шарахь ахархой хилла [[Тверан уезд]]ехь. Путинан уггаре хьалхара вевзаш волу да хьахийна 1627—1628 шерашкахь Тверан уездан [[Йозанан жайна|йозанан жайнин]] тӀехь — иза Никитин Яков ву, паччахьан [[Михаил Фёдорович]]ан ненавешин бояринан [[Романов, Иван Никитич|Романов Иванан]] долара [[Тургиново (эвла)|Тургиново]] эвлан килсан, Бородино эвлан [[латта доцу ахархо]]<ref>{{публикация|статья|автор=Могильников|автор имя=В. А.|заглавие=Восходящее родословие В. В. Путина|издание=Генеалогический вестник|язык=|год=2011|выпуск=42|страницы=70—86}}</ref>. == Бералла а, къуоналла а == [[Файл:Immortal Regiment in Moscow (2017-05-09) 11.jpg|мини|Путин ден-фронтовикан портретца «[[Лийр йоцу полк]]ан» боламехь Москохахь, 2017 шеран 9 майхь|альт=]] Вина 1952 шеран 7 октябрехь [[Петарбух|Ленинградехь]]<ref name=":1" />, [[Маяковскийн урам (Петарбух)|Маяковскийн урамехь]] В. Ф. Снегирёвн цӀарах бер ден цӀахь<ref name="М. И. Путина" />. ЖӀар тоьхна [[Спасо-Преображенски килс (Петарбурх)|Спасо-Преображенски килсахь]]<ref>{{cite web|url=http://tass.ru/obschestvo/4859952|title=Песков пояснил, в каких церквях крестили родителей Путина|work=|publisher=[[ТАСС]]|date=2018-01-07|accessdate=2018-03-25}}</ref>. Путин Владимир доьзалехь кхоалгӀа кӀант хилла — цуьнан хилла шиъ воккха ваша, уьш белла иза дуьненан тӀевалале: Виктор (1940—1942) а, Альберт (велла Сийлахь-Боккха даймехкан тӀом болабалале). Виктор велла [[дифтери]] лазарх Ленинградан гуо латточу хенахь, дӀавоьллира [[Пискарёвн мемориалан кешнаш]]кахь<ref>{{публикация|статья|заглавие=Блогеры нашли в «Блокадной книге» упоминание о брате Путина|ссылка=http://www.fontanka.ru/2012/01/27/072/|архив=https://www.webcitation.org/65ABVj7ff|архив дата=2012-02-03|издание=Фонтанка.Ру|язык=ru|год=2012|месяц=1|день=27}}{{v|14|1|2012}}</ref><ref>{{публикация|статья|заглавие=Путин рассказал, что на Пискарёвском кладбище похоронен его брат|ссылка=http://www.ria.ru/society/20120127/550154185.html|архив=https://www.webcitation.org/65ABY4eXY|архив дата=2012-02-03|издание=РИА Новости|язык=ru|год=2012|месяц=1|день=27}}{{v|14|1|2012}}</ref>{{sfn|Медведев|2007}}. [[Файл:Grave of Vladimir Putin's parents.jpg|слева|мини|Путин Владимиран [[Серафимовски кешнаш]]кара ден-ненан каш|альт=|267x267пкс]] ПутингӀеран доьзал Ӏаш бара Ленинградехь [[Басков урамалг]]ан (12-гӀачу цӀийнан лакхарчу пхоьалгӀачу гӀотехь) коммуналан квартирера цхьаьна чохь, оцу квартирехь Путин вехира ССРС ПКхК болхбан волаваллалц. Дачехь [[Тосно]]хь ишколхочун Путинан чохь лаьттара советийн тӀеман таллам кхоьллинчех цхьаъ волу [[Берзин, Ян Карлович|Берзин Янан]] сурт<ref name="Кондрашов1" />. Президент хиллачул тӀаьхьа, Путина дуьйцура, бераллехь дуьйна хьоьжура советийн талламчех фильмашка, сатуьйсуш вара пачхьалкхан кхерамзаллин меженашкахь болх бан. 1960—1965 шерашкахь Путина дийшира № 193 йолу бархӀ классан ишколехь. Цул тӀаьхьа деша хӀоьттира [[№ 281 йолу ишкол (Петарбух)|№ 281 йолу йуккъерачу ишколе]] ([[Петарбухан пачхьалкхан технологин институт|Технологин институтан]] базанан тӀехь химин агӀора таьӀна башха ишкол), иза чекхйаьккхира 1970 шарахь. Арахецначул тӀаьхьа 17 шо долу Владимир дуьххьара, Ӏалашо гӀуллакхе дӀахӀоттар йолуш вахара ССРС ПКхК Ленинградан а, Ленинградан областан урхалле [[Литейни проспект]]е, цигахь къамел динчул тӀаьхьа, Путинан хьийхира хьалха кӀорггера гуманитаран дешар Ӏамаде аьлла<ref name="Кондрашов1" />. == Библиографи == {{Div col}} * ''Путин В. В.'' [https://web.archive.org/web/20121207131734/http://rubin.do.am/load/nauka/putin_v_v_strategicheskoe_planirovanie_vosproizvodstva_mineralno_syrevoj_bazy_regiona_v_uslovijakh_formirovanija_rynochnykh_otnoshenij/6-1-0-301 Стратегическое планирование воспроизводства минерально-сырьевой базы региона в условиях формирования рыночных отношений (Санкт-Петербург и Ленинградская область)]: дисс. … канд. экон. наук. — Санкт-Петербург, 1997. — 218 с. * {{книга|автор=Путин В. В.|заглавие=Избранные речи и выступления|год=2008|издательство=Книжный мир|место=М.|страниц=471}} * {{книга|автор=Путин В. В.|заглавие=Прямая речь|год=2016|том=1—3|издательство=Звонница-МГ, Новый ключ|место=М.|тираж=1000}} * ''Путин В. В.'' [https://web.archive.org/web/20180225023946/http://www.ng.ru/politics/1999-12-30/4_millenium.html Россия на рубеже тысячелетий] // [[Независимая газета]]. — 1999. — 30 декабря. * ''Путин В. В.'' [http://www.izvestia.ru/news/511884 Россия сосредотачивается — вызовы, на которые мы должны ответить] // [[Известия]]. — 2012. — 16 января. * ''Путин В. В.'' [http://www.ng.ru/politics/2012-01-23/1_national.html Россия: национальный вопрос] // [[Независимая газета]]. — 2012. — 23 января. * ''Путин В. В.'' [http://www.vedomosti.ru/politics/news/1488145/o_nashih_ekonomicheskih_zadachah О наших экономических задачах] // [[Ведомости]]. — 2012. — 30 января. — № 15(3029) * ''Путин В. В.'' [http://www.kommersant.ru/doc/1866753 Демократия и качество государства] // [[Коммерсантъ]]. — 2012. — 6 февраля. — № 20/П (4805) * ''Путин В. В.'' [http://kp.ru/daily/3759/2807793/ Строительство справедливости. Социальная политика для России] // [[Комсомольская правда]]. — 2012. — 13 февраля. * ''Путин В. В.'' [https://rg.ru/2012/02/20/putin-armiya.html Быть сильными: гарантии национальной безопасности для России] // [[Российская газета]]. — 2012. — 20 февраля. — № 35(5708) * ''Putin V.'' [https://www.nytimes.com/2013/09/12/opinion/putin-plea-for-caution-from-russia-on-syria.html A Plea for Caution From Russia] // [[The New York Times]]. — 2013. — September 11. {{Div col end}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш|3}} ;Хьосташ {{Хьосташ|25em}} == Литература == {{refbegin|2}} * {{книга|автор= Гуревич В. Д. |заглавие= Владимир Путин. Родители. Друзья. Учителя |ответственный= |место= СПб. |издательство= Изд-во Юрид. ин-та |год= 2004 |страниц= 173 |серия= |isbn= 5-86247-068-9 |тираж=}} * {{книга|автор= Дегоев В. В., Ибрагимов Р. Ю. |заглавие= Россия при Путине: обретения, тревоги, надежды |ответственный= |место= М. |издательство= Империум XXI век |год= 2007 |страниц= 237 |серия= |isbn= 978-5-91317-005-7 |тираж=}} * {{книга|автор= Зайпель Х. |заглавие=Путин: Логика власти |издательство=Время |год=2016 |страниц=384 |isbn=978-5-9691-1508-8}} * {{БРЭ|статья=Путин, Владимир Владимирович|id=3484217|автор=[[Кравец, Сергей Леонидович|С. Л. Кравец]] (мировоззренческие основы государственной политики, внутренняя политика), [[Лукьянов, Фёдор Александрович|Ф. А. Лукьянов]] (внешнеполитическая концепция, внешняя политика), [[Мау, Владимир Александрович|В. А. Мау]] (экономика), [[Чуковская, Екатерина Эдуардовна|Е. Э. Чуковская]] (законодательство, вопросы культуры)|том=28|страницы=8—29|ref=Кравец, Лукьянов, Мау, Чуковская}} * {{книга|автор= [[Леонов, Николай Сергеевич|Леонов Н. С.]] |заглавие= Что ещё может Путин? |ответственный= |место= М. |издательство= Алгоритм |год= 2013 |страниц= 256 |серия= Как Путину обустроить Россию |isbn= 978-5-4438-0251-0 |тираж= 3000 |nodot= 1}} * {{книга|автор= [[Лузянин, Сергей Геннадьевич|Лузянин С. Г.]] |заглавие= Восточная политика Владимира Путина : возвращение России на «Большой Восток» (2004-2008 гг.) |ответственный= |место= М. |издательство= АСТ |год= 2007 |страниц= 446 |серия= |isbn= 5-17-041020-4 |тираж=}} * {{книга|автор= [[Медведев, Рой Александрович|Медведев Р. А.]] |заглавие= Владимир Путин |ответственный= |место= М. |издательство= Молодая гвардия |год= 2007 |страниц= 685 |серия= Жизнь замечательных людей |isbn= 978-5-235-03059-6 |ref= Медведев}} * {{книга|автор= Медведев Р. А. |заглавие= Владимир Путин. Продолжение следует |ответственный= |место= М. |издательство= Время |год= 2010 |страниц= 301 |серия= Диалог |isbn= 978-5-9691-0498-3}} * {{книга|автор= Медведев Р. А. |заглавие= Владимир Путин: четыре года в Кремле |ответственный= |место= М. |издательство= Время |год= 2005 |страниц= 654 |серия= Диалог |isbn= 5-9691-0022-6}} * {{книга|заглавие= От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным|ссылка= http://lib.ru/MEMUARY/PUTIN/razgowor.txt|ответственный= Сост. Н. Геворкян, А. Колесников, Н. Тимакова|место= М.|издательство= Вагриус|год= 2000|страниц= 192|isbn= 5-264-00257-6|ref= От первого лица}} * {{книга|автор= [[Рар, Александр Глебович|Рар А.]] |заглавие= Владимир Путин: «Немец» в Кремле |ответственный= |место= М. |издательство= ОЛМА-Пресс |год= 2001 |страниц= 318 |серия= Проект «Путин» |isbn= 5-224-02143-X |тираж=}} * {{книга|автор= Рар А. |заглавие= Владимир Путин. Лучший немец в Кремле |ответственный= |место= М. |издательство= Алгоритм |год= 2012 |страниц= 237 |серия= Проект «Путин» |isbn= 978-5-4320-0039-2 |тираж=}} * {{книга|автор= Рар А. |заглавие= Куда пойдёт Путин?: Россия между Китаем и Европой (Почему Западу нужна Россия: Экспертный анализ) |ответственный= |место= М. |издательство= ОЛМА Медиа Групп |год= 2012 |страниц= 352 |серия= |isbn= 978-5-373-04735-7 |тираж= 4000}} * {{книга|автор= Стратиевски Д., Гонсаленс К. |заглавие= Путин, водка и казаки: Представления о России на Западе |ответственный= |место= М. |издательство= Алгоритм |год= 2014 |страниц= 208 |серия= Проект «Путин» |isbn= 978-5-699-71816-0, 978-5-4438-0770-6 |тираж= 2500}} * {{книга|автор= Таланов В. Л. |заглавие= Психологический портрет Владимира Путина |ответственный= |место= СПб. |издательство= Б&К |год= 2000 |страниц= 61 |серия= |isbn= 5-93414-018-3 |тираж=}} * {{книга|автор= Хатчинс К., Коробко А. |заглавие= Путин / Пер. с англ |ответственный= |место= М. |издательство= ОЛМА Медиа Групп |год= 2012 | |страниц= 432 |серия= |isbn= 978-5-373-04767-8 |тираж= 3000}} * {{книга|автор= [[Чадаев, Алексей Викторович|Чадаев А. В.]] |заглавие= Путин. Его идеология |ответственный= |место= М. |издательство= Европа |год= 2006 | |страниц= 230 |серия= Идеологии |isbn= 5-9739-0040-1 |тираж=}} * {{книга|автор= [[Давиша, Карен|Karen Dawisha]] |заглавие=Putin's Kleptocracy: Who Owns Russia? |ответственный= |место= |издательство= Simon and Schuster. |год= 2015 | |страниц= 464 |серия= |isbn= 9781476795201 |тираж=}} * {{книга | автор = Оливер Стоун | заглавие = Интервью с Владимиром Путиным |оригинал = | место = М. | издательство = Альпина Паблишер |year = 2017 | allpages = 350 | isbn = 978-5-9614-6477-1 |тираж = | ref = Стоун }} * {{публикация|автор=Boyd-Barrett, Olive|заглавие=Western Mainstream Media and the Ukraine Crisis|подзаголовок=A study in conflict propaganda|место=L.|место2=N.Y.|издательство=Routledge|год=2017|isbn=978-1-315-55968-1|ref=Boyd-Barrett}} ;Йаззамаш * [https://www.rbc.ru/politics/05/06/2019/5cf683ba9a7947db4b1ea91f Политологи сообщили об изменениях в «ближнем круге» Путина // РБК, 05.06.2019] * [https://gordonua.com/publications/venediktov-putin-mne-skazal-tvoj-internet-sploshnaja-dezinformatsija-smotri-tam-lezhat-papki-kazhdaja-podpisana-generalom-esli-menja-obmanut-mogu-pogony-sorvat-1191705.html Венедиктов: Путин мне сказал: «Твой интернет — сплошная дезинформация. Смотри, там лежат папки, каждая подписана генералом, если меня обманут, могу погоны сорвать!» // Gordonua.com, 19.08.2019] * [https://www.kommersant.ru/doc/4205137 Ставка Польше чем жизнь. Как Владимир Путин выступил с новой Мюнхенской речью // Газета «Коммерсантъ» № 236 от 23.12.2019] * [https://www.kommersant.ru/doc/4206751 Владимир Путин распалялся всё Польше и Польше. Интересно, кто дальше на очереди у президента России в деле восстановления исторической справедливости // Газета «Коммерсантъ» № 238 от 25.12.2019] {{refend}} == Хьажоргаш == {{Гергара проекташ}} * {{Официалан сайт||Путина Владимира Владимировича}} * [http://kremlin.ru/ Официальный сайт Президента России] * [http://archive.premier.gov.ru/ Архив сайта Председателя Правительства РФ В. В. Путина (2008—2012)] * [http://20.kremlin.ru Путин. 20 лет. Мультимедийный альбом] * [https://www.kommersant.ru/doc/4207235 Магистр иностранных дел. Как менялось отношение мира к России и её отношения с миром при Владимире Путине. Спецпроект «Коммерсантъ»] * [https://www.kommersant.ru/doc/4302515 «Но потом, как видите, втянулся». Как Владимир Путин двадцать лет менял российскую Конституцию. Спецпроект «Коммерсантъ»] * [https://www.bloomberg.com/news/features/2019-12-28/putin-s-russia-is-20-years-old-and-stronger-than-ever-or-is-it Henry Meyer. Putin’s Russia Is 20 Years Old and Stronger Than Ever. Or Is It? // Bloomberg, 28.12.19] * [https://www.rbc.ru/politics/30/12/2019/5e0916b39a7947510ab29ee1 Bloomberg перечислил главные достижения Путина на посту президента // РБК, 30.12.19] {{Навигацин блок |корта = Путин В. В. |list = {{Путин Владимир }} {{Россин Федерацин Президент }} {{Россин а, ССРС а правительствийн куьйгалхой}} {{Россин Федерацин Кхерамзаллин Кхеташо}} {{ФКхГӀ директорш}} {{РФ КхКх секретараш}} {{Кандидаташ-2000}} {{Кандидаташ-2004}} {{Кандидаташ-2012}} {{Кандидаташ-2018}} {{Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀаллин мехкийн куьйгалхой|мохк=Росси}} {{БРИКС мехкийн карара лидерш|мохк=Росси}} {{АТЭС лидерш|мохк=Росси}} {{Йоккха ткъан лидерш|мохк=Росси}} {{Time Persons of the Year 2001-2025|мохк=Росси}} }} [[Категори:Россин президентан администрацин белхалой]] [[Категори:РФ федералан гӀуллакхийн директорш]] [[Категори:ССРС ПкхК белхалой]] [[Категори:ФКхГӀ белхалой]] [[Категори:Россин кхерамзаллин меженийн куьйгалхой]] [[Категори:Мехала гӀожан орденан кавалераш]] [[Категори:«ЦхьаьнагӀуллакх дар кхиорехь дакъа лацарна» орденан кавалераш]] [[Категори:ДоттагӀаллин орденан кавалераш (ЦХР)]] [[Категори:Россин президенташка кандидаташ (2000)]] [[Категори:Россин президенташка кандидаташ (2004)]] [[Категори:Россин президенташка кандидаташ (2012)]] [[Категори:Россин президенташка кандидаташ (2018)]] [[Категори:ССРС дзюдоисташ]] [[Категори:Россин Федерацин бакъболу пачхьалкхан 1 классан хьехамчаш]] [[Категори:ССРС талламхой]] [[Категори:ССРС юристаш]] [[Категори:Россин юристаш]] [[Категори:XX бӀешеран политикаш]] [[Категори:XXI бӀешеран политикаш]] [[Категори:Казанан сийлахь гражданаш]] [[Категори:Аштаркхнен сийлахь гражданаш]] [[Категори:Севастополан сийлахь гражданаш]] [[Категори:ЦӀетоьхна герза делларш]] [[Категори:А. М. Горчаковн мидал йелларш]] [[Категори:Ереванан университетан сийлахь доктор]] [[Категори:Россин филателисташ]] [[Категори:ССРС филателисташ]] [[Категори:Петарбухан пачхьалкхан университетан юридически факультетера арахецнарш]] [[Категори:Россин президенташ]] [[Категори:ПКхК ЦӀен байракхан институтера арахецнарш]] [[Категори:ССРС ПКхК Лакхара ишколера арахецнарш]] [[Категори:ССКП декъахой]] [[Категори: «Тхан цӀа — Росси» партин декъахой]] [[Категори:Цхьааллин Росси]] [[Категори:Россин экономисташ]] [[Категори:Пачхьалкхийн балхахь болу куьйгалхой]] [[Категори:XX бӀешеран Европин урхалчаш]] [[Категори:XXI бӀешеран Европин урхалчаш]] [[Категори:Адамаш:ГӀирма Россин Федерацех тохар]] [[Категори:Глобалан дохдалар къобал ца дийриш]] [[Категори:РИА Сийлахь декъахой]] [[Категори:ППУ сийлахь докторш]] [[Категори:Азербайджанан университетийн сийлахь докторш]] [[Категори:Афинин университетан сийлахь докторш]] [[Категори:Белградан университетан сийлахь докторш]] [[Категори:Поштан марканаш тӀехь дехкина адамаш]] [[Категори:Россин Федерацин президентан декхарш кхочушдийриш]] [[Категори:Путин Владимир|*]] [[Категори:Россин президенташ]] [[Категори:Россин Федерацин Правительствон председателан хьалхара гӀовсаш]] [[Категори:РФ Правительствон председателаш]] [[Категори:Россин Кхерамзаллин Кхеташонан секретараш]] od2vtpc2ceykgmtyh6a56ywi29hq7ul Публий Овидий Назон 0 11847 26546504 23978287 2026-10-09T16:14:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546504 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=март 2016}} {{Адам |ЦӀе = Овидий |Шен цӀе = Ovidius |Вича тиллина цӀе = Публий Овидий Назон |Сурт = Latin Poet Ovid.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = |ГӀуллакхан тайпа = |Вина терахь = [[43 шо в. з. т.]] [[20 март]] |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Сульмо|Сульмехь}} |Гражданалла = |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = [[17 шо]] йа [[18 шо]] |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Томис|Томисехь}} (хӀинца [[Констанца]]) |Да = |Нана = |Зуда = |Бераш = |СовгӀаташ = |Сайт = |Куьг таӀор = |Викиларма = Ovid }} '''Пу́блий Ови́дий Назон''' ({{lang-la|Publius Ovidius Naso}}; вайн зама тӀекхачали [[43 шо в. з. т.]] [[20 март]], [[Сульмо]] — [[17 шо]] йа [[18 шо]], [[Констанца|Томис]]) — дукха [[жанр]]ашкахь болхбина Шира Риман [[поэт]]. Цо дукха хӀумнаш йазйина, амма массарелла йевзаш йериш йу ши поэма — «[[Метаморфозаш]]» а, «Безаман говзалла» а. Цо безамах лецна дуьйцург Август император доьзуллийца доьзна политикица догӀуш цахилар бахьнехь из Ример аравеккхина Малхбуза ӀаьржахӀордан бердатӀе хьажийна. Цигахь иза итт шарахь ваьхна. Цо Ӏаламат боккху Ӏаткъам бина Европера литературин а, цу йукъа вохуш волу Пушкинан а. Пушкинс [[1821 шо|1821 шарахь]] Овидийн лерина байташ йазйина<ref>{{Cite web |url=http://next.feb-web.ru/feb/pushkin/serial/v74/v74-066-.htm |title=Образ Овидия в творчестве Пушкина |archive-url=https://web.archive.org/web/20080526064312/http://next.feb-web.ru/feb/pushkin/serial/v74/v74-066-.htm |archive-date=2008-05-26 |access-date=2013-05-14}}</ref>. === Оьрсийн гочдараш === [[File:Ex P. Ovidii Nasonis Metamorphoseon libris XV.tif|thumb|''Metamorphoses'', 1643]] Петр I заманахь Валериан Отфиновскийс дина гочдарах шозза оьрсийн матта еккхира Овидийс йазйинарш, амма уьш ара ца хийцира<ref>История русской переводной художественной литературы. Древняя Русь. XVIII век. Т. 1. Проза. СПб.: 1995. С. 66, 84.</ref>. Латинийн, оьрсийн комментарийшца долу И. Е. Срезневскийс [[1795 шо|1795 шарахь]] арахецна «Тристий» А. В. Подосиновс Россин литературехь бина боккху болх лору<ref>Подосинов А. В. Произведения Овидия как источник… М., 1985. С. 36</ref>. Н. Осиповс арахийцир «Овидиевы любовные творения, переработанные в Энеевском вкусе… СПб, 1803. 81 стр.»<ref>История русской переводной художественной литературы. Древняя Русь. XVIII век. Т. 2. Драматургия. Поэзия. СПб.: 1996. С. 181</ref>. Овидийн хержина байташ Россиехь масийттуза арахийцира XIX бӀешарахь а, XX бӀешо дӀадолалуш а. Кхолларий гуламаш: * Сочинения ''П. Овидия Назона'' все, какие до нас дошли. / Пер. А. Клеванова. В 3 т. М., 1874. ** Т. 1. Послания героев и героинь. Любовные стихотворения. Искусство любить. Лекарство от любви. Косметики. О рыбах. XXXVI, 264 стр. ** Т. 2. Метаморфозы или изменения видов. XL, 345 стр. ** Т. 3. Фасты. Печальные стихи. Письма с берегов Понта. Отрывки. XL, 344 стр. * Сочинения. В 2 т. СПб, 1903. ** Т. 1. Искусство любить. Лекарство от любви. Косметики. Фасты. Любовные элегии. Метаморфозы. 276 стр. ** Т. 2. Метаморфозы. 380 стр. * ''Овидий''. Собрание сочинений. В 2 т. / Вступ. ст. В. С. Дурова. СПб, Биографический институт «Студиа Биографика». 1994. (почти полное издание, но отсутствуют некоторые «Любовные элегии» и «Парные послания») ** Т. 1. Любовные элегии. Героиды. Наука любви. Лекарство от любви. Притиранья для лица. Скорбные элегии. Письма с Понта. Ибис. 512 стр. ** Т. 2. Метаморфозы. Фасты. 528 стр. '''Хьалхара произведениш''': * Героини Овидия. / Пер. Д. Шестакова. Казань, 1902. 157 стр. * Наука любить. / Пер. В. Алексеева. СПб, 1904. 136 стр. 2-е изд. СПб, 1914. 220 стр. * Наука любви. / Пер. А. И. Манна. СПб, 1905. 158 стр. * Песни любви. (Amores). В 3 кн. / Пер. Я. Б. М., 1905. 168 стр. * Овидий. Баллады-послания. / Пер. Ф. Ф. Зелинского, Л. Ф. Завалишиной. (Серия «Памятники мировой литературы». Античные писатели). М., Издательство Сабашниковых. 1913. XLIV+344 стр. * Искусство любви. / Пер. Г. С. Фельдштейна. М., 1926. 180 стр. * Средства от любви. / Пер. Г. С. Фельдшейна. М., 1926. 88 стр. * Овидий. Любовные элегии. / Пер. С. Шервинского. М., Гослитиздат. 1963. 202 стр. 25000 экз. * Овидий. Элегии и малые поэмы. (Серия «Библиотека античной литературы»). М., ХЛ. 1973. 528 стр. (включает «Науку любви» и «Лекарство от любви» в пер. М. Л. Гаспарова, «Героиды» в пер. С. А. Ошерова, «Фасты» в пер. Ф. А. Петровского) * Овидий. Любовные элегии. Метаморфозы. Скорбные элегии. / Пер. С. В. Шервинского, вступ. ст. С. А. Ошерова. М., Худож. лит. 1983. 512 стр. («Любовные элегии» полностью, «Скорбные элегии» в выдержках) '''«Метаморфозаш»''': * Миф о Дафне по русскому прозаическому переводу начала XVIII века опубликован в кн.: ''Николаев С. И.'' Польская поэзия в русских переводах: Вторая половина XVII-первая треть XVIII в. Л., 1989. С. 144—148. * Превращения ''Овидиевы'' с примечаниями и историческими объяснениями, или Похождение языческих богов и полубогов от начала мира… Перевел с франц. К. Рембовский. Т. 1-3. М., 1794—1795. * Превращения. / Пер. Ф. Матвеева. В 2 т. М., 1874—1876. * Превращения. / Пер. В. Алексеева. СПб, 1885. 388 стр. * XV книг Превращений. / Пер. А. Фета. М., 1887. XXIV, 793 стр. (на рус. и лат. яз.) * ''Овидий''. Метаморфозы. / Пер. С. В. Шервинского, ред. и прим. Ф. А. Петровского, статья А. И. Белецкого. М.-Л.: Academia, 1937. XXX, 358 стр. 5300 экз. * ''Овидий''. Метаморфозы. / Пер. С. Шервинского, илл. П. Пикассо. (Серия «Библиотека античной литературы»). — М.: Худож. лит., 1977. — 430 стр. '''ТӀаьххьара произведениш''': * Плач ''Публия Овидия Назона''. / Пер. И. Срезневского. М., 1795. 320 стр. (текст на рус. и лат. яз.) * Избраннейшие печальные элегии. / Пер. Ф. Колоколова. Смоленск, 1796. 290 стр. * Скорби ''Овидия''. (Tristia). / Пер. А. Фета. М., 1893. 146 стр. * Письма с Понта. / Прозаич. пер. В. Е. Рудакова. СПб, 1893. 166 стр. * ''Овидий''. Скорбные элегии. Письма с Понта / Издание подготовили М. Л. Гаспаров и С. А. Ошеров. — М.: Наука, 1978. — 271 стр. 50000 экз. (Серия «Литературные памятники») == Овидийх лецна литература == * [http://www.rvb.ru/pushkin/01text/01versus/0217_22/1821/0112.htm [[А. С. Пушкин]], К Овидию] * [http://www.centant.pu.ru/sno/lib/tron/2-5-1-7.htm И. М. Тронский. История античной литературы: Овидий] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100322224223/http://www.centant.pu.ru/sno/lib/tron/2-5-1-7.htm |date=2010-03-22 }} * [http://lib.perm.ru/POEEAST/OWIDIJ/ovidii0_1.txt С. Ошеров. Лирика и эпос Овидия]{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Дримба О. Овидий. Поэт Рима и Том. Пер. с румын. Бухарест. 1963. * Гагуа И. П. Овидий Назон и древняя Колхида. Тб. Издательство Тб. ун-та. 1984 * Подосинов А. В. Произведения Овидия как источник по истории Восточной Европы и Закавказья: Тексты, перевод, комментарий. серия Древнейшие источники по истории народов СССР. М. Наука. 1985. * Вулих Н. В. Овидий. Жизнь замечательных людей. М. 1996 * Черкасский Л. Е. Римский изгнанник и скиталец из царства Вэй: Публий Овидий Назон (43 г.до н. э.- 17 г. н. э.) и Цао Чжи (192—232 гг) // Историко-филологические исследования: Сборник статей к 70-летию академика Н. И. Конрада. М., 1967.- С.407-415. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == {{Commons|Publius Ovidius Naso}} * [http://www.thelatinlibrary.com/ovid.html Полное собрание сочинений Публия Овидия Назона] * [http://ancientrome.ru/antlitr/ovidius/index.htm Собрание сочинений Овидия (Библиотека античной литературы на сайте ancientrome.ru)] * [http://lib.ru/POEEAST/OWIDIJ/ Овидий в библиотеке Мошкова] * [http://filfack.narod.ru/b/ovidiy2.html Наука Любви (Ars amatoria)] * [http://library.greekroman.ru/auth/ovid.htm Овидий · Античные авторы · Библиотека Античной литературы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071022130215/http://library.greekroman.ru/auth/ovid.htm |date=2007-10-22 }} {{1000}} {{кечдар}} [[Категори:Риман поэташ]] 1jc4c4pm2579bd87m9currbpyipapah Планк, Макс 0 13573 26546468 26100762 2026-10-09T13:36:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546468 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Макс Планк |Шен цӀе = ''Max Planck'' |Вича тиллина цӀе = |Сурт = Max Planck (1858-1947).jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = |ГӀуллакхан тайпа = [[теоретически физика]] |Вина терахь = [[1858]] шеран [[23 апрель]] |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Киль|Килехь}}, [[Германи]] |Гражданалла = [[Германи]] |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = [[1947]] шеран [[4 октябрь]], |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Гёттинген|Гёттингенехь}}, [[Германи]] |Да = Вильгельм Планк |Нана = Эмма Патциг |Зуда = * Мария Мерк (1887 - 1909) * Маргарита фон Хёсслин (1911 - 1947) |Бераш = * Карл (1888—1916) * Эрвин (1893—1945) * Эмма (1889—1919) * Грета (1889—1917) * Герман (1911—1954) |СовгӀаташ = * Физикин [[Нобелин совгӀат]] ([[1918 шо]]) * Лоренцан мидал ([[1927 шо]]) * Макс Планкан мидал ([[1929 шо]]) |Сайт = |Куьг таӀор = Max Planck signature.svg |Викиларма = }} '''Макс Карл Эрнст Людвиг Планк''' ({{lang-de|Max Karl Ernst Ludwig Planck}}; [[1858 шо|1858 шеран]] [[23 апрель]], [[Киль]] — [[1947 шо|1947 шеран]] [[4 октябрь]], [[Гёттинген]]) — немцойн физик-теоретик, квантан физикин бухбиллинарг, физикин [[Нобелин совгӀат]]ан лауреат ([[1918 шо]]). Пруссийн Ӏилманийн академин декъашхо (1894 шо). Дукха шарашкахь немцойн Ӏилманийн куьйгалхо. [[Файл:Max Planck signature 10 years old.jpg|thumb|right|200px|10 шо кхаьчна Макс Планкан автограф]] [[Файл:Max Planck 1878.GIF|thumb|right|180px|Макс Планк. 1878 шо]] [[Файл:Hermann von Helmholtz4.jpg|thumb|right|200px|Герман Гельмгольц]] [[Файл:Dr. Max Planck.jpg|thumb|right|300px|Макс Планк шен кабинетан чохь]] [[Файл:Max Planck Nobel 1918.jpg|thumb|right|200px|Макс Планк 1918 шарахь]] [[Файл:Max Planck 1933.jpg|thumb|right|200px|Макс Планк в 1933 году]] [[Файл:Göttingen-Grave.of.Max.Planck.jpg|thumb|right|200px|Макс Планкан каш Гёттингенехь]] [[Файл:Clausius.jpg|thumb|right|180px|Рудольф Клаузиус]] [[Файл:Nernst, Einstein, Planck, Millikan, Laue in 1931.jpg|thumb|right|350px|Пхиъ Нобелин совгӀатан лауреат, аьрру агӀора аьтту агӀор: Вальтер Нернст, Альберт Эйнштейн, Макс Планк, Роберт Милликен, Макс фон Лауэ. 1931 шо]] [[Файл:Black-body realization.png|thumb|right|150px|Схематичное изображение реализации чёрного тела]] [[Файл:PlanckWien linear 150dpi de.png|thumb|right|300px|Вид спектральных кривых, задаваемых законами излучения Планка и Вина при различных температурах]] [[Файл:Boltzmann2.jpg|thumb|right|200px|Людвиг Больцман]] [[Файл:1911 Solvay conference.jpg|thumb|right|400px|Сольвейн конгрессан декъашхой (1911 шо). Планк ву аьрру агӀор шозлугӀа]] [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-U0205-502, Max von Laue.jpg|thumb|right|180px|Макс фон Лауэ — Планкан тоьллачарах дешархо]] [[Файл:Ernstmach.jpg|thumb|right|180px|Эрнст Мах]] == СовгӀаташ == * «Ӏилманехь а, исбаьхьаллехь а бина кхиамашна» орден ([[1915 шо]])<ref>{{cite web|url=http://www.pourlemerite.org/peace/peace.php|title=Order Pour le Mérite for Arts and Sciences|author=Winkler G., von Tiedemann K. M.|date=2011|description=|publisher=|accessdate=2012-08-16|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120716232443/http://www.pourlemerite.org/peace/peace.php|archivedate=2012-07-16}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716232443/http://www.pourlemerite.org/peace/peace.php |date=2012-07-16 }}</ref> * Физикин Нобелин совгӀат ([[1918 шо]]) * Лоренцан мидал ([[1927 шо]]) * Франклинан мидал ([[1927 шо]]) * ''[[:de:Adlerschild des Deutschen Reiches|Adlerschild des Deutschen Reiches]]'' ([[1928 шо]])<ref>{{cite web|url=http://www.luise-berlin.de/bms/bmstxt00/0006gesi.htm|title=Der »Adlerschild des Deutschen Reiches«|author=Steguweit W.|date=2000|description=|publisher=|accessdate=2012-08-16|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120223210856/http://www.luise-berlin.de/bms/bmstxt00/0006gesi.htm|archivedate=2012-02-23}}</ref> * Макс Планкан мидал ([[1929 шо]]) * Коплин мидал ([[1929 шо]]) * Гётен совгӀат ([[1945 шо]]) * Почётный гражданин Киля (1947)<ref>[http://www.uni-kiel.de/ps/cgi-bin/fo-bio.php?nid=planck&lang=e&pr=1 Famous scholars from Kiel: Max Planck] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120825192532/http://www.uni-kiel.de/ps/cgi-bin/fo-bio.php?nid=planck |date=2012-08-25 }}. S. 2000. Christian-Albrechts-Universität zu Kiel.</ref> * Пруссин Ӏилманийн академин а, Баварин академин а, Гёттингенан академин а, Дрезденан академин а декъашхо. * СССРн Ӏилманан академин кхочу пачхьалкхара декъашхо ([[1926 шо]]), Лондонан паччахьан йукъараллин декъашхо (1926), АЦШ Халкъан Ӏилманийн академин декъашхо, деи Линчеин Академин декъашхо, Австрийн Ӏилманийн академин декъшхо, Датхойн паччахьан академин декъашхо, Ирландин паччахьан академин декъашхо, Финляндин, Грекин академин, Нидерландашан паччахьан академин, Венгрин академин, Шведийн паччахьан Ӏилманийн академин. * Франкфуртан Иоганн Вольфганг Гёт цӀе йолу университетан, Ростокан университетан, Грацан Карлан а, Францан а цӀе йолу университетан, Афинан университетан, Кембриджан университетан, Лондонан университетан, Глазгон университетан, Берлинан а, Мюнхенан а техникин университеташан Сийлахь доктор. == Бевзаш болу дешархой == * Макс Абрагам * Вальтер Боте * Густав Герц * Макс фон Лауэ * Вальтер Мейснер * Мориц Шлик * Вальтер Шоттки == Виццавар == * [[1948]] шарахь кхоллинера Макс Планкан йукъаралла. Иза кхоьллира кайзер Вильгельм йукъараллина метта. Цо цхьаьнатоьхха масийтта [[Германи]]н Ӏилманан а, талламан а институт. * [[1929 шо]] дуьна дӀа Немцойн физикин йукъараллас ло Макс Планкан цӀе йолу мидал теоретически физикехь бина кхиамашна. Хьалхара цуьна лауреаташ хилира [[Эйнштейн, Альберт|Альберт Эйнштейн]] а, Макс Планк ша а. [[1990 шо]] дуьйна Макс Планкан а, Александр фон Гумбольдт йукъараллашас ло Макс Планк цӀе йолу совгӀат (''[[:de:Max-Planck-Forschungspreis|Max-Planck-Forschungspreis]]'') немцойн Ӏилманчаш кхоьчу пачхьалкхашара Ӏилманчарца йукъаметтиг дӀакхехьа дог даита. * Макс Вольфан 1927 шарахь карийна йолу астероидан (1069 Planckia) Макс Планкан цӀе тиллина. * Планкан цӀе тиллина [[Бутт|Бетта]] тӀехь йолу [[кратер]]ан. * 2009 шарахь ирхайахийтир космосан телескоп «Планк». * Берлинан университетан уьтӀахь хӀоттийна Макс Планкан памятник<ref>{{статья|автор= Hoffmann D. |заглавие= Physics in Berlin |издание= The Physical Tourist: A Science Guide for the Traveler |ответственный= J. S. Rigden, R. H. Stuewer |издательство= Birkhäuser |год= 2009 |pages= 85}}</ref>. 2010 шарахь оцу памятникан копи хӀоттира [[Цойтен]]ехь<ref>{{cite web|url=http://www.pro-physik.de/details/news/1119843/Ein_neuer_Heiliger_der_Physik.html|title=Ein neuer Heiliger der Physik|author=Pawlak A.|date=26.10.2010|description=|publisher=pro-physik.de|accessdate=2012-08-18|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304132232/http://www.pro-physik.de/details/news/1119843/Ein_neuer_Heiliger_der_Physik.html|archivedate=2016-03-04}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132232/http://www.pro-physik.de/details/news/1119843/Ein_neuer_Heiliger_der_Physik.html |date=2016-03-04 }}</ref>. * 1958 шарахь Планкан 100 шо кхачар даздеш Теоретически физикин институтан тӀехь хӀоттийра мемориалан у. В 1989 году мемориальная табличка была размещена на стене дома в берлинском районе [[Груневальд]] (ул. ''Wangenheimstraße'', 21). * Масийтта Германин дешеран заведенин тиллина Макс Планкан цӀе (хьажа ''[[:de:Max-Planck-Gymnasium|Max-Planck-Gymnasium]]''). * Макс Планкан сий деш арахецна дукха пачхьалкхашахь арахецна масийтта почтан марка<ref>{{cite web|url=http://th.physik.uni-frankfurt.de/~jr/physstamps.html|title=Physics-Related Stamps|author=Reinhardt J.|date=2012|description=|publisher=University of Frankfurt|accessdate=2012-08-18|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120806143406/http://th.physik.uni-frankfurt.de/~jr/physstamps.html|archivedate=2012-08-06}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120806143406/http://th.physik.uni-frankfurt.de/~jr/physstamps.html |date=2012-08-06 }}</ref>. * 1957—1971 шарахь ФРГхь арахоьцуш дара марка мах болу ахча Планкан сурт тӀехь долуш. * 1983 шарахь Планкан 125 шо кхачар даздеш ГДРхь арахийцира 5 марка мах болу ахча Планкан сурт тӀехь долуш. * 2008 шарахь Планкан 150 шо кхачар даздеш арахийцира Планкан сурт тӀехь долу 10 [[евро]] мах болу ахча. <center> <gallery perrow=4 heights="150px"> Сурт:Max Planck-Bernhard Heiliger-Mutter Erde fec.jpg|Планкан статуя Берлинан университетехь Сурт:Magnushaus Berlin 2008 April 16 Planckbueste.JPG|Планкан бюст в Магнусхаусехь ([[Берлин]]) Сурт:Gedenktafel Max Planck HU.jpg|Мемориалан у Берлинан университетан пена тӀехь Сурт:Gedenktafel Max Planck.jpg|Мемориалан у Груневальдехь </gallery> </center> == Йазйинарш == * {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Das Princip der Erhaltung der Energie |место= Leipzig |издательство=|год= 1887 (5 Aufl. — 1924)}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Принцип сохранения энергии |место= М., Л. |издательство= ОНТИ |год= 1938 |страниц= 236}}</small> * {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Grundriß der allgemeinen Thermochemie |место= Breslau |издательство=|год= 1893}} * {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Vorlesungen über Thermodynamik |место= Leipzig |издательство=|год= 1897 (4 Aufl. — 1922)}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Термодинамика |место= М., Л. |издательство= Госиздат |год= 1925 |страниц= 310}}</small> * {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Vorlesungen über die Theorie der Wärmestrahlung |место= Leipzig |издательство=|год= 1906 (5 Aufl. — 1923)}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Теория теплового излучения |место= М., Л. |издательство= ОНТИ |год= 1935 |страниц= 204}}</small> * {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Acht Vorlesungen über theoretische Physik, gehalten an der Columbia Univ. New York |место= Leipzig |издательство=|год= 1910}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Теоретическая физика: Восемь лекций, читанных в Колумбийском университете Нью-Йорка весной 1909 года |место= СПб. |издательство=|год= 1911 |страниц= 158}}</small> * ''Einführung in die theoretische Physik'' («Введение в теоретическую физику»): ** {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Band I: Einführung in die allgemeine Mechanik |место= Leipzig |издательство=|год= 1916 (4 Aufl. — 1928)}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Общая механика |место= М., Л. |издательство= Гостехиздат |год= 1932 |страниц= 200}}</small> ** {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Band II: Einführung in die Mechanik deformierbarer Körper |место= Leipzig |издательство=|год= 1919 (3 Aufl. — 1932)}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Механика деформируемых тел |место= М., Л. |издательство= Гостехиздат |год= 1932 |страниц= 184}}</small> ** {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Band III: Einführung in die Theorie der Elektrizität und des Magnetismus |место= Leipzig |издательство=|год= 1922 (2 Aufl. — 1928)}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Теория электричества и магнетизма |место= М., Л. |издательство= Гостехиздат |год= 1933 |страниц= 183}}</small> ** {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Band IV: Einführung in die theoretische Optik |место= Leipzig |издательство=|год= 1927 (2 Aufl. — 1931)}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Оптика |место= М., Л. |издательство= Гостехиздат |год= 1934 |страниц= 164}}</small> ** {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Band V: Einführung in die Theorie der Wärme |место= Leipzig |издательство=|год= 1930}} <small>Русский перевод: {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Теория теплоты |место= М., Л. |издательство= ОНТИ |год= 1935 |страниц= 228}}</small> * {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Erinnerungen |место= Berlin |издательство=|год= 1948}} * {{книга|автор= Planck M. |заглавие= Physikalische Abhandlungen und Vorträge (Bd. 1—3) |место= Braunschweig |издательство=|год= 1958}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über den zweiten Hauptsatz der mechanischen Wärmetheorie (Dissertation) |место= München |издательство=|год= 1879 |seite= 1—61}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über das Princip der Vermehrung der Entropie. Erste Abhandlung: Gesetze des Verlaufs von Reactionen, die nach constanten Gewichtsvorhältnissen vor sieh gehen |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.18872660403 |издание= Annalen der Physik |год= 1887 |band= 266 (30) |seite= 562—582}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über das Princip der Vermehrung der Entropie. Zweite Abhandlung: Gesetze der Dissociation gasförmiger Verbindungen |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.18872670603 |издание= Annalen der Physik |год= 1887 |band= 267 (31) |seite= 189—203}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über das Princip der Vermehrung der Entropie. Dritte Abhandlung: Gesetze des Eintritts beliesbiger thermodynamischer und chemischer Reactionen |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.18872681108 |издание= Annalen der Physik |год= 1887 |band= 268 (32) |seite= 462—503}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über das Princip der Vermehrung der Entropie. Vierte Abhandlung: Gesetze des electrochemischen Gleichgewichts |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.18912801102 |издание= Annalen der Physik |год= 1891 |band= 280 (44) |seite= 385—428}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Gegen die neuere Energetik |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.18962930107 |издание= Annalen der Physik |год= 1896 |band= 293 (57) |seite= 72—78}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über irreversible Strahlungsvorgänge |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.19003060105 |издание= Annalen der Physik |год= 1900 |band= 306 (1) |seite= 69—122}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über eine Verbesserung der Wienschen Spektralgleichung |ссылка=|издание= Verhandlungen der Deutschen physikalischen Gesellschaft |год= 1900 |band= 2 |seite= 202—204}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Zur des Gesetzes der Energieverteilung im Normalspektrum |ссылка=|издание= Verhandlungen der Deutschen physikalischen Gesellschaft |год= 1900 |band= 2 |seite= 237—245}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über das Gesetz der Energieverteilung im Normalspectrum |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.19013090310 |издание= Annalen der Physik |год= 1901 |band= 309 (4) |seite= 553—563}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Das Prinzip der Relativität und die Grundgleichungen der Mechanik |ссылка=|издание= Verhandlungen der Deutschen physikalischen Gesellschaft |год= 1906 |band= 8 |seite= 136—141}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Zur Dynamik bewegter Systeme |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.19083310602 |издание= Annalen der Physik |год= 1908 |band= 331 (26) |seite= 1—34}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Die Einheit des physikalischen Weltbildes (Vortrag, gehalten im Jahre 1908 in Leiden) |ссылка=|издание= Physikalische Zeitschrift |год= 1909 |band= 10 |seite= 62—75}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über die Begründung des Gesetzes der schwarzen Strahlung |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.19123420403 |издание= Annalen der Physik |год= 1912 |band= 342 (37) |seite= 642—656}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über neuere thermodynamische Theorien (Nernstsches Wärmetheorem und Quantenhypothese) |ссылка=|издание= Physikalische Zeitschrift |год= 1912 |band= 13 |seite= 165—175}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Die physikalische Struktur des Phasenraumes |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.19163551203 |издание= Annalen der Physik |год= 1916 |band= 355 (50) |seite= 385—418}} * {{статья|автор= Planck M. |заглавие= Über einen Satz der statistischen Dynamik und seine Erweiterung in der Quantentheorie |ссылка=|издание= Sitzungsber. Acad. Wiss. Berlin |год= 1917 |band= |seite= 324—341}} * {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Физические очерки: Сб. речей и статей |место= М. |издательство= ГИЗ |год= 1925 |страниц= 136}} * {{статья|автор= Планк М. |заглавие= Картина мира современной физики |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1929/4/b/ |издание= УФН |год= 1929 |том= 9 |страницы= 407—436}} * {{статья|автор= Планк М. |заглавие= Научная автобиография |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1958/4/a/ |издание= УФН |год= 1958 |том= 64 |страницы= 625—637}} * {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Единство физической картины мира |место= М. |издательство= Наука |год= 1966 |страниц= 286}} * {{книга|автор= Планк М. |заглавие= Избранные труды |место= М. |издательство= Наука |год= 1975 |страниц= 788}} * {{статья|автор= Планк М. |заглавие= Религия и естествознание |ссылка= http://vivovoco.rsl.ru/VV/PAPERS/ECCE/PHIL2.HTM |издание= Вопросы философии |год= 1990 |том=|номер= 8 |страницы=}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == ;Книгаш * {{книга|автор=|заглавие= Макс Планк. 1858—1947: Сб. к столетию со дня рождения Макса Планка |ответственный= Под ред. А. Ф. Иоффе и А. Т. Григорьяна |место= М. |издательство= Изд-во АН СССР |год= 1958 |страниц= 276}} * {{книга|автор=|заглавие= Макс Планк и философия: Сб. статей |ответственный= Пер. с нем. |место= М. |издательство= Иностр. лит-ра |год= 1963 |страниц= 63}} * {{книга|автор= Hartmann H. |заглавие= Max Planck als Mensch und Denker |место= Frankfurt |издательство=|год= 1964 |alleseiten= 173}} * {{книга|автор= Hermann A. |заглавие= Max Planck: mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten |место= Hamburg |издательство=|год= 1973}} * {{книга|автор= Кляус Е. М., Франкфурт У. И. |заглавие= Макс Планк |место= М. |издательство= Наука |год= 1980 |страниц= 392 |ref= Кляус и Франкфурт}} * {{книга|автор= Шёпф Х.-Г. |заглавие= От Кирхгофа до Планка |место= М. |издательство= Мир |год= 1981 |страниц= 192 |ref= Шёпф}} * {{книга|автор= Mehra J., Rechenberg H. |заглавие= The Historical Development of Quantum Theory. Vol. 1: The Quantum Theory of Planck, Einstein, Bohr and Sommerfeld: Its Foundation and the Rise of ist Difficulties, 1900–1925 |место= New York, Heidelberg, Berlin |издательство= Springer Verlag |год= 1982}} * {{книга|автор= Джеммер М. |заглавие= Эволюция понятий квантовой механики |ссылка=|место= М. |издательство= Наука |год= 1985 |страниц= 384 |ref= Джеммер}} * {{книга|автор= Heilbron J. L. |заглавие= The Dilemmas of an Upright Man: Max Planck as Spokesman for German Science |место= Berkeley |издательство= University of California Press |год= 1986 |ref= Heilbron}} * {{книга|автор= Kuhn T. S. |заглавие= Black-Body Theory and the Quantum Discontinuity, 1894–1912 |издание= 2nd ed |место= Chicago |издательство= University of Chicago Press |год= 1987 |ref= Kuhn}} * {{книга|автор= Darrigol O. |заглавие= From c-numbers to q-numbers: The Classical Analogy in the History of Quantum Theory |ссылка= http://ark.cdlib.org/ark:/13030/ft4t1nb2gv/ |место= Berkeley |издательство= University of California Press |год= 1992 |ref= Darrigol}} * {{книга|автор= Kohl U. |заглавие= Die Präsidenten der Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft im Nationalsozialismus: Max Planck, Carl Bosch und Albert Vōgler zwischen Wissenschaft und Macht |место= Stuttgart |издательство= Franz Steiner Verlag |год= 2002}} * {{книга|автор= Pufendorf A. |заглавие= Die Plancks: eine Familie zwischen Patriotismus und Widerstand |место= Berlin |издательство= Prophyläen-Verlag |год= 2006}} * {{книга|автор= Fischer E. P. |заглавие= Der Physiker. Max Planck und das Zerfallen der Welt |место= München |издательство= Siedler |год= 2007}} * {{книга|автор= Müller I. |заглавие= A History of Thermodynamics: The Doctrine of Energy and Entropy |место= Berlin |издательство= Springer |год= 2007 |ref= Müller}} * {{книга|автор= Hoffmann D. |заглавие= Max Planck. Die Entstehung der modernen Physik |место= München |издательство= Beck |год= 2008}} * {{книга|автор=|заглавие= Max Planck und die moderne Physik |ответственный= D. Hoffmann (Herausgeber) |место= Berlin |издательство= Springer |год= 2010}} ;Статьяш * {{статья|автор= Born M. |заглавие= Max Karl Ernst Ludwig Planck. 1858-1947 |ссылка= http://dx.doi.org/10.1098/rsbm.1948.0024 |издание= Obituary Notices of Fellows of the Royal Society |год= 1948 |volume= 6 |pages= 161—188 |ref= Born}} Сокращённый русский перевод: {{статья|автор= Борн М. |заглавие= Макс Карл Эрнст Людвиг Планк |автор издания= Борн М. |издание= Размышления и воспоминания физика |место= М. |издательство= Наука |год= 1977 |страницы= 50—78 |ref= Борн}} * {{статья|автор= Лауэ М. |заглавие= Памяти Макса Планка |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1958/4/b/ |издание= УФН |год= 1958 |том= 64 |страницы= 639—640}} * {{статья|автор= Шпольский Э. В. |заглавие= Творческий путь М. Планка |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1958/11/g/ |издание= УФН |год= 1958 |том= 66 |страницы= 535—542}} * {{статья|автор= Klein M. J. |заглавие= Planck, Entropy and Quanta, 1901—1906 |издание= The Natural Philosopher |место= New York, London |издательство= Blaisdell Publishing Company |год= 1963 |volume= 1 |pages= 83—108 |ref= Klein (NP)}} * {{статья|автор= Klein M. J. |заглавие= Thermodynamics and Quanta in Planck's Work |ссылка= http://dx.doi.org/10.1063/1.3047812 |издание= Physics Today |год= 1966 |volume= 19 |номер= 11 |pages= 23—32 |ref= Klein (PT)}} * {{статья|автор= Клейн М. Дж. |заглавие= Макс Планк и начало квантовой теории |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1967/8/d/ |издание= УФН |год= 1967 |том= 92 |страницы= 679—700 |ref= Клейн (УФН)}} * {{статья|автор= Kangro H. |заглавие= Max Planck |ссылка= http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830903438.html |издание= Dictionary of Scientific Biography |место= New York |издательство= Scribner |год= 1974 |volume= 10 |pages= |ref= Kangro}} * {{статья|автор= Полак Л. С. |заглавие= М. Планк и возникновение квантовой физики |автор издания= Планк М. |издание= Избранные труды |место= М. |издательство= Наука |год= 1975 |страницы= 685—734 |ref= Полак}} * {{статья|автор= Франкфурт У. И. |заглавие= Термодинамические работы М. Планка |автор издания= Планк М. |издание= Избранные труды |место= М. |издательство= Наука |год= 1975 |страницы= 737—744 |ref= Франкфурт}} * {{статья|автор= Соловьёв Ю. И. |заглавие= М. Планк как физико-химик |автор издания= Планк М. |издание= Избранные труды |место= М. |издательство= Наука |год= 1975 |страницы= 745—753 |ref= Соловьёв}} * {{статья|автор= Итенберг И. Я., Франкфурт У. И. |заглавие= Работы М. Планка по специальной теории относительности |автор издания= Планк М. |издание= Избранные труды |место= М. |издательство= Наука |год= 1975 |страницы= 754—756 |ref= Итенберг и Франкфурт}} * {{статья|автор= Сачков Ю. В., Чудинов Э. М. |заглавие= Философские взгляды М. Планка |автор издания= Планк М. |издание= Избранные труды |место= М. |издательство= Наука |год= 1975 |страницы= 757—761 |ref= Сачков и Чудинов}} * {{статья|заглавие= Планк, Макс |ссылка= http://www.edu.delfa.net/Interest/biography/p/plank.htm |автор издания= Ю. А. Храмов |издание= Физики: Биографический справочник |место= М. |издательство= Наука |год= 1983 |страницы= 215—216}} * {{статья|автор= Mehra J., Rechenberg H. |заглавие= Planck's Half-Quanta: A History of the Concept of Zero-Point Energy |ссылка= http://dx.doi.org/10.1023/A:1018869221019 |издание= Foundations of Physics |год= 1999 |volume= 29 |pages= 91—132 |ref= Mehra and Rechenberg}} * {{статья|автор= Robotti N., Badino M. |заглавие= Max Planck and the 'Constants of Nature' |ссылка= http://dx.doi.org/10.1080/000337901300103712 |издание= Annals of Science |год= 2001 |volume= 58 |pages= 137—162 |ref= Robotti and Badino}} * {{статья|автор= Mehra J. |заглавие= Max Planck and the Law of Blackbody Radiation |автор издания= J. Mehra. |издание= The Golden Age of Theoretical Physics |место=|издательство= World Scientific |год= 2001 |pages= 19—55 |ref= Mehra}} * {{статья|автор= Darrigol O. |заглавие= The Historians' Disagreements over the Meaning of Planck's Quantum |ссылка= http://dx.doi.org/10.1111/j.1600-0498.2000.cnt430304.x |издание= Centaurus |год= 2001 |volume= 43 |pages= 219—239 |ref= Darrigol (Cent)}} * {{статья|автор= Gearhart C. A. |заглавие= Planck, the Quantum, and the Historians |ссылка= http://dx.doi.org/10.1007/s00016-002-8363-7 |издание= Physics in Perspective |год= 2002 |volume= 4 |pages= 170—215 |ref= Gearhart (PP)}} * {{статья|автор= Büttner J., Renn J., Schemmel M. |заглавие= Exploring the limits of classical physics: Planck, Einstein, and the structure of a scientific revolution |ссылка= http://dx.doi.org/10.1016/S1355-2198(02)00031-X |издание= Studies in History and Philosophy of Modern Physics |год= 2003 |volume= 34 |pages= 37—59 |ref= Büttner et al.}} * {{статья|автор= Heilbron J. L. |заглавие= Max Planck’s compromises on the way to and from the Absolute |ссылка= http://dx.doi.org/10.1007/978-3-540-32665-6_2 |издание= Quantum Mechanics at the Crossroads |издательство= Springer |год= 2007 |pages= 21—37}} * {{статья|автор= Hoffman D. |заглавие= Max Planck |ссылка= http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830906010.html |издание= New Dictionary of Scientific Biography |место= Detroit |издательство= Charles Scribner's Sons |год= 2008 |volume= 6 |pages= 115 |ref= Hoffman}} * {{статья|автор=|заглавие= An issue in honour of Max Planck (1858–1947) on the occasion of his 150th birthday |ссылка= http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/andp.v17:2/3/issuetoc |издание= Annalen der Physik |год= 2008 |volume= 17 |номер= 2—3}} * {{статья|автор= Hoffmann D. |заглавие= “... you can't say to anyone to their face: your paper is rubbish.” Max Planck as Editor of the Annalen der Physik |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.200810294 |издание= Annalen der Physik |год= 2008 |volume= 17 |pages= 273—301}} * {{статья|автор= Badino M. |заглавие= The odd couple: Boltzmann, Planck and the application of statistics to physics (1900–1913) |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.200810336 |издание= Annalen der Physik |год= 2009 |volume= 18 |pages= 81—101 |ref= Badino (AP)}} * {{статья|автор= Badino M. |заглавие= Pursuing an Idea: Planck’s Quantum Theory of Ideal Gas |ссылка= http://quantum-history.mpiwg-berlin.mpg.de/eLibrary/fileserverPub/Badino_2010_Pursuing-an-idea.pdf/V1_Badino_2010_Pursuing-an-idea.pdf |ответственный= preprint |год= 2010 |pages= 1—12 |ref= Badino (Gas)}} * {{статья|автор= Gearhart C. A. |заглавие= “Astonishing Successes” and “Bitter Disappointment”: The Specific Heat of Hydrogen in Quantum Theory |ссылка= http://dx.doi.org/10.1007/s00407-009-0053-2 |издание= Archive for History of Exact Sciences |год= 2010 |volume= 64 |pages= 113—202 |ref= Gearhart (AHES)}} * {{статья|автор= Wegener D. |заглавие= De-anthropomorphizing energy and energy conservation: The case of Max Planck and Ernst Mach |ссылка= http://dx.doi.org/10.1016/j.shpsb.2010.02.001 |издание= Studies in History and Philosophy of Modern Physics |год= 2010 |volume= 41 |pages= 146—159 |ref= Wegener}} * {{статья|автор= Straumann N. |заглавие= On the first Solvay Congress in 1911 |ссылка= http://dx.doi.org/10.1140/epjh/e2011-20043-9 |издание= European Physical Journal H |год= 2011 |volume= 36 |pages= 379—399 |ref= Straumann}} * {{статья|автор= Badino M. |заглавие= Productive conservatism: Planck’s second theory of radiation |ссылка= http://dx.doi.org/10.1002/andp.201100712 |издание= Annalen der Physik |год= 2012 |volume= 524 |pages= A29—A31}} == Хьажоргаш == {{Commons|Max Planck}} * {{cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1918/ |title= The Nobel Prize in Physics 1918 |author= |date= |description= Информация с сайта Нобелевского комитета |publisher= Nobelprize.org |accessdate= 2012-04-29 |lang= en |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120429230530/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1918/ |archivedate= 2012-04-29}} * {{cite web |url= http://www.max-planck.mpg.de/frameset_e.html |title= Max Planck: exhibition on the 50th anniversary of his death |author= Hoffmann D. (ed.) |date= Oct. 1997 |description= |publisher= Max-Planck-Society |accessdate= 2012-08-16 |lang= en |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120805122857/http://www.max-planck.mpg.de/frameset_e.html |archivedate= 2012-08-05}} * {{cite web |url= http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=20750 |title= Max Planck |author= |date= |work= Mathematics Genealogy Project |description= Список учеников Макса Планка |publisher= North Dakota State University |accessdate= 2012-04-29 |lang= en |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120402125833/http://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=20750 |archivedate= 2012-04-02}} * {{cite web |url= http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Planck.html |title= Max Karl Ernst Ludwig Planck |author= O'Connor J. J., Robertson E. F. |date= |work= MacTutor History of Mathematics archive |description= |publisher= University of St Andrews |accessdate= 2012-04-29 |lang= en |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120330181617/http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Planck.html |archivedate= 2012-03-30}} * {{cite web |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/462888/Max-Planck |title= Max Planck |author= Stuewer R. H. |date= |work= Encyclopædia Britannica |description= |publisher= |accessdate= 2012-04-29 |lang= en |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120425222605/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/462888/Max-Planck |archivedate= 2012-04-25}} {{1000}} {{кечдар}} [[Категори:Немцойн физикаш]] gf71oye9radhd0dcdad25a1edk4g86j Болакхой 0 18244 26546480 26545858 2026-10-09T15:00:37Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[Болакой]] → [[Болакхой]] 26545858 wikitext text/x-wiki {{Къам |цӀе = Болакой |сурт =Ботлихцы (Буйхади).jpg |шоралла = |куьг = |шен цӀе = |дукхалла = 6000 |баржар = {{Байракх/2|Росси}}, [[ДегӀаста]] |дIадйалла къам = |архкультура = |мотт = |раса = |дин = |гергар = |йукъабоьду = |царна йукъабоьду = |схьабалар = }}'''Болакой''' (шен цӀе — ''буйхади'') — [[ДегӀаста]]нара Ӏаьндийн къам. Цера дукхалла 6000 стаг. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Вайнеха-ДегӀастана къаьмнаш}} [[Категори:Къаьмнаш]] {{Ethno-stub}} kq47c8ndhjtts8c0yea4nhrxsx5zx8x 26546484 26546480 2026-10-09T15:00:59Z Mahamadi Baza 39916 /* */ 26546484 wikitext text/x-wiki {{Къам |цӀе = Болакхой |сурт =Ботлихцы (Буйхади).jpg |шоралла = |куьг = |шен цӀе = |дукхалла = 6000 |баржар = {{Байракх/2|Росси}}, [[ДегӀаста]] |дIадйалла къам = |архкультура = |мотт = |раса = |дин = |гергар = |йукъабоьду = |царна йукъабоьду = |схьабалар = }}'''Болакхой''' (шен цӀе — ''буйхади'') — [[ДегӀаста]]нара Ӏаьндийн къам. Цера дукхалла 6000 стаг. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Вайнеха-ДегӀастана къаьмнаш}} [[Категори:Къаьмнаш]] {{Ethno-stub}} ccvrgo63j89c3tepu0mhachuiax04bm Александровка (Камышлинкан йуьртан меттиг) 0 21769 26546931 25793243 2026-10-10T04:49:53Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Александровка (Кармаскалин кӀошт)]] → [[Александровка (Камышлинкан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 25793243 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Александровка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=июнь 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Александровка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Кармаскалин кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Камышлински йуьртан меттиг (Кармаскалин кӀошт){{!}}Камышлински |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 174 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 453024 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80235825002 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Александровка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Кармаскалин кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Камышлински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 174 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 453024, код ОКАТО — 80235825002. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 219 || 174 || -45 || -20,55 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dy0h3zuih9k3ed8rc1jkmspqztaygty Дмитриевка (Первомайскан йуьртан меттиг) 0 22315 26546927 25943777 2026-10-10T04:45:23Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дмитриевка (Мелеузан кӀошт)]] → [[Дмитриевка (Первомайскан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 25943777 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Дмитриевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=июнь 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Дмитриевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Мелеузан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Первомайски йуьртан меттиг (Мелеузан кӀошт){{!}}Первомайски |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 26 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 453874 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80241870004 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Дмитриевка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Мелеузан кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Первомайски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 26 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 453874, код ОКАТО — 80241870004. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 8 || 26 || +18 || +225,00 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Мелеузан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o9j7gwzp1a9vzp58l49rouvlngipnue Волково (Черкассин йуьртан меттиг) 0 23037 26546974 25889018 2026-10-10T05:08:46Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Волково (Уфан кӀошт)]] → [[Волково (Черкассин йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 25889018 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Волково (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Волково |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Уфан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Черкасски йуьртан меттиг (Уфимски кӀошт){{!}}Черкасски |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 17 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 450515 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80252815002 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Волково''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Уфан кӀошт]]ара эвла, иза Черкасски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 17 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 450515, код ОКАТО — 80252815002. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 11 || 17 || +6 || +54,55 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Уфан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m8s8m1e4ubd4kggt5ufioropyj0bmf7 Гавриловка (Федоровкан йуьртан меттиг) 0 23198 26546938 25896402 2026-10-10T04:52:48Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Гавриловка (Федоровкан кӀошт)]] → [[Гавриловка (Федоровкан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 25896402 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Гавриловка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Гавриловка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Федоровкан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Федоровски йуьртан меттиг (Федоровски кӀошт){{!}}Федоровски |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 64 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 453280 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80254860003 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Гавриловка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь)|Федоровкан кӀоштара]] эвла, иза Федоровски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 64 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 453280, код ОКАТО — 80254860003. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 64 || 64 || +0 || +0,00 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Федоровкан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 915ch9pvusn9td1ua7r00g3ctobhm2w Петровка (Дедован йуьртан меттиг) 0 23210 26546943 26256156 2026-10-10T04:55:18Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Петровка (Федоровкан кӀошт)]] → [[Петровка (Дедован йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 26256156 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Петровка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Петровка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Федоровкан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Дедовски йуьртан меттиг (Федоровски кӀошт){{!}}Дедовски |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 9 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 453283 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80254820009 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Петровка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь)|Федоровкан кӀоштара]] эвла, иза Дедовски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 9 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 453283, код ОКАТО — 80254820009. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 9 || 9 || +0 || +0,00 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Федоровкан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nif0cqnd8fqr185nb7a1265q5yqfx2t Дмитриевка (Шингак-Кулан йуьртан меттиг) 0 23359 26546970 25943832 2026-10-10T05:06:01Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дмитриевка (Чишмин кӀошт)]] → [[Дмитриевка (Шингак-Кулан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 25943832 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Дмитриевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Дмитриевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Чишмин кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Чишмин |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Шингак-Кульски йуьртан меттиг (Чишмин кӀошт){{!}}Шингак-Кульски |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 342 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 452157 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80257820001 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Дмитриевка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Чишмин кӀошт (Башкирийчоь)|Чишмин кӀошт]]ара эвла, иза Шингак-Кульски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 342 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 452157, код ОКАТО — 80257820001. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 327 || 342 || +15 || +4,59 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Чишмин кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i81hztvb94jja2s5wk0j01o6v1ocrxj Карманово (Код ОКТМО 80659445101) 0 23574 26546951 26023256 2026-10-10T04:58:17Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Карманово (Янаулан кӀошт)]] → [[Карманово (Код ОКТМО 80659445101)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 26023256 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Карманово (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Карманово |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Янаулан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Кармановски йуьртан меттиг (Янаульски кӀошт){{!}}Кармановски |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 1257 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 452810 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80259845001 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Карманово''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Янаулан кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Кармановски йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 1257 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 452810, код ОКАТО — 80259845001. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 1127 || 1257 || +130 || +11,54 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Янаулан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] q8vjlu1c4cu8w7s9tq15bjzoyafarow Андреевка (Ямадин йуьртан меттиг) 0 23607 26546955 25801192 2026-10-10T05:00:28Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Андреевка (Янаулан кӀошт)]] → [[Андреевка (Ямадин йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 25801192 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Андреевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2015}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Андреевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Янаулан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = Ямадински йуьртан меттиг (Янаульски кӀошт){{!}}Ямадински |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 387 |бахархой ларар шо = 2009<ref name='справочник' /> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 452814 |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = 80259870002 |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Андреевка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Янаулан кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Ямадински йуьртан меттиган йукъайогӀу. Бахархойн дукхалла 387 стаг (2009 шо)<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>. Поштан индекс — 452814, код ОКАТО — 80259870002. == Демографи == Бахархойн дукхаллин динамика: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=6 | '''Массо демографи'''<ref name='справочник' /> |--- class='bright' | colspan=2 | Массо бахархой || colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам 2002—2009 |--- class='shadow' | 2002 || 2009 || стаг || % |--- | 380 || 387 || +7 || +1,84 |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргашаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Янаулан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fug1daub563fvc65o6nfk2kqewdsuoa Сегежа 0 75587 26547061 26359233 2026-10-10T07:09:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547061 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Росси |статус = гӀала |нохчийн цӀе= Сегежа |шен цӀе = {{lang-ru|Сегежа}}<br />{{lang-krl|Segeža}}<br />{{lang-fi|Sekehe}}<br />{{lang-vep|Segež}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Росси |lat_deg = 63 |lat_min = 44 |lat_sec = 0 |lon_deg = 34 |lon_min = 19 |lon_sec = 0 |CoordAddon = type:city(33600)_region:RU |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Карели |регион таблицехь= Карели |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Сегежан кӀошт |кӀошт таблицехь = Сегежан кӀошт{{!}}Сегежан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = 1914 |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = 1943 |майда= |хӀордан сизал локхалла = 80 |бахархой = 28390 |бахархой ларар шо = 2010<ref name="SuperWEB2. 2002 2010"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |сахьтан аса = +3 |поштан индексаш= 186420 я 186422 |автомобилан код= 10 |телефонан код = 81431 |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сегежа''' ({{lang-ru|Сегежа}}, {{lang-krl|Segeža}}, {{lang-fi|Sekee, Sekehe}}, {{lang-vep|Segež}}) — [[Росси|Россин Федерацин]] гӀала, [[Карели]]н [[Сегежан кӀошт]]ан административан центр. == Бахархойн дукхалла == {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам |- class='shadow' |[[2002 шо|2002]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010">{{cite web|url = http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D#|title = SuperWEB2. Микроданные переписи 2002 2010 гг|publisher = |date = |accessdate = |deadlink = yes|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D|archivedate = 2018-06-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D |date=2018-06-15 }}</ref> |[[2010 шо|2010]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010"/> |- |? |28390 |} == Танылган туганнар == Шпаликов Геннадий Федорович совет шагыйре, кинорежиссеры, киносценарист. Александр Геннадьевич Сидякин сәяси эшлекле, депутат.<ref>https://24smi.org/celebrity/267085-aleksandr-sidiakin.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tadviser.ru/index.php/%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0:%D0%A1%D0%B8%D0%B4%D1%8F%D0%BA%D0%B8%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 |title=— |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518015441/https://www.tadviser.ru/index.php/%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0:%D0%A1%D0%B8%D0%B4%D1%8F%D0%BA%D0%B8%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 |archive-date=2023-05-18 |access-date=2023-05-18}}</ref> == Сахьтан аса == [[Файл:Map of Russia - Moscow time zone.svg|left|100px]] Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. [[Сахьтан аса]] йу UTC+3. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://ruspostindex.ru/rf10/pochtovye-indeksy-segezhskiy-raion.html Сегежан кӀоштан индексаш]{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Карели}} {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Сегежан кӀоштан нах беха меттигаш]] [[Категори:Карелин гӀаланаш]] {{Karelia-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 62saf9jxx3ep89w0b7gkevx8ujm05w2 Ломарчумарийн мотт 0 100819 26547003 11748144 2026-10-10T05:24:15Z VolnyiLev 18828 26547003 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Ломарчумарийн мотт''' — [[Ламанан марийш|ламанан марийн]] мотт, [[Марийн мотт|марийн меттан]] ламанан диалектан тӀехь бух болуш бу литературин мотт. Мотт буьйцучера дукхалла — 36 822 ([[2002 шаран бахархой ларар|ларар 2002]]). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 6jw16djzqi5i7ltblofdb7f8ejm1sr0 Марийн мотт 0 100820 26547004 11743924 2026-10-10T05:24:32Z VolnyiLev 18828 26547004 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Марийн мотт''' (я '''лугово-малхбален марийн''') — [[финн-угорийн меттанаш|финн-угорийн меттанийн]] йукъара мотт. Баьржина бу [[марийш|марийш]] юкъахь, мадарра аьлча [[Марий Эл|Марий Элахь]] а, [[Башкирийчоь|Башкирийчохь]] а. Шира цӀе — «черемиссийн мотт». == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] qj7d8g0h8bxzydnfwuqlsuivxgg16ki Мокшанийн мотт 0 100846 26547001 11711075 2026-10-10T05:23:13Z VolnyiLev 18828 26547001 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Мокшанийн мотт''' ({{langi|mdf|мокшень кяль}}) — [[финн-угорийн меттанаш|финн-угорийн меттанийн]] [[финн-волгийн меттанаш|финн-волгийн тобан]] йукъара мотт, кхин [[уралан доьзал|уралан доьзалан]] мотт, [[Мокшанаш|мокшанаш]] буьйцу мотт. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 50nhkox8w854a4iyhvcbsdmzk0thdl0 Тувинийн мотт 0 100850 26547022 11711078 2026-10-10T05:33:52Z VolnyiLev 18828 26547022 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Тувинийн мотт''' (тув. ''тыва дыл'') — [[тувинаш|тувинийн мотт]], [[туркойн меттанаш|туркойн меттанийн]] йукъара мотт. Мотт буьйцучера дукхалла — 264 гергарчу хьеапехь<ref>[http://www.ethnologue.com/language/tyv Ethnologue]</ref>. Меттан код '''тув''', '''tyv''' ([[ISO 639]]). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 3z6h4torrpnw1cfvuscm7ypsj1y7cby Удмуртийн мотт 0 100852 26546995 11711080 2026-10-10T05:21:34Z VolnyiLev 18828 26546995 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Удмуртийн мотт''' — [[Удмурташ|удмуртийн мотт]], уьш Ӏаш бу [[Удмурти|Удмуртехь]], [[Башкирийчоь|Башкирийчохь]], [[ГӀезалойчоь|ГӀезалойчохь]], [[Марий Эл]]ахь, [[Пермийн мохк|Пермийн махкахь]], [[Кировн область|Кировн областехь]], [[Свердловскан область|Свердловскан областехь]]. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] e2exs1qsi0bfxm02bcgv1hgz0an6se8 26546998 26546995 2026-10-10T05:22:51Z VolnyiLev 18828 26546998 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Удмуртийн мотт''' — [[Удмурташ|удмуртийн мотт]], уьш Ӏаш бу [[Удмурти|Удмуртехь]], [[Башкирийчоь|Башкирийчохь]], [[ГӀезалойчоь|ГӀезалойчохь]], [[Марий Эл]]ахь, [[Пермийн мохк|Пермийн махкахь]], [[Кировн область|Кировн областехь]], [[Свердловскан область|Свердловскан областехь]]. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 5orpwtjofgvj3fc7u4eodgem8nyaeiv Хакасийн мотт 0 100853 26547021 11711081 2026-10-10T05:33:19Z VolnyiLev 18828 26547021 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Хакасийн мотт''' ({{lang-kjh|Хакас тілі, тадар тілі}}) — [[хакасаш|хакасийн]] мотт. Барржина бу [[Хакаси|Хакасехь]] а [[Красноярскан мохк|Красноярскан мехкан]] [[Шарыповскан кӀошт (Красноярскан мехкайист)|Шарыповскан кӀоштан]] цхьайолу ярташкахь а [[Тува|Тувехь]] а. Россиехь мотт хууш бу — 42 604 адам ([[2010]]). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} {{туьркийн меттанаш}} [[Категори:Туьркийн меттанаш]] [[Категори:Россин меттанаш]] 9o8johzhuspsaqqaec3ymrzprk5ucal Чувашийн мотт 0 100856 26547020 11711085 2026-10-10T05:32:37Z VolnyiLev 18828 26547020 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Чувашийн мотт''' ({{lang-cv|Чӑваш чӗлхи, Чӑвашла}}, ''Çovaş Çölhi, چأۋاش چۀلخې'') — [[Чувашаш|чувашийн]] мотт, [[Чуваши]]н пачхьалкхан мотт<ref>Конституция Чувашской Республики. Статья 8</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * Эктор Алос-и-Фонт, «Преподавание чувашского языка и проблема языкового поведения родителей», Чувашский государственный институт гуманитарных наук, 2015, Шупашкар. * [http://chuvash.org/blogs/comments/2783.html Скоро чувашский язык останется «какой-то культурной традицией»] * [https://chuvash.org/content/3156-Прощай%2C%20исчезающий%20чувашский%20язык%3F.html Прощай, исчезающий чувашский язык?] * [https://chuvash.org/news/17162.html Тутарстанра чӗлхе пирки сӑмахларӗҫ] * [https://chuvash.org/content/3180-Об%20угрозе%20развала%20страны%20в%20будущем%2C%20о%20съезде%20ЧНК%2C%20и%20об%20обращении%20к%20президенту.html Об угрозе развала страны в будущем, о съезде ЧНК, и об обращении к президенту] {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 8fmnwzegn2rntneh365nwfnxit8cdft Эрзянийн мотт 0 100857 26547002 11711086 2026-10-10T05:23:47Z VolnyiLev 18828 26547002 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Эрзянийн мотт''' ({{langi|myv|э́рзянь кель}}) — [[мордовийн меттанаш|мордовийн меттанийн]] [[Финн-волган меттанаш|финн-волган тобан]] финн-угорийн доьзалан мотт, [[эрзянаш|эрзянийн мотт]], [[Мордови]]н пачхьалкхан меттанехь цхьаъ, [[мокшанийн мотт|мокшанийн меттаца]] а, [[оьрсийн мотт|оьрсийн меттаца]] а нийса. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 352t9ypcvrgcjs4cqkw8an6l9zv6bly Якутийн мотт 0 100858 26547018 11623112 2026-10-10T05:32:18Z VolnyiLev 18828 26547018 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Якутийн мотт''' (шен цӀе — ''саха тыла'') — [[якуташ|якутийн мотт]], туьркийн меттанехь цхьа мотт. {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҕ ҕ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Дь дь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҥ ҥ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Нь нь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ө ө | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Һ һ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ү ү | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ъ ъ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} {{туьркийн меттанаш}} [[Категори:Туьркийн меттанаш]] [[Категори:Россин меттанаш]] s3j42n8572jeidg4fyk1bxeb3w7146n Долганийн мотт 0 100859 26547016 11711411 2026-10-10T05:31:56Z VolnyiLev 18828 26547016 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Долганийн мотт''' — [[долганаш|долганийн мотт]], [[Туьркийн меттанаш|туьркийн меттанехь]] цхьа мотт. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} {{Туьркийн меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] srs8aom1wav4k524plaxlint56ub3at Коми-пермякийн мотт 0 100860 26546996 11711419 2026-10-10T05:22:00Z VolnyiLev 18828 26546996 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Коми-пермякийн мотт''' — [[коми-пермякаш|коми-пермякийн]] мотт, мотт буьйцучера дукхалла 63 106 (2010). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] jbjxrkof2pht548tgpg3ypvjiy8sz43 26546997 26546996 2026-10-10T05:22:38Z VolnyiLev 18828 26546997 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Коми-пермякийн мотт''' — [[коми-пермякаш|коми-пермякийн]] мотт, мотт буьйцучера дукхалла 63 106 (2010). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 5iokjb5eew55rql7ub2p9g6jqentm8m Мансийн мотт 0 100861 26547011 11711431 2026-10-10T05:29:45Z VolnyiLev 18828 26547011 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Мансийн мотт''' (шира цӀе '''вогу́лийн''' [[Вагиль]] (Вогулка) хина цӀарах — мансийн Вооль) — [[мансаш]] цӀе йолу къоман мотт, иза обско-угорийн меттанийн юкъабогӀу. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] toomdrwszygjxeb6r073vl2kv04igmq Ненцойн мотт 0 100862 26547015 11711437 2026-10-10T05:31:32Z VolnyiLev 18828 26547015 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Ненцойн мотт''' [[самодийн меттанаш|самодийн меттанийн]] йукъа богӀу мотт. Мотт буьйцучера дукхалла — 22 эзар герг. Мотт [[Колан ахгӀайре]]н тӀера [[Енисей (хи)|Енисей]] тӀе кхаччалц баьржина бу. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 8awxdpuopyzl0txg921a0ach18195nz Хантийн мотт 0 100864 26547013 11711476 2026-10-10T05:30:35Z VolnyiLev 18828 26547013 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Хантийн мотт''' ({{lang-old-ru|остя́цкий}})<ref>[http://feb-web.ru/feb/litenc/encyclop/le8/le8-3741.htm Литературная энциклопедия]</ref> — [[ханташ|хантийн мотт]] — уьш Ӏаш бу [[Малхбузен Сибирь|Малхбузен Сибирехь]]. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Финийн-угрийн меттанаш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] 08sg1mdu2xtnbz0jxrlkhk6qr77vovf Чукчийн мотт 0 100865 26547012 11711478 2026-10-10T05:30:05Z VolnyiLev 18828 26547012 wikitext text/x-wiki {{Мотт}} '''Чукчийн мотт''', йа '''луораветланийн мотт''' (''ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ'') — [[чукчий]] мотт, [[Чукоткан-Камчаткин меттанаш|чукоткан-Камчаткин меттанийн]] йукъара мотт. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Россин пачхьалкхан меттанаш}} [[Категори:Россин меттанаш]] n3qmrqskmlskh2304k8lk20q51twbq4 ГӀагӀатла 0 111634 26546474 25927184 2026-10-09T14:41:42Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[ГӀагӀатӀла]] → [[ГӀагӀатла]] 25927184 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = ГӀагӀатӀла |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = ДегӀаста |регион таблицехь = ДегӀаста |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Ботлихан кӀошт |кӀошт таблицехь = Ботлихан кӀошт{{!}}Ботлихан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 3543 |бахархой ларар шо = 2010 |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 368984 |поштан индексаш = |сахьтан аса = +3 |автомобилан код = 69 |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''ГӀагӀатӀла{{sfn|Гапуров Ш. А., Гарсаев Л. М|2015|с=17}}''' ({{lang-ru|Гагатли}}) — [[Росси|Россин Федерацин]] [[ДегӀаста]]нан [[Ботлихан кӀошт]]ара эвла. == Бахархойн дукхалла == {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам |- class='shadow' |[[2002 шо|2002]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010">{{cite web|url = http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D#|title = SuperWEB2. Микроданные переписи 2002 2010 гг|lang = ru|publisher = |date = |accessdate = |deadlink = yes|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D|archivedate = 2018-06-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D |date=2018-06-15 }}</ref> |[[2010 шо|2010]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010"/> |- |3213 |3543 |} == Сахьтан аса == [[Файл:Map of Russia - Moscow time zone.svg|left|100px]] Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. [[Сахьтан аса]] йу UTC+3. == Литература == * {{Йаззам | автор = Гапуров Ш. А., Гарсаев Л. М | корта = Беной: Истори а, этнографи а // Таллам. Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин Ӏилманан-дешаран тептар | оригинал = | хьажорг = http://ps.gknu.ru/wp-content/uploads/2015/08/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BC-%E2%84%96-2-9-2015.pdf | мотт = нохчийн | жоьпаллин = | арахецначун автор = | арахецнарг = | тип = | меттиг = Соьлжа-ГӀала | арахоьцийла = | шо = 2015 | бутт = | терахь = | том = | арахецар = | лоьмар = 2 (9) | агӀонаш = | isbn = | issn = 2412-0812 | doi = | bibcode = | arxiv = | pmid = | ref = Гапуров Ш. А., Гарсаев Л. М | archiveurl = | archivedate = }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://ruspostindex.ru/rf05/pochtovye-indeksy-botlikhskiy-raion.html Ботлихан кӀоштан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628022056/http://www.ruspostindex.ru/rf05/pochtovye-indeksy-botlikhskiy-raion.html |date=2015-06-28 }} {{Ботлихан кӀошт}} {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Ботлихан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Dagestan-geo-stub}} {{Dagestan-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qvqf8tq0um8gsm1u46ze6vp6oo7rd9a 26546478 26546474 2026-10-09T14:42:19Z Mahamadi Baza 39916 /* */ 26546478 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = ГӀагӀатла |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = ДегӀаста |регион таблицехь = ДегӀаста |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Ботлихан кӀошт |кӀошт таблицехь = Ботлихан кӀошт{{!}}Ботлихан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 3543 |бахархой ларар шо = 2010 |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 368984 |поштан индексаш = |сахьтан аса = +3 |автомобилан код = 69 |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''ГӀагӀатла{{sfn|Гапуров Ш. А., Гарсаев Л. М|2015|с=17}}''' ({{lang-ru|Гагатли}}) — [[Росси|Россин Федерацин]] [[ДегӀаста]]нан [[Ботлихан кӀошт]]ара эвла. == Бахархойн дукхалла == {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам |- class='shadow' |[[2002 шо|2002]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010">{{cite web|url = http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D#|title = SuperWEB2. Микроданные переписи 2002 2010 гг|lang = ru|publisher = |date = |accessdate = |deadlink = yes|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D|archivedate = 2018-06-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D |date=2018-06-15 }}</ref> |[[2010 шо|2010]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010"/> |- |3213 |3543 |} == Сахьтан аса == [[Файл:Map of Russia - Moscow time zone.svg|left|100px]] Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. [[Сахьтан аса]] йу UTC+3. == Литература == * {{Йаззам | автор = Гапуров Ш. А., Гарсаев Л. М | корта = Беной: Истори а, этнографи а // Таллам. Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин Ӏилманан-дешаран тептар | оригинал = | хьажорг = http://ps.gknu.ru/wp-content/uploads/2015/08/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BC-%E2%84%96-2-9-2015.pdf | мотт = нохчийн | жоьпаллин = | арахецначун автор = | арахецнарг = | тип = | меттиг = Соьлжа-ГӀала | арахоьцийла = | шо = 2015 | бутт = | терахь = | том = | арахецар = | лоьмар = 2 (9) | агӀонаш = | isbn = | issn = 2412-0812 | doi = | bibcode = | arxiv = | pmid = | ref = Гапуров Ш. А., Гарсаев Л. М | archiveurl = | archivedate = }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://ruspostindex.ru/rf05/pochtovye-indeksy-botlikhskiy-raion.html Ботлихан кӀоштан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628022056/http://www.ruspostindex.ru/rf05/pochtovye-indeksy-botlikhskiy-raion.html |date=2015-06-28 }} {{Ботлихан кӀошт}} {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Ботлихан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Dagestan-geo-stub}} {{Dagestan-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] srexbj623pwgjgic6513ztkd3pyo6np Саргассийн хӀорд 0 122520 26547056 10100434 2026-10-10T06:35:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547056 wikitext text/x-wiki {{ХӀорд |ЦӀе = Саргассийн хӀорд |Шен цӀе = |Сурт = Sargasso.png |Куьг = |Координаташ = 28/20/8/N/66/10/30/W |CoordScale = 5000000 |Болу меттиг = |Бохалла = |Шоралла = |Майда = 6-7 млн |Чухоам = |ХӀордан йистан йохалла = |Дуккха кӀоргалла = 6995 |Юккъера кӀоргалла = |Хи гуллуш майда = |ХӀордах кхета хиш = |Меттиган карта = |Карта = |Категори Викилармехь = }}'''Саргассийн хӀорд''' — [[Атлантикин Ӏапказ]] чохь антициклонан го баккхаран меттиг, [[ДӀаэхар (Ӏам)|дӀаэхаро]] йихкина: малхбузехьа йу — [[Гольфстрим]], къилбаседехьа йу — [[Къилбаседа-Атлантикин дӀаэхар]], малхбалехьа йу — [[Канарийн дӀаэхар]], къилбехьа йу — [[Къилбаседа Экваторан дӀаэхар]]. <!-- Около 6 млн км² Саргассового моря, которое почти все покрыто водорослями [[Саргасс|саргассум]], относительно неподвижной воды в северной части Атлантического океана. --> == ЦӀе == Саргассийн хӀордан цӀе тиллина кхузахь хин бецаш Саргассаш йолу дера. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.membrana.ru/lenta/?7327 Саргассы впервые отсняты из космоса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080608122718/http://www.membrana.ru/lenta/?7327 |date=2008-06-08 }} — Membrana.ru, 7 июня 2007 * [https://web.archive.org/web/20170602090035/http://naturewonders.chat.ru/na22.htm Моря Атлантического океана] {{Атлантикин Ӏапказ}} [[Категори:Саргассийн хӀорд| ]] jmbha675qji5a1nsz9u5075fhp5m9zw Кеп:Дийнахь хилларг:10-8 10 194506 26546690 11885898 2026-10-10T00:06:45Z Takhirgeran Umar 1134 26546690 wikitext text/x-wiki [[Файл:Magnitude 7 6 - PAKISTAN 20051008035038 gul pakistan quake margalla towers 210 eng 8oct05 0.jpg|120px|right|Дохийначу цӀенойн саьлнаш дӀаяхар]] * [[451 шо|451]] — [[Халкидон]]ехь дӀабиллина [[Халкидонан килсан гулам|4-гӀа Дуьненан килсан гулам]]. * [[1871 шо|1871]] — [[Чикагохь йоккха цӀейалар|Йоккхачу цӀеро]] хӀаллакйира [[Чикаго]] гӀалан центр. * [[1895 шо|1895]] — герзашца болу японаш [[сеул]]ан [[Кёнбоккун]] гӀалан чу а лилхина йийна юьжучу хӀусамехь паччахь-аьзни [[Паччахь-аьзни Мин|Мин]]. * [[1896 шо|1896]] — дуьххьара зорбатоьхна [[Доу-Джонсан промышленностан индекс|Доу-Джонсан индекс]]. * [[1912 шо|1912]] — [[Хьалхара Балканийн тӀом]]: [[Черногори]]с кхайкхийра [[Туркойчоь]]нан тӀом. * [[1967 шо|1967]] — [[Боливи|Боливехь]] лаьцна [[Че Гевара, Эрнесто|Че Гевара]]. * [[1980 шо|1980]] — [[Марли, Боб|Марли Бобан]] тӀаьххьара концерт. * [[2005 шо|2005]] — [[Кашмирехь мохкбегор (2005)|Кашмирехь мохкбегоро]] ''(сурт тӀехь)'' вийна 75 000 стаг. <noinclude> {{doc|Дийнахь хилларг/doc}} [[Категори:Кепаш:Хиламаш деношца]] </noinclude> 50e6ygntm2i0ct9q0bb0bthw64ik59d 26546695 26546690 2026-10-10T00:08:22Z Takhirgeran Umar 1134 26546695 wikitext text/x-wiki [[Файл:Magnitude 7 6 - PAKISTAN 20051008035038 gul pakistan quake margalla towers 210 eng 8oct05 0.jpg|120px|right|Дохийначу цӀенойн саьлнаш дӀайахар]] * [[451 шо|451]] — [[Халкидон]]ехь дӀабиллина [[Халкидонан килсан гулам|4-гӀа Дуьненан килсан гулам]]. * [[1871 шо|1871]] — [[Чикагохь йоккха цӀейалар|Йоккхачу цӀеро]] хӀаллакйира [[Чикаго]] гӀалин центр. * [[1895 шо|1895]] — герзашца болу японхоша [[сеул]]ан [[Кёнбоккун]] гӀалин чу а лилхина йийна йуьжучу хӀусамехь паччахь-аьзни [[Паччахь-аьзни Мин|Мин]]. * [[1896 шо|1896]] — дуьххьара зорбатоьхна [[Доу-Джонсан промышленностан индекс|Доу-Джонсан индекс]]. * [[1912 шо|1912]] — [[Хьалхара Балканийн тӀом]]: [[Черногори]]с кхайкхийра [[Туркойчоь]]нан тӀом. * [[1967 шо|1967]] — [[Боливи|Боливехь]] лаьцна [[Че Гевара, Эрнесто|Че Гевара]]. * [[1980 шо|1980]] — [[Марли, Боб|Марли Бобан]] тӀаьххьара концерт. * [[2005 шо|2005]] — [[Кашмирехь мохкбегор (2005)|Кашмирехь мохкбегоро]] ''(сурт тӀехь)'' вийна 75 000 стаг. <noinclude> {{doc|Дийнахь хилларг/doc}} [[Категори:Кепаш:Хиламаш деношца]] </noinclude> mkdwy8l447ad69mh0pi8nsyynj0jqa6 Кеп:Дийнахь хилларг:10-9 10 194507 26546686 11885899 2026-10-10T00:06:03Z Takhirgeran Umar 1134 26546686 wikitext text/x-wiki [[Дерриг дуьненан поштан де]], [[Уганда]]н маршонан де ([[1962 шо|1962]]) [[Файл:Gottlieb Heinrich Totleben.JPG|right|80px|Оьрсийн инарла Тотлебен]] * [[1708 шо|1708]] — [[Сийлахь-Боккха Къилбаседан тӀом]]: [[Леснойра тӀом ]]. * [[1760 шо|1760]] — [[ВорхӀ шеран тӀом]]: оьрсийн [[Тотлебен, Готтлоб Курт Генрих|Тотлебенан]] тобано [[Берлинан экспедици (1760)|Берлин яккхар]] ''(сурт тӀехь)''. * [[1789 шо|1789]] — [[Франци|Францехь]] ца магийна [[ницкъбар]]. * [[1874 шо|1874]] — кхоьллина [[Дерриг дуьненан поштан барт]]. * [[1918 шо|1918]] — [[Фридрих Карл Гессен-Кассельский]] хаьржина [[Финлянди]]н паччахь. * [[1926 шо|1926]] — французийн Ӏилманчийн [[Жолио-Кюри, Фредерик|Жолио Фредерикан]] а, [[Жолио-Кюри, Ирен|Кюри Ирена]] а ловзар. * [[1989 шо|1989]] — [[ССРС Пачтелерадио Центран телевидени|Центран ТВ тӀехь]] хилира [[Кашпировский, Анатолий Михайлович|Кашпировский Анатолийн]] дуьххьарлера телесеанс. * [[2006 шо|2006]] — [[Къилбаседа Корей]]с шен исторехь дуьххьара зийра [[КХДР ракетан-хӀоьънан программа|хӀоьънан герз]]. <noinclude> {{doc|Дийнахь хилларг/doc}} [[Категори:Кепаш:Хиламаш деношца]] </noinclude> m05v0s79hxlojvyzyinrg4lp0i2vtsb Кеп:Дийнахь хилларг:10-10 10 194508 26546684 11885870 2026-10-10T00:05:10Z Takhirgeran Umar 1134 26546684 wikitext text/x-wiki [[Дерриг дуьненан психикан могашаллин де]] [[Файл:Charles Martel Saint Denis.jpg|right|140px|Карл Мартеллан Сен-Денера каш]] * [[680 шо|680]] — [[Карбалаэра тӀом|Карбалаэра тӀамехь]] [[Ӏашураъ|корта баьккхина]] [[Мухьаммад]] пайхамаран {{С.Ӏ.в.}} йоӀа кӀента [[Хьусайн бин Ӏели]]н. * [[732 шо|732]] — [[Карл Мартелл]] ''(сурт тӀехь)'' [[Пуатьера тӀом (732)|сацийна]] [[Ӏаьрбий]]н [[Европа|Европин]] тӀелатар. * [[1780 шо|1780]] — [[1780 шеран боккха мох|Сийлахь Каликстан цӀе йолу чӀогӀа мох]], исторехь уггаре дукха нах байина. * [[1846 шо|1846]] — ингалсхошна дуьхьалоеш лаьтташехь, хилира [[Испанийн зударий балабарх хаттар|шала ловзар]] [[Бурбонаш|Бурбонийн]] цӀахь. * [[1868 шо|1868]] — [[Итт шеран тӀом]]: [[Сеспедес, Карлос Мануэль|Сеспедеса]] кхайкхийна [[Куба]]н [[Испани|Испанех]] маршо. * [[1911 шо|1911]] — [[Учанан гӀаттам]]о йуьхьиг йолийра [[Синьхайн революци]]н [[Цийн Халкъан Республика|Цийчохь]]. * [[1920 шо|1920]] — [[Каринти]]н бахархоша [[Каринтийн плебисцит|плебисцитехь]] сацам бира [[Австри]]н йукъахь биса. * [[1967 шо|1967]] — лелабаьлла дуьненайукъара [[Космосах барт]]. <noinclude> {{doc|Дийнахь хилларг/doc}} [[Категори:Кепаш:Хиламаш деношца]] </noinclude> ehwfzq6q8eybxwfhba9r2ujx3id0otx Кеп:Дийнахь хилларг:10-11 10 194509 26546685 11885871 2026-10-10T00:05:36Z Takhirgeran Umar 1134 26546685 wikitext text/x-wiki [[Файл:WP Mary Rose Anthony Roll.jpg|right|120px|«Мэри Роуз»]] * [[1138 шо|1138]] — [[Хьалабера мохкбегор]], исторехь уггаре дукха нах байинчехь цхьаъ бу. * [[1492 шо|1492]] — тамашийна [[ХӀорд къегар (1492)|хӀорд къегар]], [[кеман журнал]] тӀедаьккхина [[Колумб]]а. * [[1899 шо|1899]] — болабелла [[Ингалсан-бурийн тӀом (1899—1902)|ШолгӀа ингалсан-бурийн тӀом]]. * [[1961 шо|1961]] — [[Семипалатинскан хӀоьънан полигон|Семипалатинскан полигонехь]] дина дуьххьарлера лаьттан бухара [[хӀоьънан эккхар]]. * [[1962 шо|1962]] — [[Ватикан]]ехь дӀайиллина [[XX бӀешо|XX бӀешарах]] цхьаъ бен ца хилла [[Руман-католикийн килс]]ан [[ШолгӀа Ватиканан гулам|Дуьненан гулам]]. * [[1982 шо|1982]] — [[Солент]]ан бухара хьаладаьккхина 450 шо хьалха бухадахана [[каракка-кема]] «[[Мэри Роуз]]» ''(сурт тӀехь)'' * [[1994 шо|1994]] — [[Сом|соьман]] мах божар [[АЦШ доллар|долларца]] дуьстича («[[Ӏаьржа шинара (1994)|Ӏаьржа шинара]]»). * [[2001 шо|2001]] — [[Polaroid]] компанин [[банкроталла]]. <noinclude> {{doc|Дийнахь хилларг/doc}} [[Категори:Кепаш:Хиламаш деношца]] </noinclude> te2k3x7737wsu1b1nq8u8cehdj6ovb2 Кеп:Дийнахь хилларг:10-13 10 194511 26546696 11885873 2026-10-10T00:10:16Z Takhirgeran Umar 1134 26546696 wikitext text/x-wiki [[Файл:Messier51 sRGB.jpg|right|120px|Галактика Буру]] * [[1307 шо|1307]] — паччахьан [[Филипп IV (Францин паччахь)|Филиппа IV-гӀа Хазачун]] омарца лецира берриш [[Франци|французийн]] [[тамплиераш]]. * [[1773 шо|1773]] — [[Мессье, Шарль|Мессье Шарлан]] карийна седарчийн гуламехь [[Эр жӀалеш (седарчийн гулам)|Эр жӀалеш]] «[[Галактика Буру|буру]]» ''(сурт тӀехь)''. * [[1805 шо|1805]] — [[Наполеон I|Наполеонан]] эскаран [[Австри]]н эскаршца хилла [[Эльхингенера тӀом]]. * [[1827 шо|1827]] — [[Оьрсийн-персойн тӀом (1826—1828)|Оьрсийн-персойн тӀом]]: инарла [[Паскевич, Иван Фёдорович|Паскевичан]] эскарша [[Эривани яккхар (1827)|йаьккхина Эриван]]. * [[1917 шо|1917]] — [[Фатиман хиламаш Марьяман|Фатиман тамашалла]] хьаьжира [[Португали]]н 100&nbsp;000 гергга вахархо. * [[1921 шо|1921]] — [[Карсан барт|Карсан доттагӀаллин барт]] [[Эрмалойчоь]]нан, [[Азербайджан]]ан, [[Гуьржийчоь|Гуьржийн ССРн]] йукъара, цхьаьна агӀора, [[Туркойчоь]]нан — вукха агӀора. * [[1923 шо|1923]] — Туркойчоьнан коьрта шахьар дӀайаьхьина [[Истамбул]]ера [[Анкара]]. * [[1941 шо|1941]] — [[Москох йоккху тӀом|Москохан тӀелеташ]] немцойн эскарша дӀалецира [[Калуга]]. <noinclude> {{doc|Дийнахь хилларг/doc}} [[Категори:Кепаш:Хиламаш деношца]] </noinclude> pj5bdde7dhuowvkqa3prxil1afiffq6 Пеле 0 195266 26546454 26093945 2026-10-09T12:09:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546454 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Пеле (маьӀнаш)}} {{ЦӀархой|Пеле (маьӀна){{!}}Пеле}} {{Футболист |ЦӀе = Пеле |Сурт = Pele by John Mathew Smith.jpg |Шоралла = 240px |Суьртах лаьцна = |Йуьззина цӀе = Эдсон Арантис ду Насименту |Харц цӀе = ''Футболан паччахь''<ref>[http://www.totalfootball.ru/articles/6585/ Великие сборные XX века: Пеле, Гарринча, Нилтон Сантос]</ref> |Вина терахь = 23.10.1940 |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Трес-Корасойнс|Трес-Корасойнсехь}}, [[Минас-Жерайс]], [[Бразили]] |Гражданалла = {{Бразилин байракх|20px}} [[Бразили]] |Локхалла = 173 |Позици = [[ТӀелатархо (футбол)|тӀелатархо]]<br />[[ТӀелета хавбек (футбол)|тӀелета хавбек]] |Карара клуб = ''ловзуш вац'' |Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера |1952—1955|{{Бразилин байракх (1889-1960)|20px}} [[Бауру (футболан клуб)|Бауру]]| |1955—1956|{{Бразилин байракх (1889-1960)|20px}} [[Нороэсте (футболан клуб)|Нороэсте]]|}} |Клубаш = <!--КХУЗАХЬ ЛИГАН МАТЧАШ БЕН ЦА ГОЙТУ!!! --> {{Футболан карьера |1956—1974|{{Бразилин байракх (1968-1992)|20px}} [[Сантос (футболан клуб)|Сантос]]|496 (504) |1975—1977|{{АЦШн байракх|20px}} [[Нью-Йорк Космос (1970—1985)|Нью-Йорк Космос]]|64 (37) |1956—1977|'''Карьерехь шаерг'''|'''560 (541)'''}} |Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1957—1971|{{Бразилин байракх (1968-1992)|20px}} [[Бразилин футболан къоман гулйина команда|Бразили]]|92 (77)}} |Мидалш = {{турнир|[[Футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|Дуьненан чемпионат]]}} {{мидал|Деши|[[1958 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|Швеци 1958]]}} {{мидал|Деши|[[1962 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|Чили 1962]]}} {{мидал|Деши|[[1970 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|Мексика 1970]]}} {{турнир|[[Футболех ловзарехь Америкин кубок|Къилба Америкин чемпионат]]}} {{мидал|Дети|[[Футболех ловзарехь Къилба Америкин чемпионат 1959 (Аргентина)|Аргентина 1959]]}} {{турнир|Правительствон совгӀаташ}} {{Риу-Бранку орденан кавалер}}{{Риу-Бранку орденан Командор}}{{Культурехь динчу гӀуллакхан орденан кавалер}}{{Британин империин орден|гражданийн|KBE}} }} {{Пачхьалкхан гӀуллакххо |Дарж = Бразилин спортан Министр |ЦӀарца = Эдсон Арантис ду Насименту |Байракх = Flag of Brazil.svg |Мурболабелла = [[1995 шо]] |Мурчекхбаьлла = [[1998 шеран]] [[31 декабрехь]] |Цул хьалхарниг = дарж кхоьллина |Цул тӀехьаверг = [[Грека, Рафаэль|Грека Рафаэль]] |Президент = [[Кардозу, Фернанду Энрики|Кардозу Фернанду Энрики]] }} '''Э́дсон Ара́нтис ду Насиме́нту<ref>{{БСЭ3|заглавие=Пеле}}</ref>''' ({{lang-pt-br|Edson Arantes do Nascimento}}; вина [[1940 шо|1940 шеран]] [[21 октябрехь]] йа [[23 октябрехь]]<ref>Пелен паспорт тӀех йаздина ду терахь 21 октябрь, амма ша спортхочо нийсаниг 23 октябрь ду боху</ref><ref>[http://www.championat.ru/football/news-632248.html Тейшера: благодарим Пеле за все выигранные трофеи]{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.sports.ru/photogallery/73736990.html Вечно молодой]</ref>, [[Трес-Корасойнс]], [[Минас-Жерайс]]), дика вевзаш ву '''Пеле́''' ({{lang-pt|Pelé}}) цӀарца — [[бразили]]йн [[футбол]]ист, [[ТӀелатархо (футбол)|тӀелатархо]] ([[тӀелета хавбек (футбол)|тӀелета хавбек]]<ref>[http://www.santosfc.com.br/en/conteudo.asp?id=28305 Santos F.C<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923030405/http://www.santosfc.com.br/en/conteudo.asp?id=28305 |date=2013-09-23 }}</ref><ref>[http://www.talkfootball.co.uk/guides/positions_in_football.html TalkFootball — Guide<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[http://es.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1533790.html Pelé: «Xavi hace lo que yo hacía» — FIFA.com<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702201916/http://es.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1533790.html |date=2014-07-02 }}</ref><ref>[http://www2.lequipe.fr/redirect-v6/homes/Football/breves2011/20111027_175129_quand-pele-revait-d-etre-xavi.html Quand Pelé rêvait d'être Xavi — Foot — Insolite — L’EQUIPE.FR<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013192202/http://www2.lequipe.fr/redirect-v6/homes/Football/breves2011/20111027_175129_quand-pele-revait-d-etre-xavi.html |date=2014-10-13 }}</ref>). Левзина «[[Сантос (футболан клуб)|Сантос]]» а, «[[Нью-Йорк Космос (1970—1985)|Нью-Йорк Космос]]» а клубашкахь. 92 матчехь левзина, 77 гол тоьхна [[Бразилин футболан къоман гулйина команда]]н йукъахь. Пеле — дуьненахь цхьа футболист ву, кхузза ловзархо волуш кхузза дуьненан чемпион хилла ([[Футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат 1958|1958]], [[Футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат 1962|1962]], [[Футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат 1970|1970]] шерашкахь). Йеа дуьненан чемпионатехь дакъалаьцна. [[ФИФА Дуьненан чемпионатан совгӀаташ#Дешийн буьрка|Уггар дика ловзархо]] [[Футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат 1970|дуьненан чемпионат 1970]]. Уггар дика къона ловзархо [[Футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат 1958|дуьненан чемпионат 1958]]. [[Къилба Америкин шеран футболист]] [[1973 шо|1973 шарахь]]. Шозза дуьненан чемпионатийн символан гулйина командан декъашхо. «Сантос» йукъахь шозза баьккхина [[Континенташна йукъара футболех ловзаран кад|Континенташна йукъара кад]] а, [[Либертадоресан кад]] а, [[Континенташна йукъара чемпионийн суперкад|Континенташна йукъара чемпионийн суперкедан]] толамхо, иттоза чемпион [[Лига Паулиста|Сан-Паулу штатан]], доьазза толамхо [[Рио-Сан-Паулу турнир]]ан. ФИФА футболан комиссин версица [[XX бӀешо|XX бӀешеран]] [[ФИФА версица бӀешеран ловзархо|Уггар дика футболист]] ву; кхолламан официалан сайт тӀехь Пеле — XX бӀешеран шолгӀа футболист ву<ref>{{cite web|title=У футбола теперь двуглавый король|url=http://www.sport-express.ru/newspaper/2000-12-13/1_4/|publisher=[[Спорт-Экспресс]]|date=13 декабря 2000|accessdate=2010-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120110201629/http://www.sport-express.ru/newspaper/2000-12-13/1_4|archivedate=2012-01-10}}</ref><ref>{{cite web|title=Pele, Maradona each win FIFA century awards after feud|url=http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/11/pele_maradona/#more|lang=en|publisher=[[Sports Illustrated]]|date=11 декабря 2000|accessdate=2010-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100114002343/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/11/pele_maradona/#more|archivedate=2010-01-14}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613122233/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/11/pele_maradona/#more |date=2006-06-13 }}</ref>. XX бӀешеран уггар дика спортсмен ву [[Дуьненайукъара олимпийн комитет]]ан версица<ref>[http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/news/2002/05/29/pele_icon/ Pele still in global demand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421234635/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/world/2002/world_cup/news/2002/05/29/pele_icon/ |date=2008-04-21 }}</ref>. [[МФФИИС версица XX бӀешеран дикачу футболистийн могӀам|МФФИИС хеттамашца]] хьалхарчу меттигехь ву XX бӀешеран уггар дикачу футболисташна йукъахь. [[XX бӀешеран сийлахь футболистийн могӀам (World Soccer)|World Soccer журналан версица]] хьалхара меттиг латтабо уггар дикачу XX бӀешеран ловзархошна йукъахь. Хьалхара меттиг латтабо уггар дикачу XX бӀешеран ловзархошна йукъахь [[France Football]] версица<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/best-x-players-of-y.html#ff-poc France Football’s Football Player of the Century]</ref>. Хьалхара меттиг латтабо уггар дикачу XX бӀешеран ловзархошна йукъахь [[Guerin Sportivo]] версица<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/best-x-players-of-y.html#gs-50 Guerin' Sportivo’s I 50 Grandi del Secolo by Adalberto Bortolotti]</ref>. Хьалхара меттиг латтабо футболан исторехь уггар дикачу ловзархошна йукъахь [[Placar]] версица<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/best-x-players-of-y.html#placar100 Placar’s 100 Craques do Século]</ref>. Дуьненан чемпионатийн исторехь шолгӀачу меттигехь ву [[The Times]] газетан версица<ref>{{cite web|title=Марадона&nbsp;— лучший игрок мундиалей по версии The Times|url=http://www.championat.ru/football/news-451638.html|publisher=[[Чемпионат.ру]]|date=23 марта 2010|accessdate=2010-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100328021928/http://www.championat.ru/football/news-451638.html|archivedate=2010-03-28}}</ref>. [[ФИФА 100]] йукъавогӀу. [[ФИФА]] версица массо а дуьненан чемпионатийн дикачу ловзархойн символан вовшахтоьхначу командин декъашхо<ref>{{cite web|title=ФИФА называет сборную чемпионатов мира всех времен|url=http://www.sport-express.ru/newspaper/2002-06-20/7_1/|publisher=[[Спорт-Экспресс]]|date=20 июля 2002|accessdate=2010-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923073703/http://www.sport-express.ru/newspaper/2002-06-20/7_1/|archivedate=2013-09-23}}</ref>. [[Къилба Америка|Къилба Америкин]] историн дикачу ловзархойн символан вовшахтоьхначу командин декъашхо<ref>{{cite web|title=До уровня Пеле и Марадоны новое поколение еще не доросло|url=http://www.sport-express.ru/newspaper/1999-07-20/1_7/|publisher=[[Спорт-Экспресс]]|date=20 июля 1999|accessdate=2010-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923073617/http://www.sport-express.ru/newspaper/1999-07-20/1_7/|archivedate=2013-09-23}}</ref>. [[Time (журнал)|Time]] журналан версица [[Time 100: 20-гӀа бӀешеран турпалш а, кумираш а|дуьненан 100 уггаре Ӏаткъамечу стагах]] цхьаъ ву. 1995—1998 шерашкахь лаьттира Бразилин спортан министран даржехь. == Биографи == === Къуона шераш === Вина 1940 шарахь 23 октябрехь бразилин [[Минас-Жерайс]] штатера жимачу [[Трес-Корасойнс]] гӀалахь къийечу доьзалехь. Футбол дукха дезачех ловзар дара жимачу Эдсонан. Цуьнан да [[Жуан Рамос ду Насименту|Дондиньо]], хьалха ша а футболист хилла вара, дуьххьарлера хьехархо хилира кӀента, дӀайелира цхьайолу шен спортан говзаллин къайленаш. 7 шо долуш Эдсон ловза волавелира меттигерчу берийн командехь, цигахь чӀогӀа къаьсташ вара хазчу, жамӀдечу ловзарца атакехь. Цхьаьна хенахь командин тренер хилира [[Бразилин футболан къоман гулйина команда|Бразилин къоман гулйина командехь]] хилла волу [[Валдемар де Брито]], оцуо кхин дӀа боккха аьтту бира Пелен. Хьехархочо хьовсарш дира «[[Сантос (футболан клуб)|Сантосехь]]» ([[Сан-Паулу]] штат). Дукха хан йалале 15-шо долу Пеле йукъавахара тӀехьа дуьненахь йевзаш хиллачу клубан. === Профессионалийн карьера === ==== «Сантос» ==== 1956 шеран сентябрехь, цуьнан 16 шо а кхачале, клубан официалан матчехь дуьххьара арен тӀе велира («[[Коринтианс]]ан» дуьхьала) — гол а туьйхира. «Сантос» йукъахь ловзучу хенахь (1956—1974) 11-за [[Паулиста лига|Сан-Паулу штатан]] чемпион хилира (11-за турниран уггар дика бомбардир а хилира — уггар жамӀехь дерг дара 1958 шо: 58 гол). 6-за баьккхира [[Футболах ловзарехь Бразилин кад|Бразилин кад]], шозза — [[Либертадоресан кад]] а, [[Континенташна йукъара футболех ловзаран кад|Континенташна йукъара кад]] а. Къоман гулйина командехь Пелен дебют хилира [[1958 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|ДЧ-1958]] [[Швеци|Швецехь]] — иза а чӀогӀа дика хилира, «Сантосера» дуьххьара ловзарш санна, хӀетте а иза ловза веана вара могаш а воцуш. [[Футболах ловзарехь ССРС-н гулйина команда|ССРС гулйина командина]] дуьхьала аравелира шен командин стартан хӀоттамехь. Чийрик-финалехь [[Футболах ловзарехь Уэльсан гулйина команда|Уэльсан]] дуьхьалчу матчехь туьйхира толаман гол. Ахфиналехь [[Футболах ловзарехь Францин гулйина команда|Францин]] командан дуьхьала [[хет-трик]] йира, ткъа финалехь туьйхира ши буьрка турниран хӀусамдайшна. 17 шо долу Пелен говзанчашкара а, хьовсархошкара а, мостагӀашкара а, массаьргара а ларам кхечира, иза хилира уггар къуона чемпионом дуьненан чемпионатийн исторехь. Дуьненан чемпионаташкахь [[1962 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|1962]] а, [[1966 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|1966]] а лазийна хиларна ша ма-варра гойтийла ца хилира. Финалан турнир [[1970 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|1970]] (Пелен спортан биографехь йоьалгӀа) триумф йолуш хилира — цунна шенна а, командана а, дукхаха болу эксперташ оцу чемпионатехь Бразилин гулйинчу командан хӀоттам исторехь уггар чӀогӀа лору. Бразилин футболисташ, кхуззалгӀа [[ФИФА Дуьненан кад (трофей)|Жюль Римен совгӀат]] даьккхича, бакъо йелира даиман а иза шайгахь дита, ткъа Пеле [[1970 шеран футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|Мексикехь]] гулйина команда тоьлча хилира исторехь цхьаъ бен воцу футболех ловзарех кхузза дуьнена чемпион. Пелес туьйхира Мексикехь [[Футболах ловзарехь Бразилин гулйина команда|бразилин гулйина командан]] бӀолгӀа гол, [[футболех ловзарехь Дуьненан чемпионат|дуьненан чемпионатийн]] финалан турнирашкахь тоьхна йолчарех. Ша иза левзина оцу турнирашкахь 14 матчехь, тоьхна 12 гол. Шадерг лаьрча гулйинчу командехь (92 матч) цуо тоьхна дуьхьалйолчу командашна 77 буьрка — цул сов хӀинца а цхьан а ваьлла вац. Цуо цкъан а команда ара ца йаьккхина капитанан баьхчалг йихкина. ==== «Нью-Йорк Космос» ==== «Сантосехь» а, къомана гулйинчу командехь а левзина ваьлчи, 1975 шарахь Пелес контракт йаздира [[Америкин Цхьаьнатоьхна Штаташ|америкин]] профессионалийн «Космос» клубаца (Къилбаседаамерикин футболан [[Къилбаседаамерикин футболан лига (1968—1984)|NASL]] лигера), оцуо футболан дуьне цецдаьккхира. Йоккхачу спорте йухавар доьзна дара ахчанца долу хьал ледар хилар (цӀена боцучу финансийн хьехамчаш бахьнехь<ref>[http://www.torcida.com.ru/korol/korol1_1/ Бизнес Пеле]{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>), ткъа иштта Ӏалашо йара АЦШ-хь футбол марзйар. Иштта ладаме финансийн баланаш хилира Пелен 1960-гӀа шерашна йуккъехь а: банкрот хиллачул тӀехьа «Сантосан» куьйгалло кховдина гӀуочу хьолехь долу «гӀо» дӀаэца дийзира цуьнан. Оцу хенахь динчу кхаа шеран контрактаца, цхьа шо Пеле маьхаза ловза везара. Ший а Ӏалашо, АЦШ валие хьалха хӀоттийна йолу, аьттонца чекхйаьккхира. «Космосца» контракт йаздина, Пеле оцу хенахь хилира уггар алсама алапа догӀу дуьненара спортсмен. Ткъа иза «Космосехь» ловзучу хенахь «европин футболах» ловзарехь хьовса богӀурш иттоза гергга тӀекхийтира. 1977 шеран 1 октябрехь Пеле, шен йоккхачу лакхарчу совгӀатийн коллекци тӀе АЦШ чемпионан дарж тоьхна, Ӏадикайаран матч левзира, оцу матчехь иза цхьацца тайм «Космосехь» а, «Сантосехь» а левзина, футболан карьера сацийра. <blockquote> ''Со ирсе ву шуца хиларна хӀокху сан дахаран сийлахьчу моментехь… Со теша, безам…'' — цуьнан бӀаьрхиш девлира, — ''безам уггар ладамениг ду дахарехь. Нагахь шу соьца реза делахь, тӀаьхьара ала суна и дош…'' </blockquote> === Говзалла === [[Файл:Pelé 1960.jpg|мини|290пкс|1960 шо. 20 шо долу Пеле ловзуш ву Бразилин гулйинчу командехь доттагӀаллин матч шведин «[[Мальмё (футболан клуб)|Мальмё]]» клубан дуьхьала]] Пелен говзаллин къайле лечкъина цуьнан инзаречу физикин гайтамашкахь а, къинхьегамехь а. Хууш ду, шен уггар дика спортан карьера йолчу хенахь иза вадара 100-метран йукъ 11 секундал кӀезиг, иза дукха оьшуш йац профессионалийн йайн атлетикин спринтерийн гайтамел. Шен хенахь бинчу талламаш гайтира, Пелен чӀогӀа шуьйра бӀаьрса хилар: цуо аьтту буора цунна сихха мах хадуо хийцалуш лаьттачу хьолан — тӀаккха нийсаниг дан а. Дуьненахь дала доккха совгӀат делла, Пелес тӀаккха а кӀезиг хан ца яйара футболан говзаллин цхьайолу компоненташ тӀехь, цундела цуо цхьатерра дика тохара шине когаца а. Кхин а цуьнан дика агӀо — хаза дриблинг а, обводка а. Пелегахь йолчу буьрка лелоран тӀехдика говзаллан тӀе вадар сиха а дара, ткъа дуккха а тренировкашкахь тодина ловзар дара пхьеран санна дика. Пелен голан синкхетам бара, тамашийна интуици а, ловзарх кхетаар а дара. Шен лакхара говзалла хьаьжна ца Ӏаш, Пеле даиман а командан ловзарехьа вара. «Массеран а ницкъашций бен футболехь толам хуьлийла бац, — боху цуо. — Футбол — команда, коллектив йу, ши-кхо цӀе йац». Пеле вевза буьрка йаларан «гроссмейстер» олуш, цуо луш йолу буьрка нийса кхочура накъосташка, шен хеннахь а хуьлура — цара соне лоллура дуьхьалберш, уьш стандартехь ца хиларна а, цӀеххьана хиларна а. Эксперташна хетарехь, Пелен техникехь ледара меттигаш йацара, цуьнан ловзарехь башха леларо дукхах дерг хийцира футболан таронаш гар. Цуо арен тӀехь гойтуш долу дукхаха долу «тамашийна хӀумнех», хилира туьйранаш, ткъа [[1961 шо|1961 шарахь]] «[[Маракана]]» стадионехь Пелес шен кевнаш тӀиера ша дуьхьалчеран шайолу команда ловза а йина «[[Флуминенсен]]» кевнаш чу тоьхна йолу голах «бӀешеран гол» цӀе тиллира, «Маракана» тӀехь иэсан хьаьрк хӀоттийра. Пелес тоьхна 1281 официалан чӀагӀина йолу гол (1363 матчехь, «Сантос», «Космос», къоман гулйина командан йукъахь). Уггар жамӀе шо цуьнан биографехь хилира 1959—126 гол. Дуьненан футболан исторехь уггар дикачу бомбардиран чоьтехь 92 хет-трик йу, 30 матчехь цуо йиъ-йиъ буьрка тоьхна, 6 ловзарехь сов пхиппа гол тоьхна (футболан статистика даиман а нийса йац). Футболан Паччахьа кхин а ша кепара рекорд хӀоттийна 1964 шарахь, цхьана матчехь 8 гол тоьхна «Ботафого» кевнаш чу. Шен юбилейн — эзарзолгӀа — гол Пелес тоьхна 1969 шеран 19 ноябрехь пенальтера «Сантосан» «[[Васко да Гама (футболан клуб)|Васко да Гама]]» командан дуьхьала ловзуш. Бразилин зӀенан Министерстралло оцу хьокъехь, футболистан шен кхиаман лерина дуьненахь цхьаъ бен йоцу поштан марка арахецна. «Сантосо» 19 ноябрь даздо «Пелен де» олий. === ГIарвалар === [[Файл:Maracanã Pelé footprints.jpg|250px|thumb|right|Маракана стадион тIиера Пелен коган лар]] Пеле чIогIа гIараваьлла вара (хIинца а ву) шен корматалла санна. «Сантосан» куьйгалхочо дуьненайукъара матчаш лелош болчаьрца деш долу контрактаца, Пеле ловзуш вацахь клубан «гонорар» шозза лахадаккхара. 1970 шарахь [[Нигери|Нигерехь]] тIом сацийна, леррина шина денна машар кхайкхийра Пеле йукъахь волуш «Сантос» [[Лагос]]ехь доттаг1аллин матч ловзуш йу аьлла.{{дац АХЬ|8|02|2013}} [[Файл:Zagalloepele.jpg|200px|thumb|left|Пеле а, цуьнан 1958 а, 1962 шерашкара гулйинчу командера накъост а, ткъа иштта 1970 шарахь тренер хилла волу [[Загалло, Марио|Загалло Марио]]]] Пелес «Со — Пеле» цIе йолу автобиографин жайна йаздича, дуккха а йеша ца хууш болу бразилхой, леррина деша буьйлабелира гIараваьллачу махкахосчун мемуараш йешархьама. Бразилин серлонан Министралло совгIат дира футболистан иэсан дешин мидалца, цуьнан цуо мах хадабо шен спортан совгIатийн санна [http://persona.rin.ru/view/f/0/18095/pele]. Пелех пачхьалкхан символех цхьа символ хилла, цуьнан бакъдолу «1аьржа жовх1ар» (''Perola Negra'' — цунна техкинчу ц1арех цхьаъ), ткъа [[Бразилин президент]]о арадаьккхина леррина омар, цуьнца гIараваьлла тIелатархо кхайкхийна «къоман йукъара бахам», — Пеле европин клубе дехьа ца валийта. 1970-гIа шерашкахь дуьненан маьI-маьIнехь леррина бинчу хеттамашца, 95 стагана 100 вовзара Пеле. Цхьадолчу терахьашца, цуьнан йу йеллачу интервьюн а, даьхначу суьртийн а бараман рекорд. Ткъа цIе а, Пелен лерам а тайп-тайпанчу хенахь лелайора бес-бесара сурсатийн рекламан: спортгIирсан, [[къахьо]]н тIиера, пхьаьрсах доьхкучу сахьте кхаччалц. [[Масейо]] гIалахь йу 30 эзар меттиг болу [[Пеле паччахь (стадион)|Пеле паччахь]] цIе йолу стадион. Дуьххьара матч оцунна тIехь хилира [[1970 шо|1970 шарахь]], левзира меттигера [[Алагоас]] шатера «седарчий» «Сантосан» дуьхьала. Хьешаша дукха атта толам баьккхира чот 5:0 йолуш. 1981 шарахь «[[Толаме вадар (фильм)|Толаме вадар]]» цIе йолу фильм йоккхуш дакъа лаьцна. [[File:The opening of the Confederations Cup 2017 in St. Petersburg 14.jpg|250px|thumb|right|Россин Президентаца [[Путин, Владимир Владимирович|Путин Владимирца]]. [[Петарбух]], [[2017 шо]]]] 1999 шарахь [[ДОК]]о Пеле лаьрра бIешеран уггар сийлахь спортсмен (цкъа а [[Аьхкенан Олимпийн ловзарш|Олимпийн ловзарш]]кахь дакъа лаьцна а воццушехь), ткъа [[ФИФА]]с дере дина аргентинхочунца [[Марадона, Диего|Диего Марадоница]] цхьаьна уггар дика футболист хиларх (Марадона туьйлира интернет-кхожехь, ткъа Пеле — профессионалийн жюрин кхожехь, сийлахь цIе йийкъира). 1990-гIа шерийн шолгIачу декъехь кхочушдеш вара Бразилин кегийрхойн гIуллакхан а, туризман а, спортан а министран дарж. КIезиг хан ца йойъу йукъараллин гIуллакхан ([[Вовшахтоьхна Къаьмнийн Кхоллам|ВКЪКХ]] а, [[ЮНИСЕФ]] а Лаам дика векал), футболан пропагандан, муьлххачу спортан дуьненан массанхьа а. Башха дешаран программин гуранчохь дакъа лецира берашна футболех лаьцна дешаран фильм йоккхуш. ГIараваьлла киноактёр (Пелен фильмографехь футболан теман лента ду — [[Толаме вадар]]), телекомментатор, бизнесмен (дуьненахь йевзаш йу [[Cafe Pele]] марка кофе), автор а, шен эшарш лакхархо. Пелен гIуллакх дIадаьхьира цуьнан кIанта [[Насименту, Эдсон Шолби|Эдиньо]], иза а кхечира «Сантосан» йукъа. Амма, иза [[ковлардархо (футбол)|ковлардархо]] хилира. === Цуьнан дахар === 1966 шарахь Пелес зуда йалийра, иза йара Роземери дос Рейс Шолби, церан кхоъ доьзалхо хилира: Келли Кристина (1967), [[Насименту, Эдсон Шолби|Эдсон]] (1970), Женнифер (1978). 1982 шарахь Пеле а, Роземери къаьстира<ref name="afp">[http://www.allfootballers.com/pele-edson-arantes-do-nascimento/ Pelé (Edson Arantes do Nascimento)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130803180008/http://www.allfootballers.com/pele-edson-arantes-do-nascimento/ |date=2013-08-03 }} Биография Пеле на сайте ''All Football Players''{{ref-en}}</ref>. 1994 шарахь Пелес шолгIа зуда йалийра, цуо хаьржинарг йара Ассирия Лемос Сейшас. Церан хилира [[шалабераш]] Жошуа а, Селесте а, 2008 шарахь уьш а къаьстира<ref name="afp"/>. 2016 шеран июлехь кхуззалгIа зуда йалийра, иза йу 50-шо долу бразилин совдегархо японех схьайалар долу Марсия Сибели Аоки<ref>[http://newsru.com/sport/10jul2016/pele.html Король футбола женился в третий раз]</ref>. == Титулаш == === Клуб === * {{Бразилин байракх}} '''[[Сантос (футболан клуб)|Сантос]]''' ** [[Футболах ловзаран Бразилин чемпионат (А сери)|Бразилин чемпион]] ('''6''')<ref>С 2011 года победы в Кубке Бразилии 1959—1968 приравниваются к победам в чемпионатах Бразилии. Аналогично, Кубок Робертан приравнен к титулу чемпиона страны.</ref>: *** [[Футболах ловзаран Бразилин Кад|Бразилин Кедан]] чемпион<ref>В Бразилии победитель Кубка страны становится не обладателем, а чемпионом Кубка.</ref> ('''5'''): [[Футболах ловзаран Бразилин Кад 1961|1961]], [[Футболах ловзаран Бразилин Кад 1962|1962]], [[Футболах ловзаран Бразилин Кад 1963|1963]], [[Футболах ловзаран Бразилин Кад 1964|1964]], [[Футболах ловзаран Бразилин Кад 1965|1965]] *** [[Роберто Гомес Педрозан Кад|Робертанан Кад]] баккхархо: [[Робертанан Кад 1968|1968]] ** [[Паулиста лига|Паулиста Лига]]н чемпион ('''10'''): 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973<ref>В 1973 титул поделён с «[[Португеза Деспортос|Португезой]]».</ref> ** [[Рио-Сан-Паулу турнир]]ан толамхо ('''4'''): 1959, 1963, 1964<ref>В 1964 титул поделён с [[Ботафого]].</ref>, 1966 ** [[Либертадоресан Кад]] баккхархо ('''2'''): 1962, 1963 ** [[Футболах ловзарехь Континенташна йукъара Кад|Континенташна йукъара Кад]] баккхархо ('''2'''): 1962, 1963 ** [[Континенташна йукъара чемпионийн Суперкад]] баккхархо: 1968 * {{АЦШ-н байракх}} '''[[Нью-Йорк Космос (1970—1985)|Нью-Йорк Космос]]''' ** [[Къилбаседаамерикин футболан лига (1968—1984)|КЪАФЛ]] чемпион: 1977 === Гулйина команда === * {{Бразилин байракх}} '''[[Футболах ловзарехь Бразилин гулйина команда|Бразили]]''' ** [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат|Дуьненан чемпионат]]: *** '''Чемпион (3):''' [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат 1958|1958]], [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат 1962|1962]], [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат 1970|1970]] *** Декъашхо (4): [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат 1958|1958]], [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат 1962|1962]], [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат 1966|1966]], [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат 1970|1970]] ** [[Рокан Кад]]: *** '''Толамхо (2):''' 1957, 1963 === Долара === * Цхьаъ бен воцу дуьненан кхузза чемпион ловзачу футболисташна йукъахь. Цуьнца цхьаьна Пелес шина финалан матчехь бен дакъа а ца лаьцна (1962 шарахь финалехь ца левзира чов бахьна долуш). * Футболах ловзарехь дуьненан чемпионатийн финалан тIегIанашкахь Пелес тоьхна 12 гол. * Кхааннах цхьа ловзархо ву, [[Зеелер, Уве|Зеелер Уве]]ца а, [[Клозе, Мирослав|Клозе Мирослав]]ца а, йеа [[Футболах ловзарехь дуьненан чемпионат|дуьненан чемпионатехь]] голаш тоьхна: 1958—1970. * [[1969 шеран]] [[19 ноябрехь]] «[[Маракана]]» [[стадион]]ехь Пелес [[пенальти]]ера тоьхна шен 1000-гIа гол (амма, статистика теллича Пелен и гол йу 1006-гIа)<ref name=autogenerated1>[http://people.ufpr.br/~mmsabino/sstatistics/pele.html Подробная статистика голов Пеле] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001031122/http://people.ufpr.br/~mmsabino/sstatistics/pele.html |date=2011-10-01 }}</ref> * Шен футболан карьерехь Пелес тоьхна 1289<ref name=autogenerated1 /> гол 1363 ловзарехь. * 1959 шарахь ткъаясса шо долу Пелес цхьана шарахь тоьхна 126 гол 103 ловзарехь. * 90-азза Пелес кхоккха гол тоьхна ловзарехь, 30-азза — йиъ-йиъ гол, 4-азза — пхиппа гол, цкъа — 8 гол (1964 шеран 21 сентябрехь, Рибейрао-Претора «[[Ботафого]]н» кевнаш чу). * Уггар дика бомбардир ву Бразилин гулйинчу командин исторехь: 77 гол * [[Къилба Америкин шеран футболист]] 1973 ш. * «[[Marca]]» газетан дешархойн версица «Туьйра» хIонцI йаьккхина * [[ФИФА 100]] исписки йукъахь ву * World Soccer журналан версица хьалхарчу меттигехь ву [[XX бIешеран уггар сий долу футболистийн исписка (World Soccer)|XX бIешеран уггар сий долу футболистийн испискан]] тIехь. * [[Дуьненайукъара олимпийн комитет|ДОК]]ан версица бIешеран спортсмен: 1999 * [[ФИФА версица бIешеран ловзархо]] * Паулиста Лиган рекордсмен ву цхьаьна шарахь голаш тохарехь: 58 гол * Йукъавахийтина [[:en:FIFA Dream Team|массо хенан дуьненан чемпионатийн гулйина командин]] (2002) == Ловзаран статистика == === Клубехь === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:95%" |- !rowspan="3" width="100"|Клуб !rowspan="3" width="50"|Сезон !colspan="8"|Къаьмнийн турнираш !colspan="2" rowspan="2"|Шаерг<br />{{Tooltip|НТ|Къоман турнирашкахь}} !rowspan="23"| !colspan="2"|Пачхьалкхан Кад !colspan="4"|Континентан турнираш !colspan="2" rowspan="2"|Шаерг<br />{{Tooltip|Оф.|Официалан}} !rowspan="23"| !rowspan="2" colspan="2"|Шаерг<br />{{Tooltip|Дот.|ДоттагIаллин ловзаршца цхьаьна}} |- !colspan="2"|[[Паулиста Лига|ПЛ]] !colspan="2"|[[Рио-Сан-Паулун турнир|РСПТ]] !colspan="2"|[[Роберто Гомес Педрозан Кад|РГПК]] !colspan="2"|[[Футболех ловзарехь Бразилин чемпионат (А сери)|АС]] !colspan="2"|[[Бразилин Кад|БК]] !colspan="2"|[[Либертадоресан Кад|ЛК]] !colspan="2"|[[Футболех ловзарехь континенташна йукъара Кад|КЮК]] |- !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"| Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш |- | rowspan="19" |'''[[Сантос (футболан клуб)|Сантос]]''' |1956 ||0||0||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||2||2 |- |1957 ||29||36||9||5||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||38||41||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||38||41||67||57 |- |1958 ||38||58||8||8||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||46||66||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||46||66||60||80 |- |1959 ||32||45||7||6||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||39||51||4||2||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||43||53||83||100 |- |1960 ||30||33||3||0||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||33||33||0||0||0||0||0||0||33||33||67||59 |- |1961 ||26||47||7||8||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||33||55||5||7||0||0||0||0||38||62||74||110 |- |1962 ||26||37||0||0||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||26||37||5||2||4||4||2||5||37||48||50||62 |- |1963 ||19||22||8||14||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||27||36||4||8||4||5||1||2||36||51||52||67 |- |1964 ||21||34||4||3||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||25||37||6||7||0||0||0||0||31||44||47||57 |- |1965 ||30||49||7||5||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||37||54||4||2||7||8||0||0||48||64||66||97 |- |1966 ||14||13||0||0||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||14||13||5||2||0||0||0||0||19||15||38||31 |- |1967 ||18||17||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||14||9||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||32||26||0||0||0||0||0||0||32||26||65||56 |- |1968 ||21||17||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||17||11||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||38||28||0||0||0||0||0||0||38||28||73||55 |- |1969 ||25||26||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||12||12||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||37||38||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||0||0||37||38||61||57 |- |1970 ||15||7||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||13||4||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||28||11||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||0||0||28||11||54||47 |- |1971 ||19||8||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||21||1||40||9||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||0||0||40||9||72||29 |- |1972 ||20||9||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||16||5||36||14||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||0||0||36||14||74||50 |- |1973 ||19||11||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||30||19||49||30||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||0||0||49||30||66||52 |- |1974 ||10||1||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||17||9||27||10||style="background:silver"| ||style="background:silver"| ||0||0||0||0||27||10||49||19 |- !colspan="2"|Шаерг !412!!470!!53!!49!!56!!36!!84!!34!!605!!589!!33!!30!!15!!17!!3!!7!!656!!643!!1120!!1087 |} {| class="wikitable" style="font-size:95%; text-align: center;" |- !rowspan="2" width="100"|Клуб !rowspan="2" width="50"|Сезон !colspan="2"|[[Къилбаседа Америкин футболан лига (1968—1984)|КЪАФЛ]] !colspan="2"|Кхин а !colspan="2"|Шаерг |- !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш |- | rowspan="3" |'''[[Нью-Йорк Космос (1970—1985)|Нью-Йорк<br />Космос]]''' |1975 ||9||5||14||10||23||15 |- |1976 ||24||15||18||11||42||26 |- |1977 ||31||17||11||6||42||23 |- !colspan="2"|Шаерг !64!!37!!43!!27!!107!!64 |} === Гулйинчу командехь === {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !rowspan="2" width="100"|Гулйина команда !rowspan="2" width="50"|Сезон |- !width="35"|Ловзарш !width="35"|Голаш |- |rowspan="16"|'''[[Футболех ловзарех Бразилин гулйина команда|Бразили]]''' |- |1957 ||2||2 |- |1958 ||7||9 |- |1959 ||9||11 |- |1960 ||6||4 |- |1961 ||0||0 |- |1962 ||8||8 |- |1963 ||7||7 |- |1964 ||3||2 |- |1965 ||8||9 |- |1966 ||9||5 |- |1967 ||0||0 |- |1968 ||7||4 |- |1969 ||9||7 |- |1970 ||15||8 |- |1971 ||2||1 |- !colspan="2"|Шаерг !92!!77 |} == Футбол йитича == * 1995 шарах Пеле [[Бразили]]н спортан министр хIоттийна. * 1998 шарахь командоран рыцарь олу [[Британин империн орден]] (KBE) йелла. Амма, [[Элизабет II|Цуьнан сийлаллин]] куьйга к1елахь ца хиларна, Пелес лело йиш йац дешахьалхе «сэр». * 1999 шарахь [[Дуьненайукъара олимпийн комитет]]о Пелех б1ешеран спортсмен вина. * 2000 шарахь [[ФИФА]]с [[XX бIешеран]] уггар дика футболист лаьрра. * Пеле [[ЮНЕСКО]]н посол вина. * Пелес зорба тоьхна масех автобиографин, масийттаза кино йоккхуш дакъа лаьцна, музыка йаьккхина. * Тренер хила а гӀиртира. Шина шарахь (2006—2008) «Сантосан» тренерийн штаб йукъахь хилла. * 2011 шарахь «Сантос» клубе ловза кхайкхира дуьненан клубан чемпионатехь дакъалаца<ref>[http://www.championat.com/football/news-886667.html «Сантос» пригласил Пеле сыграть на клубном чемпионате мира] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927154835/http://www.championat.com/football/news-886667.html |date=2011-09-27 }}</ref> * 2014 шарахь йелла сийлаллин «[[ФИФА дешин буьрка]]». == Билгалдахарш == {{билгалдахарш|2}} == Хьажоргаш == {{Гергара проекташ |Викицитатник = Пеле |Тема = Пеле }} * {{БСЭ3|заглавие=Пеле}} * [http://www.grazer-oleg.narod.ru/sudamericana/Players/Pele.htm Статья из «Футбольной Энциклопедии», 2000] * [http://people.ufpr.br/~mmsabino/sstatistics/pele.html Подробная статистика голов Пеле] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001031122/http://people.ufpr.br/~mmsabino/sstatistics/pele.html |date=2011-10-01 }} * [http://www.futebol80.com.br/links/artilheiros/pele.htm Голы Пеле в Бразилии] * [http://www.rsssf.com/players/prolific.html#pele Профиль на rsssf.com] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/pele-intlg.html Матчи Пеле за сборную Бразилии] {{Бразили ДЧ 1958}} {{Бразили КЪАЧ 1959 (1)}} {{Бразили ДЧ 1962}} {{Бразили ДЧ 1966}} {{Бразили ДЧ 1970}} {{Navboxes |корта= Пелен совгӀаташ |кортан_хатӀ=background:gold |state = collapsed |Америкин Кедан уггаре дика футболист |Либертадоресан Кедан уггар дика бомбардираш |Футболех ловзаран Америкин Кедан уггар дика бомбардираш |Къилба Америкин шеран футболист |ФИФА 100 |Футболех ловзаран дуьненан чемпионатийн уггар дика къуона ловзархой |Футболех ловзаран дуьненан чемпионатийн "Дешин буьрка" йелларш |Футболех ловзаран дуьненан чемпионатийн "Детин буьрка" йелларш |Футболех ловзаран дуьненан чемпионатан 1958 — символан гулйина команда |Футболех ловзаран дуьненан чемпионатан 1970 — символан гулйина команда }} {{Библиохаам}} [[Категори:Бразилин Футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Бразилин гулйинчу командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран дуьненан чемпионат]] [[Категори:ФИФА 100]] [[Категори:ФК «Сантосан» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нью-Йорк Космос» ловзархой(1970—1985)]] [[Категори:Спортан Министраш]] [[Категори:Къилба Америкин шеран Футболисташ]] [[Категори:Британин империн Командоран рыцарь олу орден йелларш]] [[Категори:Бразилин Министраш]] [[Категори:Бразилин актёраш]] r5ygspxbz1tigq9ykts73w4vc6118b7 Гагатли 0 199129 26546740 2955253 2026-10-10T01:06:15Z Xqbot 1091 бот: шалха дӀасахьажинарг нисйар → [[ГӀагӀатла]] 26546740 wikitext text/x-wiki #дӀасахьажор' [[ГӀагӀатла]] 73h75vbmnzzz6t347rz9dfl75u8qfnr Первое Мая (Туркестанан область) 0 252052 26546455 26252768 2026-10-09T12:25:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546455 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Первое Мая (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Первое Мая |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Туркестанан область |регион таблицехь = Туркестанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Келесин кӀошт |кӀошт таблицехь = Келесин кӀошт{{!}}Келесин кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 2786 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Первое Мая''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Туркестанан область|Туркестанан областан]] [[Келесин кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|2537<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|2786<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Келесин кӀошт}} [[Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Келесин кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] q42upywtfdssc7lqb6uuosjfocysnmq Первомайски (Аулиеколан кӀошт) 0 252065 26546456 26252840 2026-10-09T12:26:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546456 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Первомайски (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Первомайски |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Костанайн область |регион таблицехь = Костанайн область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Аулиеколан кӀошт |кӀошт таблицехь = Аулиеколан кӀошт{{!}}Аулиеколан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 965 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Первомайски''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Костанайн область|Костанайн областан]] [[Аулиеколан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|1638<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|965<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Аулиеколан кӀошт}} [[Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Аулиеколан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 292z0gcsa457dxo5jbf0cq0wjendatg Переменовка 0 252079 26546457 26253574 2026-10-09T12:32:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546457 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Переменовка |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Малхбален-Кхазакхстанан область |регион таблицехь = Малхбален-Кхазакхстанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Бородулиханан кӀошт |кӀошт таблицехь = Бородулиханан кӀошт{{!}}Бородулиханан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 758 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Переменовка''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Малхбален-Кхазакхстанан область|Малхбален-Кхазакхстанан областан]] [[Бородулиханан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|931<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|758<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Бородулиханан кӀошт}} [[Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Бородулиханан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d5vkpn0k96nnxd7jlfo43d2odpo5ejz Песчанка (Бородулиханан кӀошт) 0 252085 26546460 26255234 2026-10-09T12:45:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546460 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Песчанка (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Песчанка |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Малхбален-Кхазакхстанан область |регион таблицехь = Малхбален-Кхазакхстанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Бородулиханан кӀошт |кӀошт таблицехь = Бородулиханан кӀошт{{!}}Бородулиханан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 878 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Песчанка''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Малхбален-Кхазакхстанан область|Малхбален-Кхазакхстанан областан]] [[Бородулиханан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|1244<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|878<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Бородулиханан кӀошт}} [[Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Бородулиханан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m4f3m1cguys5d6mo374v0h7bd3r5rlg Песчани (Костанайн область) 0 252087 26546459 26255177 2026-10-09T12:45:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546459 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Песчани (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Песчани |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Костанайн область |регион таблицехь = Костанайн область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Карабалыкан кӀошт |кӀошт таблицехь = Карабалыкан кӀошт{{!}}Карабалыкан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 41 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Песчани''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Костанайн область|Костанайн областан]] [[Карабалыкан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|145<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|41<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Карабалыкан кӀошт}} [[Категори:Костанайн областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Карабалыкан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] a97uigylky82uh0xtdeouyspd2wthrn Петропавловка (Малхбален-Кхазакхстанан область) 0 252105 26546461 26256634 2026-10-09T12:58:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546461 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Петропавловка (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Петропавловка |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Малхбален-Кхазакхстанан область |регион таблицехь = Малхбален-Кхазакхстанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Бородулиханан кӀошт |кӀошт таблицехь = Бородулиханан кӀошт{{!}}Бородулиханан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 1160 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Петропавловка''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Малхбален-Кхазакхстанан область|Малхбален-Кхазакхстанан областан]] [[Бородулиханан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|1201<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|1160<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Бородулиханан кӀошт}} [[Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Бородулиханан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5zup03w93jpvgbpbvn4g4b45fyx78qa Пиджим 0 252107 26546462 26257672 2026-10-09T13:07:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546462 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Пиджим |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Алматан область |регион таблицехь = Алматан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Панфиловн кӀошт |кӀошт таблицехь = Панфиловн кӀошт{{!}}Панфиловн кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 5081 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пиджим''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Алматан область|Алматан областан]] [[Панфиловн кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|4859<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|5081<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Панфиловн кӀошт}} [[Категори:Панфиловн кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4xcpcahgw47key6sle0iiu0zqsqgsdr Подхоз (Карагандан область) 0 252139 26546470 26266978 2026-10-09T14:19:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546470 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Подхоз (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Подхоз |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Карагандан область |регион таблицехь = Карагандан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Шетан кӀошт |кӀошт таблицехь = Шетан кӀошт{{!}}Шетан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 53 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Подхоз''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Карагандан область|Карагандан областан]] [[Шетан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|271<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|53<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Шетан кӀошт}} [[Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Шетан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sjgqpqsr3fuvcfb8y9rginca8u7zv08 Пойма (Малхбузен-Кхазакхстанан область) 0 252142 26546473 25498464 2026-10-09T14:31:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546473 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Пойма (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Пойма |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Малхбузен-Кхазакхстанан область |регион таблицехь = Малхбузен-Кхазакхстанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Теректинан кӀошт |кӀошт таблицехь = Теректинан кӀошт{{!}}Теректинан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 775 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пойма''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Малхбузен-Кхазакхстанан область|Малхбузен-Кхазакхстанан областан]] [[Теректинан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|717<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|775<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Теректинан кӀошт}} [[Категори:Теректинан кӀоштан нах беха меттигаш]] [[Категори:Белхан категори]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} mjjbplskjp7uvdovyivpbote3pprjg3 Полянка (Малхбален-Кхазакхстанан область) 0 252166 26546479 25500723 2026-10-09T14:47:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546479 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Полянка (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Полянка |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Малхбален-Кхазакхстанан область |регион таблицехь = Малхбален-Кхазакхстанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Бескарагайнан кӀошт |кӀошт таблицехь = Бескарагайнан кӀошт{{!}}Бескарагайнан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 19 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Полянка''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Малхбален-Кхазакхстанан область|Малхбален-Кхазакхстанан областан]] [[Бескарагайнан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|54<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|19<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Бескарагайнан кӀошт}} [[Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Бескарагайнан кӀоштан нах беха меттигаш]] [[Категори:Белхан категори]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} s4dp1n8ueyk5ilmasw7sx9zepa8ppbc Рахат (Енбекшикхазакхийн кӀошт) 0 252295 26546646 26303119 2026-10-09T20:20:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546646 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Рахат (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Рахат |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Алматан область |регион таблицехь = Алматан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Енбекшикхазакхийн кӀошт |кӀошт таблицехь = Енбекшикхазакхийн кӀошт{{!}}Енбекшикхазакхийн кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 2391 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Рахат''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Алматан область|Алматан областан]] [[Енбекшикхазакхийн кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|2236<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|2391<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Енбекшикхазакхийн кӀошт}} [[Категори:Алматан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Енбекшикхазакхийн кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o7t21zf0ofb0hezdk0o0qs3asth1ik6 Рахимово 0 252301 26546647 26303131 2026-10-09T20:20:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546647 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Рахимово |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Туркестанан область |регион таблицехь = Туркестанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Мактааралан кӀошт |кӀошт таблицехь = Мактааралан кӀошт{{!}}Мактааралан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 268 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Рахимово''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Туркестанан область|Туркестанан областан]] [[Мактааралан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|231<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|268<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Мактааралан кӀошт}} [[Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Мактааралан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d630lhphqhm8ymfp7yy2tsd0tiedu1e Разъезд 51 0 252362 26546515 26292175 2026-10-09T17:32:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546515 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Разъезд 51 |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Туркестанан область |регион таблицехь = Туркестанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Сарыагашан кӀошт |кӀошт таблицехь = Сарыагашан кӀошт{{!}}Сарыагашан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 186 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Разъезд 51''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Туркестанан область|Туркестанан областан]] [[Сарыагашан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|174<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|186<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Сарыагашан кӀошт}} [[Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Сарыагашан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r1z14xdfvdwun1wyyyyjfgd2wuerrf0 Ростовка (Карагандан область) 0 252441 26546660 25542995 2026-10-09T22:04:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546660 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Ростовка (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Ростовка |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Карагандан область |регион таблицехь = Карагандан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Бухар-Жыраунан кӀошт |кӀошт таблицехь = Бухар-Жыраунан кӀошт{{!}}Бухар-Жыраунан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 1915 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ростовка''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Карагандан область|Карагандан областан]] [[Бухар-Жыраунан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|1595<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|1915<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Бухар-Жыраунан кӀошт}} [[Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Бухар-Жыраунан кӀоштан нах беха меттигаш]] [[Категори:Белхан категори]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} 4xljru1hhack2fj4jf2qcsnq5dt3vx1 Сабындыколь 0 252467 26546664 26319912 2026-10-09T22:49:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546664 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Сабындыколь |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Актобен область |регион таблицехь = Актобен область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Мугалжаран кӀошт |кӀошт таблицехь = Мугалжаран кӀошт{{!}}Мугалжаран кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 145 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сабындыколь''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Актобен область|Актобен областан]] [[Мугалжаран кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|269<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|145<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Мугалжаран кӀошт}} [[Категори:Актобен областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Мугалжаран кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oessm6507sdcr74dcud8e5r245f0kk7 Сайлау 0 252506 26546666 26321949 2026-10-09T23:04:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546666 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Сайлау |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Туркестанан область |регион таблицехь = Туркестанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Мактааралан кӀошт |кӀошт таблицехь = Мактааралан кӀошт{{!}}Мактааралан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 918 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сайлау''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Туркестанан область|Туркестанан областан]] [[Мактааралан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|322<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|918<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Мактааралан кӀошт}} [[Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Мактааралан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3841koem2hzpxpd55h07n9gkzhootyq Сандыктау 0 252534 26546910 26344457 2026-10-10T04:28:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546910 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Сандыктау |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Акмолан область |регион таблицехь = Акмолан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Сандыктаунан кӀошт |кӀошт таблицехь = Сандыктаунан кӀошт{{!}}Сандыктаунан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 1642 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сандыктау''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Акмолан область|Акмолан областан]] [[Сандыктаунан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|1799<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|1642<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Сандыктаунан кӀошт}} [[Категори:Акмолан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Сандыктаунан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 46j30sc0thelgxwdzz12w74pk2yu0e4 Сарлык 0 252557 26547058 26355357 2026-10-10T06:37:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547058 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Сарлык |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Карагандан область |регион таблицехь = Карагандан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Улытаунан кӀошт |кӀошт таблицехь = Улытаунан кӀошт{{!}}Улытаунан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 524 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сарлык''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Карагандан область|Карагандан областан]] [[Улытаунан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|774<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|524<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Улытаунан кӀошт}} [[Категори:Карагандан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Улытаунан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m44ophl368jhqszhhtmljtk2ei864g4 Сарыагаш 0 252564 26547059 26355864 2026-10-10T06:41:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547059 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = ГӀала |нохчийн цӀе = Сарыагаш |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Туркестанан область |регион таблицехь = Туркестанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Сарыагашан кӀошт |кӀошт таблицехь = Сарыагашан кӀошт{{!}}Сарыагашан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 38848 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сарыагаш''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Туркестанан область|Туркестанан областера]] гӀала. [[Сарыагашан кӀошт]]ан административан центр<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|25914<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|38848<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Сарыагашан кӀошт}} [[Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Сарыагашан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kn070lwk1vn3jiq1twv85j74bkodcmy Састобе 0 252641 26547060 26356139 2026-10-10T06:42:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547060 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Састобе |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Туркестанан область |регион таблицехь = Туркестанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Тюлькубасан кӀошт |кӀошт таблицехь = Тюлькубасан кӀошт{{!}}Тюлькубасан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 5386 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Састобе''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Туркестанан область|Туркестанан областан]] [[Тюлькубасан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|5470<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|5386<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Тюлькубасан кӀошт}} [[Категори:Туркестанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Тюлькубасан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] goq1g4epbpglg5zy815q2bloyay5j9t Сивковка 0 252736 26547079 26373228 2026-10-10T08:56:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547079 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Сивковка |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Къилбаседа-Кхазакхстанан область |регион таблицехь = Къилбаседа-Кхазакхстанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт |кӀошт таблицехь = Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт{{!}}Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 469 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сивковка''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Къилбаседа-Кхазакхстанан область|Къилбаседа-Кхазакхстанан областан]] [[Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|561<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|469<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Мусрепов Габитан цӀарах кӀошт}} [[Категори:Къилбаседа-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Мусрепов Габитан цӀарах кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] algzgkezg6cpr01mqmd0cpxlu0mwv7h Соловьево (Малхбален-Кхазакхстанан область) 0 252784 26547089 25610430 2026-10-10T10:17:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547089 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Соловьево (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Соловьево |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Малхбален-Кхазакхстанан область |регион таблицехь = Малхбален-Кхазакхстанан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Зыряновскан кӀошт |кӀошт таблицехь = Зыряновскан кӀошт{{!}}Зыряновскан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 1301 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Соловьево''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Малхбален-Кхазакхстанан область|Малхбален-Кхазакхстанан областан]] [[Зыряновскан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|1531<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|1301<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Зыряновскан кӀошт}} [[Категори:Малхбален-Кхазакхстанан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Зыряновскан кӀоштан нах беха меттигаш]] [[Категори:Белхан категори]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} cqgz3mb4l8dzupm5r96nv48lzz2hmby Степногорск 0 252837 26547101 26392993 2026-10-10T11:26:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547101 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = ГӀала |нохчийн цӀе = Степногорск |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Акмолан область |регион таблицехь = Акмолан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 46 712 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Степногорск''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Акмолан область|Акмолан областера]] гӀала<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|47372<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|46 712<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Акмолан область}} [[Категори:Акмолан область]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] k50e6ig6902qjvycaoddnq1nmf0zado Хьалхара жӀарахойн тӀелатар 0 254546 26547088 23225678 2026-10-10T10:04:53Z Kontributor 2K 35426 update 2x infobox gerb 26547088 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июнь 2020}} {{ТӀом |конфликт = Хьалхара жӀарахойн тӀелатар |дакъа = [[ЖӀарахойн тӀелетарш]] |сурт = 1099jerusalem.jpg |куьг = |терахь = [[1096]]—[[1099]] |меттиг = [[Гергара Малхбале]] ([[Анатоли]], [[Левант]], [[Исраил]]) |бахьна = Католикийн килсан керстачеран сийлаллаш схьаяха иэшаран идеологин сацам ([[Клермонан гулам]], [[1095]]) |жамӀ = ЖӀарахойн толам, цара Триполи, Антиохи, Эдесса йаккхар |хийцамаш = Бусалбачаьргара схьадаьхначу латташ тӀаьхь жӀарахоша пачхьалкхаш кхоллар: [[Эдессан графалла]], [[Антиохин олалла]], [[Иерусалиман паччахьалла]], ткъа иштта тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа экспанси йина — [[Триполи графалла]] ([[1105]]) |мостагӀ1 = '''[[ЖӀарахой]]:''' [[Файл:Holy Roman Empire Arms-single head.svg|15px]] [[Сийлахь Руман Импери]]<br> * [[Файл:CoA civ ITA genova.png|15px]] [[Генуэзан республика|Генуя]] * [[Файл:Blason Lorraine.svg|15px]] [[Лаха Лотаринги]] * [[Файл:Armoiries Provence.svg|15px]] [[Прованс]] [[Файл:Blason pays fr France ancien.svg|15px]] [[Французийн абсолютизм|Паччахьалла Франци]]<br> * [[Файл:Blason comté Champagne ancien.svg|15px]] [[Блуа]] * [[Файл:Blason maison fr de Courtenay.svg|15px]] [[Булонь (графалла)|Булонь]] * [[Файл:Blason Comté de Flandre.svg|15px]] [[Фландри (графалла)|Фландри]] * [[Файл:Blason ville fr PuyVelay (HauteLoire).svg|15px]] [[Пуи-ан-Велэ (епископалла)|Пуи-ан-Велэ]] * [[Файл:Armoiries Vermandois.svg|15px]] [[Вермандуа]] [[Файл:Royal Arms of England (1154-1189).svg|15px]] [[Ингалс]] * [[Файл:Blason duche fr Normandie.svg|15px]] [[Норманди (герцогалла)|Норманди]] [[Файл:Coat of Arms of the House of Hauteville (according to Agostino Inveges).svg|15px]] [[Апулия (герцогалла)|Апулия]]<br> * [[Файл:Coat of Arms of the House of Hauteville (according to Agostino Inveges).svg|15px]] [[Таранто|Тарент]] * [[Византийн Импери]]<br> [[Файл:Armoiries Héthoumides.svg|15px]] [[Киликийн Эрмалойчоь]] |мостагӀ2 = '''[[Сарацинаш|Бусалбанаш]]:''' [[Сельджукийн султанат|Сельджукаш]]<br> [[Файл:Flag of Jihad.svg|22px|border]] [[ДанишмендгӀар]]<br> [[Файл:Rectangular green flag.svg|22px|border]] [[ФатимагӀар]]<br> [[АльморавигӀар]]<br> [[Файл:Flag of Afghanistan pre-1901.svg|22px|border]] [[ӀаббасгӀар]] |мостагӀ3 = |мостагӀ4 = |бӀаьчча1 = [[Файл:CoA civ ITA genova.png|15px]] [[Эмбрияко, Гульельм|Гульельм Эмбрияко]]<br> [[Файл:Blason Lorraine.svg|15px]] [[Готфрид Бульонан]]<br> [[Файл:Armoiries Provence.svg|15px]] [[Раймунд IV Тулузан]]<br> [[Файл:Blason comté Champagne ancien.svg|15px]] [[Этьен II де Блуа]]<br> [[Файл:Blason maison fr de Courtenay.svg|15px]] [[Балдуин I Иерусалиман|Балдуин Булонан]]<br> [[Файл:Blason maison fr de Courtenay.svg|15px]] [[Евстахий III]]<br> [[Файл:Blason Comté de Flandre.svg|15px]] [[Роберт II Фландрийн]]<br> [[Файл:Blason ville fr PuyVelay (HauteLoire).svg|15px]] [[Адемар Монтейлан]]<br> [[Файл:Armoiries Vermandois.svg|15px]] [[Гуго Сийлахьверг, граф Вермандуа|Гуго Сийлахьверг]]<br> [[Файл:Blason duche fr Normandie.svg|15px]] [[Роберт Нормандин]]<br> [[Файл:Coat of Arms of the House of Hauteville (according to Agostino Inveges).svg|15px]] [[Боэмунд Тарентан]]<br> [[Файл:Coat of Arms of the House of Hauteville (according to Agostino Inveges).svg|15px]] [[Танкред Тарентан]]<br> [[Алексей I Комнин]]<br> [[Татикий]]<br> [[Файл:Armoiries Héthoumides.svg|15px]] [[Костандин I|Константин I]] |бӀаьчча2 = [[Кылыч-Арслан I]]<br> [[Яги-Сиян]]<br> [[Кербога]]<br> [[Дукак]]<br> [[Ридван]]<br> [[Файл:Flag of Jihad.svg|22px|border]] [[Данишменд ГӀази]]<br> [[Файл:Rectangular green flag.svg|22px|border]] [[Ифтихар ад-Даула]]<br> [[Файл:Rectangular green flag.svg|22px|border]] [[Аль-Афдаль Шаханшах]] |бӀаьчча3 = |бӀаьчча4 = |ницкъаш1 = ЖӀарахой: 30,000 гӀашлой<ref name="carmy">D. Nicolle, ''The First Crusade 1096-99: Conquest of the Holy Land'', 21</ref><br> * 5000 дошлой<ref name="forces">D. Nicolle, ''The First Crusade 1096-99: Conquest of the Holy Land'', 32</ref> Византи: 2000 стаг<ref name="forces"/>, Ахархой-жӀарахой: 100 эзар сов стаг |ницкъаш2 = |ницкъаш3 = |ницкъаш4 = |белларш1 = |белларш2 = |белларш3 = |белларш4 = |массо белларш = }} '''Хьа́лхара жӀа́рахойн тӀелата́р''' кечдира [[1096 шо|1096 шарахь]] руман папин [[Урбан II (руман папа)|Урбан II-гӀачун]] сацамца, византийн императора [[Алексей I Комнин|Алексей I-чо]] дехар динчул тӀаьхьа, Ӏалашо [[Константинополан православин килс|малхбален керстачарна]] [[Анатоли]] (Жима Ази) [[Сельджукаш|сельджукех]] ларъеш гӀодар йолуш. ТӀелатаран Ӏалашо хилира сийлахь гӀала [[Иерусалим]] а, [[Сийлахь латта]] а [[ислам|бусалбачарех]] мукъа даккхар. Йуьхьанца руман папин кхайкхам хьажийна бара беккъа [[Йуккъера бӀешерийн Франци|французийн]] [[Рыцаралла|рыцаршка]], амма тӀаьхьа цунах хилира йаккхий масштабийн тӀеман кампани, ткъа и ойланаш дӀалецира [[Малхбузен Европа|Малхбузен Европин]] йерриг керста пачхьалкхаша. Массо а къаьмнийн феодалаш а, миска нах а латта тӀехула а, хӀорд чухула а Малхбалехьа гӀоьртира, новкъахь туркойн-сельджукийн Ӏедалах мукъа даьккхина [[Жима Ази]]н малхбузен дакъа а, Византийн бусалбачарех болу кхерам дӀа а баьккхина, [[1099 шо|1099 шеран]] июлехь схьайаьккхира Иерусалим. Хьалхара жӀарахойн тӀелатар долуш кхоьллира [[Иерусалиман паччахьалла]], кхин [[жӀарахойн пачхьалкхаш]], уьш цхьаьна тухара Латинан Малхбале цӀаро. ЖӀарахойнтӀелетаран историн ладаме роль ловзийра [[син-мехаллин рыцарийн орденаш]]. == Девнан историн хьалхе == ЖӀарахойн тӀелатаран цхьа бахьна дара византийн императора [[Алексей I Комнин]]а Руман папега орца дехар. И орца дехар масех бахьнийца дара. [[1071 шо|1071 шарахь]] императоран [[Роман IV Диоген]]ан эскар хӀаллак дира туркойн-сельджукийн султана [[Алп-Арслан]]а [[Манцикертера тӀом (1071)|Манцикертера тӀамехь]]. Оцу тӀамо а, цул тӀаьхьа Романа IV Диоген даржера вожаваро а гражданийн тӀом баьккхира Византехь, иза ца сецира [[1081 шо|1081 шарахь]] Ӏарш тӀе Алексей I Комнин кхаччалц. Оцу хенахь туркойн-сельджукийн тхьамданаш аьтто бан кхиира Константинополера девнех, схьалецира анатолийн акъарин доккхаха долу дакъа. Шен урхаллин хьалхарчу шерашкахь Алексей Комнинан гуттаренна а дов латто дийзира шина фронтехь — малхбузера тӀелета Сицилера норманнашна а, малхбузера тӀелета туркой-сельджукашна а дуьхьала. Византийн империн Балканийн мехкаш а иштта половхой тӀелеташ дара. Оцу хьолехь Алексейс сих-сиха Малхбузен Европера мехах тӀемлой лелабора, византихоша царех франкаш йа кельташ олура. Империн бӀаьччоша лакхара мах хадабора европахойн дошлойн тӀеман говзаллин а, мехах болу салтий лелабора тӀелеташ долу дакъош санна. Церан корпус даиман а йуза езаш йара. 1093 йа 1094 шарахь Алексейс, схьагарехь, Руман папега орца дийхира рогӀера корпус вовшахтохарехь. Тарло, и дехар ЖӀарахойн тӀелатаран бахьана хилир. Кхин бахьна хила тарло малхбузе кхаьчна Палестинехь къизаллаш йарах эладиташ. Оцу хенахь [[Гергара Малхбале]] [[Конийн султанат|Сийлахь сельджукийн султанатан]] (цуо дӀалоцура хӀинцалера Иранан а, Шеман а ладаме дакъа) а, Мисран ФатимгӀеран пачхьалкхан а йукъара фронтан асане нисйелира. Сельджукашкахьа бара коьртаниг [[бусалба]]наш-[[суннийш]], ФатимгӀаьргхьа — коьртаниг бусалбанаш-[[шиӀиташ]]. Палестинера а, Шемара а кӀезиг болу керстанаш ларбан цхьа вацара, тӀаккха тӀом болуш церан цхьаболу векалшна талораш дора. Оцуо даьккхина хила тарлора Палестинехь бусалбачара ечу къизаллех эладиташ. Цул сов Гергарчу Малхбалехь кхиа доладелира [[керсталла]]: оцу махкахь йара дуьххьарлера керстачеран [[йукъараллаш]], лаьттара дукхаха йолу керстачеран йеза меттигаш. [[Шема]] а, [[Палестина]] а Адженадеинехь (634) а, [[Ярмукера тӀом|Ярмукехь]] (636) а толамца карайоьду царна. [[Къудс-ГӀала]] дӀалоцу [[638 шо|638 шарахь]]. [[Искандри]] 643 шарахь, Мисрал тӀаьхьа дукха хан ялале схьайоккху йерриг [[Къилбаседа Африка]]. [[Кипр (гӀайре)|Кипр]] дӀалаьцна [[680 шо|680 шарахь]]. [[XI бӀешо|XI бӀешеран]] шолгӀачу декъехь (1078 а, 1081 а шерашна йукъахь) Жимачу Азехь гучубовлу туркой, цара туркойн-сельджукийн цхьа могӀа кегийра пачхьалкхаш йохку (Димашкъан, Хьалебан, кхин а). Иза бахьнехь керстачеран ойла кхоллайелира, шайн хьийзош болу вежарий ларбан беза, дайна латташ а, сийлаллаш а йухайерзо йеза аьлла. Руман папин кхайкхамаша, [[Пётр Амьенан]] а, кхин динан гӀуллакххойн а чураваьлла бен хьехамаша, ца хиллачу кепара адам айира. Францин, Германин, Италин тайп-тайпанчу меттигашкахь кечам беш бара тӀелата. Цул сов, эзарнаш адамаш шеш тобанашка цхьаьнакхетта, оьхура Малхбале. I эзар шеран шолгӀа декъехь [[ислам|бусалбачара]] дехира [[Къилбаседа Африка|Къилбаседа Африкин]] доккхаха долу дакъа, [[Мисар]], Палестина, Шема, [[Испани]], кхин дуккха а мехкаш. Амма ЖӀарахой тӀелетаран заманахь бусалба дуьне чуьра декъна дара, тайп-тайпана маьхкийн урхалчашна йукъахь дара гуттаренна а тӀемаш, дин а декъаделира масех некъана а, тобанна а. цунах аьтту баккха сихбелира арахьара мостагӀий, царна йукъахь Малхбузера керстачеран пачхьалкхаш а. Иштта, Испанера [[Реконкиста]], [[Норманнаш|Норманнаш йаьккхина]] [[Сицили]], норманнаш къилбаседаафрикин бердашна тӀелетар, [[Пизан республика|Пизас]] [[Генуя]] а, [[Арагон]]ас [[Мальорка|Мальоркехь]], [[Сардини|Сардинехь]] мехкаш дахар, керстачеран урхалчийн тӀемаш бусалбачарна дуьхьала хӀорд тӀехь, гойтура XI бӀешеран малхбузеневропин арахьара политикин агӀо. Иштта ладаме роль ловзийра руман папин шен Ӏедал шордан лаамо керла пачхьалкхаш а, мехкаш а схьадохуш. ТӀаьхьа иштта нис а делира. Малхбузен европахой дуккха а дешийн талор динехь а, амма дуккха а, оцу хенан, иэшамаш хилира моралан агӀора а, адамашца а, ткъа бусалбачарна шозза сов иэшам хилира, тӀаьхьа царна къоьлла йуьйлира. === Малхбузен Европа === [[Файл:First crusade map.jpg|thumb|300px|Хьалхара жӀарахойн тӀелатаран карта.]] Хьалхара жӀарахойн тӀелатаран ойлан йуьхьиг хуьлу [[Малхбузен Европа|Малхбузен Европехь]] [[Хьалхара ЙуккъерабӀешераш]] чекхдаьллачу муьрехь хӀоьттина хьал. [[Каролингаш|Каролингийн]] импери йекъа а йекъна, майра [[мажар]]ш а, [[викингаш]] а [[керсталла|керсталле]] балийначул тӀаьхьа, хӀоьттира дикка машар. Амма хьалхарчу масех бӀешарахь Европехь кхоллайелира дийна тӀемлойн класс, церан дозанашкара арахьара кхерам дӀабаьлча, дийзира шайн ницкъ гайта шайна йукъара девнашкахь, ахархойн гӀиттамаш охьатаӀош. ЖӀарахой тӀелатар къобал деш, папас Урбан II-гӀачо аьлла: «Кхузахь декъах ваьлларг а, къениг а, цигахь самукъане а, хьал долуш а хир ву». === Малхбузен Европа === Бусалбачаьрца ца совцу тӀемаца долу девнаша къаго таро йира исламан дуьхьала Сийлахь тӀеман ойланан. Бусалбачара [[Къудс-ГӀала]] — керста динан дог, — дӀалаьцначу хенахь папас [[Григорий VII (руман папа)|Григорий VII-гӀачо]] [[1074 шо|1074 шарахь]] кхайкхам бира Керсталлин тӀемлошка ({{lang-la|milites Christi}}) Малхбале а гӀой, гӀо де [[Византийн импери|Византийн]] сийлахь латтанаш схьадаха аьлла, ткъа Византийн кхо шо хьалха ладаме иэшам бинера Манцикертерачу тӀамехь. Папин кхайкхам тергал ца бира къонахалло, тӀаккха а тидам тӀебахийтира Малхбалерачу хиламашна, [[Сийлахь латта]]нашка [[зийарат дар]]ан тулгӀе йолийра. Дукха хан йалале хаамаш эха буьйлабелира зийарате оьху нах сийсаза боху, хьийзабо бусалбачара Къудс-ГӀала а, кхин сийлахь гӀаланашка оьхучу новкъашкахь. Оцу хаамаша керстачарна йукъахь реза ца хиларан тулгӀе йолийра. [[1095 шо|1095 шеран]] март болалуш [[Пьяченцера килсам гулам]]е Византийна [[сельджукаш]]ца къовсам латтош гӀолаца аьлла дехарца кхечира [[Византийн императораш|императоран]] Комнин Алексейн вакилат. 1095 шеран 26 ноябрехь французийн гӀалахь [[Клермон-Ферран|Клермонехь]] хилира [[Клермонан килсан гулам|килсан гулам]], цигахь дуьхьала элий а, синмехаллин гӀуллакххой а болуш папас Урбан II-гӀачо ир-кар хӀоттош къамел дира, гулбеллачаьрга кхайкхам бира Малхбалехьа а гӀой Къудс-ГӀала бусалбачеран карара мукъайаккха аьлла.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Клермонский собор}}</ref> И кхайкхам беркате хилира керстачарна, хӀунда аьлча ЖӀарахой тӀелатаран ойланаш гӀарайевлла йара малхбузен пачхьалкхийн халкъашна йукъахь, тӀелатар муьлххачу хенахь а доладала тарлора. Папин къамело малхбузен европин католикийн йоккхачу тобанан лаам билгал бен ца баьккхира. === Византи === [[Файл:CouncilofClermont.jpg|thumb|left|270px|[[Клермон-Ферран|Клермонера]] килсан гулам. [[Коломб, Жан|Коломб Жанан]] [[Мамро, Себастьен|Мамро Себастьенан]] «[[Французан Утремеран тӀелетар]]» жайнин тӀера миниатюра (1474)]] Византийн империн дуккха а мостагӀий бара шен дозанашкахь. Иштта, 1090—1091 шерашкахь цунна кхерамаш тийсира [[печенегаш]]а, ткъа уьш йухатуьйхира половцийн а, славянийн а гӀоьнца. Оццу хенахь туркойн хӀордан талорхочо [[Чака Бей|Чакас]], Ӏаьржа хӀорд чохь а, Босфор чохь эла хилла, сингаттам латтабора Константинополан гергара бердашна. Оцу хенахь Анатолин доккхаха долу дакъа дӀалаьцна дара туркоша-сельджукаша, ткъа византийн эскаран ладаме иэшам хилира царех 1071 шеран Манцикертера тӀамехь, Византийн империн къоьллин хьал дара, иза йерриг хӀаллак йаран кхерам а бара. Къоьллин бохь беира 1090/1091 шеран Ӏаьнна, оцу хенахь печенегийн Ӏаткъам цхьаьна агӀора а, церан гергара сельджукийн вукха агӀора а кхерамаш туьйсура Константинополь гуонахьара дуьненах дӀахадо. Оцу хьолехь император Комнин Алексейа дипломатин кехаташ йаздеш вара малхбузен мехкийн урхалчашца (уггаре йевзарг йу царех Фландрин Робертца йерг), кхойкхура цаьрга гӀоьнна, дуьйцура империн ледара хьал. Кхин а билгалйевллера православин а, католикийн а килсийн гергайахаран цхьа могӀа гӀулчаш. Оцу хьелаша Малхбузен дог доуьйтура гӀодан. Амма ЖӀарахойн тӀелатаран йуьххьехь Византи чекхйаьллера кӀоргачу политикин а, тӀеман а къоьллех, 1092 шарахь дуьйна йара гӀеххьа цхьанаэшшара хьолерачу муьрехь. Печенегийн тоба хӀаллакйинера, сельджукаша жигара кампанеш ца йора византихошна дуьхьала, вукха агӀора, императоро сих-сиха тюркех а, печенегех а лаьтта мехах тобанаш гулйора шен мостагӀий охьатаӀо. Амма Европехь хетара, империн хьал ледара, император сийсаза хьолехь ву. И чот нийса а ца хилла, кхин дӀа византийн-малбузаевропин йукъаметтигашкахь цакхетарш дара. [[Файл:Карта к статье «Крестовые походы». Военная энциклопедия Сытина (Санкт-Петербург, 1911-1915).jpg|мини|400px|<center>1096—1099 шерашкара жӀарахойн тӀелетарш а, [[КхоалгӀа жӀарахойн тӀелатар|1189—1191]].<br>(сурт «[[s:ru:ВЭ/ВТ/ЖӀарахойн телетарш|ЖӀарахойн телетарш]]» йаззамера <br>«[[Сытинан тӀеман энциклопеди]]»; 1913 шо)</center>]] === Бусалбанийн дуьне === Анатолин доккхаха долу дакъа ЖӀарахойн тӀелатаран йуьххьехь туркойн-сельджукийн кхерста тайпанийн а, сельджукийн [[Рум (султанат)|Рум]] султанан карахь дара, цара леладора суннийн некъан ислам. Цхьадолу тайпанаша дукхаха йолчу меттигашкахь къобал ца дора шайна тӀера султанан Ӏедал, йа церан шуьйра автономи йара. XI бӀешо чекхдолуш сельджукаша гатйира Византи шен дозанашкахь, 1071 шарахь Византихошна тӀехь [[Манцикертера тӀом (1071)|Манцикертера тӀамехь]] толам баьккхина дӀалецира йерриг аьлча санна Анатоли. Амма, туркойн чоьхьара баланийн сингаттам алсама бара, керстачаьрца болчу тӀамел а. Гуттаренна сийса шиӀийшца долу девно а, султанан дарж тӀехула иккхина гражданийн тӀамо а, сельджукийн урхалчийн тидам алсама тӀебохуьйтура. Шемин а, Ливанан а мехкашкахь имперех гӀеххьа маьрша политика лелайора бусалбанийн ахавтономин [[гӀаланаш-пачхьалкхаш]]а, хьархарчу рогӀехь куьйгалла дора шайн регионан хьоле хьаьжжина, йукъара бусалбанийн хьоле а ца хьоьжуш. Мисар а, ПалестӀинин доккхаха долу дакъа а [[ФатимагӀар|ФатимагӀеран]] некъийн [[шиӀийш]]кахь дара. Церан империн доккхаха долу дакъа дайнера сельджукаш баьхкича, цундела Комнин Алексейс жӀарахошна хьехар дира йукъара мостагӀчунна дуьхьала ФатимагӀаьрца барт бе аьлла. [[1076 шо|1076 шарахь]] [[халиф]] [[аль-МустаӀалий]] волуш сельджукаша схьайаьккхира Къудс-ГӀала, амма [[1098 шо|1098 шарахь]], жӀарахой Малхбалехьа гӀоьртинчу хенахь, ФатимагӀара схьайаьккхира гӀала. ФатимагӀара дог дохура жӀарахойн карахь сельджукашна, шиӀийн гуттаренна а болчу мостагӀашна, дуьхьала Гергарчу Малхбалехь шайн политика латто ницкъ хиларан, йуьхьанца дуьйна леладора хӀилланца йолу дипломатин ловзар. == Малхбалехьара жӀарахойн пачхьалкхаш 1140 шарахь == {{seealso|ЖӀарахойн пачхьалкхаш }} Хьалхара ЖӀарахойн тӀелатар чекхдаьллачул тӀаьхьа жӀарахоша кхоьллина пачхьалкхаш<ref>{{Cite web |url=http://www.istorya.ru/map/krestlands.php |title=История России. Всемирная, мировая история — Исторические карты и схемы проекта «Всемирная история» — государства, основанные крестоносцами после первого крестового похода |access-date=2010-02-18 |archive-date=2010-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100718092950/http://www.istorya.ru/map/krestlands.php |deadlink=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100718092950/http://www.istorya.ru/map/krestlands.php |date=2010-07-18 }}</ref>: 1-ра жӀарахойн тӀелатар чекхдаьлча Левантин махкахь йиллира йиъ керстачеран пачхьалкх. '''[[Эдессин графалла]]''' — Малхбалехь жӀарахоша йиллина хьалхара пачхьалкх. Иза йиллина 1098 шарахь Булонан Балдуин I-чо. Лаьттина 1146 шо кхаччалц. Цуьнан коьрта шахьар Эдесса хилла. '''[[Олалла Антиохи]]''' — йиллина тарентан Боэмунд I-чо 1098 шарахь Антиохи йаьккхинчул тӀаьхьа. Олалла лаьттира 1268 шо кхаччалц. == Историографи == Британин историко [[Франкопан, Питер|Франкопан Питера]] чӀагӀдо, ХьЖТ истори галйаьккхина йуьйцу, коьртаниг, латинан хьосташ лелон дела, XI—XII бӀешерашкара желтойн а, шемин а, [[Шираэрмалойн историографи|эрмалойн]] а, жуьгтийн а хьосташ тергал а ца деш. Иштта, Франкопанан ойланца, тӀелата дагадаийтинарг Руман Папа вацара, ткъа византийн император [[Комнин Алексей I]]-ра вара. Империн арахьара а, чоьхьара а халонех вала гӀерташ цуо кхайкхам папега Урбан II-гӀачуьнга. Франкопан иштта гойту, Жимачу Азина тӀелатаран коьрта Ӏалашонаш [[Антиохи]] а, [[Никей]] а гӀаланаш хилар, уьш йаха оьшура гуо лацаран герз лело хуу тӀемлой. Нисса иштта къонахой, Франкопана дийцарехь, кхойкхура тӀелата Францехь папас бечу 1095-96 шерашкарчу хьехамашкахь{{sfn|Франкопан|2018|loc=| с=87–101 |name=}}. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == {{Refbegin|2}} ;Хьалхара хьосташ * {{Книга|ref=Заборов|заглавие=История крестовых походов в документах и материалах|ответственный=Заборов М. А.|год=1977|место=М.|издательство=Высшая школа}}: ** {{Книга|ref=Раймунд Ажильский|автор=[[Раймунд Ажильский]]|заглавие=Из хроники «История франков, которые взяли Къудс-ГӀала»||}} ** {{Книга|ref=Деяния франков|заглавие=Из анонимной итало-норманской хроники «Деяния франков и прочих Къудс-ГӀалацев»| }} ** {{Книга|ref=Письмо Урбану II|заглавие=Письмо предводителей крестоносного рыцарства папе Урбану II от 11 сентября 1098 г|}} ** {{Книга|ref= Ибн аль-Каланиси|автор=[[Ибн аль-Каланиси]]|заглавие=Из «Истории Дамаска» Ибн ал-Қаланиси||}} ** {{Книга|ref=Ибн аль-Асир|автор=[[Ибн аль-Асир]]|заглавие=Из «Полного свода всеобщей истории» Ибн ал-Асира|с}}<!--http://www.vostlit.info/Texts/rus/Athir/text_1098_I.phtml?id=540--><!--http://www.vostlit.info/Texts/rus/Athir/text_1098.phtml?id=539--> ** {{Книга|ref=Матвей Эдесский|автор=[[Матфей Эдесский]]|заглавие=Из «Хронографии» Матфея Эдесского|страницы=108—110, 118—119}} ** {{Книга|ref=Анна Комнина|автор=[[Анна Комнина]]|заглавие=Из «Алексиады» Анны Комниной|страницы=110—113, 116—118}} * {{Книга|ref=Камаль аль-Дин|автор=Камаль аль-Дин Ибн аль-Адим|заглавие=Из истории средневековой Сирии|ответственный=пер. Л. А. Семеновой|год=1990|часть=Сливки, снятые с истории Халеба|ссылка часть=http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Kamaladdin/text5.phtml?id=641|место=М.}} * {{Книга|автор=| заглавие=Letters of the Crusaders|ответственный=Dana C. Munro|год=1896|язык=en|место=Philadelphia|издательство=University of Pennsylvania|volume=1:4|серия=Translations and Reprints from the Original Sources of European History}} ** {{Книга|ref=Stephen, Count of Blois|заглавие=Stephen, Count of Blois and Chartres, To his Wife Adele|pages=5—8}} ** {{Книга|ref=Godfrey, Raymond and Daimbert|заглавие=Godfrey, Raymond and Daimbert to the Pope|pages=8—11|isbn=}} * {{Книга|ref=Letter from Daimbert, Godfrey and Raymond|ссылка=https://archive.org/details/histoiredescroi09michgoog/page/n252/mode/2up?q=antioche| заглавие=The History Of The Crusades|ответственный=Michaud J. Fr., Tr. by W. Robson|год=1853|часть=Letter from Daimbert, Archbishop of Pisa, Godfrey of Bouillon, and Raymond, Count of St. Gilles|язык=en|pages=362—364| volume=3}} * {{Cite web|lang=la|url=http://thelatinlibrary.com/albertofaix/hist3.shtml|title=Historia expeditionis Hierosolymitanae|author=[[Альберт Аахенский|Albert of Aix]]|website=THE LATIN LIBRARY|date=|publisher=thelatinlibrary.com|accessdate=2020-05-29|ref=Albert of Aix|archive-date=2021-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211030160415/http://thelatinlibrary.com/albertofaix/hist3.shtml|deadlink=no}} * {{Книга|ref=Bar Hebraeus|ссылка=https://archive.org/details/BarHebraeusChronography|автор=Bar Hebraeus|заглавие=Chronography|ответственный=Translated from Syriac by E. A. Wallis Budge|год=1932|язык=en|место=London}} * {{Книга|ref=Guibert of Nogent, Levine|ссылка=https://books.google.ru/books/about/The_Deeds_of_God_Through_the_Franks.html?id=RTu6KGKtWGoC|автор=[[Гвиберт Ножанский|Guibert of Nogent]]|заглавие=The Deeds of the Gods through the Franks|ответственный=Robert Levine|год=1997|язык=en|издательство=Boydell & Brewer Ltd}} * {{Книга|ref=Foucher de Chartres|ссылка=https://books.google.ru/books?id=wBxAAQAAMAAJ|автор=Foucher de Chartres|заглавие=Histoire des croisades|год=1825|язык=fr|издательство=J.-L.-J. Briere|страниц=414}} * {{Книга|ref=Matthew of Edessa|ссылка=https://archive.org/details/ChronicleMatthewEdessa|автор=[[Матвей Эдесский|Matthew of Edessa]]|заглавие=The Chronicle of Matthew of Edessa|ответственный=Translated from Classical Armenian by R.Bedrosian|язык=en}} * {{Книга|ref=Matthieu (D'Edesse)|ссылка=https://archive.org/details/bub_gb_YlkuAAAAQAAJ|автор=Matthieu (D'Edesse)|заглавие=Chronique de Matthieu d'Edesse 962-1136 avec la continuation de Grégoire le Prêtre jusqu'en 1162, d'après trois manuscrits de la Bibliothèque impériale de Paris|год=1858|язык=fr|издательство=A. Durand|страниц=591}} * {{Книга|ref=Tudebode|ссылка=https://books.google.ru/books?id=xu4QAAAAYAAJ|автор=Petri Tudebodi|заглавие=Patrologiae cursus completus: sive biblioteca universalis, integra, uniformis, commoda, oeconomica, omnium SS. Patrum, doctorum scriptorumque eccelesiasticorum qui ab aevo apostolico ad usque Innocentii III tempora floruerunt|ответственный=Jacques-Paul Migne|год=1854|часть=Historia de Hierosolymitano itinere|язык=la|страниц=1076|pages=758—782|volume=155|серия=Patrologia Latina}} * {{Книга|ref=Historia belli sacri|ссылка=https://archive.org/details/RecueilDesHistoriensDesCroisadesOccidentaux3/page/n7/mode/2up|заглавие=Recueil des historiens des croisades. Historiens occidentaux|год=1866|часть=Tudebodus Imitatus et Continuatus (Historia belli sacri)|язык=fr|pages=170—229|volume=III|isbn=}} * {{Книга|ref=La chanson d'Antioche|ссылка=https://books.google.ru/books?id=iEpbAAAAQAAJ|автор=Richard le Pèlerin, Graindor de Douay|заглавие=La chanson d'Antioche|год=1862|язык=fr|издательство=Didier|страниц=484}} * {{Книга|ref=Krey|ссылка=https://archive.org/details/firstcrusadeacco00kreyuoft/page/126/mode/2up|автор=Krey August C.|заглавие=The First Crusade: The Accounts of Eye-Witnesses and Participants| год=1921|язык=en| издательство=Princeton University Press}} * {{книга|ref=Gabrieli|ссылка=https://books.google.pt/books?id=jkvOYvqKjNwC|автор=[[Габриели, Франческо|Gabrieli F.]]|заглавие=''Arab Historians of the Crusades''|год=2009|язык=en| издательство=Taylor & Francis e-Library| isbn=0-203-09250-3 }} * {{Книга|ref=William of Tyre|ссылка=https://archive.org/details/williamoftyrehistory|автор=William of Tyre|заглавие=A History of Deeds Done Beyond the Sea|год=1943|язык=en|volume=1, 2}} * {{книга|ссылка=https://archive.org/details/annaleshildeshe00waitgoog|заглавие=Annales Hildesheimenses|год=1878|язык=la|издание=Monumenta Germaniae Historica SS rer. Germ|место=Hannover|издательство=Impensis Bibliopolii Hahniani|том=VIII|allpages=70|ref= Annales Hildesheimenses}} * {{Статья|ссылка=https://www.persee.fr/doc/bec_0373-6237_1968_num_126_2_449801|ref=France|автор=France J.|заглавие=Note sur le manuscrit 6041 A du fonds latin de la Bibliothèque nationale : un nouveau fragment d'un manuscrit de l'Historia Belli Sacri|год=1968|язык=en|издание=Bibliothèque de l'École des chartes|том=126|выпуск=2|страницы=413—416|doi=10.3406/bec.1968.449801|archivedate=2021-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211121221240/https://www.persee.fr/doc/bec_0373-6237_1968_num_126_2_449801}} ;Талламаш * {{Книга|ref=Мишо|автор=Мишо Г.|заглавие=История Крестовых походов|ответственный=пер. с фр. С. Л. Клячко|год=1884|место=М.-СПб.|издательство=Изд. товарищества М. О. Вольф}} * ''Райт Джон К.'' Географические представления в эпоху крестовых походов. Исследование средневековой науки и традиции в Западной Европе / Пер. с англ. М. А. Кабанова. — М.: Наука, Главная редакция восточной литературы, 1988. — 478 с. * ''[[Рансимен, Стивен|Рансимен Стивен]].'' Основание Къудс-ГӀалаского королевства. Главные этапы первого крестового похода / Пер. с англ. Т. М. Шуликовой. — М.: ЗАО «[[Центрполиграф]]», 2020. — 287 с. — ISBN 978-5-9524-5454-5. * {{Книга|ref=Успенский|ссылка=https://books.google.ru/books?id=Pe4jEAAAQBAJ|автор=Успенский Ф.|заглавие=История крестовых походов|год=2017|издательство=Юрайт|страницы=20—25|страниц=353}} * {{Книга|ref=Хилленбранд|ссылка=https://books.google.ru/books?id=piBuNwAACAAJ|автор=Хилленбранд К.|заглавие=Крестовые походы. Взгляд с Востока: мусульм. перспектива : [пер. с англ.]|год=2008|издательство=Диля|страниц=670|isbn=978-5-88503-623-8}} * {{h|Франкопан|2018|''Франкопан Питер.'' Первый крестовый поход. Зов с Востока / Пер. с англ. М. Витебского. — М.: Альпина Нон-фикшн, 2018. — 352 с. — ISBN 978-5-91671-774-7.}} * ''Эсбридж Томас.'' Крестовые походы. Войны Средневековья за Святую землю. — М.: ЗАО «[[Центрполиграф]]», 2013. — 734 с. — (МЕМО-парочки). — ISBN 978-5-227-04474-7. * ''France J.'' Les origines de la Première Croisade: un nouvel examen // Autour de la Première Croisade — Publications de la Sorbonne, 1996. — P. 43-56. * ''France J.'' Victory in the East: A Military History of the First Crusade. — Cambridge: Cambridge University Press, 1994. * ''Hagenmeyer H.'' Chronologie de la première croisade 1094—1100 // ROL — 6 — 1898. — P. 214—293, 490—549. // ROL — 7 — 1899. — P. 275—399, 430—503. // ROL — 8 — 1 — 1900. — P. 318—382. * {{Статья|ссылка=https://www.jstor.org/stable/10.1163/j.ctt1w8h1gw|ref=Kostick|автор=Kostick C.|заглавие=The Social Structure of the First Crusade|год=2008|язык=en|doi=10.1163/j.ctt1w8h1gw|издание=|archivedate=2020-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002163648/https://www.jstor.org/stable/10.1163/j.ctt1w8h1gw}} * ''Röhricht R.'' Geschichte des Ersten Kreuzzuges. — Innsbruck: Wagner’sche Universitäts-Buchhandlung, 1901. * ''Rousset P.'' Les origines et les caractères de la Première Croisade. — Neuchâtel: Ed. de la Baconnière, 1945. * {{Книга|ref=Sybel|ссылка=https://archive.org/details/HistoryAndLiteratureOfCrusades/page/n13/mode/2up|автор=[[Зибель, Генрих фон|Sybel H. von]]|заглавие=The History and Literature of the Crusades|год=1861| издательство=Chapman and Hall|страниц=384|язык=en}} * [http://www.vostlit.info/Texts/rus/Gvibert/text3.phtml?id=7939 Деяния Бога через франков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110916115311/http://www.vostlit.info/Texts/rus/Gvibert/text3.phtml?id=7939 |date=2011-09-16 }} / пер. М. М. Стасюлевича // История средних веков в её писателях и исследованиях новейших учёных. — Том III. — {{СПб.}}, 1887. * [http://www.vostlit.info/Texts/rus/Gvibert/text1.phtml?id=311 Деяния Бога через франков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926212118/http://www.vostlit.info/Texts/rus/Gvibert/text1.phtml?id=311 |date=2007-09-26 }} / пер. Т. И. Кузнецовой // Памятники средневековой латинской литературы X—XII веков. — {{М.}}: Наука, 1972. * [http://www.vostlit.info/Texts/rus/Gvibert/text5.phtml?id=8212 Деяния Бога через франков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110917052405/http://www.vostlit.info/Texts/rus/Gvibert/text5.phtml?id=8212 |date=2011-09-17 }} / пер. М. А. Заборова // История крестовых походов в документах и материалах. — {{М.}}: Высшая школа, 1977. * [http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Robert/text2.phtml?id=7933 Къудс-ГӀалаская история] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120423062510/http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Robert/text2.phtml?id=7933 |date=2012-04-23 }} / пер. М. М. Стасюлевича // История средних веков в её писателях и исследованиях новейших учёных. — Том III. — {{СПб.}}, 1887. * [http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Robert/text.phtml Къудс-ГӀалаская история] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929102943/http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Robert/text.phtml |date=2007-09-29 }} / пер. М. А. Заборова // История крестовых походов в документах и материалах. — {{М.}}: Высшая школа, 1977. * [http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Fulch/text.phtml?id=4452 Къудс-ГӀалаская история] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628192714/http://www.vostlit.info/Texts/rus3/Fulch/text.phtml?id=4452 |date=2011-06-28 }} / пер. А. Н. Слёзкина // [[Восточная литература (сайт)|Сайт «Восточная литература»]] — 2008. {{Refend}} == Хьажоргаш == {{Гергара проекташ}} * [http://www.deremilitari.org/biblio/firstcrusade.htm Подробная библиография Первого крестового похода, составленная Аланом В. Мюрреем]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050208052341/http://www.deremilitari.org/biblio/firstcrusade.htm |date=2005-02-08 }} // ''Murray A. V.'' Bibliography of the First Crusade (1095—1099) — 2004{{ref-en}} * [http://deusvult.ru/69-vizantiya-i-ideya-krestovogo-pokhoda.html Византия и идея крестового похода]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724195532/http://deusvult.ru/69-vizantiya-i-ideya-krestovogo-pokhoda.html |date=2013-07-24 }}{{ref-ru}} {{АХь}} {{ЖӀарахой тӀелетарш ана}} {{ЖӀарахойн Гергара Малхбалера тӀемаш}} {{Эрмалойчоьнан тӀемаш а, герзашца долу девнаш а}} [[Категори:ЖӀарахойн тӀелетарш]] [[Категори:XI бӀешеран тӀемаш]] [[Категори:Дуьххьарлера жӀарахойн тӀелатар]] [[Категори:ФатимагӀеран халифатан тӀемаш]] nch57fbqr2ksgrlhyx7u03uf6kfoqlp Дийцар:Александровка (Камышлинкан йуьртан меттиг) 1 300435 26546932 21096148 2026-10-10T04:49:54Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Александровка (Кармаскалин кӀошт)]] → [[Дийцар:Александровка (Камышлинкан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21096148 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:Андреевка (Ямадин йуьртан меттиг) 1 301963 26546956 21104092 2026-10-10T05:00:29Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Андреевка (Янаулан кӀошт)]] → [[Дийцар:Андреевка (Ямадин йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21104092 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:Волково (Черкассин йуьртан меттиг) 1 320916 26546975 21191467 2026-10-10T05:08:47Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Волково (Уфан кӀошт)]] → [[Дийцар:Волково (Черкассин йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21191467 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:Гавриловка (Федоровкан йуьртан меттиг) 1 323575 26546939 21198730 2026-10-10T04:52:48Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Гавриловка (Федоровкан кӀошт)]] → [[Дийцар:Гавриловка (Федоровкан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21198730 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:ГӀагӀатла 1 329259 26546476 21228994 2026-10-09T14:41:42Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[Дийцар:ГӀагӀатӀла]] → [[Дийцар:ГӀагӀатла]] 21228994 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:Дмитриевка (Первомайскан йуьртан меттиг) 1 331138 26546928 21245388 2026-10-10T04:45:24Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Дмитриевка (Мелеузан кӀошт)]] → [[Дийцар:Дмитриевка (Первомайскан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21245388 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:Дмитриевка (Шингак-Кулан йуьртан меттиг) 1 331190 26546971 21245445 2026-10-10T05:06:01Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Дмитриевка (Чишмин кӀошт)]] → [[Дийцар:Дмитриевка (Шингак-Кулан йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21245445 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:Карманово (Код ОКТМО 80659445101) 1 348296 26546952 21319311 2026-10-10T04:58:17Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Карманово (Янаулан кӀошт)]] → [[Дийцар:Карманово (Код ОКТМО 80659445101)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21319311 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Дийцар:Петровка (Дедован йуьртан меттиг) 1 395007 26546944 21548954 2026-10-10T04:55:19Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Дийцар:Петровка (Федоровкан кӀошт)]] → [[Дийцар:Петровка (Дедован йуьртан меттиг)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 21548954 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Geography}} {{Росси проектан йаззам|тӀегӀа=IV|ладаме=лахара}} jmesgp4lyahxdac5zxnktx2jcvf00wy Радово (Босилово) 0 895107 26546537 26291388 2026-10-09T18:00:32Z Ehrlich91 12606 26546537 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Радово (маьӀнаш)}} {{НБМ-Къилбаседа Македони |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Радово |шен цӀе = Воздушен поглед на Радово.jpg |герб = |байракх = |пачхьалкх = Къилбаседа Македони |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |областан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Къилба-Малхбален регион |регион таблицехь = |кӀоштан тайпа = йукъаралла |кӀошт = Босилово йукъаралла |кӀошт таблицехь = Босилово йукъаралла{{!}}Босилово |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Радово''' — [[Къилбаседа Македони]]н [[Къилба-Малхбален регион|Къилба-Малхбален регионан]] эвла. [[Босилово йукъаралла|Босилово]] йукъараллин йукъайогӀу. == Географи == Майда — {{МД}}. ХӀордан сизал локхалла {{ХӀСЛ}}. == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X]. * [http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 База на податоци МАКСтат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211210163915/http://makstat.stat.gov.mk/PXWeb/pxweb/mk/MakStat/MakStat__Popisi__PopisNaNaselenie__PopisiNaseleniMesta/Popis_nm_1948_2002_NasPoEtnPrip_mk.px/?rxid=b7539b0f-f64f-46b7-b99d-a34d7ae55646 |date=2021-12-10 }}. Државен завод за статистика. {{Macedonia-geo-stub}} {{Босилово йукъараллин нах беха меттигаш}} [[Категори:Къилбаседа Македонин нах беха меттигаш]] [[Категори:Къилба-Малхбален регионан нах беха меттигаш]] {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2ld8an3kmk68mjqayzt6rd3kn1azij2 Буйхадий 0 1280439 26546738 10459037 2026-10-10T01:06:05Z Xqbot 1091 бот: шалха дӀасахьажинарг нисйар → [[Болакхой]] 26546738 wikitext text/x-wiki #дӀасахьажор' [[Болакхой]] 26jac92ghr88jhvrfixbk4dds13j8al Ботлахой 0 1280529 26546739 10458933 2026-10-10T01:06:10Z Xqbot 1091 бот: шалха дӀасахьажинарг нисйар → [[Болакхой]] 26546739 wikitext text/x-wiki #дӀасахьажор' [[Болакхой]] 26jac92ghr88jhvrfixbk4dds13j8al Анадыран гӀалин гуо 0 1280958 26546981 20071822 2026-10-10T05:16:19Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 26546981 wikitext text/x-wiki {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Анадыран гӀалин гуо |Шен цӀе = {{lang-ru|Городской округ город Анадырь}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Чукчийн автономин гуо |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Анадырь]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Городской округ Анадырь | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Городской округ Анадырь | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Анадыран гӀалин гуо''' ({{lang-ru|Городской округ Анадырь}}) — [[Чукчийн автономин гуо|Чукчийн автономин гуонан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Анадырь]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Городской округ Анадырь }} == Нах беха меттигаш == * [[Тавайваам]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Чукчийн автономин гуо}} [[Категори:Анадыран гӀалин гуо]] e3307li2itfum2guf0h78gzcl2w1avk Паюкия (Тласко) 0 1459075 26546450 26249840 2026-10-09T11:59:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546450 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Паюкия |шен цӀе = {{lang-es|Payuquiya}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Паюкия''' ({{lang-es|Payuquiya}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Паюкия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Паюкия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m3ff24epmmswgjfmrxnjtiavlrtpu06 Педро Борхас (Сан Лукас Текопилко) 0 1459076 26546451 26250598 2026-10-09T12:04:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546451 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Педро Борхас |шен цӀе = {{lang-es|Pedro Borjas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Педро Борхас''' ({{lang-es|Pedro Borjas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Педро Борхас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Педро Борхас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bqylifqa4lm9pwk40wexvhrflrdeoq5 Педро Писил Тениза (Санта Аполония Теакалко) 0 1459077 26546452 26250685 2026-10-09T12:05:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546452 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Педро Писил Тениза |шен цӀе = {{lang-es|Pedro Piscil Teniza}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Педро Писил Тениза''' ({{lang-es|Pedro Piscil Teniza}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Педро Писил Тениза лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Педро Писил Тениза |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gal6t8di2twe9vbm0rk48koyoia0o2h Педро Уерта Гутьерез, Эль Кристо (Истенко) 0 1459078 26546453 26250718 2026-10-09T12:06:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546453 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Педро Уерта Гутьерез, Эль Кристо |шен цӀе = {{lang-es|Pedro Huerta Gutiérrez (El Cristo)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Педро Уерта Гутьерез, Эль Кристо''' ({{lang-es|Pedro Huerta Gutiérrez (El Cristo)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Педро Уерта Гутьерез, Эль Кристо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Педро Уерта Гутьерез, Эль Кристо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r42cj72r9kxzd5i9klpo76p1gg90k90 Перестлали (Сан Пабло дел Монте) 0 1459079 26546458 26253750 2026-10-09T12:34:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546458 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Перестлали |шен цӀе = {{lang-es|Perestlali}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Перестлали''' ({{lang-es|Perestlali}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Перестлали лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Перестлали |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 17 <br/> (8 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8mczsgpwd24fk7whg6oep8s388rr7pz Пилазол (Сан Пабло дел Монте) 0 1459080 26546463 26258062 2026-10-09T13:10:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546463 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Пилазол |шен цӀе = {{lang-es|Pilazol}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пилазол''' ({{lang-es|Pilazol}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Пилазол лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Пилазол |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6mmga8hhv1mdl9wygue5mlg2gc3gv5k Пипилази (Сан Пабло дел Монте) 0 1459081 26546464 26259009 2026-10-09T13:18:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546464 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Пипилази |шен цӀе = {{lang-es|Pipilatzi}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пипилази''' ({{lang-es|Pipilatzi}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Пипилази лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Пипилази |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 9 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0cdgkaj1mgarxfbbnnjlqb46y64g58d Писила (Тетлатлахука) 0 1459082 26546465 26259704 2026-10-09T13:21:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546465 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Писила |шен цӀе = {{lang-es|Piscila}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Писила''' ({{lang-es|Piscila}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Писила лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Писила |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 |2010= 21 <br/> (6 / 15) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] s2napt39xgvzmf7no3qb5dipjt1g43g План де Аяла (Куапиястла) 0 1459083 26546466 26260886 2026-10-09T13:30:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546466 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = План де Аяла |шен цӀе = {{lang-es|Plan de Ayala}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''План де Аяла''' ({{lang-es|Plan de Ayala}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == План де Аяла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|План де Аяла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 365 <br/> (184 / 181) |2005= 442 <br/> (221 / 221) |2010= 501 <br/> (249 / 252) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pv8es2rirznd79yi52fvaq2s27gnqzp План де Аяла (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459084 26546467 26260908 2026-10-09T13:30:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546467 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = План де Аяла |шен цӀе = {{lang-es|Plan de Ayala}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''План де Аяла''' ({{lang-es|Plan de Ayala}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == План де Аяла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|План де Аяла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 325 <br/> (154 / 171) |2005= 337 <br/> (158 / 179) |2010= 460 <br/> (216 / 244) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d0a3lu40s3y591l7vcwtvbwbypife57 Плая Азул (Уейотлипан) 0 1459085 26546469 26261768 2026-10-09T13:43:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546469 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Плая Азул |шен цӀе = {{lang-es|Playa Azul}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Плая Азул''' ({{lang-es|Playa Azul}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Плая Азул лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Плая Азул |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 44 <br/> (24 / 20) |2005= 48 <br/> (29 / 19) |2010= 72 <br/> (39 / 33) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hydie9e5uk8po2z17up45277iwh5unc Позо ла Эскондида (Уамантла) 0 1459086 26546472 26267712 2026-10-09T14:29:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546472 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Позо ла Эскондида |шен цӀе = {{lang-es|Pozo la Escondida}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Позо ла Эскондида''' ({{lang-es|Pozo la Escondida}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Позо ла Эскондида лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Позо ла Эскондида |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b1qxpuqep15pi9u1yn8encidcrn8lrf Позо Сан Висенте, Рестауранте (Калпулалпан) 0 1459087 26546471 26267793 2026-10-09T14:27:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546471 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Позо Сан Висенте, Рестауранте |шен цӀе = {{lang-es|Pozo San Vicente [Restaurante]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Позо Сан Висенте, Рестауранте''' ({{lang-es|Pozo San Vicente [Restaurante]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Позо Сан Висенте, Рестауранте лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Позо Сан Висенте, Рестауранте |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fwqh5mu0elcw81wjrg10o4kufzee9sv Попозози (Сан Пабло дел Монте) 0 1459088 26546485 26272435 2026-10-09T15:01:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546485 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Попозози |шен цӀе = {{lang-es|Popozotzi}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Попозози''' ({{lang-es|Popozotzi}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Попозози лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Попозози |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 31 <br/> (13 / 18) |2005= 47 <br/> (23 / 24) |2010= 67 <br/> (33 / 34) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 99evcbfq311y65pmo3o6in2iqtj57r0 Попозози (Теолочолко) 0 1459089 26546486 26272436 2026-10-09T15:01:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546486 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Попозози |шен цӀе = {{lang-es|Popozotzi}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Попозози''' ({{lang-es|Popozotzi}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Попозози лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Попозози |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oryqm7qht3oi2id37pgvvxxxg17zsxj Порсикола Халиско (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459090 26546487 26272977 2026-10-09T15:04:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546487 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Порсикола Халиско |шен цӀе = {{lang-es|Porcícola Jalisco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Порсикола Халиско''' ({{lang-es|Porcícola Jalisco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Порсикола Халиско лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Порсикола Халиско |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 22 <br/> (12 / 10) |2010= 27 <br/> (13 / 14) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4zim7f2uhagheeqo5ggrx5xqqqp9xe0 Потреро Вьехо (Санта Круз Тласкала) 0 1459091 26546488 26274707 2026-10-09T15:18:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546488 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Потреро Вьехо |шен цӀе = {{lang-es|Potrero Viejo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Потреро Вьехо''' ({{lang-es|Potrero Viejo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Потреро Вьехо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Потреро Вьехо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 50 <br/> (24 / 26) |2005= 53 <br/> (25 / 28) |2010= 137 <br/> (70 / 67) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j3xxg49egl52tb0rnaiv4ba5ztfz0d8 Потреро Гранде (Тласкала) 0 1459092 26546489 26274726 2026-10-09T15:18:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546489 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Потреро Гранде |шен цӀе = {{lang-es|Potrero Grande}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Потреро Гранде''' ({{lang-es|Potrero Grande}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Потреро Гранде лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Потреро Гранде |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] s5lhmc93y0y9h10dkz60k4te08j2ege Потреро Гранде (Уейотлипан) 0 1459093 26546490 26274729 2026-10-09T15:18:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546490 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Потреро Гранде |шен цӀе = {{lang-es|Potrero Grande}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Потреро Гранде''' ({{lang-es|Potrero Grande}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Потреро Гранде лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Потреро Гранде |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mbs0waix70s9g3r3fmu11084kwmvh4y Потреро Калзолк (Чияутемпан) 0 1459094 26546491 26274945 2026-10-09T15:18:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546491 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Потреро Калзолк |шен цӀе = {{lang-es|Potrero Calzolc}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Потреро Калзолк''' ({{lang-es|Potrero Calzolc}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Потреро Калзолк лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Потреро Калзолк |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lkxkwto4kx4ulafdib1lslkfm4kt5uk Потреро Ларго (Мазатекочко де Хосе Мария Морелос) 0 1459095 26546492 26274955 2026-10-09T15:19:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546492 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Потреро Ларго |шен цӀе = {{lang-es|Potrero Largo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Потреро Ларго''' ({{lang-es|Potrero Largo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Потреро Ларго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Потреро Ларго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 32 <br/> (17 / 15) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2oa81238ebj51xis1tt8ecdxxl65f5s Потреро эль Пиньон (Эспаньита) 0 1459096 26546495 26275014 2026-10-09T15:23:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546495 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Потреро эль Пиньон |шен цӀе = {{lang-es|Potrero el Piñón}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Потреро эль Пиньон''' ({{lang-es|Potrero el Piñón}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Потреро эль Пиньон лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Потреро эль Пиньон |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 |2005= 13 <br/> (8 / 5) |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0e2fce9bt9c5fcnwrt8hnaxcejm00el Преса де Позуелос (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459097 26546497 26277350 2026-10-09T15:38:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546497 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Преса де Позуелос |шен цӀе = {{lang-es|Presa de Pozuelos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Преса де Позуелос''' ({{lang-es|Presa de Pozuelos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Преса де Позуелос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Преса де Позуелос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] osnc2v464pk1kwxq0qs8ufo9shgarez Примера Сексион (Апизако) 0 1459098 26546499 26278599 2026-10-09T15:50:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546499 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Примера Сексион |шен цӀе = {{lang-es|Primera Sección}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Примера Сексион''' ({{lang-es|Primera Sección}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Примера Сексион лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Примера Сексион |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 14 <br/> (9 / 5) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mzggzfv4cz72a0wj2o2v3wzdky6izen Пуебло Нуево (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459099 26546505 26282248 2026-10-09T16:19:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546505 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Пуебло Нуево |шен цӀе = {{lang-es|Pueblo Nuevo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пуебло Нуево''' ({{lang-es|Pueblo Nuevo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Пуебло Нуево лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Пуебло Нуево |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] k0wdwxurjrmixzx7jywo9fzzk4eu854 Пуенте дел Окомике (Калпулалпан) 0 1459100 26546507 26282543 2026-10-09T16:26:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546507 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Пуенте дел Окомике |шен цӀе = {{lang-es|Puente del Ocomique}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пуенте дел Окомике''' ({{lang-es|Puente del Ocomique}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Пуенте дел Окомике лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Пуенте дел Окомике |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 3 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] svag729hkhqyuls7fwx666o9zx5gd4s Пуерта, Кабиньо (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459101 26546508 26283060 2026-10-09T16:27:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546508 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Пуерта, Кабиньо |шен цӀе = {{lang-es|Puerta (Cabiño)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пуерта, Кабиньо''' ({{lang-es|Puerta (Cabiño)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Пуерта, Кабиньо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Пуерта, Кабиньо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 8 |2010= 21 <br/> (12 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qt009sq4knul0compvb7u6q6wb7cref Пьедра Бланка (Нативитас) 0 1459102 26546513 26288770 2026-10-09T17:07:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546513 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Пьедра Бланка |шен цӀе = {{lang-es|Piedra Blanca}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пьедра Бланка''' ({{lang-es|Piedra Blanca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Пьедра Бланка лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Пьедра Бланка |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 <br/> (7 / 5) |2005= 11 <br/> (7 / 4) |2010= 15 <br/> (8 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bciqurgd0fy0jdskm3a2twhk43mgidj Пьедра Бланка (Тласко) 0 1459103 26546514 26288790 2026-10-09T17:07:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546514 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Пьедра Бланка |шен цӀе = {{lang-es|Piedra Blanca}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Пьедра Бланка''' ({{lang-es|Piedra Blanca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Пьедра Бланка лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Пьедра Бланка |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fdw1lkfxex05ozpa5xxjbp7z9srjedp Раймундо Алварез Герреро (Калпулалпан) 0 1459104 26546516 26292376 2026-10-09T17:34:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546516 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Раймундо Алварез Герреро‎ |шен цӀе = {{lang-es|Raymundo Álvarez Guerrero}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Раймундо Алварез Герреро‎''' ({{lang-es|Raymundo Álvarez Guerrero}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Раймундо Алварез Герреро‎ лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Раймундо Алварез Герреро‎ |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] swot90vm4f8g2zst4dkz4rq3mvmdem4 Рамос Муньоз Манзано (Мазатекочко де Хосе Мария Морелос) 0 1459105 26546519 26293411 2026-10-09T17:42:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546519 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Рамос Муньоз Манзано |шен цӀе = {{lang-es|Ramos Muñoz Manzano}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Рамос Муньоз Манзано''' ({{lang-es|Ramos Muñoz Manzano}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Рамос Муньоз Манзано лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Рамос Муньоз Манзано |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cdpwwaf5azpw1bf5fwjm4ji2td2mnx9 Ранчерия де Поситос (Атлзаянка) 0 1459106 26546521 26293678 2026-10-09T17:44:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546521 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчерия де Поситос |шен цӀе = {{lang-es|Ranchería de Pocitos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчерия де Поситос''' ({{lang-es|Ranchería de Pocitos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчерия де Поситос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчерия де Поситос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1048 <br/> (544 / 504) |2005= 1157 <br/> (612 / 545) |2010= 1284 <br/> (664 / 620) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bfn3kwr4ab8uqp804fckon8x5xgb405 Ранчерия де Торес (Уамантла) 0 1459107 26546522 26293682 2026-10-09T17:44:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546522 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчерия де Торес |шен цӀе = {{lang-es|Ranchería de Torres}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчерия де Торес''' ({{lang-es|Ranchería de Torres}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчерия де Торес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчерия де Торес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 255 <br/> (129 / 126) |2005= 284 <br/> (145 / 139) |2010= 316 <br/> (157 / 159) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bs6jf5acrdjmdfepux5jz3tb3jj0ki1 Ранчерия Охо де Агва (Тласко) 0 1459108 26546520 26293720 2026-10-09T17:43:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546520 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчерия Охо де Агва |шен цӀе = {{lang-es|Ojo de Agua}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчерия Охо де Агва''' ({{lang-es|Ojo de Agua}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчерия Охо де Агва лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчерия Охо де Агва |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 250 <br/> (133 / 117) |2005= 246 <br/> (134 / 112) |2010= 276 <br/> (149 / 127) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] plkj8rnft2alkgrn9pp63g590t9tf8z Ранчо Айтек, Монте де лос Оливос (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459109 26546525 26293989 2026-10-09T17:48:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546525 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Айтек, Монте де лос Оливос |шен цӀе = {{lang-es|Aytec (Monte de los Olivos) [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Айтек, Монте де лос Оливос''' ({{lang-es|Aytec (Monte de los Olivos) [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Айтек, Монте де лос Оливос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Айтек, Монте де лос Оливос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] a6slp73043eruwaat8muy7ohwqjz4yg Ранчо Алва (Халтокан) 0 1459110 26546526 26294021 2026-10-09T17:49:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546526 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Алва |шен цӀе = {{lang-es|Alva [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Алва''' ({{lang-es|Alva [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Алва лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Алва |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] npi6d1s2l8kq3btw2a61yrtrs00o2qr Ранчо Алегре (Уамантла) 0 1459111 26546527 26294166 2026-10-09T17:51:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546527 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Алегре |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Alegre}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Алегре''' ({{lang-es|Rancho Alegre}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Алегре лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Алегре |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d265jojvhv9tm95i4gvy683qiboiye8 Ранчо Амолтепек (Зомпантепек) 0 1459112 26546529 26294296 2026-10-09T17:53:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546529 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Амолтепек |шен цӀе = {{lang-es|Amoltepec [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Амолтепек''' ({{lang-es|Amoltepec [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Амолтепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Амолтепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 3 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4w4k42hpgjhe6zvswftk174a1mah38n Ранчо Атотонилко (Эмилияно Запата) 0 1459113 26546532 26294401 2026-10-09T17:54:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546532 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Атотонилко |шен цӀе = {{lang-es|Atotonilco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Атотонилко''' ({{lang-es|Atotonilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Атотонилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Атотонилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7ys76adx8uo3pq7miqy478fhu69xqbj Ранчо Бланко (Атлзаянка) 0 1459114 26546533 26294504 2026-10-09T17:56:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546533 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Бланко |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Blanco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Бланко''' ({{lang-es|Rancho Blanco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Бланко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Бланко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 |2005= 14 |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0t47ikbchw0anc5xgr5p0k3a19x4sqf Ранчо Бонито (Калпулалпан) 0 1459115 26546534 26294569 2026-10-09T17:57:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546534 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Бонито |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Bonito}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Бонито''' ({{lang-es|Rancho Bonito}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Бонито лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Бонито |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nsnsrz6m3478uz819uqr3382kj8hhwy Ранчо Виста Эрмоса (Эмилияно Запата) 0 1459116 26546538 26294807 2026-10-09T18:02:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546538 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Виста Эрмоса |шен цӀе = {{lang-es|Vista Hermosa [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Виста Эрмоса''' ({{lang-es|Vista Hermosa [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Виста Эрмоса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Виста Эрмоса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 16 |2005= 18 <br/> (12 / 6) |2010= 12 <br/> (7 / 5) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6vacwypjz3vfvewm6rix5o5rj8nkb1v Ранчо Вьехо (Сан Херонимо Закуалпан) 0 1459117 26546539 26294951 2026-10-09T18:04:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546539 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Вьехо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Viejo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Вьехо''' ({{lang-es|Rancho Viejo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Вьехо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Вьехо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2010= 9 <br/> (3 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tuvmwdrji8w27fltmhsdae00za539ec Ранчо Вьехо (Теренате) 0 1459118 26546540 26294996 2026-10-09T18:05:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546540 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Вьехо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Viejo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Вьехо''' ({{lang-es|Rancho Viejo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Вьехо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Вьехо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h6pdfvp7oc2gofwgy3d881v7nt4in50 Ранчо Гвадалупе (Атлангатепек) 0 1459119 26546542 26295134 2026-10-09T18:07:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546542 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Гвадалупе |шен цӀе = {{lang-es|San José}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Гвадалупе''' ({{lang-es|San José}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Гвадалупе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Гвадалупе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] crl75b2xobc6rvuitlqy5ey2x6g2s0z Ранчо Гвадалупе (Атлзаянка) 0 1459120 26546543 26295133 2026-10-09T18:07:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546543 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Гвадалупе |шен цӀе = {{lang-es|Guadalupe [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Гвадалупе''' ({{lang-es|Guadalupe [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Гвадалупе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Гвадалупе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] szgo05vr99rgami5luvy182xhda9nmr Ранчо Гвадалупе (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459121 26546545 26295149 2026-10-09T18:07:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546545 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Гвадалупе |шен цӀе = {{lang-es|Guadalupe [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Гвадалупе''' ({{lang-es|Guadalupe [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Гвадалупе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Гвадалупе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] szgo05vr99rgami5luvy182xhda9nmr Ранчо Гвадалупе (Теренате) 0 1459122 26546546 26295157 2026-10-09T18:08:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546546 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Гвадалупе |шен цӀе = {{lang-es|Guadalupe [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Гвадалупе''' ({{lang-es|Guadalupe [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Гвадалупе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Гвадалупе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 23 <br/> (14 / 9) |2005= 36 <br/> (21 / 15) |2010= 29 <br/> (15 / 14) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o60k0iorz6wta86la95l4ue0cpjbbo8 Ранчо Гвадалупе, Эхидо дел Ринкон Зитлалтепек (Зилтлалтепек де Тринидад Санчез Сантос) 0 1459123 26546541 26295188 2026-10-09T18:07:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546541 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Гвадалупе, Эхидо дел Ринкон Зитлалтепек |шен цӀе = {{lang-es|Guadalupe (Ejido del Rincón Zitlaltépec) [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Гвадалупе, Эхидо дел Ринкон Зитлалтепек''' ({{lang-es|Guadalupe (Ejido del Rincón Zitlaltépec) [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Гвадалупе, Эхидо дел Ринкон Зитлалтепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Гвадалупе, Эхидо дел Ринкон Зитлалтепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 12 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 95kgkuosjf8lor4d1dixmc7xt9qfmos Ранчо Гвардамонте (Эмилияно Запата) 0 1459124 26546547 26295190 2026-10-09T18:08:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546547 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Гвардамонте |шен цӀе = {{lang-es|Guardamonte [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Гвардамонте''' ({{lang-es|Guardamonte [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Гвардамонте лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Гвардамонте |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 28 <br/> (11 / 17) |2005= 15 <br/> (7 / 8) |2010= 24 <br/> (12 / 12) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hdxgs68f4bllps1f8dy7t7p4cril0dm Ранчо Гильен (Эспаньита) 0 1459125 26546548 26295207 2026-10-09T18:08:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546548 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Гильен |шен цӀе = {{lang-es|Guillén [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Гильен''' ({{lang-es|Guillén [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Гильен лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Гильен |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jhadyif27diwj7ytj095yokzxyqgh79 Ранчо де Гомез (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459126 26546610 26295447 2026-10-09T19:22:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546610 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо де Гомез |шен цӀе = {{lang-es|Rancho de Gómez}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо де Гомез''' ({{lang-es|Rancho de Gómez}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо де Гомез лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо де Гомез |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 3 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i4c4zqnw7c4qs4yy3lkz98i2t8c4bsp Ранчо де ла Вирхен (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459127 26546612 26295525 2026-10-09T19:27:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546612 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо де ла Вирхен |шен цӀе = {{lang-es|Rancho de la Virgen}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо де ла Вирхен''' ({{lang-es|Rancho de la Virgen}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо де ла Вирхен лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо де ла Вирхен |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 16 <br/> (8 / 8) |2010= 24 <br/> (13 / 11) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mp0iedrzs8y2m2k1nhxgi7t1wofx9qv Ранчо де ла Провиденсия (Тласко) 0 1459128 26546613 26295557 2026-10-09T19:28:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546613 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо де ла Провиденсия |шен цӀе = {{lang-es|Rancho de la Providencia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо де ла Провиденсия''' ({{lang-es|Rancho de la Providencia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо де ла Провиденсия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо де ла Провиденсия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 4 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j80h6tl3smwwd6zp11w9u22cxidzod3 Ранчо де лас Марипосас (Уейотлипан) 0 1459129 26546614 26295577 2026-10-09T19:28:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546614 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо де лас Марипосас |шен цӀе = {{lang-es|Rancho de las Mariposas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо де лас Марипосас''' ({{lang-es|Rancho de las Mariposas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо де лас Марипосас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо де лас Марипосас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 11 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6niyxwtzxl4wda20k6hglmnbf8omnjh Ранчо де лос Пинос Алтос (Уамантла) 0 1459130 26546615 26295657 2026-10-09T19:29:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546615 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо де лос Пинос Алтос |шен цӀе = {{lang-es|Rancho de los Pinos Altos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо де лос Пинос Алтос''' ({{lang-es|Rancho de los Pinos Altos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо де лос Пинос Алтос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо де лос Пинос Алтос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7uzizjcco0yq3m04zr1jjv8ua9mdby8 Ранчо де Хесус (Атлзаянка) 0 1459131 26546611 26295881 2026-10-09T19:26:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546611 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо де Хесус |шен цӀе = {{lang-es|Rancho de Jesús}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо де Хесус''' ({{lang-es|Rancho de Jesús}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо де Хесус лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо де Хесус |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2byzmbquwru59oci0o7jurkx4u132c6 Ранчо дел Венадо (Калпулалпан) 0 1459132 26546617 26295960 2026-10-09T19:30:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546617 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо дел Венадо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho del Venado}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо дел Венадо''' ({{lang-es|Rancho del Venado}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо дел Венадо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо дел Венадо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 6 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] a59e1fu4cle3eee7dxkjutzij8fpkrr Ранчо Зарате (Халтокан) 0 1459133 26546550 26296212 2026-10-09T18:14:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546550 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Зарате |шен цӀе = {{lang-es|Zárate [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Зарате''' ({{lang-es|Zárate [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Зарате лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Зарате |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 11 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qookg6g5sxcnu9uw0h48bslhvdueqak Ранчо Кабальо Бланко (Халосток) 0 1459134 26546551 26296273 2026-10-09T18:15:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546551 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Кабальо Бланко |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Caballo Blanco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Кабальо Бланко''' ({{lang-es|Rancho Caballo Blanco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Кабальо Бланко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Кабальо Бланко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8ipvghwk3e8s9hzjm6wdx1f5kvmco4w Ранчо Кабилдо (Уамантла) 0 1459135 26546552 26296276 2026-10-09T18:15:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546552 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Кабилдо |шен цӀе = {{lang-es|Cabildo [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Кабилдо''' ({{lang-es|Cabildo [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Кабилдо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Кабилдо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7kn8vbdxbffecb1v5b8q4wjxfrj86gl Ранчо Кампо Давид (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459136 26546553 26296328 2026-10-09T18:16:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546553 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Кампо Давид |шен цӀе = {{lang-es|Campo David [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Кампо Давид''' ({{lang-es|Campo David [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Кампо Давид лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Кампо Давид |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qbuah72575lze6ge1aro4lvdare32dp Ранчо Кампо Давид (Тласко) 0 1459137 26546555 26296329 2026-10-09T18:16:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546555 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Кампо Давид |шен цӀе = {{lang-es|Campo David [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Кампо Давид''' ({{lang-es|Campo David [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Кампо Давид лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Кампо Давид |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 22 <br/> (13 / 9) |2005= 38 <br/> (20 / 18) |2010= 54 <br/> (24 / 30) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6xq8lzwuo1wywm1p2vdvwhvqiel5vw6 Ранчо Качо (Калпулалпан) 0 1459138 26546556 26296445 2026-10-09T18:18:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546556 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Качо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Cacho}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Качо''' ({{lang-es|Rancho Cacho}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Качо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Качо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 3 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h4n5uwrz6i5wsx469r8k01zcntkxcht Ранчо Коамила (Эмилияно Запата) 0 1459139 26546558 26296505 2026-10-09T18:19:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546558 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Коамила |шен цӀе = {{lang-es|Coamila [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Коамила''' ({{lang-es|Coamila [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Коамила лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Коамила |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 26 <br/> (10 / 16) |2005= 23 <br/> (8 / 15) |2010= 22 <br/> (10 / 12) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rx0d1yj2r0di5vtyz087u88mrcy0mmf Ранчо Круз Бланка, Сан Исидро (Тласкала) 0 1459140 26546560 26296604 2026-10-09T18:21:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546560 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Круз Бланка, Сан Исидро |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Cruz Blanca (San Isidro)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Круз Бланка, Сан Исидро''' ({{lang-es|Rancho Cruz Blanca (San Isidro)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Круз Бланка, Сан Исидро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Круз Бланка, Сан Исидро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] djkljnq0fhak6s1xrhrm66oxs6u6k62 Ранчо Круз Верде (Эмилияно Запата) 0 1459141 26546561 26296605 2026-10-09T18:21:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546561 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Круз Верде |шен цӀе = {{lang-es|Cruz Verde [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Круз Верде''' ({{lang-es|Cruz Verde [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Круз Верде лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Круз Верде |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10 |2005= 3 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5ucr0b8ast4vphn4qcukpz8ki4ueb5a Ранчо Круститла, Койоека (Зомпантепек) 0 1459142 26546562 26296609 2026-10-09T18:21:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546562 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Круститла, Койоека |шен цӀе = {{lang-es|Cruztitla (Coyoeca) [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Круститла, Койоека''' ({{lang-es|Cruztitla (Coyoeca) [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Круститла, Койоека лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Круститла, Койоека |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 7 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fj17qgpo1ko4lq3srqemosf1a8q28s7 Ранчо ла Бодега (Муньоз де Доминго Аренас) 0 1459143 26546619 26296687 2026-10-09T19:32:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546619 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо ла Бодега |шен цӀе = {{lang-es|La Bodega [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо ла Бодега''' ({{lang-es|La Bodega [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо ла Бодега лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо ла Бодега |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 6 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] praljvqdw32w8kpyon141qpz1g6gx4c Ранчо ла Колония (Теренате) 0 1459144 26546620 26296805 2026-10-09T19:34:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546620 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо ла Колония |шен цӀе = {{lang-es|La Colonia [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо ла Колония''' ({{lang-es|La Colonia [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо ла Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо ла Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ktzl9vu7qxtjorml8lgsyy4j17w6i44 Ранчо ла Лома (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459145 26546621 26296871 2026-10-09T19:35:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546621 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо ла Лома''' ({{lang-es|La Loma [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dq0xi1kzrfzpxbm6rxgzmtg2e2lygdu Ранчо ла Нория (Теренате) 0 1459146 26546623 26296945 2026-10-09T19:37:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546623 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо ла Нория |шен цӀе = {{lang-es|La Noria [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо ла Нория''' ({{lang-es|La Noria [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо ла Нория лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо ла Нория |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h2c5cxcwuugv3c48uuwb9rzru6qkrbb Ранчо ла Провиденсия (Атлзаянка) 0 1459147 26546625 26297022 2026-10-09T19:38:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546625 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо ла Провиденсия |шен цӀе = {{lang-es|Rancho la Providencia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо ла Провиденсия''' ({{lang-es|Rancho la Providencia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо ла Провиденсия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо ла Провиденсия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 14 <br/> (5 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7y76kgbxb9me4ixrknogepv39xrx4y6 Ранчо ла Пуерта (Уейотлипан) 0 1459148 26546626 26297038 2026-10-09T19:38:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546626 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо ла Пуерта |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо ла Пуерта''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо ла Пуерта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо ла Пуерта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] itap14jrns3furquk01ibh0aq55weue Ранчо Лагунитас (Эспаньита) 0 1459149 26546563 26297261 2026-10-09T18:22:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546563 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Лагунитас |шен цӀе = {{lang-es|Lagunitas [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Лагунитас''' ({{lang-es|Lagunitas [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Лагунитас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Лагунитас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 <br/> (3 / 6) |2005= 9 <br/> (3 / 6) |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] n7gfydgm0ab0qy2ka2zno436ss1w135 Ранчо лас Баранкас (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459150 26546628 26297301 2026-10-09T19:42:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546628 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо лас Баранкас |шен цӀе = {{lang-es|Rancho las Barrancas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо лас Баранкас''' ({{lang-es|Rancho las Barrancas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо лас Баранкас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо лас Баранкас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8v1zl6ka16i3yo9zuci1t5uwq8fkesv Ранчо лас Сабинас (Теренате) 0 1459151 26546629 26297417 2026-10-09T19:44:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546629 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо лас Сабинас |шен цӀе = {{lang-es|Las Sabinas [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо лас Сабинас''' ({{lang-es|Las Sabinas [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо лас Сабинас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо лас Сабинас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nk2pa5kzyob5rwgbtat9te5n8ddmt11 Ранчо Лома Бонита (Тласко) 0 1459152 26546564 26297526 2026-10-09T18:23:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546564 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Лома Бонита |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Loma Bonita}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Лома Бонита''' ({{lang-es|Rancho Loma Bonita}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Лома Бонита лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Лома Бонита |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pgb8b09my3vnfwuw99uj67i5dweyv40 Ранчо лос Компадрес (Калпулалпан) 0 1459153 26546632 26297704 2026-10-09T19:48:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546632 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо лос Компадрес |шен цӀе = {{lang-es|Los Compadres [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо лос Компадрес''' ({{lang-es|Los Compadres [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо лос Компадрес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо лос Компадрес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5vja4m7pa1bly0zoghyi04xwnwuiyy3 Ранчо Мазараза (Куапиястла) 0 1459154 26546566 26298121 2026-10-09T18:26:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546566 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Мазараза |шен цӀе = {{lang-es|Mazarraza [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Мазараза''' ({{lang-es|Mazarraza [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Мазараза лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Мазараза |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3p9bt390pwhrnjr699q71km1fhcfpku Ранчо Марибел (Лазаро Карденас) 0 1459155 26546567 26298179 2026-10-09T18:28:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546567 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Марибел |шен цӀе = {{lang-es|Maribel [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Марибел''' ({{lang-es|Maribel [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Марибел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Марибел |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 15 |2005= 13 |2010= 13 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bhul8jvy3y7btjdjwthy1z6qn01fkbl Ранчо Марикармен (Уамантла) 0 1459156 26546568 26298180 2026-10-09T18:28:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546568 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Марикармен |шен цӀе = {{lang-es|Maricarmen [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Марикармен''' ({{lang-es|Maricarmen [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Марикармен лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Марикармен |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 3 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o94urtjokonfaj457hz82z88ht8blsp Ранчо Мира эль Сол (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459157 26546569 26298358 2026-10-09T18:31:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546569 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Мира эль Сол |шен цӀе = {{lang-es|Mira el Sol [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Мира эль Сол''' ({{lang-es|Mira el Sol [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Мира эль Сол лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Мира эль Сол |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rf5w91vowmcey6ilowsorfu7eeeaihz Ранчо Нуеве Эрманос (Калпулалпан) 0 1459158 26546570 26298525 2026-10-09T18:34:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546570 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Нуеве Эрманос |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Nueve Hermanos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Нуеве Эрманос''' ({{lang-es|Rancho Nueve Hermanos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Нуеве Эрманос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Нуеве Эрманос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dc96e2t5q2hsyk06hhsetadpprooa0s Ранчо Нуево (Тласко) 0 1459159 26546571 26298822 2026-10-09T18:40:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546571 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Нуево |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Nuevo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Нуево''' ({{lang-es|Rancho Nuevo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Нуево лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Нуево |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 6 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3ukqpkthz69yx4t0p5hmikyzw2xbiru Ранчо Окотла (Атлзаянка) 0 1459160 26546572 26299063 2026-10-09T18:43:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546572 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Окотла |шен цӀе = {{lang-es|Ocotla [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Окотла''' ({{lang-es|Ocotla [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Окотла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Окотла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 8 |2010= 14 <br/> (6 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7whzgs4nhw5hcba8nhs6jjp126wkbei Ранчо Охо де Агва (Эмилияно Запата) 0 1459161 26546573 26299121 2026-10-09T18:44:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546573 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Охо де Агва |шен цӀе = {{lang-es|Ojo de Agua [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Охо де Агва''' ({{lang-es|Ojo de Agua [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Охо де Агва лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Охо де Агва |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10 |2005= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] soun5ecizrydhwd9fwmcqybc2cyc8lf Ранчо Пахаритос (Калпулалпан) 0 1459162 26546575 26299205 2026-10-09T18:46:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546575 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Пахаритос |шен цӀе = {{lang-es|Pajaritos [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Пахаритос''' ({{lang-es|Pajaritos [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Пахаритос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Пахаритос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 34enmj2a09ata92yl79n6pde5fre476 Ранчо Пачукилья (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459163 26546576 26299209 2026-10-09T18:46:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546576 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Пачукилья |шен цӀе = {{lang-es|Pachuquilla [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Пачукилья''' ({{lang-es|Pachuquilla [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Пачукилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Пачукилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mrlkodzrv8lp9r9f6s7n1bf8f4t2bxl Ранчо Пуерта Колорада (Теренате) 0 1459164 26546578 26299325 2026-10-09T18:48:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546578 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Пуерта Колорада |шен цӀе = {{lang-es|Puerta Colorada [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Пуерта Колорада''' ({{lang-es|Puerta Colorada [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Пуерта Колорада лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Пуерта Колорада |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] snlgj2ixy313oci3yagqne3lnxxj4tk Ранчо Роман Моралес (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459165 26546580 26299466 2026-10-09T18:50:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546580 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Роман Моралес |шен цӀе = {{lang-es|Román Morales [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Роман Моралес''' ({{lang-es|Román Morales [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Роман Моралес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Роман Моралес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jhnvarycswl6jq0mwy60nm0bbspu7id Ранчо Сан Исидро (Теренате) 0 1459166 26546582 26299651 2026-10-09T18:54:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546582 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Сан Исидро |шен цӀе = {{lang-es|Rancho San Isidro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Сан Исидро''' ({{lang-es|Rancho San Isidro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Сан Исидро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Сан Исидро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 12 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r8kf7o4iwev9sy00hxuovk0ar93vypv Ранчо Сан Фелипе (Атлангатепек) 0 1459167 26546583 26299848 2026-10-09T18:57:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546583 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Сан Фелипе |шен цӀе = {{lang-es|San Felipe [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Сан Фелипе''' ({{lang-es|San Felipe [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Сан Фелипе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Сан Фелипе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] t6ccdomxq2usuo23xvp3r75yas64t6l Ранчо Санта Инес (Тласко) 0 1459168 26546584 26300032 2026-10-09T19:00:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546584 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Санта Инес |шен цӀе = {{lang-es|Santa Inés [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Санта Инес''' ({{lang-es|Santa Inés [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Санта Инес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Санта Инес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oq38z9h3twm8ru37c0q1ct1k48nfq6u Ранчо Санта Круз (Тласко) 0 1459169 26546585 26300050 2026-10-09T19:00:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546585 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Санта Круз |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Санта Круз''' ({{lang-es|Santa Cruz [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Санта Круз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Санта Круз |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4kzm339radbbkwvmkjscnmote6ph2op Ранчо Санта Мария (Тласко) 0 1459170 26546586 26300085 2026-10-09T19:01:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546586 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Санта Мария |шен цӀе = {{lang-es|Santa María [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Санта Мария''' ({{lang-es|Santa María [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Санта Мария лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Санта Мария |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 78q8kxonrl92jpyjws1bv7s1l4thox6 Ранчо Санта Эмилия (Уамантла) 0 1459171 26546588 26300193 2026-10-09T19:02:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546588 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Санта Эмилия |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Santa Emilia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Санта Эмилия''' ({{lang-es|Rancho Santa Emilia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Санта Эмилия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Санта Эмилия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9p38lsaewbx5p0w8814a3h1opm0jgd8 Ранчо Санто Томас, Эль Нопал (Уейотлипан) 0 1459172 26546589 26300225 2026-10-09T19:03:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546589 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Санто Томас, Эль Нопал |шен цӀе = {{lang-es|Santo Tomás (El Nopal) [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Санто Томас, Эль Нопал''' ({{lang-es|Santo Tomás (El Nopal) [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Санто Томас, Эль Нопал лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Санто Томас, Эль Нопал |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 |2005= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qcdmt88hb1n0w9ejkb17r4wp1mp6vod Ранчо Секо (Тласко) 0 1459173 26546590 26300282 2026-10-09T19:04:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546590 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Секо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Seco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Секо''' ({{lang-es|Rancho Seco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Секо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Секо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 84 <br/> (44 / 40) |2005= 76 <br/> (40 / 36) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] a7rg0ap6f3xnmsus6aa5jyn344wc6fg Ранчо Секо эль Вьехо (Тласко) 0 1459174 26546591 26300296 2026-10-09T19:04:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546591 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Секо эль Вьехо |шен цӀе = {{lang-es|Seco el Viejo [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Секо эль Вьехо''' ({{lang-es|Seco el Viejo [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Секо эль Вьехо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Секо эль Вьехо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i2623m5qrki11p7lc4elam6o3u9a9ug Ранчо Серон (Куапиястла) 0 1459175 26546592 26300327 2026-10-09T19:05:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546592 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Серон |шен цӀе = {{lang-es|Cerón [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Серон''' ({{lang-es|Cerón [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Серон лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Серон |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dfgcdujlnk00vbus55cpq7n2bm69gzv Ранчо Сочука (Тласко) 0 1459176 26546593 26300411 2026-10-09T19:06:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546593 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Сочука |шен цӀе = {{lang-es|Hacienda Xochuca}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Сочука''' ({{lang-es|Hacienda Xochuca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Сочука лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Сочука |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] q3oaysi19ocr40j5yuh23g8iz89agr5 Ранчо Таблон де Гвадалупе Паюка (Тласко) 0 1459177 26546594 26300433 2026-10-09T19:06:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546594 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Таблон де Гвадалупе Паюка |шен цӀе = {{lang-es|Tablón de Guadalupe Payuca [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Таблон де Гвадалупе Паюка''' ({{lang-es|Tablón de Guadalupe Payuca [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Таблон де Гвадалупе Паюка лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Таблон де Гвадалупе Паюка |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hnukgoh5f072e3054ya1xddf2ac716a Ранчо Тебаросо, Эль Капитан (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459178 26546595 26300460 2026-10-09T19:07:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546595 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Тебаросо, Эль Капитан |шен цӀе = {{lang-es|Tebarroso (El Capitán) [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Тебаросо, Эль Капитан''' ({{lang-es|Tebarroso (El Capitán) [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Тебаросо, Эль Капитан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Тебаросо, Эль Капитан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 <br/> (4 / 7) |2005= 11 <br/> (5 / 6) |2010= 12 <br/> (7 / 5) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fkac6ql597dvogmy0j1702uw0s4ihgk Ранчо Тенопала (Атлангатепек) 0 1459179 26546596 26300482 2026-10-09T19:07:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546596 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Тенопала |шен цӀе = {{lang-es|Tenopala [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Тенопала''' ({{lang-es|Tenopala [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Тенопала лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Тенопала |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d0vupn1c844ol7yvsrsu3gh444kmser Ранчо Тепеявалко (Теренате) 0 1459180 26546597 26300492 2026-10-09T19:07:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546597 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Тепеявалко |шен цӀе = {{lang-es|Tepeyahualco [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Тепеявалко''' ({{lang-es|Tepeyahualco [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Тепеявалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Тепеявалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5tgkvvwkbh3m1tbfnggdlildgk56w3v Ранчо Тепеянко (Зомпантепек) 0 1459181 26546598 26300494 2026-10-09T19:07:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546598 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Тепеянко |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Tepeyanco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Тепеянко''' ({{lang-es|Rancho Tepeyanco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Тепеянко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Тепеянко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4o0ssfaw3qg67q75oc0mg045npx7w6v Ранчо Толтекапа (Тласко) 0 1459182 26546600 26300531 2026-10-09T19:08:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546600 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Толтекапа |шен цӀе = {{lang-es|Toltecapa [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Толтекапа''' ({{lang-es|Toltecapa [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Толтекапа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Толтекапа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 7 |2010= 9 <br/> (7 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ncjikkcrn8vyz4oanh9ndnf9jux0ukh Ранчо Трес Риос (Эмилияно Запата) 0 1459183 26546601 26300580 2026-10-09T19:09:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546601 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Трес Риос |шен цӀе = {{lang-es|Tres Ríos [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Трес Риос''' ({{lang-es|Tres Ríos [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Трес Риос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Трес Риос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 26 <br/> (13 / 13) |2005= 31 <br/> (15 / 16) |2010= 17 <br/> (11 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m2f7g4wdeue5bzgkzglienfmskh43i6 Ранчо Уейикуентла (Контла де Хуан Куамази) 0 1459184 26546602 26300621 2026-10-09T19:10:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546602 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Уейикуентла |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Hueyicuentla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Уейикуентла''' ({{lang-es|Rancho Hueyicuentla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Уейикуентла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Уейикуентла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 3 |2010= 21 <br/> (12 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gxt38m6buoyiat1rfgrrg1l6k4126b1 Ранчо Фелипе Масияс (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459185 26546603 26300662 2026-10-09T19:10:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546603 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Фелипе Масияс |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rosa [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Фелипе Масияс''' ({{lang-es|Santa Rosa [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Фелипе Масияс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Фелипе Масияс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ke6rmevw3f2nrrfs1ox9ks4gfzznu05 Ранчо Халнене (Атлангатепек) 0 1459186 26546604 26300754 2026-10-09T19:12:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546604 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Халнене |шен цӀе = {{lang-es|Xalnene [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Халнене''' ({{lang-es|Xalnene [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Халнене лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Халнене |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 11 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gkduldpmfe0nw2p2d6astk5kweg7hq3 Ранчо Херико (Атлангатепек) 0 1459187 26546605 26300765 2026-10-09T19:12:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546605 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Херико |шен цӀе = {{lang-es|Jericó [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Херико''' ({{lang-es|Jericó [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Херико лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Херико |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (12 / 9) |2005= 1 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] l9nsuwaslhv5cxpmszffmqauyrhp27u Ранчо эль Кармен (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459188 26546637 26301240 2026-10-09T19:59:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546637 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Кармен |шен цӀе = {{lang-es|Rancho el Carmen}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Кармен''' ({{lang-es|Rancho el Carmen}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Кармен лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Кармен |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4xi17k4tq0163k8iu4dasxotggzqtca Ранчо эль Кристо (Атлзаянка) 0 1459189 26546638 26301307 2026-10-09T20:00:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546638 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Кристо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho el Cristo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Кристо''' ({{lang-es|Rancho el Cristo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Кристо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Кристо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1t8geti5cjgyzy1domteejfpoiyses1 Ранчо эль Параисо, Ранчо де лос Дос Сапос (Тласко) 0 1459190 26546639 26301537 2026-10-09T20:03:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546639 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Параисо, Ранчо де лос Дос Сапос |шен цӀе = {{lang-es|Rancho el Paraíso, Rancho de los Dos Sapos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Параисо, Ранчо де лос Дос Сапос''' ({{lang-es|Rancho el Paraíso, Rancho de los Dos Sapos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Параисо, Ранчо де лос Дос Сапос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Параисо, Ранчо де лос Дос Сапос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 62q5fi0jsv9itws6zszr3qkvrzf6fya Ранчо эль Перпетуо Сокоро (Тласко) 0 1459191 26546640 26301557 2026-10-09T20:05:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546640 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Перпетуо Сокоро |шен цӀе = {{lang-es|El Perpetuo Socorro [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Перпетуо Сокоро''' ({{lang-es|El Perpetuo Socorro [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Перпетуо Сокоро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Перпетуо Сокоро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] srkhx6dg6s62o9yxofa7ecvrtcpaxq7 Ранчо эль Пилар (Уейотлипан) 0 1459192 26546641 26301563 2026-10-09T20:05:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546641 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Пилар |шен цӀе = {{lang-es|El Pilar [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Пилар''' ({{lang-es|El Pilar [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Пилар лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Пилар |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cafi6cot6zo5aefct903508kjpln4u7 Ранчо эль Потреро (Тласко) 0 1459193 26546642 26301613 2026-10-09T20:06:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546642 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Потреро |шен цӀе = {{lang-es|El Potrero [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Потреро''' ({{lang-es|El Potrero [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Потреро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Потреро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0nk7wnqfcdyhwo40rlp461jvdjiu74a Ранчо эль Прадо (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459194 26546643 26301619 2026-10-09T20:06:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546643 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Прадо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho el Prado}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Прадо''' ({{lang-es|Rancho el Prado}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Прадо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Прадо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 13 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dh7h8lne08xc8ft3wfx15x4igjg6j58 Ранчо эль Тепеяк (Уамантла) 0 1459195 26546644 26301793 2026-10-09T20:08:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546644 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо эль Тепеяк |шен цӀе = {{lang-es|Rancho el Tepeyac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо эль Тепеяк''' ({{lang-es|Rancho el Tepeyac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо эль Тепеяк лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо эль Тепеяк |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] iuviby9zeuslplyu7jzybfso3kspn30 Ранчо Эрменехилдо (Калпулалпан) 0 1459196 26546606 26302039 2026-10-09T19:18:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546606 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Эрменехилдо |шен цӀе = {{lang-es|Hermenegildo [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Эрменехилдо''' ({{lang-es|Hermenegildo [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Эрменехилдо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Эрменехилдо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 8 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 23wr0upb48w41aolk7ippvesofnjvaq Ранчо Эскондидо (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459197 26546607 26302074 2026-10-09T19:18:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546607 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Эскондидо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Escondido}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Эскондидо''' ({{lang-es|Rancho Escondido}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Эскондидо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Эскондидо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 017s1pfhi5ejg4jukn7fphjr8qwx0rf Ранчо Эскондидо (Калпулалпан) 0 1459198 26546608 26302073 2026-10-09T19:18:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546608 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Эскондидо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Escondido}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Эскондидо''' ({{lang-es|Rancho Escondido}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Эскондидо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Эскондидо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cuu7ys6k0fytucoqtyq76r7j5rot4pc Ранчо Эскондидо (Тласко) 0 1459199 26546609 26302101 2026-10-09T19:19:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546609 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчо Эскондидо |шен цӀе = {{lang-es|Rancho Escondido}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчо Эскондидо''' ({{lang-es|Rancho Escondido}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчо Эскондидо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчо Эскондидо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] aw9ugyvof2i8ro7df0zob6dih39oz2e Ранчозолко (Сан Хуан Уакзинко) 0 1459200 26546645 26302187 2026-10-09T20:12:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546645 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ранчозолко |шен цӀе = {{lang-es|Ranchozolco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ранчозолко''' ({{lang-es|Ranchozolco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ранчозолко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ранчозолко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 |2010= 9 <br/> (4 / 5) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ce78m3nz2gn8csnyfn2i7ms6cfzgxrt Реал де ла Паз (Уамантла) 0 1459201 26546648 26303726 2026-10-09T20:23:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546648 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Реал де ла Паз |шен цӀе = {{lang-es|Real de la Paz}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Реал де ла Паз''' ({{lang-es|Real de la Paz}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Реал де ла Паз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Реал де ла Паз |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hpguq9vsy9565a3yfj30p575b72pp56 Рикардо Агире Мартинез, Картонера (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459202 26546649 26308350 2026-10-09T20:55:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546649 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Рикардо Агире Мартинез, Картонера |шен цӀе = {{lang-es|Ricardo Aguirre Martínez [Cartonera]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Рикардо Агире Мартинез, Картонера''' ({{lang-es|Ricardo Aguirre Martínez [Cartonera]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Рикардо Агире Мартинез, Картонера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Рикардо Агире Мартинез, Картонера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 10 <br/> (5 / 5) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 49whnsyw98ovp8hv9kke4pl9gxpo0c6 Рикардо Флорес Магон (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459203 26546650 26308413 2026-10-09T20:56:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546650 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Рикардо Флорес Магон |шен цӀе = {{lang-es|Ricardo Flores Magón}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Рикардо Флорес Магон''' ({{lang-es|Ricardo Flores Magón}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Рикардо Флорес Магон лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Рикардо Флорес Магон |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 331mkruxdaznesbkr4xmm9simlw5uw5 Ринкон дел Валье, Лас Калаверас (Уейотлипан) 0 1459204 26546651 26309005 2026-10-09T21:05:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546651 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ринкон дел Валье, Лас Калаверас |шен цӀе = {{lang-es|Rincón del Valle (Las Calaveras)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ринкон дел Валье, Лас Калаверас''' ({{lang-es|Rincón del Valle (Las Calaveras)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ринкон дел Валье, Лас Калаверас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ринкон дел Валье, Лас Калаверас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ml8s4hm49h0n3oyxvafm41dn3xdf5wv Ринконада (Тетлатлахука) 0 1459205 26546652 26309186 2026-10-09T21:07:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546652 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ринконада |шен цӀе = {{lang-es|Rinconada}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ринконада''' ({{lang-es|Rinconada}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ринконада лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ринконада |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 9 |2010= 13 <br/> (7 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4535silxijyn61yoyaypqyx5c5m1t4y Роберто Бланкас Флорес (Уамантла) 0 1459206 26546653 26310770 2026-10-09T21:22:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546653 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Роберто Бланкас Флорес |шен цӀе = {{lang-es|Roberto Blancas Flores}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Роберто Бланкас Флорес''' ({{lang-es|Roberto Blancas Flores}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Роберто Бланкас Флорес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Роберто Бланкас Флорес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7mxlvitn7lbjgewol3apb99v7un7o62 Роберто Гарсия Риос (Тласко) 0 1459207 26546654 26310782 2026-10-09T21:22:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546654 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Роберто Гарсия Риос |шен цӀе = {{lang-es|El Potrillo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Роберто Гарсия Риос''' ({{lang-es|El Potrillo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Роберто Гарсия Риос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Роберто Гарсия Риос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] moemsukynio0wdxg0uv71sipmozivnd Родолфо Авила (Калпулалпан) 0 1459208 26546655 26312080 2026-10-09T21:31:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546655 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Родолфо Авила |шен цӀе = {{lang-es|Rodolfo Ávila}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Родолфо Авила''' ({{lang-es|Rodolfo Ávila}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Родолфо Авила лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Родолфо Авила |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jx3ps1vst4vaoreqmknc8s13k0o6gbb Роке Ривера Палафос (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459209 26546656 26313074 2026-10-09T21:36:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546656 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Роке Ривера Палафос |шен цӀе = {{lang-es|Roque Rivera Palafox}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Роке Ривера Палафос''' ({{lang-es|Roque Rivera Palafox}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Роке Ривера Палафос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Роке Ривера Палафос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 8 |2010= 33 <br/> (15 / 18) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8e74vhikcio098knv267g831cniyhwo Роландо Малдонадо (Тласко) 0 1459210 26546657 26313404 2026-10-09T21:38:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546657 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Роландо Малдонадо |шен цӀе = {{lang-es|Rolando Maldonado}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Роландо Малдонадо''' ({{lang-es|Rolando Maldonado}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Роландо Малдонадо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Роландо Малдонадо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0y06l90isjs48hhvcdmyorjehzcs11r Роман Зитлалпопокатл (Теолочолко) 0 1459211 26546658 26313507 2026-10-09T21:38:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546658 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Роман Зитлалпопокатл |шен цӀе = {{lang-es|Román Zitlalpopocatl}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Роман Зитлалпопокатл''' ({{lang-es|Román Zitlalpopocatl}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Роман Зитлалпопокатл лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Роман Зитлалпопокатл |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2o7kil71b6ludnvjp8cvm4lagd3vgmh Роман Реес Маркез (Бенито Хуарез) 0 1459212 26546659 26313514 2026-10-09T21:38:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546659 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Роман Реес Маркез |шен цӀе = {{lang-es|Román Reyes Márquez}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Роман Реес Маркез''' ({{lang-es|Román Reyes Márquez}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Роман Реес Маркез лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Роман Реес Маркез |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 05bnj7juufno7syehzn1v2pm5bbbt30 Рутило Васкез (Нативитас) 0 1459213 26546661 26318042 2026-10-09T22:21:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546661 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Рутило Васкез |шен цӀе = {{lang-es|Rutilo Vázquez}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Рутило Васкез''' ({{lang-es|Rutilo Vázquez}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Рутило Васкез лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Рутило Васкез |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 3 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] abyt9k12ay358o32e6tx5vrhoan0pxj Сабас де Фермин Алтамирано, Ла Каньяда (Теренате) 0 1459214 26546662 26319618 2026-10-09T22:46:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546662 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сабас де Фермин Алтамирано, Ла Каньяда |шен цӀе = {{lang-es|Sabas de Fermín Altamirano (La Cañada)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сабас де Фермин Алтамирано, Ла Каньяда''' ({{lang-es|Sabas de Fermín Altamirano (La Cañada)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сабас де Фермин Алтамирано, Ла Каньяда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сабас де Фермин Алтамирано, Ла Каньяда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pak3hbdemh7i7um56zofjakuxb1yuz9 Сабино Гранде, Эль Кармен (Атлангатепек) 0 1459215 26546663 26319741 2026-10-09T22:47:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546663 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сабино Гранде, Эль Кармен |шен цӀе = {{lang-es|Sabino Grande (El Carmen)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сабино Гранде, Эль Кармен''' ({{lang-es|Sabino Grande (El Carmen)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сабино Гранде, Эль Кармен лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сабино Гранде, Эль Кармен |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7huh57jfoh5yfmqzpa1ristynyghdk1 Саис (Сан Пабло дел Монте) 0 1459216 26546665 26321844 2026-10-09T23:03:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546665 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Саис |шен цӀе = {{lang-es|Sais}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Саис''' ({{lang-es|Sais}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Саис лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Саис |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] odyyso0yfcvx66ass7q5cgxutiserhy Самуел Лабастида (Калпулалпан) 0 1459217 26546667 26324746 2026-10-09T23:28:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546667 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Самуел Лабастида |шен цӀе = {{lang-es|Samuel Labastida}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Самуел Лабастида''' ({{lang-es|Samuel Labastida}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Самуел Лабастида лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Самуел Лабастида |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 1 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ky3zdy2l2b3eaaouxkb5vhe31y6dl92 Самуел Ореа, Ранчо эль Пато (Атлангатепек) 0 1459218 26546668 26324749 2026-10-09T23:28:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546668 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Самуел Ореа, Ранчо эль Пато |шен цӀе = {{lang-es|Samuel Orea (Rancho el Pato)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Самуел Ореа, Ранчо эль Пато''' ({{lang-es|Samuel Orea (Rancho el Pato)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Самуел Ореа, Ранчо эль Пато лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Самуел Ореа, Ранчо эль Пато |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sitmx0owpwtb2lxpb73cpw5ntdx6964 Сан Агустин (Эспаньита) 0 1459219 26546670 26324992 2026-10-09T23:40:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546670 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Агустин |шен цӀе = {{lang-es|San Agustín}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Агустин''' ({{lang-es|San Agustín}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Агустин лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Агустин |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 49 <br/> (29 / 20) |2005= 59 <br/> (28 / 31) |2010= 52 <br/> (26 / 26) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ohdxicjniwk86wose9e5wqd53ativ1v Сан Агустин, Ранчо (Тласко) 0 1459220 26546669 26325094 2026-10-09T23:37:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546669 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Агустин, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Agustín [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Агустин, Ранчо''' ({{lang-es|San Agustín [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Агустин, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Агустин, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 17 <br/> (9 / 8) |2005= 25 <br/> (15 / 10) |2010= 13 <br/> (9 / 4) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h9reak9y8ez6eacgx8438vc4k6zky60 Сан Алехандро, Ранчо (Калпулалпан) 0 1459221 26546671 26325146 2026-10-09T23:42:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546671 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Алехандро, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Alejandro [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Алехандро, Ранчо''' ({{lang-es|San Alejandro [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Алехандро, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Алехандро, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cmfnvop4zuill517hfzb9pyepm7fbao Сан Амбросио Тексантла (Панотла) 0 1459222 26546672 26325210 2026-10-09T23:43:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546672 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Амбросио Тексантла |шен цӀе = {{lang-es|San Ambrosio Texantla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Амбросио Тексантла''' ({{lang-es|San Ambrosio Texantla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Амбросио Тексантла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Амбросио Тексантла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 673 <br/> (324 / 349) |2005= 849 <br/> (395 / 454) |2010= 867 <br/> (416 / 451) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jnkvxuj49su35od17vhixrh87984o6k Сан Андрес Авашуатепек (Зомпантепек) 0 1459223 26546673 26325324 2026-10-09T23:45:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546673 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Андрес Авашуатепек |шен цӀе = {{lang-es|San Andrés Ahuashuatepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Андрес Авашуатепек''' ({{lang-es|San Andrés Ahuashuatepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Андрес Авашуатепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Андрес Авашуатепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5733 <br/> (2832 / 2901) |2005= 7972 <br/> (3953 / 4019) |2010= 10114 <br/> (4916 / 5198) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mlrt3hko8roazk45aawb0hwzf6k3x48 Сан Андрес Куаксимала (Уейотлипан) 0 1459224 26546674 26325372 2026-10-09T23:46:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546674 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Андрес Куаксимала |шен цӀе = {{lang-es|San Andrés Cuaximala}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Андрес Куаксимала''' ({{lang-es|San Andrés Cuaximala}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Андрес Куаксимала лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Андрес Куаксимала |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 309 <br/> (153 / 156) |2005= 316 <br/> (152 / 164) |2010= 306 <br/> (139 / 167) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ekro95xngwyxtklnx9o6tj9qtighz7w Сан Андрес Куамилпа (Тетлатлахука) 0 1459225 26546675 26325373 2026-10-09T23:46:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546675 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Андрес Куамилпа |шен цӀе = {{lang-es|San Andrés Cuamilpa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Андрес Куамилпа''' ({{lang-es|San Andrés Cuamilpa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Андрес Куамилпа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Андрес Куамилпа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1163 <br/> (571 / 592) |2005= 1287 <br/> (630 / 657) |2010= 1444 <br/> (672 / 772) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 24kc2gdxcpqwhqo5jaormn37mum4eo6 Сан Антонио (Нативитас) 0 1459226 26546679 26325664 2026-10-09T23:53:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546679 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио''' ({{lang-es|San Antonio}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 7 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 31133nfe4zogjde6zxmku59d8wsmgw8 Сан Антонио (Уамантла) 0 1459227 26546680 26325851 2026-10-09T23:57:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546680 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио''' ({{lang-es|San Antonio}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] eqpfz3x0vbfjzwh1flfzamanpdjrusv Сан Антонио (Эспаньита) 0 1459228 26546681 26325914 2026-10-09T23:58:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546681 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио''' ({{lang-es|San Antonio}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 |2005= 6 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ect6eklb1mlne90ph4hpxl0c7q38mm7 Сан Антонио Атотонилко (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459229 26546682 26325953 2026-10-09T23:59:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546682 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Атотонилко |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Atotonilco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Атотонилко''' ({{lang-es|San Antonio Atotonilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Атотонилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Атотонилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3273 <br/> (1636 / 1637) |2005= 3655 <br/> (1787 / 1868) |2010= 4162 <br/> (2068 / 2094) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ssbfry7b0kzlqsxz4o1qaxx3wtlmtsa Сан Антонио Закапеско (Атлангатепек) 0 1459230 26546683 26326362 2026-10-10T00:00:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546683 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Закапеско |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Zacapexco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Закапеско''' ({{lang-es|San Antonio Zacapexco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Закапеско лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Закапеско |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] l06uj5ol444kb9gx11sha2peoveg1lv Сан Антонио лос Пинос (Уамантла) 0 1459231 26546697 26326514 2026-10-10T00:16:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546697 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио лос Пинос |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio los Pinos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио лос Пинос''' ({{lang-es|San Antonio los Pinos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио лос Пинос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио лос Пинос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] s6ief4kmqg0j4o72xt702badggji38u Сан Антонио Теакалко (Нативитас) 0 1459232 26546687 26326651 2026-10-10T00:06:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546687 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Теакалко |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Teacalco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Теакалко''' ({{lang-es|San Antonio Teacalco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Теакалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Теакалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 45 <br/> (22 / 23) |2005= 36 <br/> (19 / 17) |2010= 45 <br/> (19 / 26) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dwhlfpmhqqz520imjut8nncg7ex5al0 Сан Антонио Текоак (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459233 26546688 26326656 2026-10-10T00:06:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546688 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Текоак |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Tecóac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Текоак''' ({{lang-es|San Antonio Tecóac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Текоак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Текоак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 698 <br/> (325 / 373) |2005= 809 <br/> (397 / 412) |2010= 875 <br/> (434 / 441) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 68w823mhpsviobivky7atcjk39t1e2q Сан Антонио Текопилко (Атлзаянка) 0 1459234 26546689 26326660 2026-10-10T00:06:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546689 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Текопилко |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Tecopilco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Текопилко''' ({{lang-es|San Antonio Tecopilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Текопилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Текопилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 352 <br/> (177 / 175) |2005= 405 <br/> (201 / 204) |2010= 432 <br/> (220 / 212) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3ghhnbtcfr5qqsu48yy4g1vmvbxluxu Сан Антонио Течалоте (Уейотлипан) 0 1459235 26546691 26326678 2026-10-10T00:06:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546691 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Течалоте |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Techalote}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Течалоте''' ({{lang-es|San Antonio Techalote}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Течалоте лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Течалоте |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8bd1e3h9fkcthaxvkv7s729fndpgbz1 Сан Антонио Тизосток (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459236 26546692 26326680 2026-10-10T00:06:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546692 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Тизосток |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Tizostoc}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Тизосток''' ({{lang-es|San Antonio Tizostoc}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Тизосток лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Тизосток |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1741 <br/> (832 / 909) |2005= 1922 <br/> (912 / 1010) |2010= 1977 <br/> (941 / 1036) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fqwmptxopjaagvyr3sza18kaid4dev3 Сан Антонио Уексотитла (Тласко) 0 1459237 26546693 26326704 2026-10-10T00:07:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546693 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Уексотитла |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Huexotitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Уексотитла''' ({{lang-es|San Antonio Huexotitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Уексотитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Уексотитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 394 <br/> (180 / 214) |2005= 385 <br/> (185 / 200) |2010= 401 <br/> (201 / 200) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d3u3yk6eupihzmnyias9hqj36pfa9cl Сан Антонио Чапултепек (Тласко) 0 1459238 26546694 26326732 2026-10-10T00:07:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546694 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио Чапултепек |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Chapultepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио Чапултепек''' ({{lang-es|San Antonio Chapultepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио Чапултепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио Чапултепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 24 <br/> (14 / 10) |2005= 38 <br/> (22 / 16) |2010= 33 <br/> (17 / 16) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m9bkl8b2posdchmc4shycfhd8d6268c Сан Антонио, Барио (Атлзаянка) 0 1459239 26546676 26326824 2026-10-09T23:48:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546676 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио, Барио |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio [Barrio]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио, Барио''' ({{lang-es|San Antonio [Barrio]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио, Барио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио, Барио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 10 <br/> (6 / 4) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hscnlvcp07jfq9z3lr6w13q1zy9pcix Сан Антонио, Ла Эсперанза (Атлангатепек) 0 1459240 26546677 26326855 2026-10-09T23:49:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546677 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио, Ла Эсперанза |шен цӀе = {{lang-es|Los Patos [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио, Ла Эсперанза''' ({{lang-es|Los Patos [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио, Ла Эсперанза лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио, Ла Эсперанза |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8maivm7tyaiq38ew6ydgpbopntadhhu Сан Антонио, Сан Педро (Калпулалпан) 0 1459241 26546678 26326888 2026-10-09T23:49:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546678 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антонио, Сан Педро |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio (San Pedro)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антонио, Сан Педро''' ({{lang-es|San Antonio (San Pedro)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антонио, Сан Педро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антонио, Сан Педро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r939xlqtrn8xtmohfi98qw1uuwxkyu7 Сан Антоньотла (Чияутемпан) 0 1459242 26546698 26326920 2026-10-10T00:17:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546698 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Антоньотла |шен цӀе = {{lang-es|San Antoñotla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Антоньотла''' ({{lang-es|San Antoñotla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Антоньотла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Антоньотла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 64 <br/> (32 / 32) |2005= 59 <br/> (28 / 31) |2010= 73 <br/> (37 / 36) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mla8bpu39kpyvkxgu3tp83l4huti5t3 Сан Анхел, Ла Соледад (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459243 26546699 26327006 2026-10-10T00:17:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546699 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Анхел, Ла Соледад |шен цӀе = {{lang-es|San Ángel, La Soledad}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Анхел, Ла Соледад''' ({{lang-es|San Ángel, La Soledad}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Анхел, Ла Соледад лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Анхел, Ла Соледад |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 <br/> (9 / 3) |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oogxb945ni5twydi795luf1ipy3ld55 Сан Балтазар (Тласко) 0 1459244 26546700 26327059 2026-10-10T00:19:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546700 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Балтазар |шен цӀе = {{lang-es|San Baltazar}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Балтазар''' ({{lang-es|San Baltazar}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Балтазар лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Балтазар |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] iczy7aoxuisriu006tbmwmlryi6jslj Сан Бартоло Куаманзинго (Муньоз де Доминго Аренас) 0 1459245 26546701 26327169 2026-10-10T00:21:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546701 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бартоло Куаманзинго |шен цӀе = {{lang-es|San Bartolo Cuamantzingo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бартоло Куаманзинго''' ({{lang-es|San Bartolo Cuamantzingo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бартоло Куаманзинго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бартоло Куаманзинго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 8 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jroeb5045bqyl2b39p7y0ructg2twps Сан Бартоломе дел Монте (Калпулалпан) 0 1459246 26546705 26327196 2026-10-10T00:22:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546705 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бартоломе дел Монте |шен цӀе = {{lang-es|San Bartolomé del Monte}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бартоломе дел Монте''' ({{lang-es|San Bartolomé del Monte}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бартоломе дел Монте лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бартоломе дел Монте |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 <br/> (5 / 2) |2005= 6 |2010= 11 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m8nml6dzml7cel8i05dwuicve1svjli Сан Бартоломе Куависматлак (Чияутемпан) 0 1459247 26546702 26327204 2026-10-10T00:22:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546702 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бартоломе Куависматлак |шен цӀе = {{lang-es|San Bartolomé Cuahuixmatlac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бартоломе Куависматлак''' ({{lang-es|San Bartolomé Cuahuixmatlac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бартоломе Куависматлак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бартоломе Куависматлак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3088 <br/> (1489 / 1599) |2005= 3433 <br/> (1648 / 1785) |2010= 3774 <br/> (1805 / 1969) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] iwiyqwyb7qbuciahlj5keligc2163o9 Сан Бартоломе Матлалокан (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459248 26546703 26327208 2026-10-10T00:22:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546703 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бартоломе Матлалокан |шен цӀе = {{lang-es|San Bartolomé Matlalohcan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бартоломе Матлалокан''' ({{lang-es|San Bartolomé Matlalohcan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бартоломе Матлалокан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бартоломе Матлалокан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3215 <br/> (1602 / 1613) |2005= 4070 <br/> (2020 / 2050) |2010= 4881 <br/> (2408 / 2473) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] imyhrwlycdqgfp7iju7b92oxuw4wp19 Сан Бартоломе Тенанго (Тетлатлахука) 0 1459249 26546704 26327211 2026-10-10T00:22:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546704 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бартоломе Тенанго |шен цӀе = {{lang-es|San Bartolomé Tenango}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бартоломе Тенанго''' ({{lang-es|San Bartolomé Tenango}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бартоломе Тенанго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бартоломе Тенанго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1607 <br/> (794 / 813) |2010= 1807 <br/> (904 / 903) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sx8k0li2lkb2bzxbhllq8ssufpf8dam Сан Бенито Халтокан (Яукемекан) 0 1459250 26546706 26327322 2026-10-10T00:24:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546706 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бенито Халтокан |шен цӀе = {{lang-es|San Benito Xaltocan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бенито Халтокан''' ({{lang-es|San Benito Xaltocan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бенито Халтокан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бенито Халтокан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4159 <br/> (1972 / 2187) |2005= 4908 <br/> (2356 / 2552) |2010= 5367 <br/> (2541 / 2826) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 39msxqr883vxxfwe1atk841odggo1yq Сан Бернабе Капула (Нативитас) 0 1459251 26546707 26327344 2026-10-10T00:24:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546707 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бернабе Капула |шен цӀе = {{lang-es|San Bernabé Capula}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бернабе Капула''' ({{lang-es|San Bernabé Capula}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бернабе Капула лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бернабе Капула |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 785 <br/> (382 / 403) |2010= 908 <br/> (445 / 463) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bu37niyhtmou4jk40cqwohku85p0tvk Сан Бернардино, Ранчо (Зилтлалтепек де Тринидад Санчез Сантос) 0 1459252 26546708 26327395 2026-10-10T00:24:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546708 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Бернардино, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Bernardino [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Бернардино, Ранчо''' ({{lang-es|San Bernardino [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Бернардино, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Бернардино, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dzhdjmgclemzn1ykrk7yv6hqmq00gri Сан Буенавентура Атемпан (Тласкала) 0 1459253 26546709 26327550 2026-10-10T00:27:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546709 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Буенавентура Атемпан |шен цӀе = {{lang-es|San Buenaventura Atempan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Буенавентура Атемпан''' ({{lang-es|San Buenaventura Atempan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Буенавентура Атемпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Буенавентура Атемпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2000 <br/> (949 / 1051) |2010= 2068 <br/> (994 / 1074) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kk2iw0pef7uynif9gdhwyee2udz17ab Сан Висенте (Калпулалпан) 0 1459254 26546710 26327712 2026-10-10T00:30:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546710 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Висенте |шен цӀе = {{lang-es|San Vicente}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Висенте''' ({{lang-es|San Vicente}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Висенте лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Висенте |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 18 <br/> (7 / 11) |2005= 40 <br/> (19 / 21) |2010= 37 <br/> (18 / 19) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j3ejjslhmsj3vrw6num6lpv3fisaqzb Сан Висенте Силосочитла (Нативитас) 0 1459255 26546711 26327898 2026-10-10T00:33:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546711 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Висенте Силосочитла |шен цӀе = {{lang-es|San Vicente Xiloxochitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Висенте Силосочитла''' ({{lang-es|San Vicente Xiloxochitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Висенте Силосочитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Висенте Силосочитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2855 <br/> (1340 / 1515) |2005= 2978 <br/> (1433 / 1545) |2010= 2418 <br/> (1137 / 1281) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3i0v9s5yew7p9h0m0ksy40vaq9rf9to Сан Габрьел Кваутла (Тласкала) 0 1459256 26546712 26328110 2026-10-10T00:36:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546712 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Габрьел Кваутла |шен цӀе = {{lang-es|San Gabriel Cuauhtla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Габрьел Кваутла''' ({{lang-es|San Gabriel Cuauhtla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Габрьел Кваутла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Габрьел Кваутла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7220 <br/> (3419 / 3801) |2010= 7912 <br/> (3716 / 4196) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r50ywfxdruwkvsx8tq1qidqpwrgjpzi Сан Габрьел Попокатла (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459257 26546713 26328117 2026-10-10T00:36:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546713 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Габрьел Попокатла |шен цӀе = {{lang-es|San Gabriel Popocatla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Габрьел Попокатла''' ({{lang-es|San Gabriel Popocatla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Габрьел Попокатла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Габрьел Попокатла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 980 <br/> (488 / 492) |2005= 1128 <br/> (557 / 571) |2010= 1188 <br/> (579 / 609) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i2hn1dxdfwkpbb4np7roem5hpflu32g Сан Грегорио (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459258 26546714 26328258 2026-10-10T00:38:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546714 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Грегорио |шен цӀе = {{lang-es|San Gregorio}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Грегорио''' ({{lang-es|San Gregorio}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Грегорио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Грегорио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (15 / 6) |2005= 34 <br/> (23 / 11) |2010= 32 <br/> (21 / 11) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qmlrjcxwsy0zork8brl6kt1d0ng9nyd Сан Дамиян Тексолок (Сан Дамиян Тексолок, Тласкала) 0 1459259 26546715 26328300 2026-10-10T00:39:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546715 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дамиян Тексолок |шен цӀе = {{lang-es|San Damián Texóloc}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дамиян Тексолок''' ({{lang-es|San Damián Texóloc}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дамиян Тексолок лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дамиян Тексолок |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4261 <br/> (2099 / 2162) |2005= 4450 <br/> (2177 / 2273) |2010= 5033 <br/> (2491 / 2542) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] if5jum1hlao731au5xicf0tu3iahjg5 Сан Дамиян Тлакокалпан (Амаксак де Герреро) 0 1459260 26546716 26328301 2026-10-10T00:39:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546716 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дамиян Тлакокалпан |шен цӀе = {{lang-es|San Damián Tlacocalpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дамиян Тлакокалпан''' ({{lang-es|San Damián Tlacocalpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дамиян Тлакокалпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дамиян Тлакокалпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 567 <br/> (286 / 281) |2005= 559 <br/> (277 / 282) |2010= 753 <br/> (376 / 377) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 131zg03i91orpv162fxed7op0lkf5fz Сан Дионисио Яукемекан (Яукемекан) 0 1459261 26546717 26328617 2026-10-10T00:40:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546717 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дионисио Яукемекан |шен цӀе = {{lang-es|Yauhquemehcan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дионисио Яукемекан''' ({{lang-es|Yauhquemehcan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дионисио Яукемекан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дионисио Яукемекан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3932 <br/> (1923 / 2009) |2005= 3462 <br/> (1682 / 1780) |2010= 4204 <br/> (2025 / 2179) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r7v49xzp3jxc6ikmb3dqwdo4bwp7tfw Сан Дьего Буенависта (Папалотла де Сикотенкатл) 0 1459262 26546718 26328764 2026-10-10T00:43:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546718 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Буенависта |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Buenavista}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Буенависта''' ({{lang-es|San Diego Buenavista}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Буенависта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Буенависта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 11 <br/> (5 / 6) |2010= 18 <br/> (8 / 10) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ssyonjgmdmpmm1u8czrk4o7u1d0wh69 Сан Дьего Кинтанилья (Тласко) 0 1459263 26546719 26328795 2026-10-10T00:43:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546719 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Кинтанилья |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Quintanilla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Кинтанилья''' ({{lang-es|San Diego Quintanilla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Кинтанилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Кинтанилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 107 <br/> (54 / 53) |2005= 71 <br/> (35 / 36) |2010= 76 <br/> (39 / 37) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nhzyc9z3j669cq8r5ndbfp3tdsogywb Сан Дьего Койотепек (Куапиястла) 0 1459264 26546720 26328797 2026-10-10T00:43:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546720 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Койотепек |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Coyotepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Койотепек''' ({{lang-es|San Diego Coyotepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Койотепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Койотепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] opbwih9fao9gkagaguwi2nt4h7on6m2 Сан Дьего Мека (Уамантла) 0 1459265 26546721 26328807 2026-10-10T00:43:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546721 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Мека |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Meca}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Мека''' ({{lang-es|San Diego Meca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Мека лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Мека |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (10 / 11) |2005= 20 |2010= 11 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m1g51d7rwjwj6rmqd4cclxkdjc942ic Сан Дьего Метепек (Тласкала) 0 1459266 26546722 26328808 2026-10-10T00:43:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546722 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Метепек |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Metepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Метепек''' ({{lang-es|San Diego Metepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Метепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Метепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2610 <br/> (1418 / 1192) |2010= 3349 <br/> (1766 / 1583) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tsetikemkbi9lr25i0vvptxtmqv4r5d Сан Дьего Рекоба (Уейотлипан) 0 1459267 26546723 26328810 2026-10-10T00:43:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546723 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Рекоба |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Recoba}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Рекоба''' ({{lang-es|San Diego Recoba}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Рекоба лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Рекоба |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 561 <br/> (291 / 270) |2005= 613 <br/> (300 / 313) |2010= 641 <br/> (315 / 326) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ejl9tnc1tif2pr6y1s4idupc43mjm0q Сан Дьего Сокоюкан (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459268 26546724 26328809 2026-10-10T00:43:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546724 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Сокоюкан |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Xocoyucan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Сокоюкан''' ({{lang-es|San Diego Xocoyucan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Сокоюкан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Сокоюкан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2826 <br/> (1383 / 1443) |2005= 3225 <br/> (1534 / 1691) |2010= 3628 <br/> (1721 / 1907) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4wttdx1sbkpxodceb4ygpss6p6ogx51 Сан Дьего Халпатлавая (Уамантла) 0 1459269 26546725 26328820 2026-10-10T00:43:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546725 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Дьего Халпатлавая |шен цӀе = {{lang-es|San Diego Xalpatlahuaya}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Дьего Халпатлавая''' ({{lang-es|San Diego Xalpatlahuaya}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Дьего Халпатлавая лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Дьего Халпатлавая |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 93 <br/> (48 / 45) |2005= 116 <br/> (65 / 51) |2010= 150 <br/> (81 / 69) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g1yj8rx0ys154km1icv55w96qeky1i3 Сан Игнасио, Ранчо (Санта Ана Нопалукан) 0 1459270 26546726 26329017 2026-10-10T00:44:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546726 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Игнасио, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Ignacio [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Игнасио, Ранчо''' ({{lang-es|San Ignacio [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Игнасио, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Игнасио, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 2 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0705xrp4xx0clsmi0pbr4ztqp42ixsy Сан Иполито Чималпа (Тласкала) 0 1459271 26546727 26329074 2026-10-10T00:49:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546727 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Иполито Чималпа |шен цӀе = {{lang-es|San Hipólito Chimalpa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Иполито Чималпа''' ({{lang-es|San Hipólito Chimalpa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Иполито Чималпа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Иполито Чималпа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2580 <br/> (1269 / 1311) |2010= 2538 <br/> (1230 / 1308) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0b8rglz0yjbg6uirmrvvosqz1s755j6 Сан Исидро (Калпулалпан) 0 1459272 26546730 26329210 2026-10-10T00:52:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546730 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро''' ({{lang-es|San Isidro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m3wo90k983z8zlv88m4xl1rxn3rk89b Сан Исидро (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459273 26546731 26329295 2026-10-10T00:54:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546731 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро''' ({{lang-es|San Isidro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 |2005= 7 <br/> (3 / 4) |2010= 12 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gptthyvg8smja31tmc0z17pnm3h28am Сан Исидро (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459274 26546732 26329444 2026-10-10T00:57:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546732 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро''' ({{lang-es|San Isidro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 23 <br/> (9 / 14) |2005= 36 <br/> (19 / 17) |2010= 28 <br/> (14 / 14) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] egenz2ekucbjj7i8jxrrp832xi0ercw Сан Исидро Буен Сусесо (Сан Пабло дел Монте) 0 1459275 26546733 26329534 2026-10-10T00:59:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546733 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро Буен Сусесо |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro Buen Suceso}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро Буен Сусесо''' ({{lang-es|San Isidro Buen Suceso}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро Буен Сусесо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро Буен Сусесо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6253 <br/> (3104 / 3149) |2005= 7688 <br/> (3840 / 3848) |2010= 8769 <br/> (4367 / 4402) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8kiu30bpbib6qhjt3m8h87w9wnv4i1o Сан Исидро Пьедрас Неграс (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459276 26546734 26329748 2026-10-10T01:01:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546734 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро Пьедрас Неграс |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro Piedras Negras}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро Пьедрас Неграс''' ({{lang-es|San Isidro Piedras Negras}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро Пьедрас Неграс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро Пьедрас Неграс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 238 <br/> (125 / 113) |2005= 249 <br/> (127 / 122) |2010= 283 <br/> (139 / 144) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jylv6bg8ylo43ehgmy1je8eh3a4v8xb Сан Исидро Чипила (Муньоз де Доминго Аренас) 0 1459277 26546735 26329787 2026-10-10T01:02:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546735 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро Чипила |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro Chipila}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро Чипила''' ({{lang-es|San Isidro Chipila}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро Чипила лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро Чипила |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 203 <br/> (105 / 98) |2005= 254 <br/> (121 / 133) |2010= 272 <br/> (122 / 150) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g84gnfhkdeixxdrdsugq1zni6w28ygf Сан Исидро, Ранчо (Теренате) 0 1459278 26546728 26329870 2026-10-10T00:49:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546728 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро, Ранчо''' ({{lang-es|San Isidro [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13 |2005= 9 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rcdbdapewubbhyexlnufwq9c0iwv8rt Сан Исидро, Ранчо (Эмилияно Запата) 0 1459279 26546729 26329871 2026-10-10T00:49:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546729 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидро, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Isidro [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидро, Ранчо''' ({{lang-es|San Isidro [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидро, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидро, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] auvxzawl7ai7ie0jf5kspoun9fisnwz Сан Исидросо, Койотера (Сан Пабло дел Монте) 0 1459280 26546736 26329910 2026-10-10T01:05:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546736 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Исидросо, Койотера |шен цӀе = {{lang-es|San Isidroso (Coyotera)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Исидросо, Койотера''' ({{lang-es|San Isidroso (Coyotera)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Исидросо, Койотера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Исидросо, Койотера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 15 <br/> (10 / 5) |2010= 28 <br/> (17 / 11) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hlfxokbea8ys3937opkyaf6rotesm70 Сан Каеетано (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459281 26546737 26329941 2026-10-10T01:05:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546737 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Каеетано |шен цӀе = {{lang-es|San Cayetano}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Каеетано''' ({{lang-es|San Cayetano}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Каеетано лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Каеетано |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hnglgjb4zbud980iu6ri6n0x3yi0tq4 Сан Карлос (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459282 26546741 26330105 2026-10-10T01:08:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546741 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Карлос |шен цӀе = {{lang-es|San Carlos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Карлос''' ({{lang-es|San Carlos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Карлос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Карлос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ly0umd5qmolg4u3eqn14t7bg2hqsu4y Сан Константино (Уамантла) 0 1459283 26546742 26330409 2026-10-10T01:12:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546742 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Константино |шен цӀе = {{lang-es|San Constantino}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Константино''' ({{lang-es|San Constantino}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Константино лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Константино |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qximk2ryxpq0eyviom9fubiwhhqwfso Сан Косме Атламаксак (Тепеянко) 0 1459284 26546743 26330421 2026-10-10T01:12:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546743 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Косме Атламаксак |шен цӀе = {{lang-es|San Cosme Atlamaxac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Косме Атламаксак''' ({{lang-es|San Cosme Atlamaxac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Косме Атламаксак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Косме Атламаксак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1854 <br/> (872 / 982) |2005= 2122 <br/> (1013 / 1109) |2010= 2364 <br/> (1127 / 1237) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hb2hmrkv2kiiiyj85jjwfo1x613cgqn Сан Кристобал (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459285 26546744 26330452 2026-10-10T01:13:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546744 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Кристобал |шен цӀе = {{lang-es|San Cristóbal}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Кристобал''' ({{lang-es|San Cristóbal}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Кристобал лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Кристобал |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 41m5csjjp9efxw7rzbk4hu6t67igw3j Сан Кристобал де ла Лагуна (Уамантла) 0 1459286 26546747 26330534 2026-10-10T01:15:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546747 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Кристобал де ла Лагуна |шен цӀе = {{lang-es|San Cristóbal de la Laguna}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Кристобал де ла Лагуна''' ({{lang-es|San Cristóbal de la Laguna}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Кристобал де ла Лагуна лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Кристобал де ла Лагуна |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13 |2005= 17 <br/> (10 / 7) |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sb88vqf3wiz1rybfm6uiq842zcne5sr Сан Кристобал дел Рио (Куапиястла) 0 1459287 26546748 26330540 2026-10-10T01:15:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546748 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Кристобал дел Рио |шен цӀе = {{lang-es|San Cristóbal del Río}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Кристобал дел Рио''' ({{lang-es|San Cristóbal del Río}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Кристобал дел Рио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Кристобал дел Рио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mvwxd82m1nzqgithsxboaipfnwvg480 Сан Кристобал Закакалко (Калпулалпан) 0 1459288 26546745 26330542 2026-10-10T01:14:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546745 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Кристобал Закакалко |шен цӀе = {{lang-es|San Cristóbal Zacacalco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Кристобал Закакалко''' ({{lang-es|San Cristóbal Zacacalco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Кристобал Закакалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Кристобал Закакалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 558 <br/> (272 / 286) |2005= 676 <br/> (323 / 353) |2010= 622 <br/> (279 / 343) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] t79fai9nfai8o2rokdbp8q50h1oc31g Сан Кристобал Остотлапанго (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459289 26546746 26330556 2026-10-10T01:14:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546746 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Кристобал Остотлапанго |шен цӀе = {{lang-es|San Cristóbal Oxtotlapango}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Кристобал Остотлапанго''' ({{lang-es|San Cristóbal Oxtotlapango}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Кристобал Остотлапанго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Кристобал Остотлапанго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 59 <br/> (28 / 31) |2005= 50 <br/> (23 / 27) |2010= 37 <br/> (16 / 21) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lewpg551smrrbv7e8b9lvxm5iashn80 Сан Леонардо Аройо (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459290 26546749 26330668 2026-10-10T01:16:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546749 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Леонардо Аройо |шен цӀе = {{lang-es|San Leonardo Arroyo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Леонардо Аройо''' ({{lang-es|San Leonardo Arroyo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Леонардо Аройо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Леонардо Аройо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 12 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jrwjr4ilotpwgw1d4gmhaxlk6kjobil Сан Лорензо Аксокоманитла (Сан Лорензо Аксокоманитла, Тласкала) 0 1459291 26546750 26330840 2026-10-10T01:19:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546750 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лорензо Аксокоманитла |шен цӀе = {{lang-es|San Lorenzo Axocomanitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лорензо Аксокоманитла''' ({{lang-es|San Lorenzo Axocomanitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лорензо Аксокоманитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лорензо Аксокоманитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4368 <br/> (2094 / 2274) |2005= 4792 <br/> (2274 / 2518) |2010= 5007 <br/> (2389 / 2618) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5ypxjhj71i6qdc0b0raeoikh4ebpa9l Сан Лорензо Солтепек (Тласко) 0 1459292 26546751 26330887 2026-10-10T01:20:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546751 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лорензо Солтепек |шен цӀе = {{lang-es|San Lorenzo Soltepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лорензо Солтепек''' ({{lang-es|San Lorenzo Soltepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лорензо Солтепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лорензо Солтепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 887 <br/> (435 / 452) |2005= 989 <br/> (471 / 518) |2010= 1019 <br/> (494 / 525) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7xe8surztlbeub9kw9d6tx9oq6yv793 Сан Лорензо Течалоте (Уейотлипан) 0 1459293 26546752 26330894 2026-10-10T01:20:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546752 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лорензо Течалоте |шен цӀе = {{lang-es|San Lorenzo Techalote}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лорензо Течалоте''' ({{lang-es|San Lorenzo Techalote}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лорензо Течалоте лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лорензо Течалоте |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 313 <br/> (151 / 162) |2005= 333 <br/> (166 / 167) |2010= 340 <br/> (162 / 178) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] crtc1f3owpdbsfju5m1mm1ypw48gxjp Сан Лорензо Тлакуалоян (Яукемекан) 0 1459294 26546753 26330898 2026-10-10T01:20:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546753 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лорензо Тлакуалоян |шен цӀе = {{lang-es|San Lorenzo Tlacualoyan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лорензо Тлакуалоян''' ({{lang-es|San Lorenzo Tlacualoyan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лорензо Тлакуалоян лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лорензо Тлакуалоян |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 608 <br/> (269 / 339) |2010= 742 <br/> (332 / 410) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dncw3a75cyehe8qdsa41yobxzkgpvm0 Сан Лорензо Халтелулко (Куаксомулко) 0 1459295 26546754 26330905 2026-10-10T01:20:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546754 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лорензо Халтелулко |шен цӀе = {{lang-es|San Lorenzo Xaltelulco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лорензо Халтелулко''' ({{lang-es|San Lorenzo Xaltelulco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лорензо Халтелулко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лорензо Халтелулко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 870 <br/> (447 / 423) |2005= 915 <br/> (459 / 456) |2010= 1012 <br/> (502 / 510) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b5yk5vf0nozwqjgvzi1o7n2mhe7inkn Сан Лорензо Халтелулко (Санта Круз Тласкала) 0 1459296 26546755 26330906 2026-10-10T01:20:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546755 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лорензо Халтелулко |шен цӀе = {{lang-es|San Lorenzo Xaltelulco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лорензо Халтелулко''' ({{lang-es|San Lorenzo Xaltelulco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лорензо Халтелулко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лорензо Халтелулко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 85 <br/> (48 / 37) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3ypekxsyeehmefogc5k3xdzp5scr19e Сан Луис (Сан Хосе Теакалко) 0 1459297 26546756 26331100 2026-10-10T01:23:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546756 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Луис |шен цӀе = {{lang-es|San Luis}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Луис''' ({{lang-es|San Luis}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Луис лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Луис |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 41 <br/> (24 / 17) |2005= 43 <br/> (26 / 17) |2010= 51 <br/> (29 / 22) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5vhydu5t30ysm10ew96abuqzlr9nc9n Сан Луис Апизакито (Апизако) 0 1459298 26546757 26331157 2026-10-10T01:24:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546757 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Луис Апизакито |шен цӀе = {{lang-es|San Luis Apizaquito}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Луис Апизакито''' ({{lang-es|San Luis Apizaquito}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Луис Апизакито лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Луис Апизакито |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3962 <br/> (2070 / 1892) |2005= 5287 <br/> (2669 / 2618) |2010= 6099 <br/> (3047 / 3052) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fae4b50q2rx61eruik75pebvhn4znty Сан Лукас (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459299 26546760 26331322 2026-10-10T01:27:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546760 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лукас |шен цӀе = {{lang-es|San Lucas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лукас''' ({{lang-es|San Lucas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лукас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лукас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 |2005= 10 <br/> (6 / 4) |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2nlo60c4tkzv1k487gitlkllqkqwxjd Сан Лукас Кваутелулпан (Тласкала) 0 1459300 26546761 26331379 2026-10-10T01:28:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546761 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лукас Кваутелулпан |шен цӀе = {{lang-es|San Lucas Cuauhtelulpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лукас Кваутелулпан''' ({{lang-es|San Lucas Cuauhtelulpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лукас Кваутелулпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лукас Кваутелулпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4230 <br/> (2062 / 2168) |2010= 4926 <br/> (2398 / 2528) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dxbfexzn54tpo0o5e8ricumr2ogps4p Сан Лукас Текопилко (Сан Лукас Текопилко, Тласкала) 0 1459301 26546762 26331390 2026-10-10T01:28:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546762 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лукас Текопилко |шен цӀе = {{lang-es|San Lucas Tecopilco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лукас Текопилко''' ({{lang-es|San Lucas Tecopilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лукас Текопилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лукас Текопилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2447 <br/> (1185 / 1262) |2005= 2464 <br/> (1169 / 1295) |2010= 2642 <br/> (1256 / 1386) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7wvoe4qq24j9ae5ajyr1r00i9tyjnl0 Сан Лукас Тлакочкалко (Санта Круз Тласкала) 0 1459302 26546763 26331397 2026-10-10T01:29:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546763 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лукас Тлакочкалко |шен цӀе = {{lang-es|San Lucas Tlacochcalco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лукас Тлакочкалко''' ({{lang-es|San Lucas Tlacochcalco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лукас Тлакочкалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лукас Тлакочкалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2062 <br/> (969 / 1093) |2010= 2257 <br/> (1100 / 1157) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ntjkfr1cgyd58v9t9bvxtf8vdow85c9 Сан Лукас, Эль Кампирано (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459303 26546758 26331411 2026-10-10T01:27:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546758 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лукас, Эль Кампирано |шен цӀе = {{lang-es|San Lucas (El Campirano)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лукас, Эль Кампирано''' ({{lang-es|San Lucas (El Campirano)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лукас, Эль Кампирано лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лукас, Эль Кампирано |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 5 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mb1l9u0i0u9954t7v285udtcodfiv1v Сан Лукас, Эль Хагвей (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459304 26546759 26331412 2026-10-10T01:27:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546759 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Лукас, Эль Хагвей |шен цӀе = {{lang-es|La Suiza [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Лукас, Эль Хагвей''' ({{lang-es|La Suiza [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Лукас, Эль Хагвей лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Лукас, Эль Хагвей |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 3 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tbg2mou1w33wmjrhuii0rmxk77ymxnd Сан Мануел Тлалпан (Уейотлипан) 0 1459305 26546764 26331516 2026-10-10T01:31:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546764 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мануел Тлалпан |шен цӀе = {{lang-es|San Manuel Tlalpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мануел Тлалпан''' ({{lang-es|San Manuel Tlalpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мануел Тлалпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мануел Тлалпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 101 <br/> (54 / 47) |2005= 152 <br/> (85 / 67) |2010= 146 <br/> (83 / 63) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] a2l68innco87v93dl48qb8djhs7fuax Сан Маркос (Атлангатепек) 0 1459306 26546766 26331586 2026-10-10T01:32:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546766 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Маркос |шен цӀе = {{lang-es|San Marcos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Маркос''' ({{lang-es|San Marcos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Маркос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Маркос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] aec6ig0q9j2qafpnxwmaxeqj6svtlh7 Сан Маркос Гвакилпан (Калпулалпан) 0 1459307 26546767 26331717 2026-10-10T01:35:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546767 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Маркос Гвакилпан |шен цӀе = {{lang-es|San Marcos Guaquilpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Маркос Гвакилпан''' ({{lang-es|San Marcos Guaquilpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Маркос Гвакилпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Маркос Гвакилпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1457 <br/> (731 / 726) |2005= 1569 <br/> (760 / 809) |2010= 1788 <br/> (875 / 913) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] n21yv8nsyrlboowyo53zyoy1eecu0q2 Сан Маркос Контла (Папалотла де Сикотенкатл) 0 1459308 26546768 26331739 2026-10-10T01:35:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546768 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Маркос Контла |шен цӀе = {{lang-es|San Marcos Contla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Маркос Контла''' ({{lang-es|San Marcos Contla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Маркос Контла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Маркос Контла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3091 <br/> (1510 / 1581) |2005= 3511 <br/> (1718 / 1793) |2010= 3875 <br/> (1918 / 1957) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gyiaf6mx2nq1geisnpevon178txkai1 Сан Маркос Хилотепек (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459309 26546769 26331766 2026-10-10T01:36:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546769 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Маркос Хилотепек |шен цӀе = {{lang-es|San Marcos Jilotepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Маркос Хилотепек''' ({{lang-es|San Marcos Jilotepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Маркос Хилотепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Маркос Хилотепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 588 <br/> (276 / 312) |2005= 554 <br/> (263 / 291) |2010= 553 <br/> (275 / 278) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5w491sd9hvezy97r33mn8j377snmbwj Сан Маркос, Ранчо (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459310 26546765 26331788 2026-10-10T01:32:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546765 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Маркос, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Marcos [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Маркос, Ранчо''' ({{lang-es|San Marcos [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Маркос, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Маркос, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ro3a3os5kl7jgijdm3siasoamlexyz3 Сан Мартин Нотарио (Уамантла) 0 1459311 26546771 26332158 2026-10-10T01:42:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546771 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мартин Нотарио |шен цӀе = {{lang-es|San Martín Notario}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мартин Нотарио''' ({{lang-es|San Martín Notario}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мартин Нотарио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мартин Нотарио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6sje7kbrzlm9h11qcq6fvfbl16r87nb Сан Мартин, Ранчо (Тласко) 0 1459312 26546770 26332228 2026-10-10T01:37:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546770 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мартин, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Martín [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мартин, Ранчо''' ({{lang-es|San Martín [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мартин, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мартин, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 2 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] p6qnamuha1jntso0lb7n53pltedf9b6 Сан Матео Аеекак (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459313 26546773 26332421 2026-10-10T01:45:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546773 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Матео Аеекак |шен цӀе = {{lang-es|San Mateo Ayecac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Матео Аеекак''' ({{lang-es|San Mateo Ayecac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Матео Аеекак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Матео Аеекак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2352 <br/> (1141 / 1211) |2005= 2575 <br/> (1231 / 1344) |2010= 3366 <br/> (1613 / 1753) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] juxfgb8t93rp4tjnjial082czkntrjd Сан Матео Атикпак (Калпулалпан) 0 1459314 26546774 26332428 2026-10-10T01:46:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546774 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Матео Атикпак |шен цӀе = {{lang-es|San Mateo Aticpac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Матео Атикпак''' ({{lang-es|San Mateo Aticpac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Матео Атикпак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Матео Атикпак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 814 <br/> (416 / 398) |2005= 882 <br/> (436 / 446) |2010= 960 <br/> (480 / 480) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sqoxu60fzjpuau7louy0wajtnehl6r7 Сан Матео Инопил (Зомпантепек) 0 1459315 26546775 26332437 2026-10-10T01:46:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546775 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Матео Инопил |шен цӀе = {{lang-es|San Mateo Inophil}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Матео Инопил''' ({{lang-es|San Mateo Inophil}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Матео Инопил лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Матео Инопил |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 218 <br/> (99 / 119) |2005= 244 <br/> (122 / 122) |2010= 256 <br/> (121 / 135) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] n6m8nj1ljpeufo9ejr1v4rnoawluwco Сан Матео Уексоюкан (Панотла) 0 1459316 26546776 26332486 2026-10-10T01:47:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546776 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Матео Уексоюкан |шен цӀе = {{lang-es|San Mateo Huexoyucan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Матео Уексоюкан''' ({{lang-es|San Mateo Huexoyucan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Матео Уексоюкан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Матео Уексоюкан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1732 <br/> (834 / 898) |2005= 1647 <br/> (794 / 853) |2010= 1670 <br/> (798 / 872) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] q508bzp15xlnigov6m06rrznbectqtz Сан Матео, Ранчо (Уамантла) 0 1459317 26546772 26332501 2026-10-10T01:44:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546772 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Матео, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Mateo [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Матео, Ранчо''' ({{lang-es|San Mateo [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Матео, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Матео, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7hjaboocd0rzzhzioakudf86fer5gjc Сан Матияс Тепетоматитлан (Апетатитлан де Антонио Карвахал) 0 1459318 26546777 26332533 2026-10-10T01:48:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546777 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Матияс Тепетоматитлан |шен цӀе = {{lang-es|San Matías Tepetomatitlán}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Матияс Тепетоматитлан''' ({{lang-es|San Matías Tepetomatitlán}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Матияс Тепетоматитлан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Матияс Тепетоматитлан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1944 <br/> (957 / 987) |2005= 1974 <br/> (1018 / 956) |2010= 2338 <br/> (1156 / 1182) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] imtyp90l3bkzdj844ugvi4rbnxevkw4 Сан Мигел (Атлзаянка) 0 1459319 26546780 26332594 2026-10-10T01:49:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546780 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел''' ({{lang-es|San Miguel}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2fqod4xszzidb8knsre6jrrmsf8wmma Сан Мигел (Калпулалпан) 0 1459320 26546781 26332650 2026-10-10T01:50:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546781 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел''' ({{lang-es|San Miguel}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] okwbe15pw6aaui7h5amaun9nzpi2sl8 Сан Мигел (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459321 26546782 26332703 2026-10-10T01:51:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546782 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел''' ({{lang-es|San Miguel}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2fqod4xszzidb8knsre6jrrmsf8wmma Сан Мигел (Эспаньита) 0 1459322 26546783 26332865 2026-10-10T01:54:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546783 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел''' ({{lang-es|San Miguel}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (13 / 8) |2005= 17 <br/> (8 / 9) |2010= 18 <br/> (7 / 11) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] shc6ha2oet6iyl2f8o4q0cpjw2nwqo3 Сан Мигел Аналко (Нативитас) 0 1459323 26546784 26332910 2026-10-10T01:55:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546784 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Аналко |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Analco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Аналко''' ({{lang-es|San Miguel Analco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Аналко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Аналко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1098 <br/> (506 / 592) |2005= 1243 <br/> (604 / 639) |2010= 1482 <br/> (725 / 757) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kyxlo67o4cekjul3g56uzyomfoc4rvw Сан Мигел Баез (Уамантла) 0 1459324 26546785 26332932 2026-10-10T01:55:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546785 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Баез |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Báez}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Баез''' ({{lang-es|San Miguel Báez}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Баез лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Баез |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (13 / 8) |2005= 19 <br/> (12 / 7) |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tmz2gisbp60fcxzcu337e3g8r0pe2mh Сан Мигел Буенависта (Куаксомулко) 0 1459325 26546786 26332939 2026-10-10T01:56:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546786 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Буенависта |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Buenavista}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Буенависта''' ({{lang-es|San Miguel Buenavista}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Буенависта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Буенависта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 596 <br/> (284 / 312) |2005= 717 <br/> (339 / 378) |2010= 710 <br/> (350 / 360) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5zu5ypxskbhmmbhyo37wel5rdumu35n Сан Мигел Виста Эрмоса, Ранчо (Уамантла) 0 1459326 26546787 26332950 2026-10-10T01:56:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546787 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Виста Эрмоса, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Vista Hermosa [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Виста Эрмоса, Ранчо''' ({{lang-es|San Miguel Vista Hermosa [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Виста Эрмоса, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Виста Эрмоса, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 17 |2005= 17 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 692h4ztdaqk8bhtm49993c077oybra9 Сан Мигел дел Милагро (Нативитас) 0 1459327 26546796 26333055 2026-10-10T02:02:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546796 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел дел Милагро |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel del Milagro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел дел Милагро''' ({{lang-es|San Miguel del Milagro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел дел Милагро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел дел Милагро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1009 <br/> (489 / 520) |2005= 933 <br/> (448 / 485) |2010= 1117 <br/> (539 / 578) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] idchalzgoaczj8bx2dipp4dxxtp1jcs Сан Мигел Контла (Санта Круз Тласкала) 0 1459328 26546788 26333120 2026-10-10T01:57:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546788 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Контла |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Contla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Контла''' ({{lang-es|San Miguel Contla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Контла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Контла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3844 <br/> (1900 / 1944) |2010= 5761 <br/> (2816 / 2945) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 99ntjvll1ebl43l5h1a518avzyisjw9 Сан Мигел ла Преса (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459329 26546797 26333135 2026-10-10T02:03:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546797 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел ла Преса |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel la Presa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел ла Преса''' ({{lang-es|San Miguel la Presa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел ла Преса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел ла Преса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 308 <br/> (154 / 154) |2005= 281 <br/> (147 / 134) |2010= 346 <br/> (176 / 170) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cwo91qt3m95obthb0lotw8jck93gn4d Сан Мигел Пипийола (Эспаньита) 0 1459330 26546789 26333183 2026-10-10T01:58:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546789 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Пипийола |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Pipiyola}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Пипийола''' ({{lang-es|San Miguel Pipiyola}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Пипийола лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Пипийола |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 406 <br/> (190 / 216) |2005= 438 <br/> (219 / 219) |2010= 451 <br/> (211 / 240) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pasda39spy9uq3p3ct5ekt3atlcgbek Сан Мигел Сочитекатитла (Нативитас) 0 1459331 26546790 26333210 2026-10-10T01:58:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546790 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Сочитекатитла |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Xochitecatitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Сочитекатитла''' ({{lang-es|San Miguel Xochitecatitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Сочитекатитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Сочитекатитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1895 <br/> (903 / 992) |2005= 1978 <br/> (910 / 1068) |2010= 2124 <br/> (979 / 1145) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] q2q1jeu1mr3p8dye2i8hq8wmr05osho Сан Мигел Теометитла (Куапиястла) 0 1459332 26546791 26333236 2026-10-10T01:59:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546791 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Теометитла |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Teometitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Теометитла''' ({{lang-es|San Miguel Teometitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Теометитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Теометитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sag9iruiumflgeoeqjqx5q3c6628sak Сан Мигел Тепалка (Эспаньита) 0 1459333 26546792 26333237 2026-10-10T01:59:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546792 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Тепалка |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Tepalca}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Тепалка''' ({{lang-es|San Miguel Tepalca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Тепалка лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Тепалка |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 2 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3bsxjlxvpbqfgn9r0ylgz1z5vvv3feh Сан Мигел Тлале (Нативитас) 0 1459334 26546793 26333257 2026-10-10T01:59:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546793 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Тлале |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Tlale}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Тлале''' ({{lang-es|San Miguel Tlale}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Тлале лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Тлале |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 135 <br/> (61 / 74) |2005= 155 <br/> (71 / 84) |2010= 197 <br/> (91 / 106) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 36uq2hmfqqz4cfphnh073o3pibma635 Сан Мигел Тламахуко (Тотолак) 0 1459335 26546794 26333260 2026-10-10T01:59:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546794 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Тламахуко |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Tlamahuco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Тламахуко''' ({{lang-es|San Miguel Tlamahuco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Тламахуко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Тламахуко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 804 <br/> (394 / 410) |2005= 922 <br/> (443 / 479) |2010= 1010 <br/> (476 / 534) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ilyrcvt9au9fw63iitvqr056ux3sadt Сан Мигел Франко, Ранчерия (Атлзаянка) 0 1459336 26546795 26333285 2026-10-10T02:00:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546795 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел Франко, Ранчерия |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel Franco [Ranchería]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел Франко, Ранчерия''' ({{lang-es|San Miguel Franco [Ranchería]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел Франко, Ранчерия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел Франко, Ранчерия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 66 <br/> (30 / 36) |2005= 47 <br/> (22 / 25) |2010= 61 <br/> (29 / 32) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d9tgw9hbypj0ydgm4itw6unty6j1xb7 Сан Мигел эль Пиньон (Эспаньита) 0 1459337 26546798 26333322 2026-10-10T02:03:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546798 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел эль Пиньон |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel el Piñón}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел эль Пиньон''' ({{lang-es|San Miguel el Piñón}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел эль Пиньон лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел эль Пиньон |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 244 <br/> (128 / 116) |2005= 250 <br/> (118 / 132) |2010= 269 <br/> (133 / 136) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] giayh3pikspqo8ko5fd0s6rsqsk99gw Сан Мигел, Ранчо (Теренате) 0 1459338 26546778 26333365 2026-10-10T01:48:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546778 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел, Ранчо''' ({{lang-es|San Miguel [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 2 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 96n0kj02l7fgd3vylemujj9qgfm0ca6 Сан Мигел, Ранчо (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459339 26546779 26333366 2026-10-10T01:48:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546779 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Мигел, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Miguel [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Мигел, Ранчо''' ({{lang-es|San Miguel [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Мигел, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Мигел, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 6 |2010= 11 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] t5e6dsl5b8op7i43wh9haxey6y60rgp Сан Николас (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459340 26546801 26333584 2026-10-10T02:05:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546801 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Николас |шен цӀе = {{lang-es|San Nicolás}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Николас''' ({{lang-es|San Nicolás}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Николас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Николас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mk9lflrcdw4ofbvctto46y78j086708 Сан Николас Точапа (Сан Франсиско Тетланокан) 0 1459341 26546802 26333786 2026-10-10T02:08:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546802 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Николас Точапа |шен цӀе = {{lang-es|San Nicolás Tochapa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Николас Точапа''' ({{lang-es|San Nicolás Tochapa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Николас Точапа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Николас Точапа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ksi75f7zx7wmq4li7oyaby21l4c5pwt Сан Николас эль Гранде (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459342 26546803 26333792 2026-10-10T02:09:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546803 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Николас эль Гранде |шен цӀе = {{lang-es|San Nicolás el Grande}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Николас эль Гранде''' ({{lang-es|San Nicolás el Grande}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Николас эль Гранде лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Николас эль Гранде |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 4 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 11ytrjtqrihf6frcc1h6ebfkj73fa63 Сан Николас, Ранчо (Эмилияно Запата) 0 1459343 26546799 26333805 2026-10-10T02:04:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546799 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Николас, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Nicolás [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Николас, Ранчо''' ({{lang-es|San Nicolás [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Николас, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Николас, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 15 |2005= 7 |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8ws9kiuqd6qyhyskheisw84cdniqdsd Сан Николас, Фарфан (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459344 26546800 26333811 2026-10-10T02:05:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546800 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Николас, Фарфан |шен цӀе = {{lang-es|San Nicolás (Farfán)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Николас, Фарфан''' ({{lang-es|San Nicolás (Farfán)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Николас, Фарфан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Николас, Фарфан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 1 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rczg0kpp65kvnp70pbujemeo3iz5y0i Сан Пабло (Эспаньита) 0 1459345 26546804 26333986 2026-10-10T02:12:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546804 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Пабло |шен цӀе = {{lang-es|San Pablo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Пабло''' ({{lang-es|San Pablo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Пабло лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Пабло |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (14 / 7) |2005= 18 <br/> (11 / 7) |2010= 19 <br/> (12 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h7pkmf2gpltz2ydkll1c0oavrou0an6 Сан Пабло эль Мирадор (Тласко) 0 1459346 26546805 26334064 2026-10-10T02:13:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546805 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Пабло эль Мирадор |шен цӀе = {{lang-es|San Pablo el Mirador}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Пабло эль Мирадор''' ({{lang-es|San Pablo el Mirador}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Пабло эль Мирадор лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Пабло эль Мирадор |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 1 |2010= 7 <br/> (4 / 3) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pfy8gv36kv1mdnxujfsfp26smift27n Сан Педро (Калпулалпан) 0 1459347 26546807 26334258 2026-10-10T02:17:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546807 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро''' ({{lang-es|San Pedro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] n2twu84rp4gzd8unuwpdbn1n5iuuxr1 Сан Педро (Халтокан) 0 1459348 26546808 26334418 2026-10-10T02:20:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546808 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро''' ({{lang-es|San Pedro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] n2twu84rp4gzd8unuwpdbn1n5iuuxr1 Сан Педро Буенависта (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459349 26546809 26334511 2026-10-10T02:21:45Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546809 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Буенависта |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Buenavista}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Буенависта''' ({{lang-es|San Pedro Buenavista}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Буенависта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Буенависта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 <br/> (6 / 5) |2005= 11 <br/> (4 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] flm4qoypqp82wamrydu7mt7m6ksv6cb Сан Педро де Гвадалупе (Теренате) 0 1459350 26546818 26334544 2026-10-10T02:27:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546818 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро де Гвадалупе |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro de Guadalupe}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро де Гвадалупе''' ({{lang-es|San Pedro de Guadalupe}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро де Гвадалупе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро де Гвадалупе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10 |2005= 8 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8m1h9kzwldi3xsaengz95g6pdwjprlk Сан Педро Закапеско (Атлангатепек) 0 1459351 26546810 26334630 2026-10-10T02:22:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546810 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Закапеско |шен цӀе = {{lang-es|San Antonio Zacapexco (San Pedro Zacapexco)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Закапеско''' ({{lang-es|San Antonio Zacapexco (San Pedro Zacapexco)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Закапеско лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Закапеско |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 14 <br/> (9 / 5) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] puefybg832uy8urrybkfsv1v9i0wh5p Сан Педро ла Куева (Тласко) 0 1459352 26546819 26334692 2026-10-10T02:29:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546819 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро ла Куева |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro la Cueva}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро ла Куева''' ({{lang-es|San Pedro la Cueva}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро ла Куева лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро ла Куева |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 133 <br/> (73 / 60) |2005= 150 <br/> (79 / 71) |2010= 244 <br/> (134 / 110) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0a0zsiee38avxl16shto6hcd382sute Сан Педро Мартир (Сан Хосе Теакалко) 0 1459353 26546811 26334725 2026-10-10T02:23:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546811 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Мартир |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Mártir}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Мартир''' ({{lang-es|San Pedro Mártir}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Мартир лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Мартир |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 7 |2010= 12 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4skzj4xikgu2mq0vy6muc4ncktx0jzy Сан Педро Муньостла (Чияутемпан) 0 1459354 26546812 26334738 2026-10-10T02:23:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546812 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Муньостла |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Muñoztla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Муньостла''' ({{lang-es|San Pedro Muñoztla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Муньостла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Муньостла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2856 <br/> (1402 / 1454) |2005= 3118 <br/> (1563 / 1555) |2010= 3411 <br/> (1714 / 1697) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] e32ubjrzihyhnu73adluepfed4px2xb Сан Педро Сочитеотла (Чияутемпан) 0 1459355 26546813 26334805 2026-10-10T02:25:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546813 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Сочитеотла |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Xochiteotla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Сочитеотла''' ({{lang-es|San Pedro Xochiteotla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Сочитеотла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Сочитеотла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1952 <br/> (935 / 1017) |2005= 2308 <br/> (1122 / 1186) |2010= 2421 <br/> (1173 / 1248) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3po9dx6qx303e6f93689smu584m896z Сан Педро Тлакотепек (Халосток) 0 1459356 26546814 26334838 2026-10-10T02:26:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546814 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Тлакотепек |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Tlacotepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Тлакотепек''' ({{lang-es|San Pedro Tlacotepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Тлакотепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Тлакотепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3294 <br/> (1622 / 1672) |2010= 3523 <br/> (1697 / 1826) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i4wwlzjv5vqlooziqyhtcfp79i31166 Сан Педро Тлалкуапан де Николас Браво (Чияутемпан) 0 1459357 26546815 26334840 2026-10-10T02:26:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546815 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Тлалкуапан де Николас Браво |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Tlalcuapan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Тлалкуапан де Николас Браво''' ({{lang-es|San Pedro Tlalcuapan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Тлалкуапан де Николас Браво лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Тлалкуапан де Николас Браво |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3012 <br/> (1409 / 1603) |2005= 3196 <br/> (1520 / 1676) |2010= 3613 <br/> (1718 / 1895) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] e79b506wz0qhxdi4ke99ei9p7curp4p Сан Педро Халкалзинко (Тепеянко) 0 1459358 26546816 26334881 2026-10-10T02:26:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546816 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Халкалзинко |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Xalcaltzinco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Халкалзинко''' ({{lang-es|San Pedro Xalcaltzinco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Халкалзинко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Халкалзинко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1747 <br/> (835 / 912) |2005= 1626 <br/> (767 / 859) |2010= 2025 <br/> (961 / 1064) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2zbxzsghi38pvzn964p99676n9ke7hx Сан Педро Экатепек (Атлангатепек) 0 1459359 26546817 26334913 2026-10-10T02:27:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546817 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро Экатепек |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro Ecatepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро Экатепек''' ({{lang-es|San Pedro Ecatepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро Экатепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро Экатепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1204 <br/> (587 / 617) |2005= 1273 <br/> (614 / 659) |2010= 1335 <br/> (655 / 680) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4rth1mkyfkv5g0sh7nvrddkd0jr39ii Сан Педро эль Батан (Уамантла) 0 1459360 26546820 26334923 2026-10-10T02:29:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546820 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро эль Батан |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro el Batán}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро эль Батан''' ({{lang-es|San Pedro el Batán}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро эль Батан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро эль Батан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10 <br/> (5 / 5) |2005= 5 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qld104nlgfzu3ncxhm5i4q8uruwslzb Сан Педро, Ранчо (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459361 26546806 26334968 2026-10-10T02:15:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546806 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Педро, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Pedro [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Педро, Ранчо''' ({{lang-es|San Pedro [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Педро, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Педро, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5o8xk4snl2qxxmumcb126z9tejtf79q Сан Рафаел Тенанеекак (Нативитас) 0 1459362 26546823 26335667 2026-10-10T02:38:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546823 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Рафаел Тенанеекак |шен цӀе = {{lang-es|San Rafael Tenanyecac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Рафаел Тенанеекак''' ({{lang-es|San Rafael Tenanyecac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Рафаел Тенанеекак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Рафаел Тенанеекак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2463 <br/> (1231 / 1232) |2005= 2573 <br/> (1251 / 1322) |2010= 2699 <br/> (1334 / 1365) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4g0veunfm96s8xpxxmgt65u2gim5zss Сан Рафаел Тепатласко (Чияутемпан) 0 1459363 26546825 26335668 2026-10-10T02:38:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546825 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Рафаел Тепатласко |шен цӀе = {{lang-es|San Rafael Tepatlaxco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Рафаел Тепатласко''' ({{lang-es|San Rafael Tepatlaxco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Рафаел Тепатласко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Рафаел Тепатласко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1874 <br/> (935 / 939) |2005= 1915 <br/> (940 / 975) |2010= 2003 <br/> (960 / 1043) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] l1q6h6ubdnd186ohjykffstg5iysx2a Сан Рафаел Тепатласко эль Бахо (Уамантла) 0 1459364 26546826 26335669 2026-10-10T02:38:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546826 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Рафаел Тепатласко эль Бахо |шен цӀе = {{lang-es|San Rafael Tepatlaxco el Bajo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Рафаел Тепатласко эль Бахо''' ({{lang-es|San Rafael Tepatlaxco el Bajo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Рафаел Тепатласко эль Бахо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Рафаел Тепатласко эль Бахо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 36 <br/> (18 / 18) |2005= 48 <br/> (25 / 23) |2010= 61 <br/> (30 / 31) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gf5vsgt74hxj81gw0o2l2zl96sorgjd Сан Рафаел Тепатласко, Унион и Прогресо (Куапиястла) 0 1459365 26546824 26335670 2026-10-10T02:38:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546824 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Рафаел Тепатласко, Унион и Прогресо |шен цӀе = {{lang-es|San Rafael Tepatlaxco (Unión y Progreso)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Рафаел Тепатласко, Унион и Прогресо''' ({{lang-es|San Rafael Tepatlaxco (Unión y Progreso)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Рафаел Тепатласко, Унион и Прогресо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Рафаел Тепатласко, Унион и Прогресо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 49 <br/> (27 / 22) |2005= 41 <br/> (25 / 16) |2010= 29 <br/> (17 / 12) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ni3e6w15ixbsjm2zhhznq0a7d9b3vf5 Сан Рафаел, Ранчо (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459366 26546821 26335706 2026-10-10T02:33:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546821 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Рафаел, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Rafael [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Рафаел, Ранчо''' ({{lang-es|San Rafael [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Рафаел, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Рафаел, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 |2005= 28 <br/> (12 / 16) |2010= 26 <br/> (13 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 12kzjlmoli85g6tgfvgbl91ty0g50d6 Сан Рафаел, Ранчо (Сан Хосе Теакалко) 0 1459367 26546822 26335707 2026-10-10T02:33:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546822 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Рафаел, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Rafael [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Рафаел, Ранчо''' ({{lang-es|San Rafael [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Рафаел, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Рафаел, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4etq4ekwa68nglhyljrj20ja8eyyqhw Сан Родриго (Калпулалпан) 0 1459368 26546827 26335802 2026-10-10T02:41:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546827 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Родриго |шен цӀе = {{lang-es|San Rodrigo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Родриго''' ({{lang-es|San Rodrigo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Родриго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Родриго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 3 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8aoo2l611936vuykfhiw6x3ml8lio99 Сан Себастиян Атлапа (Тласкала) 0 1459369 26546829 26336142 2026-10-10T02:45:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546829 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Себастиян Атлапа |шен цӀе = {{lang-es|San Sebastián Atlahapa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Себастиян Атлапа''' ({{lang-es|San Sebastián Atlahapa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Себастиян Атлапа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Себастиян Атлапа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4175 <br/> (2025 / 2150) |2010= 5086 <br/> (2526 / 2560) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r7y1s92kgx6m9mzhcmyg9ih2g6s9bar Сан Себастиян, Теозопилко (Уейотлипан) 0 1459370 26546828 26336218 2026-10-10T02:44:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546828 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Себастиян, Теозопилко |шен цӀе = {{lang-es|San Sebastián (Teozopilco)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Себастиян, Теозопилко''' ({{lang-es|San Sebastián (Teozopilco)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Себастиян, Теозопилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Себастиян, Теозопилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] f56nj5l4xjk1mzleihykkmsd2wpa3r7 Сан Симеон Сипезинко (Уейотлипан) 0 1459371 26546830 26336289 2026-10-10T02:47:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546830 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Симеон Сипезинко |шен цӀе = {{lang-es|San Simeón Xipetzinco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Симеон Сипезинко''' ({{lang-es|San Simeón Xipetzinco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Симеон Сипезинко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Симеон Сипезинко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3009 <br/> (1478 / 1531) |2005= 2455 <br/> (1190 / 1265) |2010= 2898 <br/> (1429 / 1469) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hln1j97lw5jgutcolcl16scm84n7m7c Сан Симон (Атлангатепек) 0 1459372 26546831 26336292 2026-10-10T02:47:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546831 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Симон |шен цӀе = {{lang-es|San Simón}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Симон''' ({{lang-es|San Simón}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Симон лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Симон |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 5 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pizack2behgyvygx34ezzdvczwtjy27 Сан Симон Тлатлахукитепек (Халтокан) 0 1459373 26546832 26336334 2026-10-10T02:48:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546832 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Симон Тлатлахукитепек |шен цӀе = {{lang-es|San Simón Tlatlahuquitepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Симон Тлатлахукитепек''' ({{lang-es|San Simón Tlatlahuquitepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Симон Тлатлахукитепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Симон Тлатлахукитепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2292 <br/> (1150 / 1142) |2005= 2261 <br/> (1094 / 1167) |2010= 2817 <br/> (1370 / 1447) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tgb1mlkltlbt8qsq541b2ei63jmiyrw Сан Тадео Уилоапан (Панотла) 0 1459374 26546833 26336393 2026-10-10T02:49:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546833 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Тадео Уилоапан |шен цӀе = {{lang-es|San Tadeo Huiloapan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Тадео Уилоапан''' ({{lang-es|San Tadeo Huiloapan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Тадео Уилоапан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Тадео Уилоапан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2413 <br/> (1205 / 1208) |2005= 2692 <br/> (1312 / 1380) |2010= 2877 <br/> (1404 / 1473) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ggrrvqmpj9jm5a3zlhyrl5weso2ypd2 Сан Фелипе Идальго (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459375 26546834 26336670 2026-10-10T02:53:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546834 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Фелипе Идальго |шен цӀе = {{lang-es|San Felipe Hidalgo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Фелипе Идальго''' ({{lang-es|San Felipe Hidalgo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Фелипе Идальго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Фелипе Идальго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1253 <br/> (628 / 625) |2005= 1459 <br/> (718 / 741) |2010= 1549 <br/> (742 / 807) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4e6gn5ejmvgj0u7gy29l1j8b2e16xue Сан Фелипе Кваутенко (Контла де Хуан Куамази) 0 1459376 26546835 26336676 2026-10-10T02:53:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546835 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Фелипе Кваутенко |шен цӀе = {{lang-es|San Felipe Cuauhtenco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Фелипе Кваутенко''' ({{lang-es|San Felipe Cuauhtenco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Фелипе Кваутенко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Фелипе Кваутенко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1839 <br/> (951 / 888) |2005= 1936 <br/> (976 / 960) |2010= 2063 <br/> (1037 / 1026) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bki8t334od64s15349q8m1xy0o92q1u Сан Фелипе Султепек (Калпулалпан) 0 1459377 26546836 26336697 2026-10-10T02:53:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546836 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Фелипе Султепек |шен цӀе = {{lang-es|San Felipe Sultepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Фелипе Султепек''' ({{lang-es|San Felipe Sultepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Фелипе Султепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Фелипе Султепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1056 <br/> (498 / 558) |2005= 1159 <br/> (543 / 616) |2010= 1117 <br/> (533 / 584) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1ttradhkdb1yqvaj1mf04hqdo0ifgpg Сан Фелипе Теометитла (Куапиястла) 0 1459378 26546837 26336701 2026-10-10T02:53:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546837 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Фелипе Теометитла |шен цӀе = {{lang-es|San Felipe Teometitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Фелипе Теометитла''' ({{lang-es|San Felipe Teometitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Фелипе Теометитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Фелипе Теометитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ifc2fefjqjl5wb48ayrd0bd0a2xk7uw Сан Фернандо (Уейотлипан) 0 1459379 26546839 26336908 2026-10-10T02:57:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546839 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Фернандо |шен цӀе = {{lang-es|San Fernando}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Фернандо''' ({{lang-es|San Fernando}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Фернандо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Фернандо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 16 |2010= 17 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8trbc8cxjiaerlenwy5xx91oatxnsfr Сан Фернандо, Ла Лома де ла Круз (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459380 26546838 26336953 2026-10-10T02:55:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546838 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Фернандо, Ла Лома де ла Круз |шен цӀе = {{lang-es|San Fernando, La Loma de la Cruz}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Фернандо, Ла Лома де ла Круз''' ({{lang-es|San Fernando, La Loma de la Cruz}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Фернандо, Ла Лома де ла Круз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Фернандо, Ла Лома де ла Круз |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kggo993sf9tr3vves0y3ya9dpxzp4yg Сан Франсиско (Калпулалпан) 0 1459381 26546841 26337121 2026-10-10T03:01:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546841 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско''' ({{lang-es|San Francisco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6402sw7s7a5lwxd9z2em1y8860bjoyl Сан Франсиско Аксопилко (Атлзаянка) 0 1459382 26546842 26337379 2026-10-10T03:06:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546842 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Аксопилко |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Axopilco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Аксопилко''' ({{lang-es|San Francisco Axopilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Аксопилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Аксопилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m4789ngvs1vk3ralvykotr47x8q7ec7 Сан Франсиско Атесказинко (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459383 26546843 26337383 2026-10-10T03:06:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546843 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Атесказинко |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Atexcatzinco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Атесказинко''' ({{lang-es|San Francisco Atexcatzinco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Атесказинко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Атесказинко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4152 <br/> (2054 / 2098) |2005= 4466 <br/> (2180 / 2286) |2010= 5087 <br/> (2484 / 2603) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dmd8tp0rknqywcmc609w79ayaljbegc Сан Франсиско Кинтанилья (Тласко) 0 1459384 26546844 26337621 2026-10-10T03:07:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546844 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Кинтанилья |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Quintanilla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Кинтанилья''' ({{lang-es|San Francisco Quintanilla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Кинтанилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Кинтанилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 |2005= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m3sewhhgs9u4wfy2me4d8i4u7291kjv Сан Франсиско Куесконзи (Куапиястла) 0 1459385 26546845 26337628 2026-10-10T03:07:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546845 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Куесконзи |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Cuexcontzi}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Куесконзи''' ({{lang-es|San Francisco Cuexcontzi}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Куесконзи лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Куесконзи |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 813 <br/> (437 / 376) |2005= 1010 <br/> (519 / 491) |2010= 1025 <br/> (536 / 489) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 465wzkn9enh40uihl7ukx86c8cq8l7j Сан Франсиско Митепек (Эспаньита) 0 1459386 26546846 26337665 2026-10-10T03:07:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546846 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Митепек |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Mitepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Митепек''' ({{lang-es|San Francisco Mitepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Митепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Митепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 937 <br/> (471 / 466) |2005= 1005 <br/> (516 / 489) |2010= 925 <br/> (470 / 455) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3zgsnm3pg5dkol51c4qzofzhq327xmv Сан Франсиско Нотарио (Уамантла) 0 1459387 26546847 26337670 2026-10-10T03:07:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546847 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Нотарио |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Notario}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Нотарио''' ({{lang-es|San Francisco Notario}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Нотарио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Нотарио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 35 <br/> (17 / 18) |2005= 57 <br/> (22 / 35) |2010= 49 <br/> (20 / 29) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g22087zmxd0c8dredzbeqcumg3zfw5p Сан Франсиско Окотелулко (Тотолак) 0 1459388 26546848 26337675 2026-10-10T03:07:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546848 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Окотелулко |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Ocotelulco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Окотелулко''' ({{lang-es|San Francisco Ocotelulco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Окотелулко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Окотелулко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1597 <br/> (789 / 808) |2005= 1754 <br/> (870 / 884) |2010= 1982 <br/> (959 / 1023) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8s3i5sdfx5pziyw1q8hip1sxxjyhdkk Сан Франсиско Текоак, Колония (Уамантла) 0 1459389 26546849 26337722 2026-10-10T03:08:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546849 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Текоак, Колония |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Tecóac [Colonia]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Текоак, Колония''' ({{lang-es|San Francisco Tecóac [Colonia]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Текоак, Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Текоак, Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 242 <br/> (120 / 122) |2005= 228 <br/> (115 / 113) |2010= 266 <br/> (138 / 128) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] osaydvy9bnzoh0wwhmujndmg47wut5e Сан Франсиско Темезонтла (Панотла) 0 1459390 26546850 26337725 2026-10-10T03:08:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546850 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Темезонтла |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Temetzontla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Темезонтла''' ({{lang-es|San Francisco Temetzontla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Темезонтла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Темезонтла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1960 <br/> (971 / 989) |2005= 2140 <br/> (1038 / 1102) |2010= 2260 <br/> (1102 / 1158) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0hi8kt0dzdcq08cp9oc7g3ef791jsx0 Сан Франсиско Тенексеекак (Нативитас) 0 1459391 26546851 26337726 2026-10-10T03:08:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546851 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Тенексеекак |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Tenexyecac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Тенексеекак''' ({{lang-es|San Francisco Tenexyecac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Тенексеекак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Тенексеекак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 815 <br/> (407 / 408) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5hgwm4ieaj7s4vsnt5riejfh0m2z1nu Сан Франсиско Тетланокан (Сан Франсиско Тетланокан, Тласкала) 0 1459392 26546852 26337741 2026-10-10T03:08:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546852 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Тетланокан |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Tetlanohcan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Тетланокан''' ({{lang-es|San Francisco Tetlanohcan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Тетланокан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Тетланокан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9063 <br/> (4369 / 4694) |2005= 10017 <br/> (4795 / 5222) |2010= 9858 <br/> (4771 / 5087) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6qm7zcbymi47l0g1f2psrrwjlgqf8go Сан Франсиско Тлакуилокан (Яукемекан) 0 1459393 26546853 26337742 2026-10-10T03:09:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546853 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско Тлакуилокан |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco Tlacuilohcan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско Тлакуилокан''' ({{lang-es|San Francisco Tlacuilohcan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско Тлакуилокан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско Тлакуилокан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1766 <br/> (863 / 903) |2005= 1831 <br/> (899 / 932) |2010= 1992 <br/> (962 / 1030) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ajgeg4turv56im1tvkjyttbqizune16 Сан Франсиско, Колония (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459394 26546840 26337838 2026-10-10T02:58:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546840 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Франсиско, Колония |шен цӀе = {{lang-es|San Francisco [Colonia]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Франсиско, Колония''' ({{lang-es|San Francisco [Colonia]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Франсиско, Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Франсиско, Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 31 <br/> (18 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5vreg5atybutauisb6arruzr0g31o9b Сан Херонимо Закуалпан (Атлзаянка) 0 1459395 26546854 26338288 2026-10-10T03:19:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546854 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Херонимо Закуалпан |шен цӀе = {{lang-es|San Jerónimo Zacualpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Херонимо Закуалпан''' ({{lang-es|San Jerónimo Zacualpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Херонимо Закуалпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Херонимо Закуалпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lpfw8oiryjpp7iwtxlin0zw39fo1yjx Сан Херонимо Закуалпан (Сан Херонимо Закуалпан, Тласкала) 0 1459396 26546855 26338289 2026-10-10T03:19:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546855 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Херонимо Закуалпан |шен цӀе = {{lang-es|San Jerónimo Zacualpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Херонимо Закуалпан''' ({{lang-es|San Jerónimo Zacualpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Херонимо Закуалпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Херонимо Закуалпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3203 <br/> (1505 / 1698) |2005= 3044 <br/> (1403 / 1641) |2010= 3485 <br/> (1633 / 1852) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bb0enxnov2oazqvzi2zhlwn4aj770k8 Сан Хоакин (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459397 26546856 26338452 2026-10-10T03:22:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546856 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хоакин |шен цӀе = {{lang-es|San Joaquín}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хоакин''' ({{lang-es|San Joaquín}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хоакин лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хоакин |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 9 <br/> (5 / 4) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 88jpm9il46voa2fbwmnj8ou078hlfgp Сан Хорхе Тезокипан (Панотла) 0 1459398 26546857 26338624 2026-10-10T03:25:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546857 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хорхе Тезокипан |шен цӀе = {{lang-es|San Jorge Tezoquipan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хорхе Тезокипан''' ({{lang-es|San Jorge Tezoquipan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хорхе Тезокипан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хорхе Тезокипан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3764 <br/> (1839 / 1925) |2005= 3848 <br/> (1853 / 1995) |2010= 4438 <br/> (2144 / 2294) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bvlb6rsfqvlc74duqgbbkzjqfz4rcld Сан Хосе (Калпулалпан) 0 1459399 26546859 26338749 2026-10-10T03:28:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546859 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе |шен цӀе = {{lang-es|San José}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе''' ({{lang-es|San José}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 2 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kzfvut1q8ix57la58cbbvygsv3ohr4h Сан Хосе Астатла (Контла де Хуан Куамази) 0 1459400 26546860 26339127 2026-10-10T03:34:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546860 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Астатла |шен цӀе = {{lang-es|San José Aztatla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Астатла''' ({{lang-es|San José Aztatla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Астатла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Астатла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2200 <br/> (1113 / 1087) |2005= 2406 <br/> (1211 / 1195) |2010= 2586 <br/> (1314 / 1272) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ek7uq8nqpczmqq91mem5ebaydp00tx9 Сан Хосе Атланга (Атлангатепек) 0 1459401 26546861 26339131 2026-10-10T03:34:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546861 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Атланга |шен цӀе = {{lang-es|San José Atlanga}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Атланга''' ({{lang-es|San José Atlanga}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Атланга лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Атланга |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 66 <br/> (34 / 32) |2005= 36 <br/> (19 / 17) |2010= 50 <br/> (20 / 30) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] d6qup55kqlv61dyjhh39iqz4ez3113v Сан Хосе Атотонилко (Тласко) 0 1459402 26546862 26339133 2026-10-10T03:34:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546862 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Атотонилко |шен цӀе = {{lang-es|San José Atotonilco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Атотонилко''' ({{lang-es|San José Atotonilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Атотонилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Атотонилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2765 <br/> (1358 / 1407) |2005= 2940 <br/> (1401 / 1539) |2010= 3220 <br/> (1545 / 1675) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o81cwdbwhd9i30ozxqy5kvgurifm7bn Сан Хосе Атоятенко (Нативитас) 0 1459403 26546863 26339134 2026-10-10T03:34:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546863 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Атоятенко |шен цӀе = {{lang-es|San José Atoyatenco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Атоятенко''' ({{lang-es|San José Atoyatenco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Атоятенко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Атоятенко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1537 <br/> (727 / 810) |2005= 1606 <br/> (764 / 842) |2010= 1672 <br/> (802 / 870) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sjz890ce69o1e3lkh6klae7ts4att14 Сан Хосе Буенависта (Атлзаянка) 0 1459404 26546864 26339173 2026-10-10T03:35:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546864 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Буенависта |шен цӀе = {{lang-es|San José Buenavista}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Буенависта''' ({{lang-es|San José Buenavista}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Буенависта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Буенависта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 178 <br/> (87 / 91) |2005= 151 <br/> (76 / 75) |2010= 245 <br/> (127 / 118) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] azkf6l6kto3m89ts59cdydu8qgzwyo0 Сан Хосе Вильяреал (Теренате) 0 1459405 26546865 25566950 2026-10-10T03:35:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546865 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Вильяреал |шен цӀе = {{lang-es|San José Villarreal}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Вильяреал''' ({{lang-es|San José Villarreal}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Вильяреал лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Вильяреал |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1426 <br/> (731 / 695) |2005= 1417 <br/> (718 / 699) |2010= 1444 <br/> (714 / 730) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} eij5zop8d69ft30onmclvwghlkpg752 Сан Хосе де ла Лагуна (Лазаро Карденас) 0 1459406 26546882 25567156 2026-10-10T03:48:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546882 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе де ла Лагуна |шен цӀе = {{lang-es|San José de la Laguna}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе де ла Лагуна''' ({{lang-es|San José de la Laguna}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе де ла Лагуна лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе де ла Лагуна |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 230 <br/> (107 / 123) |2005= 297 <br/> (145 / 152) |2010= 326 <br/> (154 / 172) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} 5jzpq5wv244wa8g9oqaixm4mt51y579 Сан Хосе де Санта Роса Закапеско (Атлангатепек) 0 1459407 26546881 26339748 2026-10-10T03:47:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546881 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе де Санта Роса Закапеско |шен цӀе = {{lang-es|San José de Santa Rosa Zacapexco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе де Санта Роса Закапеско''' ({{lang-es|San José de Santa Rosa Zacapexco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе де Санта Роса Закапеско лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе де Санта Роса Закапеско |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 15 |2010= 17 <br/> (7 / 10) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kc9odp017r8tfe3b9egx3i377l0h6rw Сан Хосе Куаманзинго (Муньоз де Доминго Аренас) 0 1459408 26546866 26340147 2026-10-10T03:37:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546866 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Куаманзинго |шен цӀе = {{lang-es|San José Cuamantzingo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Куаманзинго''' ({{lang-es|San José Cuamantzingo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Куаманзинго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Куаманзинго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1123 <br/> (550 / 573) |2005= 1168 <br/> (589 / 579) |2010= 1237 <br/> (626 / 611) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b0ype8ixuo70wcg3krv9kfz01ncbokr Сан Хосе лос Пинос (Тласко) 0 1459409 26546883 26340276 2026-10-10T03:57:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546883 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе лос Пинос |шен цӀе = {{lang-es|San José los Pinos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе лос Пинос''' ({{lang-es|San José los Pinos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе лос Пинос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе лос Пинос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13 |2005= 21 <br/> (14 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 77j2m3fy0axbb1buug7e8tvc6vt2x5g Сан Хосе Миравалье (Атлзаянка) 0 1459410 26546867 26340302 2026-10-10T03:38:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546867 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Миравалье |шен цӀе = {{lang-es|San José Miravalle}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Миравалье''' ({{lang-es|San José Miravalle}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Миравалье лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Миравалье |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 53 <br/> (29 / 24) |2005= 56 <br/> (29 / 27) |2010= 87 <br/> (44 / 43) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8ydkwwhtf4e2cts07stze26xp0soa9z Сан Хосе Пиланкон (Атлзаянка) 0 1459411 26546868 26340390 2026-10-10T03:39:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546868 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Пиланкон |шен цӀе = {{lang-es|San José Pilancón}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Пиланкон''' ({{lang-es|San José Pilancón}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Пиланкон лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Пиланкон |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 230 <br/> (111 / 119) |2005= 219 <br/> (106 / 113) |2010= 263 <br/> (129 / 134) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] shw6kxbsvsfqwmtdua1hfoth8uxrb2v Сан Хосе Пьедрас Неграс (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459412 26546869 26340415 2026-10-10T03:40:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546869 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Пьедрас Неграс |шен цӀе = {{lang-es|San José Piedras Negras}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Пьедрас Неграс''' ({{lang-es|San José Piedras Negras}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Пьедрас Неграс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Пьедрас Неграс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 <br/> (5 / 3) |2005= 6 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] te0sqss9aswwwcyiew6tst4fzol2x3t Сан Хосе Росаститла (Сан Лукас Текопилко) 0 1459413 26546870 26340428 2026-10-10T03:40:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546870 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Росаститла |шен цӀе = {{lang-es|San José Rosastitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Росаститла''' ({{lang-es|San José Rosastitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Росаститла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Росаститла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 18 <br/> (8 / 10) |2005= 17 <br/> (7 / 10) |2010= 21 <br/> (10 / 11) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 79kaprmkevaz3w4jve6fmm6lmuz03ex Сан Хосе Сикотенкатл (Уамантла) 0 1459414 26546871 26340447 2026-10-10T03:40:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546871 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Сикотенкатл |шен цӀе = {{lang-es|San José Xicohténcatl}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Сикотенкатл''' ({{lang-es|San José Xicohténcatl}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Сикотенкатл лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Сикотенкатл |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4337 <br/> (2147 / 2190) |2005= 5130 <br/> (2554 / 2576) |2010= 5761 <br/> (2883 / 2878) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sjprrxs2zd6xrgvefei0fsfvijfnt18 Сан Хосе Теакалко (Сан Хосе Теакалко, Тласкала) 0 1459415 26546872 26340463 2026-10-10T03:41:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546872 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Теакалко |шен цӀе = {{lang-es|San José Teacalco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Теакалко''' ({{lang-es|San José Teacalco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Теакалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Теакалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4397 <br/> (2101 / 2296) |2005= 4927 <br/> (2383 / 2544) |2010= 5381 <br/> (2603 / 2778) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] db31rcd1j0n6vjau85j1o5khzpoye7v Сан Хосе Текосаватла (Сан Пабло дел Монте) 0 1459416 26546873 26340470 2026-10-10T03:41:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546873 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Текосаватла |шен цӀе = {{lang-es|San José Tecosahuatla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Текосаватла''' ({{lang-es|San José Tecosahuatla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Текосаватла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Текосаватла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rwto8ud32jevsasyxgsko4fvlcnsnoc Сан Хосе Тексопа (Халтокан) 0 1459417 26546874 26340492 2026-10-10T03:41:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546874 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Тексопа |шен цӀе = {{lang-es|San José Texopa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Тексопа''' ({{lang-es|San José Texopa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Тексопа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Тексопа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 399 <br/> (198 / 201) |2010= 373 <br/> (171 / 202) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fbwzxodkj261ykjat0zgloeomnvpz9d Сан Хосе Тепеявалко (Тласко) 0 1459418 26546875 26340506 2026-10-10T03:41:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546875 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Тепеявалко |шен цӀе = {{lang-es|San José Tepeyahualco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Тепеявалко''' ({{lang-es|San José Tepeyahualco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Тепеявалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Тепеявалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 976 <br/> (484 / 492) |2005= 1026 <br/> (498 / 528) |2010= 1074 <br/> (522 / 552) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o2m0s8bmderizmtcc4izmwoxjptk3cy Сан Хосе Тепостла (Яукемекан) 0 1459419 26546876 26340509 2026-10-10T03:41:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546876 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Тепостла |шен цӀе = {{lang-es|San José Tepoxtla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Тепостла''' ({{lang-es|San José Tepoxtla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Тепостла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Тепостла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 460 <br/> (233 / 227) |2005= 493 <br/> (242 / 251) |2010= 638 <br/> (316 / 322) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 64zh3cdtvbo4iq1v1hcpciz86pxgzsz Сан Хосе Тетел (Яукемекан) 0 1459420 26546878 26340515 2026-10-10T03:41:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546878 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Тетел |шен цӀе = {{lang-es|San José Tetel}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Тетел''' ({{lang-es|San José Tetel}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Тетел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Тетел |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3722 <br/> (1819 / 1903) |2005= 6588 <br/> (3180 / 3408) |2010= 5884 <br/> (2820 / 3064) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5amuhcpkabqiu43l9nh7lb71q7t1v6j Сан Хосе Тетел, Ла Кебрадора (Апизако) 0 1459421 26546877 26340516 2026-10-10T03:41:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546877 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Тетел, Ла Кебрадора |шен цӀе = {{lang-es|San José Tetel (La Quebradora)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Тетел, Ла Кебрадора''' ({{lang-es|San José Tetel (La Quebradora)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Тетел, Ла Кебрадора лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Тетел, Ла Кебрадора |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 65 <br/> (27 / 38) |2005= 42 <br/> (21 / 21) |2010= 67 <br/> (34 / 33) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lnuxzggs3weo7o481szymgz1ycdvr0p Сан Хосе Халаско (Атлзаянка) 0 1459422 26546879 26340570 2026-10-10T03:42:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546879 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Халаско |шен цӀе = {{lang-es|San José Xalasco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Халаско''' ({{lang-es|San José Xalasco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Халаско лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Халаско |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 22 <br/> (8 / 14) |2005= 21 <br/> (7 / 14) |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hbw5l4eb3symt5yahxqhv906j9ctds8 Сан Хосе эль Инфинито (Атлзаянка) 0 1459423 26546884 26340666 2026-10-10T03:57:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546884 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе эль Инфинито |шен цӀе = {{lang-es|San José el Infinito}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе эль Инфинито''' ({{lang-es|San José el Infinito}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе эль Инфинито лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе эль Инфинито |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 11 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j9bubmsohzh9tq1gf0xouf0oezfdx4h Сан Хосе эль Эскомбро (Тласко) 0 1459424 26546885 26340733 2026-10-10T03:58:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546885 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе эль Эскомбро |шен цӀе = {{lang-es|San José el Escombro}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе эль Эскомбро''' ({{lang-es|San José el Escombro}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе эль Эскомбро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе эль Эскомбро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0cug5p0u2j1z9jwofq00t6t2l2mek2g Сан Хосе Эскандона (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459425 26546880 26340736 2026-10-10T03:43:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546880 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе Эскандона |шен цӀе = {{lang-es|San José Escandona}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе Эскандона''' ({{lang-es|San José Escandona}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе Эскандона лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе Эскандона |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 57 <br/> (27 / 30) |2005= 45 <br/> (23 / 22) |2010= 46 <br/> (25 / 21) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sr0gkb4c86pf45bji9hi8adfhq1b3qq Сан Хосе, Колония Агва Азул, Асерадеро (Тласко) 0 1459426 26546858 26340770 2026-10-10T03:25:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546858 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хосе, Колония Агва Азул, Асерадеро |шен цӀе = {{lang-es|San José (Colonia Agua Azul) [Aserradero]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хосе, Колония Агва Азул, Асерадеро''' ({{lang-es|San José (Colonia Agua Azul) [Aserradero]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хосе, Колония Агва Азул, Асерадеро лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хосе, Колония Агва Азул, Асерадеро |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 2 |2010= 16 <br/> (9 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gm504u1mv0xik6quvli1ar690dhphx2 Сан Хуан (Санта Аполония Теакалко) 0 1459427 26546887 26341029 2026-10-10T04:02:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546887 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан |шен цӀе = {{lang-es|San Juan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан''' ({{lang-es|San Juan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 6 |2010= 26 <br/> (14 / 12) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mhpbmu0niviqh9ac0qx60he2uz8s97z Сан Хуан (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459428 26546888 26341105 2026-10-10T04:03:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546888 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан |шен цӀе = {{lang-es|San Juan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан''' ({{lang-es|San Juan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] e586u4kmv6bjxd8zmr6kr9jx4eqayka Сан Хуан (Тласко) 0 1459429 26546889 26341123 2026-10-10T04:03:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546889 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан |шен цӀе = {{lang-es|San Juan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан''' ({{lang-es|San Juan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 12 <br/> (6 / 6) |2010= 11 <br/> (5 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o3y9s483sbzjuxarc8ctbwna2lijyf8 Сан Хуан Баутиста (Уамантла) 0 1459430 26546890 26341240 2026-10-10T04:05:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546890 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Баутиста |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Bautista}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Баутиста''' ({{lang-es|San Juan Bautista}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Баутиста лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Баутиста |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 35 <br/> (20 / 15) |2005= 59 <br/> (29 / 30) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qv6w2n2e75b9be2xy894r331hcnwhnb Сан Хуан Баутиста Мьер (Зилтлалтепек де Тринидад Санчез Сантос) 0 1459431 26546891 26341256 2026-10-10T04:05:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546891 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Баутиста Мьер |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Bautista Mier}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Баутиста Мьер''' ({{lang-es|San Juan Bautista Mier}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Баутиста Мьер лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Баутиста Мьер |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 629 <br/> (318 / 311) |2005= 712 <br/> (342 / 370) |2010= 699 <br/> (350 / 349) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b5gijdvdfemxfm70a2n84m11qxuoyr1 Сан Хуан Вильяреал, Ранчо (Теренате) 0 1459432 26546892 26341281 2026-10-10T04:06:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546892 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Вильяреал, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Villarreal [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Вильяреал, Ранчо''' ({{lang-es|San Juan Villarreal [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Вильяреал, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Вильяреал, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 43 <br/> (23 / 20) |2005= 59 <br/> (28 / 31) |2010= 58 <br/> (30 / 28) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rrxdg0ktu78o073mutmz9ce6i6v6qxd Сан Хуан де лос Лагос (Калпулалпан) 0 1459433 26546904 26341458 2026-10-10T04:15:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546904 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан де лос Лагос |шен цӀе = {{lang-es|San Juan de los Lagos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан де лос Лагос''' ({{lang-es|San Juan de los Lagos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан де лос Лагос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан де лос Лагос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rcugdeko0u1yu1zrflzosb0nnoec56g Сан Хуан дел Рио, Ранчо (Муньоз де Доминго Аренас) 0 1459434 26546905 26341613 2026-10-10T04:17:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546905 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан дел Рио, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Juan del Río [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан дел Рио, Ранчо''' ({{lang-es|San Juan del Río [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан дел Рио, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан дел Рио, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7ouymr1e1pg99vuk2kcrjnriulwu3m6 Сан Хуан Исхуалко (Мазатекочко де Хосе Мария Морелос) 0 1459435 26546893 26341656 2026-10-10T04:07:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546893 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Исхуалко |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Ixhualco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Исхуалко''' ({{lang-es|San Juan Ixhualco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Исхуалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Исхуалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 7 |2010= 13 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] at6u1iq0kc1t0s7lvm3e15e25xwjjiq Сан Хуан Кваутлилпан (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459436 26546894 26341679 2026-10-10T04:07:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546894 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Кваутлилпан |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Cuauhtlilpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Кваутлилпан''' ({{lang-es|San Juan Cuauhtlilpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Кваутлилпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Кваутлилпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 <br/> (7 / 2) |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 030kff6b65c6z2vhy2p1sj8sbfseb7t Сан Хуан Кезалкоапан (Зомпантепек) 0 1459437 26546895 26341680 2026-10-10T04:07:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546895 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Кезалкоапан |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Quetzalcoapan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Кезалкоапан''' ({{lang-es|San Juan Quetzalcoapan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Кезалкоапан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Кезалкоапан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1126 <br/> (570 / 556) |2005= 1401 <br/> (690 / 711) |2010= 1262 <br/> (610 / 652) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dvxfe7lfg79mpgmv4fbbbwq7r96gt53 Сан Хуан Митепек (Эспаньита) 0 1459438 26546896 26341739 2026-10-10T04:08:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546896 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Митепек |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Mitepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Митепек''' ({{lang-es|San Juan Mitepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Митепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Митепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 325 <br/> (172 / 153) |2005= 337 <br/> (168 / 169) |2010= 420 <br/> (215 / 205) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fv1cp1mewtgualkn6p4op06yxk7v2ry Сан Хуан Молино (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459439 26546897 26341738 2026-10-10T04:08:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546897 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Молино |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Molino}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Молино''' ({{lang-es|San Juan Molino}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Молино лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Молино |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 |2005= 23 <br/> (12 / 11) |2010= 39 <br/> (21 / 18) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] frukq1fz20o76eu269fgb8b58jzd57g Сан Хуан Непопуалко (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459440 26546898 26341745 2026-10-10T04:08:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546898 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Непопуалко |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Nepopualco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Непопуалко''' ({{lang-es|San Juan Nepopualco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Непопуалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Непопуалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 413 <br/> (205 / 208) |2005= 324 <br/> (149 / 175) |2010= 334 <br/> (164 / 170) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6rjf4e0go06v3jz3klv3oooh70oizf8 Сан Хуан Окотитла (Атлзаянка) 0 1459441 26546899 26341756 2026-10-10T04:09:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546899 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Окотитла |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Ocotitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Окотитла''' ({{lang-es|San Juan Ocotitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Окотитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Окотитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 280 <br/> (150 / 130) |2005= 285 <br/> (151 / 134) |2010= 301 <br/> (154 / 147) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] trq47kizzast66jyub1xrorri5t9l0y Сан Хуан Темаскалес (Калпулалпан) 0 1459442 26546900 26341832 2026-10-10T04:10:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546900 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Темаскалес |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Temazcales}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Темаскалес''' ({{lang-es|San Juan Temazcales}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Темаскалес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Темаскалес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7c8kljjj1dsrwim1ui74mma6d8aywmr Сан Хуан Тепактепек (Нативитас) 0 1459443 26546901 26341842 2026-10-10T04:10:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546901 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Тепактепек |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Tepactepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Тепактепек''' ({{lang-es|San Juan Tepactepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Тепактепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Тепактепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 85 <br/> (41 / 44) |2005= 42 <br/> (20 / 22) |2010= 40 <br/> (18 / 22) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sa7k9j3e7s7anp7at6tpjs0ygqnssey Сан Хуан Тотолак (Тотолак) 0 1459444 26546902 26341887 2026-10-10T04:11:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546902 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Тотолак |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Totolac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Тотолак''' ({{lang-es|San Juan Totolac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Тотолак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Тотолак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5322 <br/> (2523 / 2799) |2005= 6523 <br/> (3073 / 3450) |2010= 6989 <br/> (3273 / 3716) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] f8emp96mdzfxh6jhmbmk5t9d5rlsth5 Сан Хуан Уакзинко (Сан Хуан Уакзинко, Тласкала) 0 1459445 26546903 26341897 2026-10-10T04:11:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546903 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан Уакзинко |шен цӀе = {{lang-es|San Juan Huactzinco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан Уакзинко''' ({{lang-es|San Juan Huactzinco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан Уакзинко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан Уакзинко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5513 <br/> (2607 / 2906) |2005= 6497 <br/> (3066 / 3431) |2010= 6687 <br/> (3160 / 3527) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4974ou503jyt3y0hvjx8ozjx6hax46q Сан Хуан, Ранчо (Калпулалпан) 0 1459446 26546886 26342008 2026-10-10T03:59:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546886 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Хуан, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|San Juan [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Хуан, Ранчо''' ({{lang-es|San Juan [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Хуан, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Хуан, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 15 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 19yqxk7w3qwn09gwvdcbr4yc314e2qw Сан Худас Тадео (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459447 26546906 26342246 2026-10-10T04:21:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546906 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Худас Тадео |шен цӀе = {{lang-es|San Judas Tadeo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Худас Тадео''' ({{lang-es|San Judas Tadeo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Худас Тадео лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Худас Тадео |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 90kcsi0zas1dtxdctyd3gkaylf1ba1e Сан Эстебан Тизатлан (Тласкала) 0 1459448 26546908 26342490 2026-10-10T04:25:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546908 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сан Эстебан Тизатлан |шен цӀе = {{lang-es|San Esteban Tizatlán}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сан Эстебан Тизатлан''' ({{lang-es|San Esteban Tizatlán}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сан Эстебан Тизатлан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сан Эстебан Тизатлан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5415 <br/> (2590 / 2825) |2010= 6114 <br/> (2961 / 3153) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mz46s5l0wmh4rms9p3px9umblh6sdbb Санкторум (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459449 26546911 26344726 2026-10-10T04:29:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546911 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санкторум |шен цӀе = {{lang-es|Sanctórum}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санкторум''' ({{lang-es|Sanctórum}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санкторум лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санкторум |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4137 <br/> (2085 / 2052) |2005= 4297 <br/> (2159 / 2138) |2010= 4731 <br/> (2334 / 2397) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9vo5gz92fijwzlbkr934261hxox2vwe Санта Агеда (Нативитас) 0 1459450 26546912 26345320 2026-10-10T04:33:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546912 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Агеда |шен цӀе = {{lang-es|Santa Águeda}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Агеда''' ({{lang-es|Santa Águeda}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Агеда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Агеда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 15 |2005= 11 <br/> (4 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g0cx74jgla9mlauvdl0qc4sv02no0oe Санта Агеда (Тетлатлахука) 0 1459451 26546913 26345324 2026-10-10T04:34:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546913 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Агеда |шен цӀе = {{lang-es|Santa Águeda}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Агеда''' ({{lang-es|Santa Águeda}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Агеда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Агеда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] omcq3x8rkr8gn9077ikz7wksmtpfox0 Санта Ана Нопалукан (Санта Ана Нопалукан, Тласкала) 0 1459452 26546915 26345587 2026-10-10T04:38:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546915 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Ана Нопалукан |шен цӀе = {{lang-es|Santa Ana Nopalucan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Ана Нопалукан''' ({{lang-es|Santa Ana Nopalucan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Ана Нопалукан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Ана Нопалукан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5752 <br/> (2823 / 2929) |2005= 6067 <br/> (2971 / 3096) |2010= 6848 <br/> (3343 / 3505) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lxvlak6d4o2hxdor5wltl6guz9qgzst Санта Ана Порталес (Тетлатлахука) 0 1459453 26546916 26345594 2026-10-10T04:38:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546916 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Ана Порталес |шен цӀе = {{lang-es|Santa Ana Portales}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Ана Порталес''' ({{lang-es|Santa Ana Portales}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Ана Порталес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Ана Порталес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 661 <br/> (329 / 332) |2005= 725 <br/> (351 / 374) |2010= 761 <br/> (369 / 392) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oydhbrcu2kkb80p1alfwy3qnyihlb97 Санта Ана Риос (Уамантла) 0 1459454 26546917 26345598 2026-10-10T04:38:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546917 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Ана Риос |шен цӀе = {{lang-es|Santa Ana Ríos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Ана Риос''' ({{lang-es|Santa Ana Ríos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Ана Риос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Ана Риос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 5 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] buy20awivq0uor36huh2bqnpqoajy5z Санта Ана Чияутемпан (Чияутемпан) 0 1459455 26546918 26345618 2026-10-10T04:38:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546918 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Ана Чияутемпан |шен цӀе = {{lang-es|Chiautempan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Ана Чияутемпан''' ({{lang-es|Chiautempan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Ана Чияутемпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Ана Чияутемпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 44561 <br/> (21417 / 23144) |2005= 46776 <br/> (22515 / 24261) |2010= 48030 <br/> (22889 / 25141) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oeqe06e0o0wu8net5ig0oc1qmcrahco Санта Ана, Ранчо (Теренате) 0 1459456 26546914 26345641 2026-10-10T04:35:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546914 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Ана, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|Santa Ana [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Ана, Ранчо''' ({{lang-es|Santa Ana [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Ана, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Ана, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 18 <br/> (13 / 5) |2005= 19 <br/> (11 / 8) |2010= 34 <br/> (18 / 16) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] br6u9z6ugrqw4aqqm0n0212cj3g38sr Санта Анита Уилоак (Апизако) 0 1459457 26546920 26345774 2026-10-10T04:41:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546920 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Анита Уилоак |шен цӀе = {{lang-es|Santa Anita Huiloac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Анита Уилоак''' ({{lang-es|Santa Anita Huiloac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Анита Уилоак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Анита Уилоак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4836 <br/> (2353 / 2483) |2005= 6364 <br/> (3060 / 3304) |2010= 7183 <br/> (3432 / 3751) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rjx917bt1uyx1pwvkybswbx342cuaso Санта Аполония Теакалко (Санта Аполония Теакалко, Тласкала) 0 1459458 26546921 26345799 2026-10-10T04:42:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546921 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Аполония Теакалко |шен цӀе = {{lang-es|Santa Apolonia Teacalco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Аполония Теакалко''' ({{lang-es|Santa Apolonia Teacalco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Аполония Теакалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Аполония Теакалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3633 <br/> (1702 / 1931) |2005= 3794 <br/> (1775 / 2019) |2010= 4261 <br/> (1992 / 2269) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pnii8w8hlodq1c9c7jib8662ng73lc3 Санта Барбара (Уамантла) 0 1459459 26546922 26345907 2026-10-10T04:43:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546922 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Барбара |шен цӀе = {{lang-es|Santa Bárbara}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Барбара''' ({{lang-es|Santa Bárbara}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Барбара лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Барбара |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 3 |2010= 16 <br/> (10 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] os2toomkgj11id0225c8kml1ukb1nia Санта Барбара Акуикуискатепек (Халтокан) 0 1459460 26546923 26345921 2026-10-10T04:44:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546923 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Барбара Акуикуискатепек |шен цӀе = {{lang-es|Santa Bárbara Acuicuizcatepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Барбара Акуикуискатепек''' ({{lang-es|Santa Bárbara Acuicuizcatepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Барбара Акуикуискатепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Барбара Акуикуискатепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 793 <br/> (394 / 399) |2005= 615 <br/> (321 / 294) |2010= 838 <br/> (394 / 444) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4hcinsml0bezwa6k1abfkofu8p95pla Санта Беатриз ла Нуева (Куапиястла) 0 1459461 26546924 26345993 2026-10-10T04:44:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546924 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Беатриз ла Нуева |шен цӀе = {{lang-es|Santa Beatriz la Nueva}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Беатриз ла Нуева''' ({{lang-es|Santa Beatriz la Nueva}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Беатриз ла Нуева лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Беатриз ла Нуева |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 260 <br/> (127 / 133) |2005= 320 <br/> (147 / 173) |2010= 324 <br/> (155 / 169) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hdjsvv96a4u7cz5jvdjw017hode4kvr Санта Инес Текуескомак (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459462 26546930 26346160 2026-10-10T04:47:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546930 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Инес Текуескомак |шен цӀе = {{lang-es|Santa Inés Tecuexcomac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Инес Текуескомак''' ({{lang-es|Santa Inés Tecuexcomac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Инес Текуескомак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Инес Текуескомак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2542 <br/> (1211 / 1331) |2005= 2683 <br/> (1249 / 1434) |2010= 3041 <br/> (1441 / 1600) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 10obh43nbq636ctfaf1jv5rsao12bkk Санта Исабел Миститлан (Калпулалпан) 0 1459463 26546933 26346327 2026-10-10T04:50:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546933 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Исабел Миститлан |шен цӀе = {{lang-es|Santa Isabel Mixtitlán}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Исабел Миститлан''' ({{lang-es|Santa Isabel Mixtitlán}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Исабел Миститлан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Исабел Миститлан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 111 <br/> (48 / 63) |2010= 109 <br/> (48 / 61) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ijkxhxv666coqzh3gtklaa126rm5wev Санта Исабел Силосостла (Санта Исабел Силосостла, Тласкала) 0 1459464 26546934 26346331 2026-10-10T04:50:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546934 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Исабел Силосостла |шен цӀе = {{lang-es|Santa Isabel Xiloxoxtla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Исабел Силосостла''' ({{lang-es|Santa Isabel Xiloxoxtla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Исабел Силосостла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Исабел Силосостла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3184 <br/> (1539 / 1645) |2005= 4118 <br/> (1985 / 2133) |2010= 4436 <br/> (2138 / 2298) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tmjkk2y2y4tw3jdcsl98grj62mqasyy Санта Каталина (Калпулалпан) 0 1459465 26546936 26346404 2026-10-10T04:51:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546936 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Каталина |шен цӀе = {{lang-es|Santa Catalina}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Каталина''' ({{lang-es|Santa Catalina}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Каталина лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Каталина |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5k4spdl95cim6y4t58sjf4to8tkd7p4 Санта Каталина Апатлако (Панотла) 0 1459466 26546937 26346423 2026-10-10T04:51:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546937 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Каталина Апатлако |шен цӀе = {{lang-es|Santa Catalina Apatlahco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Каталина Апатлако''' ({{lang-es|Santa Catalina Apatlahco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Каталина Апатлако лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Каталина Апатлако |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 115 <br/> (59 / 56) |2005= 91 <br/> (45 / 46) |2010= 120 <br/> (58 / 62) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5ww5p7bm9kpxzw3rgda2om6fs4tuibo Санта Катарина Айометла (Санта Катарина Айометла, Тласкала) 0 1459467 26546940 26346509 2026-10-10T04:53:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546940 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Катарина Айометла |шен цӀе = {{lang-es|Santa Catarina Ayometla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Катарина Айометла''' ({{lang-es|Santa Catarina Ayometla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Катарина Айометла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Катарина Айометла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6997 <br/> (3320 / 3677) |2005= 7306 <br/> (3464 / 3842) |2010= 7992 <br/> (3840 / 4152) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8sg6u990s7np4cltpg2yvb3jetgxwkr Санта Клара Атояк (Нативитас) 0 1459468 26546946 26346703 2026-10-10T04:56:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546946 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Клара Атояк |шен цӀе = {{lang-es|Santa Clara Atoyac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Клара Атояк''' ({{lang-es|Santa Clara Atoyac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Клара Атояк лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Клара Атояк |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 107 <br/> (53 / 54) |2005= 114 <br/> (51 / 63) |2010= 117 <br/> (58 / 59) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c2ugzed6x2vtcz0ly1slaa7aamx3xds Санта Клара Сотолтепек (Уамантла) 0 1459469 26546947 26346724 2026-10-10T04:56:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546947 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Клара Сотолтепек |шен цӀе = {{lang-es|Santa Clara Sotoltepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Клара Сотолтепек''' ({{lang-es|Santa Clara Sotoltepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Клара Сотолтепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Клара Сотолтепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 101 <br/> (56 / 45) |2005= 119 <br/> (64 / 55) |2010= 66 <br/> (38 / 28) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j0uk90rooi7ti5h8dg0l5b5ci41ybbx Санта Круз (Калпулалпан) 0 1459470 26546953 26346877 2026-10-10T04:59:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546953 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз''' ({{lang-es|Santa Cruz}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 28 <br/> (16 / 12) |2005= 27 <br/> (17 / 10) |2010= 27 <br/> (14 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] s7mjlrriupjbpyo1y1s5o2w3tykxkvq Санта Круз (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459471 26546957 26346984 2026-10-10T05:01:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546957 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз''' ({{lang-es|Santa Cruz}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j230gm8c0mamzm3ap5n17u5or1pksfn Санта Круз Акиявак (Тетлатлахука) 0 1459472 26546959 26347104 2026-10-10T05:03:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546959 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Акиявак |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Aquiahuac}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Акиявак''' ({{lang-es|Santa Cruz Aquiahuac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Акиявак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Акиявак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3560 <br/> (1750 / 1810) |2010= 3896 <br/> (1912 / 1984) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] luri4q3ouimqub0g6lc7cwapu7rfllw Санта Круз Заказонтетла (Халосток) 0 1459473 26546960 26347222 2026-10-10T05:03:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546960 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Заказонтетла |шен цӀе = {{lang-es|Zacazontetla}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Заказонтетла''' ({{lang-es|Zacazontetla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Заказонтетла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Заказонтетла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 782 <br/> (403 / 379) |2010= 758 <br/> (408 / 350) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bgy2kc532xb90l1vjwle8n2q00mfbzp Санта Круз Капулинарес (Тетлатлахука) 0 1459474 26546962 26347232 2026-10-10T05:04:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546962 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Капулинарес |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Capulinares}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Капулинарес''' ({{lang-es|Santa Cruz Capulinares}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Капулинарес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Капулинарес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 107 <br/> (56 / 51) |2005= 86 <br/> (48 / 38) |2010= 126 <br/> (67 / 59) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 272u3bs1ujcj6y468sf874j9v07ilvd Санта Круз Килетла (Санта Круз Килетла, Тласкала) 0 1459475 26546963 26347237 2026-10-10T05:04:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546963 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Килетла |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Quilehtla}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Килетла''' ({{lang-es|Santa Cruz Quilehtla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Килетла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Килетла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3542 <br/> (1715 / 1827) |2005= 3884 <br/> (1883 / 2001) |2010= 4455 <br/> (2195 / 2260) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j5f8r6j967cz8tgqitj3s2i981emuvb Санта Круз Поситос (Атлзаянка) 0 1459476 26546965 26347291 2026-10-10T05:05:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546965 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Поситос |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Pocitos}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Поситос''' ({{lang-es|Santa Cruz Pocitos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Поситос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Поситос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1088 <br/> (533 / 555) |2005= 1206 <br/> (605 / 601) |2010= 1363 <br/> (677 / 686) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h67fjuu6hjnnjjtfqsreovvzc5pqiao Санта Круз Ранчо Секо (Тласко) 0 1459477 26546966 26347297 2026-10-10T05:05:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546966 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Ранчо Секо |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Rancho Seco}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Ранчо Секо''' ({{lang-es|Santa Cruz Rancho Seco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Ранчо Секо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Ранчо Секо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 20 |2010= 13 <br/> (5 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ro4ar83jvqftz82kohjxle4cgg8uxaj Санта Круз Тетела (Чияутемпан) 0 1459478 26546967 26347321 2026-10-10T05:05:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546967 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Тетела |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Tetela}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Тетела''' ({{lang-es|Santa Cruz Tetela}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Тетела лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Тетела |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2340 <br/> (1141 / 1199) |2010= 2668 <br/> (1277 / 1391) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dyoxg1cl3dyqkpuauqhlmfo1z1vh9at Санта Круз Течачалко (Панотла) 0 1459479 26546968 26347323 2026-10-10T05:05:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546968 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Течачалко |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Techachalco}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Течачалко''' ({{lang-es|Santa Cruz Techachalco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Течачалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Течачалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1797 <br/> (887 / 910) |2005= 1712 <br/> (821 / 891) |2010= 2095 <br/> (1006 / 1089) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jjmn7qb59oyd3u8ks7xkni4v14udecj Санта Круз Тласкала (Санта Круз Тласкала, Тласкала) 0 1459480 26546969 26347327 2026-10-10T05:05:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546969 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз Тласкала |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz Tlaxcala}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз Тласкала''' ({{lang-es|Santa Cruz Tlaxcala}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз Тласкала лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз Тласкала |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8282 <br/> (4059 / 4223) |2005= 4548 <br/> (2220 / 2328) |2010= 4848 <br/> (2382 / 2466) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qqien51ai9ud1e418pvidz8dt1mzhb1 Санта Круз эль Порвенир (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459481 26546973 26347366 2026-10-10T05:08:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546973 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз эль Порвенир |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz el Porvenir}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз эль Порвенир''' ({{lang-es|Santa Cruz el Porvenir}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз эль Порвенир лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз эль Порвенир |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1267 <br/> (590 / 677) |2005= 1227 <br/> (559 / 668) |2010= 1368 <br/> (625 / 743) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jhvsahgehbe5gq95eczt704dd3xdqeh Санта Круз, Ранчо (Атлзаянка) 0 1459482 26546948 26347393 2026-10-10T04:57:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546948 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz [Rancho]}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз, Ранчо''' ({{lang-es|Santa Cruz [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5ilrm60i2hrhvrxkxzb99uni36cz0et Санта Круз, Ранчо (Тласко) 0 1459483 26546949 26347394 2026-10-10T04:57:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546949 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz [Rancho]}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз, Ранчо''' ({{lang-es|Santa Cruz [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3iqu2f903jg541fi1ucmlyhoaaiy3i6 Санта Круз, Эль Серито (Калпулалпан) 0 1459484 26546950 26347404 2026-10-10T04:57:59Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546950 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Круз, Эль Серито |шен цӀе = {{lang-es|Santa Cruz, El Cerrito}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Круз, Эль Серито''' ({{lang-es|Santa Cruz, El Cerrito}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Круз, Эль Серито лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Круз, Эль Серито |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 19 <br/> (10 / 9) |2005= 47 <br/> (27 / 20) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g96tax0eib7plm3zl835esisalaozol Санта Лилия (Уамантла) 0 1459485 26546976 26347454 2026-10-10T05:09:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546976 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Лилия |шен цӀе = {{lang-es|Santa Lilia}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Лилия''' ({{lang-es|Santa Lilia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Лилия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Лилия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 11 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6ndhljt3pdt9gu6kq3nb0wuomdqpfnt Санта Лусия (Уейотлипан) 0 1459486 26546978 26347631 2026-10-10T05:12:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546978 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Лусия |шен цӀе = {{lang-es|Santa Lucía}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Лусия''' ({{lang-es|Santa Lucía}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Лусия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Лусия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 2 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 30lvmdnl2ctmmyt64i02ycwqal1k6gg Санта Маргарита (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459487 26546979 26347801 2026-10-10T05:14:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546979 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Маргарита |шен цӀе = {{lang-es|Santa Margarita}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Маргарита''' ({{lang-es|Santa Margarita}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Маргарита лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Маргарита |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2010= 11 <br/> (8 / 3) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 70j37dkmbo4p0idatof52lf22i9yc56 Санта Маргарита (Уамантла) 0 1459488 26546980 26347803 2026-10-10T05:14:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546980 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Маргарита |шен цӀе = {{lang-es|Santa Margarita}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Маргарита''' ({{lang-es|Santa Margarita}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Маргарита лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Маргарита |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 16 |2005= 6 |2010= 13 <br/> (5 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rcqojtxep8jp2j7fjm4xzi66513cf1z Санта Мария Акиявак (Контла де Хуан Куамази) 0 1459489 26546987 26348083 2026-10-10T05:18:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546987 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Акиявак |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Aquiáhuac}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Акиявак''' ({{lang-es|Santa María Aquiáhuac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Акиявак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Акиявак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 419 <br/> (201 / 218) |2005= 500 <br/> (249 / 251) |2010= 541 <br/> (272 / 269) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kmrweoewyj1bdazr2ec7tx5ibz5afvo Санта Мария Акуитлапилко (Тласкала) 0 1459490 26546988 26348087 2026-10-10T05:18:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546988 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Акуитлапилко |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Acuitlapilco}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Акуитлапилко''' ({{lang-es|Santa María Acuitlapilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Акуитлапилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Акуитлапилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 11402 <br/> (5348 / 6054) |2010= 13386 <br/> (6297 / 7089) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] munxujl56noxrvuxn2a3j7zhqzihcr6 Санта Мария Атливезиян (Яукемекан) 0 1459491 26546989 26348117 2026-10-10T05:19:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546989 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Атливезиян |шен цӀе = {{lang-es|Atlihuetzia}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Атливезиян''' ({{lang-es|Atlihuetzia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Атливезиян лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Атливезиян |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2007 <br/> (1041 / 966) |2005= 2191 <br/> (1044 / 1147) |2010= 2691 <br/> (1346 / 1345) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jon8tu6vsz51v22igkfg504m6vyg2xc Санта Мария Зотолука (Тласко) 0 1459492 26546990 26348321 2026-10-10T05:19:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546990 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Зотолука |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Zotoluca}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Зотолука''' ({{lang-es|Santa María Zotoluca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Зотолука лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Зотолука |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 162 <br/> (87 / 75) |2005= 179 <br/> (94 / 85) |2010= 232 <br/> (120 / 112) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] f67mllujc28e1k49mmy5h9d28ps6bql Санта Мария Искотла (Уейотлипан) 0 1459493 26546991 26348342 2026-10-10T05:19:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546991 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Искотла |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Ixcotla}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Искотла''' ({{lang-es|Santa María Ixcotla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Искотла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Искотла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 618 <br/> (317 / 301) |2005= 653 <br/> (322 / 331) |2010= 721 <br/> (355 / 366) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nbvzpldahs708ji2bvkor8cbtamtb4g Санта Мария Истулко (Тласкала) 0 1459494 26546992 26348345 2026-10-10T05:19:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546992 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Истулко |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Ixtulco}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Истулко''' ({{lang-es|Santa María Ixtulco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Истулко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Истулко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4565 <br/> (2220 / 2345) |2010= 5293 <br/> (2557 / 2736) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rbkpo6o4ib32ueh58f0l0f3xsdz28q2 Санта Мария лас Куевас (Атлзаянка) 0 1459495 26547007 26348406 2026-10-10T05:26:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547007 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария лас Куевас |шен цӀе = {{lang-es|Santa María las Cuevas}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария лас Куевас''' ({{lang-es|Santa María las Cuevas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария лас Куевас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария лас Куевас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 678 <br/> (348 / 330) |2005= 743 <br/> (366 / 377) |2010= 861 <br/> (419 / 442) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rw1idprcbto179cljwwp5ka6ppuum54 Санта Мария Магдалена Сонекуила (Уамантла) 0 1459496 26546993 26348426 2026-10-10T05:20:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546993 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Магдалена Сонекуила |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Magdalena Xonecuila}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Магдалена Сонекуила''' ({{lang-es|Santa María Magdalena Xonecuila}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Магдалена Сонекуила лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Магдалена Сонекуила |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 39 <br/> (19 / 20) |2005= 27 <br/> (16 / 11) |2010= 24 <br/> (16 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ifwfgbp8ukrj8y45cuyttxut6yoisqk Санта Мария Тепезала (Атлангатепек) 0 1459497 26546999 26348538 2026-10-10T05:22:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26546999 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Тепезала |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Tepetzala}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Тепезала''' ({{lang-es|Santa María Tepetzala}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Тепезала лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Тепезала |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 55 <br/> (22 / 33) |2005= 58 <br/> (27 / 31) |2010= 61 <br/> (25 / 36) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dh1wpcdqoc7jljurwpga98a2i7vnm1b Санта Мария Тескалак (Апизако) 0 1459498 26547000 26348541 2026-10-10T05:23:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547000 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Мария Тескалак |шен цӀе = {{lang-es|Santa María Texcalac}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Мария Тескалак''' ({{lang-es|Santa María Texcalac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Мария Тескалак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Мария Тескалак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5284 <br/> (2559 / 2725) |2005= 5630 <br/> (2726 / 2904) |2010= 6279 <br/> (3048 / 3231) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9y8pdijcah7y3eparld35svlalidm5o Санта Марта, Ранчо (Атлзаянка) 0 1459499 26547008 26348833 2026-10-10T05:27:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547008 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Марта, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|Santa Martha [Rancho]}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Марта, Ранчо''' ({{lang-es|Santa Martha [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Марта, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Марта, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 5 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9qp533s78w3u3g25nf2tr4kaea7z3kg Санта Ребека (Куапиястла) 0 1459500 26547019 26349031 2026-10-10T05:32:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547019 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Ребека |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rebeca}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Ребека''' ({{lang-es|Santa Rebeca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Ребека лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Ребека |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 5 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hncplzt24owjoe456v2k1urj9ew1nfw Санта Рита (Уамантла) 0 1459501 26547023 26349215 2026-10-10T05:35:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547023 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Рита |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rita}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Рита''' ({{lang-es|Santa Rita}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Рита лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Рита |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nl1djawl9w11kxn6bpdkgsatizlufdv Санта Роса (Калпулалпан) 0 1459502 26547025 26349416 2026-10-10T05:39:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547025 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Роса |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rosa}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Роса''' ({{lang-es|Santa Rosa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Роса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Роса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jldmynmsg284jyimnzok2bb6q584ps4 Санта Роса (Тепетитла де Лардизабал) 0 1459503 26547026 26349582 2026-10-10T05:41:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547026 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Роса |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rosa}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Роса''' ({{lang-es|Santa Rosa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Роса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Роса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 |2005= 36 <br/> (19 / 17) |2010= 31 <br/> (17 / 14) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c6rmsypy0y2jd6vuvfs3gc82x53kunj Санта Роса де Лима (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459504 26547028 26349670 2026-10-10T05:44:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547028 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Роса де Лима |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rosa de Lima}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Роса де Лима''' ({{lang-es|Santa Rosa de Lima}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Роса де Лима лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Роса де Лима |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 395 <br/> (194 / 201) |2005= 363 <br/> (175 / 188) |2010= 379 <br/> (194 / 185) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j9t4c0hvfffvaabe8rgw1dktyckay9f Санта Роса де Лима (Тласко) 0 1459505 26547029 26349685 2026-10-10T05:44:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547029 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Роса де Лима |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rosa de Lima}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Роса де Лима''' ({{lang-es|Santa Rosa de Lima}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Роса де Лима лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Роса де Лима |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 22 <br/> (12 / 10) |2005= 20 <br/> (11 / 9) |2010= 23 <br/> (14 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rznrar01ff8fr16lbnl6l0abdjineqx Санта Роса Мена, Колония (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459506 26547027 26349734 2026-10-10T05:43:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547027 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Роса Мена, Колония |шен цӀе = {{lang-es|Santa Rosa Mena [Colonia]}} |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Роса Мена, Колония''' ({{lang-es|Santa Rosa Mena [Colonia]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Роса Мена, Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Роса Мена, Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 58 <br/> (33 / 25) |2005= 21 <br/> (10 / 11) |2010= 77 <br/> (42 / 35) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1n95upkvj5yrbhu3dsuca4e0ww7qdey Санта Тереса (Калпулалпан) 0 1459507 26547031 26350149 2026-10-10T05:50:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547031 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Тереса |шен цӀе = {{lang-es|Santa Teresa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Тереса''' ({{lang-es|Santa Teresa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Тереса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Тереса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mml8ppvgsiy65qaa01okaurc5fllyv0 Санта Урсула Зиматепек (Яукемекан) 0 1459508 26547032 26350422 2026-10-10T05:54:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547032 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Урсула Зиматепек |шен цӀе = {{lang-es|Zimatepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Урсула Зиматепек''' ({{lang-es|Zimatepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Урсула Зиматепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Урсула Зиматепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2565 <br/> (1252 / 1313) |2005= 4342 <br/> (2087 / 2255) |2010= 7378 <br/> (3608 / 3770) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7trd72n4dni0n0zvit7rvvbews9jarp Санта Фе (Тласко) 0 1459509 26547033 26350552 2026-10-10T05:56:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547033 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Фе |шен цӀе = {{lang-es|Santa Fe}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Фе''' ({{lang-es|Santa Fe}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Фе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Фе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 29 <br/> (12 / 17) |2005= 67 <br/> (35 / 32) |2010= 40 <br/> (18 / 22) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ap0tm8c5nksn6itjf9kvoq20sespper Санта Фе ла Трохе (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459510 26547036 26350613 2026-10-10T05:58:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547036 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Фе ла Трохе |шен цӀе = {{lang-es|Santa Fe la Troje}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Фе ла Трохе''' ({{lang-es|Santa Fe la Troje}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Фе ла Трохе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Фе ла Трохе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 313 <br/> (163 / 150) |2005= 375 <br/> (192 / 183) |2010= 406 <br/> (198 / 208) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7450lx27t0razpjr2tc9wbe6hibl5ai Санта Фе Уно (Куапиястла) 0 1459511 26547034 26350615 2026-10-10T05:58:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547034 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Фе Уно |шен цӀе = {{lang-es|Santa Fe Uno}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Фе Уно''' ({{lang-es|Santa Fe Uno}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Фе Уно лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Фе Уно |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 5 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7v5alagnve3mbotlfpxoieo69fa6a4h Санта Фе Эсперанза (Чияутемпан) 0 1459512 26547035 26350623 2026-10-10T05:58:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547035 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Фе Эсперанза |шен цӀе = {{lang-es|Santa Fe Esperanza}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Фе Эсперанза''' ({{lang-es|Santa Fe Esperanza}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Фе Эсперанза лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Фе Эсперанза |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 6 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rsi18y206n49h9y5exckt25dstpjpkd Санта Фелис (Калпулалпан) 0 1459513 26547037 26350662 2026-10-10T05:58:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547037 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Фелис |шен цӀе = {{lang-es|Santa Félix}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Фелис''' ({{lang-es|Santa Félix}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Фелис лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Фелис |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nty740yug2timh2sbtcohgkzj17rzqy Санта Хустина Экатепек (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459514 26547038 26350861 2026-10-10T06:02:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547038 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Хустина Экатепек |шен цӀе = {{lang-es|Santa Justina Ecatepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Хустина Экатепек''' ({{lang-es|Santa Justina Ecatepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Хустина Экатепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Хустина Экатепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3755 <br/> (1777 / 1978) |2005= 4194 <br/> (2002 / 2192) |2010= 4616 <br/> (2191 / 2425) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9or4tkl8notvdl2vqf9aphthziz33xy Санта Элена (Атлангатепек) 0 1459515 26547039 26350937 2026-10-10T06:03:45Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547039 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Элена |шен цӀе = {{lang-es|Santa Elena}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Элена''' ({{lang-es|Santa Elena}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Элена лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Элена |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 22 <br/> (13 / 9) |2005= 22 <br/> (14 / 8) |2010= 21 <br/> (12 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 408oqnp31ao5xpim9jv9rsvb6tb7q58 Санта Элена (Закателко) 0 1459516 26547040 26350966 2026-10-10T06:04:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547040 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санта Элена |шен цӀе = {{lang-es|Santa Elena}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санта Элена''' ({{lang-es|Santa Elena}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санта Элена лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санта Элена |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c7fl9k50faxjm83h9x83le48eoctwu9 Сантияго Брито (Уамантла) 0 1459517 26547041 26352151 2026-10-10T06:13:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547041 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Брито |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Brito}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Брито''' ({{lang-es|Santiago Brito}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Брито лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Брито |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hsnn4w0cvf4xi4ui6kdwak8fg4yywmx Сантияго Вильялта (Атлангатепек) 0 1459518 26547042 26352159 2026-10-10T06:13:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547042 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Вильялта |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Villalta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Вильялта''' ({{lang-es|Santiago Villalta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Вильялта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Вильялта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 252 <br/> (124 / 128) |2005= 318 <br/> (152 / 166) |2010= 330 <br/> (162 / 168) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 021fbn9jtwmykmxdr5728ktfpu83wo5 Сантияго де лос Леонес (Сан Пабло дел Монте) 0 1459519 26547049 26352176 2026-10-10T06:18:45Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547049 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго де лос Леонес |шен цӀе = {{lang-es|Santiago de los Leones}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго де лос Леонес''' ({{lang-es|Santiago de los Leones}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго де лос Леонес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго де лос Леонес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 43 <br/> (21 / 22) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rqohly84ohopifvmtkvm41zd7k9sbrd Сантияго Кваула (Калпулалпан) 0 1459520 26547043 26352216 2026-10-10T06:13:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547043 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Кваула |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Cuaula}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Кваула''' ({{lang-es|Santiago Cuaula}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Кваула лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Кваула |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2020 <br/> (1007 / 1013) |2005= 2373 <br/> (1190 / 1183) |2010= 2614 <br/> (1294 / 1320) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] p794ryq43rqjs83gusbo7eub2tzcetp Сантияго Мичак (Нативитас) 0 1459521 26547044 26352274 2026-10-10T06:15:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547044 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Мичак |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Michac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Мичак''' ({{lang-es|Santiago Michac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Мичак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Мичак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3042 <br/> (1446 / 1596) |2005= 3196 <br/> (1483 / 1713) |2010= 3533 <br/> (1690 / 1843) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] p6kgmwxv68m02mxy21mo1qls5o9wylo Сантияго Сочимилко (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459522 26547045 26352315 2026-10-10T06:15:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547045 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Сочимилко |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Xochimilco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Сочимилко''' ({{lang-es|Santiago Xochimilco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Сочимилко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Сочимилко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 550 <br/> (269 / 281) |2005= 553 <br/> (262 / 291) |2010= 577 <br/> (273 / 304) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oxuywavz35pizgr4ludwhhd6e7fi6hg Сантияго Тепетикпак (Тотолак) 0 1459523 26547046 26352329 2026-10-10T06:16:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547046 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Тепетикпак |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Tepeticpac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Тепетикпак''' ({{lang-es|Santiago Tepeticpac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Тепетикпак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Тепетикпак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1048 <br/> (522 / 526) |2005= 1348 <br/> (653 / 695) |2010= 1512 <br/> (738 / 774) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3l6dvv4pk7c2fknkncab1qordy31a4o Сантияго Тлакочкалко (Тепеянко) 0 1459524 26547047 26352351 2026-10-10T06:16:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547047 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Тлакочкалко |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Tlacochcalco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Тлакочкалко''' ({{lang-es|Santiago Tlacochcalco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Тлакочкалко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Тлакочкалко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 926 <br/> (450 / 476) |2005= 890 <br/> (441 / 449) |2010= 1082 <br/> (537 / 545) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] k5ha042kz94xk7wi7ke1bqbb61r85a6 Сантияго Тлалпан (Уейотлипан) 0 1459525 26547048 26352354 2026-10-10T06:16:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547048 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантияго Тлалпан |шен цӀе = {{lang-es|Santiago Tlalpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантияго Тлалпан''' ({{lang-es|Santiago Tlalpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантияго Тлалпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантияго Тлалпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 708 <br/> (356 / 352) |2005= 710 <br/> (345 / 365) |2010= 728 <br/> (358 / 370) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ds9i8x5rjse2ui0wbl6v4nv7utqsi9h Санто Доминго (Атлзаянка) 0 1459526 26547050 26352467 2026-10-10T06:19:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547050 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санто Доминго |шен цӀе = {{lang-es|Santo Domingo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санто Доминго''' ({{lang-es|Santo Domingo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санто Доминго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санто Доминго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8uehdap826y9laicp2cn202qoj3o8ku Санто Доминго (Истакуистла де Марияно Матаморос) 0 1459527 26547051 26352458 2026-10-10T06:20:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547051 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санто Доминго |шен цӀе = {{lang-es|Santo Domingo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санто Доминго''' ({{lang-es|Santo Domingo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санто Доминго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санто Доминго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 6 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fgbevnzzf3hpsigebh5v065rz4ahkmr Санто Доминго Сьенега Онда (Нативитас) 0 1459528 26547052 26352633 2026-10-10T06:23:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547052 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санто Доминго Сьенега Онда |шен цӀе = {{lang-es|Santo Domingo Ciénega Honda}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санто Доминго Сьенега Онда''' ({{lang-es|Santo Domingo Ciénega Honda}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санто Доминго Сьенега Онда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санто Доминго Сьенега Онда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] evkmww6iyyyzzmfqncg4kuvq3kz3ek3 Санто Томас (Тласко) 0 1459529 26547053 26352871 2026-10-10T06:27:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547053 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санто Томас |шен цӀе = {{lang-es|Santo Tomás}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санто Томас''' ({{lang-es|Santo Tomás}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санто Томас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санто Томас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m1vq4i39f4bmva88agpp80nci2qedgj Санто Томас ла Конкордия (Нативитас) 0 1459530 26547054 26352894 2026-10-10T06:28:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547054 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Санто Томас ла Конкордия |шен цӀе = {{lang-es|Santo Tomás la Concordia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Санто Томас ла Конкордия''' ({{lang-es|Santo Tomás la Concordia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Санто Томас ла Конкордия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Санто Томас ла Конкордия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2553 <br/> (1198 / 1355) |2010= 2798 <br/> (1340 / 1458) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2apqs2aruc494981v59kycfrsfpyjb2 Сантос Лозано (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459531 26547055 26353008 2026-10-10T06:28:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547055 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сантос Лозано |шен цӀе = {{lang-es|Santos Lozano}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сантос Лозано''' ({{lang-es|Santos Lozano}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сантос Лозано лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сантос Лозано |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5rj6etzg6hanzxpd191vtlc8in326ow Сарита де ла Монтанья (Уамантла) 0 1459532 26547057 26355205 2026-10-10T06:37:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547057 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сарита де ла Монтанья |шен цӀе = {{lang-es|Sarita de la Montaña}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сарита де ла Монтанья''' ({{lang-es|Sarita de la Montaña}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сарита де ла Монтанья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сарита де ла Монтанья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 14 |2005= 16 |2010= 8 <br/> (4 / 4) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mr189jfx0lfisuxm7viz4yl4dmxi0oo Сегунда Амплиясион Постал (Тласко) 0 1459533 26547062 26359297 2026-10-10T07:10:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547062 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сегунда Амплиясион Постал |шен цӀе = {{lang-es|Segunda Ampliación Postal}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сегунда Амплиясион Постал''' ({{lang-es|Segunda Ampliación Postal}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сегунда Амплиясион Постал лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сегунда Амплиясион Постал |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8z4ofmgcvgnaek34si3agy0c0hx3z9g Сегунда Фраксион де Оливарес (Атлангатепек) 0 1459534 26547063 26359348 2026-10-10T07:11:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547063 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сегунда Фраксион де Оливарес |шен цӀе = {{lang-es|Segunda Fracción de Olivares}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сегунда Фраксион де Оливарес''' ({{lang-es|Segunda Fracción de Olivares}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сегунда Фраксион де Оливарес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сегунда Фраксион де Оливарес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1g4wy6s9ds5uy9t8aq2t4ir17pcrg8j Селия Перез (Санкторум де Лазаро Карденас) 0 1459535 26547064 26362061 2026-10-10T07:32:30Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547064 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Селия Перез |шен цӀе = {{lang-es|Celia Pérez}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Селия Перез''' ({{lang-es|Celia Pérez}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Селия Перез лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Селия Перез |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3z7mdwumqqj721nnuqhsdk86vy5niv1 Серафин Санчез Гарсия (Яукемекан) 0 1459536 26547067 26369362 2026-10-10T08:14:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547067 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Серафин Санчез Гарсия |шен цӀе = {{lang-es|Serafín Sánchez García}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Серафин Санчез Гарсия''' ({{lang-es|Serafín Sánchez García}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Серафин Санчез Гарсия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Серафин Санчез Гарсия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rwmi1v88a2vstvhgt79s2p252yhri94 Сервисио Санта Клара (Уамантла) 0 1459537 26547068 26369466 2026-10-10T08:15:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547068 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сервисио Санта Клара |шен цӀе = {{lang-es|Santa Clara [Gasolinera]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сервисио Санта Клара''' ({{lang-es|Santa Clara [Gasolinera]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сервисио Санта Клара лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сервисио Санта Клара |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10 |2005= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] p094x8y2yjugt5zhge4ufadcu5x6404 Серито де Гвадалупе (Апизако) 0 1459538 26547069 26370296 2026-10-10T08:23:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547069 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Серито де Гвадалупе |шен цӀе = {{lang-es|Cerrito de Guadalupe}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Серито де Гвадалупе''' ({{lang-es|Cerrito de Guadalupe}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Серито де Гвадалупе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Серито де Гвадалупе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2220 <br/> (1047 / 1173) |2005= 2447 <br/> (1125 / 1322) |2010= 2428 <br/> (1112 / 1316) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 48m5vzts2x73w9gpez3z2jtewe2ofne Серито де Гвадалупе (Теренате) 0 1459539 26547070 26370298 2026-10-10T08:24:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547070 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Серито де Гвадалупе |шен цӀе = {{lang-es|Cerrito de Guadalupe}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Серито де Гвадалупе''' ({{lang-es|Cerrito de Guadalupe}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Серито де Гвадалупе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Серито де Гвадалупе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 <br/> (7 / 5) |2005= 14 <br/> (7 / 7) |2010= 15 <br/> (7 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] aiotbxt8jfspb13v91ogf8rirp30v75 Серо де лас Флорес (Атлангатепек) 0 1459540 26547076 26371061 2026-10-10T08:43:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547076 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Серо де лас Флорес |шен цӀе = {{lang-es|Cerro de las Flores}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Серо де лас Флорес''' ({{lang-es|Cerro de las Flores}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Серо де лас Флорес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Серо де лас Флорес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 47 <br/> (26 / 21) |2005= 47 <br/> (28 / 19) |2010= 47 <br/> (30 / 17) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dck0g3f1dv1h9mbz58b504nu2pwtvk8 Серо дел Метекази (Тотолак) 0 1459541 26547077 26371222 2026-10-10T08:44:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547077 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Серо дел Метекази |шен цӀе = {{lang-es|Cerro del Metecatzi}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Серо дел Метекази''' ({{lang-es|Cerro del Metecatzi}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Серо дел Метекази лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Серо дел Метекази |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bnaz8bdim1dqk8h0fg68dzzwuhm6gm0 Сикозинко (Сикозинко, Тласкала) 0 1459542 26547080 26373945 2026-10-10T09:11:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547080 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сикозинко |шен цӀе = {{lang-es|Xicohtzinco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сикозинко''' ({{lang-es|Xicohtzinco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сикозинко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сикозинко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10226 <br/> (4864 / 5362) |2005= 10732 <br/> (5076 / 5656) |2010= 12255 <br/> (5856 / 6399) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c2i4p9xld4qhz08fw86qb48xejlqeuw Силвестре Гарсия Алтамирано (Уамантла) 0 1459543 26547081 26374168 2026-10-10T09:13:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547081 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Силвестре Гарсия Алтамирано |шен цӀе = {{lang-es|Silvestre García Altamirano}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Силвестре Гарсия Алтамирано''' ({{lang-es|Silvestre García Altamirano}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Силвестре Гарсия Алтамирано лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Силвестре Гарсия Алтамирано |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 13 <br/> (7 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c12b60ltg7wmyqtnnxn9skoqxfau9mp Синко Сантос (Халтокан) 0 1459544 26547082 26375284 2026-10-10T09:22:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547082 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Синко Сантос |шен цӀе = {{lang-es|Cinco Santos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Синко Сантос''' ({{lang-es|Cinco Santos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Синко Сантос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Синко Сантос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jj1jkfvkxcyk8zd72itif0ekw9qi6a8 Сирило Бедолья (Уейотлипан) 0 1459545 26547083 26375839 2026-10-10T09:28:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547083 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сирило Бедолья |шен цӀе = {{lang-es|Cirilo Bedolla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сирило Бедолья''' ({{lang-es|Cirilo Bedolla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сирило Бедолья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сирило Бедолья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qlyk6fgyrkyjbowkf8has7r27meay57 Сиудад де Апизако (Апизако) 0 1459546 26547084 26376399 2026-10-10T09:33:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547084 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сиудад де Апизако |шен цӀе = {{lang-es|Apizaco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сиудад де Апизако''' ({{lang-es|Apizaco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сиудад де Апизако лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сиудад де Апизако |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 48049 <br/> (22872 / 25177) |2005= 49459 <br/> (23336 / 26123) |2010= 49506 <br/> (23186 / 26320) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qth7xl8daf288jmzxai6c3eqn73tkju Сиудад де Нанакамилпа (Нанакамилпа де Марияно Ариста) 0 1459547 26547085 26376413 2026-10-10T09:34:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547085 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сиудад де Нанакамилпа |шен цӀе = {{lang-es|Nanacamilpa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сиудад де Нанакамилпа''' ({{lang-es|Nanacamilpa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сиудад де Нанакамилпа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сиудад де Нанакамилпа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10768 <br/> (5251 / 5517) |2005= 11653 <br/> (5595 / 6058) |2010= 12177 <br/> (5922 / 6255) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 59u9ksg7q6u84lollysvbuliolrrs9f Сометла (Тетла де ла Солидаридад) 0 1459548 26547091 26383870 2026-10-10T10:24:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547091 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сометла |шен цӀе = {{lang-es|Xometla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сометла''' ({{lang-es|Xometla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сометла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сометла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3juda73tg7no5lztv7hxqak932lu6p8 Сояколози (Сан Пабло дел Монте) 0 1459549 26547098 26386515 2026-10-10T10:47:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26547098 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Сояколози |шен цӀе = {{lang-es|Xoyacolotzi}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Сояколози''' ({{lang-es|Xoyacolotzi}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Сояколози лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Сояколози |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 40 <br/> (21 / 19) |2010= 38 <br/> (16 / 22) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 806assm9p66das37dyrolupggfz5pv9 Дийцар:Болакхой 1 2007655 26546482 16105209 2026-10-09T15:00:37Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[Дийцар:Болакой]] → [[Дийцар:Болакхой]] 16105209 wikitext text/x-wiki {{WikiProject banner shell|class=C|1= {{WikiProject Ethnic groups|importance=Mid}} }} se43wek3wdxpmq09nck4fnc1d7dm91g Дийцар:Кадыров, Рамзан Ахматович 1 2010128 26546599 26544940 2026-10-09T19:07:52Z ~2026-54388-82 48388 Йухадаьккхина [[Special:Diff/26544940|26544940]] [[Special:Contributions/~2026-53415-13|~2026-53415-13]] ([[User talk:~2026-53415-13|дийцар]]) декъашхочун нисдар 26546599 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Biography}} 9038uj5dbpkas1yzrjw48igfbxc6iv8 Коновалов, Игорь Олегович 0 2025500 26546493 26546406 2026-10-09T15:20:26Z Саид Мисарбиев 12762 26546493 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] js4acm5ulm6vs6iymla24c9zidlriy5 26546494 26546493 2026-10-09T15:22:04Z Саид Мисарбиев 12762 26546494 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] r1vn6n64hd3g5f7qmyaxi9ejp9ipqb2 26546496 26546494 2026-10-09T15:38:55Z Саид Мисарбиев 12762 /* Билгалдахарш */ 26546496 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. == Ловзаран статистика == {{Updated|2025-08-30}} {{КлСтат|Лига|Кедаш<ref>В графу «Кубки» входят игры и голы в национальных кубках, кубках лиги и суперкубках.</ref>|Еврокедаш<ref>В графу «Еврокубки» входят игры и голы в кубках УЕФА.</ref>|Хьалайаларан (охьайаларан)<br>матчаш<ref>В графу «Стыковые матчи» входят игры и голы в матчах за право участия в [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]].</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|шераш=3}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|3|0|1|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|ФКъЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|13|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|23|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||39|2|4|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Клуб|{{фарм-клуб}}[[Кубань-2]]|[[Футболех ловзаран Россин шолгӀа лига|ПФЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|17|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|2|0|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||19|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|шераш=5}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|7|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|27|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|29|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|6|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|1|0|3|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|2|7|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Урал (футболан клуб)|Урал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[СКА-Хабаровск]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2023/2024|2023/24]]|13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2024/2025|2024/25]]|2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Динамо-Брест]]|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат|Лакхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат 2025|2025]]|20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|203|11|17|0|2|0|0|0}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] j4y35e27y49yp8gwt57kwp2r6h2wima 26546498 26546496 2026-10-09T15:40:16Z Саид Мисарбиев 12762 /* Ловзаран статистика */ 26546498 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. == Клубан карьера == Вина [[Белореченск|Белореченскехь]]. Футболех ловза волавелла белореченскан «Юность» ДЮСШ. 2007 шеран аьхка дехьаваьлла москохан «[[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартакан]]» академе<ref>{{Cite web|url=https://rusteam.su/players/konovalov.html|title=«СПАРТАКУ» ОН НЕ ПРИГОДИЛСЯ|website=rusteam.su|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614145343/https://rusteam.su/players/konovalov.html|archive-date=2024-06-14|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. == Ловзаран статистика == {{Updated|2025-08-30}} {{КлСтат|Лига|Кедаш<ref>В графу «Кубки» входят игры и голы в национальных кубках, кубках лиги и суперкубках.</ref>|Еврокедаш<ref>В графу «Еврокубки» входят игры и голы в кубках УЕФА.</ref>|Хьалайаларан (охьайаларан)<br>матчаш<ref>В графу «Стыковые матчи» входят игры и голы в матчах за право участия в [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]].</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|шераш=3}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|3|0|1|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|ФКъЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|13|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|23|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||39|2|4|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Клуб|{{фарм-клуб}}[[Кубань-2]]|[[Футболех ловзаран Россин шолгӀа лига|ПФЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|17|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|2|0|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||19|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|шераш=5}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|7|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|27|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|29|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|6|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|1|0|3|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|2|7|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Урал (футболан клуб)|Урал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[СКА-Хабаровск]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2023/2024|2023/24]]|13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2024/2025|2024/25]]|2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Динамо-Брест]]|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат|Лакхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат 2025|2025]]|20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|203|11|17|0|2|0|0|0}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] 9dmdalkgq8j35mc7kn4d1ort9w9m82c 26546500 26546498 2026-10-09T15:56:46Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26546500 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. == Клубан карьера == Вина [[Белореченск|Белореченскехь]]. Футболех ловза волавелла белореченскан «Юность» ДЮСШ. 2007 шеран аьхка дехьаваьлла москохан «[[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартакан]]» академе<ref>{{Cite web|url=https://rusteam.su/players/konovalov.html|title=«СПАРТАКУ» ОН НЕ ПРИГОДИЛСЯ|website=rusteam.su|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614145343/https://rusteam.su/players/konovalov.html|archive-date=2024-06-14|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. 2013 шарахь дуьйна левзина «Спартакан» кегийрхойн командин йукъахь, [[Кегийрхойн футболан лига|кегийрхойн хьалхейаккхарехь]] цунна йукъахь левзина 3 матчехь. == Ловзаран статистика == {{Updated|2025-08-30}} {{КлСтат|Лига|Кедаш<ref>В графу «Кубки» входят игры и голы в национальных кубках, кубках лиги и суперкубках.</ref>|Еврокедаш<ref>В графу «Еврокубки» входят игры и голы в кубках УЕФА.</ref>|Хьалайаларан (охьайаларан)<br>матчаш<ref>В графу «Стыковые матчи» входят игры и голы в матчах за право участия в [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]].</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|шераш=3}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|3|0|1|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|ФКъЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|13|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|23|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||39|2|4|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Клуб|{{фарм-клуб}}[[Кубань-2]]|[[Футболех ловзаран Россин шолгӀа лига|ПФЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|17|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|2|0|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||19|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|шераш=5}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|7|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|27|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|29|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|6|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|1|0|3|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|2|7|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Урал (футболан клуб)|Урал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[СКА-Хабаровск]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2023/2024|2023/24]]|13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2024/2025|2024/25]]|2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Динамо-Брест]]|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат|Лакхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат 2025|2025]]|20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|203|11|17|0|2|0|0|0}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] 33pyqh36gonr9twa75yek1ur177ip6k 26546501 26546500 2026-10-09T16:04:48Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26546501 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. == Клубан карьера == Вина [[Белореченск|Белореченскехь]]. Футболех ловза волавелла белореченскан «Юность» ДЮСШ. 2007 шеран аьхка дехьаваьлла москохан «[[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартакан]]» академе<ref>{{Cite web|url=https://rusteam.su/players/konovalov.html|title=«СПАРТАКУ» ОН НЕ ПРИГОДИЛСЯ|website=rusteam.su|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614145343/https://rusteam.su/players/konovalov.html|archive-date=2024-06-14|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. 2013 шарахь дуьйна левзина «Спартакан» кегийрхойн командин йукъахь, [[Кегийрхойн футболан лига|кегийрхойн хьалхейаккхарехь]] цунна йукъахь левзина 3 матчехь. == Карьера къоман командехь == 2017 шеран майхь дуьххьара кхайкхира [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Россин кегийрхойн къоман команде]]<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/sport/news/2017/05/16/n_10054727.shtml|title=Назван состав молодежной сборной России по футболу на контрольные матчи|lang=ru|website=Газета.Ru|date=2024-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530143729/https://www.gazeta.ru/sport/news/2017/05/16/n_10054727.shtml|archive-date=2020-05-30|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. 2017 шеран 27 майхь дебют йира къоман командехь доттагӀаллин матчехь [[Футболех ловзаран Узбекистанан гулйина команда (23 шо кхачанза)|Узбекистанан кегийрхойн къоман командехь]], хьалхара тайм дӀайаьлча хийцира [[Фомин, Даниил Дмитриевич|Фомин Даниил]]<ref>{{Cite web|url=https://rfs.ru/match/43608|title=Матч: Узбекистан 3:4 Россия|lang=ru-RU|website=Российский футболан союз|access-date=2024-06-14|archive-date=2024-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20240225153040/https://rfs.ru/match/43608|url-status=live}}</ref>. == Ловзаран статистика == {{Updated|2025-08-30}} {{КлСтат|Лига|Кедаш<ref>В графу «Кубки» входят игры и голы в национальных кубках, кубках лиги и суперкубках.</ref>|Еврокедаш<ref>В графу «Еврокубки» входят игры и голы в кубках УЕФА.</ref>|Хьалайаларан (охьайаларан)<br>матчаш<ref>В графу «Стыковые матчи» входят игры и голы в матчах за право участия в [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]].</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|шераш=3}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|3|0|1|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|ФКъЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|13|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|23|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||39|2|4|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Клуб|{{фарм-клуб}}[[Кубань-2]]|[[Футболех ловзаран Россин шолгӀа лига|ПФЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|17|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|2|0|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||19|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|шераш=5}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|7|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|27|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|29|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|6|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|1|0|3|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|2|7|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Урал (футболан клуб)|Урал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[СКА-Хабаровск]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2023/2024|2023/24]]|13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2024/2025|2024/25]]|2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Динамо-Брест]]|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат|Лакхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат 2025|2025]]|20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|203|11|17|0|2|0|0|0}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] ikozqv6u9b70p4rytqsgc7jb80vkkj2 26546502 26546501 2026-10-09T16:07:14Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26546502 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. == Клубан карьера == Вина [[Белореченск|Белореченскехь]]. Футболех ловза волавелла белореченскан «Юность» ДЮСШ. 2007 шеран аьхка дехьаваьлла москохан «[[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартакан]]» академе<ref>{{Cite web|url=https://rusteam.su/players/konovalov.html|title=«СПАРТАКУ» ОН НЕ ПРИГОДИЛСЯ|website=rusteam.su|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614145343/https://rusteam.su/players/konovalov.html|archive-date=2024-06-14|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. 2013 шарахь дуьйна левзина «Спартакан» кегийрхойн командин йукъахь, [[Кегийрхойн футболан лига|кегийрхойн хьалхейаккхарехь]] цунна йукъахь левзина 3 матчехь. 2014 шеран июлехь дехьаваьлла подольскан «[[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязан]]» кегийрхойн команде<ref>{{Cite web|url=http://old.ffmo.ru/node/27972|title=Коновалов Игорь Олегович {{!}} Футбол Подмосковья|website=old.ffmo.ru|access-date=2024-06-14|archive-date=2024-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614145437/http://old.ffmo.ru/node/27972|url-status=live}}</ref>. == Карьера къоман командехь == 2017 шеран майхь дуьххьара кхайкхира [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Россин кегийрхойн къоман команде]]<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/sport/news/2017/05/16/n_10054727.shtml|title=Назван состав молодежной сборной России по футболу на контрольные матчи|lang=ru|website=Газета.Ru|date=2024-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530143729/https://www.gazeta.ru/sport/news/2017/05/16/n_10054727.shtml|archive-date=2020-05-30|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. 2017 шеран 27 майхь дебют йира къоман командехь доттагӀаллин матчехь [[Футболех ловзаран Узбекистанан гулйина команда (23 шо кхачанза)|Узбекистанан кегийрхойн къоман командехь]], хьалхара тайм дӀайаьлча хийцира [[Фомин, Даниил Дмитриевич|Фомин Даниил]]<ref>{{Cite web|url=https://rfs.ru/match/43608|title=Матч: Узбекистан 3:4 Россия|lang=ru-RU|website=Российский футболан союз|access-date=2024-06-14|archive-date=2024-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20240225153040/https://rfs.ru/match/43608|url-status=live}}</ref>. == Ловзаран статистика == {{Updated|2025-08-30}} {{КлСтат|Лига|Кедаш<ref>В графу «Кубки» входят игры и голы в национальных кубках, кубках лиги и суперкубках.</ref>|Еврокедаш<ref>В графу «Еврокубки» входят игры и голы в кубках УЕФА.</ref>|Хьалайаларан (охьайаларан)<br>матчаш<ref>В графу «Стыковые матчи» входят игры и голы в матчах за право участия в [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]].</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|шераш=3}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|3|0|1|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|ФКъЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|13|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|23|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||39|2|4|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Клуб|{{фарм-клуб}}[[Кубань-2]]|[[Футболех ловзаран Россин шолгӀа лига|ПФЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|17|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|2|0|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||19|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|шераш=5}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|7|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|27|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|29|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|6|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|1|0|3|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|2|7|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Урал (футболан клуб)|Урал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[СКА-Хабаровск]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2023/2024|2023/24]]|13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2024/2025|2024/25]]|2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Динамо-Брест]]|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат|Лакхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат 2025|2025]]|20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|203|11|17|0|2|0|0|0}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] gltjvd8k0nukzh49k3me3lgfm3wqmjf 26546503 26546502 2026-10-09T16:12:44Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26546503 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Коновалов Игорь | Йуьззина цӀе = Коновалов Игорь Олегович | Сурт = Igor Konovalov 2021.jpg | Суьртах лаьцна = Коновалов «Ахьмад» йукъахь 2021 ш. | Локхалла = 185 | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]] | Лоьмар = 11 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |{{0|0000}}—2007|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ Юность (Белореченск)| |2007—2014|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]| |2014|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]| |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|}} | Клубаш = {{спортан карьера |2015—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|39 (2) |2016—2017|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Кубань-2]]|19 (3) |2018—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|70 (2) |2021|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|9 (0) |2021—2022|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|25 (3) |2022—2023|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Урал (футболан клуб)|Урал]]|6 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[СКА-Хабаровск]]|13 (0) |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|2 (0) |2025|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо-Брест]]|20 (1) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец]]|0 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2018|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Росси (21 шо кхачанза)]]|5 (0)}} | клубах дерг карладаккхар = 18.5.2026 }} '''Конова́лов И́горь Оле́гович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, новороссийскан «[[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморецан]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. == Клубан карьера == Вина [[Белореченск|Белореченскехь]]. Футболех ловза волавелла белореченскан «Юность» ДЮСШ. 2007 шеран аьхка дехьаваьлла москохан «[[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартакан]]» академе<ref>{{Cite web|url=https://rusteam.su/players/konovalov.html|title=«СПАРТАКУ» ОН НЕ ПРИГОДИЛСЯ|website=rusteam.su|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614145343/https://rusteam.su/players/konovalov.html|archive-date=2024-06-14|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. 2013 шарахь дуьйна левзина «Спартакан» кегийрхойн командин йукъахь, [[Кегийрхойн футболан лига|кегийрхойн хьалхейаккхарехь]] цунна йукъахь левзина 3 матчехь. 2014 шеран июлехь дехьаваьлла подольскан «[[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязан]]» кегийрхойн команде<ref>{{Cite web|url=http://old.ffmo.ru/node/27972|title=Коновалов Игорь Олегович {{!}} Футбол Подмосковья|website=old.ffmo.ru|access-date=2024-06-14|archive-date=2024-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614145437/http://old.ffmo.ru/node/27972|url-status=live}}</ref>. 2025 шеран 14 февралехь белоруссин «[[Динамо-Брест]]» клубан йукъа вахана<ref>{{Cite web|url=https://dynamo-brest.by/igor-konovalov-novyj-igrok-dinamo-brest|title=Игорь Коновалов – новый ловзархо «Динамо-Брест»!|website=dynamo-brest.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20250215103025/https://dynamo-brest.by/igor-konovalov-novyj-igrok-dinamo-brest|archive-date=2025-02-15|access-date=2025-02-15|url-status=live}}</ref>. 2025 шеран 10 июлехь Ӏаьржаламанчоьнан «[[Сутьеска (футболан клуб)|Сутьеска]]» клубан дуьхьала дебют йира [[УЕФА конференцийн лига 2025/2026. Квалификаци|УЕФА конференцийн лигин квалификацин раундехь]]<ref>{{Cite web|url=https://ru.uefa.com/uefaconferenceleague/match/2045327--sutjeska-vs-dynamo-brest/|title=Сутьеска vs Динамо-Брест {{!}} Лига конференций УЕФА 2025/26|lang=ru|last=UEFA.com|website=UEFA.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715034150/https://ru.uefa.com/uefaconferenceleague/match/2045327--sutjeska-vs-dynamo-brest/|archive-date=2025-07-15|access-date=2025-07-15|url-status=live}}</ref>. == Карьера къоман командехь == 2017 шеран майхь дуьххьара кхайкхира [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда (21 шо кхачанза)|Россин кегийрхойн къоман команде]]<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/sport/news/2017/05/16/n_10054727.shtml|title=Назван состав молодежной сборной России по футболу на контрольные матчи|lang=ru|website=Газета.Ru|date=2024-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530143729/https://www.gazeta.ru/sport/news/2017/05/16/n_10054727.shtml|archive-date=2020-05-30|access-date=2024-06-14|url-status=live}}</ref>. 2017 шеран 27 майхь дебют йира къоман командехь доттагӀаллин матчехь [[Футболех ловзаран Узбекистанан гулйина команда (23 шо кхачанза)|Узбекистанан кегийрхойн къоман командехь]], хьалхара тайм дӀайаьлча хийцира [[Фомин, Даниил Дмитриевич|Фомин Даниил]]<ref>{{Cite web|url=https://rfs.ru/match/43608|title=Матч: Узбекистан 3:4 Россия|lang=ru-RU|website=Российский футболан союз|access-date=2024-06-14|archive-date=2024-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20240225153040/https://rfs.ru/match/43608|url-status=live}}</ref>. == Ловзаран статистика == {{Updated|2025-08-30}} {{КлСтат|Лига|Кедаш<ref>В графу «Кубки» входят игры и голы в национальных кубках, кубках лиги и суперкубках.</ref>|Еврокедаш<ref>В графу «Еврокубки» входят игры и голы в кубках УЕФА.</ref>|Хьалайаларан (охьайаларан)<br>матчаш<ref>В графу «Стыковые матчи» входят игры и голы в матчах за право участия в [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]].</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|шераш=3}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|3|0|1|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|ФКъЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|13|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|23|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||39|2|4|0|-|-|0|0}} {{КлСтат/Клуб|{{фарм-клуб}}[[Кубань-2]]|[[Футболех ловзаран Россин шолгӀа лига|ПФЛ]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2016/2017|2016/17]]|17|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[ПФЛ хьалхейаккхар 2017/2018|2017/18]]|2|0|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||19|3|-|-|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|шераш=5}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РФПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|7|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Лига|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|27|1|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|29|1|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|6|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|1|0|3|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|2|7|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||9|0|1|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Ахьмад (футболан клуб)|Ахьмад]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||25|3|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|{{аренда}}[[Урал (футболан клуб)|Урал]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|РПЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||6|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[СКА-Хабаровск]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2023/2024|2023/24]]|13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||13|0|2|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига|Хьалхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин хьалхара лига 2024/2025|2024/25]]|2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||2|0|0|0|-|-|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Динамо-Брест]]|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат|Лакхара лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Беларусин чемпионат 2025|2025]]|20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||20|1|1|0|2|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|203|11|17|0|2|0|0|0}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо-Брест хӀоттам}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой (21 шо кхачанза)]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Урал» ловзархой]] [[Категори:ФК «СКА-Хабаровск» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-Брест» ловзархой]] 5wxo47vy7jhmo4sao52j2g4e1oxxbge ГӀагӀатӀла 0 2025503 26546475 2026-10-09T14:41:42Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[ГӀагӀатӀла]] → [[ГӀагӀатла]] 26546475 wikitext text/x-wiki #дӀасахьажор' [[ГӀагӀатла]] 73h75vbmnzzz6t347rz9dfl75u8qfnr Дийцар:ГӀагӀатӀла 1 2025504 26546477 2026-10-09T14:41:42Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[Дийцар:ГӀагӀатӀла]] → [[Дийцар:ГӀагӀатла]] 26546477 wikitext text/x-wiki #дӀасахьажор' [[Дийцар:ГӀагӀатла]] cn0i0i2wjpm49pnh1dd7rrlwkd7f3zo Болакой 0 2025505 26546481 2026-10-09T15:00:37Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[Болакой]] → [[Болакхой]] 26546481 wikitext text/x-wiki #дӀасахьажор' [[Болакхой]] 26jac92ghr88jhvrfixbk4dds13j8al Дийцар:Болакой 1 2025506 26546483 2026-10-09T15:00:37Z Mahamadi Baza 39916 Mahamadi Baza цӀе хийцина [[Дийцар:Болакой]] → [[Дийцар:Болакхой]] 26546483 wikitext text/x-wiki #дӀасахьажор' [[Дийцар:Болакхой]] re9qz0axpxm143l8wglfwo2s99wwg44 Корнаухов, Олег Дмитриевич 0 2025507 26546506 2026-10-09T16:21:58Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб =...» 26546506 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} ie28zt7gw8oxgugatq15t8kddyytgea 26546509 26546506 2026-10-09T16:27:57Z Саид Мисарбиев 12762 26546509 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] if9jiwtgtb7vadp720my39og5f2idd2 26546517 26546509 2026-10-09T17:39:59Z Саид Мисарбиев 12762 26546517 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] cfng4269rzs7dgul4b2y1dqfgswupnw 26546518 26546517 2026-10-09T17:41:00Z Саид Мисарбиев 12762 26546518 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] ahq6uhttcg2iu5c3o1og93wd64adrcl 26546523 26546518 2026-10-09T17:46:05Z Саид Мисарбиев 12762 26546523 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] nwrph4ta0913k145do4d80kihkvu0iw 26546524 26546523 2026-10-09T17:47:09Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546524 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] bqi0227pgr2ggler6yhub1dgf8m0hu7 26546528 26546524 2026-10-09T17:52:44Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546528 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне аг\оно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] sxa73cjxu6u1sut5ljt2zdr2j6xfz2b 26546530 26546528 2026-10-09T17:53:17Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546530 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] m7yskfxw6ea59tp9qlt1alcl9t764qh 26546531 26546530 2026-10-09T17:53:53Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546531 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] 198dclq101dbj1viu3hcem82kcz97hc 26546535 26546531 2026-10-09T17:58:36Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546535 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка<small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] 4sr2b3uzylo5vypgo9q220oqhvnz7nl 26546536 26546535 2026-10-09T17:59:10Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546536 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка <small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] kqaqsjjlb68ttgbxfsxdkrdpbc0qz0q 26546544 26546536 2026-10-09T18:07:41Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546544 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка <small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. == Кхиамаш == '''ЦСКА''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] дато совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1998|1998]] * Россин чемпионатан борзанан совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] толамхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2001/2002|2001/02]] * Россин Кедан финалхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 1999/2000|1999/2000]] '''шен''' * [[Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан исписка|Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан испискашкахь]] (2): № 3 — 1998, 1999 * «[[Спорт-Экспресс]]о» мах хадорца аьрру турслошна йукъахь 2-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] (йуккъера балл ''6,06'') == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] oscmgtgi52q8q0g5wcs2v975robfp92 26546549 26546544 2026-10-09T18:09:18Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546549 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка <small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. Чекхйаьккхина [[МПФОьА]] (1998). == Кхиамаш == '''ЦСКА''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] дато совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1998|1998]] * Россин чемпионатан борзанан совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] толамхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2001/2002|2001/02]] * Россин Кедан финалхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 1999/2000|1999/2000]] '''шен''' * [[Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан исписка|Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан испискашкахь]] (2): № 3 — 1998, 1999 * «[[Спорт-Экспресс]]о» мах хадорца аьрру турслошна йукъахь 2-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] (йуккъера балл ''6,06'') == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] stq9s3mi9r1f4so6j1kyse7g20b0wq8 26546554 26546549 2026-10-09T18:16:24Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546554 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка <small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. Чекхйаьккхина [[МПФОьА]] (1998). == Карьера къоман командехь == Левзина цхьаьна доттагӀаллин матчехь [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]]: 1998 шеран 18 ноябрехь хьошалгӀара матчехь [[Футболех ловзаран Бразилин гулйина команда|Бразилин къоман командица]] (1:5) цхьаъ хийца араваьлла, левзина 69 минотехь, 66 минотехь [[пенальти|пенальтера]] гол тоьхна, можа карточка а даьккхина. == Кхиамаш == '''ЦСКА''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] дато совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1998|1998]] * Россин чемпионатан борзанан совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] толамхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2001/2002|2001/02]] * Россин Кедан финалхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 1999/2000|1999/2000]] '''шен''' * [[Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан исписка|Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан испискашкахь]] (2): № 3 — 1998, 1999 * «[[Спорт-Экспресс]]о» мах хадорца аьрру турслошна йукъахь 2-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] (йуккъера балл ''6,06'') == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] gvrtchs7ldrcl1q1pbhicat17kh9dz3 26546557 26546554 2026-10-09T18:18:57Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546557 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка <small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. Чекхйаьккхина [[МПФОьА]] (1998). 2010 шарахь дуьйна — «[[Росси 2]]» телеканалан спортан комментатор Россин чемпионатан матчашкахь. == Карьера къоман командехь == Левзина цхьаьна доттагӀаллин матчехь [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]]: 1998 шеран 18 ноябрехь хьошалгӀара матчехь [[Футболех ловзаран Бразилин гулйина команда|Бразилин къоман командица]] (1:5) цхьаъ хийца араваьлла, левзина 69 минотехь, 66 минотехь [[пенальти|пенальтера]] гол тоьхна, можа карточка а даьккхина. == Кхиамаш == '''ЦСКА''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] дато совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1998|1998]] * Россин чемпионатан борзанан совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] толамхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2001/2002|2001/02]] * Россин Кедан финалхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 1999/2000|1999/2000]] '''шен''' * [[Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан исписка|Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан испискашкахь]] (2): № 3 — 1998, 1999 * «[[Спорт-Экспресс]]о» мах хадорца аьрру турслошна йукъахь 2-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] (йуккъера балл ''6,06'') == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] llvtcz5onyeqlyx3g1utn4n7krg3vmd 26546559 26546557 2026-10-09T18:20:54Z Саид Мисарбиев 12762 /* Карьера къоман командехь */ 26546559 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка <small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. Чекхйаьккхина [[МПФОьА]] (1998). 2010 шарахь дуьйна — «[[Росси 2]]» телеканалан спортан комментатор Россин чемпионатан матчашкахь. == Карьера къоман командехь == Левзина цхьаьна доттагӀаллин матчехь [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]]: 1998 шеран 18 ноябрехь хьошалгӀара матчехь [[Футболех ловзаран Бразилин гулйина команда|Бразилин къоман командица]] (1:5) цхьаъ хийца араваьлла, левзина 69 минотехь, 66 минотехь [[пенальти|пенальтера]] гол тоьхна, можа карточка а даьккхина. 1995 шарахь ши матч левзина Россин олимпийн (кегийрхойн) командехь. == Кхиамаш == '''ЦСКА''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] дато совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1998|1998]] * Россин чемпионатан борзанан совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] толамхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2001/2002|2001/02]] * Россин Кедан финалхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 1999/2000|1999/2000]] '''шен''' * [[Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан исписка|Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан испискашкахь]] (2): № 3 — 1998, 1999 * «[[Спорт-Экспресс]]о» мах хадорца аьрру турслошна йукъахь 2-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] (йуккъера балл ''6,06'') == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] 4bdv8worq8v2v49r97uecctoq8tkc3z 26546565 26546559 2026-10-09T18:25:42Z Саид Мисарбиев 12762 /* Биографи */ 26546565 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Корнаухов Олег | Йуьззина цӀе = Корнаухов Олег Дмитриевич | Сурт = Олег Корнаухов.jpg | Локхалла = 182 | Позици = аьрру [[Турсло (футбол)|турсло]], аьтту [[Турсло (футбол)|турсло]] | Карара клуб = {{Россин байракх}} ДЮСШ [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] | ГӀуллакх = директор | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|ФШМ]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1991|{{ССРС байракх|20px}} [[ФШМ (футболан клуб)|Звезда (Москох)]]|2 (0) |1992—1997|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Лужники]]|77 (1) |1992—1997|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо-Д|Торпедо-Лужники-д]]|75 (5) |1997|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|14 (1) |1998—2003|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|104 (7) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА-2 (футболан клуб, Москох)|ЦСКА-2 (Москох)]]|2 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|16 (4) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|25 (0) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|12 (0) |2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|20 (0) |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (0) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Спортакадемклуб (футболан клуб)|Спортакадемклуб]]|19 (0) |2009|{{Россин байракх|20px}} [[Дмитров (футболан клуб)|Дмитров]]|28 (3)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |1998|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|1 (1)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2010—2018|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|тренер |2018—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} ДЮСШ ЦСКА|директор}} }} '''Корнау́хов Оле́г Дми́триевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[Турсло (футбол)|турсло]]. == Биографи == Вевза дукхаха дерг москохан «[[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо]]» а, [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] а клубашкахь ловзарца, цунна йукъахь шозза [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] совгӀатхо хилла. 2007 шарахь Российн хьалхарчу дивизионехь йолчу «Торпедо» Москох клубан ловзархо вара. Корнауховс шен карьера йолийра «Торпедо» тобанехь, 1997 шо кхаччалц цигахь ловзуш, 10 шо гергга хан йаьлча йухавеара. 2007 шеран октябрехь «Торпедо» шинне агӀоно бертахь дӀайаьккхира цуьнан контракт. 2008 шеран июлехь иза йукъаваьккхира Россин хьалхарчу дивизионан «Спортакадемклуб» («Москох») клубан тептаре. 2009-чу шарахь иза ловзуш вара Россин шолгӀачу дивизионан «Дмитров» клубехь. Йерриге [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан лакхарчу лигехь]] 6 командин йукъахь левзира 247 матчехь, чутуьйхира 13 буьрка <small>(Корнауховс дакъалаьцна кхин цхьаьна матчан жамӀ дӀадаьккхира)</small>. Чекхйаьккхина [[МПФОьА]] (1998). 2010 шарахь дуьйна — «[[Росси 2]]» телеканалан спортан комментатор Россин чемпионатан матчашкахь. 2010 шарахь дуьйна болх беш ву [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА]] ДЮСШ тренер<ref>{{Cite web |url=http://www.championat.ru/football/news-562667.html |title=Корнаухов будет работать тренером в ДЮСШ ЦСКА |access-date=2010-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006004218/http://www.championat.ru/football/news-562667.html |archive-date=2010-10-06 |url-status=dead }}</ref>. 2018 шеран 18 декабрехь дуьйна — ЦСКА ДЮСШ директор<ref>{{Cite web |url=https://pfc-cska.com/novosti/vse-novosti/club/oleg-kornaukhov-naznachen-direktorom-dyussh-pfk-cska/ |title=Олег Корнаухов назначен директором ДЮСШ ПФК ЦСКА — Все новости — официальный сайт ПФК ЦСКА<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2018-12-18 |archive-date=2018-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219000803/https://pfc-cska.com/novosti/vse-novosti/club/oleg-kornaukhov-naznachen-direktorom-dyussh-pfk-cska/ |url-status=live }}</ref> Муьрашкахь кхойкхуш ву "Матч ТВ" канало шен эфирашка эскспертан ролехь. == Карьера къоман командехь == Левзина цхьаьна доттагӀаллин матчехь [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]]: 1998 шеран 18 ноябрехь хьошалгӀара матчехь [[Футболех ловзаран Бразилин гулйина команда|Бразилин къоман командица]] (1:5) цхьаъ хийца араваьлла, левзина 69 минотехь, 66 минотехь [[пенальти|пенальтера]] гол тоьхна, можа карточка а даьккхина. 1995 шарахь ши матч левзина Россин олимпийн (кегийрхойн) командехь. == Кхиамаш == '''ЦСКА''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатан]] дато совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1998|1998]] * Россин чемпионатан борзанан совгӀатхо: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] толамхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2001/2002|2001/02]] * Россин Кедан финалхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 1999/2000|1999/2000]] '''шен''' * [[Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан исписка|Россин чемпионатан тоьлла 33 футболистан испискашкахь]] (2): № 3 — 1998, 1999 * «[[Спорт-Экспресс]]о» мах хадорца аьрру турслошна йукъахь 2-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 1999|1999]] (йуккъера балл ''6,06'') == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20071016220417/http://torpedo.ru/team/player.phtml?kornaukhov Профиль на официальном сайте ФК «Торпедо» Москва] (копия в веб-архиве) {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК ФШМ ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо-2» ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА-2 Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой]] [[Категори:ФК «Дмитров» ловзархой]] [[Категори:Москохан физикин оьздангаллин академин арахецархой]] 471vyhwkxmvpp30903wgfj90m5k33q7 Категори:ФК «Спортакадемклуб» ловзархой 14 2025508 26546510 2026-10-09T16:33:44Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Спортакадемклуб]] [[Категори:Футболисташ Москохан клубашкахула|Спортакадемклуб]]» 26546510 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Спортакадемклуб]] [[Категори:Футболисташ Москохан клубашкахула|Спортакадемклуб]] 3uxdssh3nu7l3vg1tv37y2lwv0sp8on Категори:ФК «Дмитров» ловзархой 14 2025509 26546511 2026-10-09T16:35:41Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Дмитров]]» 26546511 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Дмитров]] 70vah0t2t9k5kks6p3s9yzl1d4s2o9d Короман, Огнен 0 2025510 26546574 2026-10-09T18:44:32Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалл...» 26546574 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Корейн байракх (1997—2011)|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} 85bl4ydpnsk4od05e3guqqupdv8c8zg 26546577 26546574 2026-10-09T18:47:23Z Саид Мисарбиев 12762 26546577 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх (1997—2011)|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} d195ova0kqqt6zhq97t41dqrqfl4hyf 26546579 26546577 2026-10-09T18:49:22Z Саид Мисарбиев 12762 26546579 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} enw0wdzkcg5acrgzrkwbgmfw3ce6nek 26546587 26546579 2026-10-09T19:01:49Z Саид Мисарбиев 12762 26546587 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] ofi5xfts8e5djoaobb4c7uiqf2c4li9 26546907 26546587 2026-10-10T04:24:17Z Саид Мисарбиев 12762 26546907 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] 1btxi6vxywtnhqj1psn11s8p1cqf4cs 26546909 26546907 2026-10-10T04:26:18Z Саид Мисарбиев 12762 26546909 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. {{АХь}} {{Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006}} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] lik5smxmm11x40x9pj6prbjus7b18tt 26546925 26546909 2026-10-10T04:44:31Z Саид Мисарбиев 12762 26546925 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. == Клубан карьера == Къона волучу хенахь Короман Огнен левзина сербин клубашкахь «[[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички]]» (Крагуевац), «[[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак]]» (Суботица), [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]] (Белград). {{АХь}} {{Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006}} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] nwk6uwaw2jx15bger62cg46nmfdw3gq 26546926 26546925 2026-10-10T04:45:12Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26546926 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. == Клубан карьера == Къона волучу хенахь Короман Огнен левзина сербин клубашкахь «[[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички]]» (Крагуевац), «[[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак]]» (Суботица), [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]] (Белград). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006}} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] pwn8cez61kcl944f43t8s4imhgkm7a3 26546961 26546926 2026-10-10T05:03:55Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26546961 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. == Клубан карьера == Къона волучу хенахь Короман Огнен левзина сербин клубашкахь «[[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички]]» (Крагуевац), «[[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак]]» (Суботица), [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]] (Белград). 2002 шарахь дехьаваьлла москохан «[[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо]]», цигахь левзина 1,5 шарахь. Цул тӀаьхьа дехьаваьлла «[[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]», самарин клубехь даьккхина дуьззина цхьа шо а, дуьзина доцу ши шо а, Россин чемпионатехь левзина 50 матчехь, чутоьхна 3 гол. 2003 шеран 30 июнехь левзина [[Футболех ловзаран Россин чемпионатан легионерийн гулйина команда|Россин чемпионатан легионерийн гулйина командехь]]. 2005 шо доьдуш долуш дехьаваьлла Соьлжа-ГӀалин «[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]» клубе, цигахь левзина 6 матчехь, цхьа гол а тоьхна. «Терк» Премьер-лигера охьайаьлча Огнен реза ца хилира [[Футболан къоман лигин хьалхейаккхар|Хьалхара дивизионехь]] ловза, тӀаккха дӀавелира бегонде «[[Портсмут (футболан клуб)|Портсмуте]]». Ингалсан клубехь чӀагӀ ца велира, наггахь цхьаъ хийца йукъаволуш — левзира 4 матчехь, чутуьйхира 1 гол. 2007 шарахь баьккхира масех бутт бегондехь «[[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвене звездехь]]». Бегондин хан дӀайаьлча оцу клубо схьаийцира иза, кхаа шарна контракт йира. 2009 шарахь 1,5 шарна контракт йаздира [[Футболех ловзаран Республика Корейн чемпионат|корейн]] клубца «[[Инчхон Юнайтед]]». == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006}} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] evikod355tqanz4bh1obl3ttznvxdlz 26547017 26546961 2026-10-10T05:31:57Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26547017 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. == Клубан карьера == Къона волучу хенахь Короман Огнен левзина сербин клубашкахь «[[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички]]» (Крагуевац), «[[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак]]» (Суботица), [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]] (Белград). 2002 шарахь дехьаваьлла москохан «[[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо]]», цигахь левзина 1,5 шарахь. Цул тӀаьхьа дехьаваьлла «[[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]», самарин клубехь даьккхина дуьззина цхьа шо а, дуьзина доцу ши шо а, Россин чемпионатехь левзина 50 матчехь, чутоьхна 3 гол. 2003 шеран 30 июнехь левзина [[Футболех ловзаран Россин чемпионатан легионерийн гулйина команда|Россин чемпионатан легионерийн гулйина командехь]]. 2005 шо доьдуш долуш дехьаваьлла Соьлжа-ГӀалин «[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]» клубе, цигахь левзина 6 матчехь, цхьа гол а тоьхна. «Терк» Премьер-лигера охьайаьлча Огнен реза ца хилира [[Футболан къоман лигин хьалхейаккхар|Хьалхара дивизионехь]] ловза, тӀаккха дӀавелира бегонде «[[Портсмут (футболан клуб)|Портсмуте]]». Ингалсан клубехь чӀагӀ ца велира, наггахь цхьаъ хийца йукъаволуш — левзира 4 матчехь, чутуьйхира 1 гол. 2007 шарахь баьккхира масех бутт бегондехь «[[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвене звездехь]]». Бегондин хан дӀайаьлча оцу клубо схьаийцира иза, кхаа шарна контракт йира. 2009 шарахь 1,5 шарна контракт йаздира [[Футболех ловзаран Республика Корейн чемпионат|корейн]] клубца «[[Инчхон Юнайтед]]». 2011 шеран 3 июнехь 2,5 шарна контракт йина «Крылья Советовца»<ref>{{cite web|url=http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?5695|title=Огнен Короман вернулся в «Крылья Советов»|publisher=Официальный сайт ФК «Крылья Советов» (Самара)|lang=|date=2011-06-03|access-date=2011-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320101736/http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?5695|archive-date=2012-03-20|url-status=live}}</ref>. Самаре йухавирзинчул тӀаьхьа «Крылья Советовн» йукъахь шен дуьххьарлерчу официалан матчехь Коромана гол тоьхна. Амма Кобелев Андрей «Крыльян» коьрта тренер хӀоьттинчул тӀаьхьа, Короман кхин тобанна йукъа ца велира, ткъа сезон чекхйолуш коьртачу тренеро дӀахьедира, шена кхин цуьнан гӀуллакх оьшуш дац аьлла аьлла<ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/football/news-1003019-koroman-kobelev-skazal-chtoby-ja-iskal-novuju-komandu.html|title=Короман: Кобелев сказал, чтобы я искал новую команду|publisher=[[championat.com]]|lang=|date=2011-11-25|access-date=2020-06-23|archive-date=2020-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623020231/https://www.championat.com/football/news-1003019-koroman-kobelev-skazal-chtoby-ja-iskal-novuju-komandu.html|url-status=live}}</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006}} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] 29869ji8fub6p40esk06iwahi3ldxea 26547024 26547017 2026-10-10T05:37:42Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26547024 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. == Клубан карьера == Къона волучу хенахь Короман Огнен левзина сербин клубашкахь «[[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички]]» (Крагуевац), «[[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак]]» (Суботица), [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]] (Белград). 2002 шарахь дехьаваьлла москохан «[[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо]]», цигахь левзина 1,5 шарахь. Цул тӀаьхьа дехьаваьлла «[[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]», самарин клубехь даьккхина дуьззина цхьа шо а, дуьзина доцу ши шо а, Россин чемпионатехь левзина 50 матчехь, чутоьхна 3 гол. 2003 шеран 30 июнехь левзина [[Футболех ловзаран Россин чемпионатан легионерийн гулйина команда|Россин чемпионатан легионерийн гулйина командехь]]. 2005 шо доьдуш долуш дехьаваьлла Соьлжа-ГӀалин «[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]» клубе, цигахь левзина 6 матчехь, цхьа гол а тоьхна. «Терк» Премьер-лигера охьайаьлча Огнен реза ца хилира [[Футболан къоман лигин хьалхейаккхар|Хьалхара дивизионехь]] ловза, тӀаккха дӀавелира бегонде «[[Портсмут (футболан клуб)|Портсмуте]]». Ингалсан клубехь чӀагӀ ца велира, наггахь цхьаъ хийца йукъаволуш — левзира 4 матчехь, чутуьйхира 1 гол. 2007 шарахь баьккхира масех бутт бегондехь «[[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвене звездехь]]». Бегондин хан дӀайаьлча оцу клубо схьаийцира иза, кхаа шарна контракт йира. 2009 шарахь 1,5 шарна контракт йаздира [[Футболех ловзаран Республика Корейн чемпионат|корейн]] клубца «[[Инчхон Юнайтед]]». 2011 шеран 3 июнехь 2,5 шарна контракт йина «Крылья Советовца»<ref>{{cite web|url=http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?5695|title=Огнен Короман вернулся в «Крылья Советов»|publisher=Официальный сайт ФК «Крылья Советов» (Самара)|lang=|date=2011-06-03|access-date=2011-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320101736/http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?5695|archive-date=2012-03-20|url-status=live}}</ref>. Самаре йухавирзинчул тӀаьхьа «Крылья Советовн» йукъахь шен дуьххьарлерчу официалан матчехь Коромана гол тоьхна. Амма Кобелев Андрей «Крыльян» коьрта тренер хӀоьттинчул тӀаьхьа, Короман кхин тобанна йукъа ца велира, ткъа сезон чекхйолуш коьртачу тренеро дӀахьедира, шена кхин цуьнан гӀуллакх оьшуш дац аьлла аьлла<ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/football/news-1003019-koroman-kobelev-skazal-chtoby-ja-iskal-novuju-komandu.html|title=Короман: Кобелев сказал, чтобы я искал новую команду|publisher=[[championat.com]]|lang=|date=2011-11-25|access-date=2020-06-23|archive-date=2020-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623020231/https://www.championat.com/football/news-1003019-koroman-kobelev-skazal-chtoby-ja-iskal-novuju-komandu.html|url-status=live}}</ref>. == Кхиамаш == '''«Крылья Советов»''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатехь]] 3-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2004|2004]] '''«Црвена звезда»''' * [[Футболех ловзаран Сербин чемпионат |Сербин чемпион]]: 2006/07 * Сербин чемпионатехь 2-гӀа меттиг: 2007/08 * Сербин чемпионатехь 3-гӀа меттиг: 2008/09 * [[Футболех ловзаран Сербин Кад|Сербин Кедан]] толамхо: 2006/07 == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006}} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] 0gsj3tne2az75zf1emlzreehar26jo2 26547030 26547024 2026-10-10T05:44:37Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26547030 wikitext text/x-wiki {{Футболист | ЦӀе = Короман Огнен | Сурт = Ognjen Koroman 2011.jpg | Вина меттиг = {{ВМ|Пале|Палехь|Пале (Босни а, Герцеговина а)}}, [[СФРЮ]] | Гражданалла = {{СРЮ байракх|20px}} [[Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]]<br>{{Сербин байракх|20px}} [[Серби]] | Локхалла = 176 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = | ГӀуллакх = | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Железничар (футболан клуб, Сараево)|Железничар (Сараево)]]| ||{{СРЮ байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1997—1998|{{СРЮ байракх|20px}} [[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички (Крагуевац)]]|41 (1) |1998—2000|{{СРЮ байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак (Суботица)]]|39 (4) |2000—2002|{{СРЮ байракх|20px}} [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]]|46 (4) |2002—2003|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо (Москох)]]|38 (12) |2003—2005|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|50 (3) |2005|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|6 (1) |2006—2007|{{Ингалсан байракх|20px}} [[Портсмут (футболан клуб)|Портсмут]]|4 (1) |2007—2011|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда]]|61 (13) |2009—2010|{{аренда}}{{Республика Корейн байракх|20px}} [[Инчхон Юнайтед]]|22 (5) |2011—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]|9 (1)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002|{{Югославин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Югославин гулйина команда|Югослави]]|7 (0) |2002—2006|{{Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |20px}} [[Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда|Серби а, Ӏаьржаламанчоь]]|24 (1) |2006—2007|{{Сербин байракх (2004-2010)|20px}} [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Серби]]|9 (0)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвена звезда (19 шо кхачанза)]]| |2019|{{Сербин байракх|20px}} [[Жарково (футболан клуб)|Жарково]]| |2019—2020|{{Сербин байракх|20px}} [[Смедерево (футболан клуб)|Смедерево]]| |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|{{спортан директор}} |2022|{{Боснин а, Герцеговинин а байракх|20px}} [[Текстилац (футболан клуб, Дервента)|Текстилац (Дервента)]]|}} }} '''Ко́роман О́гнен''' ({{lang-sr|Огњен Короман, Ognjen Koroman}}; 1978 шеран 19 сентябрехь, [[Пале (Босни а, Герцеговина а)|Пале]], [[СФРЮ]]) — [[СР Югослави|югославин]] а, [[серби]]н а [[футбол]]ист, [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. 2002—2007 шерашкахь левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а]], [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командашкахь]]. [[Халкхан парти (Серби)|Сербин халкъан партин]] сортан комитетан вице-президент. == Клубан карьера == Къона волучу хенахь Короман Огнен левзина сербин клубашкахь «[[Раднички (футболан клуб, Крагуевац)|Раднички]]» (Крагуевац), «[[Спартак (футболан клуб, Суботица)|Спартак]]» (Суботица), [[ОФК (футболан клуб)|ОФК]] (Белград). 2002 шарахь дехьаваьлла москохан «[[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо]]», цигахь левзина 1,5 шарахь. Цул тӀаьхьа дехьаваьлла «[[Крылья Советов (футболан клуб, Самара)|Крылья Советов]]», самарин клубехь даьккхина дуьззина цхьа шо а, дуьзина доцу ши шо а, Россин чемпионатехь левзина 50 матчехь, чутоьхна 3 гол. 2003 шеран 30 июнехь левзина [[Футболех ловзаран Россин чемпионатан легионерийн гулйина команда|Россин чемпионатан легионерийн гулйина командехь]]. 2005 шо доьдуш долуш дехьаваьлла Соьлжа-ГӀалин «[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]» клубе, цигахь левзина 6 матчехь, цхьа гол а тоьхна. «Терк» Премьер-лигера охьайаьлча Огнен реза ца хилира [[Футболан къоман лигин хьалхейаккхар|Хьалхара дивизионехь]] ловза, тӀаккха дӀавелира бегонде «[[Портсмут (футболан клуб)|Портсмуте]]». Ингалсан клубехь чӀагӀ ца велира, наггахь цхьаъ хийца йукъаволуш — левзира 4 матчехь, чутуьйхира 1 гол. 2007 шарахь баьккхира масех бутт бегондехь «[[Црвена звезда (футболан клуб)|Црвене звездехь]]». Бегондин хан дӀайаьлча оцу клубо схьаийцира иза, кхаа шарна контракт йира. 2009 шарахь 1,5 шарна контракт йаздира [[Футболех ловзаран Республика Корейн чемпионат|корейн]] клубца «[[Инчхон Юнайтед]]». 2011 шеран 3 июнехь 2,5 шарна контракт йина «Крылья Советовца»<ref>{{cite web|url=http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?5695|title=Огнен Короман вернулся в «Крылья Советов»|publisher=Официальный сайт ФК «Крылья Советов» (Самара)|lang=|date=2011-06-03|access-date=2011-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320101736/http://www.kc-camapa.ru/cgi-bin/newsprn.cgi?5695|archive-date=2012-03-20|url-status=live}}</ref>. Самаре йухавирзинчул тӀаьхьа «Крылья Советовн» йукъахь шен дуьххьарлерчу официалан матчехь Коромана гол тоьхна. Амма Кобелев Андрей «Крыльян» коьрта тренер хӀоьттинчул тӀаьхьа, Короман кхин тобанна йукъа ца велира, ткъа сезон чекхйолуш коьртачу тренеро дӀахьедира, шена кхин цуьнан гӀуллакх оьшуш дац аьлла аьлла<ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/football/news-1003019-koroman-kobelev-skazal-chtoby-ja-iskal-novuju-komandu.html|title=Короман: Кобелев сказал, чтобы я искал новую команду|publisher=[[championat.com]]|lang=|date=2011-11-25|access-date=2020-06-23|archive-date=2020-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623020231/https://www.championat.com/football/news-1003019-koroman-kobelev-skazal-chtoby-ja-iskal-novuju-komandu.html|url-status=live}}</ref>. == Къоман команда == Короман левзина [[Футболех ловзаран Сербин гулйина команда|Сербин къоман командехь]] 2002 - 2007 шерашкахь, цунна йукъахь левзина 33 матчехь, 1 гол тоьхна (2004 шеран 13 октябрехь [[Футболех ловзаран Сан-Маринон гулйина команда|Сан-Маринон]] кевнаш чу)<ref>{{Cite web |url=https://football.kulichki.net/w2006/7/8.htm |title=Гол Коромана за сборную Сербии |access-date=2020-04-26 |archive-date=2020-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124043755/https://football.kulichki.net/w2006/7/8.htm |url-status=live }}</ref>. Германера [[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2006|ДЧ-2006]] декъахо. == Кхиамаш == '''«Крылья Советов»''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпионатехь]] 3-гӀа меттиг: [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2004|2004]] '''«Црвена звезда»''' * [[Футболех ловзаран Сербин чемпионат |Сербин чемпион]]: 2006/07 * Сербин чемпионатехь 2-гӀа меттиг: 2007/08 * Сербин чемпионатехь 3-гӀа меттиг: 2008/09 * [[Футболех ловзаран Сербин Кад|Сербин Кедан]] толамхо: 2006/07 == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006}} [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой]] [[Категори:ФК ОФК ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Крылья Советов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Портсмут» ловзархой]] [[Категори:ФК «Црвена звезда» ловзархой]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой]] [[Категори:Сербин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Смедерево» тренераш]] 5fhy2eiwmzpj8x37tct9jpasl04ac41 Категори:Бинарш Палехь 14 2025511 26546581 2026-10-09T18:52:10Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Бинарш Боснехь а, Герцеговинехь а|Пале]] [[Категори:Адамаш:Пале]]» 26546581 wikitext text/x-wiki [[Категори:Бинарш Боснехь а, Герцеговинехь а|Пале]] [[Категори:Адамаш:Пале]] acpbx1wjujj7oqsgxy5l9xgf1f0idww Категори:Югославин футболисташ 14 2025512 26546616 2026-10-09T19:29:38Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{навигаци}} [[Категори:Футболисташ историн пачхьалкхашкахула|Югослави]] [[Категори:Адамаш:Футбол Югославехь]] [[Категори:Югославин спортхой спортан тайпанашкахула]]» 26546616 wikitext text/x-wiki {{навигаци}} [[Категори:Футболисташ историн пачхьалкхашкахула|Югослави]] [[Категори:Адамаш:Футбол Югославехь]] [[Категори:Югославин спортхой спортан тайпанашкахула]] dtow4urzia4vegoa19no0bmvbcwux16 Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ 14 2025513 26546618 2026-10-09T19:31:13Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{навигаци}} [[Категори:Футболисташ историн пачхьалкхашкахула|Сербин а, Ӏаьржаламанчоь а]] [[Категори:Адамаш:Футбол Сербехь а, Ӏаьржаламанчохь а]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а спортхой спортан тайпанашкахула]]» 26546618 wikitext text/x-wiki {{навигаци}} [[Категори:Футболисташ историн пачхьалкхашкахула|Сербин а, Ӏаьржаламанчоь а]] [[Категори:Адамаш:Футбол Сербехь а, Ӏаьржаламанчохь а]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а спортхой спортан тайпанашкахула]] 836xe5wmyhsnr36uy79i26zsmxpngqz Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина командин ловзархой 14 2025514 26546622 2026-10-09T19:37:05Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ гулйина командашкахула|Югослави]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина команда]] [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Югославин гулйина командийн ловзархой|Ф]]» 26546622 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ гулйина командашкахула|Югослави]] [[Категори:Футболех ловзаран Югославин гулйина команда]] [[Категори:Югославин футболисташ]] [[Категори:Югославин гулйина командийн ловзархой|Ф]] jgvf20cnyp0ajhie25k3d28b9odydxo Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин ловзархой 14 2025515 26546624 2026-10-09T19:38:16Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ гулйина командашкахула|Сербин а, Ӏаьржаламанчоь а]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина ко...» 26546624 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ гулйина командашкахула|Сербин а, Ӏаьржаламанчоь а]] [[Категори:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а футболисташ]] [[Категори:Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командийн ловзархой|Ф]] s44yqkvy9m14kiw46s1w9kztwmvw3m2 Категори:ФК «Раднички» Крагуевац ловзархой 14 2025516 26546627 2026-10-09T19:42:48Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Сербин клубашкахула|Раднички Крагуевац]]» 26546627 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Сербин клубашкахула|Раднички Крагуевац]] s6hyednhb4wp8zvjyg5wylqs58hio9y Категори:ФК «Спартак» Суботица ловзархой 14 2025517 26546630 2026-10-09T19:45:18Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Сербин клубашкахула|Спартак Суботица]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица]] [[Категори:Адамаш:Суботица]]» 26546630 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Сербин клубашкахула|Спартак Суботица]] [[Категори:ФК «Спартак» Суботица]] [[Категори:Адамаш:Суботица]] 20iy9xxt13x094w45kfxj7878gpc3iv Категори:ФК ОФК ловзархой 14 2025518 26546631 2026-10-09T19:47:48Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Сербин клубашкахула|ОФК]] [[Категори:ФК ОФК]] [[Категори:Белградан спортхой]]» 26546631 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Сербин клубашкахула|ОФК]] [[Категори:ФК ОФК]] [[Категори:Белградан спортхой]] 3kju3zogbx9wid6bt296eqtcw2uvuq5 Категори:ФК «Портсмут» ловзархой 14 2025519 26546633 2026-10-09T19:49:59Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Гергара проекташ}} [[Категори:Футболисташ Ингалсчоьнан клубашкахула|Портсмут]] [[Категори:ФК «Портсмут»]]» 26546633 wikitext text/x-wiki {{Гергара проекташ}} [[Категори:Футболисташ Ингалсчоьнан клубашкахула|Портсмут]] [[Категори:ФК «Портсмут»]] pr0gzlo58k9du4dw5ncyh7h10zssi0s Категори:ФК «Инчхон Юнайтед» ловзархой 14 2025520 26546634 2026-10-09T19:52:36Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Гергара проекташ}} [[Категори:Футболисташ Республика Корейн клубашкахула|Инчхон Юнайтед]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед»]]» 26546634 wikitext text/x-wiki {{Гергара проекташ}} [[Категори:Футболисташ Республика Корейн клубашкахула|Инчхон Юнайтед]] [[Категори:ФК «Инчхон Юнайтед»]] kern2pt5p1pk5q6mw41yfmjl391lnk3 Категори:Сербин футболан тренераш 14 2025521 26546635 2026-10-09T19:55:28Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболан тренераш мехкашкахула|Серби]] [[Категори:Сербин тренераш]] [[Категори:Адамаш:Футбол Сербехь|Тренераш]]» 26546635 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболан тренераш мехкашкахула|Серби]] [[Категори:Сербин тренераш]] [[Категори:Адамаш:Футбол Сербехь|Тренераш]] t74q4gci7ym8457ljipp2sd8alsukjs Категори:ФК «Смедерево» тренераш 14 2025522 26546636 2026-10-09T19:57:22Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболан тренераш Сербин клубашкахула|Смедерево]]» 26546636 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболан тренераш Сербин клубашкахула|Смедерево]] pomsl38iibnnb6pz77x45mpki42ru9t Кеп:Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДЧ 2006 10 2025523 26546919 2026-10-10T04:39:51Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Командан хӀоттам |цӀе = Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДМ 2006 |лоьмарш = |бос = Серби а, Ӏаьржаламанчоь а |йозанан бос = |гуран бос = |байракх = Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |пачхьалкх = Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а къ...» 26546919 wikitext text/x-wiki {{Командан хӀоттам |цӀе = Серби а, Ӏаьржаламанчоь а ДМ 2006 |лоьмарш = |бос = Серби а, Ӏаьржаламанчоь а |йозанан бос = |гуран бос = |байракх = Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а байракх |пачхьалкх = Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а къоман команда |пачхьалкх_хьажорг = Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина команда |гулйина команда = |спортан_кеп = |командан_тайпа = |турнир = дуненан чемпионатехь 2006 |турнир_хьажорг = Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2006 |меттиг = |и1 = [[Еврич, Драгослав|Еврич]] <small>[[кевнахо (футбол)|(кев)]]</small> |и2 = [[Эргич, Иван|Эргич]] |и3 = [[Драгутинович, Ивица|Драгутинович]] |и4 = [[Дуляй, Игор|Дуляй]] |и5 = [[Видич, Неманья|Видич]] |и6 = [[Гавранчич, Горан|Гавранчич]] |и7 = [[Короман, Огнен|Короман]] |и8 = [[Кежман, Матея|Кежман]] |и9 = [[Милошевич, Саво|Милошевич]] <small>[[Капитан (футбол)|(к)]]</small> |и10 = [[Станкович, Деян|Станкович]] |и11 = [[Джорджевич, Предраг|П. Джорджевич]] |и12 = [[Ковачевич, Оливер|Ковачевич]] <small>[[кевнахо (футбол)|(кев)]]</small> |и13 = [[Баста, Душан|Баста]] |и14 = [[Джорджевич, Ненад|Н. Джорджевич]] |и15 = [[Дудич, Милан|Дудич]] |и16 = [[Петкович, Душан|Д. Петкович]] |и17 = [[Надь, Альберт|Надь]] |и18 = [[Вукич, Звонимир|Вукич]] |и19 = [[Жигич, Никола|Жигич]] |и20 = [[Крстаич, Младен|Крстаич]] |и21 = [[Любоя, Даниел|Любоя]] |и22 = [[Илич, Саша (1977)|Илич]] |и23 = [[Стойкович, Владимир|Стойкович]] <small>[[кевнахо (футбол)|(кев)]]</small> |тренер = [[Петкович, Илия|Илия Петкович]] }}<noinclude> [[Категори:Навигацин кепаш:2006 шеран дуьненан чемпионатехь гулйина командин хӀиттамаш|Серби а, Ӏаьржаламанчоь а]] [[Категори:Навигацин кепаш:Футболех ловзаран Сербин а, Ӏаьржаламанчоьнан а гулйина командин хӀиттамаш|ДЧ-2006]] </noinclude> 41jxlyd7v8oylxyn0itn6mp42ejv8xo Дмитриевка (Нордовкан йуьртан меттиг) 0 2025524 26546929 2026-10-10T04:46:56Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Дмитриевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=июнь 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Дмитриевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lo...» 26546929 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Дмитриевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=июнь 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Дмитриевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Мелеузан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Дмитриевка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Мелеузан кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Нордовкан йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Мелеузан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qn1hqfdoovf8o7nthrvd2hhoe5wesnw Александровка (Бузовьязин йуьртан меттиг) 0 2025525 26546935 2026-10-10T04:50:59Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Александровка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=июнь 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Александровка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |la...» 26546935 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Александровка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=июнь 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Александровка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Кармаскалин кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Александровка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Кармаскалин кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Бузовьязин йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Кармаскалин кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9lmw8v793kjvo9xfgwmkrvny21cntad Гавриловка (Бала-Четырманан йуьртан меттиг) 0 2025526 26546941 2026-10-10T04:54:06Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Гавриловка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Гавриловка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lo...» 26546941 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Гавриловка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Гавриловка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Федоровкан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Гавриловка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь)|Федоровкан кӀоштара]] эвла, иза Федоровски йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Федоровкан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kpvgptegff2njfrbhhiejh8mlr6m92s 26546942 26546941 2026-10-10T04:54:20Z VolnyiLev 18828 26546942 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Гавриловка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Гавриловка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Федоровкан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Гавриловка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь)|Федоровкан кӀоштара]] эвла, иза Бала-Четырманан йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Федоровкан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 39kcgjbb9m72x6qlqjyms60kdsn0yic Петровка (Балыклин йуьртан меттиг) 0 2025527 26546945 2026-10-10T04:56:24Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Петровка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Петровка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg =...» 26546945 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Петровка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Петровка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Федоровкан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Петровка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Федоровкан кӀошт (Башкирийчоь)|Федоровкан кӀоштара]] эвла, иза Балыклин йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Федоровкан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fousv085cyb23370jm1rssgps8m5vmh Карманово (Код ОКТМО 80659445111) 0 2025528 26546954 2026-10-10T04:59:27Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Карманово (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Карманово |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |...» 26546954 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Карманово (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Карманово |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Янаулан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Карманово''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Янаулан кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Кармановски йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Янаулан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gwwm2r3n0gtt8uvv9gutuagap6ozgbf Андреевка (Первомайскан йуьртан меттиг) 0 2025529 26546958 2026-10-10T05:01:42Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Андреевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2015}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Андреевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |...» 26546958 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Андреевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2015}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Андреевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Янаулан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Андреевка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Янаулан кӀошт]]ан йукъайогӀу эвла, иза Первомайскан йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргашаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Янаулан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0hmiylfmzcy1d7cf348nijzd87y7ulw Чишмы (эвла, Чишмин кӀошт) 0 2025530 26546964 2026-10-10T05:04:29Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{Underlinked|date=май 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Чишмы |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |рег...» 26546964 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=май 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Чишмы |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Чишмин кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Чишмин |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Чишмы''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Чишмин кӀошт (Башкирийчоь)|Чишмин кӀошт]]ара эвла, иза Чишмин йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Чишмин кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qc1zzdx9m53v9oqestgujmhe12yxq24 Дмитриевка (Дмитриевкан йуьртан меттиг) 0 2025531 26546972 2026-10-10T05:07:16Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Дмитриевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Дмитриевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lo...» 26546972 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Дмитриевка (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=март 2014}} {{Orphan|date=март 2014}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Дмитриевка |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Чишмин кӀошт (Башкирийчоь){{!}}Чишмин |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Дмитриевка''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Чишмин кӀошт (Башкирийчоь)|Чишмин кӀошт]]ара эвла, иза Дмитриевкан йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Башкирийчоьнан Чишмин кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5nrwasssjg3c2vbncyegizl5blc6ocf Волково (Дмитриевкан йуьртан меттиг) 0 2025532 26546977 2026-10-10T05:09:57Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{кхин маьӀнаш|Волково (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Волково |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg...» 26546977 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Волково (маьӀнаш)}} {{Кхин маьӀнаш/НБМ}} {{Underlinked|date=июнь 2014}} {{Orphan|date=декабрь 2013}} {{НБМ-Росси |статус = эвла |нохчийн цӀе = Волково |шен цӀе = |пачхьалкх = Росси |хӀост = |байракх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Башкирийчоь |регион таблицехь = Башкирийчоь |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Уфан кӀошт |кӀошт таблицехь = |йуьртан меттиган тайпа = |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Волково''' — [[Башкирийчоь]]нан [[Уфан кӀошт]]ара эвла, иза Дмитриевкан йуьртан меттиган йукъайогӀу. == Демографи == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]. {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Уфан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Bashkir-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ljqh4hhb3sos0d6yo47egcg91lal4ci Категори:Анадыран гӀалин гуо 14 2025533 26546982 2026-10-10T05:17:08Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Чукчийн автономин гуонаш гӀалин гуонаш]]» 26546982 wikitext text/x-wiki [[Категори:Чукчийн автономин гуонаш гӀалин гуонаш]] k6ksb8x79e9na915z1tjrzja15er8vz 26546985 26546982 2026-10-10T05:18:14Z VolnyiLev 18828 дӀайаьккхина [[Категори:Чукчийн автономин гуонаш гӀалин гуонаш]]; тӀетоьхна [[Категори:Чукчийн автономин гуонан гӀалин гуонаш]] [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] гӀоьнца 26546985 wikitext text/x-wiki [[Категори:Чукчийн автономин гуонан гӀалин гуонаш]] ntbwcm78tqegbxznwpbzx77qsrerjch Категори:Чукчийн автономин гуонан гӀалин гуонаш 14 2025534 26546983 2026-10-10T05:17:39Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Россин Федерацин субъектийн гӀалин гуонаш|Чукчийн автономин гуо]] [[Категори:Чукчийн автономин гуонаш муниципалан кхолламаш|*ГӀалин гуонаш]]» 26546983 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн гӀалин гуонаш|Чукчийн автономин гуо]] [[Категори:Чукчийн автономин гуонаш муниципалан кхолламаш|*ГӀалин гуонаш]] 6u0n8mse3x3u7ujm1wlni21qx6hu78g 26546984 26546983 2026-10-10T05:18:00Z VolnyiLev 18828 VolnyiLev цӀе хийцина [[Категори:Чукчийн автономин гуонаш гӀалин гуонаш]] → [[Категори:Чукчийн автономин гуонан гӀалин гуонаш]] дӀасахьажорг цайуьтуш 26546983 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн гӀалин гуонаш|Чукчийн автономин гуо]] [[Категори:Чукчийн автономин гуонаш муниципалан кхолламаш|*ГӀалин гуонаш]] 6u0n8mse3x3u7ujm1wlni21qx6hu78g 26546986 26546984 2026-10-10T05:18:24Z VolnyiLev 18828 дӀайаьккхина [[Категори:Чукчийн автономин гуонаш муниципалан кхолламаш]]; тӀетоьхна [[Категори:Чукчийн автономин гуонан муниципалан кхолламаш]] [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] гӀоьнца 26546986 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн гӀалин гуонаш|Чукчийн автономин гуо]] [[Категори:Чукчийн автономин гуонан муниципалан кхолламаш|*ГӀалин гуонаш]] gajtvlfriql2s5hs6clu26nydtuiv12 Корытько, Владимир Михайлович 0 2025535 26547065 2026-10-10T07:43:51Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Фамилихой}}» 26547065 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} p679i6sdl2uscnjcr0m6dr4onyreeec 26547066 26547065 2026-10-10T08:14:12Z Саид Мисарбиев 12762 26547066 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменское ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахмат» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Беларусин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] ler8n3lcz1dxt797opdm0h6mx2xcpu0 26547071 26547066 2026-10-10T08:28:39Z Саид Мисарбиев 12762 26547071 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменское ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Беларусин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] cxnn6ro0313fkyyphj17t0vcfuucj5e 26547075 26547071 2026-10-10T08:41:35Z Саид Мисарбиев 12762 26547075 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК "Леон-Сатурн" ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Беларусин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] fnbo5qep3j0lq5ru75p8p5yz20kcjp7 26547078 26547075 2026-10-10T08:50:02Z Саид Мисарбиев 12762 26547078 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Беларусин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] mczh26c44u2qomlit86740ck9sit4kx 26547086 26547078 2026-10-10T09:59:26Z Саид Мисарбиев 12762 26547086 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] 5318gvnmk6lrcupc0pi3rn4sokknga5 26547092 26547086 2026-10-10T10:39:37Z Саид Мисарбиев 12762 26547092 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Корытько Владимир | Сурт = Uladzimir Karytska 2012.jpg | Суьртах лаьцна = Корытько Владимир брянскан «Динамохь» | Йуьззина цӀе = Корытько Владимир Михайлович | Локхалла = 177 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = {{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]] | ГӀуллакх = коьрта тренеран ассистент | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1998|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]|8 (0) |1998|{{фарм-клуб}}{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Андердог (футболан клуб)|Забудова]]|20 (2) |1999—2000|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Минск)|Торпедо-МАЗ]]|48 (2) |2001|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Славия-Мозырь|Славия (Мозырь)]]|17 (2) |2001—2002|{{Словакин байракх|20px}} [[Ружомберок (футболан клуб)|Ружомберок]]|6 (0) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Ростов (футболан клуб)|Ростсельмаш]]|13 (1) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн-REN TV]]|3 (0) |2003|{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|15 (0) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Алания (футболан клуб)|Алания]]|25 (2) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|34 (2) |2006|{{аренда}}{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Запорожье)|Металлург (Запорожье)]]|8 (3) |2006—2008|{{Украинин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Одесса)|Черноморец (Одесса)]]|56 (16) |2009|{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Донецк)|Металлург (Донецк)]]|8 (2) |2010|{{Россин байракх|20px}} [[Салют (футболан клуб, Белгород)|Салют (Белгород)]]|20 (5) |2010—2011|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|60 (12) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|6 (0) |2012—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|62 (15) |2015|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал (Тула)]]|8 (1) |2015—2016|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Минск)|Динамо (Минск)]]|25 (4)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002—2012|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда|Беларусь]]|40 (3)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2018|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} |2018|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]|тренер |2018—2019|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]| |2019—2020|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (19 шо кхачанза)|Беларусь (19 шо кхачанза)]]| |2020—2023|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (20 шо кхачанза)|Беларусь (20 шо кхачанза)]]| |2023|{{Россин байракх|20px}} [[УОР № 5]]|{{comment|зам. д. сп.|заместитель директора по спортивной работе}} |2023|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]|{{лакхара тренер}} |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]| |2025—хӀ. а.|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} }} | тренерах дерг карладаккхар = 11.9.2025 }} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] 9sx4pgzy15jajfr0urou1p855nhr9le 26547093 26547092 2026-10-10T10:41:20Z Саид Мисарбиев 12762 26547093 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Корытько Владимир | Сурт = Uladzimir Karytska 2012.jpg | Суьртах лаьцна = Корытько Владимир брянскан «Динамохь» | Йуьззина цӀе = Корытько Владимир Михайлович | Локхалла = 177 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = {{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]] | ГӀуллакх = коьрта тренеран ассистент | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Белоруссин байракх (1995-2012))|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1998|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]|8 (0) |1998|{{фарм-клуб}}{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Андердог (футболан клуб)|Забудова]]|20 (2) |1999—2000|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Минск)|Торпедо-МАЗ]]|48 (2) |2001|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Славия-Мозырь|Славия (Мозырь)]]|17 (2) |2001—2002|{{Словакин байракх|20px}} [[Ружомберок (футболан клуб)|Ружомберок]]|6 (0) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Ростов (футболан клуб)|Ростсельмаш]]|13 (1) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн-REN TV]]|3 (0) |2003|{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|15 (0) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Алания (футболан клуб)|Алания]]|25 (2) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|34 (2) |2006|{{аренда}}{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Запорожье)|Металлург (Запорожье)]]|8 (3) |2006—2008|{{Украинин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Одесса)|Черноморец (Одесса)]]|56 (16) |2009|{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Донецк)|Металлург (Донецк)]]|8 (2) |2010|{{Россин байракх|20px}} [[Салют (футболан клуб, Белгород)|Салют (Белгород)]]|20 (5) |2010—2011|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|60 (12) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|6 (0) |2012—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|62 (15) |2015|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал (Тула)]]|8 (1) |2015—2016|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Минск)|Динамо (Минск)]]|25 (4)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002—2012|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда|Беларусь]]|40 (3)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2018|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} |2018|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]|тренер |2018—2019|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]| |2019—2020|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (19 шо кхачанза)|Беларусь (19 шо кхачанза)]]| |2020—2023|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (20 шо кхачанза)|Беларусь (20 шо кхачанза)]]| |2023|{{Россин байракх|20px}} [[УОР № 5]]|{{comment|зам. д. сп.|заместитель директора по спортивной работе}} |2023|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]|{{лакхара тренер}} |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]| |2025—хӀ. а.|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} }} | тренерах дерг карладаккхар = 11.9.2025 }} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] 8843tqkisar87ongdb2prv0fvcb200o 26547094 26547093 2026-10-10T10:42:19Z Саид Мисарбиев 12762 26547094 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Корытько Владимир | Сурт = Uladzimir Karytska 2012.jpg | Суьртах лаьцна = Корытько Владимир брянскан «Динамохь» | Йуьззина цӀе = Корытько Владимир Михайлович | Локхалла = 177 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = {{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]] | ГӀуллакх = коьрта тренеран ассистент | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Белоруссин байракх (1995-2012))|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1998|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]|8 (0) |1998|{{фарм-клуб}}{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Андердог (футболан клуб)|Забудова]]|20 (2) |1999—2000|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Минск)|Торпедо-МАЗ]]|48 (2) |2001|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Славия-Мозырь|Славия (Мозырь)]]|17 (2) |2001—2002|{{Словакин байракх|20px}} [[Ружомберок (футболан клуб)|Ружомберок]]|6 (0) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Ростов (футболан клуб)|Ростсельмаш]]|13 (1) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн-REN TV]]|3 (0) |2003|{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|15 (0) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Алания (футболан клуб)|Алания]]|25 (2) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|34 (2) |2006|{{аренда}}{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Запорожье)|Металлург (Запорожье)]]|8 (3) |2006—2008|{{Украинин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Одесса)|Черноморец (Одесса)]]|56 (16) |2009|{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Донецк)|Металлург (Донецк)]]|8 (2) |2010|{{Россин байракх|20px}} [[Салют (футболан клуб, Белгород)|Салют (Белгород)]]|20 (5) |2010—2011|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|60 (12) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|6 (0) |2012—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|62 (15) |2015|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал (Тула)]]|8 (1) |2015—2016|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Минск)|Динамо (Минск)]]|25 (4)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002—2012|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда|Беларусь]]|40 (3)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2018|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} |2018|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]|тренер |2018—2019|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]| |2019—2020|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (19 шо кхачанза)|Беларусь (19 шо кхачанза)]]| |2020—2023|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (20 шо кхачанза)|Беларусь (20 шо кхачанза)]]| |2023|{{Россин байракх|20px}} [[УОР № 5]]|{{comment|зам. д. сп.|заместитель директора по спортивной работе}} |2023|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]|{{лакхара тренер}} |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]| |2025—хӀ. а.|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} }} | тренерах дерг карладаккхар = 11.9.2025 }} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] 2em07cdtp43lz1q4i60oz4oytolhqpq 26547095 26547094 2026-10-10T10:44:14Z Саид Мисарбиев 12762 26547095 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Корытько Владимир | Сурт = Uladzimir Karytska 2012.jpg | Суьртах лаьцна = Корытько Владимир брянскан «Динамохь» | Йуьззина цӀе = Корытько Владимир Михайлович | Локхалла = 177 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = {{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]] | ГӀуллакх = коьрта тренеран ассистент | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Белоруссин байракх (1995-2012))|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1998|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]|8 (0) |1998|{{фарм-клуб}}{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Андердог (футболан клуб)|Забудова]]|20 (2) |1999—2000|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Минск)|Торпедо-МАЗ]]|48 (2) |2001|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Славия-Мозырь|Славия (Мозырь)]]|17 (2) |2001—2002|{{Словакин байракх|20px}} [[Ружомберок (футболан клуб)|Ружомберок]]|6 (0) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Ростов (футболан клуб)|Ростсельмаш]]|13 (1) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн-REN TV]]|3 (0) |2003|{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|15 (0) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Алания (футболан клуб)|Алания]]|25 (2) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|34 (2) |2006|{{аренда}}{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Запорожье)|Металлург (Запорожье)]]|8 (3) |2006—2008|{{Украинин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Одесса)|Черноморец (Одесса)]]|56 (16) |2009|{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Донецк)|Металлург (Донецк)]]|8 (2) |2010|{{Россин байракх|20px}} [[Салют (футболан клуб, Белгород)|Салют (Белгород)]]|20 (5) |2010—2011|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|60 (12) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|6 (0) |2012—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|62 (15) |2015|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал (Тула)]]|8 (1) |2015—2016|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Минск)|Динамо (Минск)]]|25 (4)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002—2012|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда|Беларусь]]|40 (3)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2018|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} |2018|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]|тренер |2018—2019|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]| |2019—2020|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (19 шо кхачанза)|Беларусь (19 шо кхачанза)]]| |2020—2023|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (20 шо кхачанза)|Беларусь (20 шо кхачанза)]]| |2023|{{Россин байракх|20px}} [[УОР № 5]]|{{comment|зам. д. сп.|заместитель директора по спортивной работе}} |2023|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]|{{лакхара тренер}} |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]| |2025—хӀ. а.|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} }} | тренерах дерг карладаккхар = 11.9.2025 }} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] 9wo9q6dfafsg1oqm69gz8zjsdtxpcfq 26547096 26547095 2026-10-10T10:45:18Z Саид Мисарбиев 12762 26547096 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Корытько Владимир | Сурт = Uladzimir Karytska 2012.jpg | Суьртах лаьцна = Корытько Владимир брянскан «Динамохь» | Йуьззина цӀе = Корытько Владимир Михайлович | Локхалла = 177 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = {{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]] | ГӀуллакх = коьрта тренеран ассистент | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1998|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]|8 (0) |1998|{{фарм-клуб}}{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Андердог (футболан клуб)|Забудова]]|20 (2) |1999—2000|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Минск)|Торпедо-МАЗ]]|48 (2) |2001|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Славия-Мозырь|Славия (Мозырь)]]|17 (2) |2001—2002|{{Словакин байракх|20px}} [[Ружомберок (футболан клуб)|Ружомберок]]|6 (0) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Ростов (футболан клуб)|Ростсельмаш]]|13 (1) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн-REN TV]]|3 (0) |2003|{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|15 (0) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Алания (футболан клуб)|Алания]]|25 (2) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|34 (2) |2006|{{аренда}}{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Запорожье)|Металлург (Запорожье)]]|8 (3) |2006—2008|{{Украинин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Одесса)|Черноморец (Одесса)]]|56 (16) |2009|{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Донецк)|Металлург (Донецк)]]|8 (2) |2010|{{Россин байракх|20px}} [[Салют (футболан клуб, Белгород)|Салют (Белгород)]]|20 (5) |2010—2011|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|60 (12) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|6 (0) |2012—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|62 (15) |2015|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал (Тула)]]|8 (1) |2015—2016|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Минск)|Динамо (Минск)]]|25 (4)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002—2012|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда|Беларусь]]|40 (3)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2018|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} |2018|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]|тренер |2018—2019|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]| |2019—2020|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (19 шо кхачанза)|Беларусь (19 шо кхачанза)]]| |2020—2023|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (20 шо кхачанза)|Беларусь (20 шо кхачанза)]]| |2023|{{Россин байракх|20px}} [[УОР № 5]]|{{comment|зам. д. сп.|заместитель директора по спортивной работе}} |2023|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]|{{лакхара тренер}} |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]| |2025—хӀ. а.|{{Белоруссин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} }} | тренерах дерг карладаккхар = 11.9.2025 }} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] t20m968gu3fe50dypo1oy1227gdt9e6 26547097 26547096 2026-10-10T10:46:44Z Саид Мисарбиев 12762 26547097 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Корытько Владимир | Сурт = Uladzimir Karytska 2012.jpg | Суьртах лаьцна = Корытько Владимир брянскан «Динамохь» | Йуьззина цӀе = Корытько Владимир Михайлович | Локхалла = 177 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = {{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]] | ГӀуллакх = коьрта тренеран ассистент | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1998|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]|8 (0) |1998|{{фарм-клуб}}{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Андердог (футболан клуб)|Забудова]]|20 (2) |1999—2000|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Минск)|Торпедо-МАЗ]]|48 (2) |2001|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Славия-Мозырь|Славия (Мозырь)]]|17 (2) |2001—2002|{{Словакин байракх|20px}} [[Ружомберок (футболан клуб)|Ружомберок]]|6 (0) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Ростов (футболан клуб)|Ростсельмаш]]|13 (1) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн-REN TV]]|3 (0) |2003|{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|15 (0) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Алания (футболан клуб)|Алания]]|25 (2) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|34 (2) |2006|{{аренда}}{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Запорожье)|Металлург (Запорожье)]]|8 (3) |2006—2008|{{Украинин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Одесса)|Черноморец (Одесса)]]|56 (16) |2009|{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Донецк)|Металлург (Донецк)]]|8 (2) |2010|{{Россин байракх|20px}} [[Салют (футболан клуб, Белгород)|Салют (Белгород)]]|20 (5) |2010—2011|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|60 (12) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|6 (0) |2012—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|62 (15) |2015|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал (Тула)]]|8 (1) |2015—2016|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Минск)|Динамо (Минск)]]|25 (4)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002—2012|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда|Беларусь]]|40 (3)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2018|{{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} |2018|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]|тренер |2018—2019|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]| |2019—2020|{{Беларусин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (19 шо кхачанза)|Беларусь (19 шо кхачанза)]]| |2020—2023|{{Беларусин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (20 шо кхачанза)|Беларусь (20 шо кхачанза)]]| |2023|{{Россин байракх|20px}} [[УОР № 5]]|{{comment|зам. д. сп.|заместитель директора по спортивной работе}} |2023|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]|{{лакхара тренер}} |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]| |2025—хӀ. а.|{{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} }} | тренерах дерг карладаккхар = 11.9.2025 }} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] qr5y4mb8pev0ccl48s5lksx3ngg9pci 26547099 26547097 2026-10-10T10:48:22Z Саид Мисарбиев 12762 26547099 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Корытько Владимир | Сурт = Uladzimir Karytska 2012.jpg | Суьртах лаьцна = Корытько Владимир брянскан «Динамохь» | Йуьззина цӀе = Корытько Владимир Михайлович | Локхалла = 177 | Позици = [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]] | Карара клуб = {{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]] | ГӀуллакх = коьрта тренеран ассистент | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]}} | Клубаш = {{футболан карьера |1998|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Молодечно-ДЮСШ-4|Молодечно]]|8 (0) |1998|{{фарм-клуб}}{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Андердог (футболан клуб)|Забудова]]|20 (2) |1999—2000|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Минск)|Торпедо-МАЗ]]|48 (2) |2001|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Славия-Мозырь|Славия (Мозырь)]]|17 (2) |2001—2002|{{Словакин байракх|20px}} [[Ружомберок (футболан клуб)|Ружомберок]]|6 (0) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Ростов (футболан клуб)|Ростсельмаш]]|13 (1) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн-REN TV]]|3 (0) |2003|{{Россин байракх|20px}} [[Москох (футболан клуб)|Торпедо-Металлург]]|15 (0) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Алания (футболан клуб)|Алания]]|25 (2) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|34 (2) |2006|{{аренда}}{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Запорожье)|Металлург (Запорожье)]]|8 (3) |2006—2008|{{Украинин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Одесса)|Черноморец (Одесса)]]|56 (16) |2009|{{Украинин байракх|20px}} [[Металлург (футболан клуб, Донецк)|Металлург (Донецк)]]|8 (2) |2010|{{Россин байракх|20px}} [[Салют (футболан клуб, Белгород)|Салют (Белгород)]]|20 (5) |2010—2011|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|60 (12) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|6 (0) |2012—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Шинник (футболан клуб)|Шинник]]|62 (15) |2015|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Арсенал (футболан клуб, Тула)|Арсенал (Тула)]]|8 (1) |2015—2016|{{Беларусин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Минск)|Динамо (Минск)]]|25 (4)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2002—2012|{{Белоруссин байракх (1995-2012)|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда|Беларусь]]|40 (3)}} | Тренеран клубаш = {{футболан карьера |2017—2018|{{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} |2018|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]|тренер |2018—2019|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Москох)|Динамо-кег. (Москох)]]| |2019—2020|{{Беларусин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (19 шо кхачанза)|Беларусь (19 шо кхачанза)]]| |2020—2023|{{Беларусин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Беларусин гулйина команда (20 шо кхачанза)|Беларусь (20 шо кхачанза)]]| |2023|{{Россин байракх|20px}} [[УОР № 5]]|{{comment|зам. д. сп.|заместитель директора по спортивной работе}} |2023|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]|{{лакхара тренер}} |2024|{{Россин байракх|20px}} [[Леон Сатурн]]| |2025—хӀ. а.|{{Беларусин байракх|20px}} [[Энергетик-БГУ]]|{{коьрта тренеран ассистент}} }} | тренерах дерг карладаккхар = 11.9.2025 }} {{АХь}} {{ФК Леон Сатурн тренераш}} [[Категори:Беларусин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Беларусин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой]] [[Категори:ФК «Андердог» ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Минск ловзархой]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ружомберок» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ростов» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Москва» ловзархой]] [[Категори:ФК «Алания» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Запорожье ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец» Одесса ловзархой]] [[Категори:ФК «Металлург» Донецк ловзархой]] [[Категори:ФК «Салют» Белгород ловзархой]] [[Категори:ФК «Шинник» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Арсенал» Тула ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Минск ловзархой]] [[Категори:Белоруссин футболан тренераш]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш]] [[Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам]] i6zwddtly2e7mgrbd13yf4iwfz4qjrj Категори:ФК «Молодечно-2018» ловзархой 14 2025536 26547072 2026-10-10T08:31:33Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Беларусин клубашкахула|Молодечно-2018]]» 26547072 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Беларусин клубашкахула|Молодечно-2018]] p5jd7pejkq0lc59kt0i6l0vu113rbbm Категори:ФК «Андердог» ловзархой 14 2025537 26547073 2026-10-10T08:33:57Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Беларусин клубашкахула|Андердог]]» 26547073 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Беларусин клубашкахула|Андердог]] fahrycx3fave1945dj2ipw6q9e76bke Категори:ФК «Славия-Мозырь» ловзархой 14 2025538 26547074 2026-10-10T08:38:14Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Беларусин клубашкахула|Славия Мозырь]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь»]]» 26547074 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Беларусин клубашкахула|Славия Мозырь]] [[Категори:ФК «Славия-Мозырь»]] 7szw6eghfcx3noprimqukf1e6m89llo Категори:ФК «Сатурн» Раменски тренераш 14 2025539 26547087 2026-10-10T10:01:12Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболан тренераш Россин клубашкахула|Сатурн Раменски]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски]]» 26547087 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболан тренераш Россин клубашкахула|Сатурн Раменски]] [[Категори:ФК «Сатурн» Раменски]] dv1j3je38gdb8wpdr90d7qfzslfj4hq Категори:Проект:Футбол:Голийн исписка йолу гулйина командин ловзархойх йаззам 14 2025540 26547090 2026-10-10T10:23:19Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «__HIDDENCAT__ [[Категори:Проект:Футбол:Статистика йолу гулйина командин ловзархойх йаззам|Голаш]]» 26547090 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ [[Категори:Проект:Футбол:Статистика йолу гулйина командин ловзархойх йаззам|Голаш]] dltsfvpj1r4gh0jzj9hee75lntodabp Кеп:ФК Леон Сатурн тренераш 10 2025541 26547100 2026-10-10T11:00:15Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Спортан командан тренераш |цӀе = ФК Сатурн тренераш |фонан бос = #396bb1 |йозанан бос = white |гуран бос = black |клуб = ФК «Сатурн» |клуб_хьажорг = Сатурн (футболан клуб, Раменски) |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |тренерийн могӀам = |могӀам = {{...» 26547100 wikitext text/x-wiki {{Спортан командан тренераш |цӀе = ФК Сатурн тренераш |фонан бос = #396bb1 |йозанан бос = white |гуран бос = black |клуб = ФК «Сатурн» |клуб_хьажорг = Сатурн (футболан клуб, Раменски) |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |тренерийн могӀам = |могӀам = {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Захаров, Михаил Васильевич (футболист)|Захаров]]|дуьйна=1987}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Жучков, Евгений Иванович|Жучков]]|дуьйна=1988}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Захаров, Михаил Васильевич (футболист)|Захаров]]|дуьйна=1989|кхаччалц=1990}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=Тюкульмин|дуьйна=1991|кхаччалц=1993}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=Чугришин|дуьйна=1994}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Муханов, Владимир Васильевич|Муханов]]|дуьйна=1995|кхаччалц=1997}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Шевчук, Владимир Михайлович|Шевчук]]|дуьйна=1997}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Павлов, Сергей Александрович|Павлов]]|дуьйна=1998|кхаччалц=2000}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Юрин, Владимир Иванович|Юрин]]|дуьйна=2000|кхаччалц=2001}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Шевчук, Владимир Михайлович|Шевчук]]|дуьйна=2001|кхаччалц=2002}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Шевченко, Виталий Викторович|Шевченко]]|дуьйна=2003}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Романцев, Олег Иванович|Романцев]]|дуьйна=2003}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Игнатьев, Борис Петрович|Игнатьев]]|дуьйна=2004}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Тарханов, Александр Фёдорович|Тарханов]]|д.кх.=1|дуьйна=2004|кхаччалц=2005}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Шевчук, Владимир Михайлович|Шевчук]]|дуьйна=2005}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Вайсс, Владимир (1964)|Вайсс]]|дуьйна=2006|кхаччалц=2007}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Гаджиев, Хьаьжа Муслимович|Гаджиев]]|дуьйна=2007|кхаччалц=2008}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Цыганков, Александр Валерьевич|Цыганков]]|д.кх.=1|дуьйна=2008}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Рёбер, Юрген|Рёбер]]|дуьйна=2008|кхаччалц=2009}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Гордеев, Андрей Львович|Гордеев]]|дуьйна=2009|кхаччалц=2011}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Горшков, Александр Викторович|Горшков]]|дуьйна=2014}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Павлов, Сергей Александрович|Павлов]]|дуьйна=2014|кхаччалц=2015}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Серёжкин, Дмитрий Вячеславович|Серёжкин]]|дуьйна=2016|кхаччалц=2019}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Жуков, Сергей Николаевич|Жуков]]|дуьйна=2019|кхаччалц=2021}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Афанасьев, Андрей Игоревич|Афанасьев]]|д.кх.=1|дуьйна=2021}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Медведев, Алексей Сергеевич|Медведев]]|дуьйна=2021|кхаччалц=2022}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Куликов, Артём Анатольевич|Куликов]]|дуьйна=2022}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=Рудой|дуьйна=2022|кхаччалц=2023}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Кононов, Олег Георгиевич|Кононов]]|дуьйна=2023}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Широков, Роман Николаевич|Широков]]|дуьйна=2023}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Корытько, Владимир Михайлович|Корытько]]|дуьйна=2024}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Горлов, Артём Сергеевич|Горлов]]|дуьйна=2025}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Куликов, Артём Анатольевич|Куликов]]|дуьйна=2025}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Виценец, Виталий Владимирович|Виценец]]|дуьйна=2025}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Куликов, Артём Анатольевич|Куликов]]|дуьйна=2026}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=Кулаков|д.кх.=1|дуьйна=2026}} {{Футболан тренер дӀайаздар|цӀе=[[Медведев, Алексей Сергеевич|Медведев]]|дуьйна=2026|кхаччалц=н.в.}} }}<noinclude> [[Категори:Навигацин кепаш:Россин футболан клубийн тренераш|Сатурн]] </noinclude> 5vnhc6ibuut0lgklmsr86a0d78g7n1c