Википеди cewiki https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%8C%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D0%B3%D3%80%D0%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Медиа ГӀирс Дийцар Декъашхо Декъашхочун дийцар Википеди Википедин дийцаре Файл Файл йийцар MediaWiki MediaWiki йийцар Кеп Кеп йийцар ГӀо ГӀо дийцар Категори Категори йийцар Ков Ков дийцаре TimedText TimedText talk Модуль Модуль йийцар Event Event talk 10 5040 26549439 11985477 2026-10-15T22:25:19Z Takhirgeran Umar 1134 26549439 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{МДК|40}}{{esoteric}}</includeonly><noinclude>{{docpage}}</noinclude> {{Тергам бе|Нагахь шу дехьар ингалс Википеди меттера сехьа даккха лууш далахь, лелайайша [[Кеп:Navbox]]}} {{Навигацин кепаш}} ХӀоку кепо аьтту бо сихо [[Википеди:Навигацин кепаш|навигацина кепаш]] кхолла, гойташ оцу барамий метта хьажориган могӀмаш. == Коьрта агӀо хӀара кхин кеп деш чура хьаэце кхечинхьа кеп дече чуйилла хьалха == ХӀара йу вахьа йиллина шуна хьаэца лелорна кхечу кепашкахь кхин кеп кхуллуш, шуна атта хилийта вахьа диллина хӀара кхузе, хьаэце дӀахьо кхечинхьа кхин хӀума кега цаеш: <syntaxhighlight lang="text"> ... </div> {{Навигацин таблица {{nobr| }} {{nobr| •}} |дегӀан_хатӀ = |корта1 = |корта = |корта2 = |корта23 = |коьртанийн_хатӀ = |коьртачу_цӀеран_хатӀ = |лакхахь = |лакхахь_хатӀ = |лахахь = |лахахь_хатӀ = |могӀам1 = |могӀам2 = <div style="margin-top:-1ex; margin-bottom:-1ex; padding:0;"> |могӀам23 = |могӀанийн_тоба = hlist |могӀанийн_хатӀ = |сурт = |цӀе = {{subst:PAGENAME}} |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |шалза_хатӀ = |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацина кепаш|{{PAGENAME}}]] </noinclude> </syntaxhighlight> == Йустаршна == === Декхарийлахь доцуриг === ==== Кхин ==== ХӀокхуьна гӀоцани лелош ду хӀара кеп [[MediaWiki:Common.js]]. == Кечдар могӀамаш == Нагахьсан, могӀамаш чохь дуккха хьажоргаш йалахь, иза хало хуьла кечйа. ИшттӀачохь могӀамаш декъар гӀоле ду шай могӀаршца. Амма кепо ша долу хӀума нийса цадо шуна махеттар, иштта долу могӀамаш йукъадахка мегар ду оцу озоче <code>&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</code>. Амма шу дӀа даккха луаш далахь йист ара цайалийта лакхахьа лахахь, тӀе тухаш йолу оцу озоригца, лело мега йустарш <code>style=</code>. <!---------- дукка-могӀар могӀамаш и йоцуш div ----------> {| width="100%" style="background:transparent" | valign="top" | {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = цӀхьалха-могӀарехь могӀамаш |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀамӀ = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = цӀхьалха-могӀарехь могӀамаш |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} | valign="top" | <!---------- ----------> {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = дукка-могӀар могӀамаш и йоцуш div |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = дукка-могӀар могӀамаш и йоцуш div |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} |-<!---------- дукка-могӀар могӀамаш оцуьнца div ----------> | valign="top" | {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = цӀхьалха-могӀарехь могӀамаш |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = цӀхьалха-могӀарехь могӀамаш |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} |<!---------- ----------> {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = дукка-могӀар могӀамаш оцуьнца div |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 =<div> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> |корта2 = 2 |могӀам2 =<div> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = дукка-могӀар могӀамаш оцуьнца div |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 =<div> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> |корта2 = 2 |могӀам2 =<div> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} |-<!---------- div цу йустаршна ----------> |{{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = цӀхьалха-могӀарехь могӀамаш |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = цӀхьалха-могӀарехь могӀамаш |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш |корта2 = 2 |могӀам2 = хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} |<!---------- ----------> {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = div цу йустаршна |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> |корта2 = 2 |могӀам2 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |navbar = plain |state = nocollapse |корта = div цу йустаршна |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = 1 |могӀам1 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> |корта2 = 2 |могӀам2 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> хабарш-хабарш хабарш-хабарш хабарш-хабарш </div> }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} |} == Йустаршна == === Сурт доцуш === {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |цӀе = Навигацин таблица/Документаци |state = uncollapsed |корта = MSC ([[Multimedia Super Corridor]]) Malaysia{{-}}''сурт доцуш'' |корта1 = Centre |могӀамӀ = [[Cyberjaya]] |корта2 = Area |могӀам2 = [[Klang Valley]] |корта3 = Major landmarks |могӀам3 = [[Petronas Twin Towers]]{{*}}[[Kuala Lumpur Tower]]{{*}}[[Kuala Lumpur Central]]{{*}}[[Technology Park Malaysia]]{{*}}[[Putrajaya]]{{*}}[[Cyberjaya]]{{*}}[[Kuala Lumpur International Airport]] |корта4 = Infrastructure |могӀам4 = [[Express Rail Link]]{{*}}[[KL-KLIA Dedicated Expressway]] |корта5 = Prime applications |могӀам5 = [[EGovernment]]{{*}}[[MyKad]] }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |цӀе = Навигацин таблица/Документаци |state = uncollapsed |корта = MSC ([[Multimedia Super Corridor]]) Malaysia{{-}}''сурт доцуш'' |корта1 = Centre |могӀамӀ = [[Cyberjaya]] |корта2 = Area |могӀам2 = [[Klang Valley]] |корта3 = Major landmarks |могӀам3 = [[Petronas Twin Towers]]{{*}}[[Kuala Lumpur Tower]]{{*}}[[Kuala Lumpur Central]]{{*}}[[Technology Park Malaysia]]{{*}}[[Putrajaya]]{{*}}[[Cyberjaya]]{{*}}[[Kuala Lumpur International Airport]] |корта4 = Infrastructure |могӀам4 = [[Express Rail Link]]{{*}}[[KL-KLIA Dedicated Expressway]] |корта5 = Prime applications |могӀам5 = [[EGovernment]]{{*}}[[MyKad]] }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} === Сурт долуш === {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |цӀе = Навигацин таблица/Документаци |state = uncollapsed |корта = MSC ([[Multimedia Super Corridor]]) Malaysia{{-}}''сурт долуш'' |сурт = [[Файл:Flag of Malaysia.svg|120px]] |корта 1 = Centre |могӀамӀ = [[Cyberjaya]] |корта2 = Area |могӀам2 = [[Klang Valley]] |корта3 = Major landmarks |могӀам3 = [[Petronas Twin Towers]]{{*}}[[Kuala Lumpur Tower]]{{*}}[[Kuala Lumpur Central]]{{*}}[[Technology Park Malaysia]]{{*}}[[Putrajaya]]{{*}}[[Cyberjaya]]{{*}}[[Kuala Lumpur International Airport]] |корта4 = Infrastructure |могӀам4 = [[Express Rail Link]]{{*}}[[KL-KLIA Dedicated Expressway]] |корта5 = Prime applications |могӀам5 = [[EGovernment]]{{*}}[[MyKad]] }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |цӀе = Навигацин таблица/Документаци |state = uncollapsed |корта = MSC ([[Multimedia Super Corridor]]) Malaysia{{-}}''сурт долуш'' |сурт = [[Файл:Flag of Malaysia.svg|120px]] |корта1 = Centre |могӀамӀ = [[Cyberjaya]] |корта2 = Area |могӀам2 = [[Klang Valley]] |корта3 = Major landmarks |могӀам3 = [[Petronas Twin Towers]]{{*}}[[Kuala Lumpur Tower]]{{*}}[[Kuala Lumpur Central]]{{*}}[[Technology Park Malaysia]]{{*}}[[Putrajaya]]{{*}}[[Cyberjaya]]{{*}}[[Kuala Lumpur International Airport]] |корта4 = Infrastructure |могӀам4 = [[Express Rail Link]]{{*}}[[KL-KLIA Dedicated Expressway]] |корта5 = Prime applications |могӀам5 = [[EGovernment]]{{*}}[[MyKad]] }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} === Сурт а хатӀ долуш === {{цитатин йуьхьиг}} {{Навигацин таблица |цӀе = Навигацин таблица/таблица |state = uncollapsed |корта = MSC ([[Multimedia Super Corridor]]) Malaysia{{-}}''сурт долуш, могӀам цахьуш дешнаш цу хьажорагца, кӀай бос могӀаний а шала могӀаний сирло мокхачу босца, лахара могӀа стигал басахь а нисбина юкъехь'' |сурт = [[Файл:Flag of Malaysia.svg|120px]] |дегӀан_хатӀ = background-color: white |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = Centre |могӀамӀ = [[Cyberjaya]] |корта2 = Area |могӀам2 = [[Klang Valley]] |корта3 = Major landmarks |могӀам3 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Petronas Twin Towers]] •}} {{nobr|[[Kuala Lumpur Tower]] •}} {{nobr|[[Kuala Lumpur Central]] •}} {{nobr|[[Technology Park Malaysia]] •}} {{nobr|[[Putrajaya]] •}} {{nobr|[[Cyberjaya]] •}} {{nobr|[[Kuala Lumpur International Airport]]}} </div> |корта4 = Infrastructure |могӀам4 = [[Express Rail Link]]{{*}}[[KL-KLIA Dedicated Expressway]] |корта5 = Prime applications |могӀам5 = [[EGovernment]]{{*}}[[MyKad]] |лахахь_хатӀ = background:#ddddff |лахахь = Website: [http://www.chechenews.com/ www.chechenews.com. my] }} {{oq||<syntaxhighlight lang="text"> {{Навигацин таблица |цӀе = Навигацин таблица/таблица |state = uncollapsed |корта = MSC ([[Multimedia Super Corridor]]) Malaysia{{-}}''сурт долуш, могӀам цахьуш дешнаш цу хьажорагца, кӀай бос могӀаний а шала могӀаний сирло мокхачу босца, лахара могӀа стигал басахь а нисбина юкъехь'' |сурт = [[Файл:Flag of Malaysia.svg|120px]] |дегӀан_хатӀ = background-color:white |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |корта1 = Centre |могӀамӀ = [[Cyberjaya]] |корта2 = Area |могӀам2 = [[Klang Valley]] |корта3 = Major landmarks |могӀам3 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Petronas Twin Towers]] •}} {{nobr|[[Kuala Lumpur Tower]] •}} {{nobr|[[Kuala Lumpur Central]] •}} {{nobr|[[Technology Park Malaysia]] •}} {{nobr|[[Putrajaya]] •}} {{nobr|[[Cyberjaya]] •}} {{nobr|[[Kuala Lumpur International Airport]]}} </div> |корта4 = Infrastructure |могӀам4 = [[Express Rail Link]]{{*}}[[KL-KLIA Dedicated Expressway]] |корта5 = Prime applications |могӀам5 = [[EGovernment]]{{*}}[[MyKad]] |лахахь_хатӀ = background:#ddddff |лахахь = Website: [http://www.chechenews.com/ www.chechenews.com. my] }} </syntaxhighlight>}} {{цитатин чаккхе}} <includeonly> [[Категори:Википеди:Навигацина ккепаш|{{PAGENAME}}]] [[Категори:Навигацин кепаш:Кепашна|{{PAGENAME}}]] </includeonly> 0y02zm3354mmt7ktv2duxztmozku58y 10 8887 26549434 11806227 2026-10-15T22:21:45Z Takhirgeran Umar 1134 26549434 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{МДК|100}}</includeonly><noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Масалла == <pre> {{Навигацин аса |бос = |сурт = |сурт2 = |къайла = |корта = |чулацам = }} </pre> == Лелоран масаллаш == Кепа бу 6 ба́рам, амма ца хоттийча цаболуш ши ба́рам бу «коьрта могӀа» аъ «чулацам». <!-- ;цӀецӀе : Ца хоттийчи мега, кепа цӀе. Оцуь оцун {{tl|Tnavbar}} --> ;буос : Ца хоттийчи мега, коьрта могӀан буос балош. Хотто мега кепа гӀонца {{tl|буос}}. ;сурт : Навигацин асан чохь сурт (масалла хӀост я байракх) оцу хатӀехь <tt><nowiki>[[сурт:XXX.png|50px|суьртах лаьцна]]</nowiki></tt>. Нагахьсанна '''суьрта''' ба́рам бацахь, сурт ца гойту. ;сурт2 : Йа '''сурт''' ба́рам хоттийняхь, нисдеш аьтту агӀор ;коьрта могӀа : Язъйеш чоьна чу ;чулацам : Навигацина асан чохь хьажориг йекъна йу оцу куьцехь «<nowiki>&amp;#124;</nowiki>» йа {{tl|!}} (шиммо схьало "|"), «·», «•». ДӀа хотто иза гӀаж | ца мега, хӀундаьлча оцун чоь лелош йу и гӀаже кхечу ба́рамца. ;къайла : <span style="color:gray">(хьалхлера куц)</span> Иза далахь хоттийна 1, тӀакха аса къайла йолу, вуьшта йитича ша майар лаьтта. И б́арам тахан болх беш бац, нагахьсанна агӀон чохь кхо асанал сов йолуш йалахь — тӀаккха иза шашех хьэрча къайла йолуш. Ба́рам <code>state = collapsed</code>. ; ''state'' : Ӏадйитича — <code>autocollapse</code>. Ба́рам хоттийняхь <code>state = collapsed</code>, Навигацин таблицица даимна къайла йера йу. Нагахьсанна хоттийняхь баьсса ба́рам йа кхин ба́рам хӀра боцуш <code>autocollapse</code> йа <code>collapsed</code>, шавигарна таблийца къайла ца йолуш гуш хира йу. Навигацин таблица оцу ба́рамехь <code>autocollapse</code> хира йу къайлах, нагахьсанна цхьан агӀон тӀаьхь 2 йа 3 сов йолуш йалахь иштта хоттийна ба́рам болуш <tt>collapsible</tt>. Жим ишарца болу мотт хууш верг хьажа мегар ду оцу агӀон тӀе муха йа хьажа лаахь: [[MediaWiki:Common.js]]. : Ша мадарра кеп лело лаахь хотта бе ба́рам «state», оцо дӀало кепа хатӀ: : <tt><nowiki>| state = <includeonly>{{{state|Ӏадйитарна хьал}}}</includeonly></nowiki></tt> : (&lt;includeonly&gt; оьшу нагахьсанна агӀон чохь кеп даимна даьлла делла хила лаахь). <!-- ;х-д-н : и санна далахь 1, тӀакха кепан хотта бо ба́рам {{tl|Tnavbar}} --> == Масаллаш == <pre> <nowiki>{{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }}</nowiki> </pre> {{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }} {{Навигацин аса |цӀе = йозанца язъйо кхузе цӀе |корта = Варх [[Стаг вуьш долу къа]] |чулацам = [[Куралла]] {{!}} [[Дог Ӏаржалла]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[дӀа]] }} == Хьажа иштта == * {{tl|навигацин таблица}} * {{tl|hider}} * {{tl|NaviBlock}} лелош йу хӀуттуш маситта навигацина аса (ишаран гӀонца оцу Common.css) <includeonly>[[Категори:Википеди:Навигацин кепаш| ]] [[Категори:Навигацина кепаш:Оцу кепашна|{{PAGENAME}}]] </includeonly> at8s3sq75snu8ehppqtjzpvvhf0agzl 26549435 26549434 2026-10-15T22:21:51Z Takhirgeran Umar 1134 26549435 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{МДК|100}}</includeonly><noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Масалла == <pre> {{Навигацин аса |бос = |сурт = |сурт2 = |къайла = |корта = |чулацам = }} </pre> == Лелоран масаллаш == Кепа бу 6 ба́рам, амма ца хоттийча цаболуш ши ба́рам бу «коьрта могӀа» аъ «чулацам». <!-- ;цӀецӀе : Ца хоттийчи мега, кепа цӀе. Оцуь оцун {{tl|Tnavbar}} --> ;буос : Ца хоттийчи мега, коьрта могӀан буос балош. Хотто мега кепа гӀонца {{tl|буос}}. ;сурт : Навигацин асан чохь сурт (масалла хӀост я байракх) оцу хатӀехь <tt><nowiki>[[сурт:XXX.png|50px|суьртах лаьцна]]</nowiki></tt>. Нагахьсанна '''суьрта''' ба́рам бацахь, сурт ца гойту. ;сурт2 : Йа '''сурт''' ба́рам хоттийняхь, нисдеш аьтту агӀор ;коьрта могӀа : Язъйеш чоьна чу ;чулацам : Навигацина асан чохь хьажориг йекъна йу оцу куьцехь «<nowiki>&amp;#124;</nowiki>» йа {{tl|!}} (шиммо схьало "|"), «·», «•». ДӀа хотто иза гӀаж | ца мега, хӀундаьлча оцун чоь лелош йу и гӀаже кхечу ба́рамца. ;къайла : <span style="color:gray">(хьалхлера куц)</span> Иза далахь хоттийна 1, тӀакха аса къайла йолу, вуьшта йитича ша майар лаьтта. И б́арам тахан болх беш бац, нагахьсанна агӀон чохь кхо асанал сов йолуш йалахь — тӀаккха иза шашех хьэрча къайла йолуш. Ба́рам <code>state = collapsed</code>. ; ''state'' : Ӏадйитича — <code>autocollapse</code>. Ба́рам хоттийняхь <code>state = collapsed</code>, Навигацин таблицица даимна къайла йера йу. Нагахьсанна хоттийняхь баьсса ба́рам йа кхин ба́рам хӀра боцуш <code>autocollapse</code> йа <code>collapsed</code>, шавигарна таблийца къайла ца йолуш гуш хира йу. Навигацин таблица оцу ба́рамехь <code>autocollapse</code> хира йу къайлах, нагахьсанна цхьан агӀон тӀаьхь 2 йа 3 сов йолуш йалахь иштта хоттийна ба́рам болуш <tt>collapsible</tt>. Жим ишарца болу мотт хууш верг хьажа мегар ду оцу агӀон тӀе муха йа хьажа лаахь: [[MediaWiki:Common.js]]. : Ша мадарра кеп лело лаахь хотта бе ба́рам «state», оцо дӀало кепа хатӀ: : <tt><nowiki>| state = <includeonly>{{{state|Ӏадйитарна хьал}}}</includeonly></nowiki></tt> : (&lt;includeonly&gt; оьшу нагахьсанна агӀон чохь кеп даимна даьлла делла хила лаахь). <!-- ;х-д-н : и санна далахь 1, тӀакха кепан хотта бо ба́рам {{tl|Tnavbar}} --> == Масаллаш == <pre> <nowiki>{{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }}</nowiki> </pre> {{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }} {{Навигацин аса |цӀе = йозанца язъйо кхузе цӀе |корта = Варх [[Стаг вуьш долу къа]] |чулацам = [[Куралла]] {{!}} [[Дог Ӏаржалла]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[дӀа]] }} == Хьажа иштта == * {{tl|навигацин таблица}} * {{tl|hider}} * {{tl|NaviBlock}} лелош йу хӀуттуш маситта навигацина аса (ишаран гӀонца оцу Common.css) <includeonly>[[Категори:Википеди:Навигацина кепаш| ]] [[Категори:Навигацина кепаш:Оцу кепашна|{{PAGENAME}}]] </includeonly> mjcze2iugmq5wlpzqtguxj5rdiz7dks 26549438 26549435 2026-10-15T22:24:13Z Takhirgeran Umar 1134 26549438 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{МДК|100}}</includeonly><noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Масалла == <pre> {{Навигацин аса |бос = |сурт = |сурт2 = |къайла = |корта = |чулацам = }} </pre> == Лелоран масаллаш == Кепа бу 6 ба́рам, амма ца хоттийча цаболуш ши ба́рам бу «коьрта могӀа» аъ «чулацам». <!-- ;цӀецӀе : Ца хоттийчи мега, кепа цӀе. Оцуь оцун {{tl|Tnavbar}} --> ;буос : Ца хоттийчи мега, коьрта могӀан буос балош. Хотто мега кепа гӀонца {{tl|буос}}. ;сурт : Навигацин асан чохь сурт (масалла хӀост я байракх) оцу хатӀехь <tt><nowiki>[[сурт:XXX.png|50px|суьртах лаьцна]]</nowiki></tt>. Нагахьсанна '''суьрта''' ба́рам бацахь, сурт ца гойту. ;сурт2 : Йа '''сурт''' ба́рам хоттийняхь, нисдеш аьтту агӀор ;коьрта могӀа : Язъйеш чоьна чу ;чулацам : Навигацина асан чохь хьажориг йекъна йу оцу куьцехь «<nowiki>&amp;#124;</nowiki>» йа {{tl|!}} (шиммо схьало "|"), «·», «•». ДӀа хотто иза гӀаж | ца мега, хӀундаьлча оцун чоь лелош йу и гӀаже кхечу ба́рамца. ;къайла : <span style="color:gray">(хьалхлера куц)</span> Иза далахь хоттийна 1, тӀакха аса къайла йолу, вуьшта йитича ша майар лаьтта. И б́арам тахан болх беш бац, нагахьсанна агӀон чохь кхо асанал сов йолуш йалахь — тӀаккха иза шашех хьэрча къайла йолуш. Ба́рам <code>state = collapsed</code>. ; ''state'' : Ӏадйитича — <code>autocollapse</code>. Ба́рам хоттийняхь <code>state = collapsed</code>, Навигацин таблицица даимна къайла йера йу. Нагахьсанна хоттийняхь баьсса ба́рам йа кхин ба́рам хӀра боцуш <code>autocollapse</code> йа <code>collapsed</code>, шавигарна таблийца къайла ца йолуш гуш хира йу. Навигацин таблица оцу ба́рамехь <code>autocollapse</code> хира йу къайлах, нагахьсанна цхьан агӀон тӀаьхь 2 йа 3 сов йолуш йалахь иштта хоттийна ба́рам болуш <tt>collapsible</tt>. Жим ишарца болу мотт хууш верг хьажа мегар ду оцу агӀон тӀе муха йа хьажа лаахь: [[MediaWiki:Common.js]]. : Ша мадарра кеп лело лаахь хотта бе ба́рам «state», оцо дӀало кепа хатӀ: : <tt><nowiki>| state = <includeonly>{{{state|Ӏадйитарна хьал}}}</includeonly></nowiki></tt> : (&lt;includeonly&gt; оьшу нагахьсанна агӀон чохь кеп даимна даьлла делла хила лаахь). <!-- ;х-д-н : и санна далахь 1, тӀакха кепан хотта бо ба́рам {{tl|Tnavbar}} --> == Масаллаш == <pre> <nowiki>{{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }}</nowiki> </pre> {{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }} {{Навигацин аса |цӀе = йозанца язъйо кхузе цӀе |корта = Варх [[Стаг вуьш долу къа]] |чулацам = [[Куралла]] {{!}} [[Дог Ӏаржалла]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[дӀа]] }} == Хьажа иштта == * {{tl|навигацин таблица}} * {{tl|hider}} * {{tl|NaviBlock}} лелош йу хӀуттуш маситта навигацина аса (ишаран гӀонца оцу Common.css) <includeonly>[[Категори:Википеди:Навигацина кепаш| ]] [[Категори:Навигацин кепаш:Кепашна|{{PAGENAME}}]] </includeonly> 848topfxf2tpwjf5okyozgimbit4om3 26549443 26549438 2026-10-15T22:28:21Z Takhirgeran Umar 1134 26549443 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{МДК|100}}</includeonly><noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Масалла == <pre> {{Навигацин аса |бос = |сурт = |сурт2 = |къайла = |корта = |чулацам = }} </pre> == Лелоран масаллаш == Кепа бу 6 ба́рам, амма ца хоттийча цаболуш ши ба́рам бу «коьрта могӀа» аъ «чулацам». <!-- ;цӀецӀе : Ца хоттийчи мега, кепа цӀе. Оцуь оцун {{tl|Tnavbar}} --> ;буос : Ца хоттийчи мега, коьрта могӀан буос балош. Хотто мега кепа гӀонца {{tl|буос}}. ;сурт : Навигацин асан чохь сурт (масалла хӀост я байракх) оцу хатӀехь <tt><nowiki>[[сурт:XXX.png|50px|суьртах лаьцна]]</nowiki></tt>. Нагахьсанна '''суьрта''' ба́рам бацахь, сурт ца гойту. ;сурт2 : Йа '''сурт''' ба́рам хоттийняхь, нисдеш аьтту агӀор ;коьрта могӀа : Язъйеш чоьна чу ;чулацам : Навигацина асан чохь хьажориг йекъна йу оцу куьцехь «<nowiki>&amp;#124;</nowiki>» йа {{tl|!}} (шиммо схьало "|"), «·», «•». ДӀа хотто иза гӀаж | ца мега, хӀундаьлча оцун чоь лелош йу и гӀаже кхечу ба́рамца. ;къайла : <span style="color:gray">(хьалхлера куц)</span> Иза далахь хоттийна 1, тӀакха аса къайла йолу, вуьшта йитича ша майар лаьтта. И б́арам тахан болх беш бац, нагахьсанна агӀон чохь кхо асанал сов йолуш йалахь — тӀаккха иза шашех хьэрча къайла йолуш. Ба́рам <code>state = collapsed</code>. ; ''state'' : Ӏадйитича — <code>autocollapse</code>. Ба́рам хоттийняхь <code>state = collapsed</code>, Навигацин таблицица даимна къайла йера йу. Нагахьсанна хоттийняхь баьсса ба́рам йа кхин ба́рам хӀра боцуш <code>autocollapse</code> йа <code>collapsed</code>, шавигарна таблийца къайла ца йолуш гуш хира йу. Навигацин таблица оцу ба́рамехь <code>autocollapse</code> хира йу къайлах, нагахьсанна цхьан агӀон тӀаьхь 2 йа 3 сов йолуш йалахь иштта хоттийна ба́рам болуш <tt>collapsible</tt>. Жим ишарца болу мотт хууш верг хьажа мегар ду оцу агӀон тӀе муха йа хьажа лаахь: [[MediaWiki:Common.js]]. : Ша мадарра кеп лело лаахь хотта бе ба́рам «state», оцо дӀало кепа хатӀ: : <tt><nowiki>| state = <includeonly>{{{state|Ӏадйитарна хьал}}}</includeonly></nowiki></tt> : (&lt;includeonly&gt; оьшу нагахьсанна агӀон чохь кеп даимна даьлла делла хила лаахь). <!-- ;х-д-н : и санна далахь 1, тӀакха кепан хотта бо ба́рам {{tl|Tnavbar}} --> == Масаллаш == <pre> <nowiki>{{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }}</nowiki> </pre> {{Навигацин аса |бос = yellow |сурт = [[Сурт:Sun01.svg|40px|малх]] |сурт2 = [[Сурт:Rain01.svg|40px|догӀа]] |корта = [[Ден хӀоттам]] |чулацам = [[ТӀес]] {{!}} [[Мархаш]] {{!}} [[Муох]] {{!}} [[Луо]] {{!}} [[ДогӀа]] {{!}} [[ДогӀанца ша]] {{!}} [[Малх]] }} {{Навигацин аса |цӀе = йозанца язъйо кхузе цӀе |корта = Варх [[Стаг вуьш долу къа]] |чулацам = [[Куралла]] {{!}} [[Дог Ӏаржалла]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[кхин]] {{!}} [[дӀа]] }} == Хьажа иштта == * {{tl|навигацин таблица}} * {{tl|hider}} * {{tl|NaviBlock}} лелош йу хӀуттуш маситта навигацина аса (ишаран гӀонца оцу Common.css) <includeonly>[[Категори:Википеди:Навигацин кепаш| ]] [[Категори:Навигацин кепаш:Кепашна|{{PAGENAME}}]] </includeonly> kpqil85zuw70st6sndfgn2aojdldbok 0 9612 26549250 26409197 2026-10-15T13:45:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549250 wikitext text/x-wiki {{Пачхьалкх |Нохчийн цӀе= Къилба-Африкин Республика |Шен цӀе = Republic of South Africa <br />Republiek van Suid-Afrika^{[[#Языки и официальные названия|1]]} |Доланиг дожар = Къилба-Африкин Республикин |ХӀост =Coat of arms of South Africa.png |Девиз = !ke e: ǀxarra ǁke» ([[цъхам]]) &nbsp;«Разные люди объединяются |Шатлакхан Иллинан цӀе = <!--|Аудио=--> |Урхаллин тайпа = [[Парламентан республика]] |lat_dir = S |lat_deg = 29 |lat_min = 10 |lat_sec = 0 |lon_dir = E |lon_deg = 24 |lon_min = 55 |lon_sec = 0 |region = ZA |CoordScale = 5000000 |Мотт=[[ингалсан мотт|ингалсан]], [[африкаанс]], [[Венда (мотт)|венда]], [[зулу]], [[Коса (мотт)|коса]], [[къилбера ндебеле]], [[свати]], [[къилбаседера сото]], [[сесото]], [[Тсвана (мотт)|Тсванг]] а [[Тсонга (мотт)|тсонга]] а |Маьрша йаьлла терахь=[[31 май]] [[1961]] |Маьрша йелира=[[Йоккха Британи|Йоккха Британех]] |Коьрта гӀала=[[Претори]] <small>(администрацин)</small><br />[[Кейптаун]] <small>(законодательная)</small><br />[[Блумфонтейн]] <small>(судебная)</small> |Йаккхий гӀаланаш=[[Йоханнесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] |Куьйгалхойн даржаш=[[Президент]]<br />[[Вице-президент]] |Куьйгалхой=[[Зума, Джейкоб|Джейкоб Зума]]<br />[[Мотланте, Кгалема|Кгалема Мотланте]] |Латтанца меттиг=24 |Латта=1 219 912 |Хина процент=кӀезиг |Бахархойн меттиг=26 |Бахархой={{охьадалар}}48 601 098<ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|title=Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013|author=Census.gov|date=2013|publisher=U.S. Department of Commerce|accessdate=2013-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130505020651/http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|archivedate=2013-05-05}}</ref> |Бахархой лерина шо=2013 |Луьсталла=41 |ДЧС=505,2 млрд |ДЧС лерина шо=2009 |ДЧС меттиг=26 |ХӀораннан а сина ДЧС=10 243 |АКИ = {{тӀекхетар}} 0,619<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf|title=Human Development Report 2011|year=2011|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=August 21, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140328105150/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf|archivedate=2014-03-28}}</ref> |Лерина шо АКИ = 2011 |АКИ меттиг= 123 |Локхалла АКИ = <span style="color:#fc0;">'''йукъара'''</span> <!--|Билгалдахарш=--> }} '''Къилба-Африкин Республика''' йа '''КЪАР''' ({{lang-af|Republiek van Suid-Afrika}}, {{lang-en|Republic of South Africa}}) — Африкин пачхьалкх йу. == Географи == == Истори == == Провинцеш == [[Файл:South Africa 1991.jpg|Къилба-Африкин Республикин провинцеш (1991)|300px|thumb]] [[Файл:SouthAfricaNumbered.png|thumb|300px|Къилба-Африкин Республикин провинцеш]] {| class="wikitable sortable" ! width="40"| № ! Провинци ! Административан центр ! Майда,<ref>{{cite book |title=Census 2011: Census in brief |url=http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |publisher=Statistics South Africa |location=Pretoria |year=2012 |isbn=9780621413885 |page=9}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225082845/http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf%20 |date=2018-12-25 }}</ref><br />км² ! Бахархой,<ref>{{cite book |title=Census 2011: Census in brief |url=http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |publisher=Statistics South Africa |location=Pretoria |year=2012 |isbn=9780621413885 |page=18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225082845/http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf%20 |date=2018-12-25 }}</ref><br />стаг (2011) ! Люсталла,<br />стаг/км² |- | 1 | [[Малхбузен Капийн провинци]] | [[Кейптаун]] | align="right" | 129 462 | align="right" | 5 822 734 | align="right" | 44,98 |- | 2 | [[Къилбаседа Капийн провинци]] | [[Кимберли (ЮАР)|Кимберли]] | align="right" | 372 889 | align="right" | 1 145 861 | align="right" | 3,07 |- | 3 | [[Малхбален Капийн провинци]] | [[Бишо (гӀала)|Бишо]] | align="right" | 168 966 | align="right" | 6 562 053 | align="right" | 38,84 |- | 4 | [[Квазулу-Натал]] | [[Питермарицбург]] | align="right" | 94 361 | align="right" | 10 267 300 | align="right" | 108,81 |- | 5 | [[Маьрша пачхьалкх (КЪАР)|Маьрша пачхьалкх]] | [[Блумфонтейн]] | align="right" | 129 825 | align="right" | 2 745 590 | align="right" | 21,15 |- | 6 | [[Къилбаседа-малхбузен провинци (КЪАР)|Къилбаседа-малхбузен провинци]] | [[Мафекинг]] | align="right" | 104 882 | align="right" | 3 509 953 | align="right" | 33,47 |- | 7 | [[Гаутенг]] | [[Йоханнесбург]] | align="right" | 18 178 | align="right" | 12 272 263 | align="right" | 675,12 |- | 8 | [[Мпумаланга]] | [[Нелспрёйт]] | align="right" | 76 495 | align="right" | 4 039 939 | align="right" | 52,81 |- | 9 | [[Лимпопо (провинци)|Лимпопо]] | [[Полокване]] | align="right" | 125 754 | align="right" | 5 404 868 | align="right" | 42,98 |- style="background: #CCC;" | || Массо || || 1 220 813 || 51 770 560 || 42,41 |} {{Африкин пачхьалкхаш}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{rq|empty}} {{external links}} [[Категори:Пачхьалкхаш]] 0lqyhnjoliii6qgal9gdi08hzjxqmyo 0 13444 26549531 26467593 2026-10-16T08:13:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549531 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=август 2013}} {{Адам |ЦӀе = Джеймс Клерк Максвелл |Шен цӀе = ''James Clerk Maxwell'' |Вича тиллина цӀе = |Сурт = James Clerk Maxwell big.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = |ГӀуллакхан тайпа = [[физика]], [[математика]], [[механика]] |Вина терахь = 13.6.1831 |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Эдинбург|Эдинбургехь}}, [[Шотланди]], [[Йоккха Британи]] |Гражданалла = {{GBR}} |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = 5.11.1879 |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Кембридж|Кембриджехь}}, [[Ингалс]] |Да = |Нана = |Зуда = |Бераш = |СовгӀаташ = * Смитан совгӀат (1854) * Адамсан совгӀат (1857) * Румфордан мидал (1860) |Сайт = |Куьг таӀор = Maxwell sig.jpg |Викиларма = James Clerk Maxwell }} '''Джеймс Клерк Ма́ксвелл''' ({{lang-en|James Clerk Maxwell}}; [[1831]] шеран [[13 июнь]], [[Эдинбург]], [[Шотланди]] — [[1879]] шеран [[5 ноябрь]], [[Кембридж]], [[Ингалс]]) — [[Шотланди|Шотландера]] ваьлла гӀарвелла [[Йоккха Британи|британийн]] физик, математик, механик. Лондонан паччахьан йукъараллин декъашхо ([[1861 шо]]). [[Файл:Edinburgh Academy frontage.jpg|thumb|right|Эдинбурган академи (таханлера сурт)]] [[Файл:Edinburgh University 1827.jpg|thumb|right|Эдинбурган университет XIX бӀешо дӀадолалуш]] [[Файл:Great Gate, Trinity College, Cambridge (inside).jpg|thumb|right|Тринити-колледжан Доккху ков (''Great Gate'')]] [[Файл:YoungJamesClerkMaxwell.jpg|thumb|right|24 шо кхечна Максвелл даьндарг керах йолуш]] [[Файл:Faraday-Millikan-Gale-1913.jpg|thumb|right|Майкл Фарадей (1861 шо гергга)]] [[Файл:JamesClerkMaxwell-KatherineMaxwell-1869.jpg|thumb|right|Максвелл шен зудчунца Кэтрин Мэри (1869 шо)]] [[Файл:Maxwell-Distr.png|thumb|right|Максвеллан дӀасадаржаран масал]] [[Файл:Tartan Ribbon.jpg|right|thumb| «Шотландкех лента» («Тартанан лента») — дуьненахь хьалхарниг босболу сурт]] [[Файл:Displacement current in capacitor.svg|right|thumb|Конденсаторан чохь дӀахилоран ток гойтуш долу сурт]] [[Файл:Postcard-from-Maxwell-to-Tait.jpg|thumb|right|150px|Максвеллс Питер Тэтан йазйина открытка. Цу техь йазйина <math>dp/dt</math>]] [[Файл:A Treatise on Electricity and Magnetism Volume 1 003.jpg|right|thumb|Титульный лист «Трактата»]] [[Файл:Cavendish-walk.jpg|right|thumb|100px|Генри Кавендиш]] [[Файл:Cavendish Laboratory door.jpg|right|thumb|130px|Кавендишан лаборатори чувоьдучохь йолу нартол]] == Бевзаш болу дешархой == * Джордж Кристал * Ричард Глэйзбрук * Артур Шустер * Амброз Флеминг * Джон Генри Пойнтинг == СовгӀаташ == * Смитан совгӀат (1854) * [[Эдинбург]]ан паччахьан йукъараллин декъашхо (1856) * Адамсан совгӀат (1857) * Румфордан мидал (1860) * [[Лондон]]ан паччахьан йукъараллин декъашхо (1861) * Бэйкериански лекци (1866) * Эдинбурган университетан сийлахь литературин доктор (1870) * Америкин исбаьхьаллин а, Ӏилманийн а академин кхоьчу пачхьалкхара декъашхо (1874) * Америкин философин йукъараллин декъашхо (1875) * [[Гёттинген]]ан Ӏилманийн академин член-корреспондент (1875) * [[Оксфорд]]ан университетан Сийлахь граждански бакъонан декъашхо (1876) * [[Нью-Йорк]]ан Ӏилманийн академин сийлахь декъашхо (1876) * Нидерландин паччахьан Ӏилманийн академин декъашхо (1877) * [[Австри]]н Ӏилманийн академин кхоьчу пачхьалкхара член-корреспондент (1877) * Падуански университетан сийлахь физикин доктор (1878) * Вольтан совгӀат (1878) == Виццивар == * Максвеллан цӀе тиллина магнитан Ӏоврашан бараман [[СГС]] системехь. Уитстонан тӀайн цхьа тайп йу Максвеллан цӀе тиллина. * ''СовгӀаташ а, фондаш а.'' Максвеллан бераш дацара. Цуьнан зудчо, Кэтрин Мэри, ша леш хенахь, шен маьл долу ахча дитира Кавендишан лабораторин. Оцу ахчанах кхоьллинера Максвеллан стипенди. Иза луш йара тоьлла аспиранташан. И стипенди шен хенахь луш йара кхоно гӀарбевлла Ӏилманчашна, масала [[Капица, Пётр Леонидович|Пётр Капица]]<ref name="Карцев288">{{книга|автор= В. П. Карцев. |заглавие= Максвелл |страницы= 288—289 }}</ref>. [[1961]] шарахь Британин физикин институтас кхоьллира Максвеллан цӀе йолу мидал а, совгӀат а (''Maxwell Medal and Prize''). Иза луш йу къона Ӏилманчашна теорин, матиматикин йа лору физикин чу гӀарбаьлла билламан<ref name="Prize">{{cite web|author=|date=|url=http://www.iop.org/about/awards/career/maxwell/page_38656.html|title=The Maxwell medal and prize|publisher=Institute of Physics|accessdate=2010-08-08|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110309171350/http://www.iop.org/about/awards/career/maxwell/page_38656.html|archivedate=2011-03-09}}</ref>. Лондонан университетехь кхоьллина Максвеллан профессоран дарж а, Максвелан цӀе йолу студентийн йукъаралла а. [[1977]] шарахь кхоьллира Максвеллан цӀе йолу фонд (''James Clerk Maxwell Foundation''). Оцу фондас яш йу физикашна а, математикашна а, инженерашна а конференциш<ref name="Found">{{cite web|author=|date=|url=http://www.clerkmaxwellfoundation.org/|title=James Clerk Maxwell Foundation|publisher=|accessdate=2010-08-08|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100909071603/http://www.clerkmaxwellfoundation.org/|archivedate=2010-09-09}}</ref>. <!-- * ''Скульптуры.'' В октябре [[1931 год]]а в [[Вестминстерское аббатство|Вестминстерском аббатстве]] были открыты мемориальные плиты в честь Майкла Фарадея и Джеймса Клерка Максвелла<ref name="Карцев326">{{книга|автор= В. П. Карцев. |заглавие= Максвелл |страницы= 326 }}</ref>. В ознаменование столетия со дня назначения Максвелла профессором Маришаль-колледжа в картинной галерее Абердинского университета был установлен бюст учёного (скульптор Чарльз д’Орвилль Пилкингтон Джексон)<ref name="Reid1653">{{статья|автор= J. S. Reid, C. H.-T Wang, J. Michael T. Thompson. |заглавие=James Clerk Maxwell 150 years on |ссылка= http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/366/1871/1651.abstract |издание= Philosophical Transactions of the Royal Society A |год= 2008 |volume= 366 |номер= 1871 |pages= 1653 }}</ref>. 25 ноября 2008 года в Эдинбурге по улице ''George Street'' состоялось открытие бронзовой статуи Максвелла работы известного шотландского скульптора Александра Стоддарта (''[[:en:Alexander Stoddart|Alexander Stoddart]]'')<ref name="Statue">{{cite web|author=|date=|url=http://www.royalsoced.org.uk/maxwell/index.htm|title=The James Clerk Maxwell Statue Project|publisher=The Royal Society of Edinburgh|accessdate=2010-08-08|lang=en|deadlink=404}}</ref>. * В честь Максвелла названо несколько ''астрономических объектов'': горный массив на планете Венера — горы Максвелла (''[[:en:Maxwell Montes|Maxwell Montes]]''); щель Максвелла (''Maxwell gap'') в [[кольца Сатурна|кольцах Сатурна]]; крупнейший телескоп для работы в субмиллиметровом диапазоне — [[телескоп Джеймса Кларка Максвелла|телескоп Джеймса Клерка Максвелла]], находящийся на [[Гавайи|Гавайях]]. * ''Здания'': здание в Эдинбургском университете (''James Clerk Maxwell Building''), где находятся отделения физики, математики и метеорологии; здание в кампусе Ватерлоо лондонского Кингс-колледжа (''James Clerk Maxwell Building''); основное здание Сэлфордского университета и его концертный зал (''Maxwell Building'' и ''Maxwell Hall''). В [[2006 год]]у в Эдинбургской академии был открыт Центр Джеймса Клерка Максвелла (''James Clerk Maxwell Centre''). ''Улицы'': одна из улиц вблизи Кавендишской лаборатории (''James Clerk Maxwell Road''); улица в Кинкорте (''Kincorth''), пригороде Абердина (''Clerk Maxwell Crescent''). * В [[2002 год]]у Максвелл попал на 91-е место в опросе радиостанции ''[[BBC]]'' «[[100 величайших британцев]]», а в 2006 году его достижения оказались на 4-м месте по результатам публичного опроса телеканала ''BBC Scotland'' с целью определения десяти самых выдающихся событий в шотландской истории<ref name="Year">{{cite web|author=|date=|url=http://www.maxwellyear2006.org/|title=Maxwell Year 2006|publisher=|accessdate=2010-08-08|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/611m04yQY|archivedate=2011-08-18}}</ref> (стоит отметить, что эксперты-историки, приглашённые каналом, вообще о нём не вспомнили<ref name="Reid1652">{{статья|автор= J. S. Reid, C. H.-T Wang, J. Michael T. Thompson. |заглавие=James Clerk Maxwell 150 years on |pages= 1652 }}</ref>). Согласно опросу, проводившемуся Национальной библиотекой Шотландии в 2005—2006 годах, Максвелл был признан самым популярным шотландским учёным<ref name="Libr">{{cite web|author=|date=|url=http://www.nls.uk/scientists/about.html|title=About the Scottish Science Hall of Fame|publisher=National Library of Scotland|accessdate=2011-08-08|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/611m0qGZ6|archivedate=2011-08-18}}</ref>. В 2006 году в Шотландии и других странах мира широко отмечалась 175-я годовщина со дня рождения Максвелла<ref name="Year" />. --> == Коьрта белхаш == === Шен маттахь === * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= On the stability of the motion of Saturn's rings |ссылка= http://www.archive.org/details/onstabilityofmot00maxw |место= Cambridge, London |издательство= Macmillan and Co. |год= 1859}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= Theory of heat |ссылка= http://www.archive.org/details/theoryheat02maxwgoog |место= London |издательство= Longmans, Green and Co. |год= 1871}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= Introductory lecture on experimental physics |ссылка= |место= London |издательство= |год= 1871}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= A treatise on electricity and magnetism |ссылка= http://www.archive.org/details/electricandmagne01maxwrich |место= Oxford |издательство= Clarendon Press |год= 1873|том= 1}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= A treatise on electricity and magnetism |ссылка= http://www.archive.org/details/electricandmagne02maxwrich |место= Oxford |издательство= Clarendon Press |год= 1873|том= 2}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= Matter and motion |ссылка= http://www.archive.org/details/2mattermotio00maxwuoft |место= London |издательство= |год= 1873}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= An elementary treatise on electricity |ссылка= http://www.archive.org/details/anelementarytre01maxwgoog |место= Oxford |издательство= Clarendon Press |год= 1881}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= The scientific papers |ссылка= http://www.archive.org/details/scientificpapers01maxwuoft |место= Cambridge |издательство= University Press |год= 1890|том= 1}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= The scientific papers |ссылка= http://www.archive.org/details/scientificpapers02maxwuoft |место= Cambridge |издательство= University Press |год= 1890|том= 2}} * {{книга|автор= J. Clerk Maxwell. |заглавие= Ueber Faraday's kraftlinien |ссылка= http://www.archive.org/details/ueberfaradayskr00maxwgoog |ответственный= ed. L. Boltzmann |место= Leipzig |издательство= W. Engelmann |год= 1895}} * {{книга|автор= |заглавие= The Scientific Letters and Papers of James Clerk Maxwell (1846—1862) |ссылка= http://books.google.com/books?id=zfM8AAAAIAAJ&hl=ru&source=gbs_navlinks_s |ответственный= ed. P. M. Harman |место= Cambridge |издательство= University Press |год= 1990 |том= 1}} * {{книга|автор= |заглавие= The Scientific Letters and Papers of James Clerk Maxwell (1862—1873) |ссылка= http://books.google.com/books?id=fe88AAAAIAAJ&hl=ru&source=gbs_navlinks_s |ответственный= ed. P. M. Harman |место= Cambridge |издательство= University Press |год= 1995 |том= 2}} * {{книга|автор= |заглавие= The Scientific Letters and Papers of James Clerk Maxwell (1874—1879) |ссылка= http://books.google.com/books?id=JbNK9lRLHPEC&hl=ru&source=gbs_navlinks_s |ответственный= ed. P. M. Harman |место= Cambridge |издательство= University Press |год= 2002 |том= 3}} === Оьрсийн метта даьккхинарш === * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Теория теплоты |ссылка=|место= СПб. |издательство=|год= 1888}} * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Электричество в элементарной обработке |ссылка=|место= Киев |издательство=|год= 1886}} * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Речи и статьи |ссылка=|место= М.-Л. |издательство=|год= 1940}} * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Избранные сочинения по теории электромагнитного поля |ссылка= http://djvuru.512.com1.ru:8073/WWW/6a17bfdfbd80f7397c14d9ef1fb142dd.djvu |место= М. |издательство= ГИТТЛ |год= 1952}} <small>Сборник содержит переводы основных статей Максвелла — «О фарадеевых силовых линиях», «О физических силовых линиях», «Динамическая теория электромагнитного поля».</small> * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Статьи и речи |ссылка= http://eqworld.ipmnet.ru/ru/library/books/Maksvell1968ru.djvu |место= М. |издательство= Наука |год= 1968}} * {{статья|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Вступительная лекция, прочитанная Джеймсом Клерком Максвеллом в Лондонском Королевском колледже |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1981/11/b/ |издание= УФН|год= 1981 |том= 135 |выпуск= 11 |страницы= 371—380}} * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Трактат об электричестве и магнетизме |ссылка= http://physicsbooks.narod.ru/Physik/Maxwell/Max.rar |том= 1 |место= М. |издательство= Наука |год= 1989 }} * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Трактат об электричестве и магнетизме |ссылка= http://physicsbooks.narod.ru/Physik/Maxwell2/Maxwell2.djvu |том= 2 |место= М. |издательство= Наука |год= 1989 }} * {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Материя и движение |ссылка= http://djvuru.512.com1.ru:8073/WWW/5b57e557c16e1bd749f187007168c360.djvu |место= М.—Ижевск |издательство= РХД |год= 2001}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * {{книга|автор= В. П. Карцев. |заглавие= Максвелл |ссылка= http://eqworld.ipmnet.ru/ru/library/books/Karcev1974ru.djvu |место= М. |издательство= Молодая гвардия |год= 1974}} (Серия «Жизнь замечательных людей») * Статьи из приложения к сборнику: {{книга|автор= Дж. К. Максвелл. |заглавие= Статьи и речи |ссылка= http://eqworld.ipmnet.ru/ru/library/books/Maksvell1968ru.djvu |место= М. |издательство= Наука |год= 1968}} * {{статья|автор= У. Нивен. |заглавие= Жизнь и научная деятельность Дж. К. Максвелла (краткий очерк 1890 года) |автор издания= Дж. К. Максвелл. |издание= Материя и движение |ссылка= http://djvuru.512.com1.ru:8073/WWW/5b57e557c16e1bd749f187007168c360.djvu |место= М.—Ижевск |издательство= РХД |год= 2001 |страницы=14—39}} * {{статья|автор= К. Коулсон. |заглавие= Межатомные силы — от Максвелла до Шрёдингера |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1963/11/d/ |издание= УФН|год= 1963 |том= 81 |выпуск= 11 |страницы= 545—556}} * {{статья|автор= И. С. Шапиро |заглавие= К истории открытия уравнений Максвелла |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1972/10/f/ |издание= УФН|год= 1972 |том= 108 |выпуск= 10 |страницы= 319—333}} * {{статья|автор= Р. П. Поплавский. |заглавие= Демон Максвелла и соотношения между информацией и энтропией |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1979/5/f/ |издание= УФН|год= 1979 |том= 128 |выпуск= 5 |страницы= 165—176}} * Статьи из номера журнала УФН, посвящённого 150-летию со дня рождения Максвелла: ** {{статья|автор= М. А. Ельяшевич, Т. С. Протько. |заглавие= Вклад Максвелла в развитие молекулярной физики и статистических методов |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1981/11/c/ |издание= УФН|год= 1981 |том= 135 |выпуск= 11 |страницы= 381—423}} ** {{статья|автор= М. Л. Левин, М. А. Миллер. |заглавие= Максвелловский «Трактат об электричестве и магнетизме» |ссылка= http://ufn.ru/ru/articles/1981/11/d/ |издание= УФН |год= 1981 |том= 135 |выпуск= 11 |страницы= 425—440}} * {{статья|заглавие= Джеймс Клерк Максвелл |автор издания= Ю. А. Храмов. |издание= Физики: Биографический справочник |ссылка= http://www.edu.delfa.net/Interest/biography/m/Maxwell.htm |место= М. |издательство= Наука |год= 1983 |страницы=175—176}} * {{книга|автор= Э. Уиттекер. |заглавие= История теории эфира и электричества |ссылка= http://djvuru.512.com1.ru:8073/WWW/57810bfb7c52224b4087ddb539388b00.djvu |место= М. — Ижевск |издательство= РХД |год= 2001}} * {{статья|автор= |заглавие= Специальный выпуск, посвящённый 150-летию назначения Максвелла на пост в Абердине |ссылка= http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/366/1871.toc |издание= Philosophical Transactions of the Royal Society A |год= 2008 |volume= 366 |номер= 1871}} * {{книга|автор= L. Campbell, W. Garnett. |заглавие= The Life of James Clerk Maxwell |ссылка= http://www.sonnetusa.com/bio/maxbio.pdf |место= London |издательство= Macmillan & Co. |год= 1882}} * {{книга|автор= P. M. Harman. |заглавие= The natural philosophy of James Clerk Maxwell |ссылка= http://books.google.com/books?id=v4xjVtszqssC&hl=ru&source=gbs_navlinks_s |место= Cambridge |издательство= University Press |год= 2001}} == Хьажоргаш == {{Commons|James Clerk Maxwell}} * {{gutenberg author|id=James_Clerk_Maxwell|name=James Clerk Maxwell}} * {{cite web|author=|date=|url=http://www.glenlair.org.uk/|title=The Maxwell at Glenlair Trust|publisher=|accessdate=2010-08-08|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110205232447/http://www.glenlair.org.uk/|archivedate=2011-02-05}} * {{cite web|author=|date=|url=http://www.maxwellyear2006.org/|title=Maxwell Year 2006|publisher=|accessdate=2010-08-08|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100722080801/http://www.maxwellyear2006.org/|archivedate=2010-07-22}} * {{cite web|author=|date=|url=http://www.clerkmaxwellfoundation.org/|title=James Clerk Maxwell Foundation|publisher=|accessdate=2010-08-08|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100909071603/http://www.clerkmaxwellfoundation.org/|archivedate=2010-09-09}} * {{cite web|author=Chris Newman.|date=|url=http://local.upmystreet.com/picture-of-james-clerk-maxwell-grave-id-366375.html|title=James Clerk Maxwell Grave|publisher=UpMyStreet|accessdate=2010-08-08|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717171355/http://local.upmystreet.com/picture-of-james-clerk-maxwell-grave-id-366375.html|archivedate=2011-07-17}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820054318/http://local.upmystreet.com/picture-of-james-clerk-maxwell-grave-id-366375.html |date=2011-08-20 }} {{1000}} {{кечдар}} cjenoql1wkm0q5fqz7hf7vmwqs3dax9 0 13709 26549501 23978475 2026-10-16T02:55:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549501 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Джон Локк |Шен цӀе = John Locke |Вича тиллина цӀе = |Сурт = John Locke.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = Джон Локк. Готфрид Кнеллерс диллина сурт. |ГӀуллакхан тайпа = |Вина терахь = 29.8.1632 |Вина меттиг = Рингтон, {{ВинаМеттиг|Сомерсет|Сомерсетехь}}, [[Ингалс]] |Гражданалла = {{Байракх|Йоккха Британи}} [[Йоккха Британи]] |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = [[1704 шо|1704 шеран]] [[28 октябрь]] |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Эссекс|Эссексехь}}, [[Ингалс]] |Да = |Нана = |Зуда = |Бераш = |СовгӀаташ = |Сайт = |Куьг таӀор = John Locke Signature.svg |Викиларма = John Locke }} '''Джон Локк''' ({{lang-en|John Locke}}; [[1632 шо|1632 шеран]] [[29 август]], [[:en:Wrington|Рингтон]], [[Сомерсет]], [[Ингалс]] — [[1704 шо|1704 шеран]] [[28 октябрь]], [[Эссекс]], [[Ингалс]]) — ингалсан [[педагог]], [[философ]], [[эмпиризм]]ан а, [[либерализм]]ан а векал. Цо гӀодира [[сенсуализм]] дӀасайаржаран. Цуьна ойланаш боккху Ӏаткъам бира [[эпистемологи]], политикин философин а кхиарна. <!-- Он широко признан как один из самых влиятельных мыслителей Просвещения и теоретиков либерализма. --> Цуьна ойланаш чӀогӀа лоруш йара [[Вольтер]]ас а, [[Руссо, Жан-Жак|Руссос]] а, кхиболу цуьна заманехь хилла философаш а, ойланчаш а, революционераш а. == Библиографи == * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000460/index.shtml Оьздангаллах лаьцна ойланаш. 1691…хІун Іамо деза оьзда стаго. 1703.] * [http://jorigami.ru/PP_corner/Classics/Locke/Locke_John_Thought_concerning_education.htm Иза а «Оьздингаллах лаьцна ойланаш», нийса йаздарац а, болх беш хьосташ дІа а нис йина агІо] * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000459/index.shtml Дайн Мальбраншах лаьцна хеттарг таллар…1694. Нориссан Іаматашна билгалдаккхарш… 1693.] * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000463/index.shtml Кехаташ. 1697—1699.] * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000465/index.shtml Цензоран валаре къамел.] 1664. * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000464/index.shtml Іаламан Іерех лаьцна зераш] 1664. * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000461/index.shtml Динан ладаларе зеделларг.] 1667. * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000462/index.shtml Динан ладаларе кехат.] 1686. * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000458/index.shtml Шиъ таллама куьйгаллах лаьцна] 1689. * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000468/index.shtml Адамийн кхетаман зеделларг.] (1689) (маттдаккхар: А. Н. Савина) * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000467/index.shtml Философин ма-дарре дакъалгаш.] 1698. * [http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000466/index.shtml Іаламатах лаьцна ойла йар.] 1701. == Коьрта белхаш == * Динан ладаларе кехат (A Letter Concerning Toleration) ([[1689 шо]]). * Адамийн кхетаман зеделларг (Essay Concerning Human Understanding) ([[1690 шо]]). * ШолгІа таллама: махкахошна куьйгаллах лаьцна (The Second Treatise of Civil Government) ([[1690 шо]]). * ГІиллакхах лаьцна цхьацца ойланаш (Some Thoughts Concerning Education) ([[1693 шо]]). == Самукъане хилларш == * Локк стал одним из основателей «Договорной» теории происхождения государства. * Локк первым сформулировал принцип «Разделения властей» на законодательную, исполнительную и судебную. * Именем Джона Локка назван один из ключевых персонажей известного телесериала «Остаться в живых». * Также фамилию Локк в качестве псевдонима взял один из героев цикла фантастических романов Орсона Скотта Карда «Игра Эндера». В русском переводе англоязычное имя «''Locke''» неверно передано как «''Локи''». * Также фамилию Локк носит главный герой в фильме Микеланджело Антониони «Профессия: репортер» 1975 года. * Педагогические идеи Локка оказали влияние на духовную жизнь России середины XVIII века. == Литература == * ''Заиченко Г. А.'' Объективность чувственного знания: Локк, Беркли и проблема «вторичных» качеств // Философские науки. — 1985. — № 4. — С. 98-109. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == {{Commons|John Locke}} * [http://books.atheism.ru/gallery/Locke/ Страница Джона Локка в библиотеке «Философия и атеизм»] * [http://filosof.historic.ru/books/a0000_4.shtml Цифровая библиотека по философии] * [http://www.i-text.narod.ru/lib-f.html Локк Дж. Сочинения в 3 томах (с данными для цитирования)] * [https://web.archive.org/web/20141129081851/http://johnlocke.wallst.ru/second-treatise-of-government Джон Локк «Второй трактат о правлении» (краткое содержание на русском языке с комментариями)] * [http://www.inliberty.ru/library/classic/two_treatises/ Джон Локк «Второй трактат о правлении» (Опыт об истинном происхождении, области действия и цели гражданского правления)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170925045656/http://www.inliberty.ru/library/classic/two_treatises/ |date=2017-09-25 }} * Соловьёв Э. [http://scepsis.ru/library/id_2640.html Феномен Локка] {{1000}} {{кечдар}} [[Категори:Ингалсан философаш]] 9dy6cyb19rcwvoyz4xpm3ayvqjzlbab 0 17178 26549422 26546096 2026-10-15T21:39:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549422 wikitext text/x-wiki {{Организаци | цӀе= Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀалла | альтернативни = | background_color = | логотип = Flag of the CIS.svg | логотипан_шоралла = 125 | куьг = [[Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀаллин байракх|ЛПД байракх]] | логотип2 = Emblem of CIS.svg | логотипан_шоралла2 = 125 | куьг2 = [[Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀалла эмблема|ЛПД эмблема]] | карта1 = CIS (members, associaton members, observers, former members and disputed territories).png | картин_шоралла1 = 240 | дакъалла = {{Collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;line-height:normal; |title='''Декъашхой:''' |{{AZE}}|{{ARM}}|{{BLR}}|{{KAZ}}|{{KGZ}}|{{MDA}}|{{RUS}}|{{TJK}}|{{UZB}}}}{{Collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;line-height:normal; |title='''Ассоциаци:''' |{{TKM}}}}{{Collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;line-height:normal; |title='''Тидамчаш:''' |{{AFG}}<ref>{{cite web |url = http://www.rbcdaily.ru/2008/04/03/focus/333883 |title = Афганистан вступит в СНГ |publisher = РБК daily |datepublished = 03.04.2008 |accessdate = 14 января 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120515032250/http://www.rbcdaily.ru/2008/04/03/focus/333883 |archivedate = 2012-05-15 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.iacis.ru/html/?id=18 | title = Парламенты государств — участников МПА СНГ | publisher = МПА СНГ | datepublished = | accessdate = 21 октября 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110607103421/http://www.iacis.ru/html/?id=18 | archive-date = 2011-06-07 }}</ref>|{{MNG}}<ref>{{cite web |url = http://www.obozrevatel.com/news/2008/8/19/254266.htm |title = Грузия проиграла, а СНГ будет жить вечно! |publisher = Обозреватель |datepublished = 19.08.2008 |accessdate = 14 января 2008 |archiveurl = https://www.webcitation.org/616CbK2OF?url=http://www.obozrevatel.com/news/2008/8/19/254266.htm# |archivedate = 2011-08-21 |deadlink = no }}</ref>}} {{Collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;line-height:normal; |title='''Къовсаме статус:''' |{{UA}}<ref name="Украина-СНГ">{{cite web|url=http://www.cis.minsk.by/news.php?id=9532|title=Украина сохраняет участие в работе органов СНГ в качестве наблюдателя - С.Лебедев|publisher=Официальный сайт Исполнительного комитета СНГ (www.cis.minsk.by)|author=|date=17.07.2018|accessdate=25.07.2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190531025008/http://www.cis.minsk.by/news.php?id=9532|archive-date=2019-05-31}}</ref>}} | центран_тайп = Штаб-квартираш | центр = {{Байракх|Беларусь}} [[Минск]]: [[Кировн урам (Минск)|Кировн ур.]], цӀ. 17<br> {{Байракх|Росси}} [[Москох]]: [[Софийски набережни]], цӀ. 34/1<br> {{Байракх|Росси}} [[Петарбух]]: [[Таврически гӀала]] |lat_dir =N |lat_deg = 53.8965 |lon_dir =E |lon_deg = 27.557 | тайпа = [[дуьненайукъара кхоллам]] | меттанаш = [[Оьрсийн мотт|оьрсийн]] (белхан мотт) | куьйгалхон_дарж1 = [[ЛПД пачхьалкхийн Коьртанийн кхеташо|Пачхьалкхийн Коьртанийн кхеташонан]]<br>председатель | куьйгалхон_цӀе1 = {{Байракх|Узбекистан}} [[Мирзиёев, Шавкат Миромонович|Шавкат Мирзиёев]] | куьйгалхон_дарж2 = Правительствийн коьртанийн кхеташонан<br>председатель | куьйгалхон_цӀе2 = | куьйгалхон_дарж3 = Арахьара гӀуллакхийн министрийн кхеташонан<br>председатель | куьйгалхон_цӀе3 = | куьйгалхон_дарж4 = Гуттаренна а болчу векалийн кхеташо | куьйгалхон_цӀе4 = {{Байракх|Росси}} [[Шведов, Андрей Владимирович|Андрей Шведов]] | куьйгалхон_дарж5 = Кхочушдаран секретарь | куьйгалхон_цӀе5 = {{Байракх|Росси}} [[Лебедев, Сергей Николаевич (Пачхьалкхан гӀуллакххо)|Сергей Лебедев]] | куьйгалхон_дарж6 = Пачхьалкх-председатель | куьйгалхон_цӀе6 = {{Байракх/2|Узбекистан}} <br><small>2020 шеран 1 январехь дуьйна</small> | бухбиллинарг1 = {{Байракх|Белорусси|1991}} {{Байракх|Росси}} {{Байракх|Украина}} | кхоллар_хилар1 = | кхоьллина_терахь1 = 1991 шеран 8 декабрехь | хилар_дӀайаьккхар = | дӀайаьккхина_терахь = | сайт = [http://www.cis.minsk.by CIS.Minsk.by] }} '''Лааме́ Пачхьа́лкхийн ДоттагӀа́лла''' ('''ЛДП''') — [[дуьненайукъара кхоллам]], Ӏалашо йу хьалха [[СССР]] йукъахь лаьттина пачхьалкхашна (амма массо а йац{{дехьадалар|ДоттагӀаллин пачхьалкхаш — декъашхой}}) йукъара цхьаьнагӀуллакхдаран йукъаметтигаш нисъяр. ЛПД бац пачхьалкхан тӀехулара кхоллам, болх бо лааман бух тӀехь. == Кхоллам кхоллар == [[Файл:Flag of the CIS (UEFA Euro 1992).svg|thumb|174px|left|ЛПД байракх<br>{{small|(1991—1996)}}]] [[Файл:RIAN archive 848095 Signing the Agreement to eliminate the USSR and establish the Commonwealth of Independent States.jpg|thumb|300px|Украинин Президент Кравчук Леонид (аьрру агӀора шолгӀа), Республика Беларуссин Лакхара Советан Председатель Шушкевич Станислав (аьрру агӀора кхоалгӀа), Россин Федерацин Президент Ельцин Борис Николаевич (аьтту агӀора шолгӀа) ССРС дӀаяккхаран а, Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀалла кхолларан а барт тӀехь куьг йаздаран церемонин хенахь. Белоруссин Къоман «Беловежская пуща» паркера Правительствон резиденци Вискули]] [[Файл:RIAN archive 41059 CIS heads of state.jpg|thumb|300px|РСФСР Президент [[Ельцин, Борис Николаевич|Ельцин Борис Николаевич]] (аьтту агӀора шолгӀа), Украинин Президент Кравчук Леонид (аьрру агӀора), Кхазакхстанан Президент Назарбаев Нурсултан (аьрру агӀора шолгӀа), Беларуссин Лакхара Советан Председатель Шушкевич Станислав (аьтту агӀора) ЛПД кхолларан Протоколан куьг йаздинчул тӀаьхьа. Кхазакхстан, Алма-Ата]] ЛПД кхоьллира БССР, РСФСР, Украинин кортоша [[1991 шо|1991 шеран]] [[8 декабрь|8 декабрехь]] [[Брест]]ан (Белорусси) бухара Вискулихь ([[Беловежская пуща]]) «Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀалла кхолларах барт» тӀе куьг йаздарца (МХГӀ бевза [[Беловежски барт]] аьлла). Преамбулех а, 14 йаззамах а лаьттачу документехь, хоуьйту, [[ССРС]] геополитикин бакъдерг хилла [[дуьненайукъара бакъо]]нан субъект йолчура дӀаялар. Амма, къаьмнийн йукъараллин историн, царна йукъара уьйранийн бух тӀе а тевжина, шина агӀоран берташ лерина, демократин бакъонийн пачхьалкхе гӀертарна, вовшен къобал дина, пачхьалкхан суверенитетан ларам баран бух тӀехь йукъаметтигаш кхио ният хиларна, агӀонаша барт бира Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀалла кхолла.<ref>{{cite web |url = http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=176 |title = Соглашение о создании Содружества Независимых Государств |publisher = Исполнительный комитет СНГ |accessdate = 14 января 2008 |deadlink = 404 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060721024111/http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=176 |archive-date = 2006-07-21 }}</ref> [[10 декабрь|10 декабрехь]] бертан ратификаци йира [[БССР Лакхара Совет|Белоруссин Лакхарчу Совето]] а, [[Украинин Лакхара рада|Украинин Лакхара радо]] а, ткъа [[12 декабрь|12 декабрехь]] — [[РСФСР Лакхара Совет]]о<ref>{{cite web | url = http://gaidar-arc.ru/file/bulletin-1/DEFAULT/org.stretto.plugins.bulletin.core.Article/file/2882 | title = Постановление Верховного Совета РСФСР о ратификации соглашения о создании СНГ | publisher = Архив Егора Гайдара | accessdate = 25 марта 2013 | deadlink = 404 }}</ref> <!-- == Создание организации == Российский парламент ратифицировал документ подавляющим большинством голосов: «за» — 188 голосов, «против» — 6 голосов, «воздержались» — 7<ref>{{cite web | url = http://www.it-n.ru/communities.aspx?cat_no=2715&d_no=72018&ext=Attachment.aspx?Id=19987 | title = Кацва Л.А. История России. Советский период. (1917-1991) Электронное учебное пособие | publisher = Сеть творческих учителей | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CTDroo | archivedate = 2011-08-21 }}</ref>, тем самым он нарушил ст. 104 конституции РСФСР. Потому что для ратификации беловежского соглашения необходимо было созвать высший орган государственной власти — [[Съезд народных депутатов РСФСР]], поскольку соглашение затрагивало государственное устройство республики и влекло за собой изменения в конституцию<ref>[http://new.hse.ru/sites/tp/isakov/1990-1996dn/86/1/12%20декабря%201991%20-%20Беловежская%20сессия%20Верховного%20Совета%20РСФСР.htm Стенограмма 21 заседания 4 сессии Верховного Совета РСФСР 12 декабря 1991] {{недоступная ссылка|число=15|месяц=05|год=2013}}</ref>. В апреле [[1992 год]]а съезд народных депутатов России трижды отказался ставить на голосование ратификацию беловежского соглашения<ref>[http://www.sovross.ru/modules.php?name=News&file=article&sid=587134 Беловежское предательство]// «Cоветская Россия», 16 декабря 2010</ref>, вплоть до своего [[Разгон Верховного Совета России|разгона]] в октябре [[1993 год]]а он так и не ратифицировал документ<ref>[http://www.rusempire.ru/verhovnyy-sovet-rossii/vvedenie.html Съезд народных депутатов и Верховный Совет Российской Федерации созыва 1990—1995 годов]</ref><ref>[http://www.zlev.ru/index.php?p=article&nomer=41&article=2411 Съезд народных депутатов РСФСР: триумф или падение ?]</ref><ref>[http://leftinmsu.narod.ru/polit_files/books/Lukyanova_gos.htm Е. А. Лукьянова РОССИЙСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННОСТЬ И КОНСТИТУЦИОННОЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВО В РОССИИ /1917-1993/]</ref>. [[13 декабря]] 1991 года в городе [[Ашхабад]] состоялась встреча президентов пяти [[Центральная Азия|центральноазиатских]] государств, входивших в состав СССР: [[Кхазакхстан]]а, [[Киргизия|Киргизии]], [[Таджикистан]]а, [[Туркменистан]]а и [[Узбекистан]]а. Итогом стало Заявление, в котором страны выразили согласие войти в организацию, но при условии обеспечения равноправного участия субъектов бывшего Союза и признания всех государств СНГ в качестве учредителей<ref name="Султыгов">{{статья |автор = Султыгов, М. И. |заглавие = К вопросу создания Содружества Независимых Государств |ссылка = http://www.law.edu.ru/doc/document.asp?docID=1126873#_ftn2 }}</ref>. Впоследствии Президент Кхазакхстана [[Назарбаев, Нурсултан Абишевич|Н. Назарбаев]] предложил собраться в [[Алма-Ата|Алма-Ате]] для обсуждения вопросов и принятия совместных решений. В организованной специально для этих целей встрече приняли участие главы 11 бывших союзных республик: [[Азербайджан]]а, [[Армения|Армении]], [[Белоруссия|Белоруссии]], [[Кхазакхстан]]а, [[Киргизия|Киргизии]], [[Молдавия|Молдавии]], [[Россия|России]], [[Таджикистан]]а, [[Туркменистан]]а, [[Узбекистан]]а и [[Украина|Украины]] (из бывших союзных республик отсутствовали [[Латвия]], [[Литва]], [[Эстония]] и [[Грузия]]). Результатом стало подписание [[21 декабря]] 1991 года [[Алма-Атинская декларация|Алма-Атинской декларации]], в которой излагались цели и принципы СНГ. В ней закреплялось положение о том, что взаимодействие участников организации «будет осуществляться на принципе равноправия через координирующие институты, формируемые на паритетной основе и действующие в порядке, определяемом соглашениями между участниками Содружества, которое не является ни государством, ни надгосударственным образованием». Также сохранялось объединённое командование военно-стратегическими силами и единый контроль над [[ядерное оружие|ядерным оружием]], фиксировалось уважение сторон к стремлению к достижению статуса безъядерного и (или) нейтрального государства, приверженность сотрудничеству в формировании и развитии общего экономического пространства. Констатировался факт прекращения существования СССР с образованием СНГ.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=178 | title = Алма-Атинская | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Также был подписан протокол к соглашению о создании СНГ. Алма-Атинская встреча стала важной вехой в государственном строительстве на постсоветском пространстве, так как она завершила процесс преобразования бывших республик СССР в [[суверенитет|суверенные]] государства ([[ССГ]]).<ref name="Султыгов" /> Последним государством, ратифицировавшим соглашение о создании СНГ, стала [[Молдавия]] ([[8 апреля]] [[1994 год]]а), до этого являвшиеся ассоциированным членом организации. В [[1993 год]]у действительным членом СНГ стала [[Грузия]].<ref name="МИД_РФ">{{cite web | url = http://www.ln.mid.ru/ns-rsng.nsf/8c21fbc45f12ec6d432569e700419ef3/c5363bace1a0db03c3257235004505e5?OpenDocument | title = Содружество Независимых Государств (справочная информация) | publisher = МИД РФ | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CTjchi | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> Первые годы существования организации в большей степени были посвящены организационным вопросам. На первой встрече глав государств СНГ, которая состоялась [[30 декабря]] [[1991 год]]а в [[Минск]]е, было подписано «Временное соглашение о Совете глав государств и Совете глав правительств Содружества Независимых Государств», по которому учреждался высший орган организации, Совет глав государств. В нём каждое государство имеет один голос, а решения принимаются на основе [[консенсус]]а.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=10914 | title = Временное соглашение о Совете глав государств и Совете глав правительств Содружества Независимых Государств | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Кроме того, было подписано «Соглашение Совета Глав Государств-участников Содружества Независимых Государств о Вооруженных Силах и Пограничных войсках», по которому государства-участники подтверждали своё законное право на создание собственных Вооружённых Сил.<ref>{{cite web | url = http://www.cis.minsk.by/webnpa/text.aspx?RN=N09100010 | title = Соглашение Совета Глав Государств-участников Содружества Независимых Государств о Вооруженных Силах и Пограничных войсках | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Организационный этап завершился в [[1993 год]]у, когда [[22 января]], в [[Минск]]е, был принят «Устав Содружества Независимых Государств», основополагающий документ организации.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Основополагающие документы СНГ | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 11 декабря 2012 | deadlink = 404 }}</ref> Крупнейшие города СНГ: [[Москва]], [[Санкт-Петербург]], [[Киев]], [[Ташкент]], [[Баку]], [[Минск]], [[Новосибирск]], [[Харьков]], [[Алма-Ата]]. === История интеграции стран СНГ === [[18 октября]] [[2011 год]]а восемь государств — участников Содружества — [[Россия]], [[Украина]], [[Белоруссия]], [[Кхазакхстан]], [[Армения]], [[Киргизия]], [[Молдавия]] и [[Таджикистан]] подписали новый [[договор о зоне свободной торговли в СНГ]] взамен не вступившего в силу договора о создании зоны свободной торговли от [[1994 год]]а<ref>[http://www.kommersant.ru/doc-y/1798355 Подписано соглашение о свободной торговле.]</ref>. == Государства — участники Содружества == [[Файл:Commonwealth of Independent States on the World Map.png|thumb|Страны СНГ на карте Мира]] Согласно действующему Уставу Содружества Независимых Государств ''государствами-учредителями'' организации являются те государства, которые к моменту принятия Устава подписали и ратифицировали Соглашение о создании СНГ от [[8 декабря]] [[1991 год]]а и Протокол к этому Соглашению от [[21 декабря]] [[1991 год]]а. ''Государствами-членами'' Содружества являются те государства-учредители, которые приняли на себя обязательства, вытекающие из Устава, в течение 1 года после его принятия Советом глав государств.<ref name="Устав СНГ. Раздел II. Статья 7">{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел II. Статья 7 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Для вступления в организацию потенциальный член должен разделять цели и принципы СНГ, приняв на себя обязательства, содержащиеся в Уставе, а также получить согласие всех государств-членов.<ref name="Устав СНГ. Раздел II. Статья 7"/> Кроме того, Уставом предусматриваются категории ''ассоциированных членов'' (это государства, участвующие в отдельных видах деятельности организации на условиях, определяемых соглашением об ассоциированном членстве) и ''наблюдателей'' (это государства, чьи представители могут присутствовать на заседаниях органов Содружества по решению Совета глав государств).<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел II. Статья 8 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Действующим Уставом регламентируется порядок выхода государства-члена из Содружества. Для этого государство-член за 12 месяцев до выхода должно известить в письменном виде депозитарий Устава. При этом государство обязано полностью выполнить обязательства, возникшие в период участия в Уставе.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел II. Статья 9 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> {| class="wikitable" !Государство !Дата ратификации <br />Соглашения о создании СНГ (от 8 декабря 1991)<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/sm.aspx?uid=13074 | title = Сведения о ратификации документов, принятых в рамках СНГ в 1991 – 2009 годах (действующих по состоянию на 1 января 2009 года) | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref><ref>http://www.sudsng.org/download_files/rh/1994/Rh_02_94_310394.pdf</ref> !Дата ратификации <br />Протокола к Соглашению о создании СНГ (от 21 декабря 1991) !Дата ратификации <br />Устава СНГ |- |align="left"| {{флагификация|Азербайджан}} ||24 сентября 1993||24 сентября 1993||14 декабря 1993 |- |align="left"| {{флагификация|Армения}} ||26 декабря 1991||26 декабря 1991||9 ноября 1993 |- |align="left"| {{флаг|Белоруссия|1991}}/{{флагификация|Белоруссия}} ||10 декабря 1991<ref>[http://www.busel.org/texts/cat1er/id5ewqenl.htm Постановление Верховного Совета Республики Беларусь от 10 декабря 1991 г. № 1296-XII О ратификации Соглашения об образовании Содружества Независимых Государств]</ref>|| — ||18 января 1994 |- |align="left"| {{флагификация|Кхазакхстан}} ||23 декабря 1991||23 декабря 1991<ref>[http://www.epravo.kz/urist/detail.php?ELEMENT_ID=785 Постановление Верховного Совета Республики Кхазакхстан от 23 декабря 1991 года № 1026-XII О ратификации Соглашения о создании Содружества Независимых Государств]</ref>||31 марта 1993 |- |align="left"| {{флагификация|Киргизия}} ||6 марта 1992||6 марта 1992||18 декабря 1993 |- |align="left"| {{флагификация|Молдавия}} ||8 апреля 1994<ref>[http://www.e-cis.info/page.php?id=20670 Заявление Президента Республики Молдова от 11 апреля 1994 года]</ref>||—||27 июня 1994 |- |align="left"| {{флаг России (1991-1993)|22px}}/{{флагификация|Россия}} ||''12 декабря 1991''<ref>[http://soveticus5.narod.ru/gazety/rg911217.htm#x002 Постановление Верховного Совета РСФСР от 12 декабря 1991 года «О ратификации Соглашения о создании Содружества Независимых Государств»]</ref>||—||15 апреля 1993<ref>[http://base.garant.ru/1118280/ Постановление ВС РФ от 15 апреля 1993 г. N 4799-I «О ратификации Устава Содружества Независимых Государств»]</ref> |- |align="left"| {{флагификация|Таджикистан}} ||25 декабря 1991<ref>[http://parlament.tj/ru/images/stories/1991/soglashenie_o_sozdanie_sng.doc Постановление Верховного Совета Республики Таджикистан от 25 декабря 1991 г. № 462 О ратификации Соглашения о создании Содружества Независимых Государств]</ref>||—||26 июня 1993 |- |align="left"| {{флагификация|Туркменистан}} ||26 декабря 1991||26 декабря 1991||не подписан |- |align="left"| {{флагификация|Узбекистан}} ||4 января 1992||4 января 1992||6 мая 1993 |- |align="left"| {{флагификация|Украина}} ||10 декабря 1991<ref>[http://constituanta.blogspot.ru/2012/09/1991_16.html Постанова Верховної Ради України Про ратифікацію Угоди про створення Співдружності Незалежних Держав (застереження) 1991]</ref>|| Не принят ||не подписан |- style="background-color:gray" |- |} * {{флагификация|Россия}}: Согласно п. 1 и 3 ст. 104 конституции РСФСР ратификация данного соглашения находилась в компетенции Съезда народных депутатов РСФСР, поскольку оно затрагивало государственное устройство и влекло за собой изменения в конституции. Съезд вплоть до своего разгона 4 октября 1993 года откажется его ратифицировать и в связи с этим комитет Госдумы ФС РФ по делам СНГ и связи с соотечественниками 5 марта 2003 года пришел к заключению, что Российская Федерация де-юре не является государством — учредителем СНГ и государством — членом СНГ. * {{Флагификация|Туркмения}}: на казанском саммите СНГ, состоявшемся 26 августа 2005 года, Туркменистан заявил о том, что будет участвовать в организации в качестве ''«ассоциированного члена»''.<ref name="МИД_РФ" /> * {{Флагификация|Украина}}: Украина не ратифицировала Устав СНГ, поэтому де-юре она не является государством-членом СНГ, относясь к государствам-учредителям и государствам-участникам Содружества.<ref name="МИД_РФ" /> * {{Флагификация|Грузия}}: 3 декабря 1993 года [[Грузия]] по решению совета глав государств была принята в содружество<ref>[http://base.spinform.ru/show_doc.fwx?rgn=3938 Решение о вступлении Республики Грузия в Содружество Независимых государств]</ref>, а 19 апреля 1994 года ратифицировала устав СНГ. 12 августа 2008 года президент Грузии [[Михаил Саакашвили]] заявил о желании выхода государства из состава СНГ<ref>{{cite web | url = http://www.rbc.ua/rus/top/2008/08/12/412209.shtml | title = М.Саакашвили: Грузия выходит из СНГ | publisher = РБК-Украина | datepublished = 12.08.2008 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CUU2FX | archivedate = 2011-08-21 }}</ref>, 14 августа 2008 года грузинским парламентом было принято единогласное (117 голосами) решение о выходе Грузии из организации.<ref>{{cite web | url = http://regionalreporters.wordpress.com/2008/08/14/%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F-%D0%B2%D1%8B%D1%88%D0%BB%D0%B0-%D0%B8%D0%B7-%D1%81%D0%BD%D0%B3/ | title = Грузия вышла из СНГ | publisher = Институт по освещению Войны и Мира | datepublished = 14.08.2008 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CWs32K | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> Согласно Уставу СНГ (статья 9 раздела I) государство-член вправе выйти из Содружества. О таком намерении оно извещает письменно [[депозитарий международного договора|депозитария]] настоящего Устава за 12 месяцев до выхода. При этом обязательства, возникшие в период участия в настоящем Уставе, связывают соответствующие государства до их полного выполнения.<ref name="устав">{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав Содружества Независимых Государств | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://top.rbc.ru/politics/14/08/2008/221895.shtml?print | title = Грузии еще год придется оставаться в СНГ | publisher = РБК | datepublished = 14.08.2008 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CXg4AX | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> 9 октября 2008 года министр иностранных дел России РФ [[Лавров, Сергей Викторович|Сергей Лавров]] сообщил, что Совет глав МИД стран СНГ принял формальное решение о прекращении членства Грузии в Содружестве с августа 2009 года.<ref>{{cite web | url = http://korrespondent.net/world/609809 | title = СНГ официально исключило Грузию из своих рядов | publisher = Корреспондент.net | datepublished = 09.10.2008 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CYGKXj | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> 18 августа 2009 года Грузия официально покинула СНГ.<ref>[http://www.tass-ural.ru/news/?id=48632 18 августа завершается формальный процесс выхода Грузии из СНГ : ИТАР-ТАСС Урал]</ref><ref>[http://ru.trend.az/news/cis/georgia/1523884.html Trend News: Выход Грузии из СНГ обернется трудностями для грузин — зампред комитета ГД]</ref><ref>[http://www.rosbalt.ru/2009/08/17/664239.html Грузия: Можно прожить и без СНГ — Россия-Грузия, СНГ — Росбалт-Кавказ]</ref> * {{Флагификация|Монголия}} участвует в некоторых структурах СНГ в качестве наблюдателя.<ref>{{cite web | url = http://www.obozrevatel.com/news/2008/8/19/254266.htm | title = Грузия проиграла, а СНГ будет жить вечно! | publisher = Обозреватель | datepublished = 19.08.2008 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CbK2OF | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> * {{флагификация|Афганистан}} в 2008 году заявил о своём желании вступить в СНГ,<ref>{{cite web | url = http://www.rbcdaily.ru/2008/04/03/focus/333883 | title = Афганистан вступит в СНГ | publisher = РБК daily | datepublished = 03.04.2008 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616Cd8hTk | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> является наблюдателем в Межпарламентской ассамблее.<ref>{{cite web | url = http://www.iacis.ru/html/?id=18 | title = Парламенты государств — участников МПА СНГ | publisher = МПА СНГ | datepublished = | accessdate = 21 октября 2009 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CeRcCb | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> О своём намерении войти в СНГ заявляли в разные годы власти ряда [[Содружество непризнанных государств|непризнанных государств]], автономных регионов, а также государств-членов [[ООН]]. Практического продолжения такие декларации до сих пор не имели. Их делали: * {{Флаг|Абхазия}} декабрь 1991 и август 1992 (парламент), январь 1996<ref name="Кандидаты_в_СНГ">{{cite web | url = http://www.svobodanews.ru/Transcript/2008/10/26/20081026150000490.html | title = Лицом к лицу. Председатель Комитета Совета Федерации по делам СНГ Вадим Густов | publisher = [[Радио Свобода]] | datepublished = 26.10.08 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616Cg6ydq | archivedate = 2011-08-21 }}</ref>, май 2006]<ref>{{cite web | url = http://vz.ru/politics/2006/5/4/32371.html | title = Абхазия хочет в СНГ | publisher = Взгляд | datepublished = 04.05.2006 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616Cj31UN | archivedate = 2011-08-21 }}</ref>, сентябрь 2008<ref>{{cite web | url = http://www.dw-world.de/dw/article/0,,3623058,00.html | title = Абхазия намерена вступить в СНГ | publisher = Deutsche Welle | datepublished = 06.09.2008 | accessdate = 14 января 2008 | archiveurl = http://www.webcitation.org/616CmlttZ | archivedate = 2011-08-21 }}</ref> — президент Республики [[Абхазия]], * {{Флаг|Нагорно-Карабахская Республика}} август 1993 — парламент [[Нагорно-Карабахская Республика|НКР]]<ref name="Кандидаты_в_СНГ" /> * {{Флаг|Приднестровье}} декабрь 1991, май 1992, январь 1993 (парламент), январь 1994 и май 2006 — президент [[Приднестровье|Приднестровской Молдавской Республики]]<ref name="Кандидаты_в_СНГ" /> * {{Флаг|Чеченская Республика Ичкерия}} декабрь 1996 (президент), июль 1998 — парламент и президент [[Чеченская Республика Ичкерия|Чеченской республики Ичкерия]]<ref name="Кандидаты_в_СНГ" /> * {{Флаг|Татарстан}} 26 декабря 1991 — [[Татарстан]] («Декларация о вхождении Республики Татарстан в СНГ»)<ref name="Кандидаты_в_СНГ" /> * {{Флаг|Крым}} декабрь 1991 и май 1992 (парламент), март 1994 — президент Республики Крым<ref name="Кандидаты_в_СНГ" /> (Крым, как часть Украины, уже является наблюдателем в СНГ) * {{Флаг|Республика Сербская Краина}} февраль 1995 — президент [[Республика Сербская Краина|Республики Сербская Краина]] в [[Хорватия|Хорватии]]<ref name="Кандидаты_в_СНГ" /> * {{Флаг|СРЮ}} 11 апреля 1999 — президент [[СРЮ|Союзной Республики Югославия]].<ref name="Кандидаты_в_СНГ" /> == Цели организации == СНГ основано на началах суверенного равенства всех его участников, поэтому все государства-участники являются самостоятельными субъектами [[международное право|международного права]]. Содружество не является государством и не обладает наднациональными полномочиями.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел I. Статья 1 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Основными целями организации являются: * сотрудничество в политической, экономической, экологической, гуманитарной, культурной и иных областях; * всестороннее развитие государств-участников в рамках [[единое экономическое пространство|общего экономического пространства]], межгосударственной кооперации и интеграции; * обеспечение прав и свобод человека; * сотрудничество в обеспечении международного мира и безопасности, достижение всеобщего и полного разоружения; * взаимная правовая помощь; * мирное разрешение споров и конфликтов между государствами-участниками организации.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел I. Статья 2 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> К сферам совместной деятельности государств-участников относятся: * обеспечение прав и основных свобод человека; * координация внешнеполитической деятельности; * сотрудничество в формировании и развитии общего экономического пространства, таможенной политики; * сотрудничество в развитии систем транспорта, связи; * охрана здоровья и окружающей среды; * вопросы социальной и миграционной политики; * борьба с [[организованная преступность|организованной преступностью]]; * сотрудничество в области оборонной политики и охраны внешних границ.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел I. Статья 4 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> == Органы СНГ == {{main|Органы СНГ}} Высшим органом организации является [[Совет глав государств СНГ]], в котором представлены все государства-участники Содружества и который обсуждает и решает принципиальные вопросы, связанные с деятельностью организации. Совет глав государств собирается на заседания два раза в год<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел I. Статья 21 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> [[Совет глав правительств СНГ]] координирует сотрудничество органов исполнительной власти государств — участников в экономической, социальной и иных областях общих интересов. Собирается два раза в год.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел II. Статья 22 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Все решения как в Совете глав государств, так и в Совете глав правительств, принимаются на основе консенсуса.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел II. Статья 23 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> Главы двух этих органов СНГ председательствуют поочерёдно в порядке русского алфавита названий государств — участников Содружества.<ref>{{cite web | url = http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=187 | title = Устав СНГ. Раздел II. Статья 24 | publisher = Исполнительный комитет СНГ | accessdate = 14 января 2008 | deadlink = 404 }}</ref> === Председатель Совета глав государств === [[Файл:Belarus-Minsk-CIS Headquarter-1.jpg|thumb|250px|Здание Исполкома СНГ в [[Минск]]е]] * {{Флаг|Туркменистан}} [[Бердымухамедов, Гурбангулы Мяликгулыевич]] (2012)<ref>[http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=194 Исполнительный комитет СНГ (Совет глав государств Содружества Независимых Государств)] {{недоступная ссылка|число=15|месяц=05|год=2013|url=http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=194}}</ref> === Председатель Совета глав правительств === * {{Флаг|Туркменистан}} [[Бердымухамедов, Гурбангулы Мяликгулыевич]] (2012)<ref name = "исполком">[http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=2374 Исполнительный комитет СНГ: Сведения об органах и организациях Содружества Независимых Государств] {{недоступная ссылка|число=15|месяц=05|год=2013|url=http://cis.minsk.by/main.aspx?uid=2374}}</ref>. === Председатель Совета министров иностранных дел === * {{Флаг|Туркменистан}} [[Мередов, Рашид Овезгельдыевич]] (2012)<ref name = "исполком"/> Постоянно действующий орган СНГ — [[Исполнительный комитет СНГ]] в [[Минск]]е (Белоруссия) и его Отделение в [[Москва|Москве]] (Россия).<ref>[http://www.cis.minsk.by/ Исполнительный комитет СНГ (Главная)]</ref> === Исполнительные секретари СНГ === Должность исполнительного секретаря введена в [[1993 год]]у: * {{Флаг|Белоруссия}} [[Коротченя, Иван Михайлович]] (1993—1998 гг.); * {{Флаг|Россия}} [[Березовский, Борис Абрамович]] (1998—1999 гг.); * {{Флаг|Россия}} [[Яров, Юрий Федорович]] (1999—2004 гг.); * {{Флаг|Россия}} [[Рушайло, Владимир Борисович]] (2004—2007 гг.); * {{Флаг|Россия}} [[Лебедев, Сергей Николаевич]] (с 2007 г.). === Другие органы СНГ === [[Файл:Stamp of Russia 2011 No 1542.jpg|thumb|right|Почтовая марка, выпущенная к двадцатилетию СНГ. <small>Россия, 11,80 руб., 2011 г., {{ЦФА|1542}}</small>]] * [[Совет министров иностранных дел СНГ]] * [[Экономический совет СНГ]] * [[Совет министров обороны СНГ]] * [[Совет министров внутренних дел государств-участников СНГ]] * [[Совет объединенных вооруженных сил СНГ]] * [[Совет командующих пограничными войсками СНГ]] * [[СОРБ|Совет руководителей органов безопасности и специальных служб государств-участников СНГ]] * [[Межпарламентская ассамблея СНГ]] * [[Экономический суд]] * [[Статистический комитет СНГ]] * [[Финансово-банковский совет СНГ]] * [[Антитеррористический Центр государств-участников СНГ]] * [[Комиссия по правам человека]] * [[Межгосударственный банк]] == Другие интеграционные объединения с участием стран СНГ == СНГ как международная организация имеет слишком небольшое количество «точек соприкосновения» между его членами. Это заставляет лидеров стран Содружества искать альтернативные интеграционные варианты. На пространстве СНГ сформировалось несколько организаций с более конкретными общими целями и проблемами: * [[Организация Договора о коллективной безопасности]] (ОДКБ), в которую входят [[Армения]], [[Белоруссия]], [[Кхазакхстан]], [[Киргизия]], [[Россия]], [[Таджикистан]]. ** — Задача ОДКБ — координация и объединение усилий в борьбе с международным терроризмом и экстремизмом, оборотом наркотических средств и психотропных веществ. Благодаря этой организации, созданной [[7 октября]] [[2002 год|2002]], Россия сохраняет своё военное присутствие в [[Центральная Азия|Центральной Азии]]. * [[Евразийское экономическое сообщество]](ЕврАзЭС) — [[Белоруссия]], [[Кхазакхстан]], [[Киргизия]], [[Россия]], [[Таджикистан]], страны наблюдатели — [[Украина]], [[Молдавия]], [[Армения]]. ** — ЕврАзЭС создано с целью развития экономического взаимодействия, торговли, эффективного продвижения процесса формирования Таможенного союза и Единого экономического пространства, координации действий государств Сообщества при интеграции в мировую экономику и международную торговую систему. * [[Таможенный союз]] — [[Белоруссия]], [[Кхазакхстан]], [[Россия]]. ** — В союзе применяются единые таможенные тарифы и прочие меры по регулированию торговлей товарами с другими государствами. При взаимной торговле между странами-участниками ТС не взимаются таможенные пошлины, не применяется большинство ограничений экономического характера. Впервые договоренность о создании ТС была подписана в 1995 году между руководителями России, Белоруссии и Кхазакхстана. Несколько позже к этим странам присоединились Киргизия, Таджикистан и Узбекистан. Данное интеграционное объединение просуществовало недолго и в 2000 г. было преобразовано в [[Евразийское экономическое сообщество]]. В октябре 2006 года между Россией, Кхазакхстаном и Белоруссией был подписан договор, на основании которого начала формироваться организация нового Таможенного союза, создаваться единая таможенная зона в пределах границ государств. Основу ТС составили 40 договоров на международном уровне, принятых в течение 2009 года. С июня 2010 года вступил в силу и стал применяться на территории стран-участников Таможенный кодекс. К июлю 2011 года на границах этих государств был отменен транспортный контроль. * [[Единое экономическое пространство]] (ЕЭП) — [[Белоруссия]], [[Кхазакхстан]], [[Россия]] ** — Пространство, состоящее из территорий Сторон, на котором функционируют однотипные механизмы регулирования экономики, основанные на рыночных принципах и применении гармонизированных правовых норм, существует единая инфраструктура и проводится согласованная налоговая, денежно-кредитная, валютно-финансовая, торговая и таможенная политика, обеспечивающие свободное движение товаров, услуг, капитала и рабочей силы. Намерения о формировании ЕЭП было озвучено в 2003 году главами государств России, Кхазакхстана, Украины и Белоруссии. Тогда же в Ялте между этими странами было подписано соответствующее соглашение. Позже Украина устраняется от процесса. В связи с этим реализация проекта была приостановлена на длительное время, и основные интеграционные задачи реализовывались в рамках Евразийского экономического сообщества. В декабре 2009 года на саммите президентами России, Кхазакхстана и Белоруссии был утвержден план действий и мероприятий по формированию ЕЭП. Он предусматривал разработку и реализацию в течение 2010-11 годов двадцати международных договоров, которые обеспечат начало создания на территории этих стран единства экономического пространства. Международные соглашения, входившие в пакет договорно-правовой базы, в декабре 2010 года были подписаны главами и вице-премьерами государств. ЕЭП заработало на территории России, Белоруссии и Кхазакхстана с 1 января 2012 года. В полной мере интеграционные соглашения ЕЭП начали работать с июля 2012 года. * [[Евразийский экономический союз]] — планируемый к 2015 году экономический союз государств Таможенного союза и Единого экономического пространства: России, Белоруссии и Кхазакхстана. * [[Центральноазиатское сотрудничество (организация)|Центральноазиатское сотрудничество]] (ЦАС) — [[Кхазакхстан]], [[Киргизия]], [[Узбекистан]], [[Таджикистан]], [[Россия]] (с [[2004 год|2004]]). [[6 октября]] [[2005 год|2005]] на саммите ЦАС принято решение, в связи с предстоящим вступлением [[Узбекистан]]а в ЕврАзЭС, подготовить документы для создания объединённой организации ЦАС-ЕврАзЭС — то есть фактически решено упразднить ЦАС. * [[Шанхайская организация сотрудничества]] (ШОС) — [[Кхазакхстан]], [[Киргизия]], [[Россия]], [[Таджикистан]], [[Узбекистан]], [[Китай|КНР]] * [[Союзное государство России и Белоруссии]]. Во всех этих организациях Россия фактически выступает в роли лидирующей силы (только в ШОС она делит эту роль с Китаем). [[Грузия]], [[Украина]], [[Азербайджан]] и [[Молдавия]] являются членами [[ГУАМ]] — организации, созданной в октябре [[1997 год]]а и названной по первым буквам названий её участников. [[2 декабря]] [[2005 год|2005]] было объявлено о создании [[Содружество демократического выбора|Содружества демократического выбора]] (СДВ), в которое вошли [[Украина]], [[Молдавия]], [[Литва]], [[Латвия]], [[Эстония]], [[Румыния]], [[Республика Македония|Македония]], [[Словения]] и [[Грузия]]. Инициаторами создания Сообщества стали бывший президент Украины [[Ющенко, Виктор Андреевич|Виктор Ющенко]] и президент Грузии [[Саакашвили, Михаил Николозович|Михаил Саакашвили]]. В декларации о создании сообщества отмечается: «участники будут поддерживать развитие демократических процессов и создание демократических институтов, обмениваться опытом в укреплении демократии и уважении прав человека, а также координировать усилия по поддержке новых и возникающих демократических обществ». == СНГ — военные организации == На сентябрьском ([[2004 год]]а) [[саммит]]е СНГ в [[Астана|Астане]] ([[Кхазакхстан]]) принято решение реформировать структуры СНГ — в частности, создать [[Совет безопасности СНГ по борьбе с терроризмом]]. В настоящее время в рамках СНГ существуют две параллельные коллективные военные структуры. Одна из них — [[Совет министров обороны СНГ]], созданный в [[1992 год]]у для выработки единой военной политики. При нём существуют постоянный секретариат и [[Штаб по координации военного сотрудничества СНГ]] (ШКВС). Вторая — [[Организация Договора о коллективной безопасности]] (ОДКБ). В рамках ОДКБ созданы коллективные силы быстрого развёртывания в составе нескольких [[батальон]]ов мобильных [[Войска|войск]], [[вертолёт]]ной [[Эскадрилья|эскадрильи]], [[Армейская авиация|армейской авиации]]. В [[2002 год|2002]]—[[2004 год]]ах сотрудничество в военной области развивалось в основном в рамках ОДКБ. В ОДКБ регулярно проводятся совместные учения. Одна из оборонных структур — это [[Объединённая система ПВО СНГ]]. В [[2005 год]]у в рамках СНГ утверждены ассигнования на [[ПВО]] в размере 2,3 млрд руб. против 800 млн руб. в [[2004 год]]у. Главнокомандующий Объединенными Вооруженными Силами СНГ * [[Шапошников, Евгений Иванович]] (1992—1993) Начальник Генерального [[штаб]]а Объединенных Вооруженных Сил СНГ — первый заместитель Главнокомандующего Объединенными Вооруженными Силами СНГ * [[Самсонов, Виктор Николаевич]] (1992—1993) Начальники Штаба по координации военного сотрудничества государств-участников СНГ # [[Самсонов, Виктор Николаевич]] (1993—1997) # [[Прудников, Виктор Алексеевич]] (1997—2001) # [[Яковлев, Владимир Николаевич (военачальник)|Яковлев, Владимир Николаевич]] (2001—2006) Секретари Совета министров обороны государств-участников СНГ # [[Ивашов, Леонид Григорьевич]] (1992—1996) # [[Волков, Василий Петрович]] (1996—1999) # [[Синайский, Александр Сергеевич]] (с 1999) == Россия и СНГ == Согласно п. 1 и 3 ст. 104 конституции РСФСР ратификация данного соглашения находилась в компетенции Съезда народных депутатов РСФСР, поскольку оно затрагивало государственное устройство и влекло за собой изменения в конституции. Съезд вплоть до своего разгона 4 октября 1993 года откажется его ратифицировать и в связи с этим комитет Госдумы ФС РФ по делам СНГ и связи с соотечественниками 5 марта 2003 года пришел к [[s:Заключение комитета Госдумы ФС РФ по делам СНГ и связи с соотечественниками от 05.03.2003 № 66|заключению, что Российская Федерация де-юре не является государством — учредителем СНГ и государством — членом СНГ]]. В июле [[2004 год|2004]] на заседании Совета безопасности РФ, посвящённом политике России в СНГ, президент [[Путин, Владимир Владимирович|В. В. Путин]], признал: ''«Мы подошли к определённому рубежу в развитии СНГ. Либо мы добьёмся качественного укрепления СНГ, создадим на его базе реально работающую, влиятельную в мире региональную структуру, либо нас неизбежно ждёт „размывание“ этого геополитического пространства и, как следствие, окончательное падение интереса к работе в Содружестве среди его государств-участников»''. В марте [[2005 год|2005]], после того как российское руководство потерпело целый ряд ощутимых политических провалов в отношениях с бывшими республиками СССР ([[Революция роз|Грузия]], [[Оранжевая революция|Украина]], [[Молдавия]]), и в самый разгар [[Тюльпановая революция|кризиса власти в Киргизии]],{{Нет АИ|20|02|2011}} В. В. Путин высказался уже более категорично: ''«Всё разочарования — от избытка ожиданий… Если кто-то ожидал от СНГ каких-то особых достижений в экономике, политике или в военной сфере, естественно, этого не было, так как и быть не могло. Цели программировались одни, а на деле процесс после распада СССР проходил по-другому…»''. Как выразился Путин, СНГ создавалось для «цивилизованного развода» постсоветских стран, а всё остальное — «политическая шелуха и болтовня». Он выразил мнение, что реальными же интеграционными инструментами сейчас являются такие объединения, как [[Евразийское экономическое сообщество|ЕврАзЭс]] и создаваемое [[Единое экономическое пространство]] (ЕЭП). Что же касается СНГ, то оно, по словам Путина, играет роль «весьма полезного клуба для выявления взглядов руководителей государств на имеющиеся проблемы гуманитарного и экономического характера». В связи с нарастанием центробежных процессов в СНГ, в последние годы неоднократно поднимался вопрос о необходимости его реформирования. При этом отсутствует единство мнений о возможных направлениях этого процесса. В июле [[2006 год]]а на неформальном саммите глав государств Содружества президент Кхазакхстана [[Назарбаев, Нурсултан Абишевич|Н. А. Назарбаев]] предложил свой вариант — он считает, что СНГ следует сосредоточиться на следующих областях сотрудничества: * согласованная миграционная политика; * развитие единых транспортных коммуникаций; * взаимодействие в научно-образовательной и культурно-гуманитарной сферах; * сотрудничество при борьбе с трансграничной преступностью. Как отмечали некоторые СМИ, в [[2006 год]]у скептицизм в отношении жизнеспособности и эффективности СНГ был связан ещё и с торговыми войнами между Россией, с одной стороны, и Грузией, Молдавией, Украиной — с другой, но особенно — с [[Российско-грузинский шпионский скандал (2006)|резким обострением отношений между Россией и Грузией]]. Кроме того, как отмечают многие обозреватели, к концу [[2005 год]]а политику России в отношении государств СНГ (и вообще постсоветских государств) стала «формировать» российская газовая монополия «[[Газпром]]».{{Нет АИ|20|02|2011}} Цены на поставляемый природный газ превратились в действенный инструмент поощрения и наказания государств СНГ в зависимости от их политики в отношении России: * В июле 2005 года было объявлено о постепенном увеличении цен на газ для прибалтийских государств до общеевропейского уровня — 120—125 $. В [[2005 год]]у цена 1 тыс. м³ газа составляла 92—94 $ для [[Латвия|Латвии]], 85 $ — для [[Литва|Литвы]], 90 $ — для [[Эстония|Эстонии]]. * В сентябре 2005 года было объявлено об увеличении цены на газ для [[Грузия|Грузии]] в [[2006 год|2006]] с 62,5 до 110 $. На [[2007 год]] «Газпром» предлагает газ Грузии уже по 235 $. * В ноябре [[2005 год]]а было объявлено об увеличении цен для [[Армения|Армении]] до 110 $ (контракт на [[2005 год]] предусматривал поставку 1,7 млрд м³ по 54 $). Руководство Армении — стратегического союзника в России в Закавказье — высказало опасение, что республика не сможет позволить себе покупать газ по такой цене. Россия предложила предоставить Армении беспроцентный кредит для компенсации возросших цен на газ. В качестве альтернативного выхода было предложено передать в собственность России один из энергоблоков Разданской ТЭС и всю газотранспортную систему республики. Несмотря на предупреждения армянской стороны, что подобные шаги могут иметь негативные последствия для армяно-российских отношений, удалось лишь добиться отсрочки повышения цен до [[1 апреля]] [[2006 год|2006]]. * В ноябре 2005 года было объявлено об увеличении цен для [[Молдавия|Молдавии]] в [[2006 год]]у до 160 $. В [[2005 год]]у «Газпром» поставлял Молдавии газ по 80 $ за 1 тыс. м³. На [[2007 год|2007]] согласовано увеличение цены российского газа уже до 170 $. * В декабре 2005 года «Газпром» и [[Азербайджан]] договорились о переходе на оплату поставок и транзита газа по рыночным ценам. В 2006 году Азербайджан получал газ «Газпрома» уже по 110 $ за тысячу кубометров (в 2005 году — по 60 $). В [[2007 год]]у «Газпром» хочет поставлять газ уже по 235 $. * В декабре 2005 года разгорелся [[Газовый конфликт между Россией и Украиной 2005—2006 года|конфликт в отношении цен на газ]] на [[2006 год|2006]] для [[Украина|Украины]]. Россия потребовала с [[1 января]] [[2006 год|2006]] повысить цену с 50 $ за 1 тыс. м³ до 160 $, а затем, поскольку переговоры не привели ни к каким результатам, — до 230 $. Соглашение о поставках газа в [[2006 год]]у (по цене 95 $) было подписано лишь [[4 января]] [[2006 год|2006]] (см. статью [[Внешнеэкономическая политика Украины]]). * Белоруссия в этом отношении, можно считать, занимает привилегированное положение. В марте 2005 года было объявлено о повышении тарифов на газ для [[Белоруссия|Белоруссии]], однако уже 4 апреля Владимир Путин пообещал сохранить отпускные цены на прежнем уровне, а 19 декабря была достигнута окончательная договоренность о поставке в Белоруссию в [[2006 год]]у 21 млрд м³ газа по 46,68 $ за 1 тыс. м³ (то есть цена осталась неизменной с прошлых лет). Сразу же после [[Президентские выборы в Белоруссии (2006)|президентских выборов в Белоруссии]] вновь объявил о намерении повысить цену на газ. После длительного выяснения отношений цена на [[2007 год|2007]]—[[2011 год]]ы была установлена на уровне 100 $/тыс. м³. После того как Россия перешла на рыночные цены на газ, поставляемый партнёрам по СНГ, Содружество лишилось одного из объединяющих факторов — низких цен на газ и нефть. Одновременно на протяжении всего [[2006 год]]а российское руководство предпринимало усилия по формированию на базе СНГ некоего союза государств, связанных системой нефте- и газопроводов и признающих лидирующую и ключевую роль России как монопольного поставщика энергоресурсов в Европу со всего постсоветского пространства. Сопредельные государства в этой структуре должны играть роль либо поставщиков своего газа в российские трубопроводы (Туркмения, Кхазакхстан, Узбекистан), либо транзитных стран (Украина, Белоруссия). Залогом энергетического союза должна была стать продажа энергетических и энерготранспортных активов или обмен ими. Так с Туркменией была достигнута договорённость об экспорте её газа через «Газпром». В Узбекистане российские компании осваивают местные месторождения энергоресурсов. В Армении «Газпром» получил в собственность магистральный газопровод из Ирана. С Молдавией достигнута договорённость о том, что «Молдовгаз», 50 % которого принадлежит «Газпрому», проведёт дополнительную эмиссию акций, которую Молдавия оплатит, внеся в компанию газораспределительные сети, а «Газпром» — денежные средства. В 2013 году достигнута договорённость о приобретении российской стороной предприятия «Кыргызгаз». == [[Межпарламентская ассамблея СНГ]] == В состав МПА входят члены парламентов стран-членов СНГ — России, Белоруссии, Кхазакхстана, Киргизии, Таджикистана, Армении (с [[1995 год|1995]]), Азербайджана, Молдавии, Грузии (с [[1997]]), Украины (с [[1999]]). Место пребывания — [[Санкт-Петербург]]. == [[Встречи глав государств-членов СНГ]] == * декабрь 1991 — [[Вискули]], [[Алма-Ата]]. * октябрь 1992 — [[Бишкек]]. * апрель 1993 — [[Минск]]. * октябрь 1994 — [[Москва]]. * май 1995 — Минск. * май 1996 — Москва. * январь 1997 — Москва. * апрель 1998 — Москва. * апрель 1999 — Москва. * июнь 2000 — Москва. * октябрь 2001 — Москва (10-й юбилей). * октябрь 2002 — [[Кишинёв]]. * сентябрь 2003 — [[Ялта]]. * сентябрь 2004 — [[Астана]]. * август 2005 — [[Казань]]. * октябрь 2006 — Минск. * октябрь 2007 — [[Душанбе]]. * октябрь 2008 — [[Бишкек]]. * октябрь 2009 — Кишинёв. * май 2010 — Москва. * сентябрь 2011 — Душанбе (20-й юбилей). * май 2012 — Москва. * декабрь 2012 — [[Ашхабад]]. == Социальное развитие стран СНГ == Статистические данные показывают, что в целом страны СНГ по состоянию на 2011 год представляют собой зону социального неблагополучия. Наиболее низкий уровень социального развития наблюдается в [[Киргизия|Киргизии]] и [[Таджикистан]]е, в которых от 35 до 50 % населения имеют доходы ниже величины [[прожиточный минимум|прожиточного минимума]], а также в [[Молдавия|Молдавии]], [[Армения|Армении]] и на [[Украина|Украине]], в которых около четверти населения имеют доходы ниже величины прожиточного минимума. При этом следует учитывать, что субъективный уровень бедности, определяемый на основании социологических опросов, часто оказывается существенным образом выше официального показателя: так, субъективный уровень бедности на Украине составляет 42 %, а официальный уровень — 28 %; в России разница ещё больше — соответственно 42 % и 13 %<ref name="ЖНЭА2011-11-Соколова">{{ статья | автор = Соколова Т. В. | заглавие = Модернизация на постсоветском пространстве: социальный ракурс | ссылка = http://www.econorus.org/repec/journl/2011-11-157-160r.pdf | издание = [[Журнал Новой экономической ассоциации]] | тип = журнал | место = М. | год = 2011 | номер = 11 | страницы = 157—160 | issn = 2221-2264 }}</ref>. По состоянию на начало [[2011 год]]а общее число безработных в СНГ составляло приблизительно 9,2 млн человек (по методологии [[Международная организация труда|Международной организации труда]]), то есть около 6,7 % от экономически активного населения<ref name="ЖНЭА2011-11-Соколова" />. == Спортивные соревнования стран СНГ == В [[1991]] и [[1992 год]]ах были проведены несколько [[Чемпионат СНГ|Чемпионатов СНГ]] по различным видам спорта. Среди молодёжных сборных стран СНГ по футболу ежегодно проводится «[[Кубок Содружества]]», который до [[2011 год]]а включительно существовал как «[[Кубок чемпионов Стран Содружества СНГ и Балтии]]». Летом 1992 года Анатолий Бышовец повез на шведский Евро сборную уже не СССР, еще не России, а СНГ — с надписью CIS на груди и девятой симфонией Бетховена вместо михалковского гимна{{нет АИ|5|08|2013}}. [[КХЛ]] также считается соревнованием между клубами стран СНГ. == Критика == * [[Абульфаз Эльчибей]] (2-й [[президент Азербайджанской республики]]): {{quotation|Серьёзная ошибка была совершена во время постройки такого образования, как СНГ. Оно, возможно, могло и устоять, если бы было задумано как Содружество наций независимых государств — йа подчёркиваю слово «независимых», в котором права каждого государства: [[Армения|Армении]], [[Грузия|Грузии]] и Азербайджана — были бы защищены. [[Абхазы]] в [[Абхазия|Абхазии]] используют российские войска, чтобы вытеснить [[грузины|грузинское]] население. Разве это Содружество наций? Россия использует СНГ, пытаясь сохранить старую империю в новой форме и изобретая различные механизмы для этого. Лидеры СНГ не сделали хоть одной серьёзной попытки уладить армяно-азербайджанский конфликт или любые другие конфликты в пределах территории [[Постсоветское пространство|постсоветской зоны]]. Я когда-то назвал СНГ большим колхозом без прав. Такой колхоз неизбежно развалится, и это по существу уже случилось<ref>{{cite news | title= bulfaz Elchibey, former President of Azerbaijan.|publisher=Literaturnaya Gazeta in Russian| url=http://home.swipnet.se/~w-10652/elchibey.html| date=4 Mar 98 }}</ref>|«[[Советская Россия (газета)|Советская Россия]]» от 29 декабря 2007 года, статья В.Отставных}} * Журналист Владимир Цветков: {{quotation|Государства – члены СНГ не в состоянии договориться ни о едином экономическом пространстве, ни о единой социальной и национальной политике, ни о единых вооруженных силах, иными словами, не могут решить «общие вопросы». Продуктивно ли в подобных условиях выдвигать вопрос частный?..}} --> == Емал яр == {{quotation|Ладаме гӀалат даьккхира и кхоллам бечу хенахь. Иза, тарло, латта там бара, нагахь йинехьара Маьрша пачхьалкхийн къаьмнийн доттагӀалла — аса билгала доккху дош «маьрша», цунна чохь хӀора пачхьалкхан бакъонаш: [[Эрмалойчоь]]нан, [[Гуьржийчоь]]нан, Азербайджанан — ларйина хир йара. [[Абхазаш]] [[Абхази|Абхазехь]] леладо Россин эскарш, [[гуьржий]]н бахархой арататта. И Къаьмнийн доттагӀалла ду? Россис лелайо ЛПД, шира импери керла кепе йаьккхина Ӏалашъян, цунна тайп-тайпана механизмаш дагайохкуьйтуш. ЛПД хьалханчашп цкъа а ца гӀоьртира дӀадерзо эрмалой-азербайджанийн дов йа [[Советийн хилла аре|советийн хилла зонера]] мехкашкара кхин девнаш. Аса мацах элира ЛПДх йоккха бакъонаш йоцу колхоз. Иштта колхоз йоханза йера йац, иза хилла даьлла ала мегар ду<ref>{{cite news| title= bulfaz Elchibey, former President of Azerbaijan.| publisher= Literaturnaya Gazeta in Russian| url= http://home.swipnet.se/~w-10652/elchibey.html| date= 4 Mar 98| access-date= 2013-09-14| archive-url= https://web.archive.org/web/20140203005106/http://home.swipnet.se/~w-10652/elchibey.html| archive-date= 2014-02-03}}</ref>|«Советская Россия» 29 декабря 2007 года, В. Отставных статьях}} == Ахча == РФ Коьрта банкас арахицира ЛПД леррина ахча.. <gallery> Файл:RR5009-0013 1 рубль 2001 медно-никелевый аверс.gif|1 соьман [[аверс]] ([[2001 шо]]) Файл:RR5009-0013R 1 рубль 2001 медно-никелевый 10-летие Содружества Независимых Государств реверс.gif|1 соьман [[реверс]] Файл:RR5111-0097.gif|3 соьман аверс Файл:RR5111-0097R 10-летие Содружества Независимых Государств.gif|3 соьман реверс Файл:RR5111-0211 3 рубля серебро 2011 аверс.png|3 соьман аверс ([[2011 шо]]) Файл:RR5111-0222R.png|3 соьман реверс </gallery> == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20121003102711/http://www.e-cis.info/page.php?id=2374 Председатели координационных советов СНГ] * [http://cis.minsk.by/ Исполнительный комитет Содружества Независимых Государств] ''(официальный сайт)'' * [http://www.cis.minsk.by/page.php?id=10284 Председатель Исполнительного комитета СНГ — Исполнительный секретарь СНГ Сергей Лебедев] {{ТӀе цакхочу хьажорг|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.e-cis.info/ Интернет-портал СНГ] * [http://www.ksgp-cis.ru/ Совет Генеральных прокуроров СНГ] ''(официальный сайт)'' * [https://web.archive.org/web/20070530154429/http://www.iacis.ru/html/ Межпарламентская ассамблея СНГ] ''(официальный сайт)'' * [http://sudsng.org/ Экономический Суд СНГ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140701093253/http://www.sudsng.org/ |date=2014-07-01 }} ''(официальный сайт)'' * [http://www.sovetgt.org/ Совет по железнодорожному транспорту СНГ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220320134029/http://www.sovetgt.org/ |date=2022-03-20 }} ''(официальный сайт)'' * [http://www.cismission.mid.ru/ Представительство РФ при СНГ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140818055640/http://www.cismission.mid.ru/ |date=2014-08-18 }} ''(официальный сайт)'' * [https://web.archive.org/web/20060721024111/http://cis.minsk.by/main.aspx?uid Единый реестр правовых актов и других документов Содружества Независимых Государств]. * [https://web.archive.org/web/20150110211451/http://www.cis.minsk.by/page.php?id=19158 Председательство Республики Казахстан в Содружестве Независимых Государств в 2015 году] * [https://web.archive.org/web/20190410204939/http://xn--d1aml.xn--h1aaridg8g.xn--p1ai/20/soglashenie-o-sozdanii-sodruzhestva-nezavisimykh-gosudarstv Соглашение о создании Содружества Независимых Государств]. 08.12.1991. Проект [[Российское военно-историческое общество|Российского военно-исторического общества]] «100 главных документов российской истории». * [http://zatulin.ru/sng-nachalo-ili-konec-istorii-k-smene-vex/ К. Ф. Затулин, А. М. Мигранян. «СНГ: начало или конец истории. К смене вех.» 26 Марта 1997 (тезис о «принуждении Украины к дружбе»)] {{1000}} {{commonscat-inline|Commonwealth of Independent States|Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀалла}} {{Wikisource|Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀаллин устав|Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀаллин устав}} {{Update}} {{СНГ}} {{Дуьненайукъара бакъо}} {{Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀаллин мехкийн куьйгалхой}} {{ССРС йоьхначул тӀаьхьара мехкаш}} {{ШЦКх}} [[Категори:Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀалла| ]] [[Категори:Йохк-эцаран блокаш]] [[Категори:Транскъоман политикин аре]] i4ccoijnt1j96tjul4kjlbsj1mrqfic 0 18415 26549530 26467173 2026-10-16T08:07:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549530 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=май 2015}} {{Къам |цӀе = Македонаш |сурт = [[Файл:Makedonski Nosii 2.jpg|250px]] |шоралла = |куьг = |шен цӀе = Македонци |дукхалла = 2-2,5 млн.<ref name="Nasevski">{{cite book |title= Македонски Иселенички Алманах '95 |last= Nasevski |first= Boško |coauthors= Angelova, Dora. Gerovska, Dragica |year= 1995 |publisher=Матица на Иселениците на Македонија |location= Skopje |pages= 52 & 53 }}</ref> |баржар = {{Байракх/2|Македони}}: 1&nbsp;297&nbsp;981<ref>[http://www.stat.gov.mk/english/glavna_eng.asp?br=18 Перепись 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040621055714/http://www.stat.gov.mk/english/glavna_eng.asp?br=18 |date=2004-06-21 }}</ref> <br /> {{Байракх/2|Австрали}}: 83,978–200,000<ref>[http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/PopularAreas?ReadForm&prenavtabname=Popular%20Locations&type=popular&&navmapdisplayed=true&javascript=true&textversion=false&collection=Census&period=2006&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents&breadcrumb=POTL&topic=Ancestry& 2006 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815034010/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/PopularAreas?ReadForm&prenavtabname=Popular%20Locations&type=popular&&navmapdisplayed=true&javascript=true&textversion=false&collection=Census&period=2006&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&productlabel=Ancestry%20by%20Country%20of%20Birth%20of%20Parents&breadcrumb=POTL&topic=Ancestry& |date=2013-08-15 }}.</ref><ref name="autogenerated1">[http://www.mfa.gov.mk//Upload/ContentManagement/Files/Broj%20na%20makedonski%20iselenici%20vo%20svetot.doc Population Estimate from the MFA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080530070621/http://www.mfa.gov.mk//Upload/ContentManagement/Files/Broj%20na%20makedonski%20iselenici%20vo%20svetot.doc |date=2008-05-30 }}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Итали}}: 92,847<ref>[http://demo.istat.it/str2009/index.html Foreign Citizens in Italy, 2009].</ref> <br /> {{Байракх/2|Германи}}: 62,295 – 85,000<ref name="autogenerated1"/><ref>[http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Content/Statistiken/Bevoelkerung/AuslaendischeBevoelkerung/Tabellen/Content100/AlterAufenthaltsdauer,property=file.xls 2006 figures].</ref> <br /> {{Байракх/2|Швейцари}}: 61,304 – 63,000<ref name="autogenerated1"/><ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/22/publ.Document.88215.pdf 2005 Figures].</ref> <br /> {{Байракх/2|АЦШ}}: 57,200–200,000<ref name=autogenerated1 /><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y&-state=dt&-context=dt&-reg=DEC_2000_SF4_U_PCT001:001|547;&-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&-TABLE_NAMEX=&-ci_type=A&-CONTEXT=dt&-mt_name=ACS_2009_1YR_G2000_B04003&-tree_id=4001&-all_geo_types=N&-redoLog=false&-geo_id=01000US&-search_results=01000US&-format=&-_lang=en 2009 Community Survey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105033050/http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y |date=2012-01-05 }} {{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y |title=— |archive-url=https://web.archive.org/web/20111222155604/http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y |archive-date=2011-12-22 |access-date=2013-10-30}}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Бразили}}: 45,000<ref name="Nasevski"/> <br /> {{Байракх/2|Канада}}: 37,055 – 200,000<ref>[http://www.mia.com.mk/default.aspx?vId=26258490&lId=2 Mac. Information Agency]</ref><ref>[http://www12.statcan.ca/english/census06/data/topics/RetrieveProductTable.cfm?ALEVEL=3&APATH=3&CATNO=&DETAIL=0&DIM=&DS=99&FL=0&FREE=0&GAL=0&GC=99&GK=NA&GRP=1&IPS=&METH=0&ORDER=1&PID=92333&PTYPE=88971&RL=0&S=1&ShowAll=No&StartRow=1&SUB=801&Temporal=2006&Theme=80&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= 2006 census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090625161921/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/topics/RetrieveProductTable.cfm?ALEVEL=3&APATH=3&CATNO=&DETAIL=0&DIM=&DS=99&FL=0&FREE=0&GAL=0&GC=99&GK=NA&GRP=1&IPS=&METH=0&ORDER=1&PID=92333&PTYPE=88971&RL=0&S=1&ShowAll=No&StartRow=1&SUB=801&Temporal=2006&Theme=80&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= |date=2009-06-25 }} {{Cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/topics/RetrieveProductTable.cfm?ALEVEL=3&APATH=3&CATNO=&DETAIL=0&DIM=&DS=99&FL=0&FREE=0&GAL=0&GC=99&GK=NA&GRP=1&IPS=&METH=0&ORDER=1&PID=92333&PTYPE=88971&RL=0&S=1&ShowAll=No&StartRow=1&SUB=801&Temporal=2006&Theme=80&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=%20 |title=— |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225063538/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/topics/RetrieveProductTable.cfm?ALEVEL=3&APATH=3&CATNO=&DETAIL=0&DIM=&DS=99&FL=0&FREE=0&GAL=0&GC=99&GK=NA&GRP=1&IPS=&METH=0&ORDER=1&PID=92333&PTYPE=88971&RL=0&S=1&ShowAll=No&StartRow=1&SUB=801&Temporal=2006&Theme=80&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=%20 |archive-date=2018-12-25 |access-date=2024-04-22}}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Туркойчоь}}: 31,518<ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/extraction/retrieve/en/theme3/cens/cens_nscbirth?OutputDir=EJOutputDir_107&user=unknown&clientsessionid=977006CF24C55C1E56E251C52D2EDAE8.extraction-worker-1&OutputFile=cens_nscbirth.htm&OutputMode=U&NumberOfCells=4&Language=en&OutputMime=text%2Fhtml& 2001 census].</ref> <br /> {{Байракх/2|Аргентина}}: 30,000<ref name="Nasevski" /> <br /> {{Байракх/2|Серби}}: 25,847<ref>[http://webrzs.stat.gov.rs/zip/esn31.pdf 2002 census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200509144148/https://webrzs.stat.gov.rs/zip/esn31.pdf |date=2020-05-09 }}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Австри}}: 13,696 – 15,000<ref name=autogenerated1 /><ref>[ftp://www.statistik.at/pub/neuerscheinungen/vzaustriaweb.pdf 2001 census] – Tabelle 13: Ausländer nach Staatsangehörigkeit (ausgewählte Staaten), Altersgruppen und Geschlecht&nbsp;— p. 74.</ref> <br /> {{Байракх/2|Нидерландаш}}: 10,000 – 15,000<ref name="autogenerated1"/> <br /> {{Байракх/2|Чехи}}: 11,623<ref name=autogenerated4>[http://faq.macedonia.org/history/12.1.3.html 1996 Estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705022945/http://faq.macedonia.org/history/12.1.3.html |date=2008-07-05 }}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Йоккха Британи}}: 9,000<ref name="autogenerated1"/> <br /> {{Байракх/2|Мажаройчоь}}: 7,253<ref name=autogenerated4 /> <br /> {{Байракх/2|Албани}}: 4&nbsp;697<ref>[http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rop3=&rog3=AL Joshua Project - Macedonian of Albania Ethnic People Profile]{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>-35,000 ''(оценки)''<ref>[http://www.fes.hr/E-books/pdf/Local%20Self%20Government/09.pdf Artan Hoxha and Alma Gurraj «Local Self-Government and Decentralisation - Case of Albania: History, Reforms and Challenges»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025205442/https://www.fes.hr/E-books/pdf/Local%20Self%20Government/09.pdf |date=2012-10-25 }} "...Согласно последней переписи населения Албании, проходившей в апреле 1989 года, 98% населения Албании составляют албанцы. Оставшиеся 2% (или 64816 человек представлены этническими меньшинствами: в основном это греки (58758 человек); македонцы (4697 человек)...",[http://www.culturalpolicies.net/web/albania.php?aid=422] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100626074805/http://www.culturalpolicies.net/web/albania.php?aid=422 |date=2010-06-26 }}, [http://www.joshuaproject.net/peopctry.php Joshua Project].</ref> <br /> {{Байракх/2|Словаки}}: 4,600<ref>[http://www.oecd.org/dataoecd/26/42/39332415.xls OECD Statistics].</ref> <br /> {{Байракх/2|Хорвати}}: 4,270<ref>[http://www.dzs.hr/ 2002 census].</ref> <br /> {{Байракх/2|Словени}}: 3,972<ref>[http://www.stat.si/popis2002/si/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=7 2002 census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170426055815/http://www.stat.si/popis2002/si/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=7 |date=2017-04-26 }}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Швеци}}: 3,669 – 15,000<ref name="autogenerated1"/><ref>[http://www.scb.se/statistik/_publikationer/BE0101_2006A01_BR_03_BE0107TAB.pdf 2006 census].</ref> <br /> {{Байракх/2|Бельги}}: 3,419<ref>{{cite web |url = http://www.dofi.fgov.be/fr/statistieken/statistiques_etrangers/Stat_ETRANGERS.htm |title = Belgium population statistics |publisher = dofi.fgov.be |accessdate = 9 June 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090502070847/http://www.dofi.fgov.be/fr/statistieken/statistiques_etrangers/Stat_ETRANGERS.htm |archivedate = 2009-05-02 }}</ref> <br /> {{Байракх/2|Дани}}: 3,349 – 12,000<ref name="autogenerated1"/><ref>[http://www.statbank.dk/statbank5a/default.asp?w=1024 2008 census].</ref> <br /> {{Байракх/2|Норвеги}}: 3,045<ref> [http://www.ssb.no/english/subjects/02/01/10/innvbef_en/arkiv/tab-2007-05-24-05-en.html 2008 figures].</ref> <br /> {{Байракх/2|Франци}}: 2,300 – 15,000<ref>[http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/pays-zones-geo_833/macedoine-arym_442/presentation-macedoine-arym_991/donnees-generales_12144.html 2003 census],[http://www.mfa.gov.mk//Upload/ContentManagement/Files/Broj%20na%20makedonski%20iselenici%20vo%20svetot.doc Population Estimate from the MFA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080530070621/http://www.mfa.gov.mk//Upload/ContentManagement/Files/Broj%20na%20makedonski%20iselenici%20vo%20svetot.doc |date=2008-05-30 }}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Босни а, Герцеговина а}}: 2,278<ref>[http://www.uni-koeln.de/jur-fak/ostrecht/minderheitenschutz/Vortraege/BiH/BiH_Marko_Railic.pdf 2005 census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303183909/http://www.uni-koeln.de/jur-fak/ostrecht/minderheitenschutz/Vortraege/BiH/BiH_Marko_Railic.pdf |date=2016-03-03 }}.</ref> <br /> {{Байракх/2|Польша}}: 2,000 – 4,500<ref name=autogenerated3>[http://www.mfa.gov.mk//Upload/ContentManagement/Files/Broj%20na%20makedonski%20iselenici%20vo%20svetot.doc Makedonci vo Svetot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080530070621/http://www.mfa.gov.mk//Upload/ContentManagement/Files/Broj%20na%20makedonski%20iselenici%20vo%20svetot.doc |date=2008-05-30 }}.</ref><ref>[http://books.google.com.au/books?id=hC0-dk7vpM8C&pg=PA260&dq=250+000+macedonians Polands Holocaust: Ethnic Strife, Collaboration with Occupying Forces and Genocide in the Second Republic, 1918–1947], p. 260.</ref> <br /> {{Байракх/2|Болгари}}: 1,654<ref>1.[http://www.nsi.bg/census2011/NPDOCS/Census2011final.pdf Bulgarian census data.]</ref>-5&nbsp;071<ref>[http://www.nsi.bg/Census/Ethnos.htm 2001]</ref> <br /> {{Байракх/2|Росси}}: 1,000<ref name=autogenerated3 /> <br /> {{Байракх/2|Черногори}}: 900<ref>[http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Montenegrin 2011 census -].</ref> <br /> {{Байракх/2|Желтойчоь}}: 747(962) <ref>[http://www.migrantsingreece.org/transpartner/Tables.pdf 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071201133522/http://www.migrantsingreece.org/transpartner/Tables.pdf |date=2007-12-01 }}</ref>-10,000 (30,000)<ref name="ELSTAT">{{Cite web|url=http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A1602/Other/A1602_SAM07_TB_DC_00_2001_07_F_GR.pdf|title=Πίνακας 7: Αλλοδαποί κατά υπηκοότητα, φύλο και επίπεδο εκπαίδευσης – Σύνολο Ελλάδας και Νομοί|work=Greek National Statistics Agency|accessdate=20 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921013019/http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A1602/Other/A1602_SAM07_TB_DC_00_2001_07_F_GR.pdf|archivedate=2013-09-21}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110428131729/http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A1602/Other/A1602_SAM07_TB_DC_00_2001_07_F_GR.pdf |date=2011-04-28 }}</ref><ref name="GHM">{{cite web |url=http://dev.eurac.edu:8085/mugs2/do/blob.html?type=html&serial=1044526702223 |title=Greece – Report about Compliance with the Principles of the Framework Convention for the Protection of National Minorities (along guidelines for state reports according to Article 25.1 of the Convention) |date=18 September 1999 |work=Greek Helsinki Monitor (GHM) & Minority Rights Group – Greece (MRG-G) |accessdate=12 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030523145306/http://dev.eurac.edu:8085/mugs2/do/blob.html?type=html&serial=1044526702223 |archive-date=2003-05-23 }}</ref> <br /> {{Байракх/2|Румыни}}: 695 ''(оценки, 2002 год)''<ref>[http://www.insse.ro/cms/files/rpl2002rezgen1/14.pdf 2002 Romanian Census].</ref> |дIадйалла къам = |архкультура = |мотт = |раса = |дин = |гергар = |йукъабоьду = |царна йукъабоьду = |схьабалар = }} '''Македонаш''' ({{lang-mk|Маке́донци}}) — [[Къилба славянаш|къилба славянийн]] къам, дукху берш [[Къилбаседа Македони|Македонехь]] Ӏаш бу<ref name="Цвиич">{{книга | автор = [[Цвиич, Йован|Цвиич Йован]] | заглавие = Македонские славяне (этнографические исследования) | ссылка = http://bookre.org/reader?file=732782 | викитека = | ответственный = | издание = Вып. 1 | место = Петроград | издательство = Тип. А. Бенке (Славянская библиотека доктора философии Ивана Ст. Шайковича) | год = 1906 (репринт 2013) | страницы = | страниц = 73 | isbn = 978-5-458-02393-1 }}</ref>. Цера дукхалла 2—2,5 млн. стаг. Мотт — [[македонийн мотт|македонийн]] бу иза [[къилба славянийн]] йукъабогӀу. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Къаьмнаш]] {{Ethno-stub}} m9c0rb1pq4c8nxdbd2i319qldyd1uk8 0 18492 26549527 26032791 2026-10-16T06:00:50Z Takhirgeran Umar 1134 /* Микротопоними */ 26549527 wikitext text/x-wiki {{НБМ |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Кешен-Эвла |шен цӀе = |сурт = Кешен-Аух и Банай-Аух (1).jpg |суьртах лаьцна = Кешен-Эвла а, Бони-Эвла а |пачхьалкх = Росси |мохк таблицехь = Росси |хӀост = |байракх = |хӀостан сурт хӀоттор = |байракхан сурт хӀоттор = |хӀостан шоралла = |байракхан шоралла = |lat_deg =43 |lat_min =06 |lat_sec =38 |lon_deg =46 |lon_min =29 |lon_sec =09 |CoordAddon = type:city(2400)_region:RU |CoordScale = |пачхьалкхан картан барам = 300 |регионан картан барам = 300 |кӀоштан картан барам = 300 |регион = ДегӀаста |регион таблицехь = ДегӀаста{{!}}ДегӀаста |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Ӏовхойн кӀошт |кӀошт таблицехь = Ӏовхойн кӀошт{{!}}Ӏовхойн |юкъараллин тайпа = йуьртан меттиг |юкъаралла = Кешен-Эвлан йуьртан меттиг |юкъаралла таблицехь = Кешен-Эвлан йуьртан меттиг{{!}}Кешен-Эвлан |юкъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус елла терахь = |майда = |локкхаллин тайпа = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официалан мотт = |бахархой = {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) | эз }} |бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) | ш }} |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = 368048 |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = ОКАТО |идентификаторан терахьаш = 82239894001 |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = }}'''Кешен-Эвла<ref>Ахмад Сулейманов ,,Топонимия Чечни</ref>''', кхин йоккху цӀерш '''Кешен-Ӏовх''' — [[ДегӀаста]]нан [[Ӏовхойн кӀошт]]ан эвла. Иза ю Кешен-Эвлан йуьртан меттиган административан центр. == Географи == Эвла ю [[Хаси-Эвл]]ан къилба-малхбузехьа, [[Ивги]] хийистехь, [[Бони-Эвла]]н дуьхьала. == Истори == Нохчийн Ӏилманхочо Адилсултановс А. хаам-бо, эвла йолучехь гӀажарийн [[Хосров I Ануширван]]с Кешне цӀе йолуш гӀап йоьгӀна хила хилар, иза Ӏаьрбийн хьосташкахь хьехош ю, VIII бӀешарахь Ӏаьрбийн халифатан эскарш Къилбаседа Кавказ схьадахкар дуьйцуш<ref>А. А. АДИЛСУЛТАНОВ АККИ и АККИНЦЫ в XVI—XVIII веках Грозный 1992</ref>. == Бахархой == {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) }} == Суьрташ == <gallery> <gallery perrow=12 widths="200px" heights="200px"> Старый дом в с. Кешен-Аух.jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (1).jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (2).jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (3).jpg| Мечеть_в_с._Кешен-Аух_(1).jpg| Улица_в_с._Кешен-Аух.jpg| </gallery> == [[Тайпа]]наш == Эвлахь Ӏаш ду лахахь гайтина тайпанаш: # [[ЗӀогой]], # [[ЦӀечой]], # [[Овршой]], # [[Чхьарой]], # [[Ноккхой]], # [[Къовстой]], # [[Чунгарой]], # [[Шинрой]]<ref name="ReferenceA"/>. == Микротопоними == === КӀотарш === * Астен отар — хилла кӀотар * Висирзи отар — хилла кӀотар * Ибарна мохк — хилла кӀотар * Ханбетар отар — хилла кӀотар * Ханакъин отар — хилла кӀотар * ГӀаьри отар — хилла кӀотар * Инаркъа отар — хилла кӀотар * Элибавинчу — хилла кӀотар * Салмирзера отар — хилла кӀотар * СаIдули отар — хилла кӀотар * Без-Ӏинчу — хилла кӀотар * Вис-ирзе — хилла кӀотар * Чалм Ӏине — хилла кӀотар * Кешанхой отар — хилла кӀотар * Къахьара отар — хилла кӀотар * Адаман мохк — хилла кӀотар * Чаригато — хила кӀотар * ЦӀечой-эвл === ГӀепаш === * Мирз-гӀала * Кешана-гӀап === Лаьмнаш === * АймантӀа * Боккха корта * Йуьстх лам * Арба-лам * ГӀера гоьза дукъ * Шуьйра гӀо долу лам === ПхьалгӀаш === * Бокин пхьалгӀа * Израил пхьалгӀа * Саьмбен пхьалгӀа === Маьждигаш === * Жумамаьждиг === Некъаш === * Зандакъ гӀо некъ * Бона-эвла гӀо некъ === Хьераш === * Алдам хьайр * Элжиргхьажин хьайр * ГӀазмахьмин хьайр * Закархьажин хьайр * Пашни хьайр * Саярсан хьайр === Хьосташ === * Капсар кӀелара хьаст * Витенбен хьаст * Адаман хьаст * Ӏинчур хьаст * Эвлана йуккъера хьаст * Шина хи хьаст === ТӀеш === * Алхста тӀай * Капсар тӀай === Эркаш === * Ана хи * ГӀурий-хи * Булкх-хи * Алхсте хи * Булкъ хи * Шина эвла юккъера хи * Хин корта === Хьун === * Салмирзера хьу * Ӏумархьажи хьу * Салтин хьун === Завташ === * Яьсе завт * Темир завт * Ати гадарг дуташ завт === Кешнаш === * ГӀера гоьза кешнаш<ref name="ReferenceA">Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Ӏовхойн кӀошт}} [[Категори:Ӏовхойн кӀоштан нах беха меттигаш]] {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lz4kcucw8lh601nzzargmcy72mjeu3z 26549528 26549527 2026-10-16T06:01:31Z Takhirgeran Umar 1134 /* Микротопоними */ 26549528 wikitext text/x-wiki {{НБМ |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Кешен-Эвла |шен цӀе = |сурт = Кешен-Аух и Банай-Аух (1).jpg |суьртах лаьцна = Кешен-Эвла а, Бони-Эвла а |пачхьалкх = Росси |мохк таблицехь = Росси |хӀост = |байракх = |хӀостан сурт хӀоттор = |байракхан сурт хӀоттор = |хӀостан шоралла = |байракхан шоралла = |lat_deg =43 |lat_min =06 |lat_sec =38 |lon_deg =46 |lon_min =29 |lon_sec =09 |CoordAddon = type:city(2400)_region:RU |CoordScale = |пачхьалкхан картан барам = 300 |регионан картан барам = 300 |кӀоштан картан барам = 300 |регион = ДегӀаста |регион таблицехь = ДегӀаста{{!}}ДегӀаста |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Ӏовхойн кӀошт |кӀошт таблицехь = Ӏовхойн кӀошт{{!}}Ӏовхойн |юкъараллин тайпа = йуьртан меттиг |юкъаралла = Кешен-Эвлан йуьртан меттиг |юкъаралла таблицехь = Кешен-Эвлан йуьртан меттиг{{!}}Кешен-Эвлан |юкъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус елла терахь = |майда = |локкхаллин тайпа = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официалан мотт = |бахархой = {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) | эз }} |бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) | ш }} |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = 368048 |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = ОКАТО |идентификаторан терахьаш = 82239894001 |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = }}'''Кешен-Эвла<ref>Ахмад Сулейманов ,,Топонимия Чечни</ref>''', кхин йоккху цӀерш '''Кешен-Ӏовх''' — [[ДегӀаста]]нан [[Ӏовхойн кӀошт]]ан эвла. Иза ю Кешен-Эвлан йуьртан меттиган административан центр. == Географи == Эвла ю [[Хаси-Эвл]]ан къилба-малхбузехьа, [[Ивги]] хийистехь, [[Бони-Эвла]]н дуьхьала. == Истори == Нохчийн Ӏилманхочо Адилсултановс А. хаам-бо, эвла йолучехь гӀажарийн [[Хосров I Ануширван]]с Кешне цӀе йолуш гӀап йоьгӀна хила хилар, иза Ӏаьрбийн хьосташкахь хьехош ю, VIII бӀешарахь Ӏаьрбийн халифатан эскарш Къилбаседа Кавказ схьадахкар дуьйцуш<ref>А. А. АДИЛСУЛТАНОВ АККИ и АККИНЦЫ в XVI—XVIII веках Грозный 1992</ref>. == Бахархой == {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) }} == Суьрташ == <gallery> <gallery perrow=12 widths="200px" heights="200px"> Старый дом в с. Кешен-Аух.jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (1).jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (2).jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (3).jpg| Мечеть_в_с._Кешен-Аух_(1).jpg| Улица_в_с._Кешен-Аух.jpg| </gallery> == [[Тайпа]]наш == Эвлахь Ӏаш ду лахахь гайтина тайпанаш: # [[ЗӀогой]], # [[ЦӀечой]], # [[Овршой]], # [[Чхьарой]], # [[Ноккхой]], # [[Къовстой]], # [[Чунгарой]], # [[Шинрой]]<ref name="ReferenceA"/>. == Микротопоними == === КӀотарш === * Астен отар — хилла кӀотар * Висирзи отар — хилла кӀотар * Ибарна мохк — хилла кӀотар * Ханбетар отар — хилла кӀотар * Ханакъин отар — хилла кӀотар * ГӀаьри отар — хилла кӀотар * Инаркъа отар — хилла кӀотар * Элибавинчу — хилла кӀотар * Салмирзера отар — хилла кӀотар * СаӀдули отар — хилла кӀотар * Без-Ӏинчу — хилла кӀотар * Вис-ирзе — хилла кӀотар * Чалм Ӏине — хилла кӀотар * Кешанхой отар — хилла кӀотар * Къахьара отар — хилла кӀотар * Адаман мохк — хилла кӀотар * Чаригато — хила кӀотар * ЦӀечой-эвл === ГӀепаш === * Мирз-гӀала * Кешана-гӀап === Лаьмнаш === * АймантӀа * Боккха корта * Йуьстх лам * Арба-лам * ГӀера гоьза дукъ * Шуьйра гӀо долу лам === ПхьалгӀаш === * Бокин пхьалгӀа * Израил пхьалгӀа * Саьмбен пхьалгӀа === Маьждигаш === * Жумамаьждиг === Некъаш === * Зандакъ гӀо некъ * Бона-эвла гӀо некъ === Хьераш === * Алдам хьайр * Элжиргхьажин хьайр * ГӀазмахьмин хьайр * Закархьажин хьайр * Пашни хьайр * Саярсан хьайр === Хьосташ === * Капсар кӀелара хьаст * Витенбен хьаст * Адаман хьаст * Ӏинчур хьаст * Эвлана йуккъера хьаст * Шина хи хьаст === ТӀеш === * Алхста тӀай * Капсар тӀай === Эркаш === * Ана хи * ГӀурий-хи * Булкх-хи * Алхсте хи * Булкъ хи * Шина эвла юккъера хи * Хин корта === Хьун === * Салмирзера хьу * Ӏумархьажи хьу * Салтин хьун === Завташ === * Яьсе завт * Темир завт * Ати гадарг дуташ завт === Кешнаш === * ГӀера гоьза кешнаш<ref name="ReferenceA">Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Ӏовхойн кӀошт}} [[Категори:Ӏовхойн кӀоштан нах беха меттигаш]] {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3f0pziypgus554y97bb1s1a5krmocz5 26549529 26549528 2026-10-16T06:04:35Z Takhirgeran Umar 1134 /* Эркаш */ 26549529 wikitext text/x-wiki {{НБМ |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Кешен-Эвла |шен цӀе = |сурт = Кешен-Аух и Банай-Аух (1).jpg |суьртах лаьцна = Кешен-Эвла а, Бони-Эвла а |пачхьалкх = Росси |мохк таблицехь = Росси |хӀост = |байракх = |хӀостан сурт хӀоттор = |байракхан сурт хӀоттор = |хӀостан шоралла = |байракхан шоралла = |lat_deg =43 |lat_min =06 |lat_sec =38 |lon_deg =46 |lon_min =29 |lon_sec =09 |CoordAddon = type:city(2400)_region:RU |CoordScale = |пачхьалкхан картан барам = 300 |регионан картан барам = 300 |кӀоштан картан барам = 300 |регион = ДегӀаста |регион таблицехь = ДегӀаста{{!}}ДегӀаста |кӀоштан тайпа = |кӀошт = Ӏовхойн кӀошт |кӀошт таблицехь = Ӏовхойн кӀошт{{!}}Ӏовхойн |юкъараллин тайпа = йуьртан меттиг |юкъаралла = Кешен-Эвлан йуьртан меттиг |юкъаралла таблицехь = Кешен-Эвлан йуьртан меттиг{{!}}Кешен-Эвлан |юкъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус елла терахь = |майда = |локкхаллин тайпа = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официалан мотт = |бахархой = {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) | эз }} |бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) | ш }} |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = 368048 |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = ОКАТО |идентификаторан терахьаш = 82239894001 |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = }}'''Кешен-Эвла<ref>Ахмад Сулейманов ,,Топонимия Чечни</ref>''', кхин йоккху цӀерш '''Кешен-Ӏовх''' — [[ДегӀаста]]нан [[Ӏовхойн кӀошт]]ан эвла. Иза ю Кешен-Эвлан йуьртан меттиган административан центр. == Географи == Эвла ю [[Хаси-Эвл]]ан къилба-малхбузехьа, [[Ивги]] хийистехь, [[Бони-Эвла]]н дуьхьала. == Истори == Нохчийн Ӏилманхочо Адилсултановс А. хаам-бо, эвла йолучехь гӀажарийн [[Хосров I Ануширван]]с Кешне цӀе йолуш гӀап йоьгӀна хила хилар, иза Ӏаьрбийн хьосташкахь хьехош ю, VIII бӀешарахь Ӏаьрбийн халифатан эскарш Къилбаседа Кавказ схьадахкар дуьйцуш<ref>А. А. АДИЛСУЛТАНОВ АККИ и АККИНЦЫ в XVI—XVIII веках Грозный 1992</ref>. == Бахархой == {{ Бахархой | Чапаево (Дагестан) }} == Суьрташ == <gallery> <gallery perrow=12 widths="200px" heights="200px"> Старый дом в с. Кешен-Аух.jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (1).jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (2).jpg| Кешен-Аух и Банай-Аух (3).jpg| Мечеть_в_с._Кешен-Аух_(1).jpg| Улица_в_с._Кешен-Аух.jpg| </gallery> == [[Тайпа]]наш == Эвлахь Ӏаш ду лахахь гайтина тайпанаш: # [[ЗӀогой]], # [[ЦӀечой]], # [[Овршой]], # [[Чхьарой]], # [[Ноккхой]], # [[Къовстой]], # [[Чунгарой]], # [[Шинрой]]<ref name="ReferenceA"/>. == Микротопоними == === КӀотарш === * Астен отар — хилла кӀотар * Висирзи отар — хилла кӀотар * Ибарна мохк — хилла кӀотар * Ханбетар отар — хилла кӀотар * Ханакъин отар — хилла кӀотар * ГӀаьри отар — хилла кӀотар * Инаркъа отар — хилла кӀотар * Элибавинчу — хилла кӀотар * Салмирзера отар — хилла кӀотар * СаӀдули отар — хилла кӀотар * Без-Ӏинчу — хилла кӀотар * Вис-ирзе — хилла кӀотар * Чалм Ӏине — хилла кӀотар * Кешанхой отар — хилла кӀотар * Къахьара отар — хилла кӀотар * Адаман мохк — хилла кӀотар * Чаригато — хила кӀотар * ЦӀечой-эвл === ГӀепаш === * Мирз-гӀала * Кешана-гӀап === Лаьмнаш === * АймантӀа * Боккха корта * Йуьстх лам * Арба-лам * ГӀера гоьза дукъ * Шуьйра гӀо долу лам === ПхьалгӀаш === * Бокин пхьалгӀа * Израил пхьалгӀа * Саьмбен пхьалгӀа === Маьждигаш === * Жумамаьждиг === Некъаш === * Зандакъ гӀо некъ * Бона-эвла гӀо некъ === Хьераш === * Алдам хьайр * Элжиргхьажин хьайр * ГӀазмахьмин хьайр * Закархьажин хьайр * Пашни хьайр * Саярсан хьайр === Хьосташ === * Капсар кӀелара хьаст * Витенбен хьаст * Адаман хьаст * Ӏинчур хьаст * Эвлана йуккъера хьаст * Шина хи хьаст === ТӀеш === * Алхста тӀай * Капсар тӀай === Эркаш === * Ана хи * ГӀурий-хи * Булкх-хи * Алхсте хи * Булкъ хи * Шина эвла йуккъера хи * Хин корта === Хьун === * Салмирзера хьу * Ӏумархьажи хьу * Салтин хьун === Завташ === * Яьсе завт * Темир завт * Ати гадарг дуташ завт === Кешнаш === * ГӀера гоьза кешнаш<ref name="ReferenceA">Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Ӏовхойн кӀошт}} [[Категори:Ӏовхойн кӀоштан нах беха меттигаш]] {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b7s9v7f56hb1uyo3qg7y06k0sd0qa4a 0 38754 26549498 26005631 2026-10-16T01:46:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549498 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Уебище |Шен цӀе = Maratii {{!}} HOI4 |Вича тиллина цӀе = |Сурт = |Шоралла = |Суьртан тӀехь = Джон Леннон 1969 шарахь |ГӀуллакхан тайпа = эшархо, композитор, гитарист, пианист, поэт, актёр, художник, йаздархо, йукъараллин гӀуллакххо |Вина терахь = 9.10.1940 |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Ливерпуль|Ливерпулехь}}, [[Йоккха Британи]] |Гражданалла = {{GBR}}→{{USA}} |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = 8.12.1980 |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Нью-Йорк|Нью-Йоркехь}}, [[АЦШ]] |Да = |Нана = |Зуда = Йоко Оно |Бераш = Джулиан Леннон |СовгӀаташ = Британин империн орден (1965) |Сайт = [http://www.johnlennon.com/ Официальный сайт] |Куьг таӀор = |Викиларма = John Lennon }} QUEEN ЛУЧШЕ (Бакъ цӀе Фредди Меркьюри пиздаче {{lang-en|Freddy Mercury cooler}}<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/335993/John-Lennon|title=John Lennon|publisher=[[Энциклопедия Британника|Encyclopædia Britannica]]|lang=en|accessdate=2012-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120423123501/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/335993/John-Lennon|archivedate=2012-04-23}}</ref>, [[1940]] шеран [[9 октябрь]], [[Псков|Залупино]], [[Йоккха Британи]] — [[1980]] шеран [[8 декабрь]], [[Нью-Йорк]], [[США]]) — [[Йоккха Британи|Хохлопедикский]] [[рок-музыкант]], [[эшархо]], [[поэт]], [[композитор]], [[художник]], [[йаздархо]]. «[[The Beatles]]» который любил сосать сто залуп у Фредди Меркьюри, отчего и последний получил СПИД. Teh Drama. Помимо этого, является убежденным нацистом, считая, что мир будет спасён только в случае смерти всех евреев, цыган, арабов. Кроме того, его друг с псевдонимом "Maratii | HOI4" поддерживает его взгляды, поскольку оба являются ебучими наркоманами-зоофилами, разница лишь в том, что Маратий обожает трахать кирпичи. А вообще идите нахуй, Quenn лучше, а Роберт Плант и Фредди Меркьюри самые пиздатые вокалисты. БОЖЕ ХРАНИ ОСТ-ИНДИЮ! СЛАВА МАРАТИЮ УРА УРА УРА <!-- Кроме своей музыкальной деятельности, Леннон был известен также как политический активист. Свои взгляды он высказывал как в песнях, так и в публичных выступлениях. В знаменитой песне ''«[[Imagine (песня)|Imagine]]»'' выражены мысли Леннона о том, как должен быть устроен мир. Леннон проповедовал идеи равенства и братства людей, [[Мир (отсутствие войны)|мира]], свободы. Это сделало его кумиром [[хиппи]] и одним из самых значительных общественных деятелей [[1960-е|1960-х]]—[[1970-е|1970-х]] годов. В [[2002 год]]у медиакорпорация [[Би-би-си]] провела опрос для определения [[100 величайших британцев|ста величайших британцев]] всех времён. Джон Леннон занял восьмое место в этом списке. Также Леннон занял сразу две строчки в списке [[50 величайших исполнителей всех времён по версии журнала Rolling Stone]]: 1 в составе [[The Beatles]] и личную 38. Британский журнал [[Classic Rock]] включил Леннона в [[100 величайших гитаристов всех времен по версии Classic Rock|список величайших гитаристов всех времен]]. == Биографи == === Детство и юность === Джон Уинстон Леннон родился [[9 октября]] [[1940 год]]а в 6:30 утра, во время налёта немецкой авиации на [[Ливерпуль]] {{-1|<ref>[http://www.lennon.net/familytree/sub/julia_stanley.shtml Сайт «Liverpool Lennons»]{{ref-en}}</ref><ref name="hunter">[[Дэвис, Хантер|Дэвис Х.]] ''The Beatles: авторизованная биография'' (пер. с англ.) [[Москва|М.]]: «Радуга», 1990.</ref>}}. Его родители — Джулия ({{lang-en|[[:en:Julia Lennon]]}} 1914—1958) и [[Альфред Леннон]]ы ({{lang-en|[[:en:Alfred Lennon]]}} 1912—1976). Джон стал первым и последним их ребёнком — вскоре после его рождения Джулия и Альфред разошлись. [[Файл:Mendipsnationaltrust.JPG|thumb|left| [[Дом Леннона,]] где он жил с тетушкой Мими]] Когда [[Джулия Леннон]] нашла себе другого мужчину, четырёхлетнего Джона взяли на воспитание его тётя по материнской линии [[Мими Смит]] ({{lang-en|[[:en:Mimi Smith]]}} 1906—1991) и её муж Джордж Смит, у которых не было своих детей. Мими была строгой воспитательницей {{-1|<ref name="hunter"/>}}, и у Леннона это часто вызывало отторжение. Мими не одобряла его увлечения гитарой. Джон отличался редким остроумием и ехидством. Когда он учился играть на гитаре, тетя Мими ворчала: «Гитара — хорошая вещь, но она никогда не поможет тебе заработать на жизнь!» Позже, на пике своего успеха, Джон купил тете роскошный особняк на побережье и украсил холл мраморной доской со словами тёти. Зато Леннон нашёл общий язык с дядей, который заменил ему отца, но в [[1955 год]]у Джордж умер. Тогда Джон сблизился со своей матерью Джулией, которая жила со своим вторым мужем и двумя детьми от него. Леннон не переносил рутину школьной жизни {{-1|<ref name="hunter"/>}}, поэтому, несмотря на острый ум, из категории лучших учеников скатился в самые худшие. Зато в школе ему удалось раскрыть свои творческие способности — Леннон пел в хоре и издавал рукописный журнал, который сам иллюстрировал. Его любимыми книгами в то время были «[[Алиса в стране чудес (роман)|Алиса в стране чудес]]» и «[[Ветер в ивах]]» {{-1|<ref name="goldman">Голдман, Альберт. «Жизни Джона Леннона» (из серии «Жизни замечательных людей») — М.: «Молодая гвардия», 2004.</ref>}}. В [[1952]] Леннон оказался в средней школе [[Куоррибенк]] ({{lang-en|[[:en:Quarry Bank High School]]}}). В учёбе он и тут не добился особых успехов, быстро оказавшись в классе C для самых отстающих учеников. При этом Леннон регулярно нарушал дисциплину и рисовал [[карикатуры]] на преподавателей {{-1|<ref name="spitz">Spitz, Bob. The Beatles: The Biography. Little, Brown and Company. New York, 2005.</ref>}}. В середине [[1950-е|1950-х]], после выхода песни [[Хейли, Билл|Билла Хейли]] «Rock around the Clock», в [[Ливерпуль|Ливерпуле]] началось увлечение [[рок-н-ролл]]ом. Песня [[Донеган, Лонни|Лонни Донегана]] «Rock Island Line» дала жизнь [[скиффл]]у, который быстро завоевал популярность среди [[Англия|английской]] молодёжи. [[Скиффл]] был примечателен тем, что для его исполнения не требовалось обширных познаний в [[Музыка|музыке]] и умения хорошо играть на каком-либо инструменте. Благодаря этому, в [[1950-е]] в [[Англия|Англии]] появилось множество молодёжных скиффл-групп. [[Рок-н-ролл]] окончательно завоевал популярность после появления в [[США]] [[Пресли, Элвис|Элвиса Пресли]]. Новое увлечение не прошло мимо Леннона, и в [[1956 год]]у он вместе со своими школьными друзьями основал группу [[The Quarrymen]], названную в честь школы, в которой все они учились. Сам Леннон играл в Quarrymen на [[Гитара|гитаре]]. Кроме него, в группе участвовало пять человек: ещё один тоже играл на гитаре, двое на ударных, один человек на [[банджо]] и один, лучший друг Джона Пит Шоттон, — на стиральной доске. [[6 июля]] [[1957 год]]а Леннон познакомился с [[Маккартни, Пол|Полом Маккартни]] и принял его в [[Quarrymen]]. Вскоре Маккартни привёл в группу своего друга [[Харрисон, Джордж|Джорджа Харрисона]]. После того, как Леннон провалил выпускные экзамены в школе, ему удалось (не без помощи директора школы<ref name="hunter"/>) поступить в Ливерпульский художественный колледж. Там он подружился со [[Сатклифф, Стюарт|Стюартом Сатклиффом]], которого тоже привлёк в [[Quarrymen]], и встретил свою будущую жену [[Леннон, Синтия|Синтию Пауэлл]]. В [[1958 год]]у (15 июля) умерла мать Джона. Когда она переходила дорогу, её сбил на машине офицер полиции. Смерть Джулии стала для Леннона тяжелейшим потрясением {{-1|<ref name="hunter"/><ref name="goldman"/>}}. Позже он посвятил ей несколько песен — «Julia», «Mother» и «My Mummy’s Dead». Смерть матери сильно повлияла на него в будущем. Так как Леннон был очень сильно привязан к Джулии, он почти во всех женщинах искал свою мать. Группа Quarrymen перестала существовать в [[1959 год]]у, когда появилось название — сначала Silver Beetles, затем — [[The Beatles]]. === Ранние Beatles === [[Файл:The_Beatles_arrive_at_JFK_Airport.jpg|thumb|The Beatles|Первый приезд в США, Леннон — крайний слева]] В [[1960 год]]у The Beatles впервые отправились за границу — в [[Германия|немецкий]] [[Гамбург]], где выступали в клубах [[Репербан]]а, центра ночной жизни города. В Гамбурге Леннон впервые попробовал [[наркотики]]. В Германию The Beatles в период между [[1960]] и [[1963]] гг. приезжали несколько раз. За эти годы они сумели добиться локальной популярности в Ливерпуле и Гамбурге. В Гамбурге остался жить [[Стюарт Сатклифф|Стюарт (Стю) Сатклифф]], самый близкий человек для Леннона в эти годы. Сатклифф нашёл себе в Германии жену, фотографа [[Кирхер, Астрид|Астрид Кирхер]] ({{lang-en|[[:en:Astrid Kirchherr]]}} род. 20 Мая 1938). [[10 апреля]] [[1962 год]]а Стю умер от [[Кровоизлияние в мозг|кровоизлияния в мозг]]. В конце [[1961 год]]а менеджером The Beatles стал [[Эпстайн, Брайан|Брайан Эпстайн]]. Он полностью изменил их имидж — группа сменила кожаные куртки на аккуратные костюмы со знаменитыми пиджаками без [[лацкан]]ов, музыканты перестали курить и сквернословить на сцене. Леннон позже признавался, что смена образа не очень пришлась ему по душе. Тем не менее, новый имидж способствовал быстрому росту популярности The Beatles. [[Файл:Guitars of the sort played by Lennon.jpg|thumb|left|Гитары Джона Леннона]] [[23 августа]] [[1962 год]]а Джон Леннон сочетался браком с [[Синтия Леннон|Синтией Пауэлл]]. [[8 апреля]] [[1963 год]]а у Джона и Синтии Леннонов родился сын [[Леннон, Джулиан|Джон Чарльз Джулиан Леннон]]. Он был назван так в честь Джулии, матери Джона. В 1963 г. Леннон впервые «показал зубы», выступая перед королевским семейством. Объявляя очередной номер, он, с озорством воскликнул: {| |{{начало цитаты}} — Тех, кто сидит на дешёвых местах, просим аплодировать. Остальные могут ограничиться позвякиванием своих украшений!{{конец цитаты}} |} «Те, кто на дешёвых местах», встретили этот призыв бурными аплодисментами. «Остальные» — коронованные и некоронованные [[Виндзоры]] — были шокированы. Скандальная слава только способствовала росту популярности группы, а Леннон с того времени взял на себя роль лидера — он объявлял номера на концертах и всегда первым выходил на сцену, хотя на самом деле нельзя было сказать, что тот или иной член Beatles важнее для группы, чем остальные. Если весной 1963 они были хорошо известны только в Ливерпуле, то в октябре того же года о них знала вся страна, а в [[1964 год]]у к ливерпульской группе пришла мировая слава. Кроме того, Леннон пробовал себя как актёр. Не считая фильмов, созданных The Beatles, он однажды снялся в кино: это был фильм «[[Как я выиграл войну]]» ({{lang-en|"How I Won the War" (1967}}). Фильм не имел успеха ни у зрителей, ни у критиков. Впрочем, фильм вполне соответствовал духу времени, и как исторический артефакт (на фоне событий сопровождающих Вьетнамскую Войну) имеет вполне определённую культурно-художественную ценность. ==== «Популярнее Иисуса» ==== В 1964—[[1966 год]]ах The Beatles были на вершине славы. Они постоянно ездили с гастролями по всему миру, два раза в год выпускали альбомы, снялись в двух фильмах: «[[На помощь! (фильм)|На помощь!]]» ({{lang-en|Help!}}) и «[[Вечер трудного дня (фильм)|Вечер трудного дня]]» ({{lang-en|A Hard Day's Night}}). В марте 1966 года Леннон в интервью лондонской [[газета Evening Standard|газете Evening Standard]] обронил неосторожную фразу, сказав следующее: {{цитата|[[Христианство]] уйдет. Оно исчезнет и усохнет. Не нужно спорить; я прав и будущее это докажет. Сейчас мы более популярны, чем [[Иисус Христос|Иисус]]; я не знаю, что исчезнет раньше — [[рок-н-ролл]] или [[христианство]]. Иисус был ничего, но его последователи тупы и заурядны. И именно их извращение губит христианство во мне.}} В [[Великобритания|Великобритании]] на эту фразу никто не обратил внимания, но когда через пять месяцев вырванную из контекста фразу о том, что The Beatles популярнее Христа, американский журнал «Datebook» поместил на обложку, в [[США]] начался скандал. На юге страны, жители которой известны своей религиозностью, публично сжигали пластинки The Beatles, радиостанции прекратили транслировать их песни. Даже в [[Ватикан]]е осудили заявление Леннона (в [[2008 год]]у, впрочем, [[Ватикан]] простил музыканта, заявив, что его фразу можно расценивать как «остроту» {{-1|<ref>[http://www.lenta.ru/news/2008/11/22/quip/ Lenta.ru: Ватикан простил Леннона за сравнение The Beatles с Иисусом]</ref>)}}. Вместе с тем, битлы готовились к турне по США. Леннон был вынужден извиниться за свои слова, но концерты во время турне недосчитывались огромного числа зрителей. Леннону угрожали расправой: в [[Мемфис (Теннесси)|Мемфисе]] кто-то позвонил в номер The Beatles и сообщил, что во время концерта он (Леннон) будет убит. После этих гастролей битлы приняли решение отказаться от концертов. Больше они ни разу не выступили на сцене. === 1967—1968 === В [[1967 год]]у Леннон под влиянием книги [[Лири, Тимоти|Тимоти Лири]] «Психоделический опыт» увлёкся наркотиками. Он стал отдаляться от остальных членов группы и отказался от роли её лидера. После смерти [[Эпстайн, Брайан|Брайана Эпстайна]] менеджмент Beatles взял на себя Пол Маккартни. В 1967 году Маккартни захватил лидерство в группе — лучший, по мнению многих, рок-альбом всех времён и народов «[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]» был задуман и реализован именно им, как и телефильм «[[Волшебное таинственное путешествие (фильм)|Волшебное таинственное путешествие]]» ({{lang-en|«A Magical Mystery Tour»}}). «Фильм был снят Полом и для Пола» — позже сказал Леннон журналу [[Rolling Stone]]. Песни с альбомов 1967—[[1968]], хотя и были подписаны Леннон — Маккартни, в подавляющем большинстве случаев являлись плодом творчества только одного из битлов. «[[The Beatles (White Album)|Белый альбом]]», выпущенный в 1968 году, показывает то, как в этот период члены группы отличались друг от друга. В эти годы Леннон сочинил песни, которые позже многие признали его лучшими произведениями: философские «[[Strawberry Fields Forever]]» и «Across the Universe», психоделические «[[I Am the Walrus]]» и «[[Lucy in the Sky with Diamonds]]», мрачная «[[A Day in the Life]]» и торжественная «[[All You Need Is Love|All You Need is Love]]», ставшая гимном [[хиппи]]. Внешний облик Леннона, как и остальных членов группы, сильно изменился. Битлы перестали одеваться в аккуратные костюмы, отрастили длинные волосы, [[усы]] и [[бакенбарды]]. В образе Леннона впервые появились знаменитые круглые очки. В ноябре 1968 года жена Леннона — [[Синтия Леннон]] развелась со своим мужем. Причиной тому послужила измена Джона с [[Йоко Оно]]. Синтия, вернувшись из [[Греция|Греции]], увидела в своей постели мужа с любовницей. [[8 ноября]] [[1968 год]]а развод был официально оформлен. === Женитьба на Йоко Оно === Леннон познакомился с художницей-авангардисткой [[Оно, Йоко|Йоко Оно]] в 1966 году, когда зашёл на её выставку в художественной галерее «Индика». Их совместная жизнь началась в 1968, когда Леннон развелся со своей первой женой Синтией. Вскоре они с Йоко стали неразлучны. Как говорил Леннон тогда, они — не Джон и Йоко, а одна душа в двух телах, Джон-и-Йоко. [[20 марта]] [[1969 год]]а в [[Гибралтар]]е был зарегистрирован брак Джона Леннона и Йоко Оно. После женитьбы Леннон сменил своё второе имя Уинстон на Оно, и теперь его звали Джон Оно Леннон. Свой медовый месяц пара провела в континентальной [[Европа|Европе]] — [[Париж]]е, [[Амстердам]]е и [[Вена|Вене]], после чего посетила [[Монреаль]]. Песня Леннона об этой женитьбе, «[[The Ballad of John and Yoko]]», вышла в [[1969 год]]у. Записана была вдвоем с Маккартни(бас, ударные) === Распад Beatles === {{цитата|Мы мечтали что-то изменить в этом мире... но все осталось таким же. По-прежнему продают [[оружие]] Южной Африке, а чёрных убивают на улице. Люди по-прежнему живут в бедности, и по ним бегают крысы. Лишь толпы богатых бездельников расхаживают по Лондону в модных тряпках. Я больше не верю в миф о «Битлз»&nbsp;{{-1|<ref>[http://goldenunder.sakhaworld.org/books-r/beatles_sovpressa/beatles.php Битломаны и капкан шоу-бизнеса «Советская Культура», 08.03.79 ]</ref>.}}}} Отношения внутри Beatles окончательно испортились в 1968 году. У Леннона и Пола Маккартни накопилось множество претензий друг к другу. Леннона, к примеру, не устраивало то, что Маккартни тянет одеяло на себя, а тот был недоволен апатичностью Леннона и постоянным пребыванием в студии во время записей Йоко Оно (хотя ещё в начале карьеры битлы условились не приглашать в студию жён и девушек). Кроме того, практически прекратилось их творческое сотрудничество, Леннон всё больше склонялся к [[Психоделический рок|психоделическому року]] («[[Strawberry Fields Forever]]»), [[Эйсид-рок|кислотному року]] («I am the Walrus») и [[Авангард (искусство)|авангарду]] («Revolution 9»). В 1968 Beatles были на грани распада, и [[Старр, Ринго|Ринго Старр]] даже заявлял о своём уходе (хотя в итоге всё равно остался в группе). Многие записи на «[[The Beatles (White Album)|Белом альбоме]]» были сделаны в неполном составе, а песню «Julia» Леннон вообще записал один. Альбом «[[Abbey Road]]», вышедший в 1969 году, тоже был организован Полом Маккартни — [[концепция]] альбома принадлежала именно ему. «Abbey Road» фактически стал последним альбомом Beatles. Выпущенный в [[1970]] «[[Let It Be]]» был почти полностью записан в январе 1969 года во время студийной сессии, ставшей основой фильма «[[Пусть будет так (фильм)|Let It Be]]». К моменту выхода альбома Леннон и Маккартни уже заявили о том, что покидают группу. В 1968, за два года до распада Beatles, вышел первый альбом Джона Леннона и Йоко Оно «[[Unfinished Music No.1: Two Virgins]]». По словам Леннона, альбом был записан за одну ночь. Музыки на нём не было: пластинка содержала беспорядочный набор шумов, стоны и крики. Примечательна была обложка альбома — на неё была помещена фотография полностью голых Леннона и Йоко Оно. В 1969 вышло уже два студийных альбома: «[[Wedding Album]]» и «[[Unfinished Music No.2: Life With The Lions]]», которые также практически не содержали музыки. Кроме того, была выпущена концертная запись «[[Live Peace In Toronto 1969]]». Леннон и Йоко Оно образовали группу под названием [[Plastic Ono Band]]. === Политическая активность и эмиграция === {{external media |width = 210px |align = right |video1 = [http://video.yandex.ru/users/kobtv/view/27/?cauthor=ag2107stc&cid=59# Фильм Lionsgate&vh1 «Джон Леннон против США»]}} Период политической активности у Джона Леннона продолжался с 1968 по 1972 год. Началом этого периода была песня «Revolution», вышедшая на сингле и её вариация «[[Revolution (песня The Beatles)|Revolution 1]]», попавшая на «Белый альбом». К тому моменту Леннон ещё не определился окончательно со своей позицией, что можно понять по «Revolution 1», где, в отличие от оригинальной версии песни, конец первого куплета звучит так: {{цитата|But when you talk about destruction<br /> Don’t you know that you can count me out… in|}} То есть после слов, которыми Леннон отказывается от насилия, следует слово «in», которое придаёт строчке абсолютно противоположный смысл. Ещё одной политической песней, написанной для альбома Beatles стала «Come Together», вышедшая на альбоме «[[Abbey Road]]». В это время Леннон уже занял вполне определённую позицию — он выступал за [[Мир (отсутствие войны)|мир]] во всём мире, и даже вернул королеве [[Орден Британской Империи]] — в знак протеста против… «британского вмешательства в [[гражданская война в Нигерии|конфликт Нигерия-Биафра]], против нашей поддержки [[Вьетнамская война|американской войны во Вьетнаме]] и против того, что „''Cold Turkey''“ опускается в чартах» {{-1|<ref>{{cite web|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article5454895.ece|title=MBE that John Lennon returned in protest is found|author=David Brown|date=January 6, 2009|publisher=The Times|lang=en|archiveurl=http://web.archive.org/web/20101025221211/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/music/article5454895.ece|archivedate=2010-10-25}}</ref>}}. [[Файл:Jlbedin3.JPG|thumb|Запись песни ''[[Give Peace a Chance]]'']] К 1969 относятся первые публичные политические акции Леннона совместно с Йоко Оно. После своей свадьбы они отправились в [[Амстердам]] и заявили о том, что проведут «постельное интервью». Журналисты, решившие, что звёздная пара будет публично заниматься [[секс]]ом, собрались в гостинице, где оказалось, что Леннон и Йоко Оно просто сидят в кровати и говорят о мире. Надев белые пижамы, украсив свой гостиничный номер цветами, Джон и Йоко сидели в кроватях. Двери номера были круглые сутки широко распахнуты. Любой человек с улицы мог войти к ним. И входил. Телевидение, фотографы, газетные репортеры дневали и ночевали в номерах Леннона в Амстердаме и Торонто. Они не сходили с экранов телевидения, с первых страниц газет и журналов. И вместе с сенсацией в мир непроизвольно просачивался их призыв положить конец агрессии во Вьетнаме. {{цитата|Генри Форд знал, как продавать автомобили с помощью рекламы. Я и Йоко «продавали» мир. Многим это казалось смешным, но многие начинали задумываться&nbsp;&nbsp;{{-1|<ref name="Стуруа Мэлор Убийство на 72-й стрит"/>.}}}} После Амстердама [[постельная демонстрация]] была повторена в [[Монреаль|Монреале]], где Леннон экспромтом сочинил песню «[[Give Peace a Chance]]», ставшую гимном [[Пацифизм|пацифистского]] движения. 15 декабря 1969 Ленноны организовали антивоенный концерт под лозунгом «Война закончится, если ты захочешь этого». 30 декабря того же года британское телевидение показало программу, посвящённую Леннону, и назвало его одним из трёх политических деятелей десятилетия (наряду с [[Кеннеди, Джон Фицджеральд|Джоном Кеннеди]] и [[Мао Цзэдун]]ом). В 1969 году у Джона и Йоко во время постельной акции были длинные волосы. [[20 января]] [[1970 год]]а они обрезали друг другу волосы в [[Дания|Дании]]. Бурная политическая и музыкальная деятельность привела к тому, что в начале [[1970]] у Леннона начался психологический кризис. Вывел его из этого кризиса доктор Артур Янов, практиковавший {{нп3|primal therapy||en|Primal_therapy}}. С помощью Янова Леннону удалось вернуться в нормальное состояние, а методы лечения произвели на него глубокое впечатление, что заметно на альбоме «[[John Lennon/Plastic Ono Band]]» 1970 года, ставшего самой откровенной пластинкой Леннона. В [[1971]] вышел альбом «[[Imagine (альбом)|Imagine]]», рассказывавший об утопических мечтах Леннона. В это время его политическая позиция резко поменялась — он вместе с Йоко Оно принял участие в митинге в поддержку [[Ирландская республиканская армия|Ирландской республиканской армии]], а на обложке сингла «Power to the People» Ленноны были изображены в армейских касках. С сентября 1971 года Леннон и Йоко Оно жили в [[Нью-Йорк]]е. После долгой борьбы с иммиграционными властями США, которые отказывались дать чете разрешение на въезд из-за скандала с наркотиками в 1969, Ленноны всё же получили право на жительство в [[США]]. Больше Джон Леннон ни разу не побывал в [[Великобритания|Великобритании]]. Сразу после переезда за океан Леннон включился в политическую жизнь США. Он выступал за наделение [[Индейцы|индейцев]] гражданскими правами, за смягчение условий содержания заключённых в тюрьмах, за освобождение [[Джон Синклер|Джона Синклера]], одного из лидеров американской молодёжи, осуждённого на 10 лет тюрьмы за хранение [[Марихуана|марихуаны]] (вскоре после акции Леннона в поддержку Синклера тот был освобождён). Последним политическим альбомом Леннона был «[[Some Time In New York City]]» ([[1972]]), после которого радикалистский период его творчества закончился. Вышедший в [[1973 год]]у альбом «[[Mind Games]]», показал, что политические песни Леннона остались в прошлом. === 1973—1980 === В начале 1973 года власти [[США]] выдали Йоко Оно официальное разрешение на проживание в стране, а Леннону, напротив, предписали в двухмесячный срок покинуть Соединённые Штаты. Вскоре после этого супруги расстались больше чем на год. Джон сбежал к секретарше Йоко [[Мэй Пэнг]]. Разлука с женой и творческий упадок снова привели к психологическому кризису. До лета [[1974]] Леннон практически бездействовал, и к началу записи нового альбома в августе у него была готова только одна песня. В октябре 1974 новый альбом вышел под названием «[[Walls And Bridges]]». Через год был выпущен «[[Rock'n'Roll (альбом)|Rock’n’Roll]]», альбом песен, которые The Beatles пели ещё до прихода славы. [[9 октября]] [[1975]], в тридцать пятый день рождения Леннона, у него родился сын, названный [[Леннон, Шон|Шоном]]. После этого Леннон заявил о том, что завершает музыкальную карьеру и следующие 5 лет посвятил сыну. За все эти годы он только один раз появился на публике — когда ему наконец было дано официальное разрешение на проживание в США. Это произошло в 1975 году, также 9 октября. Также он был приглашён на частный приём президента [[США]] [[Картер, Джимми|Джимми Картера]] вместе с Йоко. Следующий альбом Леннона увидел свет только в [[1980 год]]у. Он назывался «[[Double Fantasy]]» и получил хорошие отзывы критиков. Этому диску суждено было стать последним в творчестве Джона Леннона, жизнь которого оборвалась спустя несколько недель после выхода пластинки. Йоко Оно выступила как [[соавтор]] альбома. === Убийство === {{main|Убийство Джона Леннона}} [[Файл:Lennon and Chapman.jpg|thumb|250 px|right| Джон Леннон даёт автограф своему убийце [[Чепмен, Марк Дэвид|Марку Дэвиду Чепмену]], сам Чепмен — человек на фото, стоящий сзади.]] [[8 декабря]] 1980 года Джон Леннон был убит гражданином США [[Чепмен, Марк Дэвид|Марком Дэвидом Чепменом]]. В день смерти Леннон дал последнее интервью американским журналистам, а в 22 часа 50 минут, когда Джон и Йоко входили под арку своего дома, возвратившись из студии звукозаписи [[Hit Factory]], Чепмен, ранее в этот же день взявший у Леннона автограф на обложку нового альбома «[[Double Fantasy]]», который вышел тремя неделями ранее, сделал пять выстрелов ему в спину, из которых четыре достигли цели. Полицейской машиной, вызванной привратником «[[Дакота (здание)|Дакоты]]», Леннон буквально за несколько минут был доставлен в госпиталь Рузвельта. Но попытки врачей спасти Леннона были тщетны — из-за большой потери крови он скончался, официальное время смерти 23 часа 15 минут. Он был [[кремация|кремирован]] в крематории [[Фэрнклифф (кладбище)|кладбища Фэрнклифф]] ([[Гринбург]], Вестчестер, штат Нью-Йорк), прах Леннона был передан Йоко Оно<ref>{{cite book|author=Harry, Bill|year=2000b|title=The John Lennon Encyclopedia|publisher=Virgin|isbn=0-7535-0404-9}}</ref>. Чепмен за своё преступление отбывает [[Пожизненное лишение свободы|пожизненное заключение]] в нью-йоркской тюрьме. Уже семь раз он подавал прошение о досрочном освобождении (последний раз в августе 2012 года)<ref>[http://www.ria.ru/culture/20120821/728140806.html Убийца Леннона в седьмой раз подал прошение о досрочном освобождении] // [[РИА Новости]], 21.08.2012</ref>, но каждый раз эти прошения отклонялись. Йоко Оно в [[2000 год]]у послала письмо в Департамент по освобождению штата Нью-Йорк, в котором призывала не освобождать Чепмена досрочно {{-1|<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/955216.stm Текст письма]{{ref-en}} на сайте [[BBC]]</ref>}}. В [[1984 год]]у в свет вышел посмертный альбом Джона Леннона «[[Milk and Honey (альбом)|Milk and Honey]]». Песни были записаны в последние месяцы жизни Леннона. В основном он состоит из сессий для «[[Double Fantasy]]». === Семья === * Отец [[Альфред Леннон]] — (14 декабря 1912 — 1 апреля 1976), * дядя Чарльз Леннон (1918—2002)<ref name=autogenerated1>[http://www.lennon.net/familytree/familytree.html The Liverpool Lennons family tree]</ref>, * мать [[Джулия Леннон]] (Стэнли) — (12 мaрта 1914 — 15 июля 1958), * тётя Элизабет Джэйн Стэнли — (1908—1976)<ref name=autogenerated1 />, * тётя [[Мими Смит|Мими (Мэри) Смит]] (Стэнли) — (24 апреля 1906 — 6 декабря 1991), * дядя Джорж Смит (1903—1955)<ref name=autogenerated1 />, * сестра по матери Джулия Дикинс Байрд (1947)<ref name=autogenerated1 />, * сестра по матери Жаклин Дикинс (1949)<ref name=autogenerated1 />, * брат по отцу Дэвид Генри Леннон (1969)<ref name=autogenerated1 />, * брат по отцу Робин Фрэнсис Леннон (1973)<ref name=autogenerated1 />. ==== Личная жизнь ==== * Первая жена [[Синтия Леннон]] (Пауэлл) (10 сентября 1939) — (брак: 23 августа 1962 — 8 ноября 1968), * сын [[Джулиан Леннон]] (8 апреля 1963) — певец, * вторая жена [[Йоко Оно|Йоко Оно Леннон]] (18 февраля 1933) — художник-авангардист, * сын [[Шон Леннон]] (9 октября 1975) — певец. == Факты и достижения == * В честь Джона Леннона был назван [[лунный кратер]]. * Худшими своими песнями Леннон считал «[[Run for Your Life]]» и «[[It’s Only Love]]»<ref>{{книга|автор=Джон Робертсон.|заглавие=Битлз: Полный путеводитель по музыке|место=М.|издательство=Локид|год=1997|страниц=163|isbn=5-86217-062-6}}</ref>. * В 1967 году Леннон приобрёл [[частный остров|остров]] в [[Залив Клю|заливе Клю]] у берегов [[Ирландия|Ирландии]]{{Нет АИ|5|12|2012}}. * Песня «[[Imagine]]» была запрещена в религиозных англиканских школах из-за слов «And no religion too» («И никакой религии тоже»){{Нет АИ|5|12|2012}}. * 8 декабря 1980 года Джон Леннон и Йоко Оно приняли участие в фотосессии для обложки журнала [[Rolling Stone]]. Фотографом была Энни Лейбовиц (Annie Leibovitz). Через пять часов после фотосессии Джон Леннон был убит. Журнал вышел в 1981 году. И в настоящее время данная фотография выставлена на аукционе Swann Auction Galleries. * В [[2005 год]]у рукопись песни «[[All You Need Is Love]]» была продана на аукционе за 600 000 [[Фунт стерлингов|фунтов стерлингов]]{{Нет АИ|5|12|2012}}. * За Ленноном следило [[ФБР]] (рассекречено в июне [[2007 год]]а){{Нет АИ|5|12|2012}}. * Во многих опросах «[[Imagine]]» считается лучшей песней всех времен. В 2004 году журнал [[Rolling Stone]] опубликовал [[500 величайших песен всех времён по версии журнала Rolling Stone|500 величайших песен всех времён]], в котором «[[Imagine (песня)|Imagine]]» заняла 3-е место. * Альбом [[Plastic Ono Band]] занял 22 место среди лучших из лучших по версии журнала [[Rolling Stone]]. * Песня «[[A Day in the Life]]» признана лучшей британской песней всех времён. Это решение экспертного совета журнала [[Q (журнал)|Q]] подоспело в удивительно подходящий момент — цитирующий заголовки сразу двух «битловских» треков сборник «HELP: A Day in the Life» как раз начал штурмовать вершины чартов{{Нет АИ|5|12|2012}}. * Классическая песня Джона Леннона «[[Imagine (песня)|Imagine]]» была названа «лучшей композицией всех времен и народов» профессиональным американским изданием «Performing Songwriter». По итогам опроса, проведенного журналом, этот гимн миру во всем мире обошёл даже стандарт «Stardust» [[Хоги Кармайкл]]а, а также «What’s Going On» [[Гэй, Марвин|Марвина Гея]]. Эти композиции заняли второе и третье место соответственно. С 2006 года «Imagine» звучит в последние минуты уходящего «старого» года на площади Таймс-Сквер в Нью-Йорке. * В честь Джона Леннона был назван астероид «[[(4147) Lennon|(4147) Леннон]]». * Джон Леннон получил [[Голливудская аллея славы — список лауреатов за вклад в индустрию звукозаписи|звезду на голливудской аллее славы.]] * Джон считал своим любимым числом число [[9 (число)|9]]{{Нет АИ|5|12|2012}}. == Память о Ленноне == {{Список примеров|Дата=24 октября 2013}} * Мемориал «Земляничные Поля» (названный в честь песни [[Strawberry Fields Forever]], в свою очередь названной в честь приюта в Ливерпуле) находится в Центральном Парке Нью-Йорка, неподалёку от здания «Дакота» (на углу 72-й улицы и авеню Сентрал Парк Вест), где жил Леннон. * [[Ливерпульский Аэропорт Джон Леннон|Ливерпульский аэропорт]] носит имя Джона Леннона, девиз аэропорта: «Above us only sky» («Над нами только небо») — строка из песни «Imagine». * На [[Куба|Кубе]] существует [[парк имени Джона Леннона]]. * В [[Прага|Праге]] есть Стена Джона Леннона. * После смерти Леннона [[Джордж Харрисон]] посвятил ему песню «All Those Years Ago», а [[Пол Маккартни]] — «Here, Today». * [[Фредди Меркьюри]] написал песню «Life is real (song for Lennon)», посвятив её Леннону. * Во [[Львов]]е есть улица имени Джона Леннона. * В [[Могилёв-Подольский|Могилёв-Подольском]] напротив входа в городской [[парк]] установлен памятник Джону Леннону. * В [[Санкт-Петербург]]е по соседству со сквотом на Пушкинской, 10 — некоммерческим культурным центром есть «улица Джона Леннона» — часть арт-проекта «Храм Любви, Мира и Музыки под именем Джона Леннона»<ref>[http://p10.nonmuseum.ru/temple/ Сайт проекта «Храм Любви, Мира и Музыки под именем Джона Леннона»]</ref>, подразделения [[Арт-центр «Пушкинская, 10»|Арт-центра «Пушкинская, 10»]]. * [[Автограф (группа)|Рок-группа «Автограф»]] посвятила Леннону песню «Реквием. Памяти Джона Леннона». * Британский музыкант [[Гилмор, Дэвид|Дэвид Гилмор]] написал песню «Murder», в которой выплеснул свои эмоции по отношению к убийству Джона Леннона. * В [[Новосибирск]]е, рядом с [[Цирк]]ом, есть арка Джона Леннона. Существует с [[1989 год]]а, если верить [[граффити]]. Обновляется стенгазетами и новыми надписями преданных битломанов{{нет АИ|10|10|2011}}. * В октябре [[2000 год]]а в Сайтаме, [[Япония]] был открыт музей Леннона. Экспозицию музея составили более 130 предметов, в том числе гитары и сценические костюмы. Был закрыт 30 сентября 2010 года<ref>{{cite news|url=http://lenta.ru/news/2010/02/04/lennon/|title=Единственный официальный музей Джона Леннона закроется|date=04.02.2010|publisher=Лента.Ру|accessdate=2011-03-08}}</ref>. * В [[Челябинск]]е в [[2000 год]]у была предпринята попытка переименования какой-либо городской улицы в честь Джона Леннона. Официальная заявка в мэрию города Челябинска была подана [[Ярушин, Валерий Иванович|Валерием Ярушиным]], основателем [[Ариэль (ВИА)|группы «Ариэль»]] {{-1|<ref>Коммерсантъ, [[10 октября]] [[2000]]. [http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=160169 Улица Леннона, угол проспекта Ленина]</ref>}}. Ожидалось, что это решение будет принято городской думой Челябинска до [[9 октября]] [[2001 год]]а, однако этого не произошло {{-1|<ref>Uralpress.ru, [[11 октября]] [[2001]]. http://uralpress.ru/review2.htm «Леннон жил, Леннон жив, Леннон будет жить!»]</ref>}}. * В [[Алматы]] в 2007 году установлен [[Памятник The Beatles (Алма-Ата)|памятник The Beatles]] на горе [[Кок-Тюбе]] {{-1|<ref>[http://planeta-imen.narod.ru/almaata/beatles.html The Beatles: Легендарная четверка вместе только в Алматы]</ref>}}. Там же есть аллея имени Джона Леннона, открыта в парке «Южный» на улице Жарокова. * В Екатеринбурге в 2009 году, недалеко от «Плотинки», установлен памятник группе The Beatles. * Альбомы Джона Леннона переизданы к его 70-летию. Бокс-сет, подготовленный к релизу под руководством вдовы Леннона [[Оно, Йоко|Йоко Оно]], включает в себя 11 дисков, куда в числе прочих вошло 13 «домашних» записей исполнителя, ранее не издававшихся<ref>[http://www.text.newlookmedia.ru/?p=10398 «Изданы раритеты Джона Леннона»] — [[Новый Взгляд]] № 10 от 17.11.2010</ref>. * В [[Донецк]]е есть развлекательный комплекс «Ливерпуль», на территории которого установлен памятник The Beatles. * Джон Леннон (John Lennon) может появиться на коллекционных монетах Государственного казначейства Великобритании. * Томскими писателями Юлием Буркиным и Константином Фадеевом была написана книга «Осколки неба или подлинная история „Битлз“». * К 70-летию Джона были переизданы все его сольные альбомы, кроме [[Unfinished Music No.1: Two Virgins|Two Virgins]], [[Unfinished Music No.2: Life With The Lions|Life With The Lions]], [[Wedding Album]] и [[Shaved Fish]]. * В 2010 году в Англии отчеканили монету достоинством в 5 фунтов с изображением музыканта<ref name="Great Britons Special Edition Silver Proof - John Lennon">[http://www.royalmint.com/store/BritishSilver/GBMEDSP.aspx Great Britons Special Edition Silver Proof — John Lennon] {{ref-en}}</ref>. * У [[музыкант]]а [[Чернусь, Дмитрий Владимирович|Дмитрия Чернуся]] существует песня «Леннон, Марли, Че Гевара» («Л. М. Ч.»). * Песня группы [[Сплин]] «Молоко и мёд» имеет такое же название, как и посмертный альбом Леннона «Milk and honey». * В фильме [[Форрест Гамп]] есть сцена, в которой главный герой в 1975 году принимает участие в шоу Дика Кэветта, вторым гостем которого был Джон Леннон. При съемках этого эпизода фильма использовалась оригинальная запись, в которой [[Том Хэнкс]] расположен на месте [[Йоко Оно]]. Форрест рассказывает о своих впечатлениях о [[Китай|Китае]]. Ответами Леннона на реплики Форреста являются цитаты из песни «[[Imagine (песня)|Imagine]]». * [[Макаревич, Андрей Вадимович|Андрей Макаревич]] написал композицию «Памяти Джона Леннона», которую «[[Машина времени (группа)|Машина времени]]» исполняла на концертах в 80-х годах. * Участником группы [[Химера (группа)|Химера]] [[Старков, Эдуард|Эдуардом Старковым]] написана песня «Любовь кочегара», в которой упоминается Джон Леннон («Я буду Джоном Ленноном, ты будешь Йоко Оно, когда меня убьют, поплачь на моей могиле»)<ref>[http://www.deputatbaltiki.narod.ru/texts/lk.htm Химера — Тексты песен]</ref>. * Леннону посвящена песня «Escape» голландского музыканта [[Люкассен, Арьен Антони|Арьена Лукассена]]. * Форму обращения к Джону Леннону имеет песня «Hey, John» немецкой рок-группы из ГДР [[Die Puhdys]]. * На церемонии закрытия [[Летние Олимпийские игры 2012|ХХХ Олимпийских игр]] была исполнена его песня Imagine. В центре стадиона было изображено его лицо. * Солистка ирландской рок-группы группы [[The Cranberries]] [[О’Риордан, Долорес|Долорес О’Риордан]] исполняет песню «I Just Shot John Lennon» из альбома «To the Faithful Departed». * В испанском городе [[А-Корунья|Ла Корунья]] установлен памятник Джону Леннону в сквере, в центре города. Джон изображён сидящим с гитарой. В городе [[Жирона]] есть «Сады Джона Леннона» — «Jardins de John Lennon». <center><gallery widths=170 heights=170 caption="Памятники"> Изображение:Liverpool John Lennon Airport.jpg|<small>Терминал [[Ливерпульский Аэропорт Джон Леннон|Ливерпульского аэропорта<br />имени Джона Леннона]]</small> Файл:Dakota building.jpg|<small>Вход в здание «Дакота», 72-я улица (West), [[Манхэттен]],<br />где в 1973—1980 гг.<br />жил Джон Леннон</small> Файл:John Lennon street.JPG|<small>«Улица Джона Леннона»<br />в [[Санкт-Петербург]]е</small> Файл:Lennon mogilev-podolskiy.jpg|<small>Памятник Джону Леннону в г. [[Могилёв-Подольский|Могилёв-Подольском]] ([[Украина]])</small> </gallery></center> <center><gallery widths=180 heights=180 caption="Почтовые марки и монеты"> File:DBP 1988 1363 Jugend John Lennon.jpg|<small>Немецкая марка [[1988 год]]</small> Файл:Lennoncoin.jpg|<small>Памятная монета с изображением Леннона</small> </gallery></center> == Дискография == === Альбомы === * [[Unfinished Music No.1: Two Virgins]] ([[1968 в музыке|1968]]) * [[Unfinished Music No.2: Life With The Lions]] ([[1969 в музыке|1969]]) * [[Wedding Album]] ([[1969 в музыке|1969]]) * [[Live Peace In Toronto 1969]] (концертный альбом, [[1969 в музыке|1969]]) * [[John Lennon/Plastic Ono Band]] ([[1970 в музыке|1970]]) * [[Imagine (альбом)|Imagine]] ([[1971 в музыке|1971]]) * [[Some Time In New York City]] ([[1972 в музыке|1972]]) * [[Mind Games]] ([[1973 в музыке|1973]]) * [[Walls And Bridges]] ([[1974 в музыке|1974]]) * [[Rock'n'Roll (альбом)|Rock’n’Roll]] ([[1975 в музыке|1975]]) * [[Shaved Fish]] (сборник, [[1975 в музыке|1975]]) * [[Double Fantasy]] ([[1980 в музыке|1980]]) * [[The John Lennon Collection]] (сборник, [[1982 в музыке|1982]]) * [[Milk and Honey (альбом)|Milk and Honey]] ([[1984 в музыке|1984]]) * [[Menlove Ave.]] ([[1986 в музыке|1986]]) * [[Live in New York City]] (концертный альбом, [[1986 в музыке|1986]]) * [[Anthology 1]] ([[1998 в музыке|1998]]) * [[Acoustic]] ([[2004 в музыке|2004]]) * [[Working Class Hero - The Definitive Lennon]] ([[сборник]], [[2005 в музыке|2005]]) * [[The U.S. vs. John Lennon]] ([[саундтрек]], [[2006 в музыке|2006]]) * [[Double Fantasy Stripped Down]] ([[2010 в музыке|2010]]) == Фильмография == === Режиссёрские работы в кино (совместно с Йоко Оно) === * {{год в кино|1968}} — Два девственника / ''Two Virgins'' * {{год в кино|1968}} — Номер 5 / ''No. 5'' * {{год в кино|1969}} — Медовый месяц / ''Honeymoon'' * {{год в кино|1969}} — Похищение / ''Rape'' * {{год в кино|1970}} — Ноги вверх навсегда / ''Up Your Legs Forever'' * {{год в кино|1970}} — Свобода / ''Freedom'' * {{год в кино|1970}} — Муха / ''Fly'' * {{год в кино|1970}} — Апофеоз / ''Apotheosis'' * {{год в кино|1971}} — Эрекция / ''Erection'' * {{год в кино|1972}} — Представь себе / ''Imagine'' === Актёрские работы === {| class="wikitable" |- ! Год !! Название фильма !! Оригинальное название !! Роль |- |rowspan="1"|[[1964 год в кино|1964]] |[[Вечер трудного дня (фильм)|Вечер трудного дня]] |''A Hard Day’s Night'' |''Джон'' |- |rowspan="1"|[[1965 год в кино|1965]] |[[На помощь! (фильм)|На помощь!]] | ''Help!'' | ''Джон Леннон'' |- |rowspan="2"| [[1967 год в кино|1967]] | [[Как я выиграл войну]] | ''How I Won the War'' | ''Стрелок Грипвид'' |- | [[Волшебное таинственное путешествие (фильм)|Волшебное таинственное путешествие]] | ''Magical Mystery Tour'' | ''Джон/Рассказчик/Продавец билетов/Волшебник с кофе/Прилизанный официант'' |- |rowspan="2"|[[1968 год в кино|1968]] |[[Жёлтая подводная лодка (мультфильм)|Жёлтая подводная лодка]] |''Yellow Submarine'' |''Джон'' |- | [[Два девственника (фильм)|Два девственника]] | ''Two Virgins'' | |- |rowspan="2"|[[1970 год в кино|1970]] |[[Пусть будет так (фильм)|Пусть будет так]] |''Let It Be'' |''Джон Леннон'' |- | [[Апофеоз (фильм)|Апофеоз]] | ''Apotheosis'' | |- |rowspan="1"|[[1971 год в кино|1971]] |[[Цыплёнок-динамит]] |''Dynamite Chicken'' |''Джон Леннон'' |- |rowspan="1"|[[1977 год в кино|1977]] |[[Огонь в воде]] |''Fire in the Water'' | |- |} === Фильмы о Джоне Ленноне === * «[[Представьте себе: Джон Леннон]]» ([[1988]]) * «История Джона Леннона» ([[2001]]) * «[[Джон Леннон: Несущий весть]]» ([[2002]]) * «[[США против Джона Леннона]]» ([[2006]]) * «Убийство Джона Леннона» (2006) * «[[Глава 27]]» ([[2007]]) * «[[Стать Джоном Ленноном]]» ([[2009]]) * «[[Пять пуль для Леннона]]» ([[2009]]) * «[[Голый Леннон]]» ([[2010]]) * «Wheel to Imagine» — анимационный фильм о Джоне Ленноне<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=4XIh57usemI&feature=youtu.be «WHEEL TO IMAGINE» — анимационный фильм о Джоне Ленноне — YouTube]</ref> == Библиография == * ''In His Own Write''. Книга вышла [[23 марта]] [[1964 год]]а<ref>[[:en:In His Own Write]]</ref>. В русском переводе вышла под названием «Пишу, как пишется» (перевод Алексея Курбановского)<ref>[http://lib.sosh.ru/book.asp?id=3728 СОШ Библиотека, школьная библиотека Джон Леннон: Пишу, как пишется]</ref>. Предисловие к книге написал [[Маккартни, Пол|Пол Маккартни]]. Совместно с ним был также написан один из рассказов — ''On Safairy with Whide Hunter''. * ''A Spaniard In The Works''. Книга вышла в [[1965 год]]у<ref>[[:en:A Spaniard in the Works]]</ref>. В русском переводе вышла под названием «Испалец в колесе» (перевод Алексея Курбановского)<ref>[http://www.ozon.ru/context/detail/id/1570560/ OZON.ru — Книги | Испалец в колесе | Джон Леннон | A Spaniard in the Works | Конец света | Купить книги: интернет-магазин / ISBN 5-699-04774-3]</ref>. * ''Skywriting by Word of Mouth''. Книга вышла после смерти автора, в [[1986 год]]у<ref>[[:en:Skywriting by Word of Mouth]]</ref>. В русском переводе вышла под названием «Устная небопись» (перевод Алексея Толкачёва)<ref>[http://vladivostok.com/speaking_in_tongues/LennonStories.htm Ôðàãìåíòû èç êíèãè «Óñòíàÿ íåáîïèñü»]</ref>. Книги представляют собой сборники написанных в духе [[Черный юмор|черного]] и абсурдистского юмора рассказов, стихов и пародий, содержащих многочисленные [[каламбур]]ы, игру слов и намеренные ошибки. Иллюстрировал книги сам автор. На основе первой книги была написана пьеса, премьера которой состоялась [[18 июня]] [[1968 год]]а в лондонском театре «[[Олд Вик]]». Пьеса была подвергнута цензуре Лорда Гофмейстера двора за «богохульные намеки» и «непочтительное упоминание» некоторых тогдашних политиков (в рассказе ''You Might Well Arsk'' содержатся каламбуры на имена [[Аденауэр, Конрад|Конрада Аденауэра]], [[Шарль де Голль|Шарля де Голля]] и других). 9 октября 2012 года вышла в свет книга «Джон Леннон. Письма», в которой с разрешения вдовы музыканта Йоко Оно были опубликованы личные письма Джона Леннона, часть которых ранее не была известна широкой публике<ref>[http://www.snob.ru/selected/entry/53492 «Джон Леннон. Письма», под редакцией Хантера Дэвиса // Журнал «Сноб» 09.10.12]</ref>. Издание подготовлено британским журналистом и писателем [[Дэвис, Хантер|Хантером Дэвисом]], который известен как автор единственной ''авторизованной'' биографии «Битлз». В процессе работы над книгой ему удалось разыскать и собрать вместе около трехсот писем Джона Леннона, адресованных родственникам, друзьям, фанатам и просто знакомым музыканта. Книга включает в себя краткую биографию Джона Леннона, а также подробный комментарий и факсимиле к каждому письму; иллюстрирована фотографиями и рисунками экс-битла, содержит указатель имен и названий. --> == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * «The Beatles. The Authorised Biography» by Hunter Davies, 1969/Хантер Дэвис. «Битлз. Авторизованная биография» в переводе В. Н. Чемберджи и В. В. Познера, М, Радуга, 1990. * Wenner Jan. Lennon remembers (Леннон вспоминает), 1971. * Fawcett Anthony. John Lennon. One Day At A Time, 1976. * Lennon Cynthia. A Twist of Lennon (Ирония Леннона), 1978/ * Спенсер Уильям. «Это был Джон Леннон», Мюнхен, 1980. * Pibbles Andy. Lennon Tapes (Плёнки Леннона), London, 1981. * Shotton Peter, Nickolas Sheffner. John Lennon In My Life (Джон Леннон в моей жизни), 1983, [https://web.archive.org/web/20120314232605/http://dyscreat.chat.ru/shotton/index.htm] * Кулеман Рэй. «Джон У. Леннон», Мюнхен, 1985. * Yoko Ono. Skywriting By Word Of Mouth, 1986. * Позенер Алан. «Джон Леннон», Гамбург, 1987. * Goldman Albert. John Lennon Lives, 1988 [http://www.wingspan.ru/booksrus/lives_of_john/contents.html]/Альберт Голдман."Джон Леннон", серия ЖЗЛ, Москва, 2000. * Benzien Rudi. Jonn Lennon Forever, 1989/Руди Бенциен."Джон Леннон навсегда" в пер. А.Мажорова, СПб, Интерласт, 1993. * Bresler, Fenton — «The Murder of John Lennon» — 1989. * Frederic Seaman. The Last Days of John Lennon: A Personal Memoir, 1991. * Geoffrey Giuliano. Lennon in America: 1971—1980, Based in Part on the Lost Lennon Diaries, 2000. * Rosen Robert. Nowhere Man: The Final Days of John Lennon, New York, 2000. * Сергей Климовицкий. The Beatles. Москва, НОТА-Р, 2002 * «Джон Леннон: вот моя история, смиренная и правдивая» (авт.-сост. В.Ваганов), Челябинск, Аркаим, 2003, (дополн.изд.2 на CD-ROM, 2005). * Lennon Cynthia. John, 2005 [http://www.amazon.com/John-Cynthia-Lennon/dp/0307338568#reader_0307338568]/Синтия Леннон. «Мой муж Джон» в пер. Р.Валиулина, Москва, Колибри, 2009. * Yoko Ono. Memories of John Lennon, 2005/Йоко Оно. Память о Джоне, пер. Т. Шабаевой, М. Малкова, Екатеринбург, У-Фактория, 2007. * Philip Norman. John Lennon: The Life, 2008. * Baird Julia. The Private John Lennon: The Untold Story from His Sister, 2008. * Джон Леннон. Пишу как пишется. In His Own Write./ Русский, Английский — М.: Манн, Иванов и Фербер, 2011г, 176 c., ISBN 978-5-91657-141-7 * The BEATLES: Иллюстрированный справочник / В. Ястребов, Ю. Герасимова, Н. Миронова. — [[Ульяновск]]: РИА «Симбвестинфо», [[1999]]. — 936 с.: ил. — (Справочники от «Симбвестинфо») — ISBN 5-86174-011-9. * ''Черникова Н.'' Слишком большие крылья: Скандальная история любви Джона и Йоко. — М.: Funky Inc., 2008. — 191 с. — ISBN 978-5-903912-72-8 * ''Бокарев В. В.'' Джон Леннон: мифы и реальность. — М.: Издательство фирмы «Клен»., 1992. — 160 с. — ISBN 5-8416-003-6 * ''Макарьев А. В.'' Джон Леннон. Все тайны Битлз. — М.: Издательство «Алгоритм»., 2012. — 208 с. — ISBN 978-5-443-80135-3 * ''Кит Элиот Гринберг.'' 8 декабря 1980 года: День, когда погиб Джон Леннон. — М.: АСТ., 2010. — 318 с. — ISBN 978-5-17-070966-3+ * Фонкинос Д. Леннон / Пер. с фр. Е. Головиной. М.: Астрель, Corpus, 2013. — 256 с., 4000 экз., ISBN 978-5-271-45957-3 * Леннон Д. Письма / Предисл. и коммент. Хантера Дэвиса; Пер. с англ. Д. Ускова. М.: Слово, 2012. — 400 с., 10 000 экз., ISBN 978-5-387-00508-4 == Хьажоргаш == {{Commons|John Lennon}} * [http://www.johnlennon.com/ Официальный сайт Джона Леннона]{{ref-en}} * {{imdb|0006168|Джон Леннон}} * [http://music-facts.ru/credits/The_Beatles/artist/John_Lennon/ Список песен и инструментов, на которых играл Джон Леннон в Битлз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140211042624/http://music-facts.ru/credits/The_Beatles/artist/John_Lennon/ |date=2014-02-11 }} * [http://www.vtvplus.com.ua/lang/ua/projects/art-in-time/31456-dzhon-lenon.html «Джон Леннон» — телепередача Вадима Атмана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907122913/http://www.vtvplus.com.ua/lang/ua/projects/art-in-time/31456-dzhon-lenon.html |date=2014-09-07 }} <!-- [[Категория:The Beatles]] [[Категория:Рок-музыканты Великобритании]] [[Категория:Английские поэты]] [[Категория:Музыканты XX века]] [[Категория:Убитые музыканты]] [[Категория:Члены ордена Британской империи]] [[Категория:Филателисты Великобритании]] [[Категория:Жертвы покушений]] [[Категория:Критики религий]] [[Категория:Джон Леннон|*]] [[Категория:Исполнители, возглавлявшие Billboard Hot 100]] [[Категория:Исполнители, включённые в Зал славы рок-н-ролла]] [[Категория:Лауреаты премии Ivor Novello Awards]] [[Категория:Лауреаты премии BRIT Awards]] [[Категория:Лауреаты премии «Грэмми»]] [[Категория:Ленноны|Джон]] [[Категория:Авторы-исполнители Великобритании]] [[Категория:Певцы и певицы Великобритании]] [[Категория:Пацифисты]] --> {{кечдар}} 7calu1rux9olvgkszp6cl0evdddg09e 10 196368 26549452 2446707 2026-10-15T22:34:27Z Takhirgeran Umar 1134 26549452 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = ХӀуман термодинамикан хӀоттам |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = |корта = ХӀуман [[Агрегатан хӀоттам|термодинамикан хӀоттам]] |сурт = [[Файл:Phase change - ce.svg|250px|Фазовые переходы - ru]] |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = [[ЧӀогӀа чалх]] |могӀамӀ = [[Аморфан чалхаш]] • ([[Ангаликепара хӀоттам]]) • [[Кристаллаш]] • ([[Монокристалл]] • [[Поликристалл]] • [[Буьртиг (кристаллан)|Кристаллит]]) |корта2 = [[Мезофаза]] |могӀам2 = [[ТӀеда кристалл]] • ([[Нематикан тӀеда кристаллаш|Нематик]] • [[Смектикан тӀеда кристаллаш|Смектик]] • [[Холестерикан тӀеда кристаллаш|Холестерик]]) • [[Мезоген]] • [[Колончати фаза]] • [[Клеткан мембрана]] |корта3 = [[ТӀуналла]] |могӀам3 = [[Лелинарг]] • [[ТӀехйоххийна тӀуналла]] • [[ТӀехшелйина тӀуналла]] • [[Озийна тӀуналла]] • [[Совъемал тӀунал]] |корта4 = [[Газ]] |могӀам4 = [[Идеалан газ]] • [[Реалан газ]] • [[Ӏа (хин хьал)]] • [[Юьзина Ӏа]] • [[ТӀехйоххийна Ӏа]] • [[Совъюьзна Ӏа]] |корта5 = [[Плазма]] |могӀам5 = [[Электромагнитан]] • [[Кварк-глюонан плазма|Кварк-глюонан плазма]] • [[Глазма]] • [[Тамашена матери]] |корта6 = [[Лахарчу температурин физика|Лахарчу температурин хӀоттам]] |могӀам6 = [[Бозе-конденсаци|Бозе-конденсат]] • [[Фермионан конденсат]] • [[Квантан тӀуналла]] • [[ТӀехъэхаралла]] • [[ТӀехчекхдаларалла]] • [[ТӀехъоьху чӀогӀа чалх]] • [[Квантан газ]] • [[Бозе-газ]] • [[Ферми-газ]] • [[Яйина газ]] • [[Фотонан молекула]] |корта7 = [[Фазан дехьавалар|Фазан дехьадовларш]] |могӀам7 ={{Navbox subgroup |group1 = [[Фазан дехьадовларш хьалхарчу тайпана|Фазан дехьавалар хьалхарчу тайпана]] |могӀамӀ = [[Термодинамикан фаза]] • [[Фазийн терза]] • [[Фазан диаграмма]] • [[Фазийн бакъо]] • [[Лаларан температура]] • [[Кхехкаран температура]] • [[Емалан тӀадам (термодинамика)|Емалан тӀадам]] • [[КхоалгӀа тӀадам]] • [[Фазан дехьавалар йовхо]] • [[Лалар]] • [[Кристаллизаци]] • [[Сублимаци (физика)|Сублимаци]] • [[Десублимаци]] • [[Кхехкар]] • [[Ӏаьнаре далар]] • [[Ӏакхоллаялар]] • [[Конденсаци]] • [[Мартенситан дехьаялар]] |group2 = [[Фазан дехьадовларш шолгӀачу тайпана|Фазан дехьавалар шолгӀачу тайпана]] |могӀам2 = [[Емалан хиламаш]] • [[Кюрин тӀадам]] • [[Неелан тӀадам]] • ([[Ферромагнетикаш]]—[[Парамагнетикаш]]—[[Антиферромагнетикаш]]) • [[Квантан фазан дехьавалар]] }} |корта8 = [[Дисперсин система|Дисперсин системаш]] |могӀам8 = [[Гелаш]] ([[Аэрогель]]) • [[Берам]]аш • [[Коллоидан системаш]] ([[Шогадисперсин система|Шогадисперсин]] • [[Маьршадисперсин коллоидан система|Маьршадисперсин коллоидан]]) • [[Золаш|Золь]] • [[Аэрозоль]] ([[КӀура]] • [[Дохк]] • [[Тов]]) • [[Суспензи]] • [[Эмульси]] |заголовок9 = Хьажа иштта |могӀам9 = [[ХӀоттам нисбар]] • [[Агрегатан хӀоттам]] • [[Нормин а, стандартан а хьолаш]] • [[Ферми — Диракан статистика]] • [[Бозе — Эйнштейнан статистика]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|{{PAGENAME}}]] </noinclude> jwlkop9ik5v9gdbhbr89huisizyurmt 10 197081 26549446 6107741 2026-10-15T22:30:37Z Takhirgeran Umar 1134 26549446 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = ШариӀат |navbar = |state = {{{state|}}} |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:{{Бос|Ислам}} |корта = [[ШариӀат]] а, [[фикх]] а |сурт = |дегӀан_хатӀ = |коьртанийн_хатӀ = background-color:{{Бос|Ислам}}; text-align:center; |могӀанийн_хатӀ = align="center" |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = [[Исламан бакъонан хьаст|Бакъонан<br />хьасташ]] |могӀам1 = [[Къуръан]] (Жайна) • [[суннат]] (дийцар) • [[иджма]] (догмат) • [[кияс]] (аналоги) • [[Ӏакл]] (хьекъал) • [[Ӏадат]] а, [[Ӏурф]] а (Ӏадат) • [[тӀакълид]] (тера лелар) • [[Ӏиджтихьад]]&nbsp;(интерпретаци) • [[ар-рай]]&nbsp;(ойла) • [[истихьсан]] (гӀоли хетар) |корта2 = [[Ӏукъуба|Кхелаш]] |могӀам2 = [[дия (вира)|дия]] (компенсаци) • [[къисас]] (чӀира) • [[раджм]] (тӀулгаш тохар) • [[таӀзир]] (суд йар) • [[хьадд]] (таӀзар) • [[каффарат]] (цӀано йар) |корта3 = [[МазхӀаб]]аш |могӀам3 = [[Хьанафийн мазхӀаб|ханафий]] • [[Маликийн мазхӀаб|маликий]] • [[ШафиӀийн мазхӀаб|шафиӀий]] • [[Хьанбалийн мазхӀаб|ханбалий]] • [[Джафарийн мазхӀаб|джафарий]] • [[ИсмаӀилий]] • [[Зейдий]] • [[ибадатий]] • [[ЗахӀирийн мазхӀаб|захӀирий]] |корта4 = [[Хьукм|тӀедехкинарш]] |могӀам4 = [[фарз]] • [[ваджиб]] (декхар) • [[суннат]] • [[мустахьабб]] (хила луург) • [[хьалал]] (хьанал) • [[мубахь]] (магийна) • [[макрухӀ]] (кхаьрдашдерг) • [[хьарам]]&nbsp;(мегаш доцург) |лахахь_хатӀ = background:{{Бос|Ислам}}; text-align:center; |лахахь = [[бидӀат]] (керланиг) • [[Къинош исламехь|къинош]] • [[далил]] (довод) • [[манхадж]] (методологи) • [[фетва]] • [[Исламан динан гӀуллакххой|шариӀатера авторитеташ а]]<!-- -->{{#if:{{{nocat|}}}||{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|{{PAGENAME}}|[[Категори:ШариӀат]]|}}}}<!-- -->{{#if:{{{term|}}}||{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|{{PAGENAME}}|[[Категори:Исламан терминаш]]|}}}} }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|{{PAGENAME}}]] </noinclude> jbzsqen6n1rt407rg9hvzniw34ugajt 10 197202 26549417 26549176 2026-10-15T21:16:13Z Ziv 33390 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Kingdom of Sardinia (1848).svg]] → [[File:Civil Flag and civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 26549417 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|Байракх/2/байракх</noinclude>}}} | барам = {{{барам|}}} | alias = Сардини | flag alias = Bandiera ufficiale RAS.svg | variant = {{{variant|}}} | flag alias-1017 = Flag of the Italian region Sardinia.svg | flag alias-1571 = Savoie flag.svg | flag alias-1728 = War Ensign of the Savoyard States (1783-1802).gif | flag alias-1848 = Civil Flag and civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg | flag alias-1861= Flag of Italy (1861-1946).svg | var1 = 1017 | var2 = 1571 | var3 = 1728 | var4 = 1848 | var5 = 1861 }} glmsw375x7i4u808ggk3f9v4g2hhr6a 10 197228 26549445 2557128 2026-10-15T22:30:11Z Takhirgeran Umar 1134 26549445 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Таршан тӀом |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = |корта = [[Таршан тӀом]] |сурт = [[Файл:Akhilleus Charun Cdm Paris 2783 full.jpg|70px]] |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = background: #DEDEFE; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = Грекаш |могӀамӀ = [[Автомедонт]] • [[Агамемнон]] • [[Акамант (Тесейн кӀант)|Акамант]] • [[Антилох]] • [[Ахилл]] • [[Воккха Аякс]] • [[Жима Аякс]] • [[Геракл]] • [[Демофонт (Тесейн кӀант)|Демофонт]] • [[Диомед|Диомед Тидид]] • [[Еврипил (Евемонан кӀант)|Еврипил]] • [[Евриал (Мекистейн кӀант)|Евриал]] • [[Идоменей]] • [[Калхас]] • [[Махаон (мифологи)|Махаон]] • [[Медонт (Оилеян кӀант)|Медонт]] • [[Менелай]] • [[Неоптолем]] • [[Нестор (мифологи)|Нестор]] • [[Одиссей]] • [[Паламед]] • [[Патрокл]] • [[Подалири]] • [[Протесилай]] • [[Синон]] • [[Стентор]] • [[Тевкр]] • [[Теламон]] • [[Терсандр]] • [[Терсит]] • [[Эпей]] • [[Феникс (Аминторан кӀант)|Феникс]] • [[Филоктет]] |корта2 = Грекийн агӀора «делаш» бу бохарш |могӀам2 = [[Афина]] • [[Гера]] • [[Посейдон]] • [[Гефест]] • [[Гермес]] • [[Фетида]] |корта3 = Грекийн бартахой |могӀам3 = [[Ахейш]] • [[Абанташ]] • [[Аркади|Аркадийш]] • [[Афина|Афинахой]] • [[Аргос (гӀала)|Арганой]] • [[Тиринф]]хой • [[Итака (гӀайре)|Итакахой]] • [[Коринф]]хой • [[Крит]]хой • [[Лапифаш]] • [[Микенаш|Микенхой]] • [[Мирмидонхой]] • [[Пилос]]хой • [[Родос|Родосхой]] • [[Саламин|Саламинхой]] • [[Спарта]]хой • [[Эгина (гӀайре)|Эгинхой]] |корта4 = Таршой |могӀам4 = [[Андромаха]] • [[Антенор]] • [[Анхис]] • [[Астианакт]] • [[Гелен (мифологи)|Гелен]] • [[Гектор]] • [[Гекуба]] • [[Кассандра]] • [[Кикн (Посейдонан кӀант)|Кикн]] • [[Лаокоонт]] • [[Мемнон (мифологи)|Мемнон]] • [[Парис]] • [[Полидор (Приаман кӀант)|Полидор]] • [[Приам]] • [[Троил]] • [[Пандар]] • [[Эней]] |корта5 = Таршойн агӀора «делаш» бу бохарш |могӀам5 = [[Афродита]] • [[Аполлон]] • [[Арес]] • [[Артемида]] • [[Скамандр (мифологи)|Скамандр]] |корта6 = Таршойн бартхой |могӀам6 = [[Амазонкаш]] • [[Зармайр|Эрмалой]] • [[Дарданаш]] • [[Лиди|Лидихой]] • [[Лики|Ликихой]] • [[Милет]]хой • [[Пеласгаш]] • [[Тевкраш]] • [[Халибаш]] • [[Фракихой]] • [[Фриги|Фригихой]] • [[Эфиопаш (мифологи)|Эфиопаш]] {{nobr| }} {{nobr| }} </div> |корта7 = Кхин а |могӀам7 = [[Тарша]] • [[Шлиман, Генрих|Шлиман Генрих]] • «[[Таршин миф]]» • [[Таршан мотт]] • [[Таршан йоза]] • [[Таршан говр]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|{{PAGENAME}}]] [[Категори:Кепаш:Ширагрекийн мифологи]] [[Категори:Кепаш:Шира Грецин тӀемаш]] [[Категори:Навигацин кепаш:Мифологи]] [[Категори:Навигацин кепаш:Шира дуьне]] </noinclude> h66tribjez1f484zitwejbqltzqr2mv 10 197229 26549449 5022617 2026-10-15T22:33:31Z Takhirgeran Umar 1134 26549449 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Шира Желтойчоь теманашкахь |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |корта= [[Шира Желтойчоь]] теманашкахь — [[Ков: Шира Желтойчоь]] |тобанийн_хатӀ = text-align: center; |могӀанийн_тоба = hlist |корта1 = [[Желтойчоьнан истори|Истори]] |могӀам1 = * [[Исторел хьалхара Желтойчоь]] * [[Эгейн цивилизаци]] ([[Малхбузаанатолийн цивилизаци|Малхбузаанатолийн]]) * [[Минойн цивилизаци|Минойн]] * [[Кикладан цивилизаци|Кикладан]] * [[Элладан цивилизаци|Элладан]] * [[Микенан цивилизаци|Микенан]] * [[Борзанан бӀешеран бохам]] * [[Ширажелтойн Бодане бӀешераш]] * [[Ширажелтойн колонизаци]] * [[Архаин Желтойчоь]] * [[Классикан Желтойчоь]] * [[Эллинийн Желтойчоь]] * [[Руман Желтойчоь]] |корта2 = [[Шира Желтойчоь|Шира желтой]] |могӀам2 = * [[Желтойл хьалхара субстрат]] * [[Лелегаш]] * [[Пеласгаш]] * [[Ионийш]] * [[Ахейш]] * [[Эолийш]] * [[Дорийхой]] * [[Дорийн чубаржар]] * [[Шира македонхойн Эллинех бовлар]] * [[ХӀордан къаьмнаш]] |корта3 = [[Шира Желтойчоьнан географи|Географи]] |могӀам3 = * [[Эгейн хӀорд]] * [[Дарданелла|Геллеспонт]] * [[Шира Македони|Македони]] * [[Спарта]] * [[Шира Афина|Афина]] * [[Коринф]] * [[Фиваш (Желтойчоь)|Фиваш]] * [[Антиохия]] * [[Александрия]] * [[Пергам]] * [[Милет]] * [[Эфес (гӀала)|Эфес]] * [[Дельфаш]] * [[Делос]] * [[Олимпи]] * [[Тарша]] * [[Родос]] * [[Крит]] * [[Пелопоннес]] * [[Микенаш]] * [[Эпир]] * [[Кипр (гӀайре)|Кипр]] * [[Йоккха Желтойчоь]] * [[Ширажелтойн колонизаци|Шира Желтойчоьнан колонеш]] |корта4 = Паччахьаш |могӀам4 = * [[Афинан а, Аттикан а мифан паччахьаш|Афинан а, Аттикан паччахьаш]] * [[Афинан Архонташ]] * [[Спартан паччахьаш]] * [[Пирридаш]] * [[Македонан паччахьаш]] * [[Аркадин паччахьаш]] * [[Аргосан паччахьаш]] * [[Коринфан паччахьаш]] * [[Сиракузан паччахьийн исписка|Сиракузан паччахьаш]] * [[Эпитидаш]] * [[Лидийн паччахьаш]] * [[Атталидаш]] * [[Диадохаш]] * [[Коммагенан паччахьаш]] * [[Понтийн паччахьаш]] |корта5 = Политика |могӀам5 = * [[Афинан демократи|Демократи]] * [[Апелла]] * [[Экклеси]] * [[Дикастери]] * [[Буле|ПхеабӀен кхеташо]] * [[Агора]] * [[Графэ параномон]] * [[Ареопаг]] * [[Коринфан барт]] * [[Диадохаш]] |корта6 = [[Шира Желтойчоьнан тӀемаш|ТӀемаш]] |могӀам6 = * [[Шира Желтойчоьнан тӀемаш|ТӀемаш]] * [[Шира Македонин эскар]] * [[Спартан эскар]] * [[Гоплит]] * [[Гетайраш]] * [[Пельтасташ]] * [[Фаланга (могӀа)|Фаланга]] * [[Сариса]] * [[Фивера сийлахь тоба]] * [[Говрбереш (Спарта)|Спартан говрбереш]] |корта7 = [[Шира Желтойчоьнан экономика|Экономика а, бакъо а]] |могӀам7 = * [[Элладера ахчан мехалла|Ахча]] а, [[Ширажелтойчоьнан нахарташ|нахарташ]] * [[Шира Желтойчоьнан юьртабахам|Юьртабахам]] * [[Шира Желтойчуьра лайлелор|Лайлелор]] * [[Шира Желтойчоьнан бакъо|Бакъо]] |корта8 = [[Шира Желтойчоьнан оьздангалла|Оьздангалла]] |могӀам8 = * [[Ширажелтойн дин|Дин]] а, [[Ширагрекийн мифология|Мифологи]] а * [[Ширажелтойн философи|Философи]] * [[Ширажелтойн литература|Литература]] * [[Шира Желтойчоьнан костюм|Духар]] * [[Ширажелтойн кухни|Кухни]] * [[Шира Желтойчоьнан чагӀарш|ЧагӀарш]] * [[Пайдейя|Дешар]] * [[Антикан Олимпийн ловзар|Олимпийн къийсамаш]] * [[Шира Желтойчуьра проституци|Проституци]] * [[Шира Желтойчуьра гомосексуалалла|Гомосексуалалла]] |корта9 = [[Шира Желтойчоьнан архитектура|Архитектура]] |могӀам9 = * [[Парфенон]] * [[Эфесан Артемидан килса]] * [[Афинан Акрополь]] * [[Афинан агора]] * [[Олимпера Зевсан килса|Зевсан килса]] * [[Гефестан (Афинан) килса|Гефестан килса]] * [[Самофракин килсан комплекс]] |корта10 = [[Шира Желтойчоьнан исбаьхьалла|Исбаьхьалла]] |могӀам10 = * [[Шира Желтойчоьнан архитектура|Архитектура]] * [[Ширагрекийн нахарташ|Нахарташ зорба тохар]] * [[Ширагрекийн литература|Литература]] * [[Шира Желтойчоьнан музыка|Музыка]] * [[Шира Желтойчоьнан кхабаязъяр|Керамика]] * [[Шира Желтойчоьнан скульптура|Скульптура]] * [[Шира Желтойчоьнан театр|Театр]] |корта11 = [[Шира Желтойчоьнан Ӏилма|Ӏилма]] |могӀам11 = * [[Ширагрекийн рузма|Рузманаш]] * [[Шира Желтойчоьнан картографи|Картографи]] * [[Шира Желтойчоьнан астрономи|Астрономи]] * [[Шира Желтойчоьнан математика|Математика]] * [[Шира Желтойчоьнан медицина|Медицина]] * [[Ширагрекийн технологеш|Технологеш]] |корта12 = [[Ширажелтойн мотт|Мотт а, йоза а]] |могӀам12 = * [[Желтойн дайн мотт|Желтойн дайн]] * [[Микенан мотт|Микенан]] * [[Гомеран меттадакъа|Гомеран]] * [[:Категори:Ширажелтойн меттан меттадакъош|Меттадакъош]] ([[Ширажелтойн меттан эолийн меттадакъа|эолийн]] * [[Ширажелтойн меттан аркадин-кипран меттадакъа|аркадин-кипран]] * [[Ширажелтойн меттан аттикан меттадакъа|аттикан]] * [[Ширажелтойн меттан дорийн меттадакъа|дорийн]] * [[Ширажелтойн меттан ионийн меттадакъа|ионийн]] * [[Ширажелтойн меттан локридийн меттадакъа|локридийн]] * [[Ширамакедонийн мотт]] * [[Ширажелтойн меттан памфилийн меттадакъа|памфилийн]]) * [[Койне]] * [[МогӀан йоза А]] * [[МогӀан йоза Б]] * [[Грекийн абат]] * [[Грекел хьалхара субстрат]]([[Минойн мотт]] * [[Таршан мотт]] * [[Этеокипран мотт]] * [[Этеокритан мотт]]) |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|{{PAGENAME}}]] [[Категори:Кепаш:Шира Желтойчоь]] [[Категори:Навигацин кепаш:пачхьалкхаш теманашкахь]] [[Категори:Навигацин кепаш:Шира дуьне]] </noinclude> 2gqtl6t4tyre1pu8fa1sgepgovttbo7 26549450 26549449 2026-10-15T22:33:50Z Takhirgeran Umar 1134 26549450 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Шира Желтойчоь теманашкахь |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |корта= [[Шира Желтойчоь]] теманашкахь — [[Ков: Шира Желтойчоь]] |тобанийн_хатӀ = text-align: center; |могӀанийн_тоба = hlist |корта1 = [[Желтойчоьнан истори|Истори]] |могӀам1 = * [[Исторел хьалхара Желтойчоь]] * [[Эгейн цивилизаци]] ([[Малхбузаанатолийн цивилизаци|Малхбузаанатолийн]]) * [[Минойн цивилизаци|Минойн]] * [[Кикладан цивилизаци|Кикладан]] * [[Элладан цивилизаци|Элладан]] * [[Микенан цивилизаци|Микенан]] * [[Борзанан бӀешеран бохам]] * [[Ширажелтойн Бодане бӀешераш]] * [[Ширажелтойн колонизаци]] * [[Архаин Желтойчоь]] * [[Классикан Желтойчоь]] * [[Эллинийн Желтойчоь]] * [[Руман Желтойчоь]] |корта2 = [[Шира Желтойчоь|Шира желтой]] |могӀам2 = * [[Желтойл хьалхара субстрат]] * [[Лелегаш]] * [[Пеласгаш]] * [[Ионийш]] * [[Ахейш]] * [[Эолийш]] * [[Дорийхой]] * [[Дорийн чубаржар]] * [[Шира македонхойн Эллинех бовлар]] * [[ХӀордан къаьмнаш]] |корта3 = [[Шира Желтойчоьнан географи|Географи]] |могӀам3 = * [[Эгейн хӀорд]] * [[Дарданелла|Геллеспонт]] * [[Шира Македони|Македони]] * [[Спарта]] * [[Шира Афина|Афина]] * [[Коринф]] * [[Фиваш (Желтойчоь)|Фиваш]] * [[Антиохия]] * [[Александрия]] * [[Пергам]] * [[Милет]] * [[Эфес (гӀала)|Эфес]] * [[Дельфаш]] * [[Делос]] * [[Олимпи]] * [[Тарша]] * [[Родос]] * [[Крит]] * [[Пелопоннес]] * [[Микенаш]] * [[Эпир]] * [[Кипр (гӀайре)|Кипр]] * [[Йоккха Желтойчоь]] * [[Ширажелтойн колонизаци|Шира Желтойчоьнан колонеш]] |корта4 = Паччахьаш |могӀам4 = * [[Афинан а, Аттикан а мифан паччахьаш|Афинан а, Аттикан паччахьаш]] * [[Афинан Архонташ]] * [[Спартан паччахьаш]] * [[Пирридаш]] * [[Македонан паччахьаш]] * [[Аркадин паччахьаш]] * [[Аргосан паччахьаш]] * [[Коринфан паччахьаш]] * [[Сиракузан паччахьийн исписка|Сиракузан паччахьаш]] * [[Эпитидаш]] * [[Лидийн паччахьаш]] * [[Атталидаш]] * [[Диадохаш]] * [[Коммагенан паччахьаш]] * [[Понтийн паччахьаш]] |корта5 = Политика |могӀам5 = * [[Афинан демократи|Демократи]] * [[Апелла]] * [[Экклеси]] * [[Дикастери]] * [[Буле|ПхеабӀен кхеташо]] * [[Агора]] * [[Графэ параномон]] * [[Ареопаг]] * [[Коринфан барт]] * [[Диадохаш]] |корта6 = [[Шира Желтойчоьнан тӀемаш|ТӀемаш]] |могӀам6 = * [[Шира Желтойчоьнан тӀемаш|ТӀемаш]] * [[Шира Македонин эскар]] * [[Спартан эскар]] * [[Гоплит]] * [[Гетайраш]] * [[Пельтасташ]] * [[Фаланга (могӀа)|Фаланга]] * [[Сариса]] * [[Фивера сийлахь тоба]] * [[Говрбереш (Спарта)|Спартан говрбереш]] |корта7 = [[Шира Желтойчоьнан экономика|Экономика а, бакъо а]] |могӀам7 = * [[Элладера ахчан мехалла|Ахча]] а, [[Ширажелтойчоьнан нахарташ|нахарташ]] * [[Шира Желтойчоьнан юьртабахам|Юьртабахам]] * [[Шира Желтойчуьра лайлелор|Лайлелор]] * [[Шира Желтойчоьнан бакъо|Бакъо]] |корта8 = [[Шира Желтойчоьнан оьздангалла|Оьздангалла]] |могӀам8 = * [[Ширажелтойн дин|Дин]] а, [[Ширагрекийн мифология|Мифологи]] а * [[Ширажелтойн философи|Философи]] * [[Ширажелтойн литература|Литература]] * [[Шира Желтойчоьнан костюм|Духар]] * [[Ширажелтойн кухни|Кухни]] * [[Шира Желтойчоьнан чагӀарш|ЧагӀарш]] * [[Пайдейя|Дешар]] * [[Антикан Олимпийн ловзар|Олимпийн къийсамаш]] * [[Шира Желтойчуьра проституци|Проституци]] * [[Шира Желтойчуьра гомосексуалалла|Гомосексуалалла]] |корта9 = [[Шира Желтойчоьнан архитектура|Архитектура]] |могӀам9 = * [[Парфенон]] * [[Эфесан Артемидан килса]] * [[Афинан Акрополь]] * [[Афинан агора]] * [[Олимпера Зевсан килса|Зевсан килса]] * [[Гефестан (Афинан) килса|Гефестан килса]] * [[Самофракин килсан комплекс]] |корта10 = [[Шира Желтойчоьнан исбаьхьалла|Исбаьхьалла]] |могӀам10 = * [[Шира Желтойчоьнан архитектура|Архитектура]] * [[Ширагрекийн нахарташ|Нахарташ зорба тохар]] * [[Ширагрекийн литература|Литература]] * [[Шира Желтойчоьнан музыка|Музыка]] * [[Шира Желтойчоьнан кхабаязъяр|Керамика]] * [[Шира Желтойчоьнан скульптура|Скульптура]] * [[Шира Желтойчоьнан театр|Театр]] |корта11 = [[Шира Желтойчоьнан Ӏилма|Ӏилма]] |могӀам11 = * [[Ширагрекийн рузма|Рузманаш]] * [[Шира Желтойчоьнан картографи|Картографи]] * [[Шира Желтойчоьнан астрономи|Астрономи]] * [[Шира Желтойчоьнан математика|Математика]] * [[Шира Желтойчоьнан медицина|Медицина]] * [[Ширагрекийн технологеш|Технологеш]] |корта12 = [[Ширажелтойн мотт|Мотт а, йоза а]] |могӀам12 = * [[Желтойн дайн мотт|Желтойн дайн]] * [[Микенан мотт|Микенан]] * [[Гомеран меттадакъа|Гомеран]] * [[:Категори:Ширажелтойн меттан меттадакъош|Меттадакъош]] ([[Ширажелтойн меттан эолийн меттадакъа|эолийн]] * [[Ширажелтойн меттан аркадин-кипран меттадакъа|аркадин-кипран]] * [[Ширажелтойн меттан аттикан меттадакъа|аттикан]] * [[Ширажелтойн меттан дорийн меттадакъа|дорийн]] * [[Ширажелтойн меттан ионийн меттадакъа|ионийн]] * [[Ширажелтойн меттан локридийн меттадакъа|локридийн]] * [[Ширамакедонийн мотт]] * [[Ширажелтойн меттан памфилийн меттадакъа|памфилийн]]) * [[Койне]] * [[МогӀан йоза А]] * [[МогӀан йоза Б]] * [[Грекийн абат]] * [[Грекел хьалхара субстрат]]([[Минойн мотт]] * [[Таршан мотт]] * [[Этеокипран мотт]] * [[Этеокритан мотт]]) |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|{{PAGENAME}}]] [[Категори:Кепаш:Шира Желтойчоь]] [[Категори:Навигацин кепаш:пачхьалкхаш теманашкахь]] [[Категори:Навигацин кепаш:Шира дуьне]] </noinclude> kj533wuii5ajc281rfbmlwy2a8d822z 10 197315 26549418 9737843 2026-10-15T21:16:14Z Ziv 33390 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Kingdom of Sardinia (1848).svg]] → [[File:Civil Flag and civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 26549418 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Италин пачхьалкхаш |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:{{бос|Итали}} |корта = [[Итали]]н пачхьалкхаш (XIX—XX бӀешерашкара) |сурт = |дегӀан_тоба = hlist |коьртанийн_хатӀ = background:{{бос|Итали}} |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#D3F8D4; |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = XIX бӀешо |могӀам1 = * {{nobr|[[Файл:Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg|200x15px|border]] [[Италин паччахьалла (1805—1814)|Италин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Italian Republic (1802).svg|200x15px|border]] [[Италин республика (1802—1805)|Италин республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Genoa.svg|200x15px|border]] [[Лигурийн республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Kingdom of Lombardy-Venetia.svg|200x15px|border]] [[Ломбардин-Венецин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Duchy of Lucca.svg|200x15px|border]] [[Лукка герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Lucca.svg|200x15px|border]] [[Лукка Республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Principality of Lucca (1805-1809).svg|200x15px|border]] [[Лукка а, Пьомбино а олалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Massa and Carrara.png|200x15px|border]] [[Масса а, Каррара а герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Duchy of Modena.svg|200x15px|border]] [[Моденан герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg|200x15px|border]] [[Неаполан паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1738).svg|200x15px|border]] [[Шинне Сицилийн паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Italy.svg|200x15px|border]] [[Юккъерчу Италин цхьаьнатоьхна провинцеш]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Duchy of Parma (1851-1859).svg|200x15px|border]] [[Парман герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Parthenopaean Republic.svg|200x15px|border]] [[Партенопейн республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Vatican 1808 flag.svg|200x15px|border]] [[Папин область]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Principality of Piombino.svg|200x15px|border]] [[Пьомбино олалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Repubblica Romana (1798).svg|200x15px|border]] [[Руман республика (1798—1799)|Руман республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Civil Flag and civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg|200x15px|border]] [[Сардинин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Old Flag of San Marino.svg|200x15px|border]] [[Сан-Марино]]}} * {{nobr|[[Файл:Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg|200x15px]] [[Сицилин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag_of_the_Grand_Duchy_of_Tuscany_(1840).svg|200x15px|border]] [[Сийлахь-йоккха Тосканин герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Repubblica Cisalpina.svg|200x15px|border]] [[Цизальпин республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Kingdom of Etruria.svg|200x15px|border]] [[Этрури паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Montferrat.svg|200x15px|border]] [[Маркграфалла Монферрат]]}} |корта2 = XX бӀешо |могӀам2 = * {{nobr|[[Файл:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|200x15px|border]] [[Италин паччахьалла (1861—1946)|Италин паччахьалла]]}} * {{nobr|{{Байракх|Итали}} [[Италин социалан республика]]}} * {{nobr|{{Байракх|Итали}} [[Итали|Италин республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Papal States (1825-1870).svg|200x15px|border]] [[Ватикан]]}} * {{nobr|{{Байракх/2|Сан-Марино}}}} * {{nobr|{{Байракх/2|Малтойн орден}}}} |корта23 = |могӀам23 = |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацина кепаш|Итали]] </noinclude> j1a56icq34nnwwkymd99vljde78h6yt 26549427 26549418 2026-10-15T22:09:50Z Takhirgeran Umar 1134 26549427 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Италин пачхьалкхаш |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:{{бос|Итали}} |корта = [[Итали]]н пачхьалкхаш (XIX—XX бӀешерашкара) |сурт = |дегӀан_тоба = hlist |коьртанийн_хатӀ = background:{{бос|Итали}} |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#D3F8D4; |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = XIX бӀешо |могӀам1 = * {{nobr|[[Файл:Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg|200x15px|border]] [[Италин паччахьалла (1805—1814)|Италин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Italian Republic (1802).svg|200x15px|border]] [[Италин республика (1802—1805)|Италин республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Genoa.svg|200x15px|border]] [[Лигурийн республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Kingdom of Lombardy-Venetia.svg|200x15px|border]] [[Ломбардин-Венецин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Duchy of Lucca.svg|200x15px|border]] [[Лукка герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Lucca.svg|200x15px|border]] [[Лукка Республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Principality of Lucca (1805-1809).svg|200x15px|border]] [[Лукка а, Пьомбино а олалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Massa and Carrara.png|200x15px|border]] [[Масса а, Каррара а герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Duchy of Modena.svg|200x15px|border]] [[Моденан герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg|200x15px|border]] [[Неаполан паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1738).svg|200x15px|border]] [[Шинне Сицилийн паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Italy.svg|200x15px|border]] [[Юккъерчу Италин цхьаьнатоьхна провинцеш]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Duchy of Parma (1851-1859).svg|200x15px|border]] [[Парман герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Parthenopaean Republic.svg|200x15px|border]] [[Партенопейн республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Vatican 1808 flag.svg|200x15px|border]] [[Папин область]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Principality of Piombino.svg|200x15px|border]] [[Пьомбино олалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Repubblica Romana (1798).svg|200x15px|border]] [[Руман республика (1798—1799)|Руман республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Civil Flag and civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg|200x15px|border]] [[Сардинин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Old Flag of San Marino.svg|200x15px|border]] [[Сан-Марино]]}} * {{nobr|[[Файл:Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg|200x15px]] [[Сицилин паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag_of_the_Grand_Duchy_of_Tuscany_(1840).svg|200x15px|border]] [[Сийлахь-йоккха Тосканин герцогалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Repubblica Cisalpina.svg|200x15px|border]] [[Цизальпин республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Kingdom of Etruria.svg|200x15px|border]] [[Этрури паччахьалла]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of Montferrat.svg|200x15px|border]] [[Маркграфалла Монферрат]]}} |корта2 = XX бӀешо |могӀам2 = * {{nobr|[[Файл:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|200x15px|border]] [[Италин паччахьалла (1861—1946)|Италин паччахьалла]]}} * {{nobr|{{Байракх|Итали}} [[Италин социалан республика]]}} * {{nobr|{{Байракх|Итали}} [[Итали|Италин республика]]}} * {{nobr|[[Файл:Flag of the Papal States (1825-1870).svg|200x15px|border]] [[Ватикан]]}} * {{nobr|{{Байракх/2|Сан-Марино}}}} * {{nobr|{{Байракх/2|Малтойн орден}}}} |корта23 = |могӀам23 = |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Навигацин кепаш:Италин истори]] </noinclude> 0gg3hxt1f7chbiyy89gc4s8s88vl330 0 197849 26549436 10024556 2026-10-15T22:22:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549436 wikitext text/x-wiki [[Файл:Automatisches Kleinteilelager.jpg|thumb|300px|Автоматаца болхбен кегийрачу сурсатийн ларма.]] {{Кхин маьӀнаш}} '''Ларма{{sfn|Сулейманов|1997|с=?}}{{sfn|Байсултанов|2015|с=90}}''' — [[мехала гӀирсаш]] Ӏалашбан а, уьш латтабан а кечйина [[меттиг]], [[гӀишло]] (йа церан комплекс){{sfn|Полюшко|2017|с=?}}. [[Логистика|Логистикехь]] лармо кхочушйо материалан гӀирсаш гулбаран, оьшуш долу а, дохьуш долу а сурсатийн барам цхьаьнаэшшара латтабаран функцеш, ткъа иштта деш волчунгара оьцуш волчун тӀеоьхучу [[сурсат]]ийн сихаллин йа технологин [[арахецар]]ан системашкара гӀирсаш тӀеэхаран синхронизаци йар<ref>[http://lib.i-bteu.by/bitstream/handle/22092014/1929/%20%20%20%20%20%20%20%20%20+%20.%20.pdf?sequence=1 АВТОМАТИЗАЦИЯ СКЛАДСКОГО УЧЕТА В РАЙ ОННОМ ПОТРЕБИТЕЛЬСКОМ ОБЩЕСТВЕ]</ref>. == Лармийн тайпанаш == [[Файл:Lager kardex.JPG|right|thumb|300px|Автоматикан ларма.]] Шен Ӏалашонца къастайо хӀара кепара ларманаш: * арахецаран — аьргаллин ларма, вовшехтасаран гӀирсийн ларма, заводан а, цехан а кийчачу сурсатийн ларманаш; * транзитан-дехьайаккхаран — [[цӀерпоштнекъан станци|цӀерпоштнекъан станцешкахь]], [[порт]]ашкахь, охьадоьдучу хин кема сацарехь, [[аэропорт]]ашкахь, автокиран терминалашкахь ларманийн Ӏалашо йу йоцачу хенахь [[кира]] цхьаьна [[транспорт]] тӀиера кхечунна тӀебуттуш Ӏалашбар (хьажа [[пакгауз]]); * таможнин — сурсаташ [[таможнин кечдарш|таможнино цӀандаре]] хьоьжучу хенахь (пакгауз) [[Хенан Ӏалашдаран ларма|йоцучу хенахь Ӏалашдаран ларманаш]]; * хьалххе чударан — сурсаташ шеран билгалчу хенашкахь бен чу ца далон кӀошташкара ларманаш; * шеран заман Ӏалашдаран — шеран замане хьаьжжина долу сурсатийн ларма; * резерван — чолхе хьал хилахь а аьлла сурсаташ Ӏалашдаран ларма; * оптан дӀасадекъаран — йохк-эцаран машанашна сурсаташ латторан ларманаш; * коммерцин йукъара лелайаран — муьлххачуьнан а мехах сурсаташ Ӏалашдаран ларманаш; * розницан — туьканийн ларманаш; * тӀеман — тӀеман ницкъашна оьшуш долу тайп-тайпана герзийн ларма (хьажа [[цейхгауз]]). Ӏалашдаран хьолашца къастало ларманаш йукъарчу Ӏалашонна, [[резервуар]]аш, [[сейф]]аш кхерамечу хӀуманашна, лерина ларманаш (хасстоьмашӀалашдаран, стоьмашӀалашдаран, машенаца шелъен [[ша-ларма]], дааран сурсаташ Ӏалашден [[Ша-чоь|ша-чоь]], кхин а). Ларманашкахь до сурсатийн физикин-химин хьоле хьаьжжина Ӏалашдаран оьшу хьал. Цхьаццанхьа ларманашкахь хуьлу сурсаташ кепа тухуш, гӀутакхашна а, йаьшканашна а чудухкуш, тесташ еш, кхин белхаш беш а ницкъаш. [[Knight Frank]] а, [[Swiss Realty Group]] а компанеш кхоьллина ларманийн шайн классификаци (A,B,C,D).<ref>[https://www.stroi-baza.ru/articles/one.php?id=667 Классификация складов]</ref> == Топонимикехь == [[Сулейманов, Ахьмад Сулейманович|Сулейманов Ахьмадс]] Нохчийчохь билгалйина Ларма цӀе йолуш массийта топоним: Ларма — «Жаьн-Чу» кӀотаран центрехь бу шаьш бина бокха Ӏам. Кхузара диалектехь «Ларма» дешан тоьла, лаьттан бухе маьӀна ду{{sfn|Сулейманов|1978|с=108}}. БӀовнан уггаре лахара чоьнах олуш хила ларма — цигах латтош хила [[йийсархо]]й — цунах кхин олуш хила ор{{sfn|Сулейманов|1978|с=166}}. [[Дишни-Ведана]]хь йу меттиг ТӀеман ларма цӀе йолуш — кхузахь латтош хила тӀаьхьалон молха, йаккхий тоьпийн ядерш, даша кхин а{{sfn|Сулейманов|1997|с=?}}. [[Хьал-Кела]]хь йу Лармиечу цӀе йолуш меттиг «КӀаг чу» — боьра Ларма — кӀаг, цигахь латтош хила йийсархой{{sfn|Сулейманов|1997|с=?}}. == Истори == Лармаш кхоллайаларан истори шира йу цивилизацин истори санна. латталелор, а хийцарш а, сурсаташ дохкар а кхиича кхолладелла хаттар: мичахь Ӏалашйан йеза совйаьлларш? Мисарера иероглифаш а, пенийн тӀера суьрташ а, хила мега уггаре а шира цивилизацехь йалтаӀалашден меттигаш а лармаш а муха лелош хила гойтуш<ref>[http://mylektsii.ru/3-2603.html Лекция 1. Роль и место склада в логистической системе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180222111922/http://mylektsii.ru/3-2603.html |date=2018-02-22 }}</ref>. === Инкийн импери === {{Main|Инкийн экономика}} <!-- В окрестностях селения Котапачи в [[Кочабамба|Кочабамбе]] существовало 2076 колька (хранилище округлой формы), что составляет 22,09 % складских построек из известных ныне 9395 единиц в [[империя инков|империи инков]], то есть это был один из стратегических районов империи, где происходили заготовка и складирование продовольствия. Средний диаметр хранилищ в Котапачи составлял 3,5 м, а приблизительная высота — 2 м, следовательно, объём округлых хранилищ в долине Кочабамбе мог составлять 45000 м³ (практически весь объём заполнялся продовольствием), что было очень значительной цифрой даже по отношению к другим провинциальным центрам империи инков{{sfn|Куприенко2013j|2013|}}. В целом масштабы складского хозяйства инков были столь велики, что вполне сопоставимы с нашими современными. --> == Галерей == <gallery mode=packed> File:GlosDocks.jpg|Ангары 19 века в Глосестере в Соединенном Королевстве в порту использовались для импортирования кукурузы File:Horgen - Sust-Ortsmuseum - Zürichsee IMG 3829.JPG|А Суст, Средневековье виды склада, в Хорген, Швейцария File:Atlantic Dock, Brooklyn, ca. 1872-1887. (5833485842).jpg|Исторический Атлантический док-склад в Бруклине в 1800-х годах File:WarehousesinAmsterdam.JPG|Семнадцатого века со складов в Амстердаме, Нидерланды File:OstiaWarehouses.JPG|Разрушенные склады в Остии; древний Римский город File:Pallet racks.jpg|Проходы с поддонами на стеллажах </gallery> == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * {{статья |автор = [[Куприенко, Сергей Анатольевич|Куприенко C. А.]], Ракуц Н. В. |заглавие = Система государственного накопления и распределения продукции в империи инков |ссылка = http://kuprienko.info/kuprienko-s-a-rakuts-n-v-sistema-gosudarstvennogo-nakopleniya-i-raspredeleniya-produktsii-v-imperii-inkov/ |язык = ru |место = |издание = Ойкумена. Регионоведческие исследования |тип = журнал |год = 2013 |выпуск = 2 |страницы = 87-94 |issn = 1998-6785 |ref = Куприенко2013j }} * {{публикация |1 = книга |автор = [[Сулейманов, Ахьмад Сулейманович|Сулейманов А. С.]] |заглавие = Топонимия Чечни |ссылка = https://web.archive.org/web/20141107135939/http://www.zhaina.com/motherland/163-toponimija-chechni.html |вид = топоним. слов |издание = |место = [[Нальчик]] |издательство = «Эль-Фа» |год = 1997 |страниц = 685 |тираж = 1000 |isbn = 5-88195-263-4 |ref = Сулейманов }} *{{публикация|книга | автор = [[Сулейманов, Ахьмад Сулейманович|Сулейманов А. С.]] | часть = II часть: Горная Ингушетия (юго-западная часть), Горная Чечня (центральная и юго-восточная части) | заглавие = Топонимия Чечено-Ингушетии: в IV частях (1976-1985 гг.) | ответственный = Ред. А. Х. Шайхиев | место = Грозный | издательство = Чечено-Ингушское книжное изд-во | год = 1978 | страниц = 289 | тираж = 5000 | ref = Сулейманов }} *{{публикация|книга | автор = Д.Б. Байсултанов | часть = | заглавие = СЛОВАРЬ СЛОВ ЧЕЧЕНСКОГО ЯЗЫКА, НЕ ВОШЕДШИХ В «ЧЕЧЕНСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ» А.МАЦИЕВА (1961 г.) (около 3 тыс. слов). | ответственный = | место = Бельгия | издательство = | год = 2015 | страниц = 29-213 | тираж = | ref = Байсултанов }} * {{публикация|книга | автор = Юлия Полюшко | заглавие = Словарь терминов гостиничной индустрии | ссылка =https://books.google.ru/books?id=Nd49DwAAQBAJ&pg=PT246&lpg=PT246&dq=%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0+%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C+%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE%D0%B9+%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%B8+%D0%AE%D0%BB%D0%B8%D1%8F+%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BA%D0%BE&source=bl&ots=W45CvO4ZCI&sig=UuLrexz4sbAfkyTUn0yShnqKpT8&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjGrOnsgrrZAhXDESwKHeGmBpoQ6AEIQjAE#v=onepage&q=%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0%20%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C%20%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%20%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%B8%20%D0%AE%D0%BB%D0%B8%D1%8F%20%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BA%D0%BE&f=false | вид = | издание = | место = | издательство = | год = 2017 | страниц = 220 | тираж = | isbn = 9785448589355 | ref = Полюшко }} [[Категори:Логистика]] 3pcnja087y2yg6wyu1wq4t9it82frvj 10 198128 26549454 2586312 2026-10-15T22:34:52Z Takhirgeran Umar 1134 26549454 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Аргентинан тӀеман ницкъаш |navbar = plain |state = collapsed |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:{{Бос|Аргентина}} |корта = {{Аргентинан байракх}} [[Аргентинан тӀеман ницкъаш]] |сурт = {{Байракх|Аргентина|размер=50px}} |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = background:{{Бос|Аргентина}} |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0; |лакхахь_хатӀ = background:{{Бос|Аргентина}}; font-weight: bold; |лакхахь = [[Аргентинан лардаран министралла|Лардаран министралла]]{{•}}[[Стратегин тӀеман талламан къоман директорат|ТӀеман таллам]]{{•}}[[Аргентинан тӀеман промышленность|ТӀеман промышленность]] |корта1 = [[Аргентинан латтатӀиера эскарш]] |могӀамӀ = [[Аргентинан бронетанкан эскарш|Бронетанкан эскарш]] {{•}} ГӀашлой {{•}} [[Аргентинан эскаран авиаци|Эскаран авиаци]] {{•}} [[Аргентинан инженеран эскарш|Инженеран эскарш]] {{•}} [[Аргентинан эскаран тӀеман таллам|Эскаран тӀеман таллам]] |корта2 = [[Аргентинан хӀаваан-тӀеман ницкъаш]] |могӀам2 = [[Аргентинан ХӀЛ|ХӀЛ]] {{•}} [[Аргентинан президентан авиатоба|Tango 01]] {{•}} [[LADE]] {{•}} [[Къоман аэронавтикан музей|Музей]] {{•}} [[Аргентинан ХӀТӀН мобилан аренан хӀоспитал|ХӀоспитал]] {{•}} [[Аргентинан ХӀТӀН тӀеман талам|ХӀТӀН тӀеман талам]] |корта3 = [[Аргентинан ХӀордан-ТӀеман ницкъаш]] |могӀам3 = [[Аргентинан хинтӀиера флотан баьччалла|Флот]] {{•}} [[Аргентинан хинбухара ницкъийн баьччалла|Хинбухара ницкъаш]] <small>([[Аргентинан ХӀТӀН хинбухара кеманийн исписка|исписка]])</small>{{•}} [[Аргентинан ХӀТӀН авиаци|ХӀордан авиаци]] {{•}} [[Аргентинан хӀордан гӀашлой|ХӀордан гӀашлой]] {{•}} [[Аргентинан ХӀТӀН гидрографин гӀуллакх|Гидрографин гӀуллакх]] {{•}} [[Аргентинан ХӀТӀН тӀеман таллам|ХӀТӀН тӀеман таллам]] |корта4 = Кхин тӀе теманаш |могӀам4 = [[Аргентинан хӀордан префектура|Бердан хой]] {{•}} [[Аргентинан къоман жандармери|Къоман жандармери]] {{•}} [[Аргентинан тӀеман ординариат|ТӀеман ординариат]] {{•}} [[Аргентинан эскарера зударий|Эскарера зудари]] {{•}} [[Аргентинера тӀеман декхар|ТӀеман декхар]] {{•}} [[Либертадор]] {{•}} [[Гренадерийн дошлойн полк|Президентан полк]] |лахахь_хатӀ = text-align: center; background:{{Бос|Аргентина}} |лахахь = [[Ков:Аргентина|Ков«Аргентина»]] }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Аргентина]] [[Категори:Кепаш:ТӀеман ницкъаш пачхьалкхашкахула|Аргентина]] </noinclude> 5a0cyqgvri5yi6n9a9hcjrs0p9gpooj 10 198130 26549444 9737844 2026-10-15T22:29:30Z Takhirgeran Umar 1134 26549444 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Аргентина теманашкахь |navbar = plain |state = collapsed |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:{{Бос|Аргентина}} |корта = {{Байракх/2|Аргентина}} теманехь |сурт = {{Байракх|Аргентина|размер=50px}} |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = background:{{Бос|Аргентина}} |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0; |лакхахь_хатӀ = background:{{Бос|Аргентина}}; font-weight: bold; |лакхахь = [[Аргентинан истори|Истори]]{{•}}[[ Аргентинан тӀеман ницкъаш|ТӀеман ницкъаш]]{{•}}[[Аргентинера Ӏилма|Ӏилма]] |корта1 = [[Аргентинан политика|Политика]] |могӀамӀ = [[Аргентинан пачхьалкхан хӀоттам|Пачхьалкхан хӀоттам]] {{•}} [[Аргентинан президент|президент]] {{•}} [[Аргентинан Вице-президент|Вице-президент]] {{•}}[[Аргентинан арахьара политика|Арахьара политика]]{{•}}[[ Аргентинан парламент|Парламент]] {{•}}[[Аргентинан Конституци|Конституци]] |корта2 = [[Аргентинан пачхьалкхан символш|Символш]] |могӀам2 = [[Аргентинан шатлакхан илли|Шатлакхан илли]] {{•}} [[Аргентинан байракх|Байракх]] {{•}} [[Аргентинан хӀост|ХӀост]] |корта3 = [[Аргентинан экономика|Экономика]] |могӀам3 = [[Аргентинехь налогаш тохар|Налогаш тохар]] {{•}} [[Аргентинан песо|Валюта]] {{•}} [[Аргентинера транспорт|Транспорт]] {{•}} [[Аргентинера туризм|Туризм]] |корта4 = [[Аргентинан географи|Географи]] |могӀам4 = [[Буэнос-Айрес|Коьрта гӀала]] {{•}} [[Аргентинан административан йекъайалар|Административан йекъайалар]] {{•}} [[Аргентинан гӀаланаш|ГӀаланаш]] {{•}} [[Аргентинан охьадоьдучу хин исписка|Хиш]] {{•}} [[Аргентинан Ӏаьмнаш|Ӏаьмнаш]] {{•}} [[Аргентинан бахархой|Бахархой]] ([[аргентинхой]]) |корта5 = [[Аргентинан оьздангалла|Оьздангалла]] |могӀам5 = [[Аргентинера дешар|Дешар]] {{•}} [[Аргентинан кинематограф|Кинематограф]] {{•}} [[Аргентинан литература|Литература]] {{•}} [[Аргентинан музыка|Музыка]] {{•}} [[Аргентинан архитектура|Архитектура]] {{•}} [[Аргентинера спорт|Спорт]] {{•}} [[Аргентинан Ӏиданаш|Ӏиданаш]] {{•}} [[Аргентинан кухни|Кухни]] |корта6 = [[Аргентинера дин|Дин]] |могӀам6 = [[Аргентинера католицизм|Католицизм]] {{•}} [[Аргентинера протестантизм|Протестантизм]] |корта7 = [[Аргентинера зӀе|ЗӀе]] |могӀам7 = [[Аргентинан пошта|Пошта]] (<small>[[Аргентинан поштан а, поштан марканий а истори|истории а, марканаш а]]</small>) {{•}} [[Аргентинера интернет|Интернет]] <small>([[.ar]])</small> |лахахь_хатӀ = text-align: center; background:{{Бос|Аргентина}} |лахахь = '''[[Ков:Аргентина‎|Ков «Аргентина‎»]]'''&nbsp;&nbsp;•&nbsp;&nbsp;'''[[Проект:Аргентина‎|Проект «Аргентина‎»]]''' }}<noinclude> {{Пачхьалкх теманашкахь/Къилба Америка}} [[Категори:Навигацин кепаш:Пачхьалкхаш теманашкахь]] [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Аргентина]] </noinclude> 7abbmbyce7s1s7gjv42rrn3diaqz4a8 10 198215 26549440 26398511 2026-10-15T22:26:22Z Takhirgeran Umar 1134 26549440 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Нью-Джерси |navbar = Tnavbar |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:{{бос|АЦШ}}; |корта = [[Файл:Flag of New Jersey.svg|border|22px|Нью-Джерсин байракхь|link=]] [[Нью-Джерси]] |сурт = [[Файл:New Jersey in United States (zoom) (US48).svg|130px|Нью-Джерси АЦШ картин тӀехь|link=Нью-Джерси]] |дегӀан_хатӀ = font-size:85% |коьртанийн_хатӀ = text-align: right; background:{{бос|АЦШ}}; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = [[АЦШ коьрта гӀалийн исписка|Коьрта гӀала]] |могӀам1 = [[Трентон (Нью-Джерси)|Трентон]] |корта2 = [[Нью-Джерсин гӀаланийн исписка бахархойн барамца|Яккхийра гӀаланаш]] |могӀам2 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> [[Атлантик-Сити]]{{*}} [[Бейонн]]{{*}} [[Вайнленд (Нью-Джерси)|Вайнленд]]{{*}} [[Гаррисон (Нью-Джерси)|Гаррисон]]{{*}} '''[[Джерси-Сити]]'''{{*}} [[Ист-Оранж (Нью-Джерси)|Ист-Оранж]]{{*}} [[Камден (Нью-Джерси)|Камден]]{{*}} [[Клифтон (Нью-Джерси)|Клифтон]]{{*}} [[Линден (Нью-Джерси)|Линден]]{{*}} [[Лонг-Бранч (Нью-Джерси)|Лонг-Бранч]]{{*}} [[Мидлтаун (Нью-Джерси)|Мидлтаун]]{{*}} '''[[Ньюарк (Нью-Джерси)|Ньюарк]]'''{{*}} [[Нью-Брансуик (Нью-Джерси)|Нью-Брансуик]]{{*}} [[Пассейик (Нью-Джерси)|Пассейик]]{{*}} '''[[Патерсон (Нью-Джерси)|Патерсон]]'''{{*}} [[Перт-Амбой (Нью-Джерси)|Перт-Амбой]]{{*}} [[Плейнфилд (Нью-Джерси)|Плейнфилд]]{{*}} [[Принстон (Нью-Джерси)|Принстон]]{{*}} [[Томс-Ривер (Нью-Джерси)|Томс-Ривер]]{{*}} [[Трентон (Нью-Джерси)|Трентон]]{{*}} [[Хакенсак (Нью-Джерси)|Хакенсак]]{{*}} [[Хобокен (Нью-Джерси)|Хобокен]]{{*}} [[Черри-Хилл (Нью-Джерси)|Черри-Хилл]]{{*}} [[Эдисон (Нью-Джерси)|Эдисон]]{{*}} '''[[Элизабет (Нью-Джерси)|Элизабет]]'''{{*}} [[Юнион-Сити (Нью-Джерси)|Юнион-Сити]] </div> |корта3 = Теманера яззамаш |могӀам3 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> [[Нью-Джерсин истори|Истори]] ([[Керла Швеци]]{{•}} [[Керла Нидерландаш]]{{•}} [[Нью-Джерси (провинци)|Нью-Джерси провинци]]{{•}} [[Малхбален Джерси]]{{•}} [[малхбузан Джерси]]{{•}} [[Керла Ингалс (доминион)|Керла Ингалс доминион]]){{•}} [[Нью-Джерсин оьздангалла|Оьздангалла]]{{•}} [[Нью-Джерсин колледжийн а, университетийн а исписка|Колледжаш а, университеташ а]]{{•}} [[Нью-Джерсин Ӏилма|Ӏилма]]{{•}} [[Нью-Джерсин экологи|Экологи]]{{•}} [[Нью-Джерсин экономика|Экономика]]{{•}} [[Нью-Джерсин спорт|Спорт]]{{•}} [[Нью-Джерсин музыка|Музыка]]{{•}} [[Нью-Джерсин кухни|Кухни]]{{•}} [[Нью-Джерси штатан символийн исписка|Символаш]] ([[Нью-Джерсин байракх|Байракх]]{{*}} [[Нью-Джерсин мухар|Мухар]]) </div> |корта4 = Политика |могӀам4 = <div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> [[Нью-Джерсин Конституци|Конституци]]{{*}} [[Нью-Джерсин легислатура|Легислатура]] ([[Нью-Джерсин Сенат|Сенат]]{{*}} [[Нью-Джерсин Инарлан ассамблей|Инарла ассамблей]]{{*}} [[Нью-Джерси штата Капитолий|Капитолий]]){{*}} [[Нью-Джерси губернаторийн исписка|Губернатораш]]{{*}} [[Нью-Джерсера АЦШ сенаторийн исписка|Сенатораш]]{{*}} [[Нью-Джерсин вахон маларан политика|Вахон маларан политика]] </div> |корта5 = [[Нью-Джерсин географи|Географи]] |могӀам5 = {{Navbox subgroup |groupstyle = background:{{бос|АЦШ}}; |evenstyle = background:#F0F0F0 |list1 = <div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> [[Нью-Джерси штатан аэропортийн исписка|Аэропорташ]]{{*}} [[Нью-Джерси штатан автомагистралийн исписка|Автомагистралаш]]{{*}} [[Нью-Джерси штатан паркийн исписка|Штатан паркаш]]{{*}} [[Нью-Джерсин геологи|Геологи]] </div> |group2 = [[Нью-Джерсера хин исписка|Хиш]] |list2 = <div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> [[Гудзон (хи)|Гудзон]]{{*}} [[Делавэр (хи)|Делавэр]]{{*}} [[Уоллкилл (хи)|Уоллкилл]]{{*}} [[Пассейик (хи)|Пассейик]]{{*}} [[Грейт-Эгг-Харбор (хи)|Грейт-Эгг-Харбор]]{{*}} [[Маллика (хи)|Маллика]]{{*}} [[Раритан (хи)|Раритан]]{{*}} [[Масконетконг (хи)|Масконетконг]]{{*}} [[Хакенсак (хи)|Хакенсак]]{{*}} [[Томс (хи)|Томс]] </div> |group3 = [[Нью-Джерсин гуонийн исписка|Гуонаш]] |list3 = <div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> [[Атлантик (гуо, Нью-Джерси)|Атлантик]]{{*}} [[Берген (гуо, Нью-Джерси)|Берген]]{{*}} [[Берлингтон (гуо, Нью-Джерси)|Берлингтон]]{{*}} [[Глостер (гуо, Нью-Джерси)|Глостер]]{{*}} [[Камберленд (гуо, Нью-Джерси)|Камберленд]]{{*}} [[Кейп-Мей (гуо, Нью-Джерси)|Кейп-Мей]]{{*}} [[Камден (гуо, Нью-Джерси)|Камден]]{{*}} [[Мерсер (гуо, Нью-Джерси)|Мерсер]]{{*}} [[Мидлсекс (гуо, Нью-Джерси)|Мидлсекс]]{{*}} [[Монмут (гуо, Нью-Джерси)|Монмут]]{{*}} [[Моррис (гуо, Нью-Джерси)|Моррис]]{{*}} [[Ошен (гуо, Нью-Джерси)|Ошен]]{{*}} [[Пассейик (гуо, Нью-Джерси)|Пассейик]]{{*}} [[Сассекс (гуо, Нью-Джерси)|Сассекс]]{{*}} [[Сомерсет (гуо, Нью-Джерси)|Сомерсет]]{{*}} [[Сейлем (гуо, Нью-Джерси)|Сейлем]]{{*}} [[Уоррен (гуо, Нью-Джерси)|Уоррен]]{{*}} [[Хадсон (гуо, Нью-Джерси)|Хадсон]]{{*}} [[Хантердон (гуо, Нью-Джерси)|Хантердон]]{{*}} [[Эссекс (гуо, Нью-Джерси)|Эссекс]]{{*}} [[Юнион (гуо, Нью-Джерси)|Юнион]] </div> |лахахь_хатӀ = |лахахь = }} }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Нью-Джерси]] </noinclude> 4ynu0grm7ecz4bhrq7jqnt9f5jrh78z 10 198259 26549455 9092852 2026-10-15T22:35:20Z Takhirgeran Umar 1134 26549455 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Дустаран барамаш а, хенан стандарташ а |navbar = plain |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = {{{titlestyle|background:#dd9;}}} |корта = [[Хан йустаран барам|Дустаран барамаш а, хенан стандарташ а]] |сурт = |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = font-size:smaller; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь =[[Ӏилма|Ӏилманаш:]] [[Физика]], [[Истори]] ([[Хронологи|Шераш дагардар]]), [[Астрономи]], [[Геологи]], [[Палеонтологи]] |корта1 = Коьрта кхетамаш |groupstyle = {{{groupstyle|background:#cc9;}}} |могӀамӀ = '''[[Хан]]'''{{•}} [[Хронометри]]{{•}} [[Бараман шкала (хан)]]{{•}} [[Метрологи]] |корта2 = Дуьненайукъара стандарташ |могӀам2 ='''[[Дерригдуьненан координаци йина хан|Дерригдуьненан координаци йина хан (UTC)]]'''{{•}} [[Дерриг дуьненан хан|Дерриг дуьненан хан (UT)]]{{•}} [[Дуьненайукъара атоман хан|Дуьненайукъара атоман хан (TAI)]]{{•}} [[ISO 31-1]]{{•}} [[Дерриг дуьненан хан|DUT1]]{{•}} [[Координацин секунда]]{{•}} [[Дуьненайукъара Дуьне хьийзаран гӀуллакх|Дуьненайукъара Дуьне хьийзаран гӀуллакх (IERS)]]{{•}} [[Дуьненан хан|Дуьненан хан (TT)]]{{•}} [[Геоцентран координатан хан|Геоцентран координатан хан (TCG)]]{{•}} [[Барицентран координатан хан|Барицентран координатан хан (TCB)]]{{•}} [[Гражданийн хан]]{{•}} [[Хенан формат]] ([[Хенан 12-сахьтан формат|12-сахьтан (AM/PM)]]{{•}} [[Де-буьйсан хан|24-сахьтан]]){{•}} [[ISO 8601]]{{•}} [[Терахь хийцало аса]]{{•}} [[Меттигера мелхан хан]]{{•}} [[Сахьтан аса]]{{•}} [[Аьхкенан хан]]<!--{{•}} [[:en:Time offset]] -->{{•}} [[Асан хан]] |корта3 = Шираелла стандарташ |могӀам3 = [[Эфемеридан хан]]{{•}} [[Динамикан хан|Барицентран динамикан хан (TDB)]]{{•}} [[Гринвичаца йуккъера хан|Гринвичаца йуккъера хан (GMT)]]{{•}} [[Гринвичан меридиан]] |корта4 = [[Хан]] |могӀам4 = [[Меттиг-хан]]{{•}} [[Хронон]]{{•}}[[Космологин декада]]{{•}} [[Планкан мур]]{{•}} [[Планкан хан]]{{•}} [[T-симметри]]{{•}} [[Дустараллин теори]]{{•}} [[Релятивистан хенан йацйалар]]{{•}} [[Гравитацин цӀен дӀахиладар|Гравитацин хан йацйалар]]{{•}} [[Хенан чотйаран системаш]]{{•}} [[Дуьненан аса|Долара хан]]{{•}} [[Time domain]]{{•}} [[Цахедда хан]]{{•}} [[Дискретан хан]]{{•}} [[Абсолютан меттиг а, хан а]] |корта5 = [[Хорологи]] |могӀам5 = '''[[Сахьташ]]'''{{•}} [[Астрариум]]{{•}} [[Атоман сахьт]]{{•}} [[ГӀамаран сахьт]]{{•}} [[Хронометр]]{{•}} [[Радиосахьт]]{{•}} [[Мелхан сахьт]]{{•}} [[Пхьаьрсан доьхку сахьт]]{{•}} [[Хин сахьт]]{{•}} [[Сахьтийн истори]]{{•}} [[Хан нисйар]]{{•}} [[Complication]] |корта6 = '''[[Рузма]]''' |могӀам6 =[[Астрономин]]{{•}} [[Юлианан рузма|Юлианан]]{{•}} [[Керлаюлианан рузма|Керлаюлианан]]{{•}}[[Григорианан рузма|Григорианан]]{{•}} [[Исламан рузма|Исламан]]{{•}} [[Беттан-мелхан рузма|Беттан-мелхан]]{{•}} [[Мелхан рузма|Мелхан]]{{•}} [[Беттан рузма|Беттан]]{{•}} [[Епакта]]{{•}} {{нп5|Интеркаляци (хронологи)|Интеркаляци|en|Intercalation (timekeeping)}}{{•}} [[Високосан шо]]{{•}} [[Тропикан шо]]{{•}} [[Де-буьйса нисдалар]]{{•}} [[МалххӀоттар]]{{•}} [[ВорхӀ дийнан кӀира]]{{•}} [[КӀиран денош]]{{•}} [[КӀиран де лараран алгоритм]]{{•}} [[Вруцелето]] |корта7 = Археологи а, геологи а |могӀам7 = [[Дуьненайукъара стратиграфин комисси]]{{•}} [[Геохронологин шкала]]{{•}} [[Археологехь терахьаш хӀиттадар]] |корта8 = [[Хронологи астрономехь]] |могӀам8 = [[Nuclear time scale]]{{•}} [[Прецесси]]{{•}} [[Седарчийн хан]]{{•}} [[Галактикан шо]] |корта9 = [[:Категори:Хан йустаран барам|Хан йустаран барам]] |могӀам9 = [[Секунда]]{{•}} [[Минот]]{{•}} [[Сахьт]]{{•}} [[Де-буьйса]]{{•}} [[КӀира]]{{•}} [[Декада]]{{•}} [[Фортнайт]]{{•}} [[Бутт]]{{•}} [[Квартал (дустаран барам)|Квартал]]{{•}} [[Ах шо]]{{•}} [[Шо]]{{•}} [[Люстр]]{{•}} [[Итт шо]]{{•}} [[БӀешо]]{{•}} [[Эзар шо]]{{•}} {{Гочданза|:en:Saeculum|Секулум}}{{•}} [[Шейк (дустаран барам)|Шейк]] |корта10 = Хьажа иштта |могӀамӀ0 = [[Хронологи]]{{•}} [[Дохалла (философи)|Дохалла]]{{•}} [[Системан хан]]{{•}} [[Метрийн хан]]{{•}} {{iw|Менталан хан|Менталан хан|en|Mental chronometry}}{{•}} [[Таймкипер]]{{•}} [[Декретан хан]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Хан]] [[Категори:Навигацин кепаш:Дустаран барамаш]] [[Категори:Википеди:ТӀеэцна кепаш]] </noinclude> 88umarnydvjg1dt8f0svcg9zudpd88y 26549459 26549455 2026-10-15T22:40:23Z Takhirgeran Umar 1134 26549459 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Дустаран барамаш а, хенан стандарташ а |navbar = plain |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = {{{titlestyle|background:#dd9;}}} |корта = [[Хан йустаран барам|Дустаран барамаш а, хенан стандарташ а]] |сурт = |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = font-size:smaller; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь =[[Ӏилма|Ӏилманаш:]] [[Физика]], [[Истори]] ([[Хронологи|Шераш дагардар]]), [[Астрономи]], [[Геологи]], [[Палеонтологи]] |корта1 = Коьрта кхетамаш |groupstyle = {{{groupstyle|background:#cc9;}}} |могӀамӀ = '''[[Хан]]'''{{•}} [[Хронометри]]{{•}} [[Бараман шкала (хан)]]{{•}} [[Метрологи]] |корта2 = Дуьненайукъара стандарташ |могӀам2 ='''[[Дерригдуьненан координаци йина хан|Дерригдуьненан координаци йина хан (UTC)]]'''{{•}} [[Дерриг дуьненан хан|Дерриг дуьненан хан (UT)]]{{•}} [[Дуьненайукъара атоман хан|Дуьненайукъара атоман хан (TAI)]]{{•}} [[ISO 31-1]]{{•}} [[Дерриг дуьненан хан|DUT1]]{{•}} [[Координацин секунда]]{{•}} [[Дуьненайукъара Дуьне хьийзаран гӀуллакх|Дуьненайукъара Дуьне хьийзаран гӀуллакх (IERS)]]{{•}} [[Дуьненан хан|Дуьненан хан (TT)]]{{•}} [[Геоцентран координатан хан|Геоцентран координатан хан (TCG)]]{{•}} [[Барицентран координатан хан|Барицентран координатан хан (TCB)]]{{•}} [[Гражданийн хан]]{{•}} [[Хенан формат]] ([[Хенан 12-сахьтан формат|12-сахьтан (AM/PM)]]{{•}} [[Де-буьйсан хан|24-сахьтан]]){{•}} [[ISO 8601]]{{•}} [[Терахь хийцало аса]]{{•}} [[Меттигера мелхан хан]]{{•}} [[Сахьтан аса]]{{•}} [[Аьхкенан хан]]<!--{{•}} [[:en:Time offset]] -->{{•}} [[Асан хан]] |корта3 = Шираелла стандарташ |могӀам3 = [[Эфемеридан хан]]{{•}} [[Динамикан хан|Барицентран динамикан хан (TDB)]]{{•}} [[Гринвичаца йуккъера хан|Гринвичаца йуккъера хан (GMT)]]{{•}} [[Гринвичан меридиан]] |корта4 = [[Хан]] |могӀам4 = [[Меттиг-хан]]{{•}} [[Хронон]]{{•}}[[Космологин декада]]{{•}} [[Планкан мур]]{{•}} [[Планкан хан]]{{•}} [[T-симметри]]{{•}} [[Дустараллин теори]]{{•}} [[Релятивистан хенан йацйалар]]{{•}} [[Гравитацин цӀен дӀахиладар|Гравитацин хан йацйалар]]{{•}} [[Хенан чотйаран системаш]]{{•}} [[Дуьненан аса|Долара хан]]{{•}} [[Time domain]]{{•}} [[Цахедда хан]]{{•}} [[Дискретан хан]]{{•}} [[Абсолютан меттиг а, хан а]] |корта5 = [[Хорологи]] |могӀам5 = '''[[Сахьташ]]'''{{•}} [[Астрариум]]{{•}} [[Атоман сахьт]]{{•}} [[ГӀамаран сахьт]]{{•}} [[Хронометр]]{{•}} [[Радиосахьт]]{{•}} [[Мелхан сахьт]]{{•}} [[Пхьаьрсан доьхку сахьт]]{{•}} [[Хин сахьт]]{{•}} [[Сахьтийн истори]]{{•}} [[Хан нисйар]]{{•}} [[Complication]] |корта6 = '''[[Рузма]]''' |могӀам6 =[[Астрономин]]{{•}} [[Юлианан рузма|Юлианан]]{{•}} [[Керлаюлианан рузма|Керлаюлианан]]{{•}}[[Григорианан рузма|Григорианан]]{{•}} [[Исламан рузма|Исламан]]{{•}} [[Беттан-мелхан рузма|Беттан-мелхан]]{{•}} [[Мелхан рузма|Мелхан]]{{•}} [[Беттан рузма|Беттан]]{{•}} [[Епакта]]{{•}} {{нп5|Интеркаляци (хронологи)|Интеркаляци|en|Intercalation (timekeeping)}}{{•}} [[Високосан шо]]{{•}} [[Тропикан шо]]{{•}} [[Де-буьйса нисдалар]]{{•}} [[МалххӀоттар]]{{•}} [[ВорхӀ дийнан кӀира]]{{•}} [[КӀиран денош]]{{•}} [[КӀиран де лараран алгоритм]]{{•}} [[Вруцелето]] |корта7 = Археологи а, геологи а |могӀам7 = [[Дуьненайукъара стратиграфин комисси]]{{•}} [[Геохронологин шкала]]{{•}} [[Археологехь терахьаш хӀиттадар]] |корта8 = [[Хронологи астрономехь]] |могӀам8 = [[Nuclear time scale]]{{•}} [[Прецесси]]{{•}} [[Седарчийн хан]]{{•}} [[Галактикан шо]] |корта9 = [[:Категори:Хан йустаран барам|Хан йустаран барам]] |могӀам9 = [[Секунда]]{{•}} [[Минот]]{{•}} [[Сахьт]]{{•}} [[Де-буьйса]]{{•}} [[КӀира]]{{•}} [[Декада]]{{•}} [[Фортнайт]]{{•}} [[Бутт]]{{•}} [[Квартал (дустаран барам)|Квартал]]{{•}} [[Ах шо]]{{•}} [[Шо]]{{•}} [[Люстр]]{{•}} [[Итт шо]]{{•}} [[БӀешо]]{{•}} [[Эзар шо]]{{•}} {{Гочданза|:en:Saeculum|Секулум}}{{•}} [[Шейк (дустаран барам)|Шейк]] |корта10 = Хьажа иштта |могӀам10 = [[Хронологи]]{{•}} [[Дохалла (философи)|Дохалла]]{{•}} [[Системан хан]]{{•}} [[Метрийн хан]]{{•}} {{iw|Менталан хан|Менталан хан|en|Mental chronometry}}{{•}} [[Таймкипер]]{{•}} [[Декретан хан]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Хан]] [[Категори:Навигацин кепаш:Дустаран барамаш]] [[Категори:Википеди:ТӀеэцна кепаш]] </noinclude> 86klsqu0xtg3oh2zjufax2h6a80mkvy 26549460 26549459 2026-10-15T22:42:03Z Takhirgeran Umar 1134 26549460 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Дустаран барамаш а, хенан стандарташ а |navbar = plain |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = {{{titlestyle|background:#dd9;}}} |корта = [[Хан йустаран барам|Дустаран барамаш а, хенан стандарташ а]] |сурт = |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = font-size:smaller; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь =[[Ӏилма|Ӏилманаш:]] [[Физика]], [[Истори]] ([[Хронологи|Шераш дагардар]]), [[Астрономи]], [[Геологи]], [[Палеонтологи]] |корта1 = Коьрта кхетамаш |groupstyle = {{{groupstyle|background:#cc9;}}} |могӀамӀ = '''[[Хан]]'''{{•}} [[Хронометри]]{{•}} [[Бараман шкала (хан)]]{{•}} [[Метрологи]] |корта2 = Дуьненайукъара стандарташ |могӀам2 ='''[[Дерригдуьненан координаци йина хан|Дерригдуьненан координаци йина хан (UTC)]]'''{{•}} [[Дерриг дуьненан хан|Дерриг дуьненан хан (UT)]]{{•}} [[Дуьненайукъара атоман хан|Дуьненайукъара атоман хан (TAI)]]{{•}} [[ISO 31-1]]{{•}} [[Дерриг дуьненан хан|DUT1]]{{•}} [[Координацин секунда]]{{•}} [[Дуьненайукъара Дуьне хьийзаран гӀуллакх|Дуьненайукъара Дуьне хьийзаран гӀуллакх (IERS)]]{{•}} [[Дуьненан хан|Дуьненан хан (TT)]]{{•}} [[Геоцентран координатан хан|Геоцентран координатан хан (TCG)]]{{•}} [[Барицентран координатан хан|Барицентран координатан хан (TCB)]]{{•}} [[Гражданийн хан]]{{•}} [[Хенан формат]] ([[Хенан 12-сахьтан формат|12-сахьтан (AM/PM)]]{{•}} [[Де-буьйсан хан|24-сахьтан]]){{•}} [[ISO 8601]]{{•}} [[Терахь хийцало аса]]{{•}} [[Меттигера мелхан хан]]{{•}} [[Сахьтан аса]]{{•}} [[Аьхкенан хан]]<!--{{•}} [[:en:Time offset]] -->{{•}} [[Асан хан]] |корта3 = Шираелла стандарташ |могӀам3 = [[Эфемеридан хан]]{{•}} [[Динамикан хан|Барицентран динамикан хан (TDB)]]{{•}} [[Гринвичаца йуккъера хан|Гринвичаца йуккъера хан (GMT)]]{{•}} [[Гринвичан меридиан]] |корта4 = [[Хан]] |могӀам4 = [[Меттиг-хан]]{{•}} [[Хронон]]{{•}}[[Космологин декада]]{{•}} [[Планкан мур]]{{•}} [[Планкан хан]]{{•}} [[T-симметри]]{{•}} [[Дустараллин теори]]{{•}} [[Релятивистан хенан йацйалар]]{{•}} [[Гравитацин цӀен дӀахиладар|Гравитацин хан йацйалар]]{{•}} [[Хенан чотйаран системаш]]{{•}} [[Дуьненан аса|Долара хан]]{{•}} [[Time domain]]{{•}} [[Цахедда хан]]{{•}} [[Дискретан хан]]{{•}} [[Абсолютан меттиг а, хан а]] |корта5 = [[Хорологи]] |могӀам5 = '''[[Сахьташ]]'''{{•}} [[Астрариум]]{{•}} [[Атоман сахьт]]{{•}} [[ГӀамаран сахьт]]{{•}} [[Хронометр]]{{•}} [[Радиосахьт]]{{•}} [[Мелхан сахьт]]{{•}} [[Пхьаьрсан доьхку сахьт]]{{•}} [[Хин сахьт]]{{•}} [[Сахьтийн истори]]{{•}} [[Хан нисйар]]{{•}} [[Complication]] |корта6 = '''[[Рузма]]''' |могӀам6 =[[Астрономин]]{{•}} [[Юлианан рузма|Юлианан]]{{•}} [[Керлаюлианан рузма|Керлаюлианан]]{{•}}[[Григорианан рузма|Григорианан]]{{•}} [[Исламан рузма|Исламан]]{{•}} [[Беттан-мелхан рузма|Беттан-мелхан]]{{•}} [[Мелхан рузма|Мелхан]]{{•}} [[Беттан рузма|Беттан]]{{•}} [[Епакта]]{{•}} {{нп5|Интеркаляци (хронологи)|Интеркаляци|en|Intercalation (timekeeping)}}{{•}} [[Високосан шо]]{{•}} [[Тропикан шо]]{{•}} [[Де-буьйса нисдалар]]{{•}} [[МалххӀоттар]]{{•}} [[ВорхӀ дийнан кӀира]]{{•}} [[КӀиран денош]]{{•}} [[КӀиран де лараран алгоритм]]{{•}} [[Вруцелето]] |корта7 = Археологи а, геологи а |могӀам7 = [[Дуьненайукъара стратиграфин комисси]]{{•}} [[Геохронологин шкала]]{{•}} [[Археологехь терахьаш хӀиттадар]] |корта8 = [[Хронологи астрономехь]] |могӀам8 = [[Nuclear time scale]]{{•}} [[Прецесси]]{{•}} [[Седарчийн хан]]{{•}} [[Галактикан шо]] |корта9 = [[:Категори:Хан йустаран барам|Хан йустаран барам]] |могӀам9 = [[Секунда]]{{•}} [[Минот]]{{•}} [[Сахьт]]{{•}} [[Де-буьйса]]{{•}} [[КӀира]]{{•}} [[Декада]]{{•}} [[Фортнайт]]{{•}} [[Бутт]]{{•}} [[Квартал (дустаран барам)|Квартал]]{{•}} [[Ах шо]]{{•}} [[Шо]]{{•}} [[Люстр]]{{•}} [[Итт шо]]{{•}} [[БӀешо]]{{•}} [[Эзар шо]]{{•}} [[Секулум]]{{•}} [[Шейк (дустаран барам)|Шейк]] |корта10 = Хьажа иштта |могӀам10 = [[Хронологи]]{{•}} [[Дохалла (философи)|Дохалла]]{{•}} [[Системан хан]]{{•}} [[Метрийн хан]]{{•}} {{iw|Менталан хан|Менталан хан|en|Mental chronometry}}{{•}} [[Таймкипер]]{{•}} [[Декретан хан]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Хан]] [[Категори:Навигацин кепаш:Дустаран барамаш]] [[Категори:Википеди:ТӀеэцна кепаш]] </noinclude> ohv3av1shg3sha08ol56gz2m04dc4g4 10 198314 26549447 2599214 2026-10-15T22:31:42Z Takhirgeran Umar 1134 26549447 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Аргентинан президенташ |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:{{бос|Аргентина}}; |корта = [[Файл:Flag of Argentina.svg|20px]] [[Аргентинан президенташ]] |сурт = [[Файл:Standard of the President of Argentina Afloat.svg|100px]] |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатl =" нагахьсанна кхин долу хатlи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = background:{{бос|Аргентина}}; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = Лакхара урхалчаш <br /> (1816—1820) |могӀам1 = <div> {{nobr|[[Посадас, Хервасио Антонио де|Посадас Хервасио]] •}} {{nobr|[[Альвеар, Карлос Мария де|Альвеар Карлос Мария]] •}} {{nobr|[[Альварес Томас, Игнасио|Альварес Томас Игнасио]] •}} {{nobr|[[Пуэйрредон, Хуан Мартин де|Пуэйрредон Хуан Мартин]] •}} {{nobr|[[Рондо, Хосе|Рондо Хосе]] •}} {{nobr|[[Агирре, Хуан Педро|Агирре Хуан Педро]] }} </div> |корта2 = Президенташ (1826—1827) |могӀам2 = <div> {{nobr|[[Ривадавия, Бернардино|Ривадавия Бернардино]] •}} {{nobr|[[Лопес и Планес, Висенте|Лопес-и-Планес Алехандро Висенте]] }} </div> |корта3 = Буэнос-Айресан <br /> провинцийн губернаторш (1827—1854) |могӀам3 = <div> {{nobr|[[Росас, Хуан Мануэль де|Росас Хуан Мануэль]] •}} {{nobr|[[Балькарсе, Хуан Рамон|Балькарсе Хуан Рамон]] •}} {{nobr|[[Вьямонте, Хуан Хосе|Вьямонте Хуан Хосе]] •}} {{nobr|[[Маса, Мануэль Висенте|Маса Мануэль Висенте]] •}} {{nobr|[[Уркиса, Хусто Хосе де|Уркиса Хусто]] }} </div> |корта4 = Президенташ (1854 шарахь дуьйна) |могӀам4 = <div> {{nobr|[[Уркиса, Хусто Хосе де|Уркиса Хусто]] •}} {{nobr|[[Дерки, Сантьяго|Дерки Сантьяго]] •}} {{nobr|[[Педернера, Хуан Эстебан|Педернера Хуан Эстебан]] •}} {{nobr|[[Митре, Бартоломе|Митре Бартоломе]] •}} {{nobr|[[Сармьенто, Доминго Фаустино|Сармьенто Доминго Фаустино]] •}} {{nobr|[[Авельянеда, Николас|Авельянеда Николас]] •}} {{nobr|[[Рока, Хулио|Рока Хулио]] •}} {{nobr|[[Хуарес Сельман, Мигель|Хуарес Сельман Мигель]] •}} {{nobr|[[Пеллегрини, Карлос|Пеллегрини Карлос]] •}} {{nobr|[[Саэнс Пенья, Луис|Саэнс Пенья Луис]] •}} {{nobr|[[Урибуру, Хосе Эваристо|Урибуру Хосе Эваристо]] •}} {{nobr|[[Кинтана, Мануэль (президент)|Кинтана Мануэль]] •}} {{nobr|[[Фигероа Алькорта, Хосе|Фигероа Алькорта Хосе]] •}} {{nobr|[[Саэнс Пенья, Роке|Саэнс Пенья Роке]] •}} {{nobr|[[Пласа, Викторино де ла|де ла Пласа Викторино]] •}} {{nobr|[[Иригойен, Иполито|Иригойен Иполито]] •}} {{nobr|[[Альвеар, Марсело Торкуато де|де Альвеар Марсело Торкуато]] •}} {{nobr|[[Иригойен, Иполито|Иригойен Иполито]] •}} {{nobr|[[Урибуру, Хосе Феликс|Урибуру Хосе Феликс]] •}} {{nobr|[[Хусто, Агустин Педро|Хусто Агустин Педро]] •}} {{nobr|[[Ортис, Роберто Мария|Ортис Роберто Мария]] •}} {{nobr|[[Кастильо, Рамон|Кастильо Рамон]] •}} {{nobr|[[Росон, Артуро|Роусон Артуро]] •}} {{nobr|[[Рамирес, Педро Пабло|Рамирес Педро Пабло]] •}} {{nobr|[[Фаррель, Эдельмиро Хулиан|Фаррель Эдельмиро Хулиан]] •}} {{nobr|[[Перон, Хуан Доминго|Перон Хуан Доминго]] •}} {{nobr|[[Лонарди, Эдуардо|Лонарди Эдуардо]] •}} {{nobr|[[Арамбуру, Педро Эухенио|Арамбуру Педро Эухенио]] •}} {{nobr|[[Фрондиси, Артуро|Фрондиси Артуро]] •}} {{nobr|[[Гидо, Хосе Мария|Гидо Хосе Мария]] •}} {{nobr|[[Ильиа, Артуро Умберто|Ильиа Артуро Умберто]] •}} {{nobr|[[Онганиа, Хуан Карлос|Онганиа Хуан Карлос]] •}} {{nobr|[[Левингстон, Роберто Марсело|Левингстон Роберто]] •}} {{nobr|[[Лануссе, Алехандро Агустин|Лануссе Алехандро]] •}} {{nobr|[[Кампора, Эктор Хосе|Кампора Эктор Хосе]] •}} {{nobr|[[Ластири, Рауль Альберто|Ластири Рауль Альберто]] •}} {{nobr|[[Перон, Хуан Доминго|Перон Хуан Доминго]] •}} {{nobr|[[Мартинес де Перон, Исабель|Мартинес де Перон Исабель]] •}} {{nobr|[[Видела, Хорхе Рафаэль|Видела Хорхе Рафаэль]] •}} {{nobr|[[Виола, Роберто Эдуардо|Виола Роберто Эдуардо]] •}} {{nobr|[[Лакосте, Карлос|Лакосте Карлос]] •}} {{nobr|[[Галтьери, Леопольдо|Галтьери Леопольдо]] •}} {{nobr|[[Сен-Жан, Альфредо|Сен-Жан Альфредо]] •}} {{nobr|[[Биньоне, Рейнальдо|Биньоне Рейнальдо]] •}} {{nobr|[[Альфонсин, Рауль|Альфонсин Рауль]] •}} {{nobr|[[Менем, Карлос|Менем Карлос]] •}} {{nobr|[[Де ла Руа, Фернандо|де ла Руа Фернандо]] •}} {{nobr|[[Пуэрта, Рамон|Пуэрта Рамон]] •}} {{nobr|[[Родригес Саа, Адольфо|Родригес Саа Адольфо]] •}} {{nobr|[[Каманьо, Эдуардо|Каманьо Эдуардо]] •}} {{nobr|[[Дуальде, Эдуардо|Дуальде Эдуардо]] •}} {{nobr|[[Киршнер, Нестор|Киршнер Нестор]] •}} {{nobr|[[Фернандес де Киршнер, Кристина|Фернандес де Киршнер Кристина]] •}} {{nobr|[[Макри, Маурисио|Макри Маурисио]]}} </div> |лахахь_хатӀ = background:{{бос|Аргентина}}; text-align:center |лахахь =[[Каса Росада]]{{•}} [[Кинта де Оливос]] }}<noinclude> {{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||[[Категори:Аргентинан президенташ]]}}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Аргентина]] [[Категори:Навигацин кепаш:Аргентина]] [[Категори:Кепаш:Президентийн исписка|Аргентина]] </noinclude> k541sr5g7zqpv181vdys3xziwcf9kfa 0 198548 26549432 19957070 2026-10-15T22:17:29Z Takhirgeran Umar 1134 26549432 wikitext text/x-wiki {{Историн пачхьалкх |цӀе = ГӀебарта, ГӀебартойн олалла, ГӀебартойн мохк |цера шаьш йоккху цӀе= {{lang-kbd|Къэбэрдей}} |кхоьллина = |дӀайаьккхина = |s1 = |flag_s1 = |байракх= |хӀост = Kabarda3.gif |карта = Kabarda_map_1880s_(Janovsky_collection).jpg |коьрта гӀала= |мотт = [[ГӀебартойн-чергазийн мотт|чергазийн меттан]] [[ГӀебартойн мотт|гӀебартойн меттадакъа]] |ахча= |ТӀаьхье= |урхаллин_тайпа = |майда= |бахархой = |Мур1 = |ТерахьӀ = |ШоӀ = |Мур2 = |Терахь2 = |Шо2 = |Мур3 = |Терахь3 = |Шо3 = |Мур4 = |Терахь4 = |Шо4 = |Мур5 = |Терахь5 = |Шо5 = |Мур6 = |Терахь6 = |Шо6 = |кхин тӀе_параметр2 = |параметран_чулацам2 = |до = |д2 = |д3 = |д4 = |д5 = |д6 = |д7 = |тӀаьхьа= Россин импери |п2 = Хенан правительство |п3 = |п4 = |п5 = |п6 = |п7 = }} '''ГӀебарта''' ({{lang-kbd|Къэбэрдей}}) — [[Къилбаседа Кавказ]]ан йуккъерчу декъера историн область. == Локализаци == «ГӀебарта» олуш болу мехко, тайп-тайпанчу историн муьрашкахь дӀалаца тарлора тайп-тайпана областаш, ткъа истори кхоьллина автораш дукха хьолахь шайн хетачу агӀора гайта тарлора цуьнан меттиг Къилбаседа Кавказан картин тӀехь. ГӀебартойн бахархойх а, дозанех а лаьцна дукха хаамаш битина оьрсийн историн тептарша. «[[Йоккха Чертежан жайна|Йоккха Чертежан жайница]]» ([[Оьрсийн пачхьалкх|Оьрсийн]] а, луларчу пачхьалкхийн а XVI бӀешеран чеккхенгара XVII бӀешо долалучу муьрера карта дийцар) ГӀебарта лаьттара [[Терк]]ан аьрру берда тӀехь ''Ардан'' (хӀинца [[Ардон (хи)|Ардон]]) а, ''Кизыл'' (хӀинца [[Аргудан (хи)|Аргудан]]?) а хишна йукъахь: {{цитатин йуьхьиг}} «''Ткъа лахахь Теркаца'', Теркан аьрру агӀора, ГӀебарта.<br /> ''Ткъа ГӀебартахь кхета лаьмнашкара Терках Ардан ''[Ардон]'' хи, иза 50 [[чаккхарма]]'' (1,06 км) ду.<br /> ''Ткъа Теркан лакхара, Кура хин тӀиера, ГӀебарта, Ардан хин тӀе кхаччалц 170 чаккхарма; ткъа Ардан хин тӀиера 20 чаккарма генахь Терках кхета Агер; ткъа Агерал лахахь Терках кхета [[Урух (хи)|Урюх]] ''[Урух]'' хи, Агер тӀиера 20 чаккхарма.''<br /> ''Ткъа Урюх хинал лахахь Терках кхетта Кизыл ''[Аргудан?]'' хи, Урюх тӀиера 20 чаккхарма.''<br /> ''Ткъа охьанехьа Теркаца оцу хиш чухула 60 чаккхарма, ткъа оцу хишна лакха лаьмнашка 50 чаккхарма.<br /> ''Ткъа ГӀебартара, Киз-хин тӀиера охьа Теркаца, КӀайн хин хикхоче ''[[Малка (хи)|Малкин]] тӀиера [[Еха-ГӀала]]ра хикхоче?]'', 60 чаккхарма …''» (лл. 65, 65 об.)<ref>Книга Большому Чертежу. — С. 90.</ref><br /> {{цитатин чаккхе|хьост=«Книга Большому Чертежу» (1627 год)<ref group="~">Расстояния, указанные в «[[Книга Большому Чертежу|Книге Большому Чертежу]]», часто не совсем точны, так как нужно учитывать уровень картографии того времени, а также возможность наличия ошибок. Например, в ней сообщается, что «''… от [[Тарки|Торков]] ''[Тарки]'' до усть реки Терка до [[Тюмень (Северный Кавказ)|Тюменского города]] 180 верст''», а ниже по тексту такое же расстояние указано уже до более дальнего объекта: «''От Тюменского же морем до [[Дербент]]а города до [[Каспийские ворота|Железных ворот]] 180 верст.''» ([[Книга Большому Чертежу]] / Подготовка к печати и редакция [[Сербина, Ксения Николаевна|К. Н. Сербиной]]. — {{comment|М.|Москва}}-{{comment|Л.|Ленинград}}: [[Издательство АН СССР]], 1950. — С. 90, 146 (лл. 64 об.; текст согласно списку № 1330, 163 об.)).</ref>}} Гайтинчу мехкашна къилбаседехьа, Малка, [[Баксан (хи)|Баксан]], [[Чегем (хи)|Чегем]], [[Черек]] хишшан кӀошташкахь, «Йоккха Чертежан жайно» дуьйцу «''Пятигорскан чергазийн мохк''», амма бийцина цу тӀехь мехкаш йукъудагӀара кхузахь тӀехьуо кхоллаеллачу областан [[Йоккха ГӀебарта]]н<ref>''[[Кушева, Екатерина Николаевна|Кушева Е. Н.]]'' Народы Северного Кавказа и их связи с Россией. — {{comment|М.|Москва}}: [[Издательство АН СССР]], 1963. — С. 146.</ref>. == Истори == ГӀебартойн историн махкахь карийна йолу оьздангаллин шира иэсаш [[Майкопан оьздангалла|майкопан оьздангаллера]] йу, иза лаьттина вайн эрал IV эзар шо хьалха. ХӀинцалера талламчаша гучудаьккхина, [[абхазо-адыгийн къаьмнаш]] и оьздангалла лелийначера тӀаьхье хилар<ref>[http://zihia.narod.ru/hatty_hotko.htm Самир Хотко: ЧЕРКЕССКИЙ ИСТОРИКО-КУЛЬТУРНЫЙ ТИП. История ЧЕРКЕСИИ в средние века и новое время]</ref>. И оьздангалла лелочара шайн лар йитина Къилбаседа Кавказан тӀехьуо йукъаевллачу [[Къилбаседа Кавказан оьздангалла|къилбаседакавказан]], [[Кубань тӀиера оьздангалла|кубань тӀиера]], [[Кобанан оьздангалла|кобанан]] оьздангаллашкахь<ref name="Е.И.К.">{{книга |автор = Крупнов Е. И. |часть = Памятники Кобанской культуры Северного Кавказа |заглавие = Древняя история Северного Кавказа |место = М. |издательство = [[Наука (издательство)|«Наука»]] |год = 1960 }}</ref>. 1-чу эзар шарашна йуккъехь доккхаха долу адыгийн дакъа гуннаш дӀатеттира. XIII—XV бӀешерашкахь хаало йухаберзар Йуккъерачу Кавказ йистте, цуьнан жамӀ ГӀебарта кхоллаялар хилира — ша долу политикин дакъа, кхолладелира гӀебартойн къам<ref name="Ту">[http://www.hrono.ru/etnosy/etnos_k/kabardincy.php Кабардинцы] // [[Народы и религии мира. Энциклопедия]]. М., 2000, с. 207—208</ref>. == XVI-XVIII бӀешераш == XVI—XVIII бӀешерашкахь гӀебартойн элашна ясакъ луш дара цхьадолу лулара къаьмнаш. Латтош дара ширачу кепара Ӏедал: къоман гуламаш, къайлаха [[боьршачеран барташ]]<ref name="Ту" />. Россин истории язъечара гӀебартойх [[касогаш]] олура, ткъа тӀаьхьуо пятигорскан чергазий. ГӀебартойн касоги боху цӀе йисина хӀирашкахь а, сванашкахь а. [[Адыгаш]] хьалха а, хӀинца а «ГӀебарта» дашца кхетадо тӀехь къаьстина [[гӀебартой]] баьхна Чергазийчоьнан дакъа . Иштта [[шапсугаш]] бехара Шапсугехь, [[абадзехаш]] бехара Абедзехех и дерриг мехкаш [[Чергазийчоь]]нан йукъахь дара. [[XVI бӀешо|XVI бӀешарахь]] адыгаш, царна йукъахь ГӀебарта а [[Хункар-мохк]] а, цуьнан вассалан — ГӀирман ханаллин а Ӏаткъаман сферин йукъабахара. Россин историно тешалла до, ГӀебарто а, [[Москохан олалла|Москохан олалло]] а XVI бӀешарахь шайна тӀехь цхьатерра [[ГӀебартан гӀирма-ногӀийн тӀелетарш|ГӀирман ханаллин сов болу тӀеман Ӏаткъам]] зийра. Цуьнан жамӀ хилира йукъарчу мостагӀчун дуьхьала ницкъаш цхьаьнатохар, цундела 1561 шарахь [[Иван Грозни]]с ялийра гӀараваьллачу гӀебартойн элин [[Темрюк (гӀебартойн эла)|Идаров Темрюкан]] йоӀ — Идархэ Гуашеней, Москохахь керста йинчул тӀаьхьа хилира [[Мария Темрюковна|паччахь-аьзни Мария]]. ИдаровгӀеран тайп-тайпана тӀаьхьенаш оьрсийн гӀуллакхе боьлхура, царна йелира фамили «[[Черкасски|ЧеркасскигӀара]]», цара йолийра йуьхьиг цхьайолчу оьрсийн а, полякийн а элийн фамилийн. === Чоьхьара процессаш === Оцу хенахь ГӀебарта йекъна хилла ИналгӀеран кхаа цӀенна йукъахь: КайтукингӀар (Къейтыкъуейхэ), ИдаровгӀар (Идархэ), ТлостановгӀар (Лъостэнейхэ). XVII бӀешерашна йуккъехь КайтукингӀеран цӀийно аратеттира ИдаровгӀеран цӀа лахарчу Теркан тӀе (СунчалеевичгӀера-ЧеркасскигӀера олалла), ткъа ТлостановгӀеран цӀа Теркан-Соьлжан хишна йукъа. КайтукингӀеран цӀийно доладо мехкан (оцу хенахь дуьйна ГӀебарта ала мегар ду) арахьарчу хьосташкахь цӀе йелира — «Йоккха ГӀебарта» («Лакхара»), къастош «Жимачу ГӀебартах», авторш цкъа а политикин цхьаалла хилла боцу Теркан-Соьлжан хишна йукъара Талостанаш а, Джыляхстанаш а цхьаьнатуху. Йоккха ГӀебарта XVII бӀешеран шолгӀачу декъехь йекъна хилла кхаа вешийна йукъахь, уьш хилира кхаа (тӀаьхьуо деа) элийн дай: [[ХӀатӀахьужукгӀар]] (ХьэтӀохъущыкъуейхэ), [[МусостгӀар]] (Мысостхэ), [[ДжамботгӀар]] (Джамботхэ), тӀаьххьарнаш бекъабелира [[XVIII бӀешо|XVIII бӀешарахь]] [[КъайтыкгӀар]]на (Къейтыкъуейхэ) а, [[БекмырзгӀар]]на (Бэчмырзэхэ) а. == XVIII-XIX бӀешераш == 1708 шарахь гӀебартхоша толам баьккхира [[Канжалан тӀом|Канжалан тӀамехь]] ГӀирма ханаллин эскаршна тӀехь, цул тӀаьхьа ГӀебартан ГӀирма тӀелетар сецира. XVIII бӀешо чекхдолуш ГӀебартан боккха мохк бара. Цуьнан махкахула чекхдовлура ладаме некъаш ТӀехьарчу Кавказе. Россин историка В. А. Поттос дуьцу: «ГӀебартан Ӏаткъам боккха бара, иза гора гонахьарчу къаьмнаша цаьргара схьаоьцучу духаршца, герзаца, гӀиллакхашца, амалашца. Дешнаш „иза кечвелла…“, йа „иза гӀебарто санна вогӀу“ бохург боккха хастам бара лулахойн къаьмнашна йукъахь», «ГӀебартой карийра оьрсашна дика ларабезаш ладаме мостагӀий. Кавказехь церан Ӏаткъам боккха бара…» 1763 шарахь Жимачу ГӀебартахь [[Россин импери]]с йан йолийра [[Мазалк]] гӀап. Император-аьзнис [[Екатерина II|Екатерина II-гӀачо]] 1764 шарахь тӀеэцначу гӀебартойн векалш, гӀап йар сацадар тӀедожийра, амма цуо жоп ца делира царна. Паччахьан Ӏедало, Туркойчоьнца дина Адрианополан трактат тӀетуьйжуш, кхайкхийра чергазийн латташна йолу шайн бакъо. [[Файл:Kabarda4.gif|right|thumb|200px|ГӀебартойн элийн хӀост паччахьан Алексей Михайловичан «Титулярникехь»]] 1778 шарахь гӀебартойн элий реза ца хилар гучуделира дуьххьарчу гӀаттамца, уьш дуьхьала бара оьрсий ГӀебартан мехка тӀехь хиларна. Оццу шарахь гӀаттам охьатаӀийра инарлас И.Якобис, цуо ГӀебартан тӀе йоккха контрибуции йожийра, къедина йолу гӀебартойн къам. ГӀебартан махкара тӀом чӀагӀбелира 1794 а, 1804 шерашкахь. ТӀехьарчо чӀогӀа ницкъ бира гӀебартойн къомана. ТӀемо бен ницкъо а, схьадаьхначу латташ а, чӀогӀа дарделла ГӀебартан къам йуха а гӀаьттира 1810 шарахь. Керла таӀзаран экспедицица, гӀаттам охьатаӀийра инарла Булгаковс. Цу тӀе 1811 шарахь угар чӀогӀа ницкъ Жима ГӀебартан бира, иза иштта а ясъелла йара хилла Ӏаьржа ун бахьнехь. Цуьнан таIзаран экспедицин жамӀ хилира 200 йурт а, 9585 цӀа а дагор хилира, цу тӀе и болх талорашца а бира. 1822 шарахь тӀаьххьара гӀаьттинчу ГӀебартана тӀелетира инарла [[Ермолов, Алексей Петрович|А.Ермолов]]. Ӏаьржачу уьнан эпидемеш гӀелйина, бахархойн доккхаха долу дакъа Нохчийчу а, Малхбузен Чергазийчу а дӀабахана, ГӀебарта къаръелла йара. 1763 шарахь дов долалуш доккхачу адыгийн 300 эзар сов хиллачу субэтносах, 1822 шо чекхдолуш висира 30 эзар стаг. 1825 шарахь ГӀебарта тӀаьххьара йукъатуьйхира Россин империн. Амма гӀебартойн цхьа дакъа Кубань дехьа «Хажретан ГӀебарта» («Едда ГӀебарта») кхоьллина тӀом беш дара оьрсийн эскаршца. ГӀовттамхойн дакъа кхелхира хӀинцций бен тӀом чӀагӀлуш боцучу Нохчийчу а, ДегӀастане а. Кавказан тӀом чекхболуш а, иза официалан чекхбаьлчи а (1861—1867 шерашкахь) бӀенаш эзаршкахь адыгаш арабехира Ӏусманан импери, иза йаккхий масштабера чергазийн мухажаралла йара. ГӀебартах, Россин импери йукъатоьхначул тӀаьхьа ала долийра [[Теркан область|Теркан областан]] ГӀебартойн (тӀаьхьуо Нальчикан) гуо. Россин императорийн даржашна йукъахь тӀекхийтира могӀа «ГӀебартойн мехкан паччахь». == Керла истори == [[ССРС]] ГӀебартойн мохк [[ГӀебартойн-Балкхаройчоь|ГӀебартойн-Балкхаройчоь АО, тӀаьхьа АССР]] дакъа хилира. [[ССРС йохар|ССРС йухуш]] [[суверенитетийн парад]]ан муьрехь ГӀебартой-Балкхаройчоь йекъа а йекъна ГӀебарта ша йолу республика йан гӀиртира, тӀехьонца цхьаьна кхетар йолуш адыгийн къаьмнаш деха [[Адыгей]]ца а, [[Чергазийчоь]]нца а, ткъа иза къаста тарлора [[Кхарачой-Чергазийчоь]]нах. Цу тӀе Чергазийн Конгресс тӀаьхьуо, дерриг латтанаш исторехь Чергазийчоьнан хилладолу, цхьаьнатоха гӀертара, йа чергазий беха — [[Адыгей]], [[ГӀебартойн-Балкхаройчоь]]нан гӀебартойн (къилбаседа) дакъа, [[Кхарачой-Чергазийчоь]]нан чергазийн (къилбаседа) дакъа — цӀе йолуш Адыгийн Республика йа Республика Чергазийчоь. Амма законе ца делира, ГӀебарта йисира ГӀебартой-Балкхаройн АССР (1992 шарахь дуьйна [[ГӀебартойн-Балкхаройн Автономин Советийн Социалистийн Республика|ГӀебартой-Балкхаройн Республика]]) дакъа. == Билгалдахарш == ;Комментареш {{Билгалдахарш|group="~"}} ;Хьосташ {{Билгалдахарш|2}} == Хьажоргаш == * {{ВТ-ЭСБЕ|Кабарда|А. Ф. С.}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Кабардинцы|К.}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Черкесы|Л. Ш.}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Черкасские}} * Думанов Х. М. [http://www.djeguako.ru/content/view/260/1/ Территория и расселение кабардинцев и балкарцев в XVIII — начале XX веков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203030429/http://www.djeguako.ru/content/view/260/1/ |date=2013-12-03 }} * Бейтуганов С. Н. [http://www.djeguako.ru/content/view/337/50/ - Кабардинские фамилии: истоки и судьбы] * David Rumsey Historical Map Collection. [http://www.davidrumsey.com/directory/where/Caucasus/ Historic Maps of Caucasus] {{ref-en}} * ВОСТОЧНАЯ ЛИТЕРАТУРА: средневековые исторические источники Востока и Запада. [http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/kavkaz.html КАВКАЗ] * [http://www.djeguako.ru/ '''Культурный центр ДжэгуакӀуэ:''' история адыгов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201093347/http://www.djeguako.ru/ |date=2008-12-01 }}. {{Чергазий}} [[Категори:Чергазийн истори]] [[Категори:Россин историн областаш]] [[Категори:Теркан область]] ig617yu8h81hndjf66je8vu2i7xe86o 10 198552 26549429 2610852 2026-10-15T22:14:32Z Takhirgeran Umar 1134 26549429 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Чергазий |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:#ccccff; |корта = [[Адыгаш]] |сурт = |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = background:#ccccff; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = background: #FFF; |шала_хатӀ = background: #F7F7F7; |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = [[Адыгийн оьздангалла|Оьздангалла]] |могӀамӀ = [[Адыгийн литература|Литература]] • [[Адыгийн музыка|Музыка]] • [[Адыгийн кухни|Кухни]] • [[Адыгийн цӀераш|ЦӀераш]] • [[Адыгийн мифологи|Мифологи]] • [[Адыгийн къоман духар|Духар]] |корта2 = [[Адыгийн диаспора|Адыгаш пачхьалкхашкахула]] |могӀам2 = [[Шемара чергазий|Шема]] • [[Туркойчура чергазий|Туркойчоь]] • [[Ливера чергазий|Ливи]] • [[Мисрара чергазий|Мисар]] • [[Урданера чергазий|Урдане]] • [[Израилера чергазий|Израиль]] |корта3 = Къаьмнаш |могӀам3 = [[Адыгейхой]] <small>[[Абадзехаш]] • [[Адамийш]] • [[Бжедугаш]] • [[Гуайе]] • [[ЕгерукаевгӀар]] • [[ЖанеевгӀар]] • [[Мамхегаш]] • [[ТемиргоевгӀар]]</small> • [[Шапсугаш]] • [[БесленеевгӀар]] • [[ГӀебартой]] • [[Натухайш]] • [[Хатукайш]]<br /><small>[[Тубахой]] • [[Чебсин]]аш• [[Френккардашаш]]</small> (хӀудайнарш) |корта4 = [[Адыгийн меттанаш]] |могӀам4 = [[Адыгейн мотт]] • [[ГӀебартой-чергазийн мотт]] |корта5 = Истори |могӀам5 = [[Керкеташ]] • [[Зихаш]] • [[Касоги]] • [[Френккардашаш|Чергазий-католикаш]] • [[Бурджиташ]] • [[ГӀебарта]] • [[Бзиюкан тӀом]] • [[Чергазийн мухажиралла]] |корта6 = Кхин дерг |могӀам6 = [[Чергазийн тезетан де|Тезетан де]] • [[Дуьненаюкъара чергазийн ассоциаци|Адыгэ хасэ]] • [[Адыгийн дин]] • [[АдыгашӀамор]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацина кепаш|Чергазий]] [[Категори:Кавказан къаьмнийн кепаш]] </noinclude> ags2y4wt4c35s2jva99xl7gbg4n6jrg 26549431 26549429 2026-10-15T22:16:15Z Takhirgeran Umar 1134 26549431 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Чергазий |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:#ccccff; |корта = [[Адыгаш]] |сурт = |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = background:#ccccff; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = background: #FFF; |шала_хатӀ = background: #F7F7F7; |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = [[Адыгийн оьздангалла|Оьздангалла]] |могӀамӀ = [[Адыгийн литература|Литература]] • [[Адыгийн музыка|Музыка]] • [[Адыгийн кухни|Кухни]] • [[Адыгийн цӀераш|ЦӀераш]] • [[Адыгийн мифологи|Мифологи]] • [[Адыгийн къоман духар|Духар]] |корта2 = [[Адыгийн диаспора|Адыгаш пачхьалкхашкахула]] |могӀам2 = [[Шемара чергазий|Шема]] • [[Туркойчура чергазий|Туркойчоь]] • [[Ливера чергазий|Ливи]] • [[Мисрара чергазий|Мисар]] • [[Урданера чергазий|Урдане]] • [[Израилера чергазий|Израиль]] |корта3 = Къаьмнаш |могӀам3 = [[Адыгейхой]] <small>[[Абадзехаш]] • [[Адамийш]] • [[Бжедугаш]] • [[Гуайе]] • [[ЕгерукаевгӀар]] • [[ЖанеевгӀар]] • [[Мамхегаш]] • [[ТемиргоевгӀар]]</small> • [[Шапсугаш]] • [[БесленейгӀар]] • [[ГӀебартой]] • [[Натухайш]] • [[Хатукайш]]<br /><small>[[Тубахой]] • [[Чебсин]]аш• [[Френккардашаш]]</small> (хӀудайнарш) |корта4 = [[Адыгийн меттанаш]] |могӀам4 = [[Адыгейн мотт]] • [[ГӀебартой-чергазийн мотт]] |корта5 = Истори |могӀам5 = [[Керкеташ]] • [[Зихаш]] • [[Касоги]] • [[Френккардашаш|Чергазий-католикаш]] • [[Бурджиташ]] • [[ГӀебарта]] • [[Бзиюкан тӀом]] • [[Чергазийн мухажиралла]] |корта6 = Кхин дерг |могӀам6 = [[Чергазийн тезетан де|Тезетан де]] • [[Дуьненаюкъара чергазийн ассоциаци|Адыгэ хасэ]] • [[Адыгийн дин]] • [[АдыгашӀамор]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацина кепаш|Чергазий]] [[Категори:Кавказан къаьмнийн кепаш]] </noinclude> bp54iboubarfw25ep8sratupb4np3kt 26549433 26549431 2026-10-15T22:19:53Z Takhirgeran Umar 1134 26549433 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Чергазий |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = background:#ccccff; |корта = [[Адыгаш]] |сурт = |дегӀан_хатӀ = <!-- (йа "хатӀ =" нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = background:#ccccff; |могӀанийн_хатӀ = |шалза_хатӀ = background: #FFF; |шала_хатӀ = background: #F7F7F7; |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = [[Адыгийн оьздангалла|Оьздангалла]] |могӀамӀ = [[Адыгийн литература|Литература]] • [[Адыгийн музыка|Музыка]] • [[Адыгийн кухни|Кухни]] • [[Адыгийн цӀераш|ЦӀераш]] • [[Адыгийн мифологи|Мифологи]] • [[Адыгийн къоман духар|Духар]] |корта2 = [[Адыгийн диаспора|Адыгаш пачхьалкхашкахула]] |могӀам2 = [[Шемара чергазий|Шема]] • [[Туркойчура чергазий|Туркойчоь]] • [[Ливера чергазий|Ливи]] • [[Мисрара чергазий|Мисар]] • [[Урданера чергазий|Урдане]] • [[Израилера чергазий|Израиль]] |корта3 = Къаьмнаш |могӀам3 = [[Адыгейхой]] <small>[[Абадзехаш]] • [[Адамийш]] • [[Бжедугаш]] • [[Гуайе]] • [[ЕгерукаевгӀар]] • [[ЖанеевгӀар]] • [[Мамхегаш]] • [[ТемиргоевгӀар]]</small> • [[Шапсугаш]] • [[БесленейгӀар]] • [[ГӀебартой]] • [[Натухайш]] • [[Хатукайш]]<br /><small>[[Тубахой]] • [[Чебсин]]аш• [[Френккардашаш]]</small> (хӀудайнарш) |корта4 = [[Адыгийн меттанаш]] |могӀам4 = [[Адыгейн мотт]] • [[ГӀебартой-чергазийн мотт]] |корта5 = Истори |могӀам5 = [[Керкеташ]] • [[Зихаш]] • [[Касоги]] • [[Френккардашаш|Чергазий-католикаш]] • [[Бурджиташ]] • [[ГӀебарта]] • [[Бзиюкан тӀом]] • [[Чергазийн мухажиралла]] |корта6 = Кхин дерг |могӀам6 = [[Чергазийн тезетан де|Тезетан де]] • [[Дуьненаюкъара чергазийн ассоциаци|Адыгэ хасэ]] • [[Адыгийн дин]] • [[АдыгашӀамор]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|Чергазий]] [[Категори:Кавказан къаьмнийн кепаш]] </noinclude> t4svp0fv3sscyrk75nvepjm6sibp33t 0 251275 26549499 26128736 2026-10-16T01:54:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549499 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Лепси |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Алматан область |регион таблицехь = Алматан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Алаколан кӀошт |кӀошт таблицехь = Алаколан кӀошт{{!}}Алаколан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = Гуо |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 1151 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лепси''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Алматан область|Алматан областан]] [[Алаколан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|1391<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|1151<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Алаколан кӀошт}} [[Категори:Алматан областан нах беха меттигаш]] [[Категори:Алаколан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3zfxlo4yq1sqb4f3ourwqpajflbl3md 0 251308 26549500 25364260 2026-10-16T02:44:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549500 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Лозови (маьӀнаш)}} {{НБМ-Кхазакхстан |статус = эвла |нохчийн цӀе = Лозови |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Кхазакхстан |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Акмолан область |регион таблицехь = Акмолан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Жаксинан кӀошт |кӀошт таблицехь = Жаксинан кӀошт{{!}}Жаксинан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 739 |бахархой ларар шо = 2009<ref name="stat"/> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лозови''' — [[Кхазакхстан]]ан [[Акмолан область|Акмолан областан]] [[Жаксинан кӀошт]]ара эвла<ref name="stat">{{cite web|url=https://www.stat.gov.kz/getImg?id=WC16200032702|title=Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702|archivedate=2019-08-15|access-date=2019-04-13}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815005855/https://www.stat.gov.kz/getImg%3Fid%3DWC16200032702 |date=2019-08-15 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {|class=wikitable sortable BORDER=1 CELLSPACING=0 |-м !Шо !Бахархойн дукхалла |- bgcolor= |align=|[[1999 шо|1999]] |align=left|850<ref name="stat"/> |- |align=|[[2009 шо|2009]] |align=left|739<ref name="stat"/> |} == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://kazindex.ru/ Кхазакхстанан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407162348/http://kazindex.ru/ |date=2019-04-07 }} {{Жаксинан кӀошт}} [[Категори:Жаксинан кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Kazakhstan-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} iaoqy0wnx5vrfus55yl60z68rk10g8h 0 536081 26549241 11749072 2026-10-15T12:40:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549241 wikitext text/x-wiki {{Фамили, ЦӀе, Ден цӀе}} {{Музыкант |ЦӀе = Мария Кузнецова-Бенуа |Шен цӀе = Мария Николаевна Кузнецова |Сурт = Maria Kuznetsova as Elsa in Lohengrin.jpg |Шоралла = |Суьртан дӀайаздар= [[Вагнер, Рихард|Р. Вагнеран]] «[[Лоэнгрин (опера)|Лоэнгрин]]» оперехь Эльзин ролехь |Йуьззина цӀе = |Вина терахь = |Йина терахь = 3.8.1880 |Вина меттиг = |Йина меттиг = {{ВинаМеттиг|Одесса|Одессехь}} |Кхелхина терахь = 25.4.1966 |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Париж|Парижехь}} |Пачхьалкх = |Говзаллаш = {{оперин йишлакхархо|Россин империн|Францин|XX бӀешеран}} |Эшаран аз = [[сопрано]] |Пондарш = |Жанраш = [[классикан музыка]] |Псевдонимаш = |Коллективаш = [[Мариински театр]] |Цхьаьна къахьегар = |Лейблаш = |Да = Николай |Нана = |Майра = |Зуда = |Бераш = |СовгӀаташ = |Викиларма = |Сайт = }} '''Кузнецова-Бенуа Мария Николаевна''' ([[1880]] [[3 август]], [[Одесса]] — [[1966]] [[25 апрель]], [[Париж]]) — [[Росси|оьрсийн]] операн йишлакхархо ([[сопрано]]) а, хелхарча а, [[1905]]—[[1917 шо|1917 шерашкахь]] [[Мариински театр]]ан солистка. [[Дягилев, Сергей Павлович|Дягилев Сергейн]] «[[Оьрсийн шеран заманаш]]» декъашхо. [[Файл:Kuznetsov 004.jpg|thumb|left|183px|'''[[Кузнецов, Николай Дмитриевич (исбаьхьалча)|Н. Д. Кузнецов]]''' «Исбаьхьалчин йоьӀан Кузнецова-Бенуа Мария Николаевнин», (1901), ''гата, даьтта'' — [[Петарбухан музейш#Театран а, музыкин а музейш|Петарбухан театран а, музыкин а говзаллин музей]].]] == Биографи == ГӀараваьллачу исбаьхьалчан академикан [[Кузнецов, Николай Дмитриевич (исбаьхьалча)|Н. Д. Кузнецовн]] йоӀ, биологан [[Мечников, Илья Ильич|И. И. Мечниковн]] йишин йоӀ, хьалха динчу маренца — [[Бенуа, Альберт Николаевич|Бенуа Альберт Николаевичан]] нус, шолгӀа динчу маренца — Карепанова, кхоалгӀа марехь хилла Массне Альфредехь, промышленник, композиторан [[Массне, Жюль|Массне Жюлан]] вешин кӀантехь, кӀента йоьӀа йоӀ публицистан а, серлончан а [[Невахович, Лев Николаевич|Л. Н. Неваховичан]]. Бераллехь дуьйна кхиира говзаллин гергарчу атмосферехь, ден цӀахь хуьлура [[Пётр Ильич Чайковский|Чайковский Пётр]]. Доьшуш йара балетан ишколехь, цул тӀаьхьа дийшира йишлакхарна [[Петарбух]]ехь, хьалха италихойн хьехархочуьнгахь Мартигахь, цул тӀаьхьа [[Тартаков, Иоаким Викторович|Тартаков Иоакимехь]]. [[1917 шо|1917 шарахь дуьйна]] йехира [[Франци|Францехь]]. [[Опера]]н [[Сцена|сценин]] дебют хилира [[1904 театрера шо|1904 шарахь]] Петарбухехь ([[Церетели, Алексей Акакиевич|А. А. Церетелин]] [[антреприза]]). [[1905 театрера шо|1905]]—[[1915 театрера шо|1915]] а, [[1916 театрера шо|1916]]—[[1917 театрера шо|1917]] а шерашкахь Петарбухан [[Мариински театр]]ан солистка. Кхоьллина Оьрсийн долара опера [[Париж]]ехь. Дуьххьара мааре йахара Бенуа Альберт Альбертовиче (1879, Петарбух — 1930, Шанхай)<ref>Акварелист, сын архитектора Альберта Николаевича Бенуа. В 1901—1903 учился на архитектурном отделении ИАХ. Участвовал в выставках Общества русских акварелистов (с 1903). Путешествовал в Скандинавию, в Альпы, на русский Север. С 1917 года в эмиграции, с женой.</ref>. Оцу марехь хилла кӀант: Бенуа Михаил Альбертович (1926 шеран 2 октябрь, Мальзерб)<ref>[http://www.dommuseum.ru/index.php?m=dist&pid=1295 Дом-музей Марины Цветаевой — РОССИЙСКОЕ ЗАРУБЕЖЬЕ ВО ФРАНЦИИ]</ref>. == Кхолларалла == Дуьххьара лекхна Февронин парти [[Римский-Корсаков, Николай Андреевич|Н. А. Римский-Корсаковн]] «[[Ца гучу гӀалех Китежех а, йоьӀах Февронех а дийцар|Ца гучу гӀалех Китежех дийцар…]]» оперехь а, Клеопатран парти иштта цӀе йолчу [[Массне]] [[Клеопатра (опера)|оперехь]]. Уггаре дика операн партеш: * Антонида (М. Глинкан «Паччахьан хьалхара са дӀалур ду», 23.11.1906 [[Ершов, Иван Васильевич|И. В. Ершовца]] а, [[Шаляпин, Фёдор Иванович|Ф. И. Шаляпинца]] а), * Людмила (М. Глинкан «Руслан а, Людмила а», 7.12.1908 а, 30.9.1911 а Ф. И. Шаляпинца), * Ольга (А. Даргомыжскийн «Хи-аьзни», 18.12.1906 [[Собинов, Леонид Витальевич|Л. В. Собиновца]] а, Ф. И. Шаляпинца а), * Тамара (А. Рубинштейнан «Иблис», 30.12.1905, 26.1.1907, 18.12.1909 Ф. И. Шаляпинца), * Татьяна (П. Чайковскийн «Евгений Онегин»), * Купава (Н. Римский-Корсаковн «Лайн аьзни»), * Джульетта (Ш. Гунон «Ромео а, Джульетта а»), * Кармен (Ж. Бизен «Кармен» опера, емалчашна хетарехь, оьрсийн сценин тӀехь уггаре дикачех), * Манон Леско (Ж. Масснен «Манон»), * Таис (Ж. Масснен «Таис»), * Виолетта (Дж. Вердин «Травиата»), * Чио-Чио-сан (Дж. Пуччинин «Чио-Чио-сан»/«Мадам Баттерфляй»), * Эльза (Р. Вагнеран «Лоэнгрин»). М. Н. Кузнецовас дукха концерташ хӀиттийна; 1918 шарахь Г. Поземковскийца цхьаьна сценин тӀехь хилла Швецехь. Йишлакхархочун камеран репертуарехь бара дозанал арахьара, оьрсийн, украинийн композиторийн кхолламаш, П. Чайковскийн а, С. В. Рахманиновн а романсаш, халкъан эшарш. Кхин а хелхарча йара, дакъалецира [[Дягилев, Сергей Павлович|С. Дягилевн]] «[[Оьрсийн шеран заманаш]]кахь» («[[Иосифах лаьцна шира дийцар]]» цӀе йолу [[Штраус, Рихард|Р. Штраусан]] музыкаца (''Josephslegende'') йаьккхина [[Фокин, Михаил Михайлович|М. М. Фокинан]] балетехь ''Потифаран зуда'', {{театрера шо|1914}}). Эпизодашкахь дакъалоцура балетан спектаклашкахь: Петарбухехь а, Москохахь а. 1920-гӀа шерашкахь Парижехь а, Лондонехь а дира испанхойн хелхарийн синкъерамаш (халхайелира ша-шена аккомпанемент йеш кастаньеташ тӀехь, и синкъерамаш боккха аьттонца дӀадаьхьира; духар тийгира Л. Бакстан бустамашца). Сцена йитина, йаха хиира Барселоне, цигахь бира хьехархойн болх, меттигерачу оперехь музыкин хьехамча а йара. ТӀаьхьара шерашкахь йехира Парижехь. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * ''П. Кр''. М. Н. Кузнецова и Л. Кавальери. — СПб.: изд. М. О. Вольфа, 1910; * ''Колосов Н''. М. Н. Кузнецова в испанских танцах // Театр и жизнь (Берлин). — 1922. — № 8: * ''Старк Э. (Зигфрид)''. Петербургская опера и её мастера. 1890—1910. — Л.; М., 1940. — С. 54—60; * ''Похитонов Д. И''. Из прошлого русской оперы. — Л., 1949. — С. 165—166; * ''Оссовский А. В''. Музыкально-критические статьи. (1894—1912). — Л., 1971. — С. 92, 93, 118; * ''Коломийцев В''. Статьи и письма. — Л., 1971. — С. 176, 177, 179; * ''Гозенпуд А. А''. Русский оперный театр между двух революций. 1905—1917. — Л., 1975. — С. 182, 306; * ''Стравинский И''. Диалоги. — Л.: Музыка. 1971. — С. 62; * ''Руденко В''. Кузнецова Мария Николаевна // Русское Зарубежье. Золотая книга эмиграции. Первая треть XX века. Энциклопедический биографический словарь. — М.: РОССПЭН, 1997. — С. 317—320; * ''Кузнецова А. С''. Мария Николаевна Кузнецова. — М.: Музыка, 1962. == Хьажоргаш == * http://artway.tv/2012/04/vystavka-krasavicy-russkogo-teatra-krasota-bez-photoshop/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815163738/http://artway.tv/2012/04/vystavka-krasavicy-russkogo-teatra-krasota-bez-photoshop/ |date=2020-08-15 }} * [https://web.archive.org/web/20140415221814/http://nataliamalkova61.narod.ru/index/radioperedachi/0-14; Концерт-очерк «М. Н. Кузнецова-Бенуа» цикла М.Малькова "Корифеи русской оперной сцены".] [[Категори:Франце хьалхара тулгӀенца кхелхина оьрсийн мухажираш]] [[Категори:Сопрано]] [[Категори:Бенуа|Мария Николаевна]] [[Категори:Детин бӀешеран оьздангаллин гӀуллакххой]] [[Категори:Оьрсийн опера Парижехь]] fbs2v70yosyew07j0jlucsad03bw7c5 10 554644 26549391 5044103 2026-10-15T19:53:51Z Takhirgeran Umar 1134 26549391 wikitext text/x-wiki [[File:US flag 48 stars.svg|border|{{{1|22px}}}|АЦШ байракх (48 седа)]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Пачхьалкхийн байракхаш|АЦШ]] [[Категори:Кепаш:АЦШ]] </noinclude> takqxmkpqudubhohagw9aaklv4aakzl 10 595486 26549442 8633450 2026-10-15T22:27:33Z Takhirgeran Umar 1134 26549442 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = Молдавин административан йекъайалар |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = |корта = Молдавин административан йекъайалар |могӀанийн_тоба = hlist |корта1 = КӀоштан |могӀам1 = * [[Бессарабкан кӀошт|Бессарабкан]] * [[Бричанин кӀошт|Бричанин]] * [[Глоденин кӀошт|Глоденин]] * [[Дондушенин кӀошт|Дондушенин]] * [[Дрокиан кӀошт|Дрокиан]] * [[Дубоссарин кӀошт (Молдави)|Дубоссарин]] * [[Единецан кӀошт|Единецан]] * [[Кагулин кӀошт|Кагулин]] * [[Каларашин кӀошт|Каларашин]] * [[Кантемиран кӀошт|Кантемиран]] * [[Каушанан кӀошт|Каушанан]] * [[Криулянан кӀошт|Криулянан]] * [[Леован кӀошт|Леован]] * [[Ниспоренин кӀошт|Ниспоренин]] * [[Анений Нойн кӀошт|Анений Нойн]] * [[Окницан кӀошт|Окницан]] * [[Оргейн кӀошт|Оргейн]] * [[Резинан кӀошт|Резинан]] * [[Рышканин кӀошт|Рышканин]] * [[Сорокин кӀошт|Сорокин]] * [[Страшенин кӀошт|Страшенин]] * [[Сынжерейн кӀошт|Сынжерейн]] * [[Тараклиан кӀошт|Тараклиан]] * [[Теленештин кӀошт|Теленештин]] * [[Унгенин кӀошт|Унгенин]] * [[Фалештин кӀошт|Фалештин]] * [[Флорештин кӀошт|Флорештин]] * [[Хынчештин кӀошт|Хынчештин]] * [[Чимишлин кӀошт|Чимишлин]] * [[Шолданештин кӀошт|Шолданештин]] * [[Штефан-Водин кӀошт|Штефан-Водин]] * [[Яловенин кӀошт|Яловенин]] |корта2 = Муниципан |могӀам2 = * [[Кишинёв]] * [[Бельцы (гӀала)|Бельцы]] * [[Бендеры]]^* * [[Комрат]] * [[Тирасполь]]^* * [[Кагул (гӀала)|Кагул]] * [[Чадыр-Лунга]] * [[Единец]] * [[Хынчешты]] * [[Оргеев]] * [[Сороки (гӀала)|Сороки]] * [[Страшены]] * [[Унгены]] |лахахь_хатӀ = |лахахь = ^* Частично или полностью под контролем [[Приднестровье|Приднестровской Молдавской Республики]] }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|{{PAGENAME}}]] </noinclude> jgbda7uh3q6olf05ir1bho53zz0xwax 10 647156 26549390 5422661 2026-10-15T19:53:29Z Takhirgeran Umar 1134 26549390 wikitext text/x-wiki [[Файл:Flag of Kosovo.svg|border|{{{1|22px}}}|Республика Косовон байракх]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Косово]] [[Категори:Кепаш:Пачхьалкхийн байракхаш|Косово]] </noinclude> r7qlj53kibadix4sd8gw7c8qwxpkcx6 828 907732 26549457 10079802 2026-10-15T22:38:44Z Takhirgeran Umar 1134 26549457 Scribunto text/plain local p = {} local categories = { ['error'] = 'Википеди:Гочданза кеп нийса йуьзна йоцу йаззамаш', ['outdated'] = 'Википеди:Гочданза кеп нийса йоцу йаззамаш', ['redirect'] = 'Википеди:ДӀасахьажорш гочдаршца хийца дехар', ['unknown'] = 'Википеди:Гочданза серин кепаш йевзаш йоцу параметраш йолу йаззамаш', ['semiold'] = 'Википеди:Гочданза серин кепаш ахшира синтакс йолу йаззамаш', ['probably_wrong'] = 'Википеди:Нийса йоцу параметраш хила мега Гочданза серин кепаш йолу йаззамаш', ['lang-not-exists'] = 'Википеди:lang-XX йоцу кеп лелош йолу Гочданза 2 йолу йаззамаш', } local function is_empty(param) return param == nil or param == '' end local function is_wikidata(lang) return lang == 'd' end local function getTitle(page, iw_title, is_wikidata_link) local success, result = pcall(function() if is_wikidata_link then local entity = mw.wikibase.getSitelink(iw_title) if entity ~= nil then return { title = entity, exists = true, -- предположение, что в Викиданных не перенаправление isRedirect = false, } end return nil else local title = mw.title.new(page) return { title = page, exists = title.exists, isRedirect = title.isRedirect, } end end) if success then return result end return nil end local function wikilink(title, text, tooltip, lang, style, is_redirect) if is_empty(text) then text = title end if not is_empty(lang) and lang ~= 'ru' then title = string.format(':%s:%s', lang, title) end if is_wikidata(lang) then title = title .. '#sitelinks-wikipedia' end if not is_empty(tooltip) then text = string.format('<span title="%s">%s</span>', tooltip, text) end if not is_empty(style) then text = string.format('<span style="%s">%s</span>', style, text) end if is_redirect then return string.format( '<span class="plainlinks">[%s %s]</span>', tostring(mw.uri.fullUrl(title,'redirect=no')), text ) elseif text ~= title then return string.format('[[%s|%s]]', title, text) else return string.format('[[%s]]', title) end end function addMetadata(text, lang, article) return string.format( '<span data-interwiki-lang="%s" data-interwiki-article="%s">%s</span>', lang, article, text ) end local function throwError(text, category_code, allow_cat) local error = require('Module:Error').error if category_code and allow_cat then return error{text} .. '[[Category:' .. categories[category_code] .. ']]' else return error{text} end end function p.main(frame) local yesno = require('Module:Yesno') local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local languages = mw.loadData('Module:Languages/data') local prepositional = require('Module:Languages')._transform_lang local args = getArgs(frame) local categories_list = {} local nocat = yesno(args['nocat']) local allow_cat = (mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 or mw.title.getCurrentTitle().namespace == 10) and not nocat -- определение какой из шаблонов "не переведено N" local mode = tonumber(args['mode']) local template_name = 'Гочданза' if mode ~= 1 then template_name = template_name .. ' ' .. tostring(mode) end -- проверка на неизвестные параметры local redundant_params = {} local good_params = {'mode', 1, 2, 3, 4, 'l', 'leave', 'r', 'q', 'nocat'} if mode == 2 then table.insert(good_params, 5) table.insert(good_params, 'text') table.insert(good_params, 'текст') end for k, _ in pairs(args) do local is_good_param = false for _, v in pairs(good_params) do if k == v then is_good_param = true end end if not is_good_param then table.insert(redundant_params, k) end end if #redundant_params > 0 then table.insert(categories_list, {'unknown', table.concat(redundant_params)}) end -- получение параметров (кроме nocat) local title = args[1] local text = args[2] local lang = args[3] local iw_title = args[4] local iw_text = args[5] local quotes = yesno(args['q']) local addition = args['text'] or args['текст'] local leave_always = yesno(args['l']) or yesno(args['leave']) local leave_if_redirect = yesno(args['r']) -- проверка правильности сырых параметров if not mw.isSubsting() then if is_empty(title) then return throwError('йаззаман цӀе йазйина йац', 'error', allow_cat) end if title:match('^:[a-z-]+:') then return throwError('кепо ловш йац иштта синтаксис', 'semiold', allow_cat) end if is_empty(lang) and not is_empty(iw_title) and iw_title:match('^[a-z][a-z]$') then table.insert(categories_list, {'probably_wrong', nil}) end end -- приведение параметров к нужному виду if is_empty(text) then text = title end if is_empty(lang) then lang = 'en' else lang = mw.ustring.lower(lang) end if is_empty(iw_title) then iw_title = title end if is_empty(iw_text) then iw_text = iw_title end -- если используется с подстановкой, выбросить почти без обработки if mw.isSubsting() then local ru_link = wikilink(title, text) if mode == 2 then local iw_link = '{{lang-' .. lang .. '|' .. iw_text .. '}}' if is_empty(addition) then return string.format('%s (%s)', ru_link, iw_link) else return string.format('%s (%s; %s)', ru_link, iw_link, addition) end else return ru_link end end -- получение страницы, чтобы знать, существует ли она и является ли она перенаправлением local isWikidataLink = is_wikidata(lang) local considerAsExists local isRedirect local considerAsRedirect if leave_always then -- если задано |l=1, то ничего не проверять, потому что дорого considerAsExists = false isRedirect = false considerAsRedirect = false else -- дорогая функция, после 500 вызова крашится local titleObject = getTitle(title, iw_title, isWikidataLink) if titleObject then title = titleObject.title considerAsExists = titleObject.exists isRedirect = titleObject.isRedirect considerAsRedirect = isRedirect and not leave_if_redirect else -- после 500 вызова или если в названии есть некорректные символы considerAsExists = false isRedirect = false considerAsRedirect = false end end -- проверка правильности обработанных параметров if lang ~= 'd' and languages[lang] == nil then return throwError('некорректный ISO-код «' .. lang .. '»', 'error', allow_cat) end if mode == 2 and isWikidataLink then return throwError('шаблон Не переведено 2 не поддерживает Викиданные вместо языка') end if mode == 2 and not mw.title.new('Template:Lang-' .. lang).exists then -- дорогая функция return throwError('не найден шаблон ' .. frame:expandTemplate{ title = 'tl', args = { 'lang-' .. lang } }, 'lang-not-exists', allow_cat) end if mode == 5 and considerAsRedirect then table.insert(categories_list, {'redirect', nil}) elseif considerAsExists then table.insert(categories_list, {'outdated', nil}) end -- всплывающая подсказка к ссылке на иноязычную статью local iw_tooltip local ucfirst_title = mw.getContentLanguage():ucfirst(title) if isWikidataLink then iw_tooltip = string.format('«%s» йаззаман элемент Викихаамашкахь', ucfirst_title) else iw_tooltip = string.format('%s — «%s» йаззаман верси %s', iw_title, ucfirst_title, prepositional(lang)) end -- формирование первой части - основной ссылки local main_text if considerAsExists or mode == 1 or mode == 2 or mode == 5 then main_text = wikilink(title, text, nil, nil, nil, isRedirect) if not considerAsExists then main_text = addMetadata(main_text, lang, iw_title) end else main_text = wikilink(iw_title, text, iw_tooltip, lang) end if mode == 4 and quotes then -- TODO: все шаблоны или отключить main_text = '«' .. main_text .. '»' end -- формирование второй части - языковой метки local post_text = '' if not (considerAsExists and not (isRedirect and leave_if_redirect)) or mode == 2 or (mode == 5 and considerAsRedirect) then -- для шаблона "не переведено" if mode == 1 then local lang_text if isWikidataLink then lang_text = 'ВД' else lang_text = languages[lang][1] end local iw_link = wikilink(iw_title, lang_text, iw_tooltip, lang) post_text = string.format( '<span class="noprint" style="white-space: nowrap; font-size: 85%%;"> (%s)</span>', iw_link ) -- для шаблона "не переведено 2" elseif mode == 2 then local iw_link = '' if considerAsExists then iw_link = frame:expandTemplate{ title = 'lang-' .. lang, args = { iw_text } } else iw_link = frame:expandTemplate{ title = 'lang-' .. lang, args = { wikilink(iw_title, iw_text, iw_tooltip, lang) } } end if is_empty(addition) then post_text = string.format(' (%s)', iw_link) else post_text = string.format(' (%s; %s)', iw_link, addition) end -- для шаблона "не переведено 3" -- TODO: вынести всё это добро в TemplateStyles elseif mode == 3 then local ref = string.format( -- неразрывный пробел на этой позиции предотвращает перенос перед элементом с display:inline-block в Хроме '<span style="font-size:117.6%%; margin-left:-0.43em; position:relative; top:0.28em;">%s</span>', frame:expandTemplate{ title = 'ref-' .. (isWikidataLink and 'info' or lang), args = { isWikidataLink and 'ВД' or '' } } ) local ru_link = wikilink(title, 'рус.') if not considerAsExists then ru_link = addMetadata(ru_link, lang, iw_title) end ru_link = string.format( -- position:absolute; позволяет точнее позиционировать пометку; иначе она «скачет», по крайней мере в Хроме '<span class="link-ru metadata" style="margin-left:-0.43em; position:absolute; left:0; z-index:1; margin-top:-0.35em;"><span style="visibility:hidden; margin-right:0.099em;">&nbsp;(</span>%s</span>', ru_link ) post_text = string.format( -- размер шрифта и свойство display:inline-block указывается здесь из-за проблем с размерами шрифта в Хроме на Андроиде '&nbsp;<span class="noprint" style="display:inline-block; font-size:80%%; position:relative;">%s%s</span>', ref, ru_link ) -- для шаблона "не переведено 4" elseif mode == 4 then local styles = '' if lang == 'fr' then styles = 'margin-right:0.3em;' elseif lang == 'fi' then styles = 'margin-right:0.35em;' elseif lang == 'it' then styles = 'margin-right:0.5em;' end local ru_link = wikilink(title, 'ru', 'Статья «' .. title .. '» в русском разделе отсутствует') if not considerAsExists then ru_link = addMetadata(ru_link, lang, iw_title) end ru_link = string.format( '<sup class="noprint" style="margin-left:2px; position:relative; top:-1px;">%s</sup>', ru_link ) local ref = string.format( '<sub class="noprint" style="margin-left:-0.94em; %s" title="По ссылке доступна статья на %s">%s</sub>', styles, prepositional(lang), lang ) post_text = string.format('%s%s', ru_link, ref) -- для шаблона "не переведено 5" else post_text = string.format( '<sup class="noprint">%s</sup>', wikilink(iw_title, '[' .. lang .. ']', iw_tooltip, lang) ) end end if mode == 3 or mode == 4 or mode == 5 then -- TODO: или для всех? post_text = string.format('<span style="font-style:normal; font-weight:normal;">%s</span>', post_text) end -- формирование третьей части - уведомления о существовании страницы local exist_message = '' if considerAsExists and not (isRedirect and leave_if_redirect) then local exist_message_link if mode == 5 then if considerAsRedirect then exist_message_link = 'Шаблон:' .. template_name .. '#Если существует перенаправление' else exist_message_link = 'Шаблон:' .. template_name .. '#Если существует статья' end else exist_message_link = 'Шаблон:' .. template_name .. '#Действия после появления страницы' end if mode == 5 and considerAsRedirect then exist_message = string.format( '<sup class="noprint" style="margin:0 0 0 1px;">%s</sup>', wikilink(exist_message_link, '*', 'ДӀасахьажорг хийца йаззаман цӀарца йа дӀайккха кеп «' .. template_name .. '»', nil, 'color:red;') ) else exist_message = string.format( '<sup class="noprint">%s</sup>', wikilink(exist_message_link, '?!', 'ДӀайккха кеп «' .. template_name .. '» йаззаман чуьра иза хийца вики-хьажоргца', nil, 'color:red;') ) end exist_message = string.format('<span style="font-style:normal; font-weight:bold;">%s</span>', exist_message) end local categories_text = '' if allow_cat then for _, category_data in pairs(categories_list) do local category_name = categories[category_data[1]] if category_data[2] ~= nil then category_name = category_name .. '|' .. category_data[2] end categories_text = categories_text .. '[[Category:' .. category_name .. ']]' end end local result if mode == 2 then result = main_text .. exist_message .. post_text .. categories_text else result = main_text .. post_text .. exist_message .. categories_text end return result end return p ekq5ulhldim5iey9vvckr5hwyf7zd70 10 972233 26549441 11088520 2026-10-15T22:27:12Z Takhirgeran Umar 1134 26549441 wikitext text/x-wiki {{Навигацин таблица |цӀе = СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан Тв каналаш |navbar = |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |коьртачу_цӀеран_хатӀ = СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан Тв каналаш |корта = СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан Тв каналаш |сурт = |дегӀан_хатӀ = <!-- (я «хатӀ =» нагахьсанна кхин долу хатӀи башхон куьцаш лелош дацахь) --> |коьртанийн_хатӀ = |могӀанийн_хатӀ = |могӀанийн_тоба = hlist |шалза_хатӀ = |шала_хатӀ = background:#f0f0f0 |лакхахь_хатӀ = |лакхахь = |корта1 = |могӀам1 = |корта2 = Динан |могӀам2 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> * [[قناة اقرأ الفضائية]] * [[قناة الرسالة]] * [[قناة القرآن الكريم]] * [[قناة السنة النبوية]] * [[قناة بداية]] * [[قناة فور شباب]] * [[قناة وصال|وصال]] * [[قناة صفا الفضائية|صفا]] * [[قناة دليل]] * [[قناة ابن عثيمين]] * [[قناة زاد الفضائية|زاد]] |корта3 = Керланийн |могӀам3 = * [[Аль-Хьадас]] * [[Ӏаьрбийн канал]] * [[قناة الإخبارية]] * [[قناة العرب الإخبارية]] * [[الشرق للأخبار]] * [[الخدمة الإخبارية (العالم اليوم)]] |корта4 = Берийн |могӀам4 = * [[قناة أجيال]] * [[إم بي سي 3]] * [[قناة كناري]] * [[المجد للأطفال (قناة)|قناة المجد للأطفال]] * [[بسمة للأطفال]] |корта5 = Лирикин |могӀам5 = * [[قناة وناسة]] * [[روتانا خليجية]] * [[روتانا موسيقى]] |корта6 = Спортан |могӀам6 = * [[القنوات الرياضية السعودية|القناة الرياضية السعودية]] * [[إم بي سي برو سبورت]] * [[لاين سبورت]] |корта7 = Экономикин |могӀам7 = *[[القناة الاقتصادية]] |корта8 = Тайп-тайпана |могӀам8 = * [[قناة السعودية]] * [[شبكة المجد الفضائية]] ([[المجد العامة]] * [[قناة ماسة المجد]]) * [[مركز تلفزيون الشرق الأوسط]] * [[إم بي سي 4]] * [[إم بي سي بوليوود]] * [[إم بي سي مصر]] * [[إم بي سي 1]] * [[القناة الثانية السعودية|القناة الثانية]] * [[قناة إس بي سي| إس بي سي]] |корта9 = Драммин |могӀам9 = * [[إم بي سي بلاس دراما]] * [[روتانا دراما]] |корта10 = Самукъадаккхаран |могӀам10 = * [[إم بي سي ماكس]] * [[إم بي سي 2]] * [[إم بي سي أكشن]] * [[إم بي سي الفارسية]] * [[شبكة أوربت شوتايم]] * [[فوكس سيريز]] * [[فوكس موفيز]] * [[شبكة راديو وتلفزيون العرب|إيه آر تي قناة الأفلام]] * [[شبكة راديو وتلفزيون العرب|إيه آر تي سينما]] |корта11 = ГӀарайаьлларш |могӀам11 = * [[قناة الصحراء]] * [[قناة الساحة]] * [[قناة الفرسان]] |корта12 = Дешаран |могӀам12 = * '''[[بوابة:السعودية|بوابة السعودية]]''' * '''[[بوابة:إعلام|بوابة الإعلام]]''' * '''[[بوابة:مجتمع|بوابة المجتمع]]''' |лахахь_хатӀ = |лахахь = }}<noinclude> [[Категори:Википеди:Навигацин кепаш|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 33iwrifenoax6b2la0iu9bt3migkq2g 0 975347 26549536 9028162 2026-10-16T10:45:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549536 wikitext text/x-wiki {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Украина}} |Нохчийн цӀе = Межгорьен кӀошт |Шен цӀе = |ХӀост = |Байракх = |ХӀостан шоралла = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |ТегӀа = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статусан гар = Статус |Статус = ДӀайаьккхина кӀошт |Йукъайоду = |Цунна йукъайоду = |Коьрта гӀала = |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |ДӀайаккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ДЧС шо = |ДЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = |Бахархой ларар шо = |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = |Картин барам = |Административан декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Телефонан код = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Автомобилан код = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Межгорьен кӀошт''' ({{lang-uk|Міжгірський район}}) — [[Украина|Украинин]] [[Закарпатьен область|Закарпатьен областан]] къилбаседа декъера дӀадаьккхина<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів» |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |archive-date=2020-07-21 |access-date=2022-06-10}}</ref> административан дакъа. Административан центр — [[Межгорье (Закарпатьен область)|Межгорье]]. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Украинин дӀайаьхна кӀошташ]] db4g8fyt4w3lly2lqw3a3y8mn9pu05e 0 1458709 26549221 26070713 2026-10-15T12:06:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549221 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куаксинка |шен цӀе = {{lang-es|Cuaxinca}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куаксинка''' ({{lang-es|Cuaxinca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куаксинка лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куаксинка |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 384 <br/> (196 / 188) |2005= 419 <br/> (206 / 213) |2010= 514 <br/> (254 / 260) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] r855uiidhmq2t8bpqjaiqt8s6ohao1i 0 1458710 26549222 26070718 2026-10-15T12:06:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549222 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куаксомулко |шен цӀе = {{lang-es|Cuaxomulco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куаксомулко''' ({{lang-es|Cuaxomulco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куаксомулко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куаксомулко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2361 <br/> (1185 / 1176) |2005= 2187 <br/> (1125 / 1062) |2010= 2755 <br/> (1377 / 1378) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6x9x29k6hjmkx0fwgvha2rg18a5orr4 0 1458711 26549224 26070751 2026-10-15T12:07:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549224 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куаманзинго |шен цӀе = {{lang-es|Cuamantzingo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куаманзинго''' ({{lang-es|Cuamantzingo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куаманзинго лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куаманзинго |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 25 <br/> (9 / 16) |2005= 20 <br/> (6 / 14) |2010= 23 <br/> (7 / 16) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] splv1rh9qz7j6j5ikhfhg79chgbd78x 0 1458712 26549225 26070811 2026-10-15T12:08:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549225 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куапиястла |шен цӀе = {{lang-es|Cuapiaxtla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куапиястла''' ({{lang-es|Cuapiaxtla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куапиястла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куапиястла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6588 <br/> (3243 / 3345) |2005= 7713 <br/> (3843 / 3870) |2010= 8398 <br/> (4146 / 4252) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 23053b0n30xawx923wxx5b4y655oli5 0 1458713 26549226 26070839 2026-10-15T12:08:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549226 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куарта Манзана |шен цӀе = {{lang-es|Cuarta Manzana}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куарта Манзана''' ({{lang-es|Cuarta Manzana}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куарта Манзана лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куарта Манзана |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 24 <br/> (11 / 13) |2005= 37 <br/> (16 / 21) |2010= 40 <br/> (19 / 21) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] edzdmvvcx0ip94lq4vavxqnfo92tmbk 0 1458714 26549227 26070847 2026-10-15T12:08:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549227 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куарта Сексион |шен цӀе = {{lang-es|Cuarta Sección}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куарта Сексион''' ({{lang-es|Cuarta Sección}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куарта Сексион лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куарта Сексион |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 11 <br/> (5 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fr9yuvl8ybfg5tklurg2ky1jh8i07k8 0 1458715 26549228 26070855 2026-10-15T12:09:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549228 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куарта Сексион |шен цӀе = {{lang-es|Cuarta Sección}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куарта Сексион''' ({{lang-es|Cuarta Sección}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куарта Сексион лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куарта Сексион |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 72 <br/> (33 / 39) |2005= 74 <br/> (39 / 35) |2010= 82 <br/> (40 / 42) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b23tlib4yjlaz4e0ib98qdww6nwp2gw 0 1458716 26549229 26070859 2026-10-15T12:09:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549229 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куарта Фраксион де Оливарес |шен цӀе = {{lang-es|Cuarta Fracción de Olivares}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куарта Фраксион де Оливарес''' ({{lang-es|Cuarta Fracción de Olivares}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куарта Фраксион де Оливарес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куарта Фраксион де Оливарес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2005= 3 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ppdnk7h2f948vyn7zzk9ielnl3mol5d 0 1458717 26549231 26070932 2026-10-15T12:10:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549231 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куатенко |шен цӀе = {{lang-es|Cuahtenco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куатенко''' ({{lang-es|Cuahtenco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куатенко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куатенко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7qatq37vdn2rsc4v1a8r1uqzf85b88m 0 1458718 26549232 26070952 2026-10-15T12:10:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549232 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куатла |шен цӀе = {{lang-es|Cuatla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куатла''' ({{lang-es|Cuatla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куатла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куатла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 732 <br/> (367 / 365) |2005= 784 <br/> (389 / 395) |2010= 897 <br/> (438 / 459) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lzfis3ov1y4seoo1dt42l9mxxkhreb7 0 1458719 26549234 26071051 2026-10-15T12:12:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549234 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куатро Каминос |шен цӀе = {{lang-es|Cuatro Caminos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куатро Каминос''' ({{lang-es|Cuatro Caminos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куатро Каминос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куатро Каминос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2eunlf5insbtffkh3f0p57lfwpexryl 0 1458720 26549235 26071254 2026-10-15T12:16:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549235 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куачестлан |шен цӀе = {{lang-es|Cecehuayaxtla (Cuachextlan)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куачестлан''' ({{lang-es|Cecehuayaxtla (Cuachextlan)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куачестлан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куачестлан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 13 <br/> (7 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] io359xt1jdsuhgn3npynystoa8hk0w9 0 1458721 26549237 26072192 2026-10-15T12:27:59Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549237 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куентензинко |шен цӀе = {{lang-es|Cuententzinco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куентензинко''' ({{lang-es|Cuententzinco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куентензинко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куентензинко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 25 <br/> (11 / 14) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qq4qtkwg26y6lap6o4ycqf95zn2a8tj 0 1458722 26549244 26073493 2026-10-15T12:52:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549244 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Куйоако |шен цӀе = {{lang-es|Cuyoaco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Куйоако''' ({{lang-es|Cuyoaco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Куйоако лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Куйоако |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 48 <br/> (24 / 24) |2005= 96 <br/> (53 / 43) |2010= 21 <br/> (12 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 513evw3kpb42g1rlade7okb828dif6c 0 1458723 26549252 26084149 2026-10-15T14:07:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549252 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Авенида |шен цӀе = {{lang-es|La Avenida}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Авенида''' ({{lang-es|La Avenida}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Авенида лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Авенида |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9f2c6vf4n4v2f9inby6o9oassnlmcj5 0 1458724 26549253 26084636 2026-10-15T14:16:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549253 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Антена |шен цӀе = {{lang-es|La Antena}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Антена''' ({{lang-es|La Antena}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Антена лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Антена |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 |2005= 14 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bgmj2rq1lf59g0ea0sx6lqznarsm4tz 0 1458725 26549254 26084689 2026-10-15T14:17:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549254 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ардилья |шен цӀе = {{lang-es|La Ardilla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ардилья''' ({{lang-es|La Ardilla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ардилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ардилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 |2005= 19 <br/> (12 / 7) |2010= 33 <br/> (16 / 17) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7cmoqxkh3m66y4m9h0gc3qsn5zdydkl 0 1458726 26549255 26084721 2026-10-15T14:18:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549255 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Арена |шен цӀе = {{lang-es|La Arena}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Арена''' ({{lang-es|La Arena}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Арена лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Арена |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 13 <br/> (6 / 7) |2010= 21 <br/> (9 / 12) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c4yrygmrs9zt1syvn5qh0x85wawcdl9 0 1458727 26549256 26084805 2026-10-15T14:20:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549256 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Асенсион Уисколотепек |шен цӀе = {{lang-es|La Ascensión Huitzcolotepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Асенсион Уисколотепек''' ({{lang-es|La Ascensión Huitzcolotepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Асенсион Уисколотепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Асенсион Уисколотепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 715 <br/> (341 / 374) |2005= 802 <br/> (385 / 417) |2010= 943 <br/> (453 / 490) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oh0vdqinzjl2c8mng2ne2pu4u1w04d9 0 1458728 26549257 26084853 2026-10-15T14:21:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549257 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Асунсион Раскона |шен цӀе = {{lang-es|La Asunción Rascona}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Асунсион Раскона''' ({{lang-es|La Asunción Rascona}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Асунсион Раскона лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Асунсион Раскона |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 66 <br/> (29 / 37) |2005= 45 <br/> (23 / 22) |2010= 53 <br/> (30 / 23) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lge9ku1bjz2u9h37983xqtbv7gvu0pk 0 1458729 26549258 26084916 2026-10-15T14:22:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549258 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Асьенда Вьеха |шен цӀе = {{lang-es|La Hacienda Vieja}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Асьенда Вьеха''' ({{lang-es|La Hacienda Vieja}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Асьенда Вьеха лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Асьенда Вьеха |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10 |2005= 12 |2010= 9 <br/> (6 / 3) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hdcig2jfj2a8nfssn86rbwmno79vpdj 0 1458730 26549259 26085146 2026-10-15T14:27:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549259 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Аурора |шен цӀе = {{lang-es|La Aurora}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Аурора''' ({{lang-es|La Aurora}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Аурора лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Аурора |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 797 <br/> (372 / 425) |2005= 895 <br/> (417 / 478) |2010= 1192 <br/> (551 / 641) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] t6yejxqb1320ssqvh8uff4au6v7vn7t 0 1458731 26549260 26085592 2026-10-15T14:35:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549260 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Бесана дел Пуенте |шен цӀе = {{lang-es|La Besana del Puente (Acuilco)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Бесана дел Пуенте''' ({{lang-es|La Besana del Puente (Acuilco)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Бесана дел Пуенте лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Бесана дел Пуенте |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4j2boln4lgfjofqdsq1x3geuzfmqkt4 0 1458732 26549261 26085639 2026-10-15T14:35:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549261 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Бланка |шен цӀе = {{lang-es|La Blanca}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Бланка''' ({{lang-es|La Blanca}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Бланка лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Бланка |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 7 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2p3rdhpkeq3yb36ub7xei89u1jfuhox 0 1458733 26549264 26085831 2026-10-15T14:39:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549264 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Болса |шен цӀе = {{lang-es|La Bolsa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Болса''' ({{lang-es|La Bolsa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Болса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Болса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ckjlukslqalkfradfusve744r3ttf8t 0 1458734 26549265 26086169 2026-10-15T14:45:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549265 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вака Прьета |шен цӀе = {{lang-es|La Vaca Prieta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вака Прьета''' ({{lang-es|La Vaca Prieta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вака Прьета лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вака Прьета |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nmtfftcbhjxg8vbhn78uu1a1q9e5t85 0 1458735 26549266 26086214 2026-10-15T14:46:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549266 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Валентина |шен цӀе = {{lang-es|La Valentina}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Валентина''' ({{lang-es|La Valentina}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Валентина лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Валентина |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i99koqoz000b104sribe50vl4tbaexv 0 1458736 26549268 26086246 2026-10-15T14:47:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549268 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вега |шен цӀе = {{lang-es|La Vega}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вега''' ({{lang-es|La Vega}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вега лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вега |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 <br/> (5 / 7) |2005= 9 <br/> (5 / 4) |2010= 30 <br/> (17 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hqxa38oiwznkn64lnpg2p5yembpwwxw 0 1458737 26549269 26086269 2026-10-15T14:47:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549269 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вега |шен цӀе = {{lang-es|La Vega}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вега''' ({{lang-es|La Vega}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вега лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вега |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 19 <br/> (5 / 14) |2005= 9 |2010= 15 <br/> (7 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oxscin6r9rj140t1oqblk9ufscb8but 0 1458738 26549267 26086297 2026-10-15T14:46:51Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549267 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вега, Ла Преса |шен цӀе = {{lang-es|La Vega (La Presa)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вега, Ла Преса''' ({{lang-es|La Vega (La Presa)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вега, Ла Преса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вега, Ла Преса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 7 <br/> (3 / 4) |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7rsu570epqpi0pqur8hhe5mi7yk3r2y 0 1458739 26549270 26086362 2026-10-15T14:49:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549270 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вента |шен цӀе = {{lang-es|La Venta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вента''' ({{lang-es|La Venta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вента лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вента |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 25 <br/> (14 / 11) |2005= 47 <br/> (26 / 21) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kulq3xouoannn7oek5t05uhga9f4vn4 0 1458740 26549271 26086363 2026-10-15T14:49:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549271 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вента |шен цӀе = {{lang-es|La Venta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вента''' ({{lang-es|La Venta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вента лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вента |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] achojwx3skmu9vs595h86dunulnzbj8 0 1458741 26549272 26086365 2026-10-15T14:49:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549272 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вента |шен цӀе = {{lang-es|La Venta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вента''' ({{lang-es|La Venta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вента лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вента |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 105 <br/> (45 / 60) |2005= 111 <br/> (43 / 68) |2010= 92 <br/> (41 / 51) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b1xmyzatenni0krdn70ryx5yz66gnju 0 1458742 26549273 26086385 2026-10-15T14:49:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549273 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вента |шен цӀе = {{lang-es|La Venta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вента''' ({{lang-es|La Venta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вента лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вента |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bzocf7w62y5k4opbowwaor2m4emzsej 0 1458743 26549274 26086471 2026-10-15T14:51:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549274 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вентилья |шен цӀе = {{lang-es|La Ventilla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вентилья''' ({{lang-es|La Ventilla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вентилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вентилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 7 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cjwag4wvbcew30t8zjn699thwa4i378 0 1458744 26549275 26086898 2026-10-15T14:59:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549275 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вирхен |шен цӀе = {{lang-es|La Virgen}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вирхен''' ({{lang-es|La Virgen}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вирхен лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вирхен |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 72 <br/> (34 / 38) |2005= 88 <br/> (43 / 45) |2010= 86 <br/> (39 / 47) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 64743nmzpu6bco4f0yn9vtbx3lizwj7 0 1458745 26549276 26086994 2026-10-15T15:00:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549276 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вия, Колония эль Силбато |шен цӀе = {{lang-es|La Vía (Colonia el Silbato)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вия, Колония эль Силбато''' ({{lang-es|La Vía (Colonia el Silbato)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вия, Колония эль Силбато лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вия, Колония эль Силбато |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 13 <br/> (6 / 7) |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mjq9ze864jsb69kwtfpvl0k5lvmfszt 0 1458746 26549277 26087016 2026-10-15T15:01:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549277 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Вуелта |шен цӀе = {{lang-es|La Vuelta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Вуелта''' ({{lang-es|La Vuelta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Вуелта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Вуелта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] le76ga61u4rdpck5hd89yjf6gyld5lh 0 1458747 26549278 26087154 2026-10-15T15:03:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549278 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Галера эль Инфьернильо |шен цӀе = {{lang-es|La Galera el Infiernillo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Галера эль Инфьернильо''' ({{lang-es|La Galera el Infiernillo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Галера эль Инфьернильо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Галера эль Инфьернильо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 2 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] he71rwx51g93qo64847i7hbwscw78fg 0 1458748 26549279 26087235 2026-10-15T15:05:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549279 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Гарита |шен цӀе = {{lang-es|La Garita}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Гарита''' ({{lang-es|La Garita}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Гарита лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Гарита |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 104 <br/> (58 / 46) |2005= 89 <br/> (47 / 42) |2010= 291 <br/> (139 / 152) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0qy1ye8s6truf7cgnfe6nmy3abk6qoz 0 1458749 26549280 26088100 2026-10-15T15:20:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549280 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Гранха, Камино а Франко |шен цӀе = {{lang-es|La Granja (Camino a Franco)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Гранха, Камино а Франко''' ({{lang-es|La Granja (Camino a Franco)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Гранха, Камино а Франко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Гранха, Камино а Франко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 72 <br/> (34 / 38) |2005= 119 <br/> (55 / 64) |2010= 129 <br/> (58 / 71) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] j6jbsk1knwxehvzvzikllg7fo04ftab 0 1458750 26549282 26088249 2026-10-15T15:24:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549282 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Дивина Провиденсия |шен цӀе = {{lang-es|La Divina Providencia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Дивина Провиденсия''' ({{lang-es|La Divina Providencia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Дивина Провиденсия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Дивина Провиденсия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 10 <br/> (5 / 5) |2010= 13 <br/> (6 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gjt6rklm69y1wdd8nj4e7di0lepz8ws 0 1458751 26549285 26088363 2026-10-15T15:26:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549285 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Занха |шен цӀе = {{lang-es|La Zanja}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Занха''' ({{lang-es|La Zanja}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Занха лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Занха |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7dumpns26wc8spjb643lh8za2pm2wv8 0 1458752 26549287 26088505 2026-10-15T15:28:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549287 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Игера |шен цӀе = {{lang-es|La Higuera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Игера''' ({{lang-es|La Higuera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Игера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Игера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fulua4cuxwv9ijq6ljmcmjwvv196sf6 0 1458753 26549288 26088988 2026-10-15T15:37:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549288 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Кабанья |шен цӀе = {{lang-es|La Cabaña}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Кабанья''' ({{lang-es|La Cabaña}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Кабанья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Кабанья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 8 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6uppjcm1y3c5cvw45vdznlfyf4qynj9 0 1458754 26549289 26089012 2026-10-15T15:38:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549289 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Кабанья |шен цӀе = {{lang-es|La Cabaña}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Кабанья''' ({{lang-es|La Cabaña}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Кабанья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Кабанья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 6 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] npomvx0u0htn9lhh6be88cset0rhu2x 0 1458755 26549290 26089024 2026-10-15T15:38:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549290 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Кабанья дел Индио, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Cabaña del Indio [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Кабанья дел Индио, Ранчо''' ({{lang-es|La Cabaña del Indio [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Кабанья дел Индио, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Кабанья дел Индио, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] atzn6rdbufyh8hir452wgppl3obhx22 0 1458756 26549291 26089148 2026-10-15T15:40:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549291 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Калдера |шен цӀе = {{lang-es|La Caldera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Калдера''' ({{lang-es|La Caldera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Калдера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Калдера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 177 <br/> (90 / 87) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lk5z9m8l4dm1pg3mtj31jsvhyh599gw 0 1458757 26549293 26089535 2026-10-15T15:47:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549293 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Канделария |шен цӀе = {{lang-es|La Candelaria}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Канделария''' ({{lang-es|La Candelaria}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Канделария лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Канделария |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6lh5pxmmuxjha9nmilumf0ly87213st 0 1458758 26549294 26089555 2026-10-15T15:48:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549294 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Канделария Теотлалпан |шен цӀе = {{lang-es|La Candelaria Teotlalpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Канделария Теотлалпан''' ({{lang-es|La Candelaria Teotlalpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Канделария Теотлалпан лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Канделария Теотлалпан |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1491 <br/> (698 / 793) |2005= 1563 <br/> (722 / 841) |2010= 1585 <br/> (717 / 868) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hw55yyn1ot9plfyzt17ved5w1lcqvrk 0 1458759 26549292 26089562 2026-10-15T15:45:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549292 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Канделария, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Candelaria [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Канделария, Ранчо''' ({{lang-es|La Candelaria [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Канделария, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Канделария, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6oh51xsezekvp1w7ntrb84cshspgt20 0 1458760 26549295 26089757 2026-10-15T15:51:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549295 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Каньяда |шен цӀе = {{lang-es|La Cañada}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Каньяда''' ({{lang-es|La Cañada}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Каньяда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Каньяда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 6 |2010= 15 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9enz1dy9zhldmzkiys7xk62nlbqa3xr 0 1458761 26549296 26089758 2026-10-15T15:51:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549296 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Каньяда |шен цӀе = {{lang-es|La Cañada}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Каньяда''' ({{lang-es|La Cañada}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Каньяда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Каньяда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 18 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] otg3rlj38ijongv6bu1z1gsdsd0ii5s 0 1458762 26549297 26089870 2026-10-15T15:53:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549297 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Каньяда |шен цӀе = {{lang-es|La Cañada}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Каньяда''' ({{lang-es|La Cañada}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Каньяда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Каньяда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 16 <br/> (6 / 10) |2010= 26 <br/> (13 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] f07y963xgrxua84a0jeu44t5gx0s818 0 1458763 26549298 26090135 2026-10-15T15:58:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549298 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Карета |шен цӀе = {{lang-es|La Carreta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Карета''' ({{lang-es|La Carreta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Карета лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Карета |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] izlo1mjfoy7b8llib6q3cg33noq4gy5 0 1458764 26549299 26090153 2026-10-15T15:58:45Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549299 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Каридад |шен цӀе = {{lang-es|La Caridad}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Каридад''' ({{lang-es|La Caridad}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Каридад лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Каридад |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 8 <br/> (3 / 5) |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2gid5yrw9fc39ol7apz4nhnp5avd25r 0 1458765 26549300 26090155 2026-10-15T15:58:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549300 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Каридад Куаксонакайо |шен цӀе = {{lang-es|La Caridad Cuaxonacayo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Каридад Куаксонакайо''' ({{lang-es|La Caridad Cuaxonacayo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Каридад Куаксонакайо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Каридад Куаксонакайо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 337 <br/> (166 / 171) |2005= 287 <br/> (138 / 149) |2010= 320 <br/> (155 / 165) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fkcmww2blnl1mjdjcvu84tzozllgkue 0 1458766 26549301 26090502 2026-10-15T16:05:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549301 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Качора |шен цӀе = {{lang-es|La Cachorra}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Качора''' ({{lang-es|La Cachorra}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Качора лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Качора |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gxq36wdqndkfk2mw7d6pvsqoayr099t 0 1458767 26549302 26090541 2026-10-15T16:06:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549302 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Кебрадора |шен цӀе = {{lang-es|La Quebradora}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Кебрадора''' ({{lang-es|La Quebradora}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Кебрадора лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Кебрадора |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 3 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 27vazn142o7bbkxpjx883v66yl8gj0f 0 1458768 26549303 26090999 2026-10-15T16:14:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549303 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Компуерта |шен цӀе = {{lang-es|La Compuerta}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Компуерта''' ({{lang-es|La Compuerta}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Компуерта лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Компуерта |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 8 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ph7dn5r9l5uf7v3jpno36a28nygujxs 0 1458769 26549304 26091176 2026-10-15T16:17:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549304 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Консепсион |шен цӀе = {{lang-es|La Concepción}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Консепсион''' ({{lang-es|La Concepción}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Консепсион лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Консепсион |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mx2mm08bfs7cx4ccllwah7xsyvcn1f0 0 1458770 26549305 26091195 2026-10-15T16:18:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549305 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Консепсион |шен цӀе = {{lang-es|La Concepción}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Консепсион''' ({{lang-es|La Concepción}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Консепсион лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Консепсион |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 1 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bkkwamg5pur4io7njwg75f0bdk4zncn 0 1458771 26549306 26091257 2026-10-15T16:18:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549306 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Констансия |шен цӀе = {{lang-es|La Constancia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Констансия''' ({{lang-es|La Constancia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Констансия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Констансия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 321 <br/> (163 / 158) |2005= 365 <br/> (181 / 184) |2010= 404 <br/> (192 / 212) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] b166x5ecnv63ttwgu2jxc5y9ltmxzay 0 1458772 26549307 26091836 2026-10-15T16:28:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549307 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Круз Течалоте, Колония |шен цӀе = {{lang-es|La Cruz Techalote [Colonia]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Круз Течалоте, Колония''' ({{lang-es|La Cruz Techalote [Colonia]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Круз Течалоте, Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Круз Течалоте, Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 163 <br/> (82 / 81) |2005= 154 <br/> (81 / 73) |2010= 120 <br/> (59 / 61) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cwe12yi562bxbubjf5fxjd28vrzf6hm 0 1458773 26549308 26092505 2026-10-15T16:40:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549308 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Кучилья, Эль Алканфор |шен цӀе = {{lang-es|La Cuchilla (El Alcanfor)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Кучилья, Эль Алканфор''' ({{lang-es|La Cuchilla (El Alcanfor)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Кучилья, Эль Алканфор лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Кучилья, Эль Алканфор |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 18 <br/> (8 / 10) |2010= 17 <br/> (8 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gwcknqzy69gvbxm7uqfkgf6mhrmxf36 0 1458774 26549309 26092674 2026-10-15T16:45:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549309 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лагуна |шен цӀе = {{lang-es|La Laguna}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лагуна''' ({{lang-es|La Laguna}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лагуна лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лагуна |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cxebain773dyr5grxkidbeeg2ch3111 0 1458775 26549310 26092804 2026-10-15T16:48:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549310 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лагуна |шен цӀе = {{lang-es|La Laguna}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лагуна''' ({{lang-es|La Laguna}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лагуна лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лагуна |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] aszy2u4qxazc3rhsjnnzj9sk5zjwdqd 0 1458776 26549311 26092810 2026-10-15T16:48:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549311 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лагуна |шен цӀе = {{lang-es|La Laguna}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лагуна''' ({{lang-es|La Laguna}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лагуна лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лагуна |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mxrrpsvpqj4ukmtq9i6tp20mb1dcufk 0 1458777 26549312 26092860 2026-10-15T16:49:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549312 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лагуна де Оксидасион |шен цӀе = {{lang-es|La Laguna de Oxidación}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лагуна де Оксидасион''' ({{lang-es|La Laguna de Oxidación}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лагуна де Оксидасион лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лагуна де Оксидасион |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 11 |2010= 12 <br/> (4 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] mpwtx64b125a994ayma3pglq4y8ikmw 0 1458778 26549313 26093127 2026-10-15T16:53:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549313 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ладера |шен цӀе = {{lang-es|La Ladera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ладера''' ({{lang-es|La Ladera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ладера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ладера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2kme9zlpvppzqlb8qx1o1tpcodvq5ft 0 1458779 26549314 26093140 2026-10-15T16:53:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549314 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ладера |шен цӀе = {{lang-es|La Garita}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ладера''' ({{lang-es|La Garita}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ладера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ладера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 11 |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] t930ytqikleql4cfoieocpxkwm2fa0b 0 1458780 26549315 26093614 2026-10-15T17:01:59Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549315 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лима, Ранчерия |шен цӀе = {{lang-es|La Lima [Ranchería]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лима, Ранчерия''' ({{lang-es|La Lima [Ranchería]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лима, Ранчерия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лима, Ранчерия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 123 <br/> (60 / 63) |2005= 169 <br/> (84 / 85) |2010= 205 <br/> (93 / 112) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] kopun4le7ew0g2c80y4p17v8o11oxpb 0 1458781 26549317 26093721 2026-10-15T17:05:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549317 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лобера |шен цӀе = {{lang-es|La Lobera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лобера''' ({{lang-es|La Lobera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лобера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лобера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 39 <br/> (19 / 20) |2005= 59 <br/> (33 / 26) |2010= 50 <br/> (24 / 26) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1hbsubtc8f44z5p1550evvyhzg7326e 0 1458782 26549321 26093800 2026-10-15T17:07:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549321 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома''' ({{lang-es|La Loma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 9 <br/> (6 / 3) |2010= 25 <br/> (14 / 11) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sa36n3t9ai3m2v9wxn758yl4boi219e 0 1458783 26549323 26093852 2026-10-15T17:08:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549323 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома''' ({{lang-es|La Loma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 9pl6jhmtlihan9exz1l1v7w4qkvo9yl 0 1458784 26549324 26093897 2026-10-15T17:09:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549324 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma, San Jerónimo Zacualpan}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома''' ({{lang-es|La Loma, San Jerónimo Zacualpan}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 14 |2010= 18 <br/> (10 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pn1g11uhet6ew5cui4ouupzb5l4f046 0 1458785 26549325 26093904 2026-10-15T17:09:22Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549325 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома''' ({{lang-es|La Loma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 |2005= 24 <br/> (12 / 12) |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ogrdibcg0f1h38x8t139vqbyi560nmr 0 1458786 26549326 26093947 2026-10-15T17:10:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549326 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома''' ({{lang-es|La Loma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 13 <br/> (6 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] a1yg2x4gzpnmshtkb5vt0qbcwjulyse 0 1458787 26549327 26093957 2026-10-15T17:10:21Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549327 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома''' ({{lang-es|La Loma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 74 <br/> (44 / 30) |2005= 69 <br/> (41 / 28) |2010= 67 <br/> (38 / 29) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] k578no7p74vis4b2j21txbfc53o2d1n 0 1458788 26549328 26093992 2026-10-15T17:11:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549328 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома |шен цӀе = {{lang-es|La Loma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома''' ({{lang-es|La Loma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 18 <br/> (9 / 9) |2005= 19 <br/> (9 / 10) |2010= 22 <br/> (9 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] s28v1xmrksa4bcekeahy1xtb088xoi9 0 1458789 26549329 26094019 2026-10-15T17:11:48Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549329 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома де Закатепек |шен цӀе = {{lang-es|La Loma de Zacatepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома де Закатепек''' ({{lang-es|La Loma de Zacatepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома де Закатепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома де Закатепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nhaaa1v3on2q1d0u5d78ivhwcaoo8vj 0 1458790 26549330 26094053 2026-10-15T17:11:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549330 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома де Мазапа |шен цӀе = {{lang-es|La Loma de Mazapa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома де Мазапа''' ({{lang-es|La Loma de Mazapa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома де Мазапа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома де Мазапа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5eunggitooua87msi0lqqm4g35p803v 0 1458791 26549331 26094075 2026-10-15T17:12:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549331 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома де Энмедио, Аксокопа |шен цӀе = {{lang-es|La Loma de Enmedio (Axocopa)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома де Энмедио, Аксокопа''' ({{lang-es|La Loma de Enmedio (Axocopa)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома де Энмедио, Аксокопа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома де Энмедио, Аксокопа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qgsitqpnwdk926c6rctexmjws818q96 0 1458792 26549332 26094089 2026-10-15T17:13:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549332 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома дел Кортихо |шен цӀе = {{lang-es|La Loma del Cortijo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома дел Кортихо''' ({{lang-es|La Loma del Cortijo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома дел Кортихо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома дел Кортихо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 <br/> (4 / 3) |2010= 16 <br/> (9 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pevylg45mo9t8revae2lwk1f7tk8zo1 0 1458793 26549333 26094113 2026-10-15T17:13:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549333 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома дел Хардин |шен цӀе = {{lang-es|La Loma del Jardín}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома дел Хардин''' ({{lang-es|La Loma del Jardín}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома дел Хардин лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома дел Хардин |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 26 <br/> (14 / 12) |2010= 32 <br/> (16 / 16) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pyz5wed0gw5mo7hggxazaazx0fpwuol 0 1458794 26549318 26094143 2026-10-15T17:05:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549318 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома, Колония |шен цӀе = {{lang-es|La Loma [Colonia]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома, Колония''' ({{lang-es|La Loma [Colonia]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома, Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома, Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 207 <br/> (103 / 104) |2005= 189 <br/> (96 / 93) |2010= 253 <br/> (122 / 131) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jbfkh75kuq9o5smoj1mf59q53c2n6dh 0 1458795 26549319 26094185 2026-10-15T17:06:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549319 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома, Хуан Флорес |шен цӀе = {{lang-es|La Loma (Juan Flores)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома, Хуан Флорес''' ({{lang-es|La Loma (Juan Flores)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома, Хуан Флорес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома, Хуан Флорес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8eby3bi8m4v5irjpk2j99t9n9s9lieb 0 1458796 26549320 26094190 2026-10-15T17:06:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549320 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Лома, Эль Серито |шен цӀе = {{lang-es|La Loma (El Cerrito)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Лома, Эль Серито''' ({{lang-es|La Loma (El Cerrito)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Лома, Эль Серито лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Лома, Эль Серито |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 14 |2005= 13 <br/> (7 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qz515fvgx1upqq55ropg1ilpwjfkotx 0 1458797 26549334 26094401 2026-10-15T17:14:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549334 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Луз, Барио |шен цӀе = {{lang-es|La Luz [Barrio]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Луз, Барио''' ({{lang-es|La Luz [Barrio]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Луз, Барио лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Луз, Барио |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 628 <br/> (319 / 309) |2005= 725 <br/> (368 / 357) |2010= 762 <br/> (396 / 366) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gk6r45xjlhw9mz7m9i9aj795dn2yp2m 0 1458798 26549335 26094610 2026-10-15T17:20:59Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549335 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Магдалена Куестотитла |шен цӀе = {{lang-es|La Magdalena Cuextotitla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Магдалена Куестотитла''' ({{lang-es|La Magdalena Cuextotitla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Магдалена Куестотитла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Магдалена Куестотитла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 738 <br/> (383 / 355) |2005= 787 <br/> (409 / 378) |2010= 924 <br/> (461 / 463) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ksjm2u0klve3uh0944qogvuugv7b9po 0 1458799 26549336 26094612 2026-10-15T17:21:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549336 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Магдалена Солтепек |шен цӀе = {{lang-es|La Magdalena Soltepec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Магдалена Солтепек''' ({{lang-es|La Magdalena Soltepec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Магдалена Солтепек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Магдалена Солтепек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 536 <br/> (269 / 267) |2005= 584 <br/> (284 / 300) |2010= 584 <br/> (295 / 289) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sq5xaien0po9edp2bqs7upxznuldatn 0 1458800 26549337 26094617 2026-10-15T17:21:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549337 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Магдалена Тлалтелулко |шен цӀе = {{lang-es|La Magdalena Tlaltelulco}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Магдалена Тлалтелулко''' ({{lang-es|La Magdalena Tlaltelulco}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Магдалена Тлалтелулко лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Магдалена Тлалтелулко |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13697 <br/> (6635 / 7062) |2005= 15046 <br/> (7302 / 7744) |2010= 16834 <br/> (8089 / 8745) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pi2esw300274jxeyrxaejii6wn5wbkd 0 1458801 26549338 26094857 2026-10-15T17:25:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549338 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Мансера, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Mancera [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Мансера, Ранчо''' ({{lang-es|La Mancera [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Мансера, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Мансера, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13 |2005= 16 <br/> (8 / 8) |2010= 11 <br/> (7 / 4) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5zw7jv466rnj0t1s43rp0b0r2a5pbaa 0 1458802 26549341 26095392 2026-10-15T17:35:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549341 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Меса Гранде |шен цӀе = {{lang-es|Altos de Mesa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Меса Гранде''' ({{lang-es|Altos de Mesa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Меса Гранде лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Меса Гранде |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g25a63te3g6tacjbm2ehce4biklml6z 0 1458803 26549342 26095604 2026-10-15T17:39:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549342 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Меса дел Сьело |шен цӀе = {{lang-es|La Mesa del Cielo}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Меса дел Сьело''' ({{lang-es|La Mesa del Cielo}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Меса дел Сьело лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Меса дел Сьело |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tnw370ynnn7ekhmf0f9i3k1h9h0uiae 0 1458804 26549340 26095663 2026-10-15T17:32:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549340 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Меса, Ла Кумбре, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Mesa (La Cumbre) [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Меса, Ла Кумбре, Ранчо''' ({{lang-es|La Mesa (La Cumbre) [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Меса, Ла Кумбре, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Меса, Ла Кумбре, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 24 <br/> (10 / 14) |2005= 19 <br/> (7 / 12) |2010= 47 <br/> (20 / 27) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bldxd0pdoaym6ab8a6rtkd0lxrnjbe2 0 1458805 26549343 26095728 2026-10-15T17:40:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549343 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Месита |шен цӀе = {{lang-es|La Mesita}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Месита''' ({{lang-es|La Mesita}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Месита лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Месита |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 15 <br/> (8 / 7) |2010= 15 <br/> (9 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 78dihf1l8uap79dbkspwqexr6aqvj0y 0 1458806 26549346 26096281 2026-10-15T17:50:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549346 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Морена |шен цӀе = {{lang-es|La Morena}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Морена''' ({{lang-es|La Morena}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Морена лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Морена |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1ycwydv9oob2o7cmwc78xc86qjjqold 0 1458807 26549347 26096701 2026-10-15T17:57:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549347 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Нопалера |шен цӀе = {{lang-es|La Nopalera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Нопалера''' ({{lang-es|La Nopalera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Нопалера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Нопалера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lfwq8ypdxmpvdhse4aaefsu1yf6si2o 0 1458808 26549348 26097189 2026-10-15T18:06:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549348 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Окотера, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Ocotera [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Окотера, Ранчо''' ({{lang-es|La Ocotera [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Окотера, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Окотера, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 7 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] iljqs5r2gfx5d0pnyi3psmiq81znt2w 0 1458809 26549349 26097210 2026-10-15T18:06:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549349 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ондонада |шен цӀе = {{lang-es|La Hondonada}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ондонада''' ({{lang-es|La Hondonada}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ондонада лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ондонада |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 8 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tw8ni8gd2yadqddhsf5be7ifgtj9xvm 0 1458810 26549350 26097440 2026-10-15T18:10:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549350 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Паз |шен цӀе = {{lang-es|La Paz}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Паз''' ({{lang-es|La Paz}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Паз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Паз |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5htiz2wquzlvfy3kabclru83ewk4rz8 0 1458811 26549351 26097593 2026-10-15T18:14:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549351 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Палма |шен цӀе = {{lang-es|La Palma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Палма''' ({{lang-es|La Palma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Палма лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Палма |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 54 <br/> (30 / 24) |2005= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ecgpl9cxewem7w8t2w2sc9fyyn7xmcg 0 1458812 26549352 26097631 2026-10-15T18:15:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549352 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Палма |шен цӀе = {{lang-es|La Palma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Палма''' ({{lang-es|La Palma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Палма лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Палма |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 39 <br/> (22 / 17) |2005= 28 <br/> (15 / 13) |2010= 32 <br/> (15 / 17) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] avxi9udsmcp4ubdxhuy8lgjrl8owkdu 0 1458813 26549353 26097797 2026-10-15T18:18:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549353 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Палма |шен цӀе = {{lang-es|La Palma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Палма''' ({{lang-es|La Palma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Палма лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Палма |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 244 <br/> (124 / 120) |2005= 294 <br/> (153 / 141) |2010= 319 <br/> (161 / 158) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4dbrp2n3z5navtjrqtm8md4o54jhs9z 0 1458814 26549354 26098173 2026-10-15T18:24:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549354 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Парада дел Конехо, Ла Сьенегилья |шен цӀе = {{lang-es|La Parada del Conejo (La Cieneguilla)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Парада дел Конехо, Ла Сьенегилья''' ({{lang-es|La Parada del Conejo (La Cieneguilla)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Парада дел Конехо, Ла Сьенегилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Парада дел Конехо, Ла Сьенегилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fhls0lmwjgwzzpdlyz91u8ya4vdsvih 0 1458815 26549355 26098482 2026-10-15T18:29:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549355 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Педрегоса |шен цӀе = {{lang-es|La Pedregosa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Педрегоса''' ({{lang-es|La Pedregosa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Педрегоса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Педрегоса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 77 <br/> (40 / 37) |2005= 88 <br/> (47 / 41) |2010= 105 <br/> (48 / 57) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jty0nhk2sl0tly5rr19625ix4a4lgfd 0 1458816 26549356 26098500 2026-10-15T18:30:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549356 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Педрера |шен цӀе = {{lang-es|La Pedrera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Педрера''' ({{lang-es|La Pedrera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Педрера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Педрера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (9 / 12) |2010= 44 <br/> (23 / 21) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 60hgs9nuhkx6o5vlktwxww3fxufrb0x 0 1458817 26549357 26098507 2026-10-15T18:30:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549357 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Педрера |шен цӀе = {{lang-es|La Pedrera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Педрера''' ({{lang-es|La Pedrera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Педрера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Педрера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 7 |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] lsqshcgowyin0nfhm6fmt0var7qg2jq 0 1458818 26549358 26098759 2026-10-15T18:35:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549358 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Пера |шен цӀе = {{lang-es|La Pera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Пера''' ({{lang-es|La Pera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Пера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Пера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 7 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g8d3jw5szzb6nyx1l4m9zj4g1kc86vp 0 1458819 26549359 26098760 2026-10-15T18:35:03Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549359 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Пера |шен цӀе = {{lang-es|La Pera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Пера''' ({{lang-es|La Pera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Пера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Пера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 8 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] gpi0xglz3bb038hii3w0jfo96y93sn8 0 1458820 26549360 26099238 2026-10-15T18:43:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549360 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Плана, Лос Волканес |шен цӀе = {{lang-es|La Plana (Los Volcanes)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Плана, Лос Волканес''' ({{lang-es|La Plana (Los Volcanes)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Плана, Лос Волканес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Плана, Лос Волканес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 10 |2010= 18 <br/> (5 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fjii7kmgiel1nd33hf4p1xwuegyyitw 0 1458821 26549363 26099761 2026-10-15T18:54:10Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549363 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Преса де Позуелос |шен цӀе = {{lang-es|La Presa de Pozuelos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Преса де Позуелос''' ({{lang-es|La Presa de Pozuelos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Преса де Позуелос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Преса де Позуелос |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 6 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6a7n1jtnbzsmmsvpo416f2q2edlz9hu 0 1458822 26549364 26099767 2026-10-15T18:54:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549364 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Преса де Сан Бартоло, Эль Вадо |шен цӀе = {{lang-es|La Presa de San Bartolo (El Vado)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Преса де Сан Бартоло, Эль Вадо''' ({{lang-es|La Presa de San Bartolo (El Vado)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Преса де Сан Бартоло, Эль Вадо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Преса де Сан Бартоло, Эль Вадо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13 <br/> (4 / 9) |2005= 30 <br/> (17 / 13) |2010= 19 <br/> (10 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] dhm81nbc8438a1jlukyv64owjfy1sw6 0 1458823 26549362 26099791 2026-10-15T18:53:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549362 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Преса Искотла |шен цӀе = {{lang-es|La Presa Ixcotla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Преса Искотла''' ({{lang-es|La Presa Ixcotla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Преса Искотла лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Преса Искотла |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 <br/> (3 / 3) |2005= 18 <br/> (7 / 11) |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] leh4rez14y50v9una4cbpu3njq8k6qk 0 1458824 26549361 26099815 2026-10-15T18:51:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549361 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Преса, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Presa [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Преса, Ранчо''' ({{lang-es|La Presa [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Преса, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Преса, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 6 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c9q270i1cb48fp8m0hved5r3e2ywgve 0 1458825 26549365 26099834 2026-10-15T18:54:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549365 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Пресиоса, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Preciosa [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Пресиоса, Ранчо''' ({{lang-es|La Preciosa [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Пресиоса, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Пресиоса, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 5 |2005= 5 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qlm7dcbxucyeznc1cbd8onvmfiwtlh8 0 1458826 26549368 26100066 2026-10-15T18:59:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549368 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Провиденсия |шен цӀе = {{lang-es|La Providencia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Провиденсия''' ({{lang-es|La Providencia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Провиденсия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Провиденсия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] btc2gq7s5nn3k01mphagrvskstxri2z 0 1458827 26549369 26100197 2026-10-15T19:02:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549369 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Провиденсия |шен цӀе = {{lang-es|La Providencia}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Провиденсия''' ({{lang-es|La Providencia}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Провиденсия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Провиденсия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 52 <br/> (25 / 27) |2005= 45 <br/> (21 / 24) |2010= 49 <br/> (22 / 27) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nyreav7b4r44hpo39gf8wfh20f9jzwl 0 1458828 26549370 26100284 2026-10-15T19:04:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549370 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Провиденсия лас Уертас, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Providencia las Huertas [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Провиденсия лас Уертас, Ранчо''' ({{lang-es|La Providencia las Huertas [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Провиденсия лас Уертас, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Провиденсия лас Уертас, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 6 |2010= 11 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 946exm2scskzbaedhwgtop1vr0gocme 0 1458829 26549366 26100318 2026-10-15T18:59:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549366 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Провиденсия, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Providencia [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Провиденсия, Ранчо''' ({{lang-es|La Providencia [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Провиденсия, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Провиденсия, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 19 <br/> (9 / 10) |2005= 7 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4iakvxp39unjf5xh3knweyer2w4d6id 0 1458830 26549367 26100328 2026-10-15T18:59:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549367 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Провиденсия, Эль Конкиян |шен цӀе = {{lang-es|La Providencia (El Conquián)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Провиденсия, Эль Конкиян''' ({{lang-es|La Providencia (El Conquián)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Провиденсия, Эль Конкиян лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Провиденсия, Эль Конкиян |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 19 <br/> (11 / 8) |2005= 20 <br/> (11 / 9) |2010= 23 <br/> (10 / 13) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] khoyn0kgppsnuxu0rpwp99rfxb8lwag 0 1458831 26549372 26100698 2026-10-15T19:11:39Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549372 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Пурисима |шен цӀе = {{lang-es|La Purísima}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Пурисима''' ({{lang-es|La Purísima}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Пурисима лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Пурисима |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 21 <br/> (8 / 13) |2005= 49 <br/> (24 / 25) |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1fuw1a66un4mq15skvwwsrxq95wmbho 0 1458832 26549371 26100740 2026-10-15T19:09:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549371 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Пурисима, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Purísima [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Пурисима, Ранчо''' ({{lang-es|La Purísima [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Пурисима, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Пурисима, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 |2005= 1 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fksnb8mb9x2cbn8y75hck6wmc8uxtaj 0 1458833 26549373 26101019 2026-10-15T19:16:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549373 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Раюела, Лас Месас и ла Палма |шен цӀе = {{lang-es|La Rayuela, Las Mesas y la Palma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Раюела, Лас Месас и ла Палма''' ({{lang-es|La Rayuela, Las Mesas y la Palma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Раюела, Лас Месас и ла Палма лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Раюела, Лас Месас и ла Палма |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 10 |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rmcj7x1y08iz6uuwjikbicw4vz2u78k 0 1458834 26549374 26101145 2026-10-15T19:19:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549374 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ремолача |шен цӀе = {{lang-es|La Remolacha}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ремолача''' ({{lang-es|La Remolacha}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ремолача лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ремолача |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] p1r5voum7yx75c8v5qvvotqyr1i8673 0 1458835 26549375 26101155 2026-10-15T19:19:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549375 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ренда |шен цӀе = {{lang-es|La Renda}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ренда''' ({{lang-es|La Renda}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ренда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ренда |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 13ac2ynhdwklcq2px9s4a4xz4cwgmem 0 1458836 26549376 26101232 2026-10-15T19:21:05Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549376 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ретама |шен цӀе = {{lang-es|La Retama}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ретама''' ({{lang-es|La Retama}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ретама лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ретама |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 60 <br/> (28 / 32) |2005= 21 <br/> (11 / 10) |2010= 32 <br/> (18 / 14) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] goynptytenuopskpccyopaxzgqg9uvl 0 1458837 26549377 26101385 2026-10-15T19:24:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549377 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Реформа |шен цӀе = {{lang-es|La Reforma}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Реформа''' ({{lang-es|La Reforma}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Реформа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Реформа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 312 <br/> (157 / 155) |2005= 355 <br/> (174 / 181) |2010= 370 <br/> (183 / 187) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ttax4lygghpz6icwcsfxw27gzzc0tkl 0 1458838 26549378 26101464 2026-10-15T19:25:23Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549378 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Ринкона |шен цӀе = {{lang-es|La Rincona}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Ринкона''' ({{lang-es|La Rincona}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Ринкона лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Ринкона |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 17 <br/> (6 / 11) |2010= 21 <br/> (6 / 15) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8px1dxfno80lpmvfj4fkjhpabw77rl6 0 1458839 26549380 26101606 2026-10-15T19:27:54Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549380 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Роса |шен цӀе = {{lang-es|La Rosa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Роса''' ({{lang-es|La Rosa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Роса лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Роса |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 9 |2005= 41 <br/> (22 / 19) |2010= 35 <br/> (19 / 16) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ct7hbm4r9ppw1x7lmc15ss7r4k93slu 0 1458840 26549379 26101638 2026-10-15T19:27:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549379 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Роса, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Rosa [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Роса, Ранчо''' ({{lang-es|La Rosa [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Роса, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Роса, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 12 |2005= 3 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] aztsazud8bshdhj4uqgfj0kq8rzd1vr 0 1458841 26549383 26102691 2026-10-15T19:48:15Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549383 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Соледад |шен цӀе = {{lang-es|La Soledad}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Соледад''' ({{lang-es|La Soledad}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Соледад лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Соледад |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 137 <br/> (67 / 70) |2005= 127 <br/> (64 / 63) |2010= 210 <br/> (119 / 91) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8t7nlnvkagj04xuc7w0x7e3h0cx0txe 0 1458842 26549384 26102693 2026-10-15T19:48:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549384 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Соледад |шен цӀе = {{lang-es|La Soledad}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Соледад''' ({{lang-es|La Soledad}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Соледад лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Соледад |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 948 <br/> (486 / 462) |2005= 980 <br/> (470 / 510) |2010= 1107 <br/> (550 / 557) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] e7redhs484bzvor8upb11wbnob3iyej 0 1458843 26549385 26102705 2026-10-15T19:48:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549385 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Соледад |шен цӀе = {{lang-es|La Soledad}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Соледад''' ({{lang-es|La Soledad}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Соледад лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Соледад |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 33 <br/> (19 / 14) |2005= 37 <br/> (21 / 16) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ei3oj9h3hd9cwbjgx7wybznxgzlwubd 0 1458844 26549386 26102881 2026-10-15T19:51:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549386 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Соледад |шен цӀе = {{lang-es|La Soledad}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Соледад''' ({{lang-es|La Soledad}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Соледад лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Соледад |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 396 <br/> (208 / 188) |2005= 450 <br/> (216 / 234) |2010= 549 <br/> (264 / 285) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m5olggh20j2qh55w9cczc47nzkehw6c 0 1458845 26549387 26102917 2026-10-15T19:51:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549387 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Соледад Лома де Окотла, Ранчерия |шен цӀе = {{lang-es|La Soledad Loma de Ocotla [Ranchería]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Соледад Лома де Окотла, Ранчерия''' ({{lang-es|La Soledad Loma de Ocotla [Ranchería]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Соледад Лома де Окотла, Ранчерия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Соледад Лома де Окотла, Ранчерия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 84 <br/> (44 / 40) |2005= 125 <br/> (67 / 58) |2010= 129 <br/> (71 / 58) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nkha3y7x3u3xbgpu79p5recv7p9sr1t 0 1458846 26549381 26102966 2026-10-15T19:46:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549381 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Соледад, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Soledad [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Соледад, Ранчо''' ({{lang-es|La Soledad [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Соледад, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Соледад, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 6 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 77rinrdr5sb65j3qcuinz7nkwmh8uxq 0 1458847 26549382 26102986 2026-10-15T19:46:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549382 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Соледад, Эль Чарко, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Soledad (El Charco) [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Соледад, Эль Чарко, Ранчо''' ({{lang-es|La Soledad (El Charco) [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Соледад, Эль Чарко, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Соледад, Эль Чарко, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 26 <br/> (13 / 13) |2005= 21 <br/> (12 / 9) |2010= 30 <br/> (14 / 16) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0rk5v3ia8qczikhihskpjnvz91w9k10 0 1458848 26549392 26103178 2026-10-15T19:55:59Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549392 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Сьенега |шен цӀе = {{lang-es|La Ciénega}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Сьенега''' ({{lang-es|La Ciénega}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Сьенега лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Сьенега |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 27 <br/> (11 / 16) |2005= 22 <br/> (13 / 9) |2010= 61 <br/> (26 / 35) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cx7h4af7mx6htjza2hiltz8k4e2a00z 0 1458849 26549393 26103239 2026-10-15T19:57:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549393 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Сьенега |шен цӀе = {{lang-es|La Ciénega}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Сьенега''' ({{lang-es|La Ciénega}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Сьенега лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Сьенега |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 292 <br/> (145 / 147) |2005= 274 <br/> (130 / 144) |2010= 274 <br/> (133 / 141) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] inwdi1jhrfasb2v9r63kuyfa3tri65b 0 1458850 26549394 26103358 2026-10-15T19:58:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549394 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Сьенегилья |шен цӀе = {{lang-es|La Cieneguilla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Сьенегилья''' ({{lang-es|La Cieneguilla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Сьенегилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Сьенегилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2r0bjxenczq6wv2ui99qp2ivsl54vz2 0 1458851 26549395 26104204 2026-10-15T20:15:29Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549395 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Траскила |шен цӀе = {{lang-es|La Trasquila}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Траскила''' ({{lang-es|La Trasquila}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Траскила лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Траскила |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 387 <br/> (214 / 173) |2005= 362 <br/> (166 / 196) |2010= 396 <br/> (186 / 210) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] t9tpgw53x66kd16iuhlib7l8ih2knhf 0 1458852 26549396 26104206 2026-10-15T20:15:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549396 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Траскила |шен цӀе = {{lang-es|La Trasquila}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Траскила''' ({{lang-es|La Trasquila}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Траскила лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Траскила |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 |2010= 13 <br/> (5 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ewfjgvf3lr4s431aojt2qyelj0oob6b 0 1458853 26549397 26104372 2026-10-15T20:18:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549397 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Тринидад Тенексеекак |шен цӀе = {{lang-es|La Trinidad Tenexyecac}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Тринидад Тенексеекак''' ({{lang-es|La Trinidad Tenexyecac}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Тринидад Тенексеекак лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Тринидад Тенексеекак |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2627 <br/> (1306 / 1321) |2005= 2755 <br/> (1351 / 1404) |2010= 2863 <br/> (1376 / 1487) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oloixlos8fx63p8rg47gnwm3x3pxhpg 0 1458854 26549398 26104374 2026-10-15T20:18:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549398 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Тринидад Тепеитек |шен цӀе = {{lang-es|La Trinidad Tepehitec}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Тринидад Тепеитек''' ({{lang-es|La Trinidad Tepehitec}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Тринидад Тепеитек лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Тринидад Тепеитек |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1681 <br/> (792 / 889) |2010= 2157 <br/> (990 / 1167) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] er3a1mr5ox6one33dk6bo4osynxzfvq 0 1458855 26549399 26104377 2026-10-15T20:19:01Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549399 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Тринидад Чималпа |шен цӀе = {{lang-es|La Trinidad Chimalpa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Тринидад Чималпа''' ({{lang-es|La Trinidad Chimalpa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Тринидад Чималпа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Тринидад Чималпа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1106 <br/> (542 / 564) |2005= 1195 <br/> (586 / 609) |2010= 1193 <br/> (591 / 602) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] o880rmtpmxyr3cpeke7e2vwb1qxs9rr 0 1458856 26549400 26104425 2026-10-15T20:19:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549400 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Тронконера |шен цӀе = {{lang-es|La Tronconera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Тронконера''' ({{lang-es|La Tronconera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Тронконера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Тронконера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 <br/> (4 / 7) |2005= 6 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] om458wyzmlaf25505z466udw2hhptma 0 1458857 26549401 26104441 2026-10-15T20:20:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549401 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Трохе |шен цӀе = {{lang-es|La Troje}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Трохе''' ({{lang-es|La Troje}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Трохе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Трохе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3ho30l3kcjh8juteeup9ygbcpb8egls 0 1458858 26549402 26104449 2026-10-15T20:20:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549402 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Трохе |шен цӀе = {{lang-es|La Troje}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Трохе''' ({{lang-es|La Troje}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Трохе лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Трохе |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 1 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h3174jfwzvu21igihnmbri8ltt525zd 0 1458859 26549403 26104783 2026-10-15T20:26:06Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549403 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Уерфана |шен цӀе = {{lang-es|La Huérfana}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Уерфана''' ({{lang-es|La Huérfana}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Уерфана лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Уерфана |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 5 |2010= 8 <br/> (5 / 3) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] m1wbn9euo000l1566yv34pcvcukr8t1 0 1458860 26549404 26104904 2026-10-15T20:28:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549404 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Унион |шен цӀе = {{lang-es|La Unión}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Унион''' ({{lang-es|La Unión}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Унион лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Унион |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 3 |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4teby93g5q59dec84ias2xj3kon3t3p 0 1458861 26549405 26105227 2026-10-15T20:33:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549405 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Фискала |шен цӀе = {{lang-es|La Fiscala}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Фискала''' ({{lang-es|La Fiscala}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Фискала лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Фискала |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0hmn0zdoymmjfly58h2ie3ddhipxmw8 0 1458862 26549407 26105251 2026-10-15T20:34:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549407 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Флор |шен цӀе = {{lang-es|La Flor}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Флор''' ({{lang-es|La Flor}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Флор лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Флор |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13 <br/> (7 / 6) |2005= 9 <br/> (5 / 4) |2010= 12 <br/> (6 / 6) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qz0nd26731lqjp1ql40ldllpo6i0ryg 0 1458863 26549406 26105312 2026-10-15T20:34:18Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549406 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Флор, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Flor [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Флор, Ранчо''' ({{lang-es|La Flor [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Флор, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Флор, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 6 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i5taf2mb56l70u1npq5tf4g4yzg65o2 0 1458864 26549408 26105589 2026-10-15T20:40:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549408 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Фортуна |шен цӀе = {{lang-es|La Fortuna}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Фортуна''' ({{lang-es|La Fortuna}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Фортуна лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Фортуна |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 13 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] f1rgvg61l31ljweix5j5ie7py1txvdt 0 1458865 26549409 26106015 2026-10-15T20:47:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549409 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Хоя |шен цӀе = {{lang-es|La Joya}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Хоя''' ({{lang-es|La Joya}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Хоя лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Хоя |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 7 |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 83cvta4fp5o0kyaj203yertqlcyzw2i 0 1458866 26549410 26106169 2026-10-15T20:50:16Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549410 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Хоя |шен цӀе = {{lang-es|La Joya}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Хоя''' ({{lang-es|La Joya}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Хоя лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Хоя |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 63dvld8vr05tu17picbdj9wj2yt9djv 0 1458867 26549411 26106216 2026-10-15T20:51:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549411 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Хоя |шен цӀе = {{lang-es|La Joya}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Хоя''' ({{lang-es|La Joya}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Хоя лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Хоя |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 30 <br/> (17 / 13) |2005= 24 <br/> (14 / 10) |2010= 21 <br/> (13 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] soxxaf5k0uhjdlt5e92yvqhux8qj64p 0 1458868 26549412 26106853 2026-10-15T21:01:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549412 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Энламадера |шен цӀе = {{lang-es|La Enlamadera}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Энламадера''' ({{lang-es|La Enlamadera}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Энламадера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Энламадера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0xos8ju9sslhbh2zx2jlhwnm689lkls 0 1458869 26549413 26106919 2026-10-15T21:02:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549413 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Эра |шен цӀе = {{lang-es|La Era}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Эра''' ({{lang-es|La Era}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Эра лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Эра |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 15 |2010= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rzt5d5zix3jjoxvuguo48ies1i94d6p 0 1458870 26549414 26106932 2026-10-15T21:03:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549414 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Эра |шен цӀе = {{lang-es|La Era}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Эра''' ({{lang-es|La Era}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Эра лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Эра |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 14 <br/> (7 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 3cdawvyl0x737rnccwkeep40uq6jrsk 0 1458871 26549416 26107079 2026-10-15T21:06:20Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549416 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Эрадура |шен цӀе = {{lang-es|La Herradura}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Эрадура''' ({{lang-es|La Herradura}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Эрадура лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Эрадура |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 117 <br/> (65 / 52) |2005= 124 <br/> (71 / 53) |2010= 151 <br/> (80 / 71) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] qgtpdoy3wvebr39c70gh8nslqgpjdcl 0 1458872 26549415 26107113 2026-10-15T21:03:31Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549415 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Эрадура, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|La Herradura [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Эрадура, Ранчо''' ({{lang-es|La Herradura [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Эрадура, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Эрадура, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tdc3hk077loa5o6phua6ag8syczuvqr 0 1458873 26549419 26107887 2026-10-15T21:21:50Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549419 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Эсперанза |шен цӀе = {{lang-es|La Esperanza}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Эсперанза''' ({{lang-es|La Esperanza}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Эсперанза лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Эсперанза |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] c9tg16o5rtuuc57izas89zio4tjvktn 0 1458874 26549420 26108045 2026-10-15T21:24:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549420 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Эсперанза |шен цӀе = {{lang-es|La Esperanza}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Эсперанза''' ({{lang-es|La Esperanza}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Эсперанза лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Эсперанза |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sjsbiy1z4iypj5ine2eo6oh428x0e7u 0 1458875 26549421 26108662 2026-10-15T21:35:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549421 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Эстрелья |шен цӀе = {{lang-es|La Estrella}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Эстрелья''' ({{lang-es|La Estrella}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Эстрелья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Эстрелья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 7 |2005= 7 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] tlyf3sk7mhyxm2cok8ksn301saw7gcq 0 1458876 26549423 26111713 2026-10-15T21:53:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549423 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лагунилья |шен цӀе = {{lang-es|Lagunilla}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лагунилья''' ({{lang-es|Lagunilla}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лагунилья лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лагунилья |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1367 <br/> (706 / 661) |2005= 1562 <br/> (778 / 784) |2010= 1567 <br/> (766 / 801) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] rf2zbjgpof9yh26y4zmcrwowe1g5eh0 0 1458877 26549424 26112382 2026-10-15T22:01:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549424 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лазаро Карденас |шен цӀе = {{lang-es|Lázaro Cárdenas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лазаро Карденас''' ({{lang-es|Lázaro Cárdenas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лазаро Карденас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лазаро Карденас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 344 <br/> (183 / 161) |2005= 415 <br/> (217 / 198) |2010= 399 <br/> (210 / 189) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nu2mcrtm6116zwbnnkb56y199kymcl6 0 1458878 26549425 26112415 2026-10-15T22:02:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549425 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лазаро Карденас |шен цӀе = {{lang-es|Lázaro Cárdenas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лазаро Карденас''' ({{lang-es|Lázaro Cárdenas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лазаро Карденас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лазаро Карденас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 2070 <br/> (1041 / 1029) |2005= 2212 <br/> (1092 / 1120) |2010= 2389 <br/> (1165 / 1224) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ohgzw1wearjpf76ary3zi212my71fdl 0 1458879 26549426 26112470 2026-10-15T22:03:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549426 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лазаро Карденас |шен цӀе = {{lang-es|Lázaro Cárdenas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лазаро Карденас''' ({{lang-es|Lázaro Cárdenas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лазаро Карденас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лазаро Карденас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 933 <br/> (455 / 478) |2005= 1033 <br/> (486 / 547) |2010= 1242 <br/> (594 / 648) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1fy7xudm0p2iwmzzhe4o9wxn41bc21v 0 1458880 26549430 26114039 2026-10-15T22:14:58Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549430 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ланексапа |шен цӀе = {{lang-es|Lanexapa}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ланексапа''' ({{lang-es|Lanexapa}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ланексапа лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ланексапа |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 8 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] jsej8t1hja5henqm6nrmyhixql6lfq7 0 1458881 26549437 26114990 2026-10-15T22:23:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549437 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Агилас, Колония |шен цӀе = {{lang-es|Las Águilas [Colonia]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Агилас, Колония''' ({{lang-es|Las Águilas [Colonia]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Агилас, Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Агилас, Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 169 <br/> (75 / 94) |2005= 124 <br/> (60 / 64) |2010= 288 <br/> (138 / 150) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] q17cszjgq8v6g5nl7i8bbcny3zld669 0 1458882 26549451 26115508 2026-10-15T22:33:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549451 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Аренас |шен цӀе = {{lang-es|Las Arenas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Аренас''' ({{lang-es|Las Arenas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Аренас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Аренас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 6 |2010= 9 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bvth7v8jmi40as4ly3nl0v3dxqjatax 0 1458883 26549453 26115554 2026-10-15T22:34:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549453 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Аурас |шен цӀе = {{lang-es|Las Auras}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Аурас''' ({{lang-es|Las Auras}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Аурас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Аурас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 11 <br/> (6 / 5) |2005= 14 <br/> (9 / 5) |2010= 16 <br/> (7 / 9) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] g0cr9nexrddgx91qprhsrgwcbq6xz4t 0 1458884 26549456 26115600 2026-10-15T22:35:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549456 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Баранкас, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|Las Barrancas [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Баранкас, Ранчо''' ({{lang-es|Las Barrancas [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Баранкас, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Баранкас, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 26 <br/> (12 / 14) |2005= 19 <br/> (11 / 8) |2010= 21 <br/> (13 / 8) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] cqa4yucecpgqpjahb501e0gja714lp8 0 1458885 26549458 26115822 2026-10-15T22:39:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549458 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Бугамбилияс |шен цӀе = {{lang-es|Las Bugambilias}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Бугамбилияс''' ({{lang-es|Las Bugambilias}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Бугамбилияс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Бугамбилияс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 13 <br/> (9 / 4) |2010= 14 <br/> (7 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 11ra8sww2kqun4atqyjgwe4yuojzt2x 0 1458886 26549461 26115998 2026-10-15T22:42:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549461 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Виборас, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|El Xochío}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Виборас, Ранчо''' ({{lang-es|El Xochío}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Виборас, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Виборас, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2nsec4zv4j72evhllpes46z3mummjrj 0 1458887 26549462 26116022 2026-10-15T22:43:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549462 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Вигас |шен цӀе = {{lang-es|Las Vigas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Вигас''' ({{lang-es|Las Vigas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Вигас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Вигас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 238 <br/> (128 / 110) |2005= 296 <br/> (150 / 146) |2010= 326 <br/> (166 / 160) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] noyz9zx4mg1pk50yzn1tfxzzgxlupzd 0 1458888 26549463 26116568 2026-10-15T22:59:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549463 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Далияс |шен цӀе = {{lang-es|Las Dalias}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Далияс''' ({{lang-es|Las Dalias}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Далияс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Далияс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 8 |2005= 9 |2010= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8fuhpifcz5j8tzfvuq75zkb6ws08hm0 0 1458889 26549464 26116788 2026-10-15T23:03:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549464 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Заранделас |шен цӀе = {{lang-es|Las Arandelas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Заранделас''' ({{lang-es|Las Arandelas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Заранделас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Заранделас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 13 |2005= 11 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] i17ir3ffi0eh3d0zcrfchsswq2ecncp 0 1458890 26549469 26117043 2026-10-15T23:08:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549469 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Кабаньяс |шен цӀе = {{lang-es|Las Cabañas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Кабаньяс''' ({{lang-es|Las Cabañas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Кабаньяс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Кабаньяс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 6 |2010= 5 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] emrl6e9e9ky3v7kt95hv2r0d2no342x 0 1458891 26549470 26117044 2026-10-15T23:08:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549470 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Кабаньяс |шен цӀе = {{lang-es|Las Cabañas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Кабаньяс''' ({{lang-es|Las Cabañas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Кабаньяс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Кабаньяс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 10 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 7aovlhyzr2qillwqggso641cqa5fz7f 0 1458892 26549475 26117339 2026-10-15T23:13:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549475 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Каньядас |шен цӀе = {{lang-es|Las Cañadas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Каньядас''' ({{lang-es|Las Cañadas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Каньядас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Каньядас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 63 <br/> (25 / 38) |2005= 69 <br/> (27 / 42) |2010= 63 <br/> (26 / 37) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] h2urz1i2ybmiyv1eq9qr2o9qvr5mzdy 0 1458893 26549488 26117969 2026-10-15T23:25:43Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549488 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Крусес |шен цӀе = {{lang-es|Las Cruces}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Крусес''' ({{lang-es|Las Cruces}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Крусес лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Крусес |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 5 |2010= 7 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 6mxpd9fv7u4tk0fwls6xim1wzi6z5h2 0 1458894 26549489 26118320 2026-10-15T23:32:04Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549489 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Ламас |шен цӀе = {{lang-es|Las Lamas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Ламас''' ({{lang-es|Las Lamas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Ламас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Ламас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 1 |2005= 2 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ll0z7a8n950nnn7z64z01xupyfjrz09 0 1458895 26549490 26118746 2026-10-15T23:40:02Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549490 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Манзанас |шен цӀе = {{lang-es|Las Manzanas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Манзанас''' ({{lang-es|Las Manzanas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Манзанас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Манзанас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 4 |2010= 3 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 1orr5gtlfo2pti5c5vbn022l541fzu3 0 1458896 26549492 26118810 2026-10-15T23:41:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549492 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Маравильяс |шен цӀе = {{lang-es|Las Maravillas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Маравильяс''' ({{lang-es|Las Maravillas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Маравильяс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Маравильяс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == {{Wikidata/Population}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 0i1xjl98jnm26i21d70c385aizbjwy0 0 1458897 26549491 26118859 2026-10-15T23:40:34Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549491 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Маравильяс, Ранчо |шен цӀе = {{lang-es|Las Maravillas [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Маравильяс, Ранчо''' ({{lang-es|Las Maravillas [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Маравильяс, Ранчо лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Маравильяс, Ранчо |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 6 |2005= 7 |2010= 6 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ltqgvjbkpubdi0xhuu45g17o64gnsy7 0 1458898 26549495 26119186 2026-10-15T23:48:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549495 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Месас |шен цӀе = {{lang-es|Las Mesas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Месас''' ({{lang-es|Las Mesas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Месас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Месас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 4 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 03eymwc1j4mwq5y4p8whmgc806r79bo 0 1458899 26549493 26119219 2026-10-15T23:47:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549493 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Месас, Колония |шен цӀе = {{lang-es|Las Mesas [Colonia]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Месас, Колония''' ({{lang-es|Las Mesas [Colonia]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Месас, Колония лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Месас, Колония |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 195 <br/> (98 / 97) |2005= 219 <br/> (111 / 108) |2010= 204 <br/> (99 / 105) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4xtpb865ywyqen9o8f82brugbkrnhtu 0 1458900 26549494 26119224 2026-10-15T23:47:42Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549494 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=июль 2026}} {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Месас, Ранчерия |шен цӀе = {{lang-es|Las Mesas}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Месас, Ранчерия''' ({{lang-es|Las Mesas}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Месас, Ранчерия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Месас, Ранчерия |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 188 <br/> (92 / 96) |2005= 246 <br/> (123 / 123) |2010= 227 <br/> (114 / 113) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pp23xnnwz4xmcwf2sn1acb2gf7zql6p 0 1458901 26549496 26119504 2026-10-15T23:52:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549496 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Морас, Лас Морадильяс |шен цӀе = {{lang-es|Las Moras (Las Moradillas)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Морас, Лас Морадильяс''' ({{lang-es|Las Moras (Las Moradillas)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Морас, Лас Морадильяс лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Морас, Лас Морадильяс |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 1 |2010= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] fjkab4v03q8j2jhpne70ggxn1wwu342 0 1458902 26549497 26119768 2026-10-15T23:58:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549497 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лас Ортализас |шен цӀе = {{lang-es|El Refugio del Guerrero [Rancho]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лас Ортализас''' ({{lang-es|El Refugio del Guerrero [Rancho]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лас Ортализас лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лас Ортализас |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2005= 2 }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] nbfsqtpmhgx53ksp1s0mwriw65beav8 0 1458921 26549251 26131058 2026-10-15T13:59:45Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549251 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = ЛИКОНСА, Ла Регадера |шен цӀе = {{lang-es|LICONSA (La Regadera)}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Тласкала |штат таблицехь = Тласкала (штат){{!}}Тласкала |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''ЛИКОНСА, Ла Регадера''' ({{lang-es|LICONSA (La Regadera)}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Тласкала (штат)|Тласкала]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == ЛИКОНСА, Ла Регадера лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерачу декъехь<ref>{{cite web |url=https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |title=CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia |date=7 December 2021 |access-date=22 April 2023 |work=Enfoque noticias |first=Jorge |last=Sánchez |language=es-MX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |archive-date=7 December 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207193448/https://enfoquenoticias.com.mx/cdmx-y-edomex-unen-fuerzas-para-combatir-delincuencia/ |date=2021-12-07 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|ЛИКОНСА, Ла Регадера |6 |21 |5 |7 |23 |5 |9 |25 |10 |11 |26 |15 |12 |26 |40 |13 |24 |140 |12 |23 |160 |12 |23 |150 |12 |23 |120 |11 |22 |50 |8 |21 |10 |6 |20 |5 |float=left |clear=right |units=metric }} Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу<ref name = INEGIclima>{{cite web |url=http://www.cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |language=es |title=Clima |work=Información por entidad |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Geografía |access-date=February 1, 2016 |archive-date=March 17, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031147/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/ags/territorio/clima.aspx?tema=me&e=01 |url-status=live }}</ref>. == Истори == ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла<ref>{{cite news |last=Ibarra |first=Carlos |title= Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo |url=http://www.bcsnoticias.mx:80/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |access-date=3 April 2018 |publisher=BCS Noticias |date=2 August 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140805003817/http://www.bcsnoticias.mx/localizan-vestigios-de-etnias-antiguas-de-bcs-en-isla-espiritu-santo/ |archive-date=5 August 2014 |location= La Paz, Baja California Sur, Mexico |language=es |trans-title=Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island |url-status= dead}}</ref><ref>{{cite book |last=Sánchez |first=Guadalupe |title=Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora |url= https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |volume=Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76 |year=2016 |publisher=[[University of Arizona Press]] |location=Tucson, Arizona |isbn=978-0-8165-3063-2 |page=16 |access-date=2018-04-04 |archive-date=2020-07-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200726144651/https://books.google.com/books?id=6thwCwAAQBAJ&pg=PA16 |url-status=live}}</ref>. Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара<ref name=Kitchin>{{cite book|last=Kitchin|first=Thomas|title=The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe|year=1778|publisher=R. Baldwin|location=London|page=25|url=http://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920080841/https://www.wdl.org/en/item/4397/view/1/25/ |date=2021-09-20 }}</ref>. 1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду<ref>{{cite news| title=Las Diputaciones Provinciales| url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| page=15| language=es| access-date=2011-03-25| archive-date=2016-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160528111641/http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf| url-status=live}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption= Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2000= 4 |2005= 9 <br/> (9 / 0) |2010= 12 <br/> (5 / 7) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146 [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Тласкала штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4yu3dtpu84fvroqj0tivb7qxwf5dq0i 0 1516620 26549465 25825243 2026-10-15T23:05:16Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549465 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Бахио дел Текуан Уно |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Бахио дел Текуан Уно''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Бахио дел Текуан Уно лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Бахио дел Текуан Уно |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 0 <br /> }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ca0is269i5v548xn5etrg7i6utcw500 26549466 26549465 2026-10-15T23:05:50Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549466 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Бахио дел Текуан Уно |шен цӀе = {{lang-es|Bajío del Tecuán Uno}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Бахио дел Текуан Уно''' ({{lang-es|Bajío del Tecuán Uno}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Бахио дел Текуан Уно лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Бахио дел Текуан Уно |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 0 <br /> }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 90z3m3t9g4ro93zx3xs8m45dan521g5 0 1516882 26549482 25999437 2026-10-15T23:21:07Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549482 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Кабанья Индия |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Кабанья Индия''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Кабанья Индия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Кабанья Индия |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 <br /> (1 / 1) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] hnf22tb4xscz96k8j4ihboqmis94lrh 26549483 26549482 2026-10-15T23:21:31Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549483 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Кабанья Индия |шен цӀе = {{lang-es|Cabaña India}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Кабанья Индия''' ({{lang-es|Cabaña India}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Кабанья Индия лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Кабанья Индия |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 2 <br /> (1 / 1) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 989hrzk1knzh5e6zu5eblfv5e2eki6h 0 1517130 26549467 26051323 2026-10-15T23:06:59Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549467 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 <br /> (3 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 2wibvm5sgf9cjg6lxak3pw7si0fe4pd 26549468 26549467 2026-10-15T23:07:27Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549468 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос |шен цӀе = {{lang-es|Comercializadora de Productos Agropecuarios}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос''' ({{lang-es|Comercializadora de Productos Agropecuarios}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Комерсиялизадора де Продуктос Агропекуариос |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 <br /> (3 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] sttn7cad42dgswvgvfkzeykp475vcnc 0 1517189 26549484 26084480 2026-10-15T23:22:45Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549484 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Амапола |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Амапола''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Амапола лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Амапола |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 7 <br /> (4 / 3) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bms5033y9fx0qu07leleot3a9j4eww9 26549485 26549484 2026-10-15T23:23:06Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549485 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Ла Амапола |шен цӀе = {{lang-es|La Amapola}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Ла Амапола''' ({{lang-es|La Amapola}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Ла Амапола лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Ла Амапола |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 7 <br /> (4 / 3) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 58blhacteb5246nito3hf8hlgiapu2p 0 1518159 26549476 25364445 2026-10-15T23:15:11Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549476 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 <br /> (3 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} mtrjd9z1ak9i17mm5p8xaqa7604tbii 26549477 26549476 2026-10-15T23:15:53Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549477 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз |шен цӀе = {{lang-es|Ninguno [J. Isabel Cisneros Ortiz]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз''' ({{lang-es|Ninguno [J. Isabel Cisneros Ortiz]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лок. син Номбре, Х. Исабел Сиснерос Ортиз |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 5 <br /> (3 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} igms0c8glsu785a2vfdbkm8041l9d70 0 1518161 26549473 25364447 2026-10-15T23:10:26Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549473 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М. |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М.''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М. лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М. |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 <br /> (4 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} b1zxhlhejn3asftr7xt11qtt1pmnehc 26549474 26549473 2026-10-15T23:11:01Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549474 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М. |шен цӀе = {{lang-es|Ninguno [José Manuel Gilberto M.]}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М.''' ({{lang-es|Ninguno [José Manuel Gilberto M.]}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М. лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лок. син Номбре, Хосе Мануел Хилберто М. |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 <br /> (4 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} ntfha50vj333voyiq0xsfswg5b3s8rd 0 1518240 26549486 26137335 2026-10-15T23:24:14Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549486 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лос Аламитос |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лос Аламитос''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лос Аламитос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лос Аламитос |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 24 <br /> (14 / 10) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] bqa3qqddgfg2gnvrpe9isof2bxfxbzb 26549487 26549486 2026-10-15T23:24:41Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549487 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Лос Аламитос |шен цӀе = {{lang-es|Los Alamitos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Лос Аламитос''' ({{lang-es|Los Alamitos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Лос Аламитос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Лос Аламитос |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 24 <br /> (14 / 10) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 8v7snwq8if6tlq6o1dmy1qahvfi4rzw 0 1518622 26549471 26170868 2026-10-15T23:08:39Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549471 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 <br /> (4 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] ii182gejyw7ch87rdmj89mr5pk3l0r5 26549472 26549471 2026-10-15T23:09:07Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549472 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда |шен цӀе = {{lang-es|Mahada Vieha, Francisco Martínez Ojeda}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сакатекас |штат таблицехь = Сакатекас (штат){{!}}Сакатекас |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда''' ({{lang-es|Mahada Vieha, Francisco Martínez Ojeda}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сакатекас (штат)|Сакатекас]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] йуккъерчу декъехь<ref name=resumen>{{cite web |title= Resumen |publisher= INEGI |language= es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date= November 18, 2013 |archive-date= October 30, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030080055/http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/default.aspx?tema=me&e=32 |date=2013-10-30 }}</ref><ref name=territorio>{{cite web |title= Territorio |publisher= INEGI |language=es |url= http://cuentame.inegi.org.mx/monografias/informacion/zac/territorio/default.aspx?tema=me&e=32 |access-date=November 18, 2013 }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Махада Вьеха, Франсиско Мартинез Охеда |6 |18 |19 |7 |20 |13 |8 |22 |10 |10 |25 |8 |13 |27 |20 |13 |26 |88 |12 |24 |106 |12 |24 |96 |12 |23 |96 |10 |22 |34 |8 |20 |15 |6 |18 |14 |float=left |clear=right |units=metric }} Кхузахь климат шело йолуш а, ах-йекъа а йу, шеран йуккъера температура 15,7 °C (60 °F) йу. Лахара температураш кхузахь наггахь бен йац, башха а январехь а, февралехь а. Йочанийн доккхаха долу дакъа июнь беттан тӀера сентябрь батталц хуьлу, ткъа Ӏа кӀеда хуьлу<ref>{{Cite web |title=SERVICIO METEOROLÓGICO NACIONAL NORMALES CLIMATOLÓGICAS |publisher=Servicio Meteorológico Nacional |access-date=26 February 2024 |url=https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |language=Spanish |archive-date=February 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227073259/https://smn.conagua.gob.mx/tools/RESOURCES/Normales_Climatologicas/Normales9120/zac/nor9120_32086.TXT |date=2024-02-27 }}</ref>. == Истори == Испанхой баьхккале хьалха коьрта этносийн тобанаш касканесаш, сакатекасаш а, гуачичильцаш а хилла. Царна йукъахь, схьахетарехь, вовшашца къийсам лаьттина. Оцу къаьмнийн истори билгалйац, кху регионехь дуьххьарлера нах беха меттигаш маца кхоьллина а хууш дац. Штатан хӀинцалерчу дозанашца дуьххьарлера испанхойн эвла 1531-чу шарахь йиллина. Регионан колониалан истори таханлерчу дена тӀе кхаччалц дукхахьолахь маьӀданаш дахарца, башха а детин маьӀданашца, йоьзна йу. Оцу ресурсаша таро йира керла эвлаш йахка, хаза килсаш а, хӀусамаш а йан, цундела хӀара регион Керлачу Испанехь уггаре ладамечех цхьаъ хилира<ref name=pasado>{{cite web |title=Nuestro Pasado |publisher=Government of Zacatecas |language=es |url=http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |access-date=November 18, 2013 |archive-date=December 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204004423/http://www.zacatecas.gob.mx/index.php/zacatecas/nuestro-pasado/ |date=2013-12-04 }}</ref><ref name=Bakewell>{{cite book|author=West, Robert|chapter-url=https://books.google.com/books?id=PX7chM2-KpUC|title=Mines of Silver and Gold in the Americas|date=1997|publisher=Variorum|isbn=9780860785132|editor1-last=Bakewell|editor1-first=Peter John|pages=57|chapter=Early Silver Mining in New Spain 1531-1555}}</ref>. Мексико маршо йаккхарна тӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа, 1823 шеран 23 декабрехь иза Сакатекас штатан йукъадахара<ref name=diputaciones>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf |publisher= Universidad Nacional Autónoma de México | website= UNAM.mx |page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 6 <br /> (4 / 2) }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сакатекас штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] shhvik7dtd8zv2njlduhckgs97sggue 0 1524957 26549480 26259822 2026-10-15T23:19:30Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549480 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Писта Аероагрикола Гатос Бравос |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Синалоа |штат таблицехь = Синалоа (штат){{!}}Синалоа |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Писта Аероагрикола Гатос Бравос''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Синалоа (штат)|Синалоа]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Писта Аероагрикола Гатос Бравос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] малхбузен декъехь. == Климат == {{Климатограмма|Писта Аероагрикола Гатос Бравос |12 |29 |14 <!-- Enero --> |13 |29 |14 <!-- Febrero --> |14 |31 |3 <!-- Marzo --> |16 |34 |1 <!-- Abril --> |20 |36 |1 <!-- Mayo --> |24 |37 |18 <!-- Junio --> |25 |37 |151 <!-- Julio --> |24 |36 |216 <!-- Agosto --> |24 |35 |188 <!-- Septiembre --> |22 |35 |43 <!-- Octubre --> |17 |33 |22 <!-- Noviembre --> |13 |29 |16 <!-- Diciembre --> |float=left |clear=right |units=metric }} Шеран йочанийн барам 600 мм сов белахь а, лакхарчу температурин а, чӀогӀа хи Ӏаьнаре дерзарна а бахьанехь, кхузахь климат йехха а, ах-йекъа а йу. Аьхке чӀогӀа йехха а, тӀуьна а йу, ӀиндагӀехь температура 45 °C кхочу, ткъа лакхарчу тӀуналло йовхонан индекс 50 °C тӀера 55 °C тӀе кхаччалц лакхайоккху, иштта тропикин циклонаш гӀелйаларна чӀогӀа догӀанаш дарна кхерам а бу. Ӏа алсам кӀеда ду, кӀеззиг тӀуналла а, йуккъера барам 27 °C йовхо а, йовха буьйсанаш а йолуш<ref name = DWD>{{cite web| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| title = Klimatafel von Culiacán, Sinaloa / Mexiko| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world| publisher = Deutscher Wetterdienst| language = de| access-date = 24 January 2016| archive-date = 24 February 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200224181429/https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| url-status = live}}</ref>. == Истори == Мезоамерикин къилбаседа дозанехь лаьтташ йу. Къилбаседехьа Фуэрте хино Аридамерика олуш йолу регион билгалйоккху. Цунна йукъадогӀу Мексикин къилбаседера а, Америкин Цхьаьнатоьхначу Штатийн къилба-малхбузера а гӀум-аренаш а, йекъа кӀошташ а. Европейцашца уьйр хилале хьалха, хӀокху махкахь кахитас, тауэс, акахе, хиджиме, тоторамес, ачирес, гуасавес санна йолу тобанаш дехаш хилла<ref name=:0G>{{cite book |title=Breve historia de Sinaloa|url=https://archive.org/details/brevehistoriades0000orte|last=Ortega Noriega|first=Sergio|publisher=Colegio de México, Fideicomiso Historia de las Américas|date=1999|isbn=968-16-5378-5|oclc=42398419}}</ref>. 1531-чу шарахь Нуньо Бельтран де Гусмана 10 000-ннал сов стаг волучу эскарца Сан-Мигель-де-Кулиаканехь испанхойн а, индейн бартхойн а форпост кхоьллира. Цул тӀаьхьа хиллачу итт шарахь меттигера бахархой чӀогӀа хӀаллакхилира малхах а, европейцаша деина долчу кхечу лазаршах а. Мексико маршо йаккхарна тӀаьххье, иза керла кхолладеллачу малхбузен штатийн (Estado de Occidente) йукъадахара<ref name=Nakayama>{{Cite book|edition=Third |title=Sinaloa: un bosquejo de su historia|url=https://www.worldcat.org/oclc/37813710|publisher=Universidad Autónoma de Sinaloa|date=1996|access-date=2025-10-12|isbn=968-6063-98-6|oclc=37813710|first=Antonio|last=Nakayama}}</ref>. 1830 шеран 14 октябрехь дуьйна — {{Гочданза 3|Малхбузен||en|Estado de Occidente}} штатах къаьстина хиллачу Синалоа штатан йукъахь ду<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 0 <br /> }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Синалоа штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 4hg3qkz7bxnosaxm74ti67mwrpwm495 26549481 26549480 2026-10-15T23:19:56Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549481 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Писта Аероагрикола Гатос Бравос |шен цӀе = {{lang-es|Pista Aeroagrícola Gatos Bravos}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Синалоа |штат таблицехь = Синалоа (штат){{!}}Синалоа |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Писта Аероагрикола Гатос Бравос''' ({{lang-es|Pista Aeroagrícola Gatos Bravos}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Синалоа (штат)|Синалоа]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Писта Аероагрикола Гатос Бравос лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] малхбузен декъехь. == Климат == {{Климатограмма|Писта Аероагрикола Гатос Бравос |12 |29 |14 <!-- Enero --> |13 |29 |14 <!-- Febrero --> |14 |31 |3 <!-- Marzo --> |16 |34 |1 <!-- Abril --> |20 |36 |1 <!-- Mayo --> |24 |37 |18 <!-- Junio --> |25 |37 |151 <!-- Julio --> |24 |36 |216 <!-- Agosto --> |24 |35 |188 <!-- Septiembre --> |22 |35 |43 <!-- Octubre --> |17 |33 |22 <!-- Noviembre --> |13 |29 |16 <!-- Diciembre --> |float=left |clear=right |units=metric }} Шеран йочанийн барам 600 мм сов белахь а, лакхарчу температурин а, чӀогӀа хи Ӏаьнаре дерзарна а бахьанехь, кхузахь климат йехха а, ах-йекъа а йу. Аьхке чӀогӀа йехха а, тӀуьна а йу, ӀиндагӀехь температура 45 °C кхочу, ткъа лакхарчу тӀуналло йовхонан индекс 50 °C тӀера 55 °C тӀе кхаччалц лакхайоккху, иштта тропикин циклонаш гӀелйаларна чӀогӀа догӀанаш дарна кхерам а бу. Ӏа алсам кӀеда ду, кӀеззиг тӀуналла а, йуккъера барам 27 °C йовхо а, йовха буьйсанаш а йолуш<ref name = DWD>{{cite web| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| title = Klimatafel von Culiacán, Sinaloa / Mexiko| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world| publisher = Deutscher Wetterdienst| language = de| access-date = 24 January 2016| archive-date = 24 February 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200224181429/https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_764120_kt.pdf| url-status = live}}</ref>. == Истори == Мезоамерикин къилбаседа дозанехь лаьтташ йу. Къилбаседехьа Фуэрте хино Аридамерика олуш йолу регион билгалйоккху. Цунна йукъадогӀу Мексикин къилбаседера а, Америкин Цхьаьнатоьхначу Штатийн къилба-малхбузера а гӀум-аренаш а, йекъа кӀошташ а. Европейцашца уьйр хилале хьалха, хӀокху махкахь кахитас, тауэс, акахе, хиджиме, тоторамес, ачирес, гуасавес санна йолу тобанаш дехаш хилла<ref name=:0G>{{cite book |title=Breve historia de Sinaloa|url=https://archive.org/details/brevehistoriades0000orte|last=Ortega Noriega|first=Sergio|publisher=Colegio de México, Fideicomiso Historia de las Américas|date=1999|isbn=968-16-5378-5|oclc=42398419}}</ref>. 1531-чу шарахь Нуньо Бельтран де Гусмана 10 000-ннал сов стаг волучу эскарца Сан-Мигель-де-Кулиаканехь испанхойн а, индейн бартхойн а форпост кхоьллира. Цул тӀаьхьа хиллачу итт шарахь меттигера бахархой чӀогӀа хӀаллакхилира малхах а, европейцаша деина долчу кхечу лазаршах а. Мексико маршо йаккхарна тӀаьххье, иза керла кхолладеллачу малхбузен штатийн (Estado de Occidente) йукъадахара<ref name=Nakayama>{{Cite book|edition=Third |title=Sinaloa: un bosquejo de su historia|url=https://www.worldcat.org/oclc/37813710|publisher=Universidad Autónoma de Sinaloa|date=1996|access-date=2025-10-12|isbn=968-6063-98-6|oclc=37813710|first=Antonio|last=Nakayama}}</ref>. 1830 шеран 14 октябрехь дуьйна — {{Гочданза 3|Малхбузен||en|Estado de Occidente}} штатах къаьстина хиллачу Синалоа штатан йукъахь ду<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 0 <br /> }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Синалоа штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] oqre3vin762rnkzehoc8jigvmd2iuz3 0 1528310 26549478 25879611 2026-10-15T23:17:27Z Takhirgeran Umar 1134 /* Бахархой */ 26549478 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Виктор Мануел |шен цӀе = |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сонора |штат таблицехь = Сонора (штат){{!}}Сонора |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Виктор Мануел''' ({{шен цӀе}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сонора (штат)|Сонора]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Виктор Мануел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] къилба-малхбузен декъехь<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Виктор Мануел |10 |24 |17 <!-- Enero --> |11 |26 |17 <!-- Febrero --> |13 |29 |7 <!-- Marzo --> |16 |32 |4 <!-- Abril --> |19 |36 |3 <!-- Mayo --> |24 |40 |8 <!-- Junio --> |26 |39 |98 <!-- Julio --> |26 |38 |100 <!-- Agosto --> |25 |38 |69 <!-- Septiembre --> |20 |34 |18 <!-- Octubre --> |14 |29 |17 <!-- Noviembre --> |10 |24 |29 <!-- Diciembre --> |float=left |clear=right |units=metric }} Плиоценехь Лахарчу Калифорнин йекъайаларна а, Калифорнин айма кхоллайаларна а, кхин а шело Калифорнин хӀордан леламан а бахьанехь<ref name=registra>{{cite news |title=Sonora registra 12 grados bajo cero |url=http://eleconomista.com.mx/estados/2011/02/05/sonora-registra-12-grados-bajo-cero |agency=Notimex |newspaper=El Economista |location=Mexico |date=February 5, 2011 |access-date=February 15, 2011 |language=es |trans-title=Sonora registes 12 degrees below zero }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150603180717/http://eleconomista.com.mx/estados/2011/02/05/sonora-registra-12-grados-bajo-cero |date=2015-06-03 }}</ref>. == Истори == ХӀокху штатехь адамаш хиларан тешаллаш 10 000 шо хьалхалера ду. Исторел хьалхарчу муьран доккхаха йолчу хенахь Ӏаламан хьелаш таханлерчул кӀеда хилла, ткъа ораматаш алсам йара<ref name=Sanchez2014>{{Cite journal | last1 = Sanchez | first1 = G. | last2 = Holliday | first2 = V. T. | last3 = Gaines | first3 = E. P. | last4 = Arroyo-Cabrales | first4 = J. | last5 = Martínez-Tagüeñ | first5 = N. | last6 = Kowler | first6 = A. | last7 = Lange | first7 = T. | last8 = Hodgins | first8 = G. W. L. | last9 = Mentzer | first9 = S. M. | last10 = Sanchez-Morales | first10 = I. | date = 2014-07-14 | title = Human (Clovis)–gomphothere (''Cuvieronius'' sp.) association ~13,390 calibrated yBP in Sonora, Mexico | journal = [[PNAS]] | volume = 111| issue = 30 | pages = 10972–10977| doi = 10.1073/pnas.1404546111 |bibcode = 2014PNAS..11110972S | pmid=25024193 | pmc=4121807| doi-access = free }}</ref>. 1100–1350-чу шерашна йукъарчу муьрехь хӀокху регионехь дуккха а кегийра, социалан хӀоттам чолхе болу эвлаш хилла, дика кхиъна йохк-эцаран (махлелоран) сетанаш а йолуш. XV-чу бӀешеран йуккъехь климат хийцайаларна, йерриг къилба-малхбузен Мексико сихха гӀум-арене йерза йолайелира. Хьалха хиллачу нах бехачу меттигийн терахь а, барамаш а оцу хенахь чӀогӀа лахдаларна бахьана иза хила йезаш йу. Регионехь биссина болу къаьмнаш йухадевлира социалан хӀоттам а, дахаран кеп а атта йолчу хьоле. Испанхой кхачале хилла йолу муьлхха а чолхе социалан организаци XVI-чу бӀешере кхачале хьалха дӀайаьллера<ref>Foster, Michael S; Gorenstein, Shirley, eds. (2000). Greater Mesoamerica: The Archaeology of West & Northwest Mexico. Salt Lake City, UT, USA: University of Utah Press. ISBN 0-87480-950-9.</ref>. XVI-чу бӀешарахь Ацтекийн импери испанхоша йаккхарна тӀаьххье, оцу регионах лаьцна бакъ йолу хаамаш кӀеззиг бисна. Цхьаболчара чӀагӀдо, дуьххьарлера испанхойн нах беха меттиг 1530-чу шарахь Альваро Нуньес Кабеса де Вакас кхоьллина олий. Йуьхьанца Сонора штато испанхой тӀеозабира шен латташ дика хиларна. Миссийн система кхоьллинчул тӀаьхьа, испанхойн колонисташ дуккха а хьалха деанера кхуза. Меттигерчу бахархойн реакци тайп-тайпана йара: цхьаболчара машар тӀеийцира, кхечара ницкъ а духьало йира, хӀунда аьлча тайп-тайпанчу тобанаша тайп-тайпанчу хенахь тайп-тайпана стратеги лелайора. Ницкъбараш колониалан мур чекхбаллалц лаьттира, цундела испанхоша дизира миссеш йан а, испанхойн эвлаш а ларйаран фортификацин гӀишлош йан. Колонизацин процесс чӀогӀа къиза ца хиллехь а, хӀокху регионан меттигерчу бахархошна цуьнан Ӏаткъам чӀогӀа кӀоргера бара, хӀунда аьлча цара хьалха лелийна йолу маршонехьа йолу дахар дохийра, уьш кхечу пачхьалкхан централизованни системига карайахийта декхаре а беш. 1691-чу шарахь колонисташа дӀалаьцна латташ Сонора, Остимури, Синалоа провинцийн цхьааллин йукъаралле вовшахтоьхна. Иза иштта лаьттира колониалан мур чекхбаллалц, 1823-чу шо кхаччалц<ref name=turhistoria>{{cite web |url=http://www.sonoraturismo.gob.mx/conoce-sonora/historia-de-sonora/ |title=Historia de Sonora |publisher=Government of Sonora |location=Sonora Mexico |language=es |trans-title=History of Sonora |access-date=February 15, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110202081817/http://www.sonoraturismo.gob.mx/conoce-sonora/historia-de-sonora/ |archive-date=February 2, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202081817/http://www.sonoraturismo.gob.mx/conoce-sonora/historia-de-sonora/ |date=2011-02-02 }}</ref>. 1824 шеран 10 январехь дуьйна иза Сонора штатан йукъадогӀуш йу<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 0 <br /> }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сонора штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] pgv338q06cvmoxeqzgmlrhp4ipr92d1 26549479 26549478 2026-10-15T23:17:55Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 26549479 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Мексика |статус = Эвла |нохчийн цӀе = Виктор Мануел |шен цӀе = {{lang-es|Víctor Manuel}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Мексика |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |штатан карта = |муниципалитетан карта = |штат = Сонора |штат таблицехь = Сонора (штат){{!}}Сонора |муниципалитет тайпа = |муниципалитет = |муниципалитет таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = |поштан индексаш = |сахьтан аса = |автомобилан код = |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Виктор Мануел''' ({{lang-es|Víctor Manuel}}) — [[Мексика|Мексикин]] [[Сонора (штат)|Сонора]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} [[Мексикин муниципалитеташ|муниципалитетера]] нах беха меттиг<ref name=GeoNames>{{GeoNames}}</ref>. == Географи == Виктор Мануел лаьтташ йу [[Мексика|Мексикин]] къилба-малхбузен декъехь<ref name=mediofisico>{{cite web |url=http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora |title=Medio Físico |year=2010 |work=Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Sonora |publisher=Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal |location=Mexico |language=es |trans-title=Geography |access-date=February 15, 2011 |archive-date=December 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201232501/http://www.e-local.gob.mx/wb2/ELOCAL/EMM_sonora }}</ref>. == Климат == {{Климатограмма|Виктор Мануел |10 |24 |17 <!-- Enero --> |11 |26 |17 <!-- Febrero --> |13 |29 |7 <!-- Marzo --> |16 |32 |4 <!-- Abril --> |19 |36 |3 <!-- Mayo --> |24 |40 |8 <!-- Junio --> |26 |39 |98 <!-- Julio --> |26 |38 |100 <!-- Agosto --> |25 |38 |69 <!-- Septiembre --> |20 |34 |18 <!-- Octubre --> |14 |29 |17 <!-- Noviembre --> |10 |24 |29 <!-- Diciembre --> |float=left |clear=right |units=metric }} Плиоценехь Лахарчу Калифорнин йекъайаларна а, Калифорнин айма кхоллайаларна а, кхин а шело Калифорнин хӀордан леламан а бахьанехь<ref name=registra>{{cite news |title=Sonora registra 12 grados bajo cero |url=http://eleconomista.com.mx/estados/2011/02/05/sonora-registra-12-grados-bajo-cero |agency=Notimex |newspaper=El Economista |location=Mexico |date=February 5, 2011 |access-date=February 15, 2011 |language=es |trans-title=Sonora registes 12 degrees below zero }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150603180717/http://eleconomista.com.mx/estados/2011/02/05/sonora-registra-12-grados-bajo-cero |date=2015-06-03 }}</ref>. == Истори == ХӀокху штатехь адамаш хиларан тешаллаш 10 000 шо хьалхалера ду. Исторел хьалхарчу муьран доккхаха йолчу хенахь Ӏаламан хьелаш таханлерчул кӀеда хилла, ткъа ораматаш алсам йара<ref name=Sanchez2014>{{Cite journal | last1 = Sanchez | first1 = G. | last2 = Holliday | first2 = V. T. | last3 = Gaines | first3 = E. P. | last4 = Arroyo-Cabrales | first4 = J. | last5 = Martínez-Tagüeñ | first5 = N. | last6 = Kowler | first6 = A. | last7 = Lange | first7 = T. | last8 = Hodgins | first8 = G. W. L. | last9 = Mentzer | first9 = S. M. | last10 = Sanchez-Morales | first10 = I. | date = 2014-07-14 | title = Human (Clovis)–gomphothere (''Cuvieronius'' sp.) association ~13,390 calibrated yBP in Sonora, Mexico | journal = [[PNAS]] | volume = 111| issue = 30 | pages = 10972–10977| doi = 10.1073/pnas.1404546111 |bibcode = 2014PNAS..11110972S | pmid=25024193 | pmc=4121807| doi-access = free }}</ref>. 1100–1350-чу шерашна йукъарчу муьрехь хӀокху регионехь дуккха а кегийра, социалан хӀоттам чолхе болу эвлаш хилла, дика кхиъна йохк-эцаран (махлелоран) сетанаш а йолуш. XV-чу бӀешеран йуккъехь климат хийцайаларна, йерриг къилба-малхбузен Мексико сихха гӀум-арене йерза йолайелира. Хьалха хиллачу нах бехачу меттигийн терахь а, барамаш а оцу хенахь чӀогӀа лахдаларна бахьана иза хила йезаш йу. Регионехь биссина болу къаьмнаш йухадевлира социалан хӀоттам а, дахаран кеп а атта йолчу хьоле. Испанхой кхачале хилла йолу муьлхха а чолхе социалан организаци XVI-чу бӀешере кхачале хьалха дӀайаьллера<ref>Foster, Michael S; Gorenstein, Shirley, eds. (2000). Greater Mesoamerica: The Archaeology of West & Northwest Mexico. Salt Lake City, UT, USA: University of Utah Press. ISBN 0-87480-950-9.</ref>. XVI-чу бӀешарахь Ацтекийн импери испанхоша йаккхарна тӀаьххье, оцу регионах лаьцна бакъ йолу хаамаш кӀеззиг бисна. Цхьаболчара чӀагӀдо, дуьххьарлера испанхойн нах беха меттиг 1530-чу шарахь Альваро Нуньес Кабеса де Вакас кхоьллина олий. Йуьхьанца Сонора штато испанхой тӀеозабира шен латташ дика хиларна. Миссийн система кхоьллинчул тӀаьхьа, испанхойн колонисташ дуккха а хьалха деанера кхуза. Меттигерчу бахархойн реакци тайп-тайпана йара: цхьаболчара машар тӀеийцира, кхечара ницкъ а духьало йира, хӀунда аьлча тайп-тайпанчу тобанаша тайп-тайпанчу хенахь тайп-тайпана стратеги лелайора. Ницкъбараш колониалан мур чекхбаллалц лаьттира, цундела испанхоша дизира миссеш йан а, испанхойн эвлаш а ларйаран фортификацин гӀишлош йан. Колонизацин процесс чӀогӀа къиза ца хиллехь а, хӀокху регионан меттигерчу бахархошна цуьнан Ӏаткъам чӀогӀа кӀоргера бара, хӀунда аьлча цара хьалха лелийна йолу маршонехьа йолу дахар дохийра, уьш кхечу пачхьалкхан централизованни системига карайахийта декхаре а беш. 1691-чу шарахь колонисташа дӀалаьцна латташ Сонора, Остимури, Синалоа провинцийн цхьааллин йукъаралле вовшахтоьхна. Иза иштта лаьттира колониалан мур чекхбаллалц, 1823-чу шо кхаччалц<ref name=turhistoria>{{cite web |url=http://www.sonoraturismo.gob.mx/conoce-sonora/historia-de-sonora/ |title=Historia de Sonora |publisher=Government of Sonora |location=Sonora Mexico |language=es |trans-title=History of Sonora |access-date=February 15, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110202081817/http://www.sonoraturismo.gob.mx/conoce-sonora/historia-de-sonora/ |archive-date=February 2, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202081817/http://www.sonoraturismo.gob.mx/conoce-sonora/historia-de-sonora/ |date=2011-02-02 }}</ref>. 1824 шеран 10 январехь дуьйна иза Сонора штатан йукъадогӀуш йу<ref>{{cite news | title=Las Diputaciones Provinciales| url =https://biblio.juridicas.unam.mx/libros/6/2920/11.pdf|page=15 |language =es}}</ref>. == Бахархой == === Хронологи === {{Demography |caption = Бахархойн дукхаллин хийцадалар<ref name="Inegi">{{Inegi}}</ref> |source= |2010= 0 <br /> }} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Cartron, Jean-Luc E; Ceballos, Gerardo; Felger, Richard Stephen (2005). Biodiversity, Ecosystems, and Conservation in Northern Mexico. Cary, NC, USA: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515672-0. [[Категори:Мексикин нах беха меттигаш]] [[Категори:Сонора штатан нах беха меттигаш]] {{Mexico-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} [[Категори:Белхан категори]] 5hz4rtraeyuyhnrw1o0b7r2d2q19a06 0 2025652 26549236 26548777 2026-10-15T12:23:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549236 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кудинов Дмитрий | Йуьззина цӀе = Кудинов Дмитрий Анатольевич | Сурт = | Суьртах лаьцна = | Локхалла = 172 | Позици = [[ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]<br>[[тӀелатархо (футбол)|тӀелатархо]] | Клубаш = {{футболан карьера |1988|{{ССРС байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|12 (3) |1988—1991|{{ССРС байракх|20px}} [[Томь (футболан клуб)|Томь]]|60 (16) |1992—1993|{{Россин байракх (1991-1993)|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|59 (14) |1994—1996|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Ставрополь, 1924)|Динамо (Ставрополь)]]|91 (4) |1994—1996|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Ставрополь, 1924)#Фарм-клуб|Динамо-Д]]|12 (4) |1997—2000|{{Россин байракх|20px}} [[Томь (футболан клуб)|Томь]]|116 (19) |2001|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|22 (2) |2001—2002|{{Азербайджанан байракх|20px}} [[Карабах (футболан клуб, Агдам)|Карабах-Азерсун]]|24 (13) |2002|{{Россин байракх|20px}} [[Жемчужина (футболан клуб, Будённовск)|Жемчужина (Будённовск)]]|4 (0) |2003|{{Азербайджанан байракх|20px}} [[Карабах (футболан клуб, Агдам)|Карабах-Азерсун]]|16 (9) |2004|{{Россин байракх|20px}} [[Сибиряк (футболан клуб)|Сибиряк]]|24 (5) |2005—2006|{{Россин байракх|20px}} [[Биолог-Новокубанск|Биолог]]|йез. |2007|{{Россин байракх|20px}} [[Армавир (футболан клуб, Россия)|Торпедо (Армавир)]]|йез. |2007|{{Россин байракх|20px}} Сигнал (Изобильни)|йез.}} }} '''Кудинов Дмитрий Анатольевич''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[ССРС|советийн]] а, [[росси]]н а [[футбол]]ист. Левзина [[ахтурсло (футбол)|ахтурслочун]] а, [[тӀелатархо (футбол)|тӀелатархочун]] а позицешкахь. == Карьера == Карьера йолийна 1988 шарахь [[Ахьмад (футболан клуб)|Соьлжа-ГӀалин «Теркехь»]], амма дукха хан йалале дехьавелира «[[Томь (футболан клуб)|Томе]]», цигахь левзира 3,5 шеран дохаллехь. [[ССРС йохар|ССРС йоьхначул тӀаьхьа]] йухавеира [[Соьлжа-ГӀала]], клубехь ши шо даьккхира, цул тӀаьхьа дехьавелира [[Динамо (футболан клуб, Ставрополь, 1924)|ставрополан «Динамо»]], цунна йукъахь [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|лакхарчу лигехь]] дебют йира 1994 шеран 6 мартехь цӀерачу матчехь [[Спартак (футболан клуб, Москох)|москохан «Спартакан»]] духьала, 66-гӀа минотехь хийцира [[Гаглоев, Фёдор Иванович|Гаглоев Фёдор]]<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/stats/turnir_689/game_1311166022 |title=Протокол матча «Динамо» Ст — «Спартак» М |access-date=2018-03-20 |archive-date=2018-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321141637/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/stats/turnir_689/game_1311166022 |url-status=live }}</ref>. 1997 шарахь йухавеира «Томе», ткъа 2001 шарахь йухавирзира денйинчу «Терке». 2001 шеран аьхка [[Оруджев, Автандил Тельманович|Оруджев Автандилца]] а, [[Бахтин, Александр Викторович|Бахтин Александрца]] а дехьавелира [[азербайджан]]ан «[[Карабах (футболан клуб, Агдам)|Карабах-Азерсун]]» клубе, цунна йукъахь дебют йира 2001/02 шеран хьалхара турехь цӀерачу матчехь бакохан «[[Динамо (футболан клуб, Бакох)|Динамон дуьхьала]]»<ref>{{Cite web |url=http://www.sport-express.ru/newspaper/2001-08-27/11_2/ |title=Пас из-за границы |access-date=2018-03-20 |archive-date=2018-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321063240/http://www.sport-express.ru/newspaper/2001-08-27/11_2/ |url-status=live }}</ref>. [[Футболех ловзаран Азербайджанан чемпионат|Азербайджанан чемпионатан]] 2001 шеран декабрехь 17-гӀа туран матчехь «[[Шахдаг (футболан клуб, Кусары)|Шахдаган]]» дуьхьалчу матчехь [[Кусары]] гӀалахь матч чекхйала 10 минот йисча, чот 0:0 йолуш, кусарера фанаташ бинчу гӀурт йуккъехь хилира<ref>[http://news.sport-express.ru/2001-12-17/26839/ Бравые гусарцы устроили самосуд] {{ТӀе цакхочу хьажорг|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Футболех ловзаран Азербайджанан чемпионат 2001/2002|2001/2002 шо]] аьтту болуш хилира Кудиновн, цуо чутуьйхира 13 буьрка, турниран тоьллачех бомбардирашна йукъара цхьаъ хилира, и шо къобал ца дира УЕФА-с цхьайолу клубийн куьйгаллин а, [[АФФА]] президентан Мусаев Фуадан а. ТӀедогӀу шо дӀадаьхьира официалан доцуш, ткъа ша Кудинов цхьаьна ханна дехьавелира [[Жемчужина (футболан клуб, Будённовск)|будённовскера «Жемчужине»]]. 2003 шарахь, Азербайджанан чемпионатан официалан статус йеллачул тӀаьхьа, йухавеира «Карабах-Азерсуне». 2004 шарахь чекхйаьккхира профессионалийн карьера «[[Сибиряк (футболан клуб)|Сибиряк]]» клубехь. 2005 - 2006 шерашкахь левзира йезархойн «[[Биолог-Новокубанск|Биолог]]» клубехь. 2007 шарахь левзина [[Армавир (футболан клуб, Росси)|армавиран «Торпедохь»]] а, йезархойн «Сигнал» [[Изобильни (Изобильнин кӀошт)|Изобильни]] клубехь а. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} [[Категори:ССРС футболисташ]] [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Томь» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Ставрополь ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-д» Ставрополь ловзархой]] [[Категори:ФК «Карабах» Агдам ловзархой]] [[Категори:ФК «Жемчужина» Будённовск ловзархой]] [[Категори:ФК «Сибиряк» ловзархой]] t6j69wg3nq1r8k6lp3m0ipuuegftjs4 0 2025683 26549243 26549211 2026-10-15T12:48:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 26549243 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузьмичёв Владимир | Сурт = Kuzmichev.JPG | Суьртах лаьцна = Владимир Кузьмичёв «Сатурнехь» | Йуьззина цӀе = Кузьмичёв Владимир Владимирович | Вина терахь = 28.7.1979 | Вина меттиг = {{ВМ|Москох|Москохахь}}, [[ССРС]] | Кхелхина терахь = 23.09.2016 | Кхелхина меттиг = {{КхМ|Москох|Москохахь}}, [[Росси]] | Гражданалла = {{Россин байракх|20px}} [[Росси]] | Локхалла = 184 | Позици = [[ТӀелатархо (футбол)|тӀелатархо]] | Кегийрхойн клубаш = {{футболан карьера ||{{Россин байракх|20px}} [[Спартак (футболан клуб, Москох)|Спартак (Москох)]]|}} | Клубаш = {{футболан карьера |1996—1999|{{Россин байракх|20px}} [[Спартак-2 (футболан клуб, Москох)|Спартак-2 (Москох)]]|89 (16) |2000|{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец (Н)]]|22 (4) |2000|{{фарм-клуб}}{{Россин байракх|20px}} [[Черноморец-2 (футболан клуб, Новороссийск)|Черноморец-2]]|3 (1) |2000—2001|{{Украинин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Киев)|Динамо (Киев)]]|11 (2) |2000—2001|{{фарм-клуб}}{{Украинин байракх|20px}} [[Динамо-2 (футболан клуб, Киев)|Динамо-2]]|12 (2) |2001—2005|{{Россин байракх|20px}} [[ЦСКА (футболан клуб, Москох)|ЦСКА (Москох)]]|14 (0) |2002—2003|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Торпедо (футболан клуб, Москох)|Торпедо (Москох)]]|16 (1) |2003—2005|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Спартак-Нальчик|Спартак (Нальчик)]]|73 (7) |2005|{{аренда}}{{Россин байракх|20px}} [[Анжи]]|18 (4) |2006—2007|{{Россин байракх|20px}} [[Кубань (футболан клуб)|Кубань]]|41 (7) |2008|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|24 (5) |2009—2010|{{Россин байракх|20px}} [[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурн (Раменски)]]|39 (5) |2011—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, Брянск)|Динамо (Брянск)]]|26 (2) |2012|{{Россин байракх|20px}} [[Химки (футболан клуб)|Химки]]|10 (1) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Сокол (футболан клуб, Саратов)|Сокол]]|3 (3) |2014—2015|{{Россин байракх|20px}} [[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязь (Подольск)]]|3 (0)}} | Къоман гулйина команда = {{футболан карьера |2000—2001|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин кегийрхойн гулйина команда|Росси (21 шо кхачанза)]]|}} }} '''Кузьмичёв Влади́мир Влади́мирович''' ({{ВД-преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, [[ТӀелатархо (футбол)|тӀелатархо]]. == Карьера == === «Спартак» (Москох) === Кузьмичев Владимира шен дуьххьарлера футболан дешар Москохарчу «Спартак» академехь эцна. Клубан шолгӀачу тобанехь левзира деа шарахь (1996—1999), амма, цкъа а коьртачу тобанна герга ца витира, «Спартак» дӀа а тесна, [[Черноморец (футболан клуб, Новороссийск)|«Черноморец» Новороссийск]] дехьавелира. === «Черноморец» === Лакхарчу тӀегӀанехь шен [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2000|дебютан шарахь]] Кузьмичёв левзина чемпионатан йерриге а хьалхара 22 матчех, ша 5-10 минотан йукъаволуш хиллехь а, цул тӀаьхьа чӀогӀа дӀалаьцна стартан хӀоттаман меттиг, доккха дакъалаьцна йуха «Черноморец» мехкан чемпионаташкахь лакхара кхиам барехь — 6-гӀа меттиг. Цуо тоьхна ч буьрка (хьалхарниг Москохан «Спартакан» тоьхна), дӀайелла 3 голан пас, кхайкхира [[Футболех ловзаран Россин кегийрхойн гулйина команда|Россин кегийрхойн гулйина команда]]. Ловзаран тидам бира [[Динамо (футболан клуб, Киев)|киевского «Динамон»]] селекционераша. Дехьаларан гӀуллакх чекхдаьккхира август чекхболуш, [[УЕФА чемпионийн лига|чемпионийн лиге]] заявка йалале — 4 шарна контракт йира. === «Динамо» (Киев) === [[Футболехь ловзаран Украинин чемпионат 2000/2001|Украинин чемпионат 2000/2001]] йоьдуш а йолуш дехьаваьлла дера, чемпионатан гуьйренан декъехь дакъалаца йиш йацара, амма иза чувелира [[УЕФА чемпионийн лига 2000/2001|Чемпионийн лигехь 2000/2001]] ловза, цигахь левзира йерриг 6 мачехь тобанан муьрера (хӀораннехь цхьаъ хийца йукъаволуш). Украинин къийсамашкахь Кузьмичёв левзира «[[Динамо-2 (футболан клуб, Киев)|Динамо-2]]» йукъахь, ткъа 2001 шеран бӀаьста иза левзира коьрта командин 11 матчехь, дакъалецира клубо [[Футболех ловзаран Украинин чемпионат|къоман чемпионатан]] уьссолгӀа дашо мидал йоккхуш. Амма Украинехь шо чекхдолуш киевн клубан тренерийн штабо сацам бира футболистца дӀасакъаста, цуьнан ледара тӀаьхьало хиларна командин тактикин схемин йукъаваха. === ЦСКА === 2001-чу шеран аьхка Кузьмичев йухавеара Москох, Садырин Павелан ЦСКА-н тобанах дӀакхета. АгӀонаша пхеа шарна контракт йина. Цо шен йерриг 16 матч ловзийра ЦСКА йукъахь 2001 шарахь — 14 лигехь, шиъ толам баьккхинчу 2001/02 шерашкахь Россин Кедехь. Хьалха кегийрхойн тобанехь Кузьмичевца цхьаьна болх бина Газзаев Валерий коьрта тренер веъча, ловзархо цкъа а коьртачу тобанан тептаре ца велира. 2002 шеран сезонан хьалхарчу декъехь иза ловзуш вацара ЦСКА резервехь бен, ткъа июлехь иза бегондица велира Москохан «Торпедо» шо чекхъдаллалц. 2002-чу шеран декабрь баттахь бегонда кхин а цхьана шарна йахйира. === «Торпедо» (Москох), «Спартак» (Нальчик), «Анжи» === 2003 шарахь Кузьмичевн «Торпедо» клубехь ловзар кхиаме ца хилира, чемпионатехь 4 матч бен ца левзира, резерве дехьаваьккхира, тӀаьххьара а цуьнан бегондин барт хьалхе дӀабаьккхира. 2003 шеран сентябрехь дуьйна шо чекхдаллалц иза ловзуш вара Хьалхарчу дивизионан Нальчикера «Спартак» клубехь, цул тӀаьхьа йухавеара ЦСКА. 2003/04 шарахь Кузьмичевс дуьххьара тренировкаш йира ЦСКА коьрта тобанца, клубан керла коьрта тренер Жорже Артура куьйга кӀел, цул тӀаьхьа резерваца а, амма эххар а йухавеира Нальчикан тобане. Кхин а цхьана шарахь эха шарахь хаддаза ловзуш вара иза «Спартакехь», 2005 шеран хьалхарчу дивизионан шолгӀа дакъа ХӀинжа-ГӀалара «Анжи» клубехь даьккхира. === «Кубань» === [[Файл:Vladimir Kuzmichyov.JPG|thumb|150px|left| Кузьмичёв Владимир «Кубань» йукъахь]] 2006-гӀа шо долалуш «[[Кубань (футболан клуб)|Кубане]]» дехьаваьккхира Кузьмичев. Оцу шарахь Яковенко Павел коьртехь волу команда 2006 шарахь ПФЛ хьалхарчу дивизионехь шолгӀа меттиг баьккхира, Россин футболан премьер-лиге хьалайелира. [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|2007 шеран]] чемпионат йолаялале «Кубанан» тренерийн штабо сацам бира Кузьмичев ца латто, иза бегонде дӀавала, амма ловзархо шо чекхдаллалц клуб йоцуш висира. Кубанан коьрта тренер Назаренко Леонид Васильевич хийцинчул тӀаьхьа а, дӀайазваларан хан схьайиллиначул тӀаьхьа бен ловзархо тобанан тептаре ца ваьккхира, шолгӀачу гуонан 14 матчехь 4 гол тоьхна. Ткъа шен тоба Премьер-лигера арайаьллехь а, ша Кузьмичев элитехь висира, Назаренкона тӀаьххьа, хьалхарчу дивизионера схьайеанчу «[[Ахьмад (футболан клуб)|Терке]]» веира. === «Терк» === [[Файл:Vladimir Kuzmichyov 2008.JPG|thumb|150px|Кузьмичёв Владимир «Теркехь»]] [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2008|2008 шарахь]] «Теркан» йукъахь левзира 24 матчехь, чутуьйхира 5 буьрка къовсамхойн кевнаш чу, иза бахьнехь клубан тоьлла бомбардир хилира шарахь. Командин тренеран [[Грозный, Вячеслав Викторович|Грозный Вячеславан]] чӀогӀа лиира Кузьмичёв вуьсийла, амма шен ловзархочун лаара цӀенна гергахьа кхалха, цундела контракт чекхйаларца, [[маьрша агент]]ан бакъонашца дехьавелира «[[Сатурн (футболан клуб, Раменски)|Сатурне]]»<ref>[http://fc-terek.ru/content/view/585/50/ Грозный: основа изменится процентов на 40] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192956/http://fc-terek.ru/content/view/585/50/ |date=2016-03-04 }} — новости на официальном сайте [[Терек (футбольный клуб)|ФК «Терек»]]</ref>. === «Сатурн» === 2008/2009 шерашна йуккъера хьалхара керла ловзархо хилира<ref>[http://saturn-fc.ru/news/23585/ Кузьмичёв — игрок «Сатурна»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160927022057/http://saturn-fc.ru/news/23585/ |date=2016-09-27 }} — новости на официальном сайте [[Сатурн (футболан клуб, Раменское, 1946)|ФК «Сатурн»]]</ref>. == Аварехь валар == 2016 шеран 23 сентябрехь велла автомобилан авари бахьнехь [[Мичуринан проспект]]ехь Москохахь<ref>{{Cite web |url=https://life.ru/t/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/907981/byvshii_napadaiushchii_tsska_poghib_v_dtp_v_moskvie |title=Бывший нападающий ЦСКА погиб в ДТП в Москве |access-date=2016-09-24 |archive-date=2016-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161001100338/https://life.ru/t/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/907981/byvshii_napadaiushchii_tsska_poghib_v_dtp_v_moskvie |url-status=live }}</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш|2}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20130409203001/http://www.sokol-saratov.ru/command/index.phtml/589/137 Профиль на сайте ''ПФК «Сокол»''] * {{Sportbox|Vladimir-Vladimirovich-Kuzimichev-Futbol-28071979}} * [https://web.archive.org/web/20070619070024/http://sport.gazeta.ru/sport/rfc/kuban/1931281.shtml Биография на сайте ''Газета.Ru''] {{АХь}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:ФК «Спартак-2» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Черноморец-2» Новороссийск ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Киев ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо-2» Киев ловзархой]] [[Категори:ФК ЦСКА Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Торпедо» Москох ловзархой]] [[Категори:ФК «Спартак-Нальчик» ловзархой]] [[Категори:ФК «Анжи» ловзархой]] [[Категори:ФК «Кубань» ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Леон-Сатурн» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» Брянск ловзархой]] [[Категори:ФК «Химки» ловзархой]] [[Категори:ФК «Сокол» Саратов ловзархой]] [[Категори:ФК «Витязь» Подольск ловзархой]] [[Категори:Белларш автомобилан бохамашкахь]] n6mwb4ebgdgyr2ffhiawnc3hafpu6ya 0 2025712 26549219 26549218 2026-10-15T12:02:34Z Саид Мисарбиев 12762 26549219 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахо]] pszq9rdyr9s9doooi95drp87rfgt1p0 26549233 26549219 2026-10-15T12:10:59Z Саид Мисарбиев 12762 26549233 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] snf85lxl9erkcq7vmgq8bzw93ke12bv 26549238 26549233 2026-10-15T12:30:57Z Саид Мисарбиев 12762 26549238 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Росиин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хьакъ долу говзанча}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] k6mokglu1ciykl05uynuq67gtfjrmtz 26549239 26549238 2026-10-15T12:31:51Z Саид Мисарбиев 12762 26549239 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хьакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 5esbbfm1rxlphycvhs9mzmkworl47fk 26549240 26549239 2026-10-15T12:35:26Z Саид Мисарбиев 12762 26549240 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] fwn6f4dff895w8n2bo5mnqcdt70q86g 26549242 26549240 2026-10-15T12:40:19Z Саид Мисарбиев 12762 26549242 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 5chhsx1uu3etwownkuff06as7v4jff6 26549247 26549242 2026-10-15T13:20:33Z Саид Мисарбиев 12762 26549247 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] eu8m7gwcc8sdh10a3grhtkwglu96sin 26549248 26549247 2026-10-15T13:21:47Z Саид Мисарбиев 12762 26549248 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] h0on5iaf8ed52cd27gcdlar0mmamcjg 26549249 26549248 2026-10-15T13:30:12Z Саид Мисарбиев 12762 /* Билгалдахарш */ 26549249 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] hywzrvsa8vlwrcn8geba6svfzl1t2x2 26549262 26549249 2026-10-15T14:37:39Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26549262 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. === Къоман команда === {{Uhdated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Белорусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] eamzgufoc6it14lphoxp396x4y74q9t 26549263 26549262 2026-10-15T14:38:18Z Саид Мисарбиев 12762 /* Къоман команда */ 26549263 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Белорусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 4vlrhbfgz41ya20dynuhvbbdp8f2t1j 26549283 26549263 2026-10-15T15:24:59Z Саид Мисарбиев 12762 /* Къоман команда */ 26549283 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Белоруссин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] o8xljvq0zsvr0vyuo0qimijvx3zp8yp 26549284 26549283 2026-10-15T15:25:38Z Саид Мисарбиев 12762 /* Къоман команда */ 26549284 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 8qf0hdcs9nwv9c7hm8uhb1kb85mweip 26549316 26549284 2026-10-15T17:03:56Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26549316 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна трайаутехь хилла иза, тобанца Австрехь Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь «Нефтехимик Нижнекамски» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 0nus8ljolvbi7ao4yzhojq9k302c2kv 26549322 26549316 2026-10-15T17:07:58Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26549322 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 0hfk6wv7k2bf9uw397hcu5mtjb0zvoi 26549339 26549322 2026-10-15T17:29:42Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26549339 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. === Клубан === {{Updated|2026-05-17}} {{КлСтат|Лига|Кад<ref>[[Кубок России по футболу|Кубок России]], [[Суперкубок России по футболу|Суперкубок России]], [[Кубок Франции по футболу|Кубок Франции]]</ref> |Еврокедаш<ref>[[УЕФА Европин лига]], [[УЕФА чемпионийн лига]]</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|[[ПФЛ хьалхейаккар|ПФЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин шолг\а дивизион 2012/2013|2012/13]]|22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|[[ФКъЛ хьалхейаккар|ФНЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккар 2013/2014|2013/14]]|15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14]]|1|0|0|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2014/2015|2014/15]]|21|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|21|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2016/2017|2016/17]]|27|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|0|5|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=6}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|26|6|1|0|9|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|18|2|1|0|11|2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|20|0|4|1|4|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|18|3|1|1|6|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|22|0|2|1|5|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|26|5|9|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||130|16|18|3|35|4}} {{КлСтат/Клуб|[[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат|Лига 1]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|30|2|3|1|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2024/2025|2024/25]]|12|1|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||42|3|4|1|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2025/2026|2025/26]]|16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|295|19|32|4|35|4}} === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] gbm3l0f088q0w6v1etv1x3pf7o9x85l 26549344 26549339 2026-10-15T17:41:28Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26549344 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. 2014 шеран Ӏай контракт йазйира [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|россин премьер-лигин]] клубца «[[Ахьмад (футболан клуб)|Теркца]]»<ref>{{Cite web |url=http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |title=«Терек» дозаявил троих футболистов |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110234301/http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |url-status=live }}</ref>. Цунна йукъахь дебют йира хьалхейаккхаран тӀаьххьара турехь [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14 шеран]] матчехь казанан «[[Рубин (футболан клуб)|Рубинца]]», аравелира ловза 80-гӀа минотехь [[Пирис, Факундо|Пирис Факундон]] меттана. === Клубан === {{Updated|2026-05-17}} {{КлСтат|Лига|Кад<ref>[[Кубок России по футболу|Кубок России]], [[Суперкубок России по футболу|Суперкубок России]], [[Кубок Франции по футболу|Кубок Франции]]</ref> |Еврокедаш<ref>[[УЕФА Европин лига]], [[УЕФА чемпионийн лига]]</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|[[ПФЛ хьалхейаккар|ПФЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин шолг\а дивизион 2012/2013|2012/13]]|22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|[[ФКъЛ хьалхейаккар|ФНЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккар 2013/2014|2013/14]]|15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14]]|1|0|0|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2014/2015|2014/15]]|21|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|21|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2016/2017|2016/17]]|27|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|0|5|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=6}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|26|6|1|0|9|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|18|2|1|0|11|2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|20|0|4|1|4|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|18|3|1|1|6|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|22|0|2|1|5|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|26|5|9|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||130|16|18|3|35|4}} {{КлСтат/Клуб|[[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат|Лига 1]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|30|2|3|1|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2024/2025|2024/25]]|12|1|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||42|3|4|1|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2025/2026|2025/26]]|16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|295|19|32|4|35|4}} === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] qksk2rl9ynguxd8aiohqjgjls9j68sl 26549345 26549344 2026-10-15T17:42:49Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан */ 26549345 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. 2014 шеран Ӏай контракт йазйира [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|россин премьер-лигин]] клубца «[[Ахьмад (футболан клуб)|Теркца]]»<ref>{{Cite web |url=http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |title=«Терек» дозаявил троих футболистов |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110234301/http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |url-status=live }}</ref>. Цунна йукъахь дебют йира хьалхейаккхаран тӀаьххьара турехь [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14 шеран]] матчехь казанан «[[Рубин (футболан клуб)|Рубинца]]», аравелира ловза 80-гӀа минотехь [[Пирис, Факундо|Пирис Факундон]] меттана. == Статистика == === Клубан === {{Updated|2026-05-17}} {{КлСтат|Лига|Кад<ref>[[Кубок России по футболу|Кубок России]], [[Суперкубок России по футболу|Суперкубок России]], [[Кубок Франции по футболу|Кубок Франции]]</ref> |Еврокедаш<ref>[[УЕФА Европин лига]], [[УЕФА чемпионийн лига]]</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|[[ПФЛ хьалхейаккар|ПФЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин шолг\а дивизион 2012/2013|2012/13]]|22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|[[ФКъЛ хьалхейаккар|ФНЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккар 2013/2014|2013/14]]|15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14]]|1|0|0|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2014/2015|2014/15]]|21|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|21|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2016/2017|2016/17]]|27|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|0|5|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=6}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|26|6|1|0|9|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|18|2|1|0|11|2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|20|0|4|1|4|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|18|3|1|1|6|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|22|0|2|1|5|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|26|5|9|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||130|16|18|3|35|4}} {{КлСтат/Клуб|[[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат|Лига 1]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|30|2|3|1|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2024/2025|2024/25]]|12|1|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||42|3|4|1|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2025/2026|2025/26]]|16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|295|19|32|4|35|4}} === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] c33m3qbbamwtyv9bcjvps07eweufihq 26549532 26549345 2026-10-16T09:05:21Z Саид Мисарбиев 12762 /* Клубан карьера */ 26549532 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. 2014 шеран Ӏай контракт йазйира [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|россин премьер-лигин]] клубца «[[Ахьмад (футболан клуб)|Теркца]]»<ref>{{Cite web |url=http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |title=«Терек» дозаявил троих футболистов |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110234301/http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |url-status=live }}</ref>. Цунна йукъахь дебют йира хьалхейаккхаран тӀаьххьара турехь [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14 шеран]] матчехь казанан «[[Рубин (футболан клуб)|Рубинца]]», аравелира ловза 80-гӀа минотехь [[Пирис, Факундо|Пирис Факундон]] меттана. === «Зенит» === 2017 шеран аьхка йухавеина «[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зените]]», контракт йина кхаа шарна<ref>{{Cite web |url=http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |title=Далер Кузяев возвращается в «Зенит» |access-date=2017-09-03 |archive-date=2017-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205105811/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |url-status=live }}</ref>. [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|Россин чемпионатан]] хьалхара матчехь «[[СКА-Хабаровск]]» дуьхьала 17 июлехь дебют йира официалан матчехь керла клубан йукъахь, ткъа кхин а 7 минот йаьлча гол туьйхира, иза дуьххьара буьрка йара цуьнан, баккхийчарна йукъахь. Цул тӀаьха цуьнга долийна къоман команде кхайкх, иза чагӀвелла стартан хӀоттамехь. == Статистика == === Клубан === {{Updated|2026-05-17}} {{КлСтат|Лига|Кад<ref>[[Кубок России по футболу|Кубок России]], [[Суперкубок России по футболу|Суперкубок России]], [[Кубок Франции по футболу|Кубок Франции]]</ref> |Еврокедаш<ref>[[УЕФА Европин лига]], [[УЕФА чемпионийн лига]]</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|[[ПФЛ хьалхейаккар|ПФЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин шолг\а дивизион 2012/2013|2012/13]]|22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|[[ФКъЛ хьалхейаккар|ФНЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккар 2013/2014|2013/14]]|15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14]]|1|0|0|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2014/2015|2014/15]]|21|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|21|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2016/2017|2016/17]]|27|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|0|5|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=6}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|26|6|1|0|9|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|18|2|1|0|11|2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|20|0|4|1|4|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|18|3|1|1|6|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|22|0|2|1|5|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|26|5|9|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||130|16|18|3|35|4}} {{КлСтат/Клуб|[[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат|Лига 1]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|30|2|3|1|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2024/2025|2024/25]]|12|1|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||42|3|4|1|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2025/2026|2025/26]]|16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|295|19|32|4|35|4}} === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 9v6zre82j9xhwn3h8u5jcxyhyfjtnoy 26549533 26549532 2026-10-16T09:14:58Z Саид Мисарбиев 12762 /* «Зенит» */ 26549533 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. 2014 шеран Ӏай контракт йазйира [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|россин премьер-лигин]] клубца «[[Ахьмад (футболан клуб)|Теркца]]»<ref>{{Cite web |url=http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |title=«Терек» дозаявил троих футболистов |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110234301/http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |url-status=live }}</ref>. Цунна йукъахь дебют йира хьалхейаккхаран тӀаьххьара турехь [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14 шеран]] матчехь казанан «[[Рубин (футболан клуб)|Рубинца]]», аравелира ловза 80-гӀа минотехь [[Пирис, Факундо|Пирис Факундон]] меттана. === «Зенит» === 2017 шеран аьхка йухавеина «[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зените]]», контракт йина кхаа шарна<ref>{{Cite web |url=http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |title=Далер Кузяев возвращается в «Зенит» |access-date=2017-09-03 |archive-date=2017-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205105811/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |url-status=live }}</ref>. [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|Россин чемпионатан]] хьалхара матчехь «[[СКА-Хабаровск]]» дуьхьала 17 июлехь дебют йира официалан матчехь керла клубан йукъахь, ткъа кхин а 7 минот йаьлча гол туьйхира, иза дуьххьара буьрка йара цуьнан, баккхийчарна йукъахь. Цул тӀаьха цуьнга долийна къоман команде кхайкх, иза чагӀвелла стартан хӀоттамехь. === Шен === * Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018) * [[Россин Федерацин Президентан сийлаллин грамота]] ([[2018 шо|2018 шеран]] [[27 июль|27 июлехь]]) — ''Даймехкан футбол кхиорехь доккха дакъа лацарна а, лакхара спортан кхиамашна а''<ref>{{Cite web |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201807300019?index=1&rangeSize=1 |title=Распоряжение Президента Российской Федерации от 27 июлехь 2018 года № 200-рп «О награждении Почётной грамотой Президента Российской Федерации спортсменов и специалистов спортивной сборной команды Российской Федерации по футболу» |lang=ru |access-date=2019-04-02 |archive-date=2019-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402171748/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201807300019?index=1&rangeSize=1 |url-status=live }}</ref> * Россин чемпионатан 33 тоьлла футболистийн испискехь (3): № 3 ([[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]). * [[Нетто Игоран клуб]]ан декъахо (2024 шо). == Статистика == === Клубан === {{Updated|2026-05-17}} {{КлСтат|Лига|Кад<ref>[[Кубок России по футболу|Кубок России]], [[Суперкубок России по футболу|Суперкубок России]], [[Кубок Франции по футболу|Кубок Франции]]</ref> |Еврокедаш<ref>[[УЕФА Европин лига]], [[УЕФА чемпионийн лига]]</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|[[ПФЛ хьалхейаккар|ПФЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин шолг\а дивизион 2012/2013|2012/13]]|22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|[[ФКъЛ хьалхейаккар|ФНЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккар 2013/2014|2013/14]]|15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14]]|1|0|0|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2014/2015|2014/15]]|21|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|21|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2016/2017|2016/17]]|27|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|0|5|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=6}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|26|6|1|0|9|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|18|2|1|0|11|2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|20|0|4|1|4|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|18|3|1|1|6|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|22|0|2|1|5|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|26|5|9|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||130|16|18|3|35|4}} {{КлСтат/Клуб|[[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат|Лига 1]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|30|2|3|1|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2024/2025|2024/25]]|12|1|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||42|3|4|1|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2025/2026|2025/26]]|16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|295|19|32|4|35|4}} === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] kqxubgxl48nrutfojkds8xs5wcaee7e 26549534 26549533 2026-10-16T09:32:12Z Саид Мисарбиев 12762 /* «Зенит» */ 26549534 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. 2014 шеран Ӏай контракт йазйира [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|россин премьер-лигин]] клубца «[[Ахьмад (футболан клуб)|Теркца]]»<ref>{{Cite web |url=http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |title=«Терек» дозаявил троих футболистов |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110234301/http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |url-status=live }}</ref>. Цунна йукъахь дебют йира хьалхейаккхаран тӀаьххьара турехь [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14 шеран]] матчехь казанан «[[Рубин (футболан клуб)|Рубинца]]», аравелира ловза 80-гӀа минотехь [[Пирис, Факундо|Пирис Факундон]] меттана. === «Зенит» === 2017 шеран аьхка йухавеина «[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зените]]», контракт йина кхаа шарна<ref>{{Cite web |url=http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |title=Далер Кузяев возвращается в «Зенит» |access-date=2017-09-03 |archive-date=2017-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205105811/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |url-status=live }}</ref>. [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|Россин чемпионатан]] хьалхара матчехь «[[СКА-Хабаровск]]» дуьхьала 17 июлехь дебют йира официалан матчехь керла клубан йукъахь, ткъа кхин а 7 минот йаьлча гол туьйхира, иза дуьххьара буьрка йара цуьнан, баккхийчарна йукъахь. Цул тӀаьха цуьнга долийна къоман команде кхайкх, иза чагӀвелла стартан хӀоттамехь. 2020 шеран аьхка керла контрактан куьг ца йаздина «[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенитца]]», Европе дӀаваха ойла йара<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1230933_SE_Kuzajev_otklonil_predlozhenije_Zenita |title=«СЭ»: Кузяев отклонил предложение «Зенита» |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2021-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601081743/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1230933_SE_Kuzajev_otklonil_predlozhenije_Zenita |url-status=live }}</ref>. МХГӀ хаамашца цуьнга болх кховдийра шотландин «[[Рейнджерс (футболан клуб)|Рейнджерса]]», италин «[[Аталанта (футболан клуб)|Аталантас]]», туркойн «[[Бешикташ (футболан клуб)|Бешикташа]]» а, «[[Галатасарай (футболан клуб)|Галатасарайс]]» а, испанин «[[Алавес]]а»<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1231182_Istochnik_Rejndzhers_otkazalsa_ot_Kuzajeva |title=Источник: «Рейнджерс» отказался от Кузяева |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2021-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104040631/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1231182_Istochnik_Rejndzhers_otkazalsa_ot_Kuzajeva |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1228620_Aleksandr_Medvedev_U_Kuzajeva_jest_rad_predlozhenij_iz_Jevropy_no_vorota_Zenita_dla_nego_ne_zakryty |title=Александр Медведев: «У Кузяева есть ряд предложений из Европы, но ворота „Зенита“ для него не закрыты» |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2020-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200821154751/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1228620_Aleksandr_Medvedev_U_Kuzajeva_jest_rad_predlozhenij_iz_Jevropy_no_vorota_Zenita_dla_nego_ne_zakryty |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1232863_SMI_Uslugi_Kuzajeva_predlozhili_Galatasaraju |title=СМИ: Услуги Кузяева предложили «Галатасараю» |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2020-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200903075810/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1232863_SMI_Uslugi_Kuzajeva_predlozhili_Galatasaraju |url-status=live }}</ref>. 4 октябрехь МХГӀ хаам белира Кузяевс кхаа шарна контракт йина [[Локомотив (футболан клуб, Москва)|москохан «Локомотивца»]]<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249087_SE_Kuzajev_podpisal_kontrakt_s_Lokomotivom_na_tri_goda |title=«СЭ»: Кузяев подписал контракт с «Локомотивом» на три года |lang=ru |access-date=2020-10-06 |archive-date=2020-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201007102021/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249087_SE_Kuzajev_podpisal_kontrakt_s_Lokomotivom_na_tri_goda |url-status=live }}</ref>, амма шолгӀачу дийнахь и хаам бакъ ца бина<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1249633_SMI_Kuzajev_ne_podpisyval_soglashenije_s_Lokomotivom_on_vedet_peregovory_s_Zenitom |title=СМИ: Кузяев не подписывал соглашение с «Локомотивом», он ведёт переговоры с «Зенитом» |lang=ru |access-date=2020-10-06 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008202419/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1249633_SMI_Kuzajev_ne_podpisyval_soglashenije_s_Lokomotivom_on_vedet_peregovory_s_Zenitom |url-status=live }}</ref>, ткъа 6 октябрехь «Зенито» кхайкхийра 2022/23 шо чекхдаллалц контракт йаздина аьлла<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249095_Zenit_objavil_o_vozvrashhenii_Kuzajeva |title=«Зенит» объявил о возвращении Кузяева |lang=ru |access-date=2020-10-06 |archive-date=2020-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009235026/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249095_Zenit_objavil_o_vozvrashhenii_Kuzajeva |url-status=live }}</ref>. === Шен === * Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018) * [[Россин Федерацин Президентан сийлаллин грамота]] ([[2018 шо|2018 шеран]] [[27 июль|27 июлехь]]) — ''Даймехкан футбол кхиорехь доккха дакъа лацарна а, лакхара спортан кхиамашна а''<ref>{{Cite web |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201807300019?index=1&rangeSize=1 |title=Распоряжение Президента Российской Федерации от 27 июлехь 2018 года № 200-рп «О награждении Почётной грамотой Президента Российской Федерации спортсменов и специалистов спортивной сборной команды Российской Федерации по футболу» |lang=ru |access-date=2019-04-02 |archive-date=2019-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402171748/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201807300019?index=1&rangeSize=1 |url-status=live }}</ref> * Россин чемпионатан 33 тоьлла футболистийн испискехь (3): № 3 ([[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]). * [[Нетто Игоран клуб]]ан декъахо (2024 шо). == Статистика == === Клубан === {{Updated|2026-05-17}} {{КлСтат|Лига|Кад<ref>[[Кубок России по футболу|Кубок России]], [[Суперкубок России по футболу|Суперкубок России]], [[Кубок Франции по футболу|Кубок Франции]]</ref> |Еврокедаш<ref>[[УЕФА Европин лига]], [[УЕФА чемпионийн лига]]</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|[[ПФЛ хьалхейаккар|ПФЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин шолг\а дивизион 2012/2013|2012/13]]|22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|[[ФКъЛ хьалхейаккар|ФНЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккар 2013/2014|2013/14]]|15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14]]|1|0|0|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2014/2015|2014/15]]|21|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|21|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2016/2017|2016/17]]|27|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|0|5|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=6}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|26|6|1|0|9|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|18|2|1|0|11|2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|20|0|4|1|4|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|18|3|1|1|6|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|22|0|2|1|5|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|26|5|9|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||130|16|18|3|35|4}} {{КлСтат/Клуб|[[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат|Лига 1]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|30|2|3|1|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2024/2025|2024/25]]|12|1|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||42|3|4|1|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2025/2026|2025/26]]|16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|295|19|32|4|35|4}} === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] pydmd5wxmcl3ub13a2suekpthzbqpw2 26549535 26549534 2026-10-16T09:37:12Z Саид Мисарбиев 12762 /* «Зенит» */ 26549535 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой}} {{Футболист | ЦӀе = Кузяев Далер | Сурт = Daler_Kuzyayev_2022.jpg | Йуьззина цӀе = Кузяев Далер Адьямович | Локхалла = 182<ref name="dk">{{cite web|url=https://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|title=Далер Кузяев.|publisher=''fc-zenit.ru''|access-date=2018-06-04|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223174856/http://fc-zenit.ru/zenit/players/13950/|url-status=live}}</ref> | Карара клуб = {{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]] | Лоьмар = 14 | Кегийрхойн клубаш = {{спортан карьера |2001—2004|{{Россин байракх|20px}} [[Оренбург (футболан клуб)|Газовик (Оренбург)]]| |2004—2007|{{Россин байракх|20px}} Коломяги| |2007—2012|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]| }} | Клубаш = {{спортан карьера |2012—2013|{{Россин байракх|20px}} [[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|22 (0) |2013|{{Россин байракх|20px}} [[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|15 (0) |2014—2017|{{Россин байракх|20px}} [[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|70 (0) |2017—2023|{{Россин байракх|20px}} [[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|130 (16) |2023—2025|{{Францин байракх|20px}} [[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|42 (3) |2025—2026|{{Россин байракх|20px}} [[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|16 (0) |2026—{{хӀ. а.}}|{{Россин байракх|20px}} [[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамо (ХӀинжа-ГӀала)]]|1 (0) }} | Къоман гулйина команда = {{спортан карьера |2017—2024|{{Россин байракх|20px}} [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Росси]]|51 (3) }} | СовгӀаташ = {{могӀа|{{Россин Федерацин Президентан Сийлаллин грамота|2018}}|{{Россин спортан хакъ долу говзанчаш}}}} | клубах дерг карладаккхар = 11.10.2026 | гуламах дерг карладаккхар = }} '''Кузя́ев Дале́р Адья́мович''' ({{ВД-Преамбула}}) — [[росси]]н [[футбол]]ист, ХӀинжа-ГӀалин «[[Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала)|Динамон]]» [[Ахтурсло (футбол)|ахтурсло]]. [[Футболех ловзаран Россин спортан хьакъдолу говзанчийн исписка|Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018). [[Футболех ловзаран Россин гулйина команда|Россин къоман командехь]] левзина 51 матчехь. == Клубан карьера == Кузяев вина [[Набережни Челны|Набережни Челнехь]], ши-кхо шо долуш доьзалца кхелхира [[Оренбург]]е<ref name="zen1">{{cite web|title=Далер Кузяев: «Петербург дал многое нашей семье»|url=https://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|date=2017-06-20|publisher=ФК «Зенит»|access-date=2018-01-28|archive-date=2017-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825015103/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-20-daler-kuzyaev-peterburg-dal-mnogoe-nashey-seme.htm|url-status=live}}</ref>, цигахь волавелира футболех ловза. Цуьнан да [[Кузяев, Адьям Кабирович|Кузяев Адьям]] тренер болх беш вара меттигерчу «[[Газовик (футболан клуб, Оренбург)|Газовикехь]]». ТӀаьхьо Далер кхелхира [[Петарбух]]е, цигахь кхин дӀа левзира футболех. Шина шарахь левзира «Коломяги» клубехь тренер Крамаренко Максиман куьйга кӀел, цул тӀаьхьа ши шо даьккхира Сменан ишколехь тренер Горлов Андрей куьйга кӀел. Цул тӀаьхьа цо тренировкаш йира Петарбухерчу Локомотивехь Поляков Дмитрийн а, Масловский Сергейн а куьйга кӀел, цигахь цо а, цуьнан тобано а 4-гӀа меттиг йаьккхира Россин жимахойн чемпионатехь. Цу тобанца кхиамца ловзуш хиллачул тӀаьхьа Кузяев дӀакхийтира «Зенит» академех, цигахь цхьана шарахь ловзуш вара Горшков Александр куьйга кӀел<ref name="zen1" />. 2012-гӀа шо долалуш «Зенит» академи дӀа а тесна, керла тоба каро аьтто ца баьлла цуьнан. Шен ловзаран форма ларйеш 6 бутт баьккхира цо Петарбухан чемпионатехь СМУ-303 тобанехь ловзуш. Цу аьхка иза карийра Карелехь Петрозаводскехь, шен да тренер а волуш. Цхьаьна шарахь ловзийра цо оцу тобанехь ПФЛ чемпионатехь, амма 2013 шеран аьхка йуха а керла клуб лаха дезна цуьнан, Карелия йоьхна хиларна. Рубинца цхьаьна тобанца Австре Ӏаморан лагере а вахана, тренерна Бердиев Курбанна дика тӀеӀаткъам бина, амма цо рекомендаци йира къоначу ловзархочунна цхьана шарахь Нижнекамскехь «Нефтехимик» клубехь ловза, ловзаран хан алсам хилийта<ref name="zen1" /><ref name="фут">{{публикация|статья|автор=Михалко, Максим.|заглавие=Далер Кузяев: Полузащитник «Зенита»|издание=Футбол. Хоккей|год=2017|месяц=11|день=1|место=М.|издательство=ООО «ТН-Столица»|номер=44 (2990)|страницы=6—11}}</ref>. «Нефтехимикехь» левзина цхаьна дуьззина доцучу шарахь [[ФКъЛ хьалхейаккхар]]ехь, цунна йукъахь левзира 15 матчехь. 2014 шеран Ӏай контракт йазйира [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|россин премьер-лигин]] клубца «[[Ахьмад (футболан клуб)|Теркца]]»<ref>{{Cite web |url=http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |title=«Терек» дозаявил троих футболистов |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110234301/http://news.sport-express.ru/2014-02-27/674685/ |url-status=live }}</ref>. Цунна йукъахь дебют йира хьалхейаккхаран тӀаьххьара турехь [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14 шеран]] матчехь казанан «[[Рубин (футболан клуб)|Рубинца]]», аравелира ловза 80-гӀа минотехь [[Пирис, Факундо|Пирис Факундон]] меттана. === «Зенит» === 2017 шеран аьхка йухавеина «[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зените]]», контракт йина кхаа шарна<ref>{{Cite web |url=http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |title=Далер Кузяев возвращается в «Зенит» |access-date=2017-09-03 |archive-date=2017-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205105811/http://fc-zenit.ru/news/2017-06-14-daler-kuzyaev-vozvrashchaetsya-v-zenit.htm |url-status=live }}</ref>. [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|Россин чемпионатан]] хьалхара матчехь «[[СКА-Хабаровск]]» дуьхьала 17 июлехь дебют йира официалан матчехь керла клубан йукъахь, ткъа кхин а 7 минот йаьлча гол туьйхира, иза дуьххьара буьрка йара цуьнан, баккхийчарна йукъахь. Цул тӀаьха цуьнга долийна къоман команде кхайкх, иза чагӀвелла стартан хӀоттамехь. 2020 шеран аьхка керла контрактан куьг ца йаздина «[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенитца]]», Европе дӀаваха ойла йара<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1230933_SE_Kuzajev_otklonil_predlozhenije_Zenita |title=«СЭ»: Кузяев отклонил предложение «Зенита» |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2021-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601081743/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1230933_SE_Kuzajev_otklonil_predlozhenije_Zenita |url-status=live }}</ref>. МХГӀ хаамашца цуьнга болх кховдийра шотландин «[[Рейнджерс (футболан клуб)|Рейнджерса]]», италин «[[Аталанта (футболан клуб)|Аталантас]]», туркойн «[[Бешикташ (футболан клуб)|Бешикташа]]» а, «[[Галатасарай (футболан клуб)|Галатасарайс]]» а, испанин «[[Алавес]]а»<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1231182_Istochnik_Rejndzhers_otkazalsa_ot_Kuzajeva |title=Источник: «Рейнджерс» отказался от Кузяева |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2021-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104040631/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1231182_Istochnik_Rejndzhers_otkazalsa_ot_Kuzajeva |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1228620_Aleksandr_Medvedev_U_Kuzajeva_jest_rad_predlozhenij_iz_Jevropy_no_vorota_Zenita_dla_nego_ne_zakryty |title=Александр Медведев: «У Кузяева есть ряд предложений из Европы, но ворота „Зенита“ для него не закрыты» |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2020-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200821154751/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1228620_Aleksandr_Medvedev_U_Kuzajeva_jest_rad_predlozhenij_iz_Jevropy_no_vorota_Zenita_dla_nego_ne_zakryty |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1232863_SMI_Uslugi_Kuzajeva_predlozhili_Galatasaraju |title=СМИ: Услуги Кузяева предложили «Галатасараю» |lang=ru |access-date=2020-09-03 |archive-date=2020-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200903075810/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1232863_SMI_Uslugi_Kuzajeva_predlozhili_Galatasaraju |url-status=live }}</ref>. 4 октябрехь МХГӀ хаам белира Кузяевс кхаа шарна контракт йина [[Локомотив (футболан клуб, Москва)|москохан «Локомотивца»]]<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249087_SE_Kuzajev_podpisal_kontrakt_s_Lokomotivom_na_tri_goda |title=«СЭ»: Кузяев подписал контракт с «Локомотивом» на три года |lang=ru |access-date=2020-10-06 |archive-date=2020-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201007102021/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249087_SE_Kuzajev_podpisal_kontrakt_s_Lokomotivom_na_tri_goda |url-status=live }}</ref>, амма шолгӀачу дийнахь и хаам бакъ ца бина<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1249633_SMI_Kuzajev_ne_podpisyval_soglashenije_s_Lokomotivom_on_vedet_peregovory_s_Zenitom |title=СМИ: Кузяев не подписывал соглашение с «Локомотивом», он ведёт переговоры с «Зенитом» |lang=ru |access-date=2020-10-06 |archive-date=2020-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008202419/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Russia/premier_league/spbnews_NI1249633_SMI_Kuzajev_ne_podpisyval_soglashenije_s_Lokomotivom_on_vedet_peregovory_s_Zenitom |url-status=live }}</ref>, ткъа 6 октябрехь «Зенито» кхайкхийра 2022/23 шо чекхдаллалц контракт йаздина аьлла<ref>{{Cite web |url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249095_Zenit_objavil_o_vozvrashhenii_Kuzajeva |title=«Зенит» объявил о возвращении Кузяева |lang=ru |access-date=2020-10-06 |archive-date=2020-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009235026/https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/transfers/spbnews_NI1249095_Zenit_objavil_o_vozvrashhenii_Kuzajeva |url-status=live }}</ref>. == Кхиамаш == '''«[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит]]»''' * [[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Россин чемпион]] (5): [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]] * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] толамхо: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2019/2020|2019/20]] * [[Футболех ловзаран Россин Суперкад|России Суперкедан]] толамхо (2): [[Футболех ловзаран Россин Суперкад 2021|2021]], [[Футболех ловзаран Россин Суперкад 2022|2022]] === Шен === * Россин спортан хьакъдолу говзанча]] (2018) * [[Россин Федерацин Президентан сийлаллин грамота]] ([[2018 шо|2018 шеран]] [[27 июль|27 июлехь]]) — ''Даймехкан футбол кхиорехь доккха дакъа лацарна а, лакхара спортан кхиамашна а''<ref>{{Cite web |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201807300019?index=1&rangeSize=1 |title=Распоряжение Президента Российской Федерации от 27 июлехь 2018 года № 200-рп «О награждении Почётной грамотой Президента Российской Федерации спортсменов и специалистов спортивной сборной команды Российской Федерации по футболу» |lang=ru |access-date=2019-04-02 |archive-date=2019-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402171748/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201807300019?index=1&rangeSize=1 |url-status=live }}</ref> * Россин чемпионатан 33 тоьлла футболистийн испискехь (3): № 3 ([[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]], [[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]). * [[Нетто Игоран клуб]]ан декъахо (2024 шо). == Статистика == === Клубан === {{Updated|2026-05-17}} {{КлСтат|Лига|Кад<ref>[[Кубок России по футболу|Кубок России]], [[Суперкубок России по футболу|Суперкубок России]], [[Кубок Франции по футболу|Кубок Франции]]</ref> |Еврокедаш<ref>[[УЕФА Европин лига]], [[УЕФА чемпионийн лига]]</ref>}} {{КлСтат/Клуб|[[Карелия (футболан клуб)|Карелия]]|[[ПФЛ хьалхейаккар|ПФЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин шолг\а дивизион 2012/2013|2012/13]]|22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||22|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Нефтехимик (футболан клуб, Нижнекамск)|Нефтехимик]]|[[ФКъЛ хьалхейаккар|ФНЛ]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[ФКъЛ хьалхейаккар 2013/2014|2013/14]]|15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||15|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Ахьмад (футболан клуб)|Терк]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=4}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2013/2014|2013/14]]|1|0|0|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2014/2015|2014/15]]|21|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2015/2016|2015/16]]|21|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2016/2017|2016/17]]|27|0|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||70|0|5|0|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Зенит (футболан клуб, Петарбух)|Зенит (Пб)]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=6}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2017/2018|2017/18]]|26|6|1|0|9|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2018/2019|2018/19]]|18|2|1|0|11|2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2019/2020|2019/20]]|20|0|4|1|4|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2020/2021|2020/21]]|18|3|1|1|6|0}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2021/2022|2021/22]]|22|0|2|1|5|1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2022/2023|2022/23]]|26|5|9|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||130|16|18|3|35|4}} {{КлСтат/Клуб|[[Гавр (футболан клуб)|Гавр]]|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат|Лига 1]]|шераш=2}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2023/2024|2023/24]]|30|2|3|1|-|-}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Францин чемпионат 2024/2025|2024/25]]|12|1|1|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||42|3|4|1|-|-}} {{КлСтат/Клуб|[[Рубин (футболан клуб)|Рубин]]|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат|Премьер-лига]]|шераш=1}} {{КлСтат/Шо|[[Футболех ловзаран Россин чемпионат 2025/2026|2025/26]]|16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/ЙерригКлубехьа||16|0|3|0|-|-}} {{КлСтат/Йерриг|295|19|32|4|35|4}} === Къоман команда === {{Updated|2024-09-05}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size: 95%" ! style="color: #1E90FF; background-color: white;" colspan=6| Россин къоман командехь Кузяевн матчаш а, голаш а |- !№!!Терахь!!Къовсамхо!!Чот!!Голаш!!Турнир |- |align=center|1 |2017 шеран 7 октябрехь |{{Республика Корейн байракх}} |align=center|4:2 |align=center|— |[[ДоттагӀаллин матч]] |- |align=center|2 |2017 шеран 10 октябрехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|3 |2017 шеран 11 ноябрехь |{{Аргентинин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|4 |2017 шеран 14 ноябрехь |{{Испанин байракх}} |align=center|3:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|5 |2018 шеран 30 майхь |{{Австрин байракх}} |align=center|0:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|6 |2018 шеран 5 июнехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|7 |2018 шеран 14 июнехь |{{СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2018| ДЧ-2018 финалан матчаш]] |- |align=center|8 |2018 шеран 19 июнехь |{{Мисран байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|9 |2018 шеран 25 июнехь |{{Уругвайн байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|10 |2018 шеран 1 июлехь |{{Испанин байракх}} |align=center| 1:1^{([[Пенальти|п. 4:3]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|11 |2018 шеран 7 июлехь |{{Хорватин байракх}} |align=center| 2:2^{([[Пенальти|п. 3:4]])} |align=center|— |ДЧ-2018 финалан матчаш |- |align=center|12 |2018 шеран 7 сентябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2018/2019|УЕФА къаьмнийн лига 2018/19]] |- |align=center|13 |2018 шеран 10 сентябрехь |{{Чехин байракх}} |align=center|5:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|14 |2018 шеран 11 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|15 |2018 шеран 14 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|16 |2018 шеран 15 ноябрехь |{{Германин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|17 |2018 шеран 20 ноябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|0:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2018/19 |- |align=center|18 |21 мартехь 2019 шеран |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020 (харжаман турнир)|ЕЧ-2020 харжаман матчаш]] |- |align=center|19 |2019 шеран 13 октябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|5:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|20 |2019 шеран 16 ноябрехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|21 |2019 шеран 19 ноябрехь |{{Сан-Маринон байракх}} |align=center|5:0 |align=center|1 |ЕЧ-2020 харжаман матчаш |- |align=center|22 |2020 шеран 3 сентябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[УЕФА къаьмнийн лига 2020/2021|УЕФА къаьмнийн лига 2020/21]] |- |align=center|23 |2020 шеран 6 сентябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|3:2 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|24 |2020 шеран 8 октябрехь |{{Швецин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|25 |2020 шеран 11 октябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|26 |2020 шеран 14 октябрехь |{{Мажаройчоьнан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|27 |2020 шеран 12 ноябрехь |{{Молдавин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|28 |2020 шеран 15 ноябрехь |{{Туркойчоьнан байракх}} |align=center|2:3 |align=center|1 |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|29 |2020 шеран 18 ноябрехь |{{Сербин байракх}} |align=center|0:5 |align=center|— |УЕФА къаьмнийн лига 2020/21 |- |align=center|30 |2021 шеран 24 мартехь |{{Малтин байракх}} |align=center|3:1 |align=center|— |[[Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2022 (харжаман турнир, УЕФА)|ДЧ-2022 харжаман матчаш]] |- |align=center|31 |2021 шеран 27 мартехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|32 |2021 шеран 30 мартехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:2 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|33 |2021 шеран 1 июнехь |{{Польшин байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|34 |2021 шеран 5 июнехь |{{Болгарин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|35 |2021 шеран 12 июнехь |{{Бельгин байракх}} |align=center|0:3 |align=center|— |[[Футболех ловзаран Европин чемпионат 2020|ЕЧ-2020 финалан матчаш]] |- |align=center|36 |16 июнехь 2021 |{{Финляндин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|37 |2021 шеран 21 июнехь |{{Данин байракх}} |align=center|1:4 |align=center|— |ЕЧ-2020 финалан матчаш |- |align=center|38 |2021 шеран 1 сентябрехь |{{Хорватин байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|39 |2021 шеран 4 сентябрехь |{{Кипран байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|40 |2021 шеран 7 сентябрехь |{{Малтин байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|41 |2021 шеран 8 октябрехь |{{Словакин байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|42 |2021 шеран 11 октябрехь |{{Словенин байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДЧ-2022 харжаман матчаш |- |align=center|43 |2022 шеран 24 сентябрехь |{{ГӀиргӀазойчоьнан байракх}} |align=center|2:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|44 |20 ноябрехь 2022 |{{Узбекистанан байракх}} |align=center|0:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|45 |2023 шеран 23 мартехь |{{Иранан байракх}} |align=center|1:1 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|46 |2023 шеран 26 мартехь |{{Ӏиракъан байракх}} |align=center|2:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|47 |2023 шеран 12 октябрехь |{{Камерунан байракх}} |align=center|1:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|48 |2023 шеран 16 октябрехь |{{Кенин байракх}} |align=center|2:2 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|49 |2023 шеран 20 ноябрехь |{{Кубин байракх}} |align=center|8:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|50 |2024 шеран 7 июнехь |{{Беларусин байракх}} |align=center|4:0 |align=center|— |ДоттагӀаллин матч |- |align=center|51 |5 сентябрехь 2024 шеран |{{Вьетнаман байракх}} |align=center|3:0 |align=center|1 |ДоттагӀаллин матч |} '''Йерриг: 51 матч / 3 гол; 25 толам, 12 цхьа а ца тоьлла, 14 иэшам.''' == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} {{ФК Динамо ХӀинжа-ГӀала}} {{Росси ДЧ 2018}} {{Росси ЕЧ 2020}} [[Категори:Россин футболисташ]] [[Категори:Футболех ловзаран Россин гулйина командин ловзархой]] [[Категори:ФК «Карелия» ловзархой]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск ловзархой]] [[Категори:ФК «Ахьмад» ловзархой]] [[Категори:ФК «Зенит» Петарбух ловзархой]] [[Категори:ФК «Гавр» ловзархой]] [[Категори:ФК «Рубин» ловзархой]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀала ловзархой]] [[Категори:Нетто Игоран клубан декъахой]] 12l6q24woc97jvptb7rshmysa3xqu18 14 2025713 26549220 2026-10-15T12:04:50Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Карелия]] [[Категори:ФК «Карелия»]] [[Категори:Петрозаводскан спортхой]]» 26549220 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Карелия]] [[Категори:ФК «Карелия»]] [[Категори:Петрозаводскан спортхой]] iy7fw7e7wlud26877h6cbrk68gsnq34 14 2025714 26549223 2026-10-15T12:06:52Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Нефтехимик Нижнекамск]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск]]» 26549223 wikitext text/x-wiki [[Категори:Футболисташ Россин клубашкахула|Нефтехимик Нижнекамск]] [[Категори:ФК «Нефтехимик» Нижнекамск]] 4mq4sylp265hxn52g5bug5laldbs0t0 14 2025715 26549230 2026-10-15T12:09:10Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Гергара проекташ}} [[Категори:Футболисаш Францин клубашкахула|Гавр]] [[Категори:ФК «Гавр»]]» 26549230 wikitext text/x-wiki {{Гергара проекташ}} [[Категори:Футболисаш Францин клубашкахула|Гавр]] [[Категори:ФК «Гавр»]] n32mkxixr8bxxq4dp27b2jkphjfo09x 10 2025716 26549245 2026-10-15T12:52:20Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «{{Спортан командан хӀоттам |цӀе = Состав ФК Динамо ХӀинжа-ГӀалин хӀоттам |бос = white |текстан бос = #0059ad |гуран бос = #0059ad |клуб = Футболан клуб «Динамо» ХӀинжа-ГӀала |клуб_хьажорг = Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала) |карлайаьккхина = 2026-9-12 |могӀам = {{С...» 26549245 wikitext text/x-wiki {{Спортан командан хӀоттам |цӀе = Состав ФК Динамо ХӀинжа-ГӀалин хӀоттам |бос = white |текстан бос = #0059ad |гуран бос = #0059ad |клуб = Футболан клуб «Динамо» ХӀинжа-ГӀала |клуб_хьажорг = Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала) |карлайаьккхина = 2026-9-12 |могӀам = {{ССК-игрок|1|[[Волк, Давид Витальевич|Волк]]|[[кевнахо (футбол)|(кев)]]}} {{ССК-игрок|4|[[Шумахов, Идар Артурович|Шумахов]]}} {{ССК-игрок|6|[[Апшацев, Марат Робертович|Апшацев]]}} {{ССК-игрок|8|[[Хубулов, Владимир Алексеевич|Хубулов]]}} {{ССК-игрок|9|[[Магомедов, Ражаб Мутаалимович|Раж. Магомедов]]}} {{ССК-игрок|10|[[Хьуссейннеджад, Мухьаммаджавад|Хьуссейннеджад]]}} {{ССК-игрок|11|[[Миро (футболист)|Миро]]}} {{ССК-игрок|13|[[Кагермазов, Сослан Русланович|Кагермазов]]}} {{ССК-игрок|14|[[Кузяев, Далер Адьямович|Кузяев]]}} {{ССК-игрок|16|[[Мрезиг, Хуссем|Мрезиг]]}} {{ССК-игрок|19|[[Зинович, Кирилл Александрович|Зинович]]}} {{ССК-игрок|21|[[Джабраилов, Ӏабдулпаша Апасович|Джабраилов]]}} {{ССК-игрок|23|[[Махамаджонов, Махьмуд Муроджонович|Махамаджонов]]}} {{ССК-игрок|24|[[Аларкон, Андрес Маурисио|Аларкон]]}} {{ССК-игрок|25|[[Агаларов, Хьамид Русланович|Агаларов]]}} {{ССК-игрок|28|[[Сердеров, Сердер Мукаилович|Сердеров]]}} {{ССК-игрок|30|[[Александров, Дмитрий Михайлович|Александров]]}} {{ССК-игрок|33|[[Карабашев, Никита Александрович|Карабашев]]|[[кевнахо (футбол)|(кев)]]}} {{ССК-игрок|39|[[Магомедов, Тимур Арсенович|Т. Магомедов]]|[[кевнахо (футбол)|(кев)]]}} {{ССК-игрок|43|[[Ахмедов, Ильяс Султанович|Ахмедов]]}} {{ССК-игрок|47|[[Глушков, Никита Сергеевич|Глушков]]}} {{ССК-игрок|52|[[Смелов, Егор Александрович|Смелов]]}} {{ССК-игрок|70|[[Ашуров, Ӏабдулла Тейранович|Ашуров]]}} {{ССК-игрок|72|[[Сандрачук, Александр Сергеевич|Сандрачук]]}} {{ССК-игрок|77|[[Сундуков, Темиркан Романович|Сундуков]]}} {{ССК-игрок|88|[[Лесовой, Даниил Олегович|Лесовой]]}} {{ССК-игрок|99|[[Алибеков, МутӀалип Омарович|Алибеков]]|[[капитан (футбол)|(к)]]}} <!-- в аренде {{ССК-игрок||Исаев}} {{ССК-игрок|55|[[Мешид, Дайя|Мешид]]}} {{ССК-игрок||[[Помешкин, Кирилл Константинович|Помешкин]]}}--> <!-- травма {{ССК-игрок||Зайнивов}}--> |тренер = [[Евсеев, Вадим Валентинович|Вадим Евсеев]] }}<noinclude> [[Категори:Навигацин кепаш:Россин футболан клубийн хӀиттамаш|Динамо ХӀинжа-ГӀала]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀалин кепаш]] </noinclude> 9vod3u8hjmtwrpafpxajeakbnw8naoy 26549246 26549245 2026-10-15T12:53:22Z Саид Мисарбиев 12762 26549246 wikitext text/x-wiki {{Спортан командан хӀоттам |цӀе = Состав ФК Динамо ХӀинжа-ГӀалин хӀоттам |бос = white |текстан бос = #0059ad |гуран бос = #0059ad |клуб = Футболан клуб «Динамо» ХӀинжа-ГӀала |клуб_хьажорг = Динамо (футболан клуб, ХӀинжа-ГӀала) |карлайаьккхина = 2026-9-12 |могӀам = {{ССК-ловзархо|1|[[Волк, Давид Витальевич|Волк]]|[[кевнахо (футбол)|(кев)]]}} {{ССК-ловзархо|4|[[Шумахов, Идар Артурович|Шумахов]]}} {{ССК-ловзархо|6|[[Апшацев, Марат Робертович|Апшацев]]}} {{ССК-ловзархо|8|[[Хубулов, Владимир Алексеевич|Хубулов]]}} {{ССК-ловзархо|9|[[Магомедов, Ражаб Мутаалимович|Раж. Магомедов]]}} {{ССК-ловзархо|10|[[Хьуссейннеджад, Мухьаммаджавад|Хьуссейннеджад]]}} {{ССК-ловзархо|11|[[Миро (футболист)|Миро]]}} {{ССК-ловзархо|13|[[Кагермазов, Сослан Русланович|Кагермазов]]}} {{ССК-ловзархо|14|[[Кузяев, Далер Адьямович|Кузяев]]}} {{ССК-ловзархо|16|[[Мрезиг, Хуссем|Мрезиг]]}} {{ССК-ловзархо|19|[[Зинович, Кирилл Александрович|Зинович]]}} {{ССК-ловзархо|21|[[Джабраилов, Ӏабдулпаша Апасович|Джабраилов]]}} {{ССК-ловзархо|23|[[Махамаджонов, Махьмуд Муроджонович|Махамаджонов]]}} {{ССК-ловзархо|24|[[Аларкон, Андрес Маурисио|Аларкон]]}} {{ССК-ловзархо|25|[[Агаларов, Хьамид Русланович|Агаларов]]}} {{ССК-ловзархо|28|[[Сердеров, Сердер Мукаилович|Сердеров]]}} {{ССК-ловзархо|30|[[Александров, Дмитрий Михайлович|Александров]]}} {{ССК-ловзархо|33|[[Карабашев, Никита Александрович|Карабашев]]|[[кевнахо (футбол)|(кев)]]}} {{ССК-ловзархо|39|[[Магомедов, Тимур Арсенович|Т. Магомедов]]|[[кевнахо (футбол)|(кев)]]}} {{ССК-ловзархо|43|[[Ахмедов, Ильяс Султанович|Ахмедов]]}} {{ССК-ловзархо|47|[[Глушков, Никита Сергеевич|Глушков]]}} {{ССК-ловзархо|52|[[Смелов, Егор Александрович|Смелов]]}} {{ССК-ловзархо|70|[[Ашуров, Ӏабдулла Тейранович|Ашуров]]}} {{ССК-ловзархо|72|[[Сандрачук, Александр Сергеевич|Сандрачук]]}} {{ССК-ловзархо|77|[[Сундуков, Темиркан Романович|Сундуков]]}} {{ССК-ловзархо|88|[[Лесовой, Даниил Олегович|Лесовой]]}} {{ССК-ловзархо|99|[[Алибеков, МутӀалип Омарович|Алибеков]]|[[капитан (футбол)|(к)]]}} <!-- в аренде {{ССК-ловзархо||Исаев}} {{ССК-ловзархо|55|[[Мешид, Дайя|Мешид]]}} {{ССК-ловзархо||[[Помешкин, Кирилл Константинович|Помешкин]]}}--> <!-- травма {{ССК-ловзархо||Зайнивов}}--> |тренер = [[Евсеев, Вадим Валентинович|Вадим Евсеев]] }}<noinclude> [[Категори:Навигацин кепаш:Россин футболан клубийн хӀиттамаш|Динамо ХӀинжа-ГӀала]] [[Категори:ФК «Динамо» ХӀинжа-ГӀалин кепаш]] </noinclude> c9e4unv1nris0zz9fu0uegrb8t8uqhn 10 2025717 26549281 2026-10-15T15:23:23Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[File:Flag of Kenya.svg|border|{{{1|22px}}}|Кенин байракх]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Байракхаш а, пачхьалкхаш а|Кени]] </noinclude>» 26549281 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kenya.svg|border|{{{1|22px}}}|Кенин байракх]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Байракхаш а, пачхьалкхаш а|Кени]] </noinclude> 1x1v0prlpp9b7w98oce0qxu01nvxwwj 26549389 26549281 2026-10-15T19:52:59Z Takhirgeran Umar 1134 26549389 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kenya.svg|border|{{{1|22px}}}|Кенин байракх]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Пачхьалкхийн байракхаш|Кени]] </noinclude> r574kgxa37ahji84vvywhrj2ihpgr3u 10 2025718 26549286 2026-10-15T15:28:28Z Саид Мисарбиев 12762 Керла агӀо: «[[File:Flag of Vietnam.svg|border|{{{1|22px}}}|Вьетнаман байракх]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Байракхаш а, пачхьалкхаш а|Вьетнам]] [[Категори:Кепаш:Азин мехкийн байракхаш]] </noinclude>» 26549286 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Vietnam.svg|border|{{{1|22px}}}|Вьетнаман байракх]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Байракхаш а, пачхьалкхаш а|Вьетнам]] [[Категори:Кепаш:Азин мехкийн байракхаш]] </noinclude> rvpwzu4i1uyzasc5qm1osf9p3sc6ks2 26549388 26549286 2026-10-15T19:52:15Z Takhirgeran Umar 1134 26549388 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Vietnam.svg|border|{{{1|22px}}}|Вьетнаман байракх]]<noinclude> [[Категори:Кепаш:Пачхьалкхийн байракхаш|Вьетнам]] [[Категори:Кепаш:Азин мехкийн байракхаш]] </noinclude> 2jwl8kxkcls5wcsnefq5ovlvjeot9pc 14 2025719 26549428 2026-10-15T22:12:50Z Takhirgeran Umar 1134 Керла агӀо: «[[Категори:Навигацин кепаш:Итали|Истори]] [[Категори:Навигацин кепаш:Мехкийн истори|Итали]] [[Категори:Навигацин кепаш:Европин мехкийн истори|Итали]]» 26549428 wikitext text/x-wiki [[Категори:Навигацин кепаш:Итали|Истори]] [[Категори:Навигацин кепаш:Мехкийн истори|Итали]] [[Категори:Навигацин кепаш:Европин мехкийн истори|Итали]] r2f2ni3002uw7a2ksnl1sbw7494opl3 10 2025720 26549502 2026-10-16T04:48:38Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Кагава (префектура) |top = 34.585 |bottom = 33.9855 |left = 133.415 |right = 134.472 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kagawa géolocalisation relief.svg |#default = Kagawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Кагава]] </noinclude>» 26549502 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Кагава (префектура) |top = 34.585 |bottom = 33.9855 |left = 133.415 |right = 134.472 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kagawa géolocalisation relief.svg |#default = Kagawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Кагава]] </noinclude> 1k0s8s8okjdprvmgafnafa7ykbo7p7v 10 2025721 26549503 2026-10-16T04:49:50Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Кагосима (префектура) |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kagoshima géolocalisation relief.svg |#default = Kagoshima géolocalisation.svg }} | type = custom }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Кагосима]] </noinclude>» 26549503 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Кагосима (префектура) |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kagoshima géolocalisation relief.svg |#default = Kagoshima géolocalisation.svg }} | type = custom }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Кагосима]] </noinclude> 2iu5go0gl7vfokqvzas7prgs3l343pj 10 2025722 26549504 2026-10-16T04:50:16Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#expr:57.7 + 2144 * cos({{{2}}}*0.01745329252) * sin(({{{1}}}-130)*0.01745329252) * ( (( 1 + cos(({{{2}}}-29.52)*0.01745329252) + cos({{{2}}}*0.01745329252) *0.8701837546687* (cos(({{{1}}}-130)*0.01745329252)- 1) )*0.5)^ -0.5 ) }}<noinclude> [[Категори:Кепаш:Подстраницы шаблона ПозКарта]] </noinclude>» 26549504 wikitext text/x-wiki {{#expr:57.7 + 2144 * cos({{{2}}}*0.01745329252) * sin(({{{1}}}-130)*0.01745329252) * ( (( 1 + cos(({{{2}}}-29.52)*0.01745329252) + cos({{{2}}}*0.01745329252) *0.8701837546687* (cos(({{{1}}}-130)*0.01745329252)- 1) )*0.5)^ -0.5 ) }}<noinclude> [[Категори:Кепаш:Подстраницы шаблона ПозКарта]] </noinclude> fdpw8bqanzplytp787iosb35xewfa85 10 2025723 26549505 2026-10-16T04:50:42Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#expr: 52.2 - 1045.5 * ( sin(({{{2}}}-29.52)*0.01745329252) - cos({{{2}}}*0.01745329252) * 0.49272734154975* (cos(({{{1}}}-130)*0.01745329252)- 1) ) * ( (( 1 + cos(({{{2}}}-29.52)*0.01745329252) + cos({{{2}}}*0.01745329252) * cos(29.52*0.01745329252) * (cos(({{{1}}}-130)*0.01745329252)- 1) )*0.5)^ -0.5...» 26549505 wikitext text/x-wiki {{#expr: 52.2 - 1045.5 * ( sin(({{{2}}}-29.52)*0.01745329252) - cos({{{2}}}*0.01745329252) * 0.49272734154975* (cos(({{{1}}}-130)*0.01745329252)- 1) ) * ( (( 1 + cos(({{{2}}}-29.52)*0.01745329252) + cos({{{2}}}*0.01745329252) * cos(29.52*0.01745329252) * (cos(({{{1}}}-130)*0.01745329252)- 1) )*0.5)^ -0.5 ) }}<noinclude> [[Категори:Кепаш:Подстраницы шаблона ПозКарта]] </noinclude> lk929eaw1fwr6hylemj99s9jb6w7t35 10 2025724 26549506 2026-10-16T04:51:37Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Канагава (префектура) |top=35.679 |bottom=35.096 |left=138.925 |right=139.825 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kanagawa géolocalisation relief.svg |#default = Kanagawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Канагава]] </noinclude>» 26549506 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Канагава (префектура) |top=35.679 |bottom=35.096 |left=138.925 |right=139.825 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kanagawa géolocalisation relief.svg |#default = Kanagawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Канагава]] </noinclude> o81rcy8gnpnm49r6hfqewhcmk8ki3f0 10 2025725 26549507 2026-10-16T04:52:33Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Киото (префектура) |top = 35.852 |bottom = 34.664 |left = 134.8 |right = 136.108 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kyoto géolocalisation relief.svg |#default = Kyoto géolocalisation.svg |#default = Ishikawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Киото]...» 26549507 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Киото (префектура) |top = 35.852 |bottom = 34.664 |left = 134.8 |right = 136.108 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kyoto géolocalisation relief.svg |#default = Kyoto géolocalisation.svg |#default = Ishikawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Киото]] </noinclude> rt7hacb5yzn5s43apschkbqqdrozrwk 26549508 26549507 2026-10-16T04:52:44Z VolnyiLev 18828 26549508 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Киото (префектура) |top = 35.852 |bottom = 34.664 |left = 134.8 |right = 136.108 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kyoto géolocalisation relief.svg |#default = Kyoto géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Киото]] </noinclude> kn3cqu48foau3dsydsiuck2gkn4jfo6 10 2025726 26549509 2026-10-16T04:53:39Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Коти (префектура) |top = 33.94 |bottom = 32.612 |left = 132.408 |right = 134.385 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kochi géolocalisation relief.svg |#default = Kochi géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Коти]] </noinclude>» 26549509 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Коти (префектура) |top = 33.94 |bottom = 32.612 |left = 132.408 |right = 134.385 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kochi géolocalisation relief.svg |#default = Kochi géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Коти]] </noinclude> 4ko7mrwbnx1ky5jblv8kz6udp8hxiai 10 2025727 26549510 2026-10-16T04:54:27Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Кумамото (префектура) |top = 33.246 |bottom = 32.04 |left = 129.898 |right = 131.381 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kumamoto géolocalisation relief.svg |#default = Kumamoto géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Кумамото]] </noinclude>» 26549510 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Кумамото (префектура) |top = 33.246 |bottom = 32.04 |left = 129.898 |right = 131.381 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Kumamoto géolocalisation relief.svg |#default = Kumamoto géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Кумамото]] </noinclude> erhmem2cq2c87hcqzof50eoiopfwva2 10 2025728 26549511 2026-10-16T04:55:15Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Ми (префектура) |top=35.3 |bottom = 33.678 |left = 135.8 |right = 137.0456 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Mie géolocalisation relief.svg |#default = Mie géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Ми]] </noinclude>» 26549511 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Ми (префектура) |top=35.3 |bottom = 33.678 |left = 135.8 |right = 137.0456 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Mie géolocalisation relief.svg |#default = Mie géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Ми]] </noinclude> gxh4t8cybri6ankv54dhsp4zfe4ml6q 10 2025729 26549512 2026-10-16T04:56:06Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Мияги (префектура) |top=39.04 |bottom=37.75 |left=140.24 |right=141.75 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Miyagi-ken géolocalisation relief.svg |#default = Miyagi-ken géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Мияги]] </noinclude>» 26549512 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Мияги (префектура) |top=39.04 |bottom=37.75 |left=140.24 |right=141.75 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Miyagi-ken géolocalisation relief.svg |#default = Miyagi-ken géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Мияги]] </noinclude> dc8o5pf19pul1xnhvzx9jqsp33e3sk5 10 2025730 26549513 2026-10-16T04:56:59Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Миядзаки (префектура) |top=32.918 |bottom = 31.279 |left = 130.616 |right = 132.0272 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Miyazaki géolocalisation relief.svg |#default = Miyazaki géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Миядзаки]] </noinclude>» 26549513 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Миядзаки (префектура) |top=32.918 |bottom = 31.279 |left = 130.616 |right = 132.0272 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Miyazaki géolocalisation relief.svg |#default = Miyazaki géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Миядзаки]] </noinclude> 9bk1lhqkvk0ah7fraeh487we1xsc04k 10 2025731 26549514 2026-10-16T04:57:49Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Нагано (префектура) |top=37.0932 |bottom = 35.112 |left = 137.261 |right = 138.809 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Nagano géolocalisation relief.svg |#default = Nagano géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Нагано]] </noinclude>» 26549514 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Нагано (префектура) |top=37.0932 |bottom = 35.112 |left = 137.261 |right = 138.809 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Nagano géolocalisation relief.svg |#default = Nagano géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Нагано]] </noinclude> 0jamjfqyq1j2ned50onhm6uogij4pp9 10 2025732 26549515 2026-10-16T04:58:46Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Нагасаки (префектура) |top=34.789 |bottom = 31.932 |left = 128.258 |right = 130.467 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Nagasaki géolocalisation relief.svg |#default = Nagasaki géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Нагасаки]] </noinclude>» 26549515 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Нагасаки (префектура) |top=34.789 |bottom = 31.932 |left = 128.258 |right = 130.467 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Nagasaki géolocalisation relief.svg |#default = Nagasaki géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Нагасаки]] </noinclude> psxui4v1w6zgtsu1o3jaxffjyrqs929 10 2025733 26549516 2026-10-16T04:59:37Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Нара (префектура) |top=34.825 |bottom = 33.82 |left = 135.493 |right = 136.273 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Nara géolocalisation relief.svg |#default = Nara géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Нара]] </noinclude>» 26549516 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Нара (префектура) |top=34.825 |bottom = 33.82 |left = 135.493 |right = 136.273 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Nara géolocalisation relief.svg |#default = Nara géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Нара]] </noinclude> 3atawtq8z53ge9d55rugulr8o64p7z4 10 2025734 26549517 2026-10-16T05:00:30Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Ниигата (префектура) |top=38.63 |bottom=36.669 |left=137.5445 |right=139.975 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Niigata géolocalisation relief.svg |#default = Niigata géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Ниигата]] </noinclude>» 26549517 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Ниигата (префектура) |top=38.63 |bottom=36.669 |left=137.5445 |right=139.975 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Niigata géolocalisation relief.svg |#default = Niigata géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Ниигата]] </noinclude> 55kyi041od3t6510pjy18201ikr90de 10 2025735 26549518 2026-10-16T05:01:16Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Оита (префектура) |top=33.794 |bottom = 32.6798 |left = 130.769 |right = 132.145 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Oita géolocalisation relief.svg |#default = Oita géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Оита]] </noinclude>» 26549518 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Оита (префектура) |top=33.794 |bottom = 32.6798 |left = 130.769 |right = 132.145 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Oita géolocalisation relief.svg |#default = Oita géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Оита]] </noinclude> 7qbakt03mbkozntzrkgi0fk84amc11n 10 2025736 26549519 2026-10-16T05:02:08Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Окаяма (префектура) |top = 35.395 |bottom = 34.257 |left = 133.22 |right = 134.458 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Okayama géolocalisation relief.svg |#default = Okayama géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Окаяма]] </noinclude>» 26549519 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Окаяма (префектура) |top = 35.395 |bottom = 34.257 |left = 133.22 |right = 134.458 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Okayama géolocalisation relief.svg |#default = Okayama géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Окаяма]] </noinclude> 9fh2yspesy199kidaud3b4hiv6g9026 10 2025737 26549520 2026-10-16T05:03:04Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Окинава (префектура) |top = 27.25 |bottom = 23.88 |left = 122.765 |right = 128.618 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Okinawa géolocalisation relief.svg |#default = Okinawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Окинава]] </noinclude>» 26549520 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Окинава (префектура) |top = 27.25 |bottom = 23.88 |left = 122.765 |right = 128.618 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Okinawa géolocalisation relief.svg |#default = Okinawa géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Окинава]] </noinclude> 8n3c4kpws11s7zsqf8lre08jqsh0lmv 10 2025738 26549521 2026-10-16T05:03:58Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Осака (префектура) |top = 35.0823 |bottom = 34.236 |left = 135.025 |right = 135.785 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Osaka géolocalisation relief.svg |#default = Osaka géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Осака]] </noinclude>» 26549521 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Осака (префектура) |top = 35.0823 |bottom = 34.236 |left = 135.025 |right = 135.785 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Osaka géolocalisation relief.svg |#default = Osaka géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Осака]] </noinclude> j9fo1gnavyvktnn9ythteg6khgroctc 10 2025739 26549522 2026-10-16T05:04:49Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Сага (префектура) |top = 33.635 |bottom = 32.931 |left = 129.72 |right = 130.578 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Saga géolocalisation relief.svg |#default = Saga géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сага]] </noinclude>» 26549522 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Сага (префектура) |top = 33.635 |bottom = 32.931 |left = 129.72 |right = 130.578 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Saga géolocalisation relief.svg |#default = Saga géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сага]] </noinclude> 2x4fey2xqzk98sn7cpmlsrz6flnumdz 10 2025740 26549523 2026-10-16T05:05:40Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Сайтама (префектура) |top= 36.30 |bottom=35.74 |left=138.7 |right=139.92 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Saitama-ken géolocalisation relief.svg |#default = Saitama-ken géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сайтама]] </noinclude>» 26549523 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Сайтама (префектура) |top= 36.30 |bottom=35.74 |left=138.7 |right=139.92 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Saitama-ken géolocalisation relief.svg |#default = Saitama-ken géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сайтама]] </noinclude> ezc6r3abdlvd18n49bn9ht8ycmotc68 10 2025741 26549524 2026-10-16T05:06:26Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Сига (префектура) |top=35.736 |bottom=34.758 |left=135.7168 |right=136.509 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Shiga géolocalisation relief.svg |#default = Shiga géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сига]] </noinclude>» 26549524 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Сига (префектура) |top=35.736 |bottom=34.758 |left=135.7168 |right=136.509 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Shiga géolocalisation relief.svg |#default = Shiga géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сига]] </noinclude> m6iei10ru1uuje7wxgjdq7404bdmv13 10 2025742 26549525 2026-10-16T05:07:15Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Сидзуока (префектура) |top = 35.69 |bottom = 34.488 |left = 137.435 |right = 139.225 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Shizuoka géolocalisation relief.svg |#default = Shizuoka géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сидзуока]] </noinclude>» 26549525 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Сидзуока (префектура) |top = 35.69 |bottom = 34.488 |left = 137.435 |right = 139.225 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Shizuoka géolocalisation relief.svg |#default = Shizuoka géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Сидзуока]] </noinclude> mr7try4ojqkshbwofwvgtxyawq8u0fw 10 2025743 26549526 2026-10-16T05:08:09Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «{{#switch:{{{1}}} | name = Симане (префектура) |top = 36.425 |bottom = 34.253 |left = 131.607 |right = 133.48 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Shimane géolocalisation relief.svg |#default = Shimane géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Симане]] </noinclude>» 26549526 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Симане (префектура) |top = 36.425 |bottom = 34.253 |left = 131.607 |right = 133.48 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Shimane géolocalisation relief.svg |#default = Shimane géolocalisation.svg }} }}<noinclude> {{Меттиган карта/Хаам|Япони}} [[Категори:Кепаш:Меттигийн картанаш:Япони:Префектураш|Симане]] </noinclude> ah2e1dsxr6d11uovcz70x0fuz0fllq3