ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 389 1587991 1586093 2026-05-30T12:49:59Z ShamallBaqii 76577 ڕاستکردنەوەی چەند هەڵەیەکی تایپ. دانانی سەرچاوەیەک کە داوا کرابوو. باشترکردن. زیادکردنی زانیاریی نوێ. چاکسازی 1587991 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|شێرکۆ بێکەس|‏بێکەس (ڕوونکردنەوە)}} {{خاوێنکردن}} {{ئاماژەی زیاتر}} {{زانیاریدانی نووسەر | ناو = شێرکۆ بێکەس | وێنە = Xaliqi and Sherko (cropped-01).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = شێرکۆ بێکەس | سەردێڕ = | ناوی خۆماڵی = شێرکۆ فایەق عەبدوڵڵا | زمانی ناو = کوردی | ناوی کاتی لەدایکبوون = شێرکۆ فایەق عەبدوڵڵا بێکەس | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{birth date|١٩٤٠|٥|٢}} | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]]، {{ئاڵا|کوردستان}} | ڕێکەوتی مردن = {{death date and age|df=yes|٢٠١٣|٨|٤|١٩٤٠|٥|٢}} | شوێنی مردن = [[ستۆکھۆڵم]]، {{ئاڵا|سوید}} | شوێنی گۆڕ = پارکی ئازادی، [[سلێمانی]] | نازناو = جوامێر | پیشە = {{flatlist| * [[شاعیر]] * [[نووسەر]]}} | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | نەتەوە = [[کورد]] | ڕەگەز = | ڕەگەزنامە = | خوێندن = | شوێنی بڕوانامە = | سەردەم = | بواری کارکردن = | قوتابخانەی ئەدەبی = | کارە دیارەکان = | خەڵاتە دیارەکان = خەڵاتی تۆخۆڵسکی <small>(١٩٨٧)</small>{{ھن}}خەڵاتی پیرەمێرد <small>(٢٠٠١)</small>{{ھن}}خەڵاتی قەقنەسی زێڕین <small>(٢٠٠٥)</small><ref name="نزوا ۱">[https://www.nizwa.com/شيركو-بيكه-س-رائد-الحداثة-الكردي/ نزوا: ''شێرکۆ بێکەس، پێشەنگی تازەگەڕیی کوردی'' (بە عەرەبی)، نووسراو لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣؛] سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> | ساڵانی چالاکی = ١٩٦٨–٢٠١٣ | ھاوسەر = نەسرین ئەحمەد میرزا <small>(١٩٦٩-٢٠١٣)</small><ref name="ڕۆژنیوز ۱">[https://rojnews.news/?p=28704 ڕۆژنیوز: ''شێرکۆ بێکەس، شاعیری سەدەیەک''، نووسراو لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٠؛] سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> | یار = | منداڵەکان = [[ھەڵۆ شێرکۆ بێکەس|ھەڵۆ]]، ھانا، ھەڵبەست، ھێژا | خزمەکان = [[فایەق بێکەس]] (باوک){{ھن}}شەفیقە سەعید (دایک)<ref name="ڕۆژنیوز ٢">[https://rojnews.news/?p=39385 ڕۆژنیوز: ''دایکی شێرکۆ بێکەس لە تەمەنی ٩٩ ساڵییدا کۆچی دوایی کرد''، نووسراو لە ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧؛] سەردان لە ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> | واژوو = | لێدوانی واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''شێرکۆ فایەق عەبدوڵڵا بێکەس''' (٢ی ئایاری ١٩٤٠، [[سلێمانی]] – ٤ی ئابی ٢٠١٣، [[ستۆکھۆڵم]]) لە دیارترین [[شاعیر|شاعیرانی]] [[کورد]] بوو. کوڕی ھەڵبەستوانی سەدەی بیستەم [[فایەق بێکەس]] بوو. هەروەها یەکێک بوو لەو شاعیرانەی کە شیعری ھاوچەرخی کوردیی دامەزراندووە و ناوبانگێکی جیهانیی هەیە. شێرکۆ بێکەس، لە لایەن نووسەر و لێکۆڵەری ئیتالیایی، لاورا شرادەر، کە چەندین کتێبی دەربارەی شێرکۆ بێکەس ئامادە کردووە و نووسیوە؛ بە شاعیرانێکی وەک پابلۆ نێروودا و فێدریکۆ گارسیا لۆرکا بەراورد کراوە.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=fttwk47ni7A دارستانی شیعر، بەڵگەفیلمی شێرکۆ بێکەس، ئامادەکار، سیروان ڕەحیم. ڕووداو.]</ref> هەروەها سەید عەلی ساڵحی، شاعیری ئێرانی، شێرکۆ بێکەسی بە ئیمپڕاتۆری شیعری جیهان ناودێر کردووە.<ref>[https://mghaderee.blogfa.com/post/251/%DA%A9%D9%88%DA%98%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88%D9%87-%DB%8C-%D8%B4%DB%8E%D8%B1%DA%A9%DB%86-%D8%A8%DB%8E%DA%A9%DB%95%D8%B3-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%88-%D8%A8%DB%8C%DA%A9%D9%87-%D8%B3-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AFبڵۆگفای meghedereee، دەربارەی شێرکۆ بێکەس.]</ref> شێرکۆ بێکەس یەکەم وەزیری ڕۆشنبیری لە [[ھەرێمی کوردستان]] و ھەروەھا لە [[خولی یەکەمی پەرلەمانی کوردستان-عێراق|خولی یەکەمی پەرلەمانی کوردستان]] ئەندامی پەرلەمانیش بووە. شێکۆ بێکەس ئەندامی [[یەکێتیی نووسەرانی کورد]]، [[سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان]] و یەکێتیی نووسەرانی سوێد بوو.<ref name="پەرلەمانی کوردستان ۱">[https://www.parliament.krd/mps/previous-mps/mps-term-1/شێركۆ-فائیق-عه-بدوڵڵا/ پەرلەمانی کوردستان-عێراق: ''مێژووی ھەڵبژاردن خولی یەکەم ١٩٩٢'' (بە سۆرانی)؛] سەردان لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> == ژیان == شێرکۆ بێکەس ڕۆژی ٢ی ئایاری ساڵی ١٩٤٠ لە گەڕەکی گۆیژەی شاری سلێمانی لە دایک بووە. بێکەس یەکەمین شیعری خۆی لە تەمەنی ١٧ساڵیدا بڵاو کردووەتەوە. ساڵی ١٩٦٨ یەکەمین پەرتووکی شیعری خۆی بە ناوی «تریفەی ھەڵبەست» لە بەغدا چاپ کردووە. ساڵی ١٩٧٠ لەگەڵ کۆمەڵێک لە شاعیرانی بەناوبانگی ئەو سەردەمە بانگەوازێکیان، بەناوی بانگەوازی ڕوانگە، بۆ گۆڕانکاری لە شیعری کوردیدا و هەنگاونان بەرەو شێعری نوێی کوردی، بڵاو کردەوە. ساڵی ١٩٨۷ لە وڵاتی سوێد خەڵاتی «تۆخۆڵسکیی» پێ بەخشرا و شیعرەکانی بە زۆر زمانی دنیا وەرگێڕدرا. لە ساڵی ١٩٩٨ەوە ھەتا کۆتاییی ژیانی، ئەندامی ئەنتەلۆجیای خوێندنی پۆلەکانی ئامریکا و کەنەدا بوو. لە ھەمان ساڵدا بە یارمەتیی کۆمەڵێک کەس و ھاوڕێی خۆی، «[[دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم]]»یان دامەزراند. ساڵی ٢٠٠١ ناوەندی چاپ و ڕاگەیاندنی «خاک» خەڵاتی پیرەمێردی شاعیری بە شێرکۆ بێکەس بەخشی. لە ساڵی ٢٠٠٩دا تەواوی بەرھەمەکانی لە ھەشت ھەزار لاپەڕەدا لە چاپ درا.<ref>[https://web.archive.org/web/20130809191427/http://www.kurdpress.com/NSite/FullStory/News/?Id=26556 کوردپرێس: ''شێرکۆ بێکەس لە کورتەیەکدا''، نووسراو لە ٤ی ئابی ٢٠١٣، ئەرشیڤکراو لە ٩ی ئابی ٢٠١٣؛] سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> == شیعر == شێرکۆ بێکەس یەکێک بوو لە دامەزرێنەران و پێشەنگەکانی شیعری هاوچەرخی کوردی. شیعرەکانی ئاوێتەیەک بوون لە نیشتمانپەروەری، مێژوو، خۆشەویستیی ئاو و خاک.<ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20250124173346619590&lng=01 شێرکۆ بێکەس و شیعر و شاخ، نووسینی عادل قادری]</ref> == نموونەی ھەڵبەستی شێرکۆ بێکەس == [[پەڕگە:شێرکۆ بێ کەس 2.jpg|وێنۆک|سەدرەدین عارف، جەلالی میرزا کەریم، حسێن عارف، شێرکۆ بێ‌کەس، کەمال ڕەئووف محەمەد (لە دواوە)، جەمال شارباژێڕی (لە پێشەوە).]] [[پەڕگە:شێرکۆ بێ کەس 3.jpg|وێنۆک|شێرکۆ بێکەس و ئەحمەد سەلام]] === نموونەی یەکەم === <poem> لە لای ئەوان لە پشت ھەموو پیاوێکەوە ژنێک ھەیە دەس بە مۆم و دەس بە کتێب و ڕۆژنامە و بە شمشاڵ و بە کەمانچە و دەس بە شەوبۆی خۆشەویستی لە لای ئێمەش لە پشت ھەموو ژنێکەوە پیاوێک ھەیە دەس بە مار و بە بلۆک و بە دڕکەزی و بە بەردەکانی تەڵاق و دەس بە خوێنی مەرگدۆستی </poem> === نموونەی دووەم === <poem> وێنەیەک چوار منداڵی.. تورک و فارس و عەرەب و کورد بە ھەر چواریان وێنەی پیاوێکیان دروست کرد یەکەم: سەری دووهەم: دەستی سێیەم: لەشی و قاچەکانی چوارەم: چەکی کردە شانی! </poem> == بەرھەمەکان == === شیعر === {{Div col|colwidth=30em}} * ''[[تریفەی ھەڵبەست]]'' (١٩٦٨) * ''[[کەژاوەی گریان]]'' (١٩٦٩) * ''[[من تینوێتیم بە گڕ ئەشکێ]]'' (١٩٧٤) * ''[[کازیوە (شێرکۆ بێکەس)|کازیوە]]'' (١٩٧٨) * ''[[دوو سروودی کێوی]]'' (١٩٨٠) * ''[[ڕەنگاڵە (شێرکۆ بێکەس)|ڕەنگاڵە]]'' (١٩٨٠) * ''[[ڕووبار (شێرکۆ بێکەس)|ڕووبار]]'' (١٩٨٤) * ''[[داستانی ھەڵۆی سوور]]'' (١٩٨٥) * ''[[کەشکۆڵی پێشمەرگە]]'' (١٩٨٥) * ''[[شاییی شەھید]]'' (١٩٨٥) * ''[[ئاوێنە بچکۆلەکان]]'' (١٩٨٦) * ''[[داڵ (شێرکۆ بێکەس)|داڵ]]'' (١٩٨٧) * ''[[تەمتوومان]]'' (١٩٨٩) * ''[[دەربەندی پەپوولە]]'' (١٩٩١) * ''[[ئافات]]'' (١٩٩٣) * ''[[یادداشتی ماکەوێکی ڕەشپۆش]]'' (١٩٩٣) * ''[[مێرگی زام، مێرگی ھەتاو]]'' (١٩٩٦) * ''[[بۆننامە]]'' (١٩٩٨) * ''[[خاچ و مار و ڕۆژژمێری شاعیرێ]]'' (١٩٩٨) * ''[[چراکانی سەر ھەڵەمووت]]'' (١٩٩٩) * ''[[نسێ]]'' (١٩٩٩) * ''[[پیاوێ لە دارسێو]]'' (٢٠٠٠) * ''[[ژن و باران]]'' (٢٠٠٠) * ''[[ڕەنگدان]]'' (٢٠٠١) * ''[[ئەزموون (شێرکۆ بێکەس)|ئەزموون]]'' (٢٠٠١) * ''[[لە چلەی چلچرایەکدا]]'' (٢٠٠١) * ''[[خۆم، ئەو وەختەی باڵندەم]]'' (٢٠٠٢) * ''[[پاییزە میوان]]'' (٢٠٠٢) * ''[[گۆڕستانی چراکان]]'' (٢٠٠٤) * ''[[ئێوە بە خۆشەویستیم ئەسپێرن]]'' (٢٠٠٤) * ''[[سروودە بەردینەکان]]'' (٢٠٠٥) * ''[[کورسی (شێرکۆ بێکەس)|کورسی]]'' (٢٠٠٥) * ''[[لە گوڵەوە ھەتا سووتوو]]'' (٢٠٠٦) * ''[[حەفتا پەنجەرەی گەڕۆک]]'' (٢٠٠٧) * ''[[کتێبی ملوانکە]]'' (٢٠٠٧) * ''[[تۆ ئەتوانی بە قومێ ماچ بمخەیتەوە ھەڵقوڵین]]'' (٢٠٠٧) * ''[[زێ و زنە]]'' (٢٠٠٨) * ''[[تەون (شێرکۆ بێکەس)|تەون]]'' (٢٠٠٩) * ''[[ھەست و نەست]]'' (٢٠١٠) * ''[[ئێستا کچێک نیشتمانمە]]'' (٢٠١١) * ''[[ئەسپێک لە پەڕەی گوڵاڵە]]'' (٢٠١٢) * ''[[خێرا کە مردن خەریکە بگات]]'' (٢٠١٣) {{div col end}} === شانۆنامە === * ''[[کاوەی ئاسنگەر (شێرکۆ بێکەس)|کاوەی ئاسنگەر]]'' (١٩٧١) * ''[[ئاسک (شێرکۆ بێکەس)|ئاسک]]'' (١٩٧٨) === وەرگێڕان === * ''[[پیرەمێرد و زەریا]]'' (١٩٨٢) * ''[[ژنێک و دوو پیاو]]'' (٢٠٠٠) === منداڵان === * ''[[کوکوختیە بزێوەکە]]'' (٢٠٠٣) === بیرەوەری === * ''[[نووسین بە ئاوی خۆڵەمێش]]'' (٢٠١٣) == وەرگێڕان == * ''مەرایا ساغیرە''، وێنەکراوی فواد عەلی، ١٢٥ پەڕە، چاپی الاھالی، دیمەشق، سوریا ١٩٨٨ * ''سما سپێگلار: دیکتەر ١٩٧٨–١٩٨٩''، نۆرسبێرگ، چاپخانەی کوردستان، ١٩٨٩.ISBN 91-87096-05-6 == وەسیەتنامە == {{بۆکسی وتە||title =وەسیەتنامە|quote =من نامەوێت لە ھیچ کام لە گرد و گردۆڵەکەکاندا بنێژرێم کە دیارن و ناویان ئەبرێ، یەکەم لەبەر ئەوەی پڕ بوونەتەوە و دووەم لەبەر ئەوەی من حەز بە قەرەباڵغیی زۆر ناکەم، من ئەمەوێ ئەگەر سەرۆکی شارەوانی و ئەنجومەنی شارەوانیی شارەکەم ڕێگەم پێ بدا و ئەوەم پێ ڕەوا ببینن کە لە پارکی ئازادیدا و بە تەنیشت مۆنۆمێنتەکەی شەھیدانی ١٩٦٣ی سلێمانییەوە بمنێژن، ئەوێ خۆشترە و تەنگەنەفەس نابم، من حەز ئەکەم بە مردویییش نزیکی ئەو خەڵکە و ژن و پیاوی شارەکەم و دەنگی مۆسیقا و گۆرانی و ھەڵپەڕکێ و یانە جوانەکانی ئەو پارکە بم. با کتێبخانەکەم و دیوانەکانم و وێنەکانم ببرێن بۆ شوێن مەزارەکەم، با کافتریایەک و باخچەیەکی بچکۆلانە لەو شوێنەدا ھەبێت بۆ ئەوەی شاعیران و نووسەران و کچ و کوڕی دڵدار ببنە میوانم، من ئەمەوێ لە ئێستەوە بە چاوی خەیاڵ تەماشای ئەو پارکە بکەم و دوای مردنی خۆم بیبینم، ئەمەوێ بەدەم چریکەی دیلان و ئەڵڵاوەیسییەکەی مەردان و سروودی (خوایە وەتەن ئاوا کەی)ەوە ئاڵای کوردستانم تێوە پێچرابێ و بنێژرێم، من ئەمەوێ لە پرسەکەمدا مۆسیقا لێ بدرێت، لەناو مەزارەکەمدا تابلۆی جوانی ھونەرمەندانی شارەکەم ھەڵبواسن، من ئەمەوێ دوای خۆم و بە ناوی «بێکەس»ەوە خەڵاتێکی ساڵانە تەرخان بکرێ و بدرێت بە جوانترین دیوانە شیعری ھەڵبژێردراوی ئەو ساڵە و خەرجی ئەم خەڵاتەیش لەو میراتە بدرێ کە جێی دەھێڵم.|author =شێرکۆ بێکەس }} {{-}} == خەڵاتەکان == * خەڵاتی تۆخۆڵسکی، سوێد (١٩٨٧) * خەڵاتی پیرەمێرد، [[ناوەندی چاپەمەنی و ڕاگەیاندنی خاک|ناوەندی خاک]]، ھەرێمی کوردستان (٢٠٠١)<ref name="ڕۆژنیوز ۱">[https://rojnews.news/?p=28704 ڕۆژنیوز: ''شێرکۆ بێکەس، شاعیری سەدەیەک''، نووسراو لە ٢٥ی شوباتی ٢٠٢٠؛] سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> * خەڵاتی قەقنەسی زێڕین، عێراق (٢٠٠٥)<ref name="نزوا ۱">[https://www.nizwa.com/شيركو-بيكه-س-رائد-الحداثة-الكردي/ نزوا: ''شێرکۆ بێکەس، پێشەنگی تازەگەڕیی کوردی'' (بە عەرەبی)، نووسراو لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣؛] سەردان لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣.</ref> == پەیکەر == [[پەڕگە:Shwan kamal.jpg|alt=پەیکەری شێرکۆ بێکەس|وێنۆک|شوان کەمال خەریکی پەیکەری شێرکۆ بێکەسە.]] لە بەر دەم دەزگا و پەخشی سەردەم لە شەقامی [[سالم]] لە شاری [[سلێمانی]] پەیکەرێک لەسەر شێوەی پۆرترەیت درووست کراوە، کە بە قەبارە سێ ئەوەندەی شێوەی سرووشتی گەورەیە و هونەرمەند و پەیکەرسازی کورد [[شوان کەمال]] ساڵی ٢٠١٤ درووستی کردووە. لە پارکی ئازادی و لەسەر گڵکۆی شێرکۆ بێکەس، ڕیلفێکی دیواربەندی لەسەر شێوەی مۆنۆمینت درووست کراوە. ئەم پڕۆژەیەش ساڵی ٢٠١٥ پەیکەرساز شوان کەمال لەسەر داواکاری و ئەرکی خانەوادەکەی درووستی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=شوان کەمال|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%86_%DA%A9%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%84&oldid=1204266|ئیش=ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=شوان کەمال|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=201007221638434544|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdipedia.org|زمان=zh-CN}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/1607201514|ڕێکەوتی سەردان=٥ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{ڤەژینبوکس|٦٨}} {{شێرکۆ بێکەس}} {{شاعیرانی کورد}} {{شیعری نوێی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|شیعر|وێژەی کوردی|ژیاننامە|عێراق|وێژە|دەیەی ٢٠١٠|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Sherko Bekas}} [[پۆل:شێرکۆ بێکەس]] [[پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرە کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شاعیرەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٠]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٣]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:وەرگێڕەکانی عەرەبی–کوردی]] omuda9xle2547y1nlit5jkn3fxp3em8 0 688 1587961 1587830 2026-05-30T12:02:08Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587961 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = شارام نازری | image = Shahram Nazeri 2017 02 (cropped).jpg | caption = شارام نازری لە ٢٠١٧ | background = solo_singer | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|١٩٥٠|٢|١٨}}<ref name=":0"/> | birth_place = [[کرماشان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]<ref name=":0"/> | origin = | death_date = | death_place = | genre = [[مۆسیقای کوردی]]، مۆسیقای سونەتیی ئێرانی | occupation = گۆرانیبێژ، مۆسیقادانەر | instrument = [[سێتار]] | years_active = ١٩٥٨–ئێستا | label = | associated_acts = | website = {{URL|http://www.nazerismusic.com/}} | module = | module2 = | module3 = }} '''شارام نازری''' ({{بە فارسی|شهرام ناظری}}؛<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Şehram Nazirî hêjeyî xelata mafên mirov a Îranê hat dîtin|زمان=ku|ئیش=Rûdaw|ناونیشان=https://www.rudaw.net/kurmanci/culture/250120143|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=شارام نازری لە ماڵمۆ و ستۆکھۆڵم دەڕواتە سەر ستەیج|زمان=ku|ئیش=jamekurdi|ناونیشان=http://jamekurdi.com/culture-and-arts/شارام-نازری-لە-ماڵمۆ-و-ستۆکهۆڵم-دەڕواتە-سەر-ستەیج.html|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٠}}{{بەستەری مردوو|url=http://jamekurdi.com/culture-and-arts/%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D9%85%D8%A7%DA%B5%D9%85%DB%86-%D9%88-%D8%B3%D8%AA%DB%86%DA%A9%D9%87%DB%86%DA%B5%D9%85-%D8%AF%DB%95%DA%95%D9%88%D8%A7%D8%AA%DB%95-%D8%B3%DB%95%D8%B1-%D8%B3%D8%AA%DB%95%DB%8C%D8%AC.html |date=ئابی ٢٠٢١ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=درباره شهرام ناظری|زمان=fa|ئیش=IRNA|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/83677422/درباره-شهرام-ناظری|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> لەدایکبووی ١٨ی شوباتی ١٩٥٠<ref name=":0"/>) مۆسیقازانێکی دیاری بە ڕەچەڵەک [[کورد]]ی خەڵکی [[کرماشان]]ە،<ref>https://www.encyclopedia.com/international/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/nazeri-shahram-1950</ref> کە لە ھەردوو [[مۆسیقای کوردی]] و ئێرانیدا کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iranchamber.com/music/snazeri/shahram_nazeri.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200129162904/http://www.iranchamber.com/music/snazeri/shahram_nazeri.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ مۆسیقازانانی تری ئێرانی وەک جەلیل شەھناز، [[حوسێن عەلیزادە]]، جەلال زولفنوون، پەروێز مەشکاتیان، و فەرامەرز پایوەردا بەریەککەوتنی ھەبووە. ھەروەھا لەگەڵ [[حافز نازری|حافز]]ی کوڕیشیدا کاریکردووە. نازری یەکەم مۆسیقازان بوو کە شیعری [[مەولانای ڕۆمی]] ھێنایە مۆسیقای فارسییەوە، و بووە ھۆی دروستبوونی نەریتی مۆسیقای سۆفیگەری لە ھەردوو مۆسیقای کوردی و مۆسیقای سونەتیی ئێرانیدا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranchamber.com/music/snazeri/shahram_nazeri.php|سەردێڕ=Iran Chamber Society: Iranian Music: Shahram Nazeri|وێبگە=iranchamber.com|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190730024840/http://www.iranchamber.com/music/snazeri/shahram_nazeri.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ''کریسچن ساینس مۆنیتەر'' نازناوی «پاڤارۆتیی ئێران» ی داوەتێ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/1997/0611/061197.feat.music.2.html|سەردێڕ=Iran's Pavarotti: Sharam Nazeri|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ١٩٩٧|ئیش=The Christian Science Monitor|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٩|issn=0882-7729}}</ref> == ژیان == [[پەڕگە:شهرام ناظری در کودکی.jpg|وێنۆک|چەپ|نازری بە منداڵی]] شارام نازری لە ١٨ی شوباتی ١٩٥٠، لە کۆڵانی یەخچاڵی گەڕەکی بەرزەدەماخی [[کرماشان]]، لە خێزانێکی کورددا لەدایکبووە کە ئاشنای شیعر و مۆسیقا بوون. لەلایەن دایکییەوە ئاشنای مۆسیقا و شیعر بووە؛ باوکیشی دەنگێکی خۆشی ھەبووە و لەگەڵ شارەزایی لە گۆشە و [[ڕەدیف]]ەکانی میلۆدیی ئێرانی، [[سێتار]]یشی ژەنیوە. باوکی کەڵکی لە شێوازە پێشینەکان و گۆرانیبێژانی ئەو دەڤەرە وەرگرتووە، بە تایبەتیش «شێخ داوودی». مامۆستا پەروێز خان پوورنازری، ناسراو بە حاجی خان، گەورەی ئەو خێزانە بووە و لە قوتابییەکانی دەروێش خان و کۆلۆنێڵ وەزیری بووە. زۆربەی شارەزایانی مۆسیقای کرماشان لەسەر دەستی ئەو فێری [[نۆتە]] و مۆسیقای سونەتیی ئێرانی بوون. بەھۆی ئەمەوە شارام نازری توانی لە تەمەنی حەوت ساڵیدا یەکەم بەرنامەی ھونەریی خۆی لە ڕادیۆی کرماشان پێشکەش بکات. لە تەمەنی ١١ ساڵیشدا توانی چەند بەرنامەیەکی تری مۆسیقیی پێشکەش بکات. == بڕێک لە ئالبۆمەکان == * [[دەنگی قسەی عیشق]] (١٩٨٠) * [[بەھارانی ئاویەر]] (١٩٨٦) * [[ئاوازی ئەساتیر]]، شێعری کوردی * [[گوڵی سەدبەرگ]]، شێعری [[حافز]] و [[مەولانای ڕۆمی]] * [[حەیرانی]] * [[نەورۆز (ئەلبوم)]] * [[شۆری ڕۆمی]] * [[ئەمیر کەبیر(ئەلبۆم)|ئەمیر کەبیر]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons cat|Shahram Nazeri}} * [http://www.nazerismusic.com/ وێبگەی فەرمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129101411/http://www.nazerismusic.com/ |date=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }} * [{{Allmusic|class=artist|id=p203091|pure_url=yes}} شارام نازری] لە [[ئۆڵمیوزیک]] *[http://www.bbc.co.uk/persian/seventhday/story/2007/01/070106_bs_molananazeri.shtml پێرفۆرمانسی شارام نازری لە ٨٠٠ەم ساڵیادی مەولانای ڕۆمی] (بی بی سی فارسی) {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|ئێران|کوردستان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گرامی]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژەنیارانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کلاسیکیی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:مۆسیقای کوردی]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]] gq8x5notypwj5jocagbaf8ryrgg27fd 0 1771 1587975 1587704 2026-05-30T12:04:08Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587975 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دھۆک | ناوی_فەرمی = Duhok | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = دھوک - Dihok - ܒܝܬ ܢܘܗܕܪܐ | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = City of Duhok.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری دھۆک | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = '''<span style="color:#090;">دھۆکا داسنیا</span>''' | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=١٢ |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری دھۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord| 36.86709 |N| 42.98845 |E|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دھۆک|ناوەندی قەزای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = ئەنجومەن - بەڕێوەبەرایەتی | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = پارێزگاری دھۆک | ناوی_سەرۆک = [[عەلی تەتەر]] <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٥٧٧ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = ٤٤–٤٦ | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٩٧،٠٢٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iauiraq.org/gp/sulaymaniyah/default.asp |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110205092248/http://www.iauiraq.org/gp/sulaymaniyah/default.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی شوباتی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = ٢٠١٢{{ھن}}(بەپێی Gol COSIT) | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]){{ھن}}کەمینە: [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]]){{ھن}}کەمینە: [[مەسیحییەت]]، [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = +٣ | جیاوازی١_لە_utc = تێبینی نەکراوە | کاتناوچە١_DST = +٣ | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = پۆستاڵ کۆد | کۆدی_پۆستە = ٤٢٠٠١ | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٦٢ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://duhok.gov.krd// پارێزگای دھۆک] | پەراوێزەکان = }} '''دھۆک''' (بە [[زمانی ئارامی|ئارامی]]: ܢܘܗܕܪܐ، خوێندنەوەی: نۆھەدرا) شارێکی [[باشووری کوردستان]] و ناوەندی [[پارێزگای دھۆک]]ە و لە [[ناوچەی بادینان]] ھەڵکەوتووە و سێیەم گەورەترین شاری ھەرێمە لەدوای [[سلێمانی]] و [[ھەولێر]]. خەڵکەکەی بە شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کورمانجی]] (بادینی) قسە دەکەن. دانیشتووانی ئەو پارێزگایە بە گشتی بە ١٬٦٤٨٬٦١١ کەس مەزەندە دەکرێت، و ھەروەھا خەڵکی شارەکە ژمارەی دانیشتووانی ٤٩٧،٠٢٩ ھەزار کەسە بەپێی ئەنجامی دووایین سەرژمێریی گشتیی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٥. == ناوی دھۆک == لە بارەی ناوی دھۆک بۆچوونی جیاواز ھەیە، بەڵام ئەوەی کە لە ھەموویان بەناوبانگترە ئەوەیە کە (دھۆک) بە مانای (دوو چیا، یان دوو ھێلکە) دێت. ناوی ئاشوری شارەکە نوھەدرایە. == چاند == [[چاند]]ی شاری دھۆک ڕەنگدانەوەی پێکھاتە نەتەوەیی و ئایینییە جۆراوجۆرەکانی شارەکەیە، لە پاڵ کۆمەڵگە گرنگەکانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] و [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The American University of Kurdistan |ناونیشان=https://auk.edu.krd/about/life-in-duhok |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=auk.edu.krd |زمان=en-US}}</ref> === ڤیستیڤاڵ و ئاھەنگگێڕانەکان === ==== نەورۆز (سەری ساڵی کوردی) ==== [[نەورۆز]] ساڵانە لە ٢١ی ئازاردا پیرۆز دەکرێت و نیشانەی یەکەم ڕۆژی بەھارە. ڤیستیڤاڵی نەورۆز خاوەن گرنگییەکی کولتووری قووڵە بۆ [[کوردەکان|کورد]]، کە ھێمای ئازادی و بەرگرییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=President Masoud Barzani, PM Barzani to attend Newroz celebration in Akre |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/830803/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=President Masoud Barzani, PM Barzani to attend Newroz celebration in Akre |زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[Kurdistan24]]}}</ref> لە دھۆک، نەورۆز بە کۆبوونەوە جەماوەرییە گەورەکان، [[مۆسیقای کوردی]] نەریتی (بەتایبەت گۆرانییەکانی [[حەسەن زیرەک]])، سەما فۆلکلۆرییەکانی وەک [[ھەڵپەڕکێ]]، و گەشت و سەیرانی خێزانی پیرۆز دەکرێت. دانیشتووان [[جلوبەرگی کوردی]] دەپۆشن و ژەمە جەژنەکان بۆ دابەشکردن لەگەڵ خێزان و دراوسێیەکانیان ئامادە دەکەن.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Spring gatherings: Duhok celebrates Nowruz |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Spring-gatherings-Duhok-celebrates-Nowruz |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> ئاھەنگی نەورۆز بەستراوەتەوە بە مێژووی دھۆکەوە. لە کاتی [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە کوردییەکانی ١٩٩١]]، خەڵکی دھۆک لەگەڵ [[پێشمەرگە]] شارەکەیان ڕزگار کرد و لە ١٤ی ئازاری ١٩٩١ بەسەر [[ڕژێمی بەعس]] سەرکەوتن. ئەم سەرکەوتنە ڕێگەی خۆش کرد بۆ داگیرساندنی مەشخەڵی نەورۆز حەوت ڕۆژ دواتر، لە ٢١ی ئازاری ١٩٩١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=Duhok Commemorates 35th Anniversary of 1991 Uprising Against Ba'ath Rule |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/900382/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Duhok Commemorates 35th Anniversary of 1991 Uprising Against Ba'ath Rule |زمان=en}}</ref> لە ٢٠٢٥، ھەزاران کەس لە دانیشتووان نەورۆزیان پیرۆز کرد دوای ئەوەی بەھۆی ھاوکاتبوونی لەگەڵ [[ڕەمەزان]] و [[جەژنی ڕەمەزان]] دواخرابوو. خێزانەکان خێوەتیان لە دۆڵ و چیاکانی سەرانسەری شارەکەدا ھەڵدا، و بەشدارییان لە سەما، مۆسیقا و ژەمە نەریتییەکاندا کرد. قەرەباڵغییەکی زۆر لە دھۆک و پارێزگاکەدا تۆمار کرا لەکاتێکدا خەڵکی ناوچەکە پێشوازییان لە کەشوھەوای بەھار دەکرد.<ref name=":2" /> ==== ئەکیتۆ (سەری ساڵی ئاشووری) ==== دھۆک میوانداریی ئاھەنگە سەرەکییەکانی ڤیستیڤاڵی [[ئەکیتۆ]] دەکات، کە نیشانەی [[سەری ساڵی ئاشووری]]یە. ڤیستیڤاڵەکە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ [[ھەزارەی پێنجەمی پێش زایین]]، ساڵانە لە ١ی نیسان پیرۆز دەکرێت. ڕێپێوانی جەژنەکە لە بەردەم کڵێسای مریەمی پاکیزە لە دھۆک دەست پێ دەکات و بەشداربووان بەرەو شوێنی ئاھەنگەکە بەڕێ دەکەون. لە کاتی ڕێپێوانەکەدا، ئامادەبووان ئاڵا و پۆستەر بەرز دەکەنەوە، سەما فۆلکلۆرییەکان ئەنجام دەدەن و کەلەپوور و دابونەریتی ئاشووری نمایش دەکەن.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hanna |یەکەم=Fadi |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠٢٥|سەردێڕ=A Vibrant and Defiant Start to the Assyrian New Year in Iraq |ناونیشان=https://hcef.org/790836386-a-vibrant-and-defiant-start-to-the-assyrian-new-year-in-iraq/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Holy Land Christian Ecumenical Foundation |زمان=en-US}}</ref> لە ٢٠٢٥، ھەزاران [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] لە عێراق و سەرانسەری [[ڕەوەندی ئاشووری|ڕەوەند]] بەشدارییان لە ئاھەنگەکانی دھۆکدا کرد. نینۆس ئۆدیشۆ، ئەندامی لێژنەی ڕێکخەر، ڕای گەیاند کە ئامانجی چالاکییەکە ناردنی پەیامێکی ڕوون بووە بۆ ئەو ئاشوورییانەی کە لە نیشتمانی خۆیاندا بە ڕەگ و ڕیشەوە ماونەتەوە.<ref name=":3" /> ==== ڤیستیڤاڵی پارێزگای دھۆک ==== لە ئایاری ٢٠٢٥، دھۆک میوانداریی ١١یەمین خولی ڤیستیڤاڵی ساڵانەی پارێزگاکەی کرد، کە ھەزاران کەسی لە [[ھەرێمی کوردستان]] و [[عێراق]]ەوە ڕاکێشا. ڤیستیڤاڵەکە شارەکەی گۆڕی بۆ نمایشگەیەکی کەلەپوور، چاند و شانازی. تیپە فۆلکلۆرییە ناوخۆیییەکان سەمای دەبکەی نەریتییان ئەنجام دا، لەکاتێکدا گۆرانیبێژان ئەو ئاوازانەیان دەگوتەوە کە لە میراتە فرەنەتەوەیییەکەی ناوچەکەوە سەرچاوەی گرتووە.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=More than a party: Duhok festival reaffirms province's evolving identity |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/More-than-a-party-Duhok-festival-reaffirms-province-s-evolving-identity |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> ڤیستیڤاڵەکە ھەروەھا ڕێزی لە فۆلکلۆری دەوڵەمەندی ناوچەکە گرت، بە بەشداریی دەیان گرووپ کە دیمەنەکانی ژیانی ڕۆژانە، زەماوەند و ڕێوڕەسمەکانی کۆمەڵگە جیاوازەکانی دھۆکیان پێشکەش کرد. [[فەرمانگە حکوومییەکان]]، [[ڕێکخراوە ناحکوومییەکان]]، و کۆمپانیا تایبەتەکان لە گۆڕەپانی نەورۆزدا پەڤیلیۆنیان بۆ نمایشکردنی پڕۆژە و دەستپێشخەرییە ناوخۆیییەکان دانا.<ref name=":4" /> ==== ڤیستیڤاڵی خۆراکی کوردی ==== لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥، دھۆک میوانداریی ڤیستیڤاڵێکی کرد بۆ نمایشکردنی [[چێشتی کوردی]] نەریتی، کە ھاوکات بوو لەگەڵ [[ڕۆژی جیھانیی خۆراک]]. بەشداربووان لە سەرانسەری پارێزگای دھۆک کۆمەڵێکی بەرفراوان لە بەرھەمە خۆراکییە کوردییەکان و دەستکردەکانیان نمایش کرد کە ڕەنگدانەوەی ناسنامەی کولتووریی ناوچەکەیە.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Duhok hosts Kurdish food festival |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Kurdistan/Duhok-hosts-Kurdish-food-festival |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> خەلیل مەحموود، [[قایمقام]]ی [[قەزای سێمێل]]، ڕای گەیاند کە «ئامانجی ڤیستیڤاڵەکە ناساندنی نەوەی نوێ بووە بە چێشتی کوردی نەریتی و پاراستنی کولتووری ناوچەکە.» بەشداربووان خواردنە نەریتییەکانی وەک [[دۆڵمە]]، [[کوبەی ترش]]، [[کوبەی ماست]]، و [[برنج]] و [[نۆک]]یان ئامادە کرد.<ref name=":5" /> === مۆسیقا === دھۆک خاوەن میراتێکی دەوڵەمەندی مۆسیقایە کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی حەفتاکان. تیپی دھۆک بوو بە یەکێک لە بەناوبانگترین تیپەکان لە عێراقدا. گۆرانیی «نێرگز-نێرگز» لە سەرانسەری عێراقدا باو بوو.<ref name=":6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What happened to "Nergiz-Nergiz" that charmed Iraqis' hearts |ناونیشان=https://shafaq.com/en/Report/What-happened-to-Nergiz-Nergiz-that-charmed-Iraqis-hearts |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Shafaq News |زمان=en}}</ref> تیپەکە تا ساڵی ٢٠١٤ بەردەوام بوو، کاتێک بەھۆی [[شەڕ لە عێراق (٢٠١٣–٢٠١٧)|شەڕ دژی داعش]]، [[حکوومەتی عێراق]] ناچار بوو بودجەی کوردستان ببڕێت، بۆیە تیپەکە ناچار بوو کارەکانی ڕابگرێت.<ref name=":6" /> مۆسیقییە دیارەکانی دھۆک بریتین لە مۆسیقاژەن و ئاوازدانەری کورد [[دڵشاد سەعید]]، ھەروەھا دەستوور (محەممەد سەڵاح)، گۆرانیبێژێکی کورد کە بە کارەکانی لە مۆسیقای [[ڕاپ]] و [[پۆپ]]دا ناسراوە و زیاتر لە ١٠٠ تراکی بەرھەم ھێناوە.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The music store that witnessed the evolution of Kurdish music |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/386981/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=The music store that witnessed the evolution of Kurdish music |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dastor |ناونیشان=https://genius.com/artists/Dastor |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Genius |زمان=en}}</ref> مۆسیقا لە دھۆک بە چەندین قۆناغدا تێپەڕیوە. ماوەی ساڵی ٢٠٠٣ بۆ ٢٠١٣ بە سەردەمی زێڕینی مۆسیقا بۆ دھۆک دادەنرێت. سەرھەڵدانی [[داعش]] و کێشە دارایییەکان لە [[ھەرێمی کوردستان]] کاریگەری نەرێنییان لەسەر پیشەسازیی مۆسیقا ھەبوو.<ref name=":7" /> === ھونەر و پێشانگاکان === پێشانگای دھۆک لە ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی [[چاند]] لە دھۆک کرایەوە. پێشانگاکە کە لە ناوەندی شارەکەدا ھەڵکەوتووە، لە کاتی کرانەوەیەوە چەندین پێشانگەی گشتی و تایبەتی نمایش کردووە. لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩، پێشانگاکە میوانداریی ١٤یەمین پێشانگەی ساڵانەی خۆی کرد، کە تێیدا زیاتر لە سەد پارچە ھونەری نوێ کە لەلایەن ھونەرمەندانی سەرانسەری ناوچەکە دروست کرابوون نمایش کران. ھونەرمەندان لە شارە کوردییەکانی وەک دھۆک، [[ھەولێر]]، [[سلێمانی]]، [[ھەڵەبجە]]، و [[کەرکووک]] بەشدارییان لە پێشانگەکەدا کرد. === مۆزەخانەکان === دھۆک چەندین مۆزەخانەی تێدایە کە کەلەپووری کولتووریی ناوچەکە دەپارێزن. یەکێک لەم مۆزەخانانە مۆزەخانەی کولتووریی دھۆکە، کە لە ناو تەلاری بەڕێوەبەرایەتیی کولتوور و ھونەری دھۆکدا ھەڵکەوتووە. مۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٩٨ لەلایەن ڕەفعەت ڕەجەبەوە دامەزراوە، کە لە پشت سەرکەوتنی بوو تا کۆچی دوایی لە ٢٠١٩. مۆزەخانەکە چەندین پارچە شوێنەوار لەخۆ دەگرێت کە نوێنەرایەتی کولتووری پێکەوەژیان لە ناوچەکەدا دەکەن. [[کوردەکان|کورد]]، ئاشووری، مەسیحی، ئێزیدی، و عەرەب ھەموویان خاوەن مێژوویەکی کولتووری بێوێنەن کە لەم پارچە شوێنەوارانەدا نوێنەرایەتی دەکرێن.<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Duhok showcases its cultural wealth on World Museum Day |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/388403/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Duhok showcases its cultural wealth on World Museum Day |زمان=en}}</ref> نمایشکراوەکانی ناو مۆزەخانەکە بە شێوەیەکی سەرەکی باس لە ژیانی کۆنی کشتوکاڵی دەکەن کە لەو کاتەدا لە ناوچەکەدا ھەبووە. گیای جۆراوجۆر ھەبوون کە بۆ دەرمان و خۆراک بەکار دەھێنران، جلوبەرگی نەریتی، گۆزەگەری، دارتاشی، و کەلوپەلی ناوماڵ کە بۆ ماوەیەکی درێژ بەکار دەھاتن. زۆرێک لە کۆکەرەوەکانی پارچە کۆنەکان بە بەخشینی کەلوپەلە پارێزراوەکانیان یارمەتی مۆزەخانەکەیان داوە. ھەندێک لە کەلوپەلەکان تەمەنیان لە ٥٠٠ ساڵ زیاترە.<ref name=":8" /> لە [[خانکێ]]، شارۆچکەیەک لە باشووری دھۆک، دانیشتوویەکی ناوخۆیی بە ناوی ئیڤان حاجی بە تەنھا مۆزەخانەیەکی دامەزراند، کە زیاتر لە شەش ساڵی بەسەر برد بۆ کۆکردنەوەی ھەزاران پارچەی بەنرخ کە چیرۆکی کەلەپووری کۆمەڵگەکەی دەگێڕنەوە. مۆزەخانەکە قوماشی کوردی، کامێرای کۆن، تەلەفۆنی کۆن، ئامێری چاپکردن، ئامێرە مۆسیقییە نەریتییەکان، جانتای چنین و ئامێرە کۆنەکانی [[کشتوکاڵ]] لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kurdistan24 |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=In Khanke, One Man's Dream Preserves a Community's Past |ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/867577/slug |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=In Khanke, One Man’s Dream Preserves a Community’s Past |زمان=en}}</ref> == شوێنەوارناسی == حەوت کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژاوای دھۆک، [[ئەشکەوتی ھەلامەتا]] [[شوێنەوار|شوێنەوارێکی شوێنەوارناسییە]] کە [[نەخشەبەرجەستەکان|نەخشەبەرجەستە ئاشوورییەکانی]] تێدایە و بە نەخشەبەرجەستەکانی ماڵتای ناسراون، و بەستراونەتەوە بە سیستمی جۆگەی باکوور کە لەلایەن پاشای ئاشووری [[سەنحاریب]] (فەرمانڕەوایەتی: ٧٠٤–٦٨١ پ.ز) دروست کراوە بۆ گواستنەوەی ئاو بۆ پایتەختەکەی، شاری [[نەینەوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Maltai Rock Reliefs {{!}} Mapping Mesopotamian Monuments|ناونیشان=https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/mapping-mesopotamian-monuments/monuments/maltai-sample|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=mcid.mcah.columbia.edu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221221143138/https://mcid.mcah.columbia.edu/art-atlas/mapping-mesopotamian-monuments/monuments/maltai-sample|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٠٢٠، توێژەران لە گردەکانی بالیۆز، دە کیلۆمەتر لە ڕۆژاوای شاری دھۆک، تابلۆیەکی کۆنیان دۆزییەوە کە [[زمانی یۆنانی|نووسینی یۆنانی]] لەسەرە و مێژووەکەی بۆ ١٦٥ پ.ز دەگەڕێتەوە. نووسینەکان ئاماژە بە [[دیمیتریۆسی یەکەم|دیمیتریۆس]] دەکەن، کە فەرمانڕەوای ناوچەکە بووە لەو سەردەمەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/383310/Researchers-in-Kurdistan%27s-Duhok-find-artifact-over-2,000-years-old#:~:text=%22After%20careful%20study%2C%20we%20found,East%20and%20spread%20Greek%20influence|سەردێڕ=Researchers in Kurdistan's Duhok find artifact over 2,000 years old}}</ref> == ئاووھەوا == بەگوێرەی [[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن|سیستمی پۆلێنکردنی ئاووھەوای کۆپن-گایگەر]]، دھۆک وەک زۆربەی ناوچەکانی [[مێزۆپۆتامیای سەروو]]، خاوەن [[ئاووھەوای دەریای ناوەڕاست]]ی ھاوینە گەرمە (''Csa'') کە تێیدا ھاوینان زۆر گەرم و بێ بارانە و زستانانی فێنک بۆ سارد و تەڕە.<ref name=":11">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hakgudener |یەکەم=Serhan Hakgudener, Siniša Prvanov, Dr Serhan Hakgudener, Serhan |سەردێڕ=Figure 2 - from Renewable Energy Potential of Duhok: A |ناونیشان=https://www.academia.edu/figures/41228503/figure-2-average-monthly-temperatures-and-weather-in-duhok |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Academia.edu}}</ref> [[دابارین]] لە مانگە ساردەکاندا دەبێت، و لە کۆتاییی [[زستان]] و سەرەتای [[بەھار]]دا زۆرترینە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Climate Dohuk: Temperature, climate graph, Climate table for Dohuk |ناونیشان=https://en.climate-data.org/asia/iraq/dohuk-2036/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> شارەکە ساڵانە نزیکەی دوو بۆ سێ ڕۆژی بەفراوی بەخۆوە دەبینێت، کە لە ناوچە بەرزەکاندا بەفرێکی زۆرتر دەبارێت. ھاوینان بە تەواوی بێ بارانن و باران لە کۆتاییی پاییزدا دەست پێ دەکاتەوە.<ref name=":11" /> {{Weather box|width=auto |metric first=yes |single line=yes |location=دھۆک، [[ھەرێمی کوردستان]] |Jan record high C=20 |Feb record high C=27 |Mar record high C=30 |Apr record high C=34 |May record high C=38 |Jun record high C=41 |Jul record high C=45 |Aug record high C=46 |Sep record high C=44 |Oct record high C=39 |Nov record high C=31 |Dec record high C=24 |Jan high C=11 |Feb high C=14 |Mar high C=19 |Apr high C=24 |May high C=32 |Jun high C=38 |Jul high C=42 |Aug high C=41 |Sep high C=37 |Oct high C=29 |Nov high C=20 |Dec high C=13 |Jan mean C=7 |Feb mean C=10 |Mar mean C=14 |Apr mean C=18 |May mean C=25 |Jun mean C=31 |Jul mean C=34 |Aug mean C=34 |Sep mean C=29 |Oct mean C=22 |Nov mean C=14 |Dec mean C=9 |Jan low C=3 |Feb low C=5 |Mar low C=9 |Apr low C=13 |May low C=18 |Jun low C=23 |Jul low C=27 |Aug low C=26 |Sep low C=21 |Oct low C=15 |Nov low C=8 |Dec low C=6 |Jan record low C=-4 |Feb record low C=-6 |Mar record low C=-1 |Apr record low C=3 |May record low C=6 |Jun record low C=10 |Jul record low C=13 |Aug record low C=17 |Sep record low C=11 |Oct record low C=4 |Nov record low C=-2 |Dec record low C=-2 |precipitation colour = green | Jan precipitation mm =92.2 | Feb precipitation mm =99.3 | Mar precipitation mm =105 | Apr precipitation mm =96.4 | May precipitation mm =44.3 | Jun precipitation mm =4.9 | Jul precipitation mm =0.1 | Aug precipitation mm =0.1 | Sep precipitation mm =2.1 | Oct precipitation mm =36 | Nov precipitation mm =68.9 | Dec precipitation mm =95.8 | year precipitation mm = | Jan precipitation days =13.1 | Feb precipitation days =11.5 | Mar precipitation days =12.2 | Apr precipitation days =12 | May precipitation days =7.6 | Jun precipitation days =2.5 | Jul precipitation days =3.3 | Aug precipitation days =3.6 | Sep precipitation days =3.1 | Oct precipitation days =6.1 | Nov precipitation days =8 | Dec precipitation days =10.2 | year precipitation days = |rain colour=green |Jan snow days=1 |Feb snow days=0 |Mar snow days=0 |Apr snow days=0 |May snow days=0 |Jun snow days=0 |Jul snow days=0 |Aug snow days=0 |Sep snow days=0 |Oct snow days=0 |Nov snow days=0 |Dec snow days=0 |Jan humidity=72.4 |Feb humidity=69.4 |Mar humidity=64.5 |Apr humidity=60.2 |May humidity=46 |Jun humidity=30.5 |Jul humidity=25.8 |Aug humidity=26.7 |Sep humidity=30.6 |Oct humidity=46.8 |Nov humidity=62.9 |Dec humidity=72.9 | Jan dew point C =-0.1 | Feb dew point C =1.0 | Mar dew point C =3.8 | Apr dew point C =7.5 | May dew point C =9.2 | Jun dew point C =8.2 | Jul dew point C =9.2 | Aug dew point C =9.1 | Sep dew point C =7.6 | Oct dew point C =7.6 | Nov dew point C =5.2 | Dec dew point C =2.0 | Jan percentsun =50.1 | Feb percentsun =53.2 | Mar percentsun =56.4 | Apr percentsun =57.8 | May percentsun =70.2 | Jun percentsun =89.8 | Jul percentsun =95.2 | Aug percentsun =94.4 | Sep percentsun =90.5 | Oct percentsun =71.8 | Nov percentsun =59.5 | Dec percentsun =50.1 | year percentsun = |source 1= ''My Forecast''<ref name="My Forecast">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.myforecast.com/bin/climate.m?city=66292&metric=true |سەردێڕ=Dahuk, Iraq Climate |بڵاوکەرەوە=My Forecast |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> |source 2 = ''Weatherbase'' (دابارین-ڕۆژانی دابارین-شێ-خاڵی شەونم-خۆر)<ref name="weatherbase">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.weatherbase.com/weather/weatherall.php3?s=602776&cityname=Dahuk%2C+Dahuk%2C+Iraq&units= |سەردێڕ=Dahuk, Iraq travel weather averages |بڵاوکەرەوە=CantyMedia |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> }} == جوگرافیا == دھۆک و ناوچەکانی ژێر کارگێڕی دھۆک زیاتر لە ١٬٦٠٠٬٠٠٠ کەسە و لەو ڕێژەیەش ٩٠٪ [[موسڵمان]] و ٥٪ [[ئێزیدی]] و ٥٪ [[مەسیحی]]. دوو چەم بەناو شاری دھۆکدا دەڕژێن، یەکەمیان چەمی دھۆکی ناوە و لە خوارووی شاری دھۆکە و لە گوندی [[خازیاڤا]] ھەڵدەقوڵێت و لەسەر چەمەکەش پێش ئەوەی بگەیت بە دھۆک [[بەنداوی دھۆک]] دروست کراوە. دووەمیان کە بچووکترە و ناوی ھیشکەرووە، ئەمیشیان لە نێزیکی دھۆک لە دەوروبەری گوندی بەرێبوھارێ دەزێت. چواردەوری ھەردوو چەکەمە ڕازاوەتەوە بە باخچە و ڕەز و باغی: ھەنار و قەیسی و ئالوبالوو و سێو و ترێ و ھەرمێ و ھی تریش. === گەڕەکانی دھۆک === {| class="wikitable" |+پێڕستی گەڕەکەکان |نزارکێ |بەرۆشکێ |- |سەرھلدان |سەربەستی |- |مەھاباد |مازی |- |دیاری |ئاشتی |- |ڕەزا |گرێ باسێ |- |شۆڕش |برایەتی |- |گەلی |مەزار |- |ڕۆناھی |کانی محەممەدکێ |- |بازاڕ |شەھیدان |- |شاخکێ |بن تکە |- |ماسیکێ (زرکا) |بۆتان |- |کانی خشمەنا |شێلێ |- |نوھەدرا |سێ گرکا |- |مالتا ژۆر |مالتا ژێر |- |شندۆخا |ئازادی |- |گەڤەرکێ |خەبات |} == دەستە خوشکەکان == * {{ھێمای ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} [[گاینسڤایڵ]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/202255-دهۆک-دەبێتە-دەستەخوشکی-شاری-گاینسڤایڵ-لە-ویلایەتی-فلۆریدا دهۆک دەبێتە دەستەخوشکی شاری گاینسڤایڵ لە ویلایەتی فلۆریدا]</ref> == پێشانگا == <gallery> I love Duhok.jpg|ھێمای خۆشمدەوێی دھۆک لەناو بازاڕی دھۆک Newroz Cinema, Duhok.jpg|سینەما نەورۆز، یەکێک لە سینەما کۆنەکانی دھۆک کە ئێستا لەکار کەوتووە Dream City, Duhok.jpg|دریم ستی، یەکێک لەشوێنە گەشتیاری و خێزانییەکان لە دھۆک Iraqi Kurdistan, Duhok Dam.jpg|[[بەنداوی دھۆک]] </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[کاتنامەی دھۆک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|جوگرافیا}} {{پڕگەلھەترین شارەکانی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Dohuk}} [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:ئاشوور]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:دھۆک]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] h52ovbscik5ex0l0ms2jc7qsot3ya1h 0 2201 1588078 1564083 2026-05-30T19:02:40Z 1silent scientist 51740 1588078 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کفری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| کفری}}{{ھن}}{{lang-en| Kifri}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = کفری.jpg{{!}} | photo2a = کفری بازاری.jpg{{!}} | photo2b = Kifri city sign.jpg | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 300px }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە:{{ھن}}شارۆچکەی کفری{{ھن}}وێنەکانی خوارەوە:{{ھن}}بازاڕی دێرینی کفری و ھێمایەک بۆ ناوی شارەکە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=12 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی کفری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 34.68963| 44.96057 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای سلێمانی]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کفری|کفری]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران =١٨٥١ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[قایمقام]] | ناوی_سەرۆک =ساھر عەلی | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ =٤.٢ | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٢٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٦،٤٣٧ | دانیشتووان_لە = ٢٠٢٤ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧،٦٥٣ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی =٣٨،٧٨٤<ref>https://citypopulation.de/en/iraq/admin/diy%C4%81l%C4%81/2106__kifr%C4%AB/</ref> | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = کفریی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) و [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) و [[یارسان]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref>{{ھن}}{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کفری''' [[شارۆچکە]]یەکی دێرینە لە [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، ناوەندی [[قەزای کفری]]یە و نەتەوەی [[کورد]] و [[تورکمان]] و [[عەرەب]] تێدا دەژین و زۆربەی دانیشتووانەکەی [[کورد]]ن بە ڕێژەی سەروو ٦٠٪ پاشان [[عەرەب]] پاشان [[تورکمان]]، لەڕووی ئاو و ھەواوە کەشێکی مام ناوەندی ھەیە بەڵام لە وەرزی [[ھاوین]]دا زیاتر [[گەرم]]ە. == مێژوو == کفری شارێکی دێرینە و پێگەیەکی گرنگ و پڕبایەخی لە مێژووی {{قت|گەرمیاندا}} ھەیە، کفری مەڵبەندێکی دێرینی ڕۆشنبیری و ئەدەبی بووە بەڵام وەکو پێویست ئاوڕ لە مێژووەکەی نەدراوەتەوە، کەمترین کتێب بە شێوەی تێروتەسەل لەسەر شاری کفری و مێژووەکەی نوسراوەتەوە ئەوەی کە ھەبووە خۆی لە باسی کورت و بابەتە پەیوەستەکانی بە ناوچەکانی ترەوە دەنواند، تاکو کۆتای سەدەی بیست تەنھا دوو کتێب تەرخان کراوە کە باس لە تێکڕای بوارەکانی ژیان دەکات لە شاری کفریدا ئەویش کتێبەکانی (ابراھیم خان ثائر من کردستان- مکرم الطالبانی) و (شۆڕشی [[ئیبراھیم خانی دەلۆ]] ١٩٢٠-مستەفا نەریمان). کۆمەڵێک سەرچاوەی مێژووی دیکە ھە یە کە بە زمانەکانی کوردی و عەرەبی نوسراونەتەوە کە گرنگترینیان کتێبەکانی (د. [[کەمال مەزھەر]] ئەحمەد - گەشتی ڕیچ) کەلەساڵی ١٨٢٠ بەشاری کفریدا تێپەڕیووە. (طە باقر) و (فواد سفر) کە دوو مێژوونوسی دیاری عەرەبن سەردانی ناوچەکەیان کردووە و لە سەریان نوسیووە. باسی دانیشتووانی دەوروبەر و ناو شاری کفری و باسی تورکمانەکانی کفری و بەشێک لە ھۆزە کوردییەکانی ناوچەکە کە باس لە سێ ھۆزی سەرەکی لە ھۆزە کوردییەکانی کوردی ناوچەکە وەک (ھۆزی داودە – دەلۆ- زەنگەنە) ھەروەھا کفری (١٥٨) گوندی ھەبووە بە گوێرەی قاموس ئیعلامی عوسمانی چاپی ساڵی ١٨٩٨ لە لاپەڕەی ٢٩٦ باس لە سەرژمێری کفری دەکات کە ٤٠٠٠ کەس بووە. == کفری و گەشتیاران == * [[نیبور]]ی گەشتیار کە ھاتووەتە کوردستان لە ساڵی (١٧٦٦ز) دا بە شاری کفریدا تێپەری کردووە ناوی (کفری) بە شێوەی (کرفە) ھێناوە. * [[جیمس بکنغھام]] لە ١٢ تەممووزی ١٨١٦ ز بەکفریدا گوزەر بووە بابەتی لەسەر نوسیوە و وێنەیەکیشی بۆ کێشاوە. * [[کلودیوس ڕیچ]] لە گەشتەکەیدا بەرەو سلێمانی لەرۆژی ٢٦ی نیسانی ١٨٢٠ ز دا بۆ کفری ھاتووە و ٣ ڕۆژ تێدا ماوەتەوە و زۆر بەوردی ناوچەکەی پشکنیوەو گوتویەتی کە شاری کفری دێرین لە باوەشی بەرزایییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوچەکەدا بووە. * [[جیمس بیلی]] لە ساڵی ١٨٣٤ز وەک گەشتیارانی تر بەم ناوچەیەدا تێپەڕیووە و باسی ناوچەکەی کردووە.<ref>http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3</ref> == شوێنەوار == ئەو شوێنەوارانەی کە تاکو ئێستا ماون کە لە شێوەی دەست کردن لە چاخ و سەردەمە جیاوازەکاندا دروست کراون وەک ئاسکی کفری و ئاشتۆکان و (تلیشان) و (دوازدە ئیمام) و (سەرقەڵا) و (گردەگۆزینە) و چەندان شوێنی تر لە ناوچەی کفری. لە نزیک شاری کفری ژمارەیەک کەلاوەی شوێنەواری فراوان ھەیە وەک (قەرە ئۆغڵان) کە پاشماوەی خانووەکان لە بەرد و گەچ و نەخش و نیگاری گەچ کاری دەبینرێت و بە دووری (٥)کم لە باکووری کفرییەوە گردێکی شوێنەوار ھەیە کە پێی دەگوترێت قەڵای کچان (قز قلعەسی). شارەکە لای خۆرھەڵاتییەوە، لەژێر ئەو زۆرگانەدا کە لەرۆخی چەمەکە بوون (دیوی لای خۆراوایان ھەڵوەریبوو) گردێکی بەرز و تەخت و زۆریان ھەیە، کە شێوەی چوارگۆشەی ھەبوو دیوی ناوەوەیان کوت و مت لەو ڕەنگە ڕەشە دەچوو کەلە (سلوقییە و بابل) دۆزرابوونەوە. == ناو و واتای شاری کفری == تاکو ئێستا بەتەواوی نەزانراوە ناوی شاری کفری لە چییەوە سەرچاوەی گرتووە و ئەو ناوەی بەباڵادا بڕاوە، وشەی کفری لە عەرەبیدا گەلێک مانا دەبەخشێت وەک (کفر کفرا) داپۆشینی شتێک، (کفر کفرانا) دژی ئیمان ھێنان بە خوا، (کفر) ئەرزیکی دوور لە خەڵکە، (الکفر) شەوەزەنگ، (کفر) لادێ. سەبارەت بە ناوی (کفری) ھەندێک بیروبوجون ھە یە: * لە وشەی (کفر)ی عەرەبییەوە ھاتووە کە بەکوردی مانای دار (گەز) دەبەخشێت، چونکە کاتی خۆی ئەم جۆرە دارانە لە ناوچەکەدا زۆر بوون. * کفر بەمانای قیر یان بەردە خەڵوز دێت کە لەدێر زەمانەوە کانزاکانیان لەدەور و پشتی کفریی ئێستادا دۆزراوەتەوە. * و ڕایەک ھەیە کە وشەی کفری لە (قار – قیر – کار)ی [[سۆمەر]]ییەوە وەرگیراوە، بەتێپەڕ بوونی کات لە سەردەمە جیاوازەکاندا ئاڵوگۆڕ بە سەر ئەو وشەدا ھاتووە. لە دەقە بزمارییە ئەکەدییەکان و پاشتر بابلییەکان و ئاشورییەکاندا پێی وتراوە (کبرو) لە ئارامییەکاندا بە (کبرا) ھاتووە و لە عبرانییەکاندا بە (کوبیر)یان کوفیر ھاتووە. لە سەردەمی (سوڵتان عبدالحمید) حوکمراِنییەتی عوسمانیشدا ناوی کفری گۆڕی بۆ (سەلاحییە). ڕایەک ھەیە سەبارەت بەناوی کفری کە دەگەڕیتەوە بۆ وشەی (کفر) کە وشەیەکە لەزمانی تۆرانییەدا کە بەرامبەر بە (تەروو) لە زاروەی سۆرانی کوردیدا دێت. ئەوا ھەموو ئەو ناوو دەسنیشانکردنە مێژوویانەی لە ھەر سەردەمێکدا بەسەر ناوەکەیدا بڕاوە و تائێستاش ماوەتەوە لەگەڵ ئەوەشدا بۆخۆیان دەلالەت لەو یادەوەریانە دەکەن کەبەسەر شار و ناوچەکەدا ھاتوون وەک ناوە دێرینەکانی (کیماش، لاخیرۆ، کیرۆ، فرجیا).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref>{{سەرچاوەی باشتر}} == ڕەسەنایەتی کورد بوونی شاری کفری == یەکێک لەو [[بەڵگە (ڕاستی)|بەڵگە]] کۆنانەی کە ڕەسەنایەتی [[کورد]]بوونی شاری کفری دەسەلمێنێ شێوەی بینا کردنی چوار تاقی سەر گۆڕستانەکەی باوەشاسوارە کە بەشێوەی چوار تاقی پەرستگاکانی ئایینی [[ئایینی زەردەشتی|یارسان/کاکەیی]] دروست کراون، زۆربەی بینا و خانووەکانی کفری کۆن بەشێوەی کەمەر (کەوانە)ی دروست کراون ئەم جۆرە بیناسازییە لە دێر زەمانەوە لە ناوچە کوردییەکاندا باو بووە. == جوگرافیا == کفری شارێکی بچووکە دەکەوێتە لای ڕۆژاوای لووتکەی [[باوەشاسوار]]وە، درێژبوونەوەی ئەو زنجیرە چیایەیە کە لە [[کەرکووک]]ەوە دەست پێ دەکات. کفری دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٤ – ٣٥) پلەو [[ھێڵی درێژی]] (٤٥) پلە، دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[کەرکووک]] و ١٢٠ کم دوورە لێیەوە، باشوورەکەی جیا دەبێتەوە لە پارێزگای دیالە بەھۆی زنجیرە چیای حەمرین و ناحیەی قەرەتەپە دەکەوێتە ناو سنوورەکەیەوە کە بەکشتوکاڵ دەوڵەمەندە، لە باکوورەوە تاکو شارەدێی [[سەنگاو]] دەڕوات، لە باشوورەوە [[چیای حەمرین]]ە، لە ڕۆژاواوە شارەدێی [[قادر کەرەم]] و [[ئاوە سپی]] جیای دەکاتەوە لە قەزای [[دووزخورماتوو]]. لە ڕۆژھەڵاتەوە زێی سیروان ڕووبەرەکەی (٥٢٧٥) کم٢ کفری کۆن لەشوێنی ئێستایدا نەبووە شوێنی یەکەمی شارەکە (ئاسکی کفری) گردێکی گەورە بوو کە(١٠–١٢)م لەسەر ڕووی زەوییەکەوە بەرز بوو؛ و (٨)کم لە شوێنی ئیستای کفری دوورە. تاکو ئێستا ئەو گردە ماوە و وەکو شوێن و ئاسەوارێکی مێژووی تەماشا دەکرێت، دوای خاپور بوونی کبرو یان کیماش شوێنی دووەمی شارەکە لە قەرە ئۆغڵان بنیات نرا کە کەوتووتە ڕۆژاوای شوێنە کۆنەکەیەوە. بوونی شاری کفری لە شوێنی ئێستایدا دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی دووسەد ساڵێک لەمەوپێش.<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ناحیەکانی ئەم قەزایە == لە ماوەی ساڵانی (١٨٧٧ – ١٩٠٨) بریتی بووە لە ناحیەکانی * [[دووزخورماتوو]] * [[داودە]] * [[قەرەتەپە]] لە ماوەی ساڵانی (١٩٢٠ – ١٩٢٦) بریتی بووە لە ناحیەکانی * [[دووز]] * [[قەرەتەپە]] * [[قەڵای شێروانە]] ئێستا بووە بە شاری [[کەلار]]. ناحیەکانی ئێستا * [[سەرقەڵا]] * [[نەوجول]] * [[کۆکس]] * [[ئاوەسپی]] (خان ڕۆستەم) == گەڕەکەکان == * ڕاپەرین * ڕزگاری * ئازادی * [[ئازادی ٢]] * [[ئیمام محمەد]] * [[مامۆستایان]] * [[باوەشاسوار]] * شەھیدان * [[گوندی ئەڵمانی]] * [[ھەواری نوێ]] * [[نەورۆز (گەڕەک)|نەورۆز]] * [[شۆڕش (گەڕەکی کەرکووک)|شۆڕش]] * لەتیف ھەڵمەت * [[ئەوبەری (گەڕەکی کەرکووک)|ئەوبەری]] * [[ئاشتی (گەڕەکی کەرکووک)|ئاشتی]] == ھۆزە سەرەکییەکانی کفری == * [[دەلۆ]] * [[زەنگنە|زەنگەنە]] * [[داودی]] * [[جاف]] * [[ھەمەوەند]] * [[گێژ]] * [[تیلەکۆ]] == ئەلبوومی وێنە == <gallery> پەڕگە:Entrance of Kifri.jpg|دەستپێکی شاری کفری، ھێمایەک کە بەخێرھاتنی خەڵک دەکات. پەڕگە:ئاسیاوی قازی لە کفری.jpg|ئاشی دێرینی کفری (ئاسیاوی قازی) پەڕگە:Town Cultural City, Kifiri.jpg|مۆزەخانەی کلتووریی کفری. پەڕگە:Mejid Pasha Palace.jpg|کۆشکی مەجید پاشای بابان پەڕگە:Kifri Qaysari.jpg|بەشێک لە قەیسەری ڕووخاوی کفری. پەڕگە:Saray Kifiri.jpg|سەرای کفری Kifri Cemeteries.jpg|گۆڕستانی کفری </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{گوندەکانی قەزای کفری}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:کفری]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دیالە]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] ma8fx4sexn31cwbemcfn89u8blzvnsw 0 3483 1588075 1587942 2026-05-30T18:50:34Z 1silent scientist 51740 /* سەرەتاکانی چاکسازی */ 1588075 wikitext text/x-wiki {{Databox}}{{سەبارەت بە|پیاوێکی شوێنکەوتووی ئایینە کە دەستی بە [[چاکسازیی پرۆتیستانتی|چاکسازی]] کرد|چالاکەوانەکە|مارتین لووتر کینگ جەی-ئاڕ.}} '''مارتن لووتەر''' (بە [[زمانی لاتینی|لاتینی]]: ''Martin Luther'') (١٠ی ئەیلوولی ١٤٨٣ – ١٨ی شوباتی ١٥٤٦) پیاوێکی ئایینی [[ئەڵمانییەکان|ئەڵمان]] بوو، کە بە مامۆستای [[ناڕەزاکان|چاکسازان]]<ref>Plass, Ewald M. "Monasticism," in What Luther Says: An Anthology. St. Louis: Concordia Publishing House, 1959, 2:964.</ref> و نوێکاریکردن دادەنرێت لە [[مەسیحییەت|ئایینی مەسیحی]]دا. لە یاسا خوێندوویەتی دواتر لە ژیانی زانستی دورکەوتووەتەوە و بووەتە [[ڕەبەن]] لە [[دێر]]ێک لە ساڵی (١٥٠٠ز) جەختی لەسەر ئەوە دەکردەوە کە ڕزگاربوون بە ھۆی باوەڕەوەیە و بە دەروازەیەکی دانا بۆ ڕزگاربوونی مرۆڤ و چوونە بەھەشت (واتا مرۆڤ لە خوا نزیک دەبێتەوە و بە باوەڕبوونی لە دڵەوە بە خوا نەک بەو کارانەی کە [[کڵێسا]] لەسەری دەیسەپێنێت)، لووتەر ھێرشی دەکردە سەر ئەو بۆچوونانەی کە کڵێسا ([[پاپا]]) لە توانای دا ھەیە بڕوانامەی لێخۆشبوون بۆ گوناھەکانی [[مرۆڤ]] دەربکات بەرامبەر پەخشینی سامان و موڵک بۆ کڵێسا، ئەم بڕوانامانەش ناسراون بە [[مۆرکردنەکانی لێ خۆش بوون]]، ھەروەھا ڕای دەگەیاند کە [[پەرتووکی پیرۆز]] سەرچاوەی سەرەکی ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحییەتە]]، داواشی کرد دەبێت پیاوانی کڵێسا بکەونە ژێر دەسەڵاتی مەدەنی ھەروەھا ڕێگەدانی [[قەشە]] بۆ ژن ھێنان. لووتر بەردەوام بوو لە بیروڕاکانی و بڵاوی دەکردنەوە تا وای لێھات لایەنگرانی زۆر بوو، ناوی لە کۆمەلەکەی نا [[ناڕەزاکان]] [[ناڕەزاکان|(پرۆستانت)]] بیروڕا نوێیەکەی لە بەشی باکوری ئەورووپا بڵاو بۆوە. ھەروەھا [[ئینجیل]]ی وەڕگێڕا بۆ سەر [[زمانی ئەڵمانی]] تا وای لێھات بانگەوازەکانی بۆ چاککردنی کڵێسە بۆچونێکی نەتەوەیی وەرگرت و کڵێسەی دابەشکرد بۆ دوو بەش کە [[ناڕەزاکان|(پرۆستانت)]]ـی لێ بوەوە. == ژیان == === منداڵی و خوێندن === [[پەڕگە:Hans and Margarethe Luther, by Lucas Cranach the Elder.jpg|وێنۆک|ڕاست|ھانز و مارگرێت لووتەر، دایک و باوکی مارتن.]] مارتن لووتەر وەک کوڕە گەورەی ھانز لۆدەر و مارگرێت نێی ییندمان لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٤٨٣ لە [[ئایسلێبن]] لە [[ئەڵمانیا]]ی ئێستادا لەدایک بووە،<ref name=Marty1>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 1.</ref> کە بەشێک بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز]] وەک منداڵێکی کاتۆلیکی ڕۆمانی، و بەیانی ڕۆژی دوای لەدایکبوونی لە جەژنی قەشە مارتن [[خاچەکوتە|خاچەکوتە]] کرا. خێزانەکەی لە ساڵی ١٤٨٤ بۆ مانسفیڵد گواستیانەوە، کە باوکی لەوێ کانەمسێکی بەکرێ گرت و وەک یەکێک لە چوار نوێنەرەکەی شارەکە لە ئەنجومەنی خۆجێیی کاری دەکرد. چەند برا و خوشکێکی ھەبوو، نزیکترینیان لە مارتن براکەی جاکووب بوو.<ref name="Brecht3">{{Ill-WD2|Brecht, Martin|id=Q1903496}}. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:3–5.</ref><ref name=Marty3>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 3.</ref> ھانز لووتەر بە تەماح ناسرابوو ھەروەھا ئارەزووی دەکرد مارتنی کوڕە گەورەی ببێتە [[پارێزەر]]؛ و بۆ ئەم مەبەستە ناردی بۆ یەکێک لە خوێندنگە لاتینییەکان لە [[مانسفیڵد]]، پاشان بۆ [[ماگدێبوورگ]] لە ساڵی ١٤٩٧، لەوێ پەیوەندی بە [[خوێندنگە]]یەکەوە کرد کە لەلایەن کۆمەڵێک ڕەبەنەوە لەسەر بنەماکانی ژیانی ھاوبەش بەڕێوە دەبرا، و لە کۆتاییدا بۆ ئایزێنباخ لە ساڵی ١٤٩٨.<ref name="RuppEB">{{Ill-WD2|Rupp, Ernst Gordon|id=Q5393145}}. "Martin Luther," ''Encyclopædia Britannica'', accessed 2006.</ref> خاڵی ھاوبەشی نێوان ھەر سێ خوێندنگەکە پشتبەستن بوو بە شێوەیەکی چڕ بەوەی پێی دەگوترا «سێ ھونەرەکە» واتا [[ڕێزمان]] و [[ڕەوانبێژی]] و [[ژیربێژی]]. لە ساڵی ١٥٠١ کاتێک لووتەر لە تەمەنی نۆزدە ساڵیدا بوو چووە [[زانکۆی ئێرفوورت]] کە دواتر وەک [[مەیخانە]]یەک و خانەی لەشفرۆشی وەسفی کرد.<ref name=Marty2>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, pp. 2–3.</ref><ref name=Marty4>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 4.</ref> سیستمە فێرکارییەکە چڕ بوو، لووتەر وەک ڕۆژێکی تاقەتپڕوکێنی فێربوونی لەبەرکردن وەسفی کرد، و زۆربەی کات لەگەڵ ڕاھێنانی ڕۆحی بوو.<ref name=Marty5>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 5.</ref> لووتەر لەو زانکۆیەدا بڕوانامەی [[ماجستێر]]ی لە ساڵی ١٥٠٥ بەدەست ھێنا. [[پەڕگە:Portrait of Martin Luther as an Augustinian Monk.jpg|وێنۆک|180px|لووتەر لە ڕەبەنایەتی ئۆگۆستینی.]] بەپێی ئارەزووی باوکی، لووتەر لە ساڵی ١٥٠٥ چووە [[کۆلێژی یاسا]] لە ئێرفوورت، بەڵام دوای ماوەیەکی کورت دەستی لە خوێندن کێشایەوە و وای دەبینی کە [[یاسا]] گوزارشت لە نادڵنیایی دەکات و ڕووی لە [[خواناسی]] و [[فەلسەفە]] کرد، و گرنگییەکی تایبەتی بە [[ئەرستۆ|ئەرستۆ]] و چەند فەیلەسووفێکی سەدەکانی ناوین وەک گابریێل بیال دا،<ref name=Marty5/> کە کاریگەرییان لەسەر بیری خواناسی ھەبوو بەتایبەتی لە ڕووی جەختکردنەوە لەسەر بەکارھێنانی ژیر لە ئاییندا بێ ئەوەی بەرزتر بێت لە «خودای خۆشەویست» کە ڕۆڵێکی سەرەکی لە بیری خواناسی لووتەردا دەگێڕا،<ref name=Marty6>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 6.</ref> لەگەڵ باوەڕەکەی بەوەی کە مرۆڤەکان ناتوانن ھیچ شتێک دەربارەی خودا فێر ببن تەنھا لە ڕێگەی سرووشی خوداییەوە نەبێت، بۆیە [[پەرتووکی پیرۆز]] گرنگییەکی زۆری بۆ ئەو پەیدا کرد.<ref name=Marty6/> لووتەر بڕیاری دا بچێتە ناو ڕەبەنایەتییەوە، و ئەم بڕیارەی دواتر بۆ ڕووداوێک گەڕاندەوە کە لە ٢ی تەممووزی ١٥٠٥ بۆی ڕوو دا، کاتێک ھەورەبروسکەیەک لە نزیکی کەوتەوە لە کاتی [[زریان]]ێکی بروسکەداردا کاتێک لەسەر پشتی ئەسپەکەی بوو لە گەڕانەوەی بۆ زانکۆ لە ماڵی کەسوکاری، بۆیە ھاواری کرد و ڕای گەیاند ئەگەر ڕزگاری بێت دەبێتە ڕەبەن، بە بەڵێنی ئەوەی کە پەیمانەکە ھەڵنەوەشێنێتەوە ھەرچییەک بێت.<ref name=Brecht48>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:48.</ref> لەوانەیە مردنی دوو لە ھاوڕێکانی و ئەو خەمەی بەھۆی ئەوەوە تووشی بوو کاریگەری ھەبووبێت لەسەر چوونی بۆ ناو ڕیزەکانی ڕەبەنایەتی. لە ١٧ی تەممووزی ١٥٠٥<ref>Schwiebert, E.G. ''Luther and His Times''. St. Louis: Concordia Publishing House, 1950, 136.</ref> کۆلێژی یاسای بەجێھێشت، و پەرتووکەکانی خوێندنی فرۆشت، و چووە ناو [[دێر]]ی ڕەبەنایەتی ئۆگۆستینی، و باوکی تووڕەیی خۆی لە بەرامبەر ڕەفتاری کوڕەکەی دەربڕی، بەھۆی ئەوەی بە بەفیڕۆدانی خوێندنی لووتەری دەزانی.<ref name=Marty7>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 7.</ref> === ڕەبەنایەتی و ژیانی ئەکادیمی === لە ماوەی ژیانی ڕەبەنایەتیدا، لووتەر بەشێکی زۆری ڕۆژەکەی بۆ [[ڕۆژووی]] درێژخایەن و تێڕامان و [[نوێژ]]، و حەج و دانپێدانانی بەردەوام تەرخان کرد.<ref name=Bainton40>Bainton, Roland. ''Here I Stand: a Life of Martin Luther''. New York: Penguin, 1995, 40–42.</ref> و دواتر ئەم قۆناغەی ژیانی وەک قۆناغێکی بێئومێدییەکی ڕۆحی قووڵ وەسف کرد، و گوتی کە پەیوەندی لەگەڵ [[مەسیح]]ی دڵنەواکەر لەدەست داوە، کە گۆڕابوو بۆ زیندانیکەر و چەوسێنەری ھەژاران، لە سایەی نەبوونی دادپەروەری و ئەو ستەمەی لەو سەردەمە لە [[ئەڵمانیا]] ھەبوو.<ref name=Kittelson53>Kittelson, James. ''Luther The Reformer''. Minneapolis: Augsburg Fortress Publishing House, 1986), 53.</ref><ref name=Kittelson79>Kittelson, James. ''Luther The Reformer''. Minneapolis: Augsburg Fortress Publishing House, 1986, 79.</ref> دواتر یۆھان فۆن ستایبیتز -سەرۆکی ڕەبەنایەتی- بڕیاری دا کە لووتەر پێویستی بە کارە بۆ ئەوەی لە تێڕامانی زۆر دووری بخاتەوە، و فەرمانی پێ کرد کە بەردەوام بێت لە کارە ئەکادیمییەکان؛ و لەسەر ئەم بنەمایە لە ساڵی ١٥٠٧ وەک مامۆستای قەشایەتی دەستنیشان کرا، و لە ساڵی ١٥٠٨ دەستی کرد بە وانەگوتنەوەی خواناسی لە [[زانکۆی مارتن لووتەر لە ھالە و ڤیتنبێرگ|زانکۆی ڤیتنبێرگ]]،<ref name=Bainton44>Bainton, Roland. ''Here I Stand: a Life of Martin Luther''. New York: Penguin, 1995, 44–45.</ref> پاشان بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی لە خوێندنەکانی [[پەرتووکی پیرۆز]] لە ٩ی ئازاری ١٥٠٨ بەدەست ھێنا، و بڕوانامەیەکی تری بەکالۆریۆس لە ساڵی ١٥٠٩،<ref name=Brecht93>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:93.</ref> و لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٥١٢ بڕوانامەی [[دکتۆرا]]ی لە بنەماکانی [[ئایین]] بەدەست ھێنا، و لە کۆتاییدا لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٥١٢ دکتۆرای لە [[پەرتووکی پیرۆز]] بەدەست ھێنا، و گەڕایەوە بۆ [[زانکۆی ڤیتنبێرگ]] کە بەشێکی زۆری ژیانی لێ بەسەر برد.<ref name=Brecht12>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:12–27.</ref> == سەرەتاکانی چاکسازی == [[پەڕگە:Wittenberg Thesentuer Schlosskirche.JPG|200px|وێنۆک|چەپ|دەرگای کڵێسای ھەموو پیرۆزان لە ڤیتنبێرگ، کە لووتەر لەسەر دەرگاکەی بڵاوکراوە نەوەد و پێنج بابەتەکەی لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٥١٧ ھەڵواسی، کە بووە سەرەتای [[چاکسازیی پرۆتێستانتی|چاکسازیی ئایینی]].]] لە ساڵی ١٥١٦دا [[یۆھان تیتسل]] -ڕەبەنی دۆمینیکانی و نوێنەری تایبەتی [[پاپا]] بۆ [[ئەڵمانیا]] بۆ فرۆشتنی [[بڕوانامەی لێخۆشبوون|بڕوانامەکانی لێخۆشبوون]]- نێردرا بە مەبەستی کۆکردنەوەی پارەی پێویست بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی [[کاتدراڵیی قەشە پترۆس]] لە [[ڕۆما]].<ref>"[[یۆھان تیتسل]]،" ''Encyclopædia Britannica'', 2007.</ref> [[خواناسی]]ی کاتۆلیکی ڕۆمانی پێی وابوو کە تەنھا [[بڕوا]] -یان تەنھا تەوبە- بەس نییە بۆ چارەسەر و لێخۆشبوونی گوناھ، بەڵکو دەبێت لەگەڵ کارە چاکەکاندا بێت وەک کارە خێرخوازییەکان و لەوانەش بەخشینی پارە بە کڵێسا.<ref>(Trent, l. c., can. xii: "Si quis dixerit, fidem justificantem nihil aliud esse quam fiduciam divinae misericordiae, peccata remittentis propter Christum, vel eam fiduciam solam esse, qua justificamur, a.s.")</ref> لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٥١٧ لووتەر بۆ مەترانەکەی [[ئەلبێرت فۆن براندنبێرگ|ئەلبێرت ماینزی]] نووسی وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە فرۆشتنی بڕوانامەکانی لێخۆشبوون، و پێی وابوو کە تەنھا بڕوا بەسە بۆ بەدەستھێنانی ڕەواکردن،<ref>(cf. Trent, Sess. VI, cap. iv, xiv)</ref> لووتەر لەگەڵ نامەکەیدا کۆپییەکی یەکێک لە پەرتووکەکانی ھاوپێچ کرد کە بە ناوی نەوەد و پێنج تێز یان بابەتەکە ناسرابوو، کە تێیدا ڕای گەیاند کە بە ھیچ شێوەیەک مەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی [[کڵێسا]] یان پاپایەتی نییە،<ref name=HillerbrandIndulgences>Hillerbrand, Hans J. "Martin Luther: Indulgences and salvation," ''Encyclopædia Britannica'', 2007.</ref> بەڵام نامەکان و دیبەیتەکان لەو ماوەیەدا و شێوازی نووسینەکە جۆرێک لە ئاڵنگاری تێدا دەبینرێت لە زۆرێک لە تێزەکاندا بەتایبەتی نامەی ٨٦، کە تێیدا پرسیاری کرد: «''بۆچی پاپا دەیەوێت بازلیکی قەشە پترۆس بە پارەی ھەژاران بنیاد بنێت لەبری پارەی خۆی یان پارەی تایبەتی ڤاتیکان؟''».<ref name=HillerbrandIndulgences/> لووتەر ھەروەھا ناڕەزایەتی دەربڕی بەرامبەر بە دەستەواژەیەک کە دراوەتە پاڵ نێردراوی پاپا یۆھان تیتسل کە دەڵێت ھەر کە دراوەکە لە بنی سندووقەکەدا دەنگی ھات، ئەوا گیانەکان لە ئازار ڕزگاریان دەبێت، ھەرچەندە ئەو دەستەواژەیە بە دڵنیایی نەسەلمێنراوە کە بۆ تیتسل بێت.<ref>Thesis 55 of Tetzel's ''One Hundred and Six Theses''. These "Anti-theses" were a reply to Luther’s ''[[نەوەد و پێنج تێزەکە]]'' and were drawn up by Tetzel’s friend and former Professor, [[Konrad Wimpina]]. Theses 55 & 56 (responding to Luther's 27th Theses) read: "For a soul to fly out, is for it to obtain the vision of God, which can be ''hindered by no interruption'', therefore he errs who says that the soul ''cannot fly out'' before the coin can jingle in the bottom of the chest." In, ''The reformation in Germany'', [[Henry Clay Vedder]], 1914, Macmillon Company, p. 405. [http://books.google.com/books?id=JQ4QAAAAIAAJ&pg=PA405&dq=%22For+a+soul+to+fly+out,+is+for+it+to+obtain+the+vision+of+God%22&hl=en&ei=1nAnTeHnNcOblgfCmPHeAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCMQ6AEwAA#v=onepage&q=%22For%20a%20soul%20to%20fly%20out,%20is%20for%20it%20to%20obtain%20the%20vision%20of%20God%22&f=false] ''Animam purgatam evolare, est eam visione dei potiri, quod nulla potest intercapedine impediri. Quisquis ergo dicit, non citius posse animam volare, quam in fundo cistae denarius possit tinnire, errat''. In: ''D. Martini Lutheri, Opera Latina: Varii Argumenti'', 1865, Henricus Schmidt, ed., Heyder and Zimmer, [[فرانكفورت]] & Erlangen, vol. 1, p. 300. ([[طباعة عند طلب]] edition: [[Nabu Press]], 2010, ISBN 1-142-40551-6 ISBN 978-1-142-40551-9). [http://books.google.com/books?id=s633jfx_uEUC&pg=PA300&dq=%22Quisquis+ergo+dicit,+non+citius+posse%22&hl=en&ei=Dx4kTfLZKcH58AaOx8TTAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDoQ6AEwAw#v=onepage&q=%22Quisquis%20ergo%20dicit,%20non%20citius%20posse%22&f=false] See also: {{CathEncy |wstitle=Johann Tetzel}} {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=نسخة مؤرشفة|سەردێڕ=https://books.google.com/books?id=JQ4QAAAAIAAJ&pg=PA405&dq=%22For+a+soul+to+fly+out%2C+is+for+it+to+obtain+the+vision+of+God%22&hl=en&ei=1nAnTeHnNcOblgfCmPHeAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCMQ6AEwAA|تاريخ الوصول=24 سبتمبر 2020|مسار أرشيف=https://web.archive.org/web/20170123102506/https://books.google.com/books?id=JQ4QAAAAIAAJ&pg=PA405&dq=%22For+a+soul+to+fly+out%2C+is+for+it+to+obtain+the+vision+of+God%22&hl=en&ei=1nAnTeHnNcOblgfCmPHeAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCMQ6AEwAA|تاريخ أرشيف=23 يناير 2017|حالة المسار=bot: unknown}}</ref> بیری خواناسی لووتەر جەختی لەسەر ئەوە دەکردەوە کە خودا لێخۆشبوون دەبەخشێت بەبێ گوێدانە ھیچ کارێکی چاک، و لێخۆشبوون لە ھەر کارێکی کەفارەت یان سزایەکی پەیوەندیدار بەوەوە ڕزگار دەکات، و پێی وابوو کە نابێت شوێنکەوتووانی مەسیح جۆرە «دەستەبەرییە درۆینانە»ی پەیوەست بە کاری چاک قبووڵ بکەن. لە کانوونی دووەمی ١٥١٨دا گرووپێک لە ھاوڕێکانی لووتەر نەوەد و پێنج تێزەکەیان لە لاتینییەوە بۆ ئەڵمانی وەرگێڕا، و چاپ کرا و پاشان لەسەر ئاستێکی فراوان دابەش کرا،<ref name=Brecht204>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:204–205.</ref> ئەمەش وای کرد ببێتە یەکێک لە یەکەم بڵاوترین پەرتووکەکان لە مێژوودا، چونکە لە ماوەی دوو ھەفتەدا لە ناوچە جیاجیاکانی ئەڵمانیا بڵاو بووەوە، و لە ماوەی دوو مانگدا لە ھەموو ئەورووپا؛ و لە ساڵی ١٥١٩دا لە فەڕەنسا و ئینگلتەرا و ئیتاڵیا ناوبانگی دەرکرد، و لە ڤیتنبێرگ خوێندکاران کۆبوونەوە بۆ بیستنی ئامۆژگاری و بیرۆکەکانی لووتەر کە تێیدا -دوای نەوەد و پێنج بابەتەکە- نامیلکەی بڵاوکردەوە کە وەک شرۆڤەیەک بوون بۆ [[نامە بۆ گالاتیا|نامەی گالاتیا]] و [[زەبوور|سەفەری زەبوورەکان]]؛<ref>Spitz, Lewis W. ''The Renaissance and Reformation Movements'', St. Louis: Concordia Publishing House, 1987, 338.</ref> ئەمە یەکەم بەشی شایەتیدانی لووتەر و کارە بەرھەمھێنەرەکانی بوو کە لای خۆیانەوە پێشوازییەکی زۆریان لێ کرا؛ و سێ بەناوبانگترین بەرھەمی ئەو لە ساڵی ١٥٢٠ بڵاوکرانەوە، ئەوانیش: ''بەرزەپێی مەسیحی و نەتەوەی ئەڵمانی'' و ''دیلێتی بابل بۆ کڵێسا'' و ''ئازادیی مەسیحی''. === تەنھا بە بڕوا === لە نێوان ساڵانی ١٥١٠–١٥٢٠دا لووتەر دەربارەی [[زەبوور|پەرتووکی زەبوورەکان]]، و [[نامە بۆ ڕۆمانییەکان|نامەی ڕۆمانییەکان]]، و [[نامە بۆ عیبرانییەکان|نامەی عیبرانییەکان]]، و [[نامە بۆ گالاتیا|نامەی گالاتیا]] نووسی و وانەی گوتەوە؛ ھەروەھا لێکۆڵینەوەی لەم بەشانە کرد و باسی لە بەکارھێنانی زاراوەی تایبەت کرد وەک «چاکە» و «کەفارەت» بە شێوازێکی نوێ جیاواز لەوەی لە کڵێسای کاتۆلیکیدا باو بوو. لە ئەنجامی ئەم لێکۆڵینەوانەی بەو ئەنجامە گەیشت کە گەندەڵی گەیشتووەتە شێوازە فەرمییەکانی [[کڵێسا]] لە خوێندنی پەرتووکە پیرۆزەکاندا، و لە ئەنجامدا ئەو تێڕوانینەیان لەدەست داوە کە بە بەشێک لە ڕاستییە سەرەکییەکانی [[مەسیحییەت]]ی دەزانی. گرنگترین شت بۆ لووتەر بیروباوەڕی ڕەواکردن بوو -واتا لێخۆشبوونی گوناھەکان لەلایەن خوداوە و ڕەواکردنی مرۆڤ لەبەردەمیدا- لووتەر بەرگری لەوە کرد کە ڕەواکردن تەنھا بە بەزەیی خودا دەبێت، و پێویست بە ھیچ کارێکی کەفارەت ناکات کە لەگەڵ یان دوای کردەی تەوبە بێت بۆ بەدەستھێنانی لێخۆشبوون.<ref name=Wriedt>Wriedt, Markus. "Luther's Theology," in ''The Cambridge Companion to Luther''. New York: Cambridge University Press, 2003, 88–94.</ref> لووتەر دەستی کرد بە وانەگوتنەوەی ئەم بیروباوەڕە و بە یەکێک لە بەردەکانی بڕوا دای دەنا، و نووسیوویەتی کە ئەوە بابەتی سەرەکی ھەموو بیروباوەڕی مەسیحییە، کە لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت ھۆکارەکانی پارێزگاری تێبگەین. <ref>Bouman, Herbert J. A. [https://www.psychicblaze.com/articles/dorman-luther.shtml "The Doctrine of Justification in the Lutheran Confessions"], ''Concordia Theological Monthly'', 26 November 1955, No. 11:801. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170522161159/http://www.quodlibet.net:80/articles/dorman-luther.shtml |date=22 مايو 2017}}</ref> گەورەترین کاری لووتەر کە باسی بیروباوەڕی ڕەواکردن بە تەنھا بە بڕوا دەکات، پەرتووکەکەیەتی بە ناوی «کۆیلایەتیی ویست» کە لە ساڵی ١٥٢٥ بڵاوکرایەوە و وەڵامێک بوو بۆ پەرتووکی ڕەبەن [[ئیراسموس|ئیرازموس]]ی ساڵی ١٥٢٤ سەبارەت بە ویستی ئازاد. لووتەر بۆ پشتگیریکردنی ھەڵوێستی خۆی پشتی بە [[نامە بۆ ئەفسەسییەکان|نامەی قەشە پۆڵس بۆ ئەفسەس]] (٨: ٢–١٠) بەست بۆ ئەوەی بیسەلمێنێت ئەو کارە چاکانەی بڕواداران ئەنجامی دەدەن بەشدار نین لە کردەی ڕەواکردندا، کەواتە ڕەواکردن لە خوداوە دادەبەزێت بەبێ ھیچ کارێکی بەشداری لەلایەن مرۆڤەوە، ئەویش لە ڕێگەی [[لەخاچدانی عیسا|سڕی فیداکارییەوە]]؛ چونکە سڕی فیداکاری -بە بۆچوونی لووتەر- تەنھا چاکە نابەخشێت، بەڵکو خودی چاکەکەیە.<ref>Dorman, Ted M., "[https://www.psychicblaze.com/articles/dorman-luther.shtml Justification as Healing: The Little-Known Luther"], ''Quodlibet Journal'': Volume 2 Number 3, Summer 2000. Retrieved 13 July 2007. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170522161159/http://www.quodlibet.net:80/articles/dorman-luther.shtml |date=22 مايو 2017}}</ref> لووتەر نووسیوویەتی کە ڕەواکردن و لێخۆشبوون دیارین لەلایەن خوداوە، و لە ڕێگەی بڕواوە ھەستی کردووە کە ئەو «کەسێکە لە نوێوە لەدایکبووە»، و دۆزینەوەی «چاکەی خودا» کەمتر نییە لە دڵخۆشیی چوونە بەھەشت، و کەسی ڕەواکراو بە بڕوا دەژی و بە کاری چاک وەک بەرھەمێک پشتگیری لێ دەکات بەبێ ئەوەی بەشێک بێت لە پێکھاتەی پرۆسەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=155| عنوان=Justification by Faith: The Lutheran-Catholic Convergence| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20170629021911/http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=155 | تاريخ أرشيف = 29 يونيو 2017 |حالة المسار=dead}}</ref> لە وتەکانی لووتەر لەسەر ئەم بابەتە:<ref>Luther, Martin. "The Smalcald Articles," in ''Concordia: The Lutheran Confessions''. Saint Louis: Concordia Publishing House, 2005, 289, Part two, Article 1.</ref> : بە مردنی [[عیسا|مەسیح]] لەپێناو گوناھەکانمان بۆ یەکجار ڕەوا کراین (ڕۆما ٣: ٢٤–٢٥)، و تەنھا ئەو [[بەرخی خودا|بەرخی خودایە کە گوناھی جیھانی ھەڵگرتووە]] (یۆحنا ١: ٢٩) و پەروەردگار تاوانی ھەموومانی خستووەتە سەر ئەو (ئەشەعیا ٦: ٥٣)، ھەمووان گوناھبار بوون، و خودا ڕەوای کردن و لێیان خۆش بوو بێ گوێدانە کارە پێشووەکانیان و جیاوازییەکانیان (ڕۆما ٣: ٢٣–٢٥)، کە ئەوەش شتێکی پێویستە و دەبێت جێگەی بڕوا بێت. دەتوانرێت ڕەواکردن یان لێخۆشبوون بەدەست بھێنرێت لەلایەن ھەر یاسایەک یان کارێکی چاک، چونکە ڕەواکردن دیارییە بۆ بڕوادار کە کارە چاکەکان بەرھەم دەھێنێت. === ململانێ لەگەڵ پاپایەتی === [[پەڕگە:Pope-leo10.jpg|200px|وێنۆک|ڕاست|پاپا [[لاون دەیەم|لیۆنی دەیەم]]، کارێکی [[ڕافایل|ڕافایل]].]] مەترانی ماینز و ماگدێبوورگ وەڵامی نامەکەی لووتەریان نەدایەوە کە تێیدا نەوەد و پێنج بابەتە تایبەتەکەی خۆی خستبووە ڕوو، و قەناعەتی خۆی دەربڕی کە ئەمانە داھێنراو و لادانن، و ئاگادارییەکی بۆ [[ڕۆما]] لەو بارەیەوە نارد.<ref>Michael A. Mullett, ''Martin Luther'', London: Routledge, 2004, ISBN 978-0-415-26168-5, 78; Oberman, Heiko, ''Luther: Man Between God and the Devil'', New Haven: Yale University Press, 2006, ISBN 0-300-10313-1, 192–93.</ref> پاپا [[لاون دەیەم|لیۆنی دەیەم]] فەرمانی ئاراستەی زنجیرەیەک لە خواناسان کرد کە پسپۆڕ بوون لە «چاکسازیی لادەران» بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ لووتەر، ئەویش بە «گرنگییەکی زۆر» و وەک چۆن «دروستە».<ref>Richard Marius, ''Luther'', London: Quartet, 1975, ISBN 0-7043-3192-6, 85.</ref><ref>Papal Bull ''[[Exsurge Domine]]'', 15 June 1520.</ref> لە ماوەی سێ ساڵی دواتردا خواناسان زنجیرەیەک وتاریان دژی لووتەر بڵاوکردەوە کە کاریگەرییەکی تری نەبوو جگە لە توندبوونی لووتەر دژی پاپایەتی، کاتێک دووبارە ئاماژەی بەو پارانە کرد کە لە کارەکانی کەفارەت لە بنیاتنانی [[کاتدراڵیی قەشە پترۆس]]دا بەکار دەھێنرێن.<ref>Mullett, 68–69; Oberman, 189.</ref> لە کۆتاییدا ڕەبەنی دۆمینیکانی سێلفێستەر مازۆلینی داوایەکی یاسایی لە دژی لووتەر لەبەردەم دادگاکانی بیروباوەڕدا بە تۆمەتی لادان تۆمار کرد، بۆیە دوای قبووڵکردنی داواکارییەکە لووتەر بۆ [[ڕۆما]] بانگ کرا، بەڵام بڕیارەکە دواتر ھەموار کرایەوە، بە شێوەیەک کە دانیشتنەکانی گوێگرتن بۆ لووتەر لە ئۆگسبورگ بە سەرۆکایەتی نێردراوی پاپا کاردیناڵ کاجیتا، لە بینای پەرلەمانی ئۆگسبورگ و بە گەرەنتی ئەو بەڕێوە بچێت.<ref>Mullett, 81–82.</ref> یەکەم دانیشتن لە تشرینی یەکەمی ١٥١٨دا بەڕێوە چوو کە تێیدا لووتەر ڕای گەیاند کە پاپایەتی لە پەرتووکی پیرۆزدا ئاماژەی پێ نەکراوە، و دانیشتنەکە دوای ئەم ڕاگەیاندنە گۆڕا بۆ دەمەقاڵە، و لە تەک دانیشتنەکاندا لووتەر جەختی لەسەر ھێرشکردنە سەر پاپا دەکردەوە لەکاتێکدا ئامانجی دانیشتنەکانی گوێگرتن گفتوگۆکردن بوو لەسەر نەوەد و پێنج بابەتە تایبەتەکەی نامە بەناوبانگەکەی.<ref>Mullett, 92–95; Roland H. Bainton, ''Here I Stand: A Life of Martin Luther'', New York: Mentor, 1955, [https://www.worldcat.org/title/here-i-stand-a-life-of-martin-luther/oclc/220064892?referer=brief_results OCLC 220064892], 81. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200404130253/https://www.worldcat.org/title/here-i-stand-a-life-of-martin-luther/oclc/220064892?referer=brief_results |date=4 أبريل 2020}}</ref><ref>G. R. Elton, ''Reformation Europe: 1517–1559'', London: Collins, 1963, [https://www.worldcat.org/title/reformation-europe-1517-1599/oclc/222872115?referer=brief_results OCLC 222872115], 177. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200404130242/https://www.worldcat.org/title/reformation-europe-1517-1599/oclc/222872115?referer=brief_results |date=4 أبريل 2020}}</ref> نێردراوی پاپا نەیتوانی لووتەر لە [[ئۆگسبورگ]] دەستگیر بکات چونکە حکوومەت ئاسایشی بۆ لووتەر دەستەبەر کردبوو، ھەرچەندە ئەو ڕێنمایییانەی لە ڕۆماوە بۆ نێردراوی پاپا دەرچووبوون ئاماژەیان بە دەستگیرکردنی دەکرد لە ئەگەری ڕەتکردنەوەی گەڕانەوە لە بیروباوەڕەکانی. جگە لەوەی لووتەر شارەکەی لە شەودا و بێ ئاگادارکردنەوەی کاردیناڵەکە یان مۆڵەت وەرگرتن لێی بەجێھێشت. لە کانوونی دووەمی ١٥١٩دا، پاپایەتی نێردراوی پاپا کارڵ فۆن میڵتیزی لە [[ئاڵتنبێرگ]] لە [[سەکسۆنیا|ویلایەتی سەکسۆنیا]] دەستنیشان کرد بۆ دووبارە گوێگرتن لە لووتەر. نێردراوی پاپا خاوەن ڕێبازێکی زیاتر مەیلی بۆ ئاشتبوونەوە ھەبوو و ھەندێک سازشی بۆ لووتەر لە وردەکارییەکاندا کرد. لە مانگەکانی حوزەیران و تەممووزی ١٥١٩دا، دیبەیت لە نێوان لایەنگرانی لووتەر و لایەنگرانی نەریتی کاتۆلیکیدا ڕێکخرا، و لووتەر بە شەخسی بۆ دیبەیتەکە بانگھێشت کرا. لووتەر لەم ماوەیەدا جەختکردنەوەیەکی بوێرتر ی کردەوە کە بڕگەی «مەتتا: (١٨: ١٦)» مافی تایبەت نادات بە پاپاکان بۆ لێکدانەوەی [[پەرتووکی پیرۆز]]، و لەوێوە تانەی لە مەعسوومییەتی پاپا لە کاروباری بیروباوەڕدا دا. لە ١٥ی حوزەیرانی ١٥٢٠دا، پاپا فەرمانێکی دەرکرد کە بڕیاری دەرکردن و [[بێبەشکردنی کڵێسایی|بێبەشکردنی کڵێسایی]] لە دژی لووتەر دەدا مەگەر لە ٤١ ڕستە کە لە نووسینەکانی وەرگیرابوون پاشگەز نەبێتەوە لەوانەش نەوەد و پێنج بابەتەکە، ئەویش لە ماوەی شەست ڕۆژدا. [[یۆھان ئیک]] لە [[میسین]]، و کارڵ فۆن میڵتیز، و باڵیۆزی پاپا ھەوڵیان دا نێوەندگیری بکەن بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک؛ بەڵام لووتەر -کە لە تشرینی یەکەمدا کۆپییەکی پەرتووکەکەی «ئازادیی مەسیحی» بۆ پاپا ناردبوو- لەبەردەم خەڵکدا لە ڤیتنبێرگ لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٥٢٠ فەرمانە پاپایییەکەی سووتاند. و بابەتەکە بە دەرچوونی فەرمانی دەرکردن و بێبەشکردن لەلایەن [[پاپا لیۆنی دەیەم]] لە دژی لووتەر لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٥٢١ کۆتایی ھات.<ref name="Hillerbrand463">Brecht, Martin. (tr. Wolfgang Katenz) "Luther, Martin," in Hillerbrand, Hans J. (ed.) ''Oxford Encyclopedia of the Reformation''. New York: Oxford University Press, 1996, 2:463.</ref> == وەرگێڕانی پەرتووکی پیرۆز == [[پەڕگە:Lutherbibel.jpg|250px|وێنۆک|چەپ|چاپە ڕەسەنەکەی وەرگێڕانی لووتەر بۆ [[پەرتووکی پیرۆز]] لە ساڵی ١٥٣٤.]] لووتەر وەرگێڕانە ئەڵمانییەکەی بۆ [[پەیمانی نوێ]] لە ساڵی ١٥٢٢دا بڵاوکردەوە،<ref>Mullett, 145; Lohse, 119.</ref> پاشان ئەو و یاریدەدەرانی وەرگێڕانی [[پەیمانی کۆن]]یان لە ساڵی ١٥٣٤ تەواو کرد، بۆ ئەوەی بەوە وەرگێڕانی تەواوی پەرتووکی پیرۆز تەواو بکات. و بەردەوام بوو لەسەر خوێندنی زمانە کۆنەکان و کارکردن لەسەر سافکردنی وەرگێڕانەکە تا کۆتاییی ژیانی.<ref>Mullett, 148–50.</ref> لووتەر ڕەخنەی لێ گیرا بۆ زیادکردنی وشەی «تەنھا» لە نێوان وشەی «بڕوا» لە [[نامە بۆ ڕۆمایەکان|(ڕۆما: ٣: ٢٨)]]دا،<ref>Mullett, 148; Wilson, 185;</ref> بەڵام لووتەر درێژەی دا بە ڕەواکردنی کارەکەی چونکە ڕزگاری <small>(خەلاس)</small> تەنھا بە بڕوا -بە بۆچوونی ئەو- بیروباوەڕی بنەڕەتییە لە [[مەسیحییەت]]دا، و [[پۆڵس|قەشە پۆڵس]] دەیویست ئەم بیرۆکەیە بگەیەنێت، و لەسەر ئەوەش زیادکردنی وشەکە کارێکی پێویستە بۆ ئەوەی ناوەڕۆکی بیروباوەڕی مەسیحی لە ڕەواکردندا بە شێوەیەکی ڕوون دەربکەوێت وەک ئەوەی لووتەر دەیبینی.<ref>Lindberg, Carter. "The European Reformations: Sourcebook". Blackwell Publishing Ltd., 2000. pg. 49. Original sourcebook excerpt taken from "Luther's Works". St. Louis: Concordia/Philadelphia: Fortress Press, 1955–86. ed. Jaroslav Pelikan and Helmut T. Lehmann, vol. 35. pgs. 182, 187–189, 195.</ref> وەرگێڕانەکەی لووتەر لە سەرانسەری [[ئەڵمانیا]] بڵاو بووەوە، و گوتی کە بەتەمایە بە تەواوی تواناکانییەوە کار بکات بۆ ئەوەی دەستگەیشتن بە [[پەرتووکی پیرۆز]] بۆ ھەموو [[ئەڵمانییەکان]] ئاسان و ڕۆژانە بێت، و لابردنی ھەر بەربەستێک کە لەوانەیە کەسەکە لەبەردەم ھەندێک چەمک یان وشەدا بیبینێت. وەرگێڕانەکەی لووتەر ناوبانگێکی زۆری بەدەست ھێنا و کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر وەرگێڕانی پەرتووکی پیرۆز ھەبوو، و بووە ھۆی بەرزبوونەوەی داواکاری لەسەر بڵاوکراوەکان بە [[زمانی ئەڵمانی]]، ھەروەھا بەشدارییەکی کاریگەری کرد لە پەرەسەندنی زمان و [[وێژە]]ی ئەڵمانی؛<ref>Marius, 162.</ref> ھەندێک پێیان وایە کە بڵاوبوونەوەی لووتەری لە ناوچە جیاجیاکانی ئەڵمانیا بۆ ئەم وەرگێڕانەی دەگەڕێتەوە؛<ref>Lohse, 112–17; Wilson, 183; Bainton, Mentor edition, 258.</ref> و ئەوەی شایەنی باسە کاریگەریی ئەم وەرگێڕانەیە لەسەر وەرگێڕانەکانی تری دواتر وەک وەرگێڕانی پەرتووکی پیرۆز بۆ [[ئینگلیزی]] لە ساڵی ١٥٢٥، و پاشان وەرگێڕانی بەناوبانگی [[پاشا جەیمس]] لە دواتردا.<ref>Daniel Weissbort and Astradur Eysteinsson (eds.), ''Translation—Theory and Practice: A Historical Reader'', Oxford: Oxford University Press, 2002, ISBN 0-19-871200-6, 68.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مەسیحییەت|فەلسەفە|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Martin Luther}} [[پۆل:وەرگێڕە ئاڵمانییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٣]] [[پۆل:مردووانی ١٥٤٦]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک]] [[پۆل:دامەزرێنەرانی ئایینەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفانی یاسا]] [[پۆل:مەسیحییە نادیارەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:زانایانی ئایینی گاوری سەدەی ١٦یەمی ئەڵمانیا]] [[پۆل:پیرۆزەکانی ئەنگڵیکان]] [[پۆل:دژە جوولەکەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:عیبری مەسیحییەکان]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:قەشەکانی ڕۆمانی کاتۆلیکی لائیزکراو]] [[پۆل:وتارخوێنانی لوتەران]] [[پۆل:مارتن لۆتەر]] [[پۆل:خێزانی مارتن لۆتەر]] [[پۆل:ئەو کەسانەی نەخۆشی مێنیێریان هەیە]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی ڤیتنبێرگ]] [[پۆل:ئەو کەسانەی نەخۆشی مێنیێریان ھەیە]] [[پۆل:زانایانی دینی گاوری سەدەی ١٦یەمی ئەڵمانیا]] [[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو]] [[پۆل:دامەزرێنەرانی دینەکان]] ke0nwi74v1cddu8yncvj6obzuscdkom 1588076 1588075 2026-05-30T18:51:59Z 1silent scientist 51740 1588076 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|پیاوێکی شوێنکەوتووی ئایینە کە دەستی بە [[چاکسازیی پرۆتیستانتی|چاکسازی]] کرد|چالاکەوانەکە|مارتین لووتر کینگ جەی-ئاڕ.}}{{Databox}} '''مارتن لووتەر''' (بە [[زمانی لاتینی|لاتینی]]: ''Martin Luther'') (١٠ی ئەیلوولی ١٤٨٣ – ١٨ی شوباتی ١٥٤٦) پیاوێکی ئایینی [[ئەڵمانییەکان|ئەڵمان]] بوو، کە بە مامۆستای [[ناڕەزاکان|چاکسازان]]<ref>Plass, Ewald M. "Monasticism," in What Luther Says: An Anthology. St. Louis: Concordia Publishing House, 1959, 2:964.</ref> و نوێکاریکردن دادەنرێت لە [[مەسیحییەت|ئایینی مەسیحی]]دا. لە یاسا خوێندوویەتی دواتر لە ژیانی زانستی دورکەوتووەتەوە و بووەتە [[ڕەبەن]] لە [[دێر]]ێک لە ساڵی (١٥٠٠ز) جەختی لەسەر ئەوە دەکردەوە کە ڕزگاربوون بە ھۆی باوەڕەوەیە و بە دەروازەیەکی دانا بۆ ڕزگاربوونی مرۆڤ و چوونە بەھەشت (واتا مرۆڤ لە خوا نزیک دەبێتەوە و بە باوەڕبوونی لە دڵەوە بە خوا نەک بەو کارانەی کە [[کڵێسا]] لەسەری دەیسەپێنێت)، لووتەر ھێرشی دەکردە سەر ئەو بۆچوونانەی کە کڵێسا ([[پاپا]]) لە توانای دا ھەیە بڕوانامەی لێخۆشبوون بۆ گوناھەکانی [[مرۆڤ]] دەربکات بەرامبەر پەخشینی سامان و موڵک بۆ کڵێسا، ئەم بڕوانامانەش ناسراون بە [[مۆرکردنەکانی لێ خۆش بوون]]، ھەروەھا ڕای دەگەیاند کە [[پەرتووکی پیرۆز]] سەرچاوەی سەرەکی ئایینی [[مەسیحییەت|مەسیحییەتە]]، داواشی کرد دەبێت پیاوانی کڵێسا بکەونە ژێر دەسەڵاتی مەدەنی ھەروەھا ڕێگەدانی [[قەشە]] بۆ ژن ھێنان. لووتر بەردەوام بوو لە بیروڕاکانی و بڵاوی دەکردنەوە تا وای لێھات لایەنگرانی زۆر بوو، ناوی لە کۆمەلەکەی نا [[ناڕەزاکان]] [[ناڕەزاکان|(پرۆستانت)]] بیروڕا نوێیەکەی لە بەشی باکوری ئەورووپا بڵاو بۆوە. ھەروەھا [[ئینجیل]]ی وەڕگێڕا بۆ سەر [[زمانی ئەڵمانی]] تا وای لێھات بانگەوازەکانی بۆ چاککردنی کڵێسە بۆچونێکی نەتەوەیی وەرگرت و کڵێسەی دابەشکرد بۆ دوو بەش کە [[ناڕەزاکان|(پرۆستانت)]]ـی لێ بوەوە. == ژیان == === منداڵی و خوێندن === [[پەڕگە:Hans and Margarethe Luther, by Lucas Cranach the Elder.jpg|وێنۆک|ڕاست|ھانز و مارگرێت لووتەر، دایک و باوکی مارتن.]] مارتن لووتەر وەک کوڕە گەورەی ھانز لۆدەر و مارگرێت نێی ییندمان لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٤٨٣ لە [[ئایسلێبن]] لە [[ئەڵمانیا]]ی ئێستادا لەدایک بووە،<ref name=Marty1>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 1.</ref> کە بەشێک بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز]] وەک منداڵێکی کاتۆلیکی ڕۆمانی، و بەیانی ڕۆژی دوای لەدایکبوونی لە جەژنی قەشە مارتن [[خاچەکوتە|خاچەکوتە]] کرا. خێزانەکەی لە ساڵی ١٤٨٤ بۆ مانسفیڵد گواستیانەوە، کە باوکی لەوێ کانەمسێکی بەکرێ گرت و وەک یەکێک لە چوار نوێنەرەکەی شارەکە لە ئەنجومەنی خۆجێیی کاری دەکرد. چەند برا و خوشکێکی ھەبوو، نزیکترینیان لە مارتن براکەی جاکووب بوو.<ref name="Brecht3">{{Ill-WD2|Brecht, Martin|id=Q1903496}}. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:3–5.</ref><ref name=Marty3>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 3.</ref> ھانز لووتەر بە تەماح ناسرابوو ھەروەھا ئارەزووی دەکرد مارتنی کوڕە گەورەی ببێتە [[پارێزەر]]؛ و بۆ ئەم مەبەستە ناردی بۆ یەکێک لە خوێندنگە لاتینییەکان لە [[مانسفیڵد]]، پاشان بۆ [[ماگدێبوورگ]] لە ساڵی ١٤٩٧، لەوێ پەیوەندی بە [[خوێندنگە]]یەکەوە کرد کە لەلایەن کۆمەڵێک ڕەبەنەوە لەسەر بنەماکانی ژیانی ھاوبەش بەڕێوە دەبرا، و لە کۆتاییدا بۆ ئایزێنباخ لە ساڵی ١٤٩٨.<ref name="RuppEB">{{Ill-WD2|Rupp, Ernst Gordon|id=Q5393145}}. "Martin Luther," ''Encyclopædia Britannica'', accessed 2006.</ref> خاڵی ھاوبەشی نێوان ھەر سێ خوێندنگەکە پشتبەستن بوو بە شێوەیەکی چڕ بەوەی پێی دەگوترا «سێ ھونەرەکە» واتا [[ڕێزمان]] و [[ڕەوانبێژی]] و [[ژیربێژی]]. لە ساڵی ١٥٠١ کاتێک لووتەر لە تەمەنی نۆزدە ساڵیدا بوو چووە [[زانکۆی ئێرفوورت]] کە دواتر وەک [[مەیخانە]]یەک و خانەی لەشفرۆشی وەسفی کرد.<ref name=Marty2>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, pp. 2–3.</ref><ref name=Marty4>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 4.</ref> سیستمە فێرکارییەکە چڕ بوو، لووتەر وەک ڕۆژێکی تاقەتپڕوکێنی فێربوونی لەبەرکردن وەسفی کرد، و زۆربەی کات لەگەڵ ڕاھێنانی ڕۆحی بوو.<ref name=Marty5>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 5.</ref> لووتەر لەو زانکۆیەدا بڕوانامەی [[ماجستێر]]ی لە ساڵی ١٥٠٥ بەدەست ھێنا. [[پەڕگە:Portrait of Martin Luther as an Augustinian Monk.jpg|وێنۆک|180px|لووتەر لە ڕەبەنایەتی ئۆگۆستینی.]] بەپێی ئارەزووی باوکی، لووتەر لە ساڵی ١٥٠٥ چووە [[کۆلێژی یاسا]] لە ئێرفوورت، بەڵام دوای ماوەیەکی کورت دەستی لە خوێندن کێشایەوە و وای دەبینی کە [[یاسا]] گوزارشت لە نادڵنیایی دەکات و ڕووی لە [[خواناسی]] و [[فەلسەفە]] کرد، و گرنگییەکی تایبەتی بە [[ئەرستۆ|ئەرستۆ]] و چەند فەیلەسووفێکی سەدەکانی ناوین وەک گابریێل بیال دا،<ref name=Marty5/> کە کاریگەرییان لەسەر بیری خواناسی ھەبوو بەتایبەتی لە ڕووی جەختکردنەوە لەسەر بەکارھێنانی ژیر لە ئاییندا بێ ئەوەی بەرزتر بێت لە «خودای خۆشەویست» کە ڕۆڵێکی سەرەکی لە بیری خواناسی لووتەردا دەگێڕا،<ref name=Marty6>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 6.</ref> لەگەڵ باوەڕەکەی بەوەی کە مرۆڤەکان ناتوانن ھیچ شتێک دەربارەی خودا فێر ببن تەنھا لە ڕێگەی سرووشی خوداییەوە نەبێت، بۆیە [[پەرتووکی پیرۆز]] گرنگییەکی زۆری بۆ ئەو پەیدا کرد.<ref name=Marty6/> لووتەر بڕیاری دا بچێتە ناو ڕەبەنایەتییەوە، و ئەم بڕیارەی دواتر بۆ ڕووداوێک گەڕاندەوە کە لە ٢ی تەممووزی ١٥٠٥ بۆی ڕوو دا، کاتێک ھەورەبروسکەیەک لە نزیکی کەوتەوە لە کاتی [[زریان]]ێکی بروسکەداردا کاتێک لەسەر پشتی ئەسپەکەی بوو لە گەڕانەوەی بۆ زانکۆ لە ماڵی کەسوکاری، بۆیە ھاواری کرد و ڕای گەیاند ئەگەر ڕزگاری بێت دەبێتە ڕەبەن، بە بەڵێنی ئەوەی کە پەیمانەکە ھەڵنەوەشێنێتەوە ھەرچییەک بێت.<ref name=Brecht48>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:48.</ref> لەوانەیە مردنی دوو لە ھاوڕێکانی و ئەو خەمەی بەھۆی ئەوەوە تووشی بوو کاریگەری ھەبووبێت لەسەر چوونی بۆ ناو ڕیزەکانی ڕەبەنایەتی. لە ١٧ی تەممووزی ١٥٠٥<ref>Schwiebert, E.G. ''Luther and His Times''. St. Louis: Concordia Publishing House, 1950, 136.</ref> کۆلێژی یاسای بەجێھێشت، و پەرتووکەکانی خوێندنی فرۆشت، و چووە ناو [[دێر]]ی ڕەبەنایەتی ئۆگۆستینی، و باوکی تووڕەیی خۆی لە بەرامبەر ڕەفتاری کوڕەکەی دەربڕی، بەھۆی ئەوەی بە بەفیڕۆدانی خوێندنی لووتەری دەزانی.<ref name=Marty7>[[مارتن إميل مارتي|مارتن إي. مارتي]]. ''Martin Luther''. Viking Penguin, 2004, p. 7.</ref> === ڕەبەنایەتی و ژیانی ئەکادیمی === لە ماوەی ژیانی ڕەبەنایەتیدا، لووتەر بەشێکی زۆری ڕۆژەکەی بۆ [[ڕۆژووی]] درێژخایەن و تێڕامان و [[نوێژ]]، و حەج و دانپێدانانی بەردەوام تەرخان کرد.<ref name=Bainton40>Bainton, Roland. ''Here I Stand: a Life of Martin Luther''. New York: Penguin, 1995, 40–42.</ref> و دواتر ئەم قۆناغەی ژیانی وەک قۆناغێکی بێئومێدییەکی ڕۆحی قووڵ وەسف کرد، و گوتی کە پەیوەندی لەگەڵ [[مەسیح]]ی دڵنەواکەر لەدەست داوە، کە گۆڕابوو بۆ زیندانیکەر و چەوسێنەری ھەژاران، لە سایەی نەبوونی دادپەروەری و ئەو ستەمەی لەو سەردەمە لە [[ئەڵمانیا]] ھەبوو.<ref name=Kittelson53>Kittelson, James. ''Luther The Reformer''. Minneapolis: Augsburg Fortress Publishing House, 1986), 53.</ref><ref name=Kittelson79>Kittelson, James. ''Luther The Reformer''. Minneapolis: Augsburg Fortress Publishing House, 1986, 79.</ref> دواتر یۆھان فۆن ستایبیتز -سەرۆکی ڕەبەنایەتی- بڕیاری دا کە لووتەر پێویستی بە کارە بۆ ئەوەی لە تێڕامانی زۆر دووری بخاتەوە، و فەرمانی پێ کرد کە بەردەوام بێت لە کارە ئەکادیمییەکان؛ و لەسەر ئەم بنەمایە لە ساڵی ١٥٠٧ وەک مامۆستای قەشایەتی دەستنیشان کرا، و لە ساڵی ١٥٠٨ دەستی کرد بە وانەگوتنەوەی خواناسی لە [[زانکۆی مارتن لووتەر لە ھالە و ڤیتنبێرگ|زانکۆی ڤیتنبێرگ]]،<ref name=Bainton44>Bainton, Roland. ''Here I Stand: a Life of Martin Luther''. New York: Penguin, 1995, 44–45.</ref> پاشان بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی لە خوێندنەکانی [[پەرتووکی پیرۆز]] لە ٩ی ئازاری ١٥٠٨ بەدەست ھێنا، و بڕوانامەیەکی تری بەکالۆریۆس لە ساڵی ١٥٠٩،<ref name=Brecht93>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:93.</ref> و لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ١٥١٢ بڕوانامەی [[دکتۆرا]]ی لە بنەماکانی [[ئایین]] بەدەست ھێنا، و لە کۆتاییدا لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٥١٢ دکتۆرای لە [[پەرتووکی پیرۆز]] بەدەست ھێنا، و گەڕایەوە بۆ [[زانکۆی ڤیتنبێرگ]] کە بەشێکی زۆری ژیانی لێ بەسەر برد.<ref name=Brecht12>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:12–27.</ref> == سەرەتاکانی چاکسازی == [[پەڕگە:Wittenberg Thesentuer Schlosskirche.JPG|200px|وێنۆک|چەپ|دەرگای کڵێسای ھەموو پیرۆزان لە ڤیتنبێرگ، کە لووتەر لەسەر دەرگاکەی بڵاوکراوە نەوەد و پێنج بابەتەکەی لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٥١٧ ھەڵواسی، کە بووە سەرەتای [[چاکسازیی پرۆتێستانتی|چاکسازیی ئایینی]].]] لە ساڵی ١٥١٦دا [[یۆھان تیتسل]] -ڕەبەنی دۆمینیکانی و نوێنەری تایبەتی [[پاپا]] بۆ [[ئەڵمانیا]] بۆ فرۆشتنی [[بڕوانامەی لێخۆشبوون|بڕوانامەکانی لێخۆشبوون]]- نێردرا بە مەبەستی کۆکردنەوەی پارەی پێویست بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی [[کاتدراڵیی قەشە پترۆس]] لە [[ڕۆما]].<ref>"[[یۆھان تیتسل]]،" ''Encyclopædia Britannica'', 2007.</ref> [[خواناسی]]ی کاتۆلیکی ڕۆمانی پێی وابوو کە تەنھا [[بڕوا]] -یان تەنھا تەوبە- بەس نییە بۆ چارەسەر و لێخۆشبوونی گوناھ، بەڵکو دەبێت لەگەڵ کارە چاکەکاندا بێت وەک کارە خێرخوازییەکان و لەوانەش بەخشینی پارە بە کڵێسا.<ref>(Trent, l. c., can. xii: "Si quis dixerit, fidem justificantem nihil aliud esse quam fiduciam divinae misericordiae, peccata remittentis propter Christum, vel eam fiduciam solam esse, qua justificamur, a.s.")</ref> لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٥١٧ لووتەر بۆ مەترانەکەی [[ئەلبێرت فۆن براندنبێرگ|ئەلبێرت ماینزی]] نووسی وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە فرۆشتنی بڕوانامەکانی لێخۆشبوون، و پێی وابوو کە تەنھا بڕوا بەسە بۆ بەدەستھێنانی ڕەواکردن،<ref>(cf. Trent, Sess. VI, cap. iv, xiv)</ref> لووتەر لەگەڵ نامەکەیدا کۆپییەکی یەکێک لە پەرتووکەکانی ھاوپێچ کرد کە بە ناوی نەوەد و پێنج تێز یان بابەتەکە ناسرابوو، کە تێیدا ڕای گەیاند کە بە ھیچ شێوەیەک مەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی [[کڵێسا]] یان پاپایەتی نییە،<ref name=HillerbrandIndulgences>Hillerbrand, Hans J. "Martin Luther: Indulgences and salvation," ''Encyclopædia Britannica'', 2007.</ref> بەڵام نامەکان و دیبەیتەکان لەو ماوەیەدا و شێوازی نووسینەکە جۆرێک لە ئاڵنگاری تێدا دەبینرێت لە زۆرێک لە تێزەکاندا بەتایبەتی نامەی ٨٦، کە تێیدا پرسیاری کرد: «''بۆچی پاپا دەیەوێت بازلیکی قەشە پترۆس بە پارەی ھەژاران بنیاد بنێت لەبری پارەی خۆی یان پارەی تایبەتی ڤاتیکان؟''».<ref name=HillerbrandIndulgences/> لووتەر ھەروەھا ناڕەزایەتی دەربڕی بەرامبەر بە دەستەواژەیەک کە دراوەتە پاڵ نێردراوی پاپا یۆھان تیتسل کە دەڵێت ھەر کە دراوەکە لە بنی سندووقەکەدا دەنگی ھات، ئەوا گیانەکان لە ئازار ڕزگاریان دەبێت، ھەرچەندە ئەو دەستەواژەیە بە دڵنیایی نەسەلمێنراوە کە بۆ تیتسل بێت.<ref>Thesis 55 of Tetzel's ''One Hundred and Six Theses''. These "Anti-theses" were a reply to Luther’s ''[[نەوەد و پێنج تێزەکە]]'' and were drawn up by Tetzel’s friend and former Professor, [[Konrad Wimpina]]. Theses 55 & 56 (responding to Luther's 27th Theses) read: "For a soul to fly out, is for it to obtain the vision of God, which can be ''hindered by no interruption'', therefore he errs who says that the soul ''cannot fly out'' before the coin can jingle in the bottom of the chest." In, ''The reformation in Germany'', [[Henry Clay Vedder]], 1914, Macmillon Company, p. 405. [http://books.google.com/books?id=JQ4QAAAAIAAJ&pg=PA405&dq=%22For+a+soul+to+fly+out,+is+for+it+to+obtain+the+vision+of+God%22&hl=en&ei=1nAnTeHnNcOblgfCmPHeAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCMQ6AEwAA#v=onepage&q=%22For%20a%20soul%20to%20fly%20out,%20is%20for%20it%20to%20obtain%20the%20vision%20of%20God%22&f=false] ''Animam purgatam evolare, est eam visione dei potiri, quod nulla potest intercapedine impediri. Quisquis ergo dicit, non citius posse animam volare, quam in fundo cistae denarius possit tinnire, errat''. In: ''D. Martini Lutheri, Opera Latina: Varii Argumenti'', 1865, Henricus Schmidt, ed., Heyder and Zimmer, [[فرانكفورت]] & Erlangen, vol. 1, p. 300. ([[طباعة عند طلب]] edition: [[Nabu Press]], 2010, ISBN 1-142-40551-6 ISBN 978-1-142-40551-9). [http://books.google.com/books?id=s633jfx_uEUC&pg=PA300&dq=%22Quisquis+ergo+dicit,+non+citius+posse%22&hl=en&ei=Dx4kTfLZKcH58AaOx8TTAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDoQ6AEwAw#v=onepage&q=%22Quisquis%20ergo%20dicit,%20non%20citius%20posse%22&f=false] See also: {{CathEncy |wstitle=Johann Tetzel}} {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=نسخة مؤرشفة|سەردێڕ=https://books.google.com/books?id=JQ4QAAAAIAAJ&pg=PA405&dq=%22For+a+soul+to+fly+out%2C+is+for+it+to+obtain+the+vision+of+God%22&hl=en&ei=1nAnTeHnNcOblgfCmPHeAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCMQ6AEwAA|تاريخ الوصول=24 سبتمبر 2020|مسار أرشيف=https://web.archive.org/web/20170123102506/https://books.google.com/books?id=JQ4QAAAAIAAJ&pg=PA405&dq=%22For+a+soul+to+fly+out%2C+is+for+it+to+obtain+the+vision+of+God%22&hl=en&ei=1nAnTeHnNcOblgfCmPHeAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCMQ6AEwAA|تاريخ أرشيف=23 يناير 2017|حالة المسار=bot: unknown}}</ref> بیری خواناسی لووتەر جەختی لەسەر ئەوە دەکردەوە کە خودا لێخۆشبوون دەبەخشێت بەبێ گوێدانە ھیچ کارێکی چاک، و لێخۆشبوون لە ھەر کارێکی کەفارەت یان سزایەکی پەیوەندیدار بەوەوە ڕزگار دەکات، و پێی وابوو کە نابێت شوێنکەوتووانی مەسیح جۆرە «دەستەبەرییە درۆینانە»ی پەیوەست بە کاری چاک قبووڵ بکەن. لە کانوونی دووەمی ١٥١٨دا گرووپێک لە ھاوڕێکانی لووتەر نەوەد و پێنج تێزەکەیان لە لاتینییەوە بۆ ئەڵمانی وەرگێڕا، و چاپ کرا و پاشان لەسەر ئاستێکی فراوان دابەش کرا،<ref name=Brecht204>Brecht, Martin. ''Martin Luther''. tr. James L. Schaaf, Philadelphia: Fortress Press, 1985–93, 1:204–205.</ref> ئەمەش وای کرد ببێتە یەکێک لە یەکەم بڵاوترین پەرتووکەکان لە مێژوودا، چونکە لە ماوەی دوو ھەفتەدا لە ناوچە جیاجیاکانی ئەڵمانیا بڵاو بووەوە، و لە ماوەی دوو مانگدا لە ھەموو ئەورووپا؛ و لە ساڵی ١٥١٩دا لە فەڕەنسا و ئینگلتەرا و ئیتاڵیا ناوبانگی دەرکرد، و لە ڤیتنبێرگ خوێندکاران کۆبوونەوە بۆ بیستنی ئامۆژگاری و بیرۆکەکانی لووتەر کە تێیدا -دوای نەوەد و پێنج بابەتەکە- نامیلکەی بڵاوکردەوە کە وەک شرۆڤەیەک بوون بۆ [[نامە بۆ گالاتیا|نامەی گالاتیا]] و [[زەبوور|سەفەری زەبوورەکان]]؛<ref>Spitz, Lewis W. ''The Renaissance and Reformation Movements'', St. Louis: Concordia Publishing House, 1987, 338.</ref> ئەمە یەکەم بەشی شایەتیدانی لووتەر و کارە بەرھەمھێنەرەکانی بوو کە لای خۆیانەوە پێشوازییەکی زۆریان لێ کرا؛ و سێ بەناوبانگترین بەرھەمی ئەو لە ساڵی ١٥٢٠ بڵاوکرانەوە، ئەوانیش: ''بەرزەپێی مەسیحی و نەتەوەی ئەڵمانی'' و ''دیلێتی بابل بۆ کڵێسا'' و ''ئازادیی مەسیحی''. === تەنھا بە بڕوا === لە نێوان ساڵانی ١٥١٠–١٥٢٠دا لووتەر دەربارەی [[زەبوور|پەرتووکی زەبوورەکان]]، و [[نامە بۆ ڕۆمانییەکان|نامەی ڕۆمانییەکان]]، و [[نامە بۆ عیبرانییەکان|نامەی عیبرانییەکان]]، و [[نامە بۆ گالاتیا|نامەی گالاتیا]] نووسی و وانەی گوتەوە؛ ھەروەھا لێکۆڵینەوەی لەم بەشانە کرد و باسی لە بەکارھێنانی زاراوەی تایبەت کرد وەک «چاکە» و «کەفارەت» بە شێوازێکی نوێ جیاواز لەوەی لە کڵێسای کاتۆلیکیدا باو بوو. لە ئەنجامی ئەم لێکۆڵینەوانەی بەو ئەنجامە گەیشت کە گەندەڵی گەیشتووەتە شێوازە فەرمییەکانی [[کڵێسا]] لە خوێندنی پەرتووکە پیرۆزەکاندا، و لە ئەنجامدا ئەو تێڕوانینەیان لەدەست داوە کە بە بەشێک لە ڕاستییە سەرەکییەکانی [[مەسیحییەت]]ی دەزانی. گرنگترین شت بۆ لووتەر بیروباوەڕی ڕەواکردن بوو -واتا لێخۆشبوونی گوناھەکان لەلایەن خوداوە و ڕەواکردنی مرۆڤ لەبەردەمیدا- لووتەر بەرگری لەوە کرد کە ڕەواکردن تەنھا بە بەزەیی خودا دەبێت، و پێویست بە ھیچ کارێکی کەفارەت ناکات کە لەگەڵ یان دوای کردەی تەوبە بێت بۆ بەدەستھێنانی لێخۆشبوون.<ref name=Wriedt>Wriedt, Markus. "Luther's Theology," in ''The Cambridge Companion to Luther''. New York: Cambridge University Press, 2003, 88–94.</ref> لووتەر دەستی کرد بە وانەگوتنەوەی ئەم بیروباوەڕە و بە یەکێک لە بەردەکانی بڕوا دای دەنا، و نووسیوویەتی کە ئەوە بابەتی سەرەکی ھەموو بیروباوەڕی مەسیحییە، کە لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت ھۆکارەکانی پارێزگاری تێبگەین. <ref>Bouman, Herbert J. A. [https://www.psychicblaze.com/articles/dorman-luther.shtml "The Doctrine of Justification in the Lutheran Confessions"], ''Concordia Theological Monthly'', 26 November 1955, No. 11:801. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170522161159/http://www.quodlibet.net:80/articles/dorman-luther.shtml |date=22 مايو 2017}}</ref> گەورەترین کاری لووتەر کە باسی بیروباوەڕی ڕەواکردن بە تەنھا بە بڕوا دەکات، پەرتووکەکەیەتی بە ناوی «کۆیلایەتیی ویست» کە لە ساڵی ١٥٢٥ بڵاوکرایەوە و وەڵامێک بوو بۆ پەرتووکی ڕەبەن [[ئیراسموس|ئیرازموس]]ی ساڵی ١٥٢٤ سەبارەت بە ویستی ئازاد. لووتەر بۆ پشتگیریکردنی ھەڵوێستی خۆی پشتی بە [[نامە بۆ ئەفسەسییەکان|نامەی قەشە پۆڵس بۆ ئەفسەس]] (٨: ٢–١٠) بەست بۆ ئەوەی بیسەلمێنێت ئەو کارە چاکانەی بڕواداران ئەنجامی دەدەن بەشدار نین لە کردەی ڕەواکردندا، کەواتە ڕەواکردن لە خوداوە دادەبەزێت بەبێ ھیچ کارێکی بەشداری لەلایەن مرۆڤەوە، ئەویش لە ڕێگەی [[لەخاچدانی عیسا|سڕی فیداکارییەوە]]؛ چونکە سڕی فیداکاری -بە بۆچوونی لووتەر- تەنھا چاکە نابەخشێت، بەڵکو خودی چاکەکەیە.<ref>Dorman, Ted M., "[https://www.psychicblaze.com/articles/dorman-luther.shtml Justification as Healing: The Little-Known Luther"], ''Quodlibet Journal'': Volume 2 Number 3, Summer 2000. Retrieved 13 July 2007. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170522161159/http://www.quodlibet.net:80/articles/dorman-luther.shtml |date=22 مايو 2017}}</ref> لووتەر نووسیوویەتی کە ڕەواکردن و لێخۆشبوون دیارین لەلایەن خوداوە، و لە ڕێگەی بڕواوە ھەستی کردووە کە ئەو «کەسێکە لە نوێوە لەدایکبووە»، و دۆزینەوەی «چاکەی خودا» کەمتر نییە لە دڵخۆشیی چوونە بەھەشت، و کەسی ڕەواکراو بە بڕوا دەژی و بە کاری چاک وەک بەرھەمێک پشتگیری لێ دەکات بەبێ ئەوەی بەشێک بێت لە پێکھاتەی پرۆسەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=155| عنوان=Justification by Faith: The Lutheran-Catholic Convergence| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20170629021911/http://www.religion-online.org/showarticle.asp?title=155 | تاريخ أرشيف = 29 يونيو 2017 |حالة المسار=dead}}</ref> لە وتەکانی لووتەر لەسەر ئەم بابەتە:<ref>Luther, Martin. "The Smalcald Articles," in ''Concordia: The Lutheran Confessions''. Saint Louis: Concordia Publishing House, 2005, 289, Part two, Article 1.</ref> : بە مردنی [[عیسا|مەسیح]] لەپێناو گوناھەکانمان بۆ یەکجار ڕەوا کراین (ڕۆما ٣: ٢٤–٢٥)، و تەنھا ئەو [[بەرخی خودا|بەرخی خودایە کە گوناھی جیھانی ھەڵگرتووە]] (یۆحنا ١: ٢٩) و پەروەردگار تاوانی ھەموومانی خستووەتە سەر ئەو (ئەشەعیا ٦: ٥٣)، ھەمووان گوناھبار بوون، و خودا ڕەوای کردن و لێیان خۆش بوو بێ گوێدانە کارە پێشووەکانیان و جیاوازییەکانیان (ڕۆما ٣: ٢٣–٢٥)، کە ئەوەش شتێکی پێویستە و دەبێت جێگەی بڕوا بێت. دەتوانرێت ڕەواکردن یان لێخۆشبوون بەدەست بھێنرێت لەلایەن ھەر یاسایەک یان کارێکی چاک، چونکە ڕەواکردن دیارییە بۆ بڕوادار کە کارە چاکەکان بەرھەم دەھێنێت. === ململانێ لەگەڵ پاپایەتی === [[پەڕگە:Pope-leo10.jpg|200px|وێنۆک|ڕاست|پاپا [[لاون دەیەم|لیۆنی دەیەم]]، کارێکی [[ڕافایل|ڕافایل]].]] مەترانی ماینز و ماگدێبوورگ وەڵامی نامەکەی لووتەریان نەدایەوە کە تێیدا نەوەد و پێنج بابەتە تایبەتەکەی خۆی خستبووە ڕوو، و قەناعەتی خۆی دەربڕی کە ئەمانە داھێنراو و لادانن، و ئاگادارییەکی بۆ [[ڕۆما]] لەو بارەیەوە نارد.<ref>Michael A. Mullett, ''Martin Luther'', London: Routledge, 2004, ISBN 978-0-415-26168-5, 78; Oberman, Heiko, ''Luther: Man Between God and the Devil'', New Haven: Yale University Press, 2006, ISBN 0-300-10313-1, 192–93.</ref> پاپا [[لاون دەیەم|لیۆنی دەیەم]] فەرمانی ئاراستەی زنجیرەیەک لە خواناسان کرد کە پسپۆڕ بوون لە «چاکسازیی لادەران» بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ لووتەر، ئەویش بە «گرنگییەکی زۆر» و وەک چۆن «دروستە».<ref>Richard Marius, ''Luther'', London: Quartet, 1975, ISBN 0-7043-3192-6, 85.</ref><ref>Papal Bull ''[[Exsurge Domine]]'', 15 June 1520.</ref> لە ماوەی سێ ساڵی دواتردا خواناسان زنجیرەیەک وتاریان دژی لووتەر بڵاوکردەوە کە کاریگەرییەکی تری نەبوو جگە لە توندبوونی لووتەر دژی پاپایەتی، کاتێک دووبارە ئاماژەی بەو پارانە کرد کە لە کارەکانی کەفارەت لە بنیاتنانی [[کاتدراڵیی قەشە پترۆس]]دا بەکار دەھێنرێن.<ref>Mullett, 68–69; Oberman, 189.</ref> لە کۆتاییدا ڕەبەنی دۆمینیکانی سێلفێستەر مازۆلینی داوایەکی یاسایی لە دژی لووتەر لەبەردەم دادگاکانی بیروباوەڕدا بە تۆمەتی لادان تۆمار کرد، بۆیە دوای قبووڵکردنی داواکارییەکە لووتەر بۆ [[ڕۆما]] بانگ کرا، بەڵام بڕیارەکە دواتر ھەموار کرایەوە، بە شێوەیەک کە دانیشتنەکانی گوێگرتن بۆ لووتەر لە ئۆگسبورگ بە سەرۆکایەتی نێردراوی پاپا کاردیناڵ کاجیتا، لە بینای پەرلەمانی ئۆگسبورگ و بە گەرەنتی ئەو بەڕێوە بچێت.<ref>Mullett, 81–82.</ref> یەکەم دانیشتن لە تشرینی یەکەمی ١٥١٨دا بەڕێوە چوو کە تێیدا لووتەر ڕای گەیاند کە پاپایەتی لە پەرتووکی پیرۆزدا ئاماژەی پێ نەکراوە، و دانیشتنەکە دوای ئەم ڕاگەیاندنە گۆڕا بۆ دەمەقاڵە، و لە تەک دانیشتنەکاندا لووتەر جەختی لەسەر ھێرشکردنە سەر پاپا دەکردەوە لەکاتێکدا ئامانجی دانیشتنەکانی گوێگرتن گفتوگۆکردن بوو لەسەر نەوەد و پێنج بابەتە تایبەتەکەی نامە بەناوبانگەکەی.<ref>Mullett, 92–95; Roland H. Bainton, ''Here I Stand: A Life of Martin Luther'', New York: Mentor, 1955, [https://www.worldcat.org/title/here-i-stand-a-life-of-martin-luther/oclc/220064892?referer=brief_results OCLC 220064892], 81. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200404130253/https://www.worldcat.org/title/here-i-stand-a-life-of-martin-luther/oclc/220064892?referer=brief_results |date=4 أبريل 2020}}</ref><ref>G. R. Elton, ''Reformation Europe: 1517–1559'', London: Collins, 1963, [https://www.worldcat.org/title/reformation-europe-1517-1599/oclc/222872115?referer=brief_results OCLC 222872115], 177. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200404130242/https://www.worldcat.org/title/reformation-europe-1517-1599/oclc/222872115?referer=brief_results |date=4 أبريل 2020}}</ref> نێردراوی پاپا نەیتوانی لووتەر لە [[ئۆگسبورگ]] دەستگیر بکات چونکە حکوومەت ئاسایشی بۆ لووتەر دەستەبەر کردبوو، ھەرچەندە ئەو ڕێنمایییانەی لە ڕۆماوە بۆ نێردراوی پاپا دەرچووبوون ئاماژەیان بە دەستگیرکردنی دەکرد لە ئەگەری ڕەتکردنەوەی گەڕانەوە لە بیروباوەڕەکانی. جگە لەوەی لووتەر شارەکەی لە شەودا و بێ ئاگادارکردنەوەی کاردیناڵەکە یان مۆڵەت وەرگرتن لێی بەجێھێشت. لە کانوونی دووەمی ١٥١٩دا، پاپایەتی نێردراوی پاپا کارڵ فۆن میڵتیزی لە [[ئاڵتنبێرگ]] لە [[سەکسۆنیا|ویلایەتی سەکسۆنیا]] دەستنیشان کرد بۆ دووبارە گوێگرتن لە لووتەر. نێردراوی پاپا خاوەن ڕێبازێکی زیاتر مەیلی بۆ ئاشتبوونەوە ھەبوو و ھەندێک سازشی بۆ لووتەر لە وردەکارییەکاندا کرد. لە مانگەکانی حوزەیران و تەممووزی ١٥١٩دا، دیبەیت لە نێوان لایەنگرانی لووتەر و لایەنگرانی نەریتی کاتۆلیکیدا ڕێکخرا، و لووتەر بە شەخسی بۆ دیبەیتەکە بانگھێشت کرا. لووتەر لەم ماوەیەدا جەختکردنەوەیەکی بوێرتر ی کردەوە کە بڕگەی «مەتتا: (١٨: ١٦)» مافی تایبەت نادات بە پاپاکان بۆ لێکدانەوەی [[پەرتووکی پیرۆز]]، و لەوێوە تانەی لە مەعسوومییەتی پاپا لە کاروباری بیروباوەڕدا دا. لە ١٥ی حوزەیرانی ١٥٢٠دا، پاپا فەرمانێکی دەرکرد کە بڕیاری دەرکردن و [[بێبەشکردنی کڵێسایی|بێبەشکردنی کڵێسایی]] لە دژی لووتەر دەدا مەگەر لە ٤١ ڕستە کە لە نووسینەکانی وەرگیرابوون پاشگەز نەبێتەوە لەوانەش نەوەد و پێنج بابەتەکە، ئەویش لە ماوەی شەست ڕۆژدا. [[یۆھان ئیک]] لە [[میسین]]، و کارڵ فۆن میڵتیز، و باڵیۆزی پاپا ھەوڵیان دا نێوەندگیری بکەن بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک؛ بەڵام لووتەر -کە لە تشرینی یەکەمدا کۆپییەکی پەرتووکەکەی «ئازادیی مەسیحی» بۆ پاپا ناردبوو- لەبەردەم خەڵکدا لە ڤیتنبێرگ لە ١٠ی کانوونی یەکەمی ١٥٢٠ فەرمانە پاپایییەکەی سووتاند. و بابەتەکە بە دەرچوونی فەرمانی دەرکردن و بێبەشکردن لەلایەن [[پاپا لیۆنی دەیەم]] لە دژی لووتەر لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٥٢١ کۆتایی ھات.<ref name="Hillerbrand463">Brecht, Martin. (tr. Wolfgang Katenz) "Luther, Martin," in Hillerbrand, Hans J. (ed.) ''Oxford Encyclopedia of the Reformation''. New York: Oxford University Press, 1996, 2:463.</ref> == وەرگێڕانی پەرتووکی پیرۆز == [[پەڕگە:Lutherbibel.jpg|250px|وێنۆک|چەپ|چاپە ڕەسەنەکەی وەرگێڕانی لووتەر بۆ [[پەرتووکی پیرۆز]] لە ساڵی ١٥٣٤.]] لووتەر وەرگێڕانە ئەڵمانییەکەی بۆ [[پەیمانی نوێ]] لە ساڵی ١٥٢٢دا بڵاوکردەوە،<ref>Mullett, 145; Lohse, 119.</ref> پاشان ئەو و یاریدەدەرانی وەرگێڕانی [[پەیمانی کۆن]]یان لە ساڵی ١٥٣٤ تەواو کرد، بۆ ئەوەی بەوە وەرگێڕانی تەواوی پەرتووکی پیرۆز تەواو بکات. و بەردەوام بوو لەسەر خوێندنی زمانە کۆنەکان و کارکردن لەسەر سافکردنی وەرگێڕانەکە تا کۆتاییی ژیانی.<ref>Mullett, 148–50.</ref> لووتەر ڕەخنەی لێ گیرا بۆ زیادکردنی وشەی «تەنھا» لە نێوان وشەی «بڕوا» لە [[نامە بۆ ڕۆمایەکان|(ڕۆما: ٣: ٢٨)]]دا،<ref>Mullett, 148; Wilson, 185;</ref> بەڵام لووتەر درێژەی دا بە ڕەواکردنی کارەکەی چونکە ڕزگاری <small>(خەلاس)</small> تەنھا بە بڕوا -بە بۆچوونی ئەو- بیروباوەڕی بنەڕەتییە لە [[مەسیحییەت]]دا، و [[پۆڵس|قەشە پۆڵس]] دەیویست ئەم بیرۆکەیە بگەیەنێت، و لەسەر ئەوەش زیادکردنی وشەکە کارێکی پێویستە بۆ ئەوەی ناوەڕۆکی بیروباوەڕی مەسیحی لە ڕەواکردندا بە شێوەیەکی ڕوون دەربکەوێت وەک ئەوەی لووتەر دەیبینی.<ref>Lindberg, Carter. "The European Reformations: Sourcebook". Blackwell Publishing Ltd., 2000. pg. 49. Original sourcebook excerpt taken from "Luther's Works". St. Louis: Concordia/Philadelphia: Fortress Press, 1955–86. ed. Jaroslav Pelikan and Helmut T. Lehmann, vol. 35. pgs. 182, 187–189, 195.</ref> وەرگێڕانەکەی لووتەر لە سەرانسەری [[ئەڵمانیا]] بڵاو بووەوە، و گوتی کە بەتەمایە بە تەواوی تواناکانییەوە کار بکات بۆ ئەوەی دەستگەیشتن بە [[پەرتووکی پیرۆز]] بۆ ھەموو [[ئەڵمانییەکان]] ئاسان و ڕۆژانە بێت، و لابردنی ھەر بەربەستێک کە لەوانەیە کەسەکە لەبەردەم ھەندێک چەمک یان وشەدا بیبینێت. وەرگێڕانەکەی لووتەر ناوبانگێکی زۆری بەدەست ھێنا و کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر وەرگێڕانی پەرتووکی پیرۆز ھەبوو، و بووە ھۆی بەرزبوونەوەی داواکاری لەسەر بڵاوکراوەکان بە [[زمانی ئەڵمانی]]، ھەروەھا بەشدارییەکی کاریگەری کرد لە پەرەسەندنی زمان و [[وێژە]]ی ئەڵمانی؛<ref>Marius, 162.</ref> ھەندێک پێیان وایە کە بڵاوبوونەوەی لووتەری لە ناوچە جیاجیاکانی ئەڵمانیا بۆ ئەم وەرگێڕانەی دەگەڕێتەوە؛<ref>Lohse, 112–17; Wilson, 183; Bainton, Mentor edition, 258.</ref> و ئەوەی شایەنی باسە کاریگەریی ئەم وەرگێڕانەیە لەسەر وەرگێڕانەکانی تری دواتر وەک وەرگێڕانی پەرتووکی پیرۆز بۆ [[ئینگلیزی]] لە ساڵی ١٥٢٥، و پاشان وەرگێڕانی بەناوبانگی [[پاشا جەیمس]] لە دواتردا.<ref>Daniel Weissbort and Astradur Eysteinsson (eds.), ''Translation—Theory and Practice: A Historical Reader'', Oxford: Oxford University Press, 2002, ISBN 0-19-871200-6, 68.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مەسیحییەت|فەلسەفە|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Martin Luther}} [[پۆل:وەرگێڕە ئاڵمانییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٣]] [[پۆل:مردووانی ١٥٤٦]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی کڵێسەی کاتۆلیک]] [[پۆل:دامەزرێنەرانی ئایینەکان]] [[پۆل:فەیلەسووفانی یاسا]] [[پۆل:مەسیحییە نادیارەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:زانایانی ئایینی گاوری سەدەی ١٦یەمی ئەڵمانیا]] [[پۆل:پیرۆزەکانی ئەنگڵیکان]] [[پۆل:دژە جوولەکەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:عیبری مەسیحییەکان]] [[پۆل:نووسەرە ناخەیاڵییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:قەشەکانی ڕۆمانی کاتۆلیکی لائیزکراو]] [[پۆل:وتارخوێنانی لوتەران]] [[پۆل:مارتن لۆتەر]] [[پۆل:خێزانی مارتن لۆتەر]] [[پۆل:ئەو کەسانەی نەخۆشی مێنیێریان هەیە]] [[پۆل:مامۆستایانی زانکۆی ڤیتنبێرگ]] [[پۆل:ئەو کەسانەی نەخۆشی مێنیێریان ھەیە]] [[پۆل:زانایانی دینی گاوری سەدەی ١٦یەمی ئەڵمانیا]] [[پۆل:کاسۆلیکە ڕۆمانیەکانی پێشوو]] [[پۆل:دامەزرێنەرانی دینەکان]] mwwczmxg0vs5f9ju5ii7hrhcayj5ajg 0 10544 1588077 1587069 2026-05-30T19:01:22Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588077 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای کۆیە | ناوی_فەرمی = ''{{lang-ar| قضاء کویسنجق }}<br>{{lang-en| Koy Sinjaq District }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[قەزا]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = نەخشەی قەزای کۆیە.png | photo2a = قەزای کۆیە.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 300px }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە:{{ھن}}نەخشەی قەزای کۆیە{{ھن}}وێنەی خوارەوە:{{ھن}}نەخشەی کارگێڕی قەزای کۆیە و قەزای تەقتەق | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=8 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای کۆیە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1 | پۆتانەکان = {{coord| 36.08314| 44.63329 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور |زمان = کوردی}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٩١٨]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = تارق حەیدەری | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١٤٩٤٫٣ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٢٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٣٨١ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٧١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٠،٤١٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = کۆیی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) و [[زمانی سوریانی|سوریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) و [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} [[پەڕگە:Koye.JPG|thumb|وێنەی شاری کۆیە]] '''قەزای کۆیە''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء کویسنجق، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Koya District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[کۆیە]]یە. لە دوو نەتەوەی [[کورد]] و [[ئاشوورییەکان|کلدان]] پێکھاتووە. قەزایەی کۆیە خاوەن پێگەیەکی جیۆگرافی گرنگە لەسەر ئاستی [[عیراق]] و [[کوردستان]]دا. بە دوو چیای خنجیلانە دەورەدراوە. ئەوانیش چیای «[[باواجی]]» کە بەرزیەکەی ١٢٦٠م و چیای «[[ھەیبەت سوڵتان]]» کە بەرزیەکەی ١٠٩٢م لە ڕووی [[ئاستی دەریا]]وە دەبێت. دەگوترێت کە مێژووی دروستبوونی شاری کۆیە، دەگەڕێتەوە بۆ گوندی [[ئاسکی کۆیە]] و پێی گوتراوە ئەسکی کۆ (بە [[تورکی]] بە واتای کۆنەگوند دێت)، بەڵام دواتر خەڵکەکە ڕوویان لە [[حەمامۆک]] کردووە کە خاوەنی سەرچاوەی ئاوی زۆرە و بەو ناوچەیش گوتراوە کاولە کۆ. دواتریش لە شوێنی ئێستای کۆیە جێگیربوون ودەوڵەتی عوسمانی لێ پاش نەمانی میرنشینی [[میرنشینی بابان|بابان]] و [[میرنشینی سۆران|سۆران]] ئیدارەیەکی فەرمی لێ دامەزراندووە و ناوی ناوە (کۆی سنجاق) [[سنجاق]]یش یەکەیەکی ئیداری بوو لە [[دەوڵەتی عوسمانی]]. کۆیە زیاتر لە ٨٠ شوێنەواری ھەیە لەوانە: خرابە، کلێسە، قەڵای شیلە، ئەسکی کۆیە، گوبتەپە، سکتای قەیسەری، باواجی، سماقۆڵی میرسەید، چنارۆک و حەمامۆک. بۆیەکەمین جاریش بە فەرمی لە ساڵی ١٨٨٥ قوتابخانە لەو شارەدا دامەزراوە. لەساڵی ١٩١٨ کۆیە کراوە بە [[قەزا]]. لەساڵی ١٩٨٨ لەژێر وەک کاردانەوەیەک دژی بزاڤی بڵاوی [[پێشمەرگە]]، [[حکوومەتی عێراق]] کۆیەی لە قەزا بچوککردووەتەوە و کردی بە [[ناحیە]]، بەڵام دوای ساڵی ١٩٩١ جارێکی تر [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] کۆیەی کردەوە بە قەزا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == ناوی قەزای کۆیە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە، کە شاری [[کۆیە]]یە، خەڵکی [[کوردستان]] و شارەکە پێی دەڵێن [[کۆیە]]، بەڵام ھەر لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سەردەمی عوسمانییەوە]] لە یەکە کارگێڕییەکاندا و لە حکومەتی عێراقیشدا بە (کویسنجق) ناوی ھاتووە. ئەم بۆچوونانەی خوارەوە سەبارەت بە ناوی کۆیە ھاتووە: * سەبارەت بە بنەچەی ناوی کۆیە لێکدانەوە و دەرەنجامی زۆر ھەیە. پرۆفیسۆر تاھر ئەحمەد حەوێزی چەندین بۆچوونی سەبارەت بە وەرگرتنی ئەو ناوە خستوەتەڕوو، گرنگترینیان بریتین لە: ** ناو لە سەردەمی فەتحەکانی ئیسلامیدا (کۆھسار) بووە، واتە (ناوچەی شاخاوی). ** دەوترێت ناوەکە لە بنەڕەتدا کۆسار(کوثار) بووە، بەڵام دوای فەتحە ئیسلامییەکان بووە بە (کۆیسەنجاک)، وەک چۆن موسڵمانان و عوسمانییەکان (ئالا تەلە واتە سەنجاک)یان بەرزکردۆتەوە، واتە ئاڵای بەرزی پێغەمبەر، لەسەر ئەو قەڵا کۆنەی کە بە قەڵای (قۆچ پاشا) بە ناوبانگ بووە. ** دەوترێت کۆی سەنجاک ناوی (کۆی سان) و (کۆی سان لەگەڵ کۆسرەت) بووە، کە شاخێکە لە دەڤەری [[ناحیەی خەلەکان|خەلەکان]] و [[ناحیەی خدران|خدران]]، برا بوون. (سان) کورتکراوەی ناوی (سوڵتان)ە، بەو پێیەی تا ئێستا نازناوی (سان) لە ناوچەی ([[ھەورامان]])دا باوە کە دەدرێت بە سەرۆک ھۆزەکان. مانای گشتی شاخی تایبەت سوڵتانە. ** ھەندێک خێڵ ھەبوون بە ناوی (مامەکویە) و (کۆی) کە لە (جەبەل سەماق) لەلای ڕۆژاوای [[حەلەب]] نیشتەجێ بوون و لە دوای ساڵی (٥٥٠)کۆچی، کۆچیان کردووە بۆ ناوچەی [[پارێزگای لوڕستان|لوڕستان]] لە سەردەمی حاکمەکەیدا (ھەزار ئەسپ). پاشان، پرۆفیسۆر حەویزی دەپرسێت: ئایا ناکرێت پەیوەندییەک ھەبێت لەنێوان ئەو دوو ناوەی باسکراوە و (کۆی) و (ئاکۆ) کە دەکەونە [[قەزای ڕانیە|دەڤەری ڕانیە]]؟ ** پرۆفیسۆر حەویزی بۆچوونی مێژوونووسی گەورەی کورد، خوالێخۆشبوو [[محەممەد ئەمین زەکی بەگ]] ھێنایەوە، کە لە دوای حوکمڕانی (مەئمون بەگ) کە یەکێک بوو لە شازادەکانی [[میرنشینی ئەردەڵان]]، مامی (سەرخات بەگ)، ناوچەکانی ڕێکخستەوە وەک (لۆی، مەسیلە، مەھرەدان، تانورا، کولوس و نەشکاس) تا خوسلە دەگرێتەوە. خوالێخۆشبوو ئەمین زەکی دەڵێت کە (لۆی) بریتییە لە (نوێ)، و ئەمە ناوچەی ئێستای کۆیسانجاکە. بۆیە دوور نییە کە (لۆی) (کۆی)بێت. ** سەنجاق وشەیەکی تورکییە بە واتای ([[ئاڵا]])دێت، وەک لە کتێبی چوار سەدەی مێژووی مۆدێرندا ئاماژەی پێکراوە، ناوچەیەکە کە (سەنجاک بەکی) لە پێگەی یەکەیەکی فیۆداڵیدا حوکمڕانی دەکات، دواتر بە مانای یەکەیەکی ئیداریی سەر بە [[ئەیالەت]]ەکان دێت و لەلایەن [[موتەسەڕیف]]ەوە فەرمانڕەوایی دەکرێت. ** ھەندێک دەڵێن (کۆی) بە تورکی بە واتای ([[گوند]]) و کویسانجاق بە واتای (گوندی مەعریفە). پڕۆفیسۆر حەوێزی دەفەرموێت: ئەگەر وابێت، ئەوا دەبێ کویسەنجاق پێشتر ناوێکی تری ھەبووبێت، بەڵگەکانیشی بۆ ئەوە ئەوەیە کە دەوترێت (کۆی تۆپزاوا)، واتە گوندی (تۆپزاوا)، و (کوی شیلە- گوندی شیلام)، و نەگوتراوە (کۆی کوڵە). ** ھەندێک لە نووسەرانی عەرەب ناوەکەیان بە (القی) لە جیاتی (کۆی) تۆمار کردووە. ** (کۆ) وشەیەکە بە واتای (کۆکردنەوە یا سەرجەم) لە [[پارێزگای سلێمانی|دەڤەری سلێمانی]] کۆبوونەوە و (کۆ) لە دەڤەری سلێمانیشدا بەکاردێت بۆ ئاماژەکردن بە ئەستێرەی سورەیا، کە ئەو ئەستێرەیە کە بە دەرکەوتنی کاتەکەی دەناسرێت، بەتایبەتی لە [[لادێ]]کاندا. لەم پەیوەندییەدا [[مەسعوود محەممەد|پرۆفیسۆر مەسعوود محەممەد]] باس لەوە دەکات کە لێکدانەوە کۆنەکەی وشەی (کۆ)، وەک باوەڕی باو، ئەوەیە کە ئەو کەسەی لە یەکێک لە لوتکەکانی چیای ھەیبەت سوڵتانەوە دەڕوانێت بەرەو بەشەکانی شارەکە لە ڕابردوودا بە شێوەیەکی گرووپی لە دوورەوە دەیبینی، واتە لە شێوەی گرووپی (سورەیا)، کە بە زمانی کوردی بە واتای (کۆ) دێت. * [[مەسعوود محەممەد|پرۆفیسۆر مەسعوود محەممەد]] لێرەدا دەشڵێت، وشەی (سەنجاق) پێش سەردەمی عوسمانییە، وەک بەڵگە کتێبی (الآزکار)ی ئیمامی نەوەوی دەھێنێتەوە کە ٦١٦ ساڵ لەمەوبەر لەلایەن پیاوێکەوە کۆپی کراوە بە ناوی (خدری کوڕی عومەر الکویسەنجاکلی)، کە لە کۆتایی کتێبەکەدا ناوی ھاتووە. پرۆفیسۆر مەسعوود ئەگەری ئەوە بەدوور ناگرێتەوە کە ناوی کویسانجاق دوای ھێرشەکانی ھولاگو یان تەیمور بەو شارە درابێت، بەو پێیەی ئەو زاراوەیەی لەو کاتەدا بەکاردەھێنرا تورکی بووە. دەشڵێت کویسنجەق دەکەوێتە سەر ڕێگای کاروانەکان کە لە [[حەلەب]] و باکووری [[سووریا]]وە دێت و بەرەو باکووری [[ئێران]] دەڕوات. ئەو پێی وایە، لە ھەر حاڵەتێکدا، مێژووی دامەزراندنی شاری کویسنجەق دەگەڕێتەوە بۆ نێوان ١٣٠٠ساڵ بۆ ١٤٠٠ ساڵ لەمەوبەر. * پرۆفیسۆر غالب تاڵەبانی دەفەرموێت: بنەچەی کویسنجەق (کۆی - سان - جا) واتە چیای کورسی سوڵتان. لێکدانەوەکەی ئەوەیە کە (کۆی-کۆ-کێو) بە واتای شاخ دێت، و بە تایبەتی شاخی شکۆمەندی سوڵتان کە دەکەوێتە نزیک کۆیەوە، کە [[قەزای ڕانیە]] لە [[قەزای کۆیە]] جیادەکاتەوە. * سەبارەت بە (سان)، کورتکراوەی وشەی (سوڵتان)ە، ئەمەش بەڵگەی ئەوەیە کە تا ئەمڕۆ لە شێوەزاری ھەورامیدا دەبینرێت، کە لە جیاتی جەعفەر سوڵتان دەڵێن جەعفەرسان، کە یەکێکە لە سەرکردەی ھۆزەکانی ھەورامی. ھەروەھا وشەی (جا یان جێگا) بە مانای شوێن یان بارەگا ڕوون دەکاتەوە، بۆیە ڕەتیدەکاتەوە کە بنەچەی کۆیسنجق (کۆی-سنجق) بێت. * لە کۆتاییدا [[شاکر فەتاح|پرۆفیسۆر شاکر فەتاح]] دەڵێت: خەڵکی شاری کۆیسنجق و دەوروبەری شارەکە ناودەبەن بە (کۆیە)، شاعیری ناودار [[حاجی قادری کۆیی]] لە یەکێک لە بەیتەکانیدا ناوی دەبات (شارەکەی کۆ). دوای دروستبوونی موتەسەرریفەت لە سەردەمی عوسمانییەکان، ناویان لێنا کۆی سنجاق واتە موتەسەرریفەتی (کۆ). دەڵێت: ڕەنگە ئەو بەروبوومە کشتوکاڵییەکان لە سەردەمێکدا لەوێ لە کۆگاکانی حکومەتدا کۆکرابێتەوە. کەواتە شوێنی ئەو کۆگایانە ناویان لێنرا (کۆ، واتە کۆکردنەوە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = أصول أسماء المدن و المواقع العراقیة؛ الجزء الاول | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 | نووسەر = جەمال بابان |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == جوگرافیا == '''قەزای کۆیە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای شەقڵاوە]] و [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[قەزای تەقتەق]] و [[قەزای کەرکووک]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای دووکان]]، [[قەزای حاجیاوا]] و [[قەزای ڕانیە]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بنەسڵاوە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/3829921 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == ناودارانی کۆیە == ===کەسایەتیی شۆڕشگێڕ=== * [[عەلی مەولود داربەسەری]] ساڵی ١٩٢٣–١٩٧٤ لەناوپردان ناوچەی [[حاجی ئۆمەران]] بە ھێرشی ئاسمانی فڕۆکەکانی [[بەعس]] شەھید بوو، تا ئێستاش گۆڕەکەی نادیارە.<ref>https://www.regaykurdistan.com/index.php/wtar/28342-2020-07-05-14-28-16 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211217125959/https://www.regaykurdistan.com/index.php/wtar/28342-2020-07-05-14-28-16 |date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> ===ھونەرمەندان=== مام سێوە (مەقام بێژ)، [[تایەر تۆفیق]] (گۆانیبێژ)، رۆستەم ئاغالە (شێوەکار)، باکووری. پوتە (برای سێوە بووە). حەنیل. مەتیعەبدوڵای قادرۆکێ. ئۆمەری حەمەدی خاڵی. عەبدوڵای خاڵی، حەمەدی لیلەی، مستەفای ئۆمەری قالەی کەمەندی، قادری ئۆ مەری قالەی کەمەندی، دەروێش حەمیدی قالەی، مام تەھای خەلیلی، حەمەدی گار فێنی قادری حەمەدی، مەلا ئەسعەد. حەمەدەمین عەباس. ===شاعیران=== [[حاجی قادری کۆیی]] (١٨١٧-١٨٩٧) , [[مەلای گەورە]] (١٨٧٦-١٩٤٣), [[دڵدار]] (نوسەری ھۆنراوەی [[ئەی رەقیب]] ,١٩١٨-١٩٤٨)، [[قوبادی جەلیزادە]]. [[دڵزار]]. [[عەونی]]. [[دلێر]]. ئەختەر. عاسی. وەردی. سامی عەوداڵ. [[خادیم]]. ڕۆستەم. تایەر حەوێزی. حاجی مەلا عەبدوڵای جەلیزادە. مەلا محەمەدی کۆیی جەلیزادە. مەنفی ونیھانی. لامیع. جەلال جۆبار. مە جید ئاسینگەر. کەمال غەمبار، وەستا حمد امین نەجار. == زانکۆی کۆیە == کۆیە ئێستا زانکۆیەکی لێیە بە ناوی [[زانکۆی کۆیە]]، کە لە ڕێکەوتی ١١ \١٠\٢٠٠٣ دامەزراوە لەوکاتەوە بەشێوەیەکی بەرچاو گەشەیکردووە. ژمارەی بەشەکانی زیادیکردووە بۆ ٣٤ بەش. لەساڵی ٢٠١٠ زانکۆی کۆیە پێکھاتەی خۆی گۆری لەسیستەمی کۆلیجەوە بۆ فاکەڵتی بەمەبەستی پێشکەوتنی زانکۆو ھاوشێوەبونی لەگەل سیستەمی نوێی زانکۆ پێشکەوتوەکانی جیھان. یەکێک لەتایبەتمەندیەکانی زانکۆی کۆیە بریتیە لە کەمپی زانکۆ کەبەشە ئەکادیمیەکانی زانکۆ و بەرێوەبەرایەتیەکان وخوێندکاران و ستافی دابینکردنی پێداویستیەکان لەخۆدەگرێ. لەھەرە تایبەتمەندیە گرنگەکانی زانکۆی کۆیە بریتیە لەو گەشە خێراو بەرچاوەی کە بەخۆیەوە دەبینێ بە بەراورد لەگەڵ زانکۆکانی تری کوردستان. زانکۆی کۆیە خاوەنی ھەندێ بەشی زانستی وئەندازیارییە کە دەگمەنن لەزانکۆکانی تری کوردستان وعێراق و ئەو بەشانە تەنھا لە زانکۆی کۆیە ھەن کە بریتین لەبەشەکانی ئەندازیاری نەوت وئەندازیاری جیۆتەکنیک و ئەندازیاری کیمیایی و دەرونزانی پزیشکی مایکرۆ بایەلۆجی). لەگەڵ چەندین بەشی تر کە پیک دیت لە زانستە مرۆڤایەتی و کۆمەڵایەتیەکان کە پیک دیت لە بەشەکانی قانون _ گارگێری و ئابوری_ شریعە ھەروەھا زمانی ئینگلیزی وە پەروەردە پیک دیت لە بەشەکانی مێژوو _ جوگرافیە _ کوردی _ عربی _ وەرزش _ زانستەکان پیک دیت لە بایۆلۆژی _ کیمیا_ فیزیاء _ماتکاتیک لەگەڵ چەند بەشێکی تر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سەبارەت بە زانکۆی کۆیە | ناونیشان = http://www.koyauni.ac/kurdish/ | نووسەر = [[زانکۆی کۆیە]] | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١ی شوباتی ٢٠١٢ | archive-url = https://web.archive.org/web/20120201212114/http://www.koyauni.ac/kurdish/ | url-status = dead }}</ref> == قشلەی کۆیە == ئەم قشلەیە دەکەوێتە ناو سەنتەری شارۆچکەی کۆیە بەلای رۆژئاوای دا، لەسەر بەرزایەک (گردێکی پان) کە رووبەری لە ٢٤٠٠ م چوار گۆشە زیاترە. رووی دەرەوەی لە شێوەی قەڵا دروستکراوە و لە ھەر چوار لادا قوڵەی [[شەڕ]] و بەرگری بۆ دانراوە. لە ھەندێک شوێن بینایەکە دوو نھۆمە. لە بەشێکی مۆزەخانەی کۆیە دانراوە. لە لایەکی تر گەلەری ھونەری ھەیە، لەسەردەمی عوسمانیەکان دروست کراوە. == ناحیەکان و گوندەکان == کۆیە لە سەرەتای پێکھاتە ئیداریەکانی دەوڵەتی عوسمانی قەزایەک بوو سەر بە سنجاقی '''شارەزوور''' (کە ناوەندەکەی [[کەرکووک]] بوو) و لە ساڵی ١٨٩٣ و ١٨٩٥ز شەقڵاوە ناحیەیەکی سەر بەو قەزایە بوو. لە پاش [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی یەکەم]] و درووستبوونی دەوڵەتی نوێی عیڕاق ھەولێر لە کەرکووک جیاکراوەو کرا بە لیوایەکی تایبەت و کۆیە بوو بە قەزایەکی سەر ھەولێر.<ref>سالنامە دولت علیە عثمانیة سنة ١٣٣٠ ھ، استانبول، ص ٨٠٣.</ref> قەزای کۆیە لە پێنج ناحیە و ١٩٠ گوند پێکھاتووە.<ref>[www.hawlergov.org/ku/region.php?id=١٣٣٠٧٥٨٧٥٤ قەزای کۆی - ماڵپەڕی پارێزگای ھەولێر]</ref> * [[ناحیەی ئاشتی]]؛ ٢٢ گوند، گرینگترینیان گوندی خەرابە و کاولان و بۆگد و کورداوا. * [[ناحیەی سکتان]]؛ ١٢ گوند، گرینگترینیان سکتان و نازەنین. * [[ناحیەی سێگردکان]]؛ ١١ گوند * [[ناحیەی شۆڕش]]؛ ٥١ گوند، گرینگتریتیان [[دێگەڵە|گوندی دێگەڵە]] و [[بانی ماران]] == بەستەری تایبەت == * سایتی '''چنارۆک''' [https://web.archive.org/web/20141021111314/http://chnarok.se/darbaray%20koya.htm] * سایتی '''زانکۆی کۆیە'''[https://web.archive.org/web/20120201212114/http://www.koyauni.ac/kurdish/] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پارێزگای ھەولێر}} {{دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Koy Sinjaq District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|جوگرافیا|کوردستان|پارێزگای ھەولێر}} [[پۆل:قەزاکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:کۆیە]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] k8zyppr4pw0vxbqquxc0ef30yifxns1 0 11752 1588144 1452341 2026-05-31T01:38:52Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588144 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | native name = {{lang-fa|محمدرضا پهلوی}} | name = محەممەد ڕەزا پەھلەوی | title = [[شا]]{{ھن}}ئاریامێھر | image = Shah Mohammad Reza Pahlavi, 1973.jpg | caption = محەممەد ڕەزا پەھلەوی لە ساڵی ١٩٧٣ | succession = [[شای ئێران]] | reign = ١٦ی ئەیلوولی ١٩٤١ – ١١ شوباتی ١٩٧٩ | coronation = ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧ {{Labeldata|{{nowrap|[[سەرۆک وەزیرانی ئێران|سەرۆک وەزیران]]}}|{{List collapsed|title=''بینینی پێڕست''|1=[[محەممەد عەلی فرووغی]]{{ھن}}[[عەلی سۆھەیلی]]{{ھن}}[[ئەحمەد قەوام]]{{ھن}}[[محەممەد ساعد]]{{ھن}}[[مورتەزا قولی بەیات]]{{ھن}}[[ئیبراھیم حەکیمی]]{{ھن}}[[موحسین سەدر]]{{ھن}}[[ڕەزا حیکمەت]]{{ھن}}[[عەبدولحەسەن ھەژیر]]{{ھن}}[[حاجعەلی ڕەزمئارا]]{{ھن}}[[حوسێن عەلا]]{{ھن}}[[محەممەد موسەددیق]]{{ھن}}[[فەزڵوڵڵا زاھیدی]]{{ھن}}[[مەنووچیھر ئیقبال]]{{ھن}}[[جەعفەر شەریف ئیمامی]]{{ھن}}[[عەلی ئەمینی]]{{ھن}}[[ئەسەدوڵڵا عەلەم]]{{ھن}}[[حەسەن عەلی مەنسوور]]{{ھن}}[[ئەمیرعەباس ھوەیدا]]{{ھن}}[[جەمشید ئامووزگار]]{{ھن}}[[غوڵامڕەزا ئەزھاری]]{{ھن}}[[شاپوور بەختیار]]}}}} | predecessor = [[ڕەزا شا]] | successor = ''پاشایەتی ھەڵوەشایەوە'' | birth_date = {{Birth date|١٩١٩|١٠|٢٦|df=y}} | birth_place = [[تاران]]، [[ئێرانی قاجاڕی|ئێران]] | death_date = {{death date and age|df=yes|١٩٨٠|٧|٢٧|١٩١٩|١٠|٢٦}} | death_place = [[قاھیرە]]، [[میسر]] | burial_place = | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[فەوزییە فوئاد]]{{ھن}}|١٩٣٩|١٩٤٨|reason=div}} * {{marriage|[[سورەیا ئیسفەندیاری]]{{ھن}}|١٩٥١|١٩٥٨|reason=div}} * {{marriage|[[فەرەح پەھلەوی|فەرەح دیبا]]{{ھن}}|١٩٥٩}}}} | issue = {{plainlist| * [[شەھناز پەھلەوی|شازادە شەھناز]] * [[ڕەزا پەھلەوی|شازادە ڕەزا]] * [[فەرەحناز پەھلەوی|شازادە فەرەحناز]] * [[عەلیڕەزا پەھلەوی (دووەم)|شازادە عەلیڕەزا]] * [[لەیلا پەھلەوی|شازادە لەیلا]]}} | regnal name = محەممەد ڕەزا شا{{ھن}}{{lang-fa|محمدرضا پهلوی}} | native_lang1 = [[ئەلما ماتەر]] | native_lang1_name1 = {{plainlist| * [[پەیمانگای لێ ڕۆزی]] * [[قوتابخانەی نیزام]]}} | house = [[شانشینی پەھلەوی|پەھلەوی]] | father = [[ڕەزا شا]] | mother = [[تاجولمولووک]] | religion = [[ئیسلام]] ([[شیعەی دوازدە ئیمام]]) | signature = Mohammadreza pahlavi signature.svg | module = {{Infobox military person|embed=yes |branch = [[سوپای شاھانەی ئێران]] |serviceyears = ١٩٣٦–١٩٤١ |rank = [[کاپیتان (ھێزە چەکدارەکان)|کاپیتان]] |commands = بەشی پشکنینی سوپا |awards = |module = {{Listen |embed = yes |title = دەنگی محەممەد ڕەزا پەھلەوی |filename = Mohammad Reza Pahlavi voice (english - on energy in Iran).ogg |type = speech}} }} }} '''محه‌ممه‌د ڕه‌زا په‌هله‌وى''' ({{بە فارسی|محمدرضا پهلوی}}؛ ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩١٩ – ٢٧ی تەممووزی ١٩٨٠)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Historic Personalities of Iran: Mohammad Reza Shah Pahlavi|ناونیشان=http://www.iranchamber.com/history/mohammad_rezashah/mohammad_rezashah.php|وێبگە=www.iranchamber.com|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی شوباتی ٢٠١٧|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206231102/http://www.iranchamber.com/history/mohammad_rezashah/mohammad_rezashah.php|url-status=dead}}</ref> دوایەمین [[شای ئێران]] بوو لە ١٦ی ئەیلوولی ١٩٤١ ھەتا ڕووخانی [[شانشینی پەھلەوی]] بەھۆی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] لە ١١ی شوباتی ١٩٧٩. == ژیاننامە == له‌ منداڵيدا له‌ فێرگه‌ى ناوخۆیی (لارۆسى) له‌ [[سویسڕا]] خوێندوويه‌تى، دواتر گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ [[ئێران]] و له‌ كۆلێژى جه‌نگ ده‌رچووه‌. ساڵى ١٩٤١ پاش بره‌و سه‌ندنى ده‌سه‌ڵاتى [[ئەدۆڵف ھیتلەر]] له‌ رۆژهه‌ڵاتدا، [[بریتانیا]] که‌ حاكمى راسته‌قينه‌ى [[ئێران]] بوون، ڕه‌زا شاى باوكيان له‌ ده‌سه‌ڵات لادا بۆ نه‌هێلانى هه‌ر په‌يوه‌نديه‌ک له‌گه‌ڵ ئه‌ڵمانه‌كان و كوڕه‌كه‌يان محه‌ممه‌دڕه‌زا يان له‌ جێگه‌ى دانا. له‌ دوايى نه‌مانى [[شەڕی جیھانیی دووەم]] [[ئێران]] پشێويه‌كى زۆرى به‌خۆوه‌ بينى و بزاڤى (موسه‌ددیق) له‌ ١٩٥٢ توانى محه‌ممه‌دڕه‌زاشا له‌ [[ئێران]] وه‌ده‌ر بنێ، به‌ڵام زۆرى نه‌برد به‌ پشتگيرى بریتانیا و ئه‌مريكا، محه‌ممه‌دڕه‌زاشا گه‌ڕايه‌وه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات و نه‌يارانى زيندانى كرد. ئه‌م سيناريۆيه‌ ساڵى ١٩٧٩ دووباره‌ بوويه‌وه‌ پاش سه‌رهه‌ڵدانى [[شۆڕشی ئیسلامیی ئێران|شۆرشى ئيسلامى]] به‌ رێبه‌رايه‌تى [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] به‌ڵام ئه‌مجاره‌ شا نه‌گه‌ڕايه‌وه‌و له‌ [[میسر]] كۆچى دوايي كرد. گرينگترين كاره‌كانى شا له‌ ماوه‌ى ده‌سه‌ڵاتيدا، بريتى بوون له‌ : * زاڵكردنى ده‌سه‌ڵاتى تاكه‌ حيزبى و داپلۆسينى بزاڤى سياسى جياواز به‌ تايبه‌تى چالاكى په‌ره‌سه‌ندووى حزبه‌ چه‌پڕه‌وه‌ كۆمۆنيسته‌كان . * پێكھێنانی ده‌زگاى (ساڤاک) بۆ پاراستنى ده‌سه‌ڵاتى خۆى، زۆربه‌ى جار به‌ شێوه‌ى دڕندانە، به‌مه‌ش دوژمنى زۆرى بۆ خۆى له ناو ‌ئێران په‌يداكرد‌. * چاكسازى له‌ بوارى كشتوكاڵ و دابه‌شكردنى زه‌وى به‌ سه‌ر جوتيار و سه‌پانى بێ زه‌وى كه‌ نزيكه‌ى چوار مليۆن ئێرانى تيايدا سوودمه‌ند بوون ئه‌مه‌ش هۆكارى بژاندنه‌وه‌ى ئابوورى ئێران بوو له نێوان ١٩٦١-١٩٧٩. * دانى مافى ده‌نگدان بۆ ژنان. == بنه‌چه‌ى بنه‌ماڵه‌ى شاى ئێران == وه‌ك ده‌زانرێت ڕه‌زاخانى باوكی به‌ ره‌چه‌ڵه‌ک گورجه<ref>http://fa.wikipedia.org/wikiاهالی{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ئێرانییەکانی گورجی</ref>‌ و خه‌ڵكى دێھاتی [[ئالاشت]]ى سه‌ر به‌ ده‌ڤه‌رى سوادكۆى پارێزگاى [[پارێزگای مازەندەران|مازه‌نده‌ران]]ه‌. ده‌ڤه‌ره‌كه‌ له‌م به‌شانه‌ پێك دێت: راستوپی، سورخ قه‌لا، کورد ئاباد، ولووپی و کسلیان.‌ به‌ منداڵى له‌ به‌ر هه‌ژارى خۆى و دايكى نوش ئافه‌رين هاتوونه‌ته‌ [[تاران]]، كه‌ هه‌راش بووه‌ چووه‌ته‌ ناو ريزى له‌شكرى قازاق. كاتێك ڕه‌زاخان بوو به‌ حاكمى [[ئێران]] له‌ ساڵى ١٩٢٥ ويستى نازناوێكى نوێ بۆ بنه‌ماڵه‌كه‌ى په‌يدا بكات ره‌سه‌نايه‌تى و ئێرانى بوونى خۆى پێ بسه‌لمێنيت. نازناوى په‌هله‌وى هه‌ڵبژارد، كه‌ ناوێكى يادگارى رۆژگارى زێڕينى ساسانيه‌كانه‌. ==کۆچی دوایی== محەممەدڕەزاشای پەهلەوی ڕێکەوتی ٥ی گەلاوێژ ١٣٥٩ی هەتاوی له [[قاھیرە]] (وڵاتی [[میسر]]) کۆچی دوایی کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Mohammad Reza Pahlavi}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ئێران|شەڕی سارد|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٠]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:شانشینی پەھلەوی]] [[پۆل:سەرکردەکانی شەڕی سارد]] [[پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان]] [[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە میسر]] [[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجەی خوێن]] 1hq2cw76u5fra97jm2pc23cjmbvokls 1588168 1588144 2026-05-31T09:01:46Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588168 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | native name = {{lang-fa|محمدرضا پهلوی}} | name = محەممەد ڕەزا پەھلەوی | title = [[شا]]{{ھن}}ئاریامێھر | image = Shah Mohammad Reza Pahlavi, 1973.jpg | caption = محەممەد ڕەزا پەھلەوی لە ساڵی ١٩٧٣ | succession = [[شای ئێران]] | reign = ١٦ی ئەیلوولی ١٩٤١ – ١١ شوباتی ١٩٧٩ | coronation = ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧ {{Labeldata|{{nowrap|[[سەرۆک وەزیرانی ئێران|سەرۆک وەزیران]]}}|{{List collapsed|title=''بینینی پێڕست''|1=[[محەممەد عەلی فرووغی]]{{ھن}}[[عەلی سۆھەیلی]]{{ھن}}[[ئەحمەد قەوام]]{{ھن}}[[محەممەد ساعد]]{{ھن}}[[مورتەزا قولی بەیات]]{{ھن}}[[ئیبراھیم حەکیمی]]{{ھن}}[[موحسین سەدر]]{{ھن}}[[ڕەزا حیکمەت]]{{ھن}}[[عەبدولحەسەن ھەژیر]]{{ھن}}[[حاجعەلی ڕەزمئارا]]{{ھن}}[[حوسێن عەلا]]{{ھن}}[[محەممەد موسەددیق]]{{ھن}}[[فەزڵوڵڵا زاھیدی]]{{ھن}}[[مەنووچیھر ئیقبال]]{{ھن}}[[جەعفەر شەریف ئیمامی]]{{ھن}}[[عەلی ئەمینی]]{{ھن}}[[ئەسەدوڵڵا عەلەم]]{{ھن}}[[حەسەن عەلی مەنسوور]]{{ھن}}[[ئەمیرعەباس ھوەیدا]]{{ھن}}[[جەمشید ئامووزگار]]{{ھن}}[[غوڵامڕەزا ئەزھاری]]{{ھن}}[[شاپوور بەختیار]]}}}} | predecessor = [[ڕەزا شا]] | successor = ''پاشایەتی ھەڵوەشایەوە'' | birth_date = {{Birth date|١٩١٩|١٠|٢٦|df=y}} | birth_place = [[تاران]]، [[ئێرانی قاجاڕی|ئێران]] | death_date = {{death date and age|df=yes|١٩٨٠|٧|٢٧|١٩١٩|١٠|٢٦}} | death_place = [[قاھیرە]]، [[میسر]] | burial_place = | spouse = {{plainlist| * {{marriage|[[فەوزییە فوئاد]]{{ھن}}|١٩٣٩|١٩٤٨|reason=div}} * {{marriage|[[سورەیا ئیسفەندیاری]]{{ھن}}|١٩٥١|١٩٥٨|reason=div}} * {{marriage|[[فەرەح پەھلەوی|فەرەح دیبا]]{{ھن}}|١٩٥٩}}}} | issue = {{plainlist| * [[شەھناز پەھلەوی|شازادە شەھناز]] * [[ڕەزا پەھلەوی|شازادە ڕەزا]] * [[فەرەحناز پەھلەوی|شازادە فەرەحناز]] * [[عەلیڕەزا پەھلەوی (دووەم)|شازادە عەلیڕەزا]] * [[لەیلا پەھلەوی|شازادە لەیلا]]}} | regnal name = محەممەد ڕەزا شا{{ھن}}{{lang-fa|محمدرضا پهلوی}} | native_lang1 = [[ئەلما ماتەر]] | native_lang1_name1 = {{plainlist| * [[پەیمانگای لێ ڕۆزی]] * [[قوتابخانەی نیزام]]}} | house = [[شانشینی پەھلەوی|پەھلەوی]] | father = [[ڕەزا شا]] | mother = [[تاجولمولووک]] | religion = [[ئیسلام]] ([[شیعەی دوازدە ئیمام]]) | signature = Mohammadreza pahlavi signature.svg | module = {{Infobox military person|embed=yes |branch = [[سوپای شاھانەی ئێران]] |serviceyears = ١٩٣٦–١٩٤١ |rank = [[کاپیتان (ھێزە چەکدارەکان)|کاپیتان]] |commands = بەشی پشکنینی سوپا |awards = |module = {{Listen |embed = yes |title = دەنگی محەممەد ڕەزا پەھلەوی |filename = Mohammad Reza Pahlavi voice (english - on energy in Iran).ogg |type = speech}} }} }} '''محه‌ممه‌د ڕه‌زا په‌هله‌وى''' ({{بە فارسی|محمدرضا پهلوی}}؛ ٢٦ی تشرینی یەکەمی ١٩١٩ – ٢٧ی تەممووزی ١٩٨٠)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Historic Personalities of Iran: Mohammad Reza Shah Pahlavi|ناونیشان=http://www.iranchamber.com/history/mohammad_rezashah/mohammad_rezashah.php|وێبگە=www.iranchamber.com|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی شوباتی ٢٠١٧|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206231102/http://www.iranchamber.com/history/mohammad_rezashah/mohammad_rezashah.php|url-status=dead}}</ref> دوایەمین [[شای ئێران]] بوو لە ١٦ی ئەیلوولی ١٩٤١ ھەتا ڕووخانی [[شانشینی پەھلەوی]] بەھۆی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی]] لە ١١ی شوباتی ١٩٧٩. == ژیاننامە == له‌ منداڵيدا له‌ فێرگه‌ى ناوخۆیی (لارۆسى) له‌ [[سویسڕا]] خوێندوويه‌تى، دواتر گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ [[ئێران]] و له‌ كۆلێژى جه‌نگ ده‌رچووه‌. ساڵى ١٩٤١ پاش بره‌و سه‌ندنى ده‌سه‌ڵاتى [[ئەدۆڵف ھیتلەر]] له‌ رۆژهه‌ڵاتدا، [[بریتانیا]] که‌ حاكمى راسته‌قينه‌ى [[ئێران]] بوون، ڕه‌زا شاى باوكيان له‌ ده‌سه‌ڵات لادا بۆ نه‌هێلانى هه‌ر په‌يوه‌نديه‌ک له‌گه‌ڵ ئه‌ڵمانه‌كان و كوڕه‌كه‌يان محه‌ممه‌دڕه‌زا يان له‌ جێگه‌ى دانا. له‌ دوايى نه‌مانى [[شەڕی جیھانیی دووەم]] [[ئێران]] پشێويه‌كى زۆرى به‌خۆوه‌ بينى و بزاڤى (موسه‌ددیق) له‌ ١٩٥٢ توانى محه‌ممه‌دڕه‌زاشا له‌ [[ئێران]] وه‌ده‌ر بنێ، به‌ڵام زۆرى نه‌برد به‌ پشتگيرى بریتانیا و ئه‌مريكا، محه‌ممه‌دڕه‌زاشا گه‌ڕايه‌وه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات و نه‌يارانى زيندانى كرد. ئه‌م سيناريۆيه‌ ساڵى ١٩٧٩ دووباره‌ بوويه‌وه‌ پاش سه‌رهه‌ڵدانى [[شۆڕشی ئیسلامیی ئێران|شۆرشى ئيسلامى]] به‌ رێبه‌رايه‌تى [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] به‌ڵام ئه‌مجاره‌ شا نه‌گه‌ڕايه‌وه‌و له‌ [[میسر]] كۆچى دوايي كرد. گرينگترين كاره‌كانى شا له‌ ماوه‌ى ده‌سه‌ڵاتيدا، بريتى بوون له‌ : * زاڵكردنى ده‌سه‌ڵاتى تاكه‌ حيزبى و داپلۆسينى بزاڤى سياسى جياواز به‌ تايبه‌تى چالاكى په‌ره‌سه‌ندووى حزبه‌ چه‌پڕه‌وه‌ كۆمۆنيسته‌كان . * پێكھێنانی ده‌زگاى (ساڤاک) بۆ پاراستنى ده‌سه‌ڵاتى خۆى، زۆربه‌ى جار به‌ شێوه‌ى دڕندانە، به‌مه‌ش دوژمنى زۆرى بۆ خۆى له ناو ‌ئێران په‌يداكرد‌. * چاكسازى له‌ بوارى كشتوكاڵ و دابه‌شكردنى زه‌وى به‌ سه‌ر جوتيار و سه‌پانى بێ زه‌وى كه‌ نزيكه‌ى چوار مليۆن ئێرانى تيايدا سوودمه‌ند بوون ئه‌مه‌ش هۆكارى بژاندنه‌وه‌ى ئابوورى ئێران بوو له نێوان ١٩٦١-١٩٧٩. * دانى مافى ده‌نگدان بۆ ژنان. == بنه‌چه‌ى بنه‌ماڵه‌ى شاى ئێران == وه‌ك ده‌زانرێت ڕه‌زاخانى باوكی به‌ ره‌چه‌ڵه‌ک گورجه<ref>http://fa.wikipedia.org/wikiاهالی{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ئێرانییەکانی گورجی</ref>‌ و خه‌ڵكى دێھاتی [[ئالاشت]]ى سه‌ر به‌ ده‌ڤه‌رى سوادكۆى پارێزگاى [[پارێزگای مازەندەران|مازه‌نده‌ران]]ه‌. ده‌ڤه‌ره‌كه‌ له‌م به‌شانه‌ پێك دێت: راستوپی، سورخ قه‌لا، کورد ئاباد، ولووپی و کسلیان.‌ به‌ منداڵى له‌ به‌ر هه‌ژارى خۆى و دايكى نوش ئافه‌رين هاتوونه‌ته‌ [[تاران]]، كه‌ هه‌راش بووه‌ چووه‌ته‌ ناو ريزى له‌شكرى قازاق. كاتێك ڕه‌زاخان بوو به‌ حاكمى [[ئێران]] له‌ ساڵى ١٩٢٥ ويستى نازناوێكى نوێ بۆ بنه‌ماڵه‌كه‌ى په‌يدا بكات ره‌سه‌نايه‌تى و ئێرانى بوونى خۆى پێ بسه‌لمێنيت. نازناوى په‌هله‌وى هه‌ڵبژارد، كه‌ ناوێكى يادگارى رۆژگارى زێڕينى ساسانيه‌كانه‌. ==کۆچی دوایی== محەممەدڕەزاشای پەهلەوی ڕێکەوتی ٥ی گەلاوێژ ١٣٥٩ی هەتاوی له [[قاھیرە]] (وڵاتی [[میسر]]) کۆچی دوایی کرد. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|Mohammad Reza Pahlavi}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ئێران|شەڕی سارد|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٠]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:شانشینی پەھلەوی]] [[پۆل:سەرکردەکانی شەڕی سارد]] [[پۆل:فەرمانڕەوا لابراوەکان]] [[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجە لە میسر]] [[پۆل:مەرگەکان بە شێرپەنجەی خوێن]] [[پۆل:دەسەڵاتخوازی]] rlff7uazc43nc3618xq0jlipjx9zcpk 0 11809 1588175 1474717 2026-05-31T09:45:32Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588175 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:PD-icon.svg|وێنۆک|لۆگۆی پاوانی گشتی.]] '''ناوەڕۆکی ئازاد'''، یان '''زانیارییەکانی ئازاد'''، ھەر جۆرە کارێکی کردەوەیی، بەرھەمەکانی ھونەری یان کارە خولقێنەرەکانیترە کە بەپێی پێناسەکردنی کارێکی کولتووری ئازادە.<ref>http://freecontentdefinition.org/Definition</ref> کارێکی کولتووری ئازاد، جۆرێکە کە بۆ ئازادی خەڵک، ھیچ سنووردارێتییەکی [[یاسا]]یی نییە: * بۆ بەکارھێنان و گۆڕینی ناوەڕۆک * بۆ بڵاوکردنەوەی کۆپییەکانی ناوەڕۆک * بۆ بڵاوکردنەوەی بەرھەمەکانی تڵیشاوکراوی ناوەڕۆک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.gnu.org/philosophy/free-doc.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ |archive-url=https://web.archive.org/web/20091125114302/http://www.gnu.org/philosophy/free-doc.html |url-status=dead }}</ref> گەرچی پێناسەکردنی جۆراوجۆر ھەیە بۆ بەکارھێنان، ناوەڕۆکی ئازاد لە تێڕوانینی یاسایی ھاوتا، بەرابەر نییە لەگەڵ [[کردنەوەی ناوەڕۆک]]. ناوەڕۆکی ئازاد لەخۆگری سەرجەم بەرھەمەکانی [[پاوانی گشتی]] و ھەروەھا ئەم بەشە لە بەرھەمەکانی خاوەن مافی بڵاوکردنەوەیە کە مۆڵەتنامەی سەربڵندی و ئاگاداری لە ئازادییەکانی وتراو لە سەرەوەیان ھەیە. چونکوو یاسای مافی بڵاوکردنەوە لە زۆربەی وڵاتان بە شێوەی بەرگریمانە بە یارمەتییە ماڵییەکانی خاوەنانی مافی بڵاوکردنەوە، زۆرجار بە گەڕاندنەوە یان گونجاندنی لێدوانەکانی دەرکردنی مۆڵەتنامە لە ناو بەرھەمەکە، کۆنتڕۆڵی پاوانکراوی دروستکراوەکانی خۆیان بە ڕاشکاوی ئازاد ڕادەگەیەنن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|یاسا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|Open content}} [[پۆل:نەرمامێرە خۆڕایییەکان]] dq9kj0mus83h77ftghmosmvtp4bu82i 0 12194 1588158 1516114 2026-05-31T07:23:11Z 1silent scientist 51740 1588158 wikitext text/x-wiki {{سخ|بە ھیچ وتارێک نەبەستراوەتەوە، گرێدەری نییە}}{{چەند کێشەیەک| {{بێ سەرچاوە}} {{خاوێنکردن}} }} مۆرکردنەکانی لێ خۆش بوون بەو مۆرکردنانە دوترێ کە لە لایەن [[کڵێسا]] و [[پاپا]] دەریدەکرد . بانگەوازی ئەوەی دەکرد کە بەم نامە مۆرکراوە مرۆڤ دەتوانێ لە گوناهەکانی پاکبێتەوە و بچێتە بەهەشتەوە . لە بەرامبەردا [[کڵێسا]] و [[پاپا]] بڕێکی زۆر پارە یان موڵک ... دەسەند لە کەسی کڕیاڕ . بەڵام [[مارتین لوتەر|مارتن لوسەر]] لە ساڵی ( ١٥٠٥ ز ) دا دژایەتی ئەم نامەیەی دەکرد و دەیگوت '''ڕزگاربوون بە هۆی باوەڕەوەیە و بە دەروازەی دانا بۆ ڕزگاربوونی مرۆڤ و چونە بەهەشت ( واتا مرۆڤ لە خوا نزیک دەبێتەوە و بە باوەڕبوونی ڕەها بە خوا نەک بەو کارانەی کە کڵێسە لە سەری دەیسەپێنێت )''' . {{کۆڵکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} emltqxbhwfwf86cmgmieyk23miphqgn 1588171 1588158 2026-05-31T09:03:34Z Sakura emad 42467 شائەمراز 1588171 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێ سەرچاوە}} {{خاوێنکردن}} }} مۆرکردنەکانی لێ خۆش بوون بەو مۆرکردنانە دوترێ کە لەلایەن [[کڵێسا]] و [[پاپا]] دەری دەکرد. بانگەوازی ئەوەی دەکرد کە بەم نامە مۆرکراوە مرۆڤ دەتوانێ لە گوناھەکانی پاکبێتەوە و بچێتە بەھەشتەوە.<ref>{{cite encyclopedia|last=The Editors of Encyclopaedia Britannica|title=Indulgence|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/indulgence|access-date=2026-05-31}}</ref> لە بەرامبەردا [[کڵێسا]] و [[پاپا]] بڕێکی زۆر پارە یان موڵک … دەسەند لە کەسی کڕیاڕ. بەڵام [[مارتین لوتەر|مارتن لوسەر]] لە ساڵی (١٥٠٥ ز) دا دژایەتی ئەم نامەیەی دەکرد و دەیگوت '''ڕزگاربوون بەھۆی باوەڕەوەیە و بە دەروازەی دانا بۆ ڕزگاربوونی مرۆڤ و چونە بەھەشت (واتا مرۆڤ لە خوا نزیک دەبێتەوە و بە باوەڕبوونی ڕەھا بە خوا نەک بەو کارانەی کە کڵێسە لە سەری دەیسەپێنێت)'''. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆڵکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} rmf02scup1q3xh4z8w4xui6gsrwt96b 1588172 1588171 2026-05-31T09:06:56Z Sakura emad 42467 پەرەپێدان و چاکسازی 1588172 wikitext text/x-wiki مۆرکردنەکانی لێ خۆش بوون بەو مۆرکردنانە دوترێ کە لەلایەن [[کڵێسا]] و [[پاپا]] دەری دەکرد. بانگەوازی ئەوەی دەکرد کە بەم نامە مۆرکراوە مرۆڤ دەتوانێ لە گوناھەکانی پاکبێتەوە و بچێتە بەھەشتەوە.<ref>{{cite encyclopedia|last=The Editors of Encyclopaedia Britannica|title=Indulgence|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/indulgence|access-date=2026-05-31}}</ref> لە بەرامبەردا [[کڵێسا]] و [[پاپا]] بڕێکی زۆر پارە یان موڵک. دەسەند لە کەسی کڕیاڕ. بەڵام [[مارتین لوتەر|مارتن لوسەر]] لە ساڵی (١٥٠٥ ز) دا دژایەتی ئەم نامەیەی دەکرد و دەیگوت '''ڕزگاربوون بەھۆی باوەڕەوەیە و بە دەروازەی دانا بۆ ڕزگاربوونی مرۆڤ و چونە بەھەشت (واتا مرۆڤ لە خوا نزیک دەبێتەوە و بە باوەڕبوونی ڕەھا بە خوا نەک بەو کارانەی کە کڵێسە لە سەری دەیسەپێنێت)'''.<ref>{{cite encyclopedia|last=The Editors of Encyclopaedia Britannica|title=Ninety-five Theses|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|url=https://www.britannica.com/summary/indulgence|access-date=2026-05-31}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=How Martin Luther sparked the reformation |ناونیشان=https://www.nls.uk/collections/stories/scottish-history/how-martin-luther-sparked-the-reformation/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-31 |وێبگە=National Library of Scotland |زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆڵکە}} [[پۆل:مارتن لۆتەر]] frc9jaqrnv5zb9ywh410tacacyknu7a 0 13607 1588079 1558735 2026-05-30T19:09:28Z Qan4il 51786 /* */ گۆڕانکاری - براوەی نوێ 1588079 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی خولی تۆپی پێ | ناو = خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا | وێنە =[[پەڕگە:UEFA Champions League logo.png|وێنۆک|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] | ناونیشانی وێنە =لۆگۆی فەرمی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا (١٩٩٢) | ناوی تەواو = خولی یانە پاڵەوانەکانی کیشوەری ئەوروپا | دامەزراندن = ١٩٥٥ (لە ١٩٩٢ بە سیستەمی نوێ) | ھەڵوەشاندن = | ناوچە =[[ئەورووپا]] | ژمارەی تیمەکان =٣٢ | Qualifier for =[[جامی سووپەری ئەورووپا]] [[جامی جیھانیی یانەکانی فیفا]] | پێشبڕکێ پەیوەندیدارەکان = | بێژەری تەلەڤیزیۆن = | جامی نێوخۆیی = | جامی نێودەوڵەتی = | پاڵەوان = | پاڵەوانی ئێستا ={{flagicon |FRA}} [[پاریس سان جێرمان]] {{ھن}}(دووەم نازناو) | سەرکەوتووترین یانە ={{flagicon |SPA}} [[ڕیاڵ مەدرید]] {{ھن}}(١٥ نازناو) | دروشم = No To Racism (نەخێر بۆ ڕەگەزپەڕستی) |ماڵپەڕی فەرمی ={{url|https://www.uefa.com/uefachampionsleague/|Official website}} |وەرزی ئەمساڵ = }} '''خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا''' ({{بە ئینگلیزی|UEFA Champions League}}) پاڵەوانێتییەکی تۆپی پێی ئەورووپییە، ساڵانە لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا]] ڕێکدەخرێ، لە ساڵی ١٩٥٥–١٩٥٦ یەکەم وەرزی پاڵەوانێتییەکە ڕێکخرا کە یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] براوە بوو، یانەی '''[[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سان جێرمان]]ی [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]]''' لە ئێستادا براوەی ئەم پاڵەوانێتییە کاتێ بۆ دووەم جار لە مێژوودا لە یانەی [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئارسناڵی]] [[ئینگلتەرا|ئینگلیزی]] بردەوە بە لێدانە یەکلاکەرەوەکان ٥ - ٣ دوای تەواوبوونی هەردوو گێمی یاسایی و زیادکراو بەئەنجامی ١ - ١ ئەم پاڵەوانێتییە بەیەکێک لە گرنگترین ڕووداوە وەرزشییە جیھانییەکان دادەنرێت کە زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن بینەر لەڕێگەی تەلەڤیزیۆنەوە تەماشای دەکەن، لەسەرەتادا ناوی فەرمی پاڵەوانێتییەکە جامی ئەورووپا بوو بەڵام لە ساڵی ١٩٩٢–١٩٩٣ دا دووبارە ناوەکەی گۆڕدرا بۆ خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا کە یانەی مارسیڵیای فەڕەنسی براوە بوو تێیدا، لەسەرەتای دامەزراندنیدا پاڵەوانێتییەکە لەسیستەمی دۆڕاندنێک بوو و تەنھا پاڵەوانەکانی خولە ناوخۆیییەکانی وڵاتانی ئەورووپی تێیدا بەشداردەبوون بەڵام لە ساڵی ١٩٩٢ دا قۆناغی کۆمەڵەکان بۆ یاری چوون و ھاتن فراوانترکرا و ژمارەی یانەکانیش زیادکرا ھەر لەکاتی گۆڕینی ناوی پاڵەوانێتییەکە لە ساڵی ١٩٩٢ دا ژمارەی یانەکانی پاڵەوانێتییەکە زیادکران بۆ ٣٢ یانە و وەرزی ٢٠٢٣ / ٢٠٢٤ کۆتا وەرز بوو کە بەم سیستەمە کاری پێ بکرێت کە لە وەرزی ٢٠٢٤ / ٢٠٢٥ بەدواوە سیستەمێکی نوێ و فراوان پەیڕەودەکرێ بۆ پاڵەوانییەتییەکە ژمارەی ھەڵگرانی نازناوی ئەم پاڵەوانێتییە ٢٣ یانەی جیاوازە و لەنێو ١٢ یانە کە ھەڵگری زۆرترین نازناوی ئەم پاڵەوانێتییەن، یانەی [[ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] ھەڵگری زۆرترین نازناوە بەتێکڕای ١٥ نازناو == یانە براوەکان == {| class="wikitable" |- ! یانەی پاڵەوان!! ژمارەی جارەکان |- | [[ڕیال مەدرید|'''ڕیاڵ مەدرید''']] ||'''١٥ جار''' |- | [[یانەی ئەی سی میلان|ئەی سی میلان]] || ٧ جار |- | [[یانەی لیڤەرپوول|لیڤەرپووڵ]] || ٦ جار |- | [[یانەی بایەرن میونخ|بایرن میونخ]] || ٦ جار |- | [[یانەی بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]] || ٥ جار |- | [[ئەیاکس ئەمستەردام]] || ٤ جار |- | [[یانەی ئینتەرناسیۆنالێ|ئینتەر میلان]] || ٣ جار |- | [[یانەی مانچستەر یونایتد|مانچستەر یونایتد]] || ٣ جار |- | [[بەنفیکا]] || ٢ جار |- |[[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سان جێرمان]] |٢ جار |- | [[یوڤێنتوس|یۆڤێنتۆس]] || ٢ جار |- |'''نۆتێنگھام فۆڕێست''' |٢ جار |- | [[یانەی پۆرتۆ|پۆرتۆ]] || ٢ جار |- | [[یانەی چێڵسی|چێڵسی]]|| ٢ جار |- | [[سێلتیک|سێلتێک]] || ١ جار |- | [[یانەی ھامبورگ|ھامبورگ]] || ١ جار |- | '''ستیوا بووچارست'''|| ١ جار |- | [[مارسیلیا|مارسیلیا]]|| ١ جار |- | [[فاینۆرد|فاینۆرد ڕۆتەردام]]|| ١ جار |- | '''ئەستۆن ڤێلا'''|| ١ جار |- | [[یانەی ئایندھۆڤن|پی سی ڤی ئاییندھۆڤن]] || ١ جار |- | '''ڕێد ستار بێلگراد'''|| ١ جار |- | [[بۆروسیا دۆرتمۆند|بروسیا دۆرتمۆند]] || ١ جار |- |[[یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی|مانچستەر سیتی]] |١ جار |} == سەرچاوەکان == * [https://www.uefa.com/ ماڵپەڕی سەرەکی یەکێتی تۆپی پێ ئەورووپا] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|UEFA Champions League}} * {{Official website}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەورووپا}} [[پۆل:خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] 0blu893lf4aem4sno4103c3s6z3u10f 1588082 1588079 2026-05-30T19:27:01Z Qan4il 51786 /* */ 1588082 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی خولی تۆپی پێ | ناو = خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا | وێنە =[[پەڕگە:UEFA Champions League logo.png|وێنۆک|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] | ناونیشانی وێنە =لۆگۆی فەرمی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا (١٩٩٢) | ناوی تەواو = خولی یانە پاڵەوانەکانی کیشوەری ئەوروپا | دامەزراندن = ١٩٥٥ (لە ١٩٩٢ بە سیستەمی نوێ) | ھەڵوەشاندن = | ناوچە =[[ئەورووپا]] | ژمارەی تیمەکان =٣٢ | Qualifier for =[[جامی سووپەری ئەورووپا]] [[جامی جیھانیی یانەکانی فیفا]] | پێشبڕکێ پەیوەندیدارەکان = | بێژەری تەلەڤیزیۆن = | جامی نێوخۆیی = | جامی نێودەوڵەتی = | پاڵەوان = | پاڵەوانی ئێستا ={{flagicon |FRA}} [[پاریس سان جێرمان]] {{ھن}}(دووەم نازناو) | سەرکەوتووترین یانە ={{flagicon |SPA}} [[ڕیاڵ مەدرید]] {{ھن}}(١٥ نازناو) | دروشم = No To Racism (نەخێر بۆ ڕەگەزپەڕستی) |ماڵپەڕی فەرمی ={{url|https://www.uefa.com/uefachampionsleague/|Official website}} |وەرزی ئەمساڵ = }} '''خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا''' ({{بە ئینگلیزی|UEFA Champions League}}) پاڵەوانێتییەکی تۆپی پێی ئەورووپییە، ساڵانە لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا]] ڕێکدەخرێ، لە ساڵی ١٩٥٥–١٩٥٦ یەکەم وەرزی پاڵەوانێتییەکە ڕێکخرا کە یانەی [[یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] براوە بوو، یانەی '''[[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سان جێرمان]]ی [[فەڕەنسا|فەڕەنسی]]''' لە ئێستادا براوەی ئەم پاڵەوانێتییە کاتێ بۆ دووەم جار لە مێژوودا لە یانەی [[یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ|ئارسناڵی]] [[ئینگلتەرا|ئینگلیزی]] بردەوە بە لێدانە یەکلاکەرەوەکان ٤ - ٣ دوای تەواوبوونی هەردوو گێمی یاسایی و زیادکراو بەئەنجامی ١ - ١ ئەم پاڵەوانێتییە بەیەکێک لە گرنگترین ڕووداوە وەرزشییە جیھانییەکان دادەنرێت کە زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن بینەر لەڕێگەی تەلەڤیزیۆنەوە تەماشای دەکەن، لەسەرەتادا ناوی فەرمی پاڵەوانێتییەکە جامی ئەورووپا بوو بەڵام لە ساڵی ١٩٩٢–١٩٩٣ دا دووبارە ناوەکەی گۆڕدرا بۆ خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا کە یانەی مارسیڵیای فەڕەنسی براوە بوو تێیدا، لەسەرەتای دامەزراندنیدا پاڵەوانێتییەکە لەسیستەمی دۆڕاندنێک بوو و تەنھا پاڵەوانەکانی خولە ناوخۆیییەکانی وڵاتانی ئەورووپی تێیدا بەشداردەبوون بەڵام لە ساڵی ١٩٩٢ دا قۆناغی کۆمەڵەکان بۆ یاری چوون و ھاتن فراوانترکرا و ژمارەی یانەکانیش زیادکرا ھەر لەکاتی گۆڕینی ناوی پاڵەوانێتییەکە لە ساڵی ١٩٩٢ دا ژمارەی یانەکانی پاڵەوانێتییەکە زیادکران بۆ ٣٢ یانە و وەرزی ٢٠٢٣ / ٢٠٢٤ کۆتا وەرز بوو کە بەم سیستەمە کاری پێ بکرێت کە لە وەرزی ٢٠٢٤ / ٢٠٢٥ بەدواوە سیستەمێکی نوێ و فراوان پەیڕەودەکرێ بۆ پاڵەوانییەتییەکە ژمارەی ھەڵگرانی نازناوی ئەم پاڵەوانێتییە ٢٣ یانەی جیاوازە و لەنێو ١٢ یانە کە ھەڵگری زۆرترین نازناوی ئەم پاڵەوانێتییەن، یانەی [[ڕیال مەدرید|ڕیاڵ مەدرید]] ھەڵگری زۆرترین نازناوە بەتێکڕای ١٥ نازناو == یانە براوەکان == {| class="wikitable" |- ! یانەی پاڵەوان!! ژمارەی جارەکان |- | [[ڕیال مەدرید|'''ڕیاڵ مەدرید''']] ||'''١٥ جار''' |- | [[یانەی ئەی سی میلان|ئەی سی میلان]] || ٧ جار |- | [[یانەی لیڤەرپوول|لیڤەرپووڵ]] || ٦ جار |- | [[یانەی بایەرن میونخ|بایرن میونخ]] || ٦ جار |- | [[یانەی بارسێلۆنا|بەرشەلۆنە]] || ٥ جار |- | [[ئەیاکس ئەمستەردام]] || ٤ جار |- | [[یانەی ئینتەرناسیۆنالێ|ئینتەر میلان]] || ٣ جار |- | [[یانەی مانچستەر یونایتد|مانچستەر یونایتد]] || ٣ جار |- | [[بەنفیکا]] || ٢ جار |- |[[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سان جێرمان]] |٢ جار |- | [[یوڤێنتوس|یۆڤێنتۆس]] || ٢ جار |- |'''نۆتێنگھام فۆڕێست''' |٢ جار |- | [[یانەی پۆرتۆ|پۆرتۆ]] || ٢ جار |- | [[یانەی چێڵسی|چێڵسی]]|| ٢ جار |- | [[سێلتیک|سێلتێک]] || ١ جار |- | [[یانەی ھامبورگ|ھامبورگ]] || ١ جار |- | '''ستیوا بووچارست'''|| ١ جار |- | [[مارسیلیا|مارسیلیا]]|| ١ جار |- | [[فاینۆرد|فاینۆرد ڕۆتەردام]]|| ١ جار |- | '''ئەستۆن ڤێلا'''|| ١ جار |- | [[یانەی ئایندھۆڤن|پی سی ڤی ئاییندھۆڤن]] || ١ جار |- | '''ڕێد ستار بێلگراد'''|| ١ جار |- | [[بۆروسیا دۆرتمۆند|بروسیا دۆرتمۆند]] || ١ جار |- |[[یانەی تۆپی پێی مانچستەر سیتی|مانچستەر سیتی]] |١ جار |} == سەرچاوەکان == * [https://www.uefa.com/ ماڵپەڕی سەرەکی یەکێتی تۆپی پێ ئەورووپا] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category|UEFA Champions League}} * {{Official website}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەورووپا}} [[پۆل:خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] cx5n8r4apfajk5sywzloe48i3smijjg 3 13682 1588151 1579200 2026-05-31T01:47:58Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت (کۆنتر لە ٣١ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/ئەرشیڤی ٢]] 1588151 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 2 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 2 }} سلام و علیکم.. ببورن مامۆستا پیرەهەلۆ من مافی پاسدراوی خۆگەڕم پێدراوە یاخود نا!؟ رێز و مەحەبەت. == بەڕێوەبەرانی تەکنیکی == سڵاو بەڕێزان. ئەمە پەیامێکی ئاگادارییە: دامەزراوەی ویکیمیدیا بڕیاری داوە کە گرووپی بەڕێوەبەران دابەش بکرێن بەسەر دوو گرووپدا: بەڕێوەبەرانی ئاسایی و بەڕێوەبەرانی تەکنیکی. بەڕێوەبەرانی ئاسایی (ئەوانەی ئێستا ھەن) ھەندێک لە مافەکانیان، وەک دەستکاریکردنی پەڕەکانی CSS و JS، لەدەست دەدەن دوای دامەزرانی گرووپی بەڕێوەبەرانی تەکنیکی، کە ئیتر ئەندامانی ئەو گرووپە مافی دەستکاریکردنی ئەو جۆرە پەڕانەیان دەبێت لەپاڵ مافە گشتییەکانی تری بەڕێوەبەران. ئێستا لە '''[[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)/بەڕێوەبەری تەکنیکی]]''' پڕۆسەی پاڵاوتن و گواستنەوەی ئەو بەڕێوەبەرانەی کە دەیانەوێت مافی دەستکاریکردن و دروستکردنی ئەو پەڕانەیان ھەبێت بەڕێوەدەچێت. داواکراوە کە کۆمەڵگەی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی بەشداری لەم ھەڵبژاردن و لێدوانە بکات تاکوو تا کۆتایی ماوەی دیاریکراو بەڕێوەبەرە تەکنیکییەکان دیاریکرابێتن. سوپاس. <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Épine@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%D8%A8%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C&oldid=578207 -->{{واژۆنەکراو|Eyubm}} == واژووکردنی لێدوانی واژوونەکراو == سڵاو کاک Pirehelokan، بۆ واژووکردنی لێدوانە واژوونەکراوەکان پێشناز دەکەم [[بەکارھێنەر:Aram/unsignedhelper]] تاقی بکەیتەوە، کە ئەمە خۆگەڕانە کاتی واژووکردنەکەیش زیاد دەکات نەوەکوو تەنیا ناوی بەکارھێنەرەکە. ئەم لێدوانەم واژوو ناکەم و بۆ تۆی بەجێ دەھێڵم. سپاس! == Invitation for Functionary consultation 2021 == Greetings, Admins of the emerging community, I'm letting you know in advance about a meeting I'd like to invite you to regarding the [[:m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] and the community's ownership of its future enforcement. I'm still in the process of putting together the details, but I wanted to share the date with you: 10/11 July, 2021. I do not have a time on this date yet, but I will let you soon. We have created a [[:m:Universal Code of Conduct/Functionary consultations/June and July 2021|meta page]] with basic information. Please take a look at the meta page and sign up your name under the appropriate section. Thank you for your time.--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] 15:14, 10 June 2021 (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:BAnand (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/UCoC_Group&oldid=21568660 --> == داوای گەڕانەوەی وتاری ئەنجام شەوالی == سڵاو کاک Pirehelokan، هیوای باشی. من سەبارەت بە سڕینەوەی وتاری (ئەنجام شەوالی) پەیوەندیت پێوە دەکەم. ئەم کەسایەتییە ڕۆژنامەنووس و کۆمێنتاتۆری فەرمییە لە کەناڵی ئاسمانی کەرکووک و خاوەنی پلەی دووەمی پێشبڕکێی جیهانیی beIN SPORTSـە. ​داواکارم وتارەکە بگەڕێنیتەوە بۆ شێوازی "ڕەشنووس" (Draft) یان لاپەڕە ئاساییەکە، چونکە من چەندین سەرچاوەی متمانەپێکراوم ئامادە کردووە وەک وەرەقەی فەرمی کەناڵ و چاوپێکەوتنی دەیان میدیای کوردی و سوری و عێراقس و Hathalyoum تا بیسەلمێنم کە مەرجەکانی ناوداریی تێدایە. سوپاس." [[بەکارھێنەر:Ali Word|Ali Word]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ali Word|لێدوان]]) ١٣:٠٤، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|Ali Word}}، ناوەرۆکی وتارەکە و گرنگیی کەسایەتییەکە بە سەرچاوەکان پشتڕاست نەدەکرانەوە. تکایە [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] بخوێنەوە. فەیسبووک و ماڵپەڕی کەسی نابن بە سەرچاوە. [[ویکیپیدیا:ژیاننامەی کەسایەتییە زیندووەکان]]یش بخوێنەوە با لە ھەستیاریی بابەتەکە باشتر تێبگەی. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٠:٠٥، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::سوپاس کاک Pirehelokan بۆ ڕوونکردنەوەکەت. من تێدەگەم کە سەرچاوەی شەخسی پێوەر نییە، بۆیە لێرەدا چەند سەرچاوەیەکی میدیایی سەربەخۆ دەخەمە ڕوو کە ڕاپۆرت و چاوپێکەوتنیان لەسەر کارەکانم کردووە وەک بێژەر و کۆمێنتاتۆر: ::١. ڕاپۆرتی دەزگای میدیایی 964media دەربارەی سەرکەوتنی ئەنجام شەوالی لە کێبڕکێی beIN SPORTS: ::https://ku.964media.com/363726/ ::٢. ئەرشیفی هەواڵ و چاوپێکەوتنەکان لە ماڵپەڕی Hathalyoum: ::https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 ::٣. ڤیدیۆی ڕاپۆرتی فەرمی کەناڵی ئاسمانی کەرکووک دەربارەی ژیانی پیشەیی ناوبراو: ::https://kirkuktv.net/KU/Details/31976 ::داواکارم تەنها بۆ ماوەیەکی کاتی وتارەکە بگەڕێنیتەوە تا بتوانم ئەم سەرچاوانە و چەندین سەرچاوەی تری هاوشێوەی تێدا جێگیر بکەم و وتارەکە بەپێی یاساکانی ویکیپیدیا ڕێکبخەمەوە. سوپاس بۆ هاوکاریت." [[بەکارھێنەر:Ali Word|Ali Word]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ali Word|لێدوان]]) ٢١:٠٨، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::ھەمووی ئەم سێ سەرچاوەیە باسی ھەواڵێک دەکەن کە یەک دێڕە: ئەم کەسایەتییە دەستی لە کار کێشاوەتەوە. جا من نازانم ئەو وتارە دوور و درێژەی کە سڕایەوە زانیارییەکانی تری لە کوێوە ھاتبوو. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٣:١١، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::زۆر زۆر داوای لێبوردن دەکەم بۆ بێزارکردنت کە سەربەخۆ و خەمخۆرانە لەخزمەتی ویکیپیدیای بێ نازی کوردیدایت ، ببورە دیسانەوه ، بەڕاستی ئەم ویکیپیدیایە بۆ ئێمە زۆر گرنگ بوو بەڕادەیەک ئەکرا ببێتە پەڕینەوەیەک بۆ ئەنجام شەوالی تاکوو بگاتە پڕۆگرامێکی جیهانی لە وڵاتی قەتەڕ و بەناوی کووردستانەوە بەشداربێت ، بەڕاستی سەرچاوەی دیکە جگە لەو بابەتی وازهێنانە زۆرن تەنانەت ڤیدیۆ هەیە خودی کەناڵی بی ئێن سپۆرتی قەتەڕی بابەتی لەسەر بڵاوکردۆتەوە جیالەوەی کەناڵەکانی سوریا کاری تایبەتیان لەگەڵدا کردوە ، زۆر زۆر سوپاس بۆ پاڵپشتیت ببورە ئەگەر بێزارم کردبیت [[بەکارھێنەر:Ali Word|Ali Word]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ali Word|لێدوان]]) ١٥:٥٩، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> o61t3cpkboip5eqprekztic71mta7p6 10 14235 1588009 227422 2026-05-30T13:55:02Z Hivja 64112 /* */ 1588009 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی دوبەی | shortname alias = دوبەی | flag alias = Flag of Dubai.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }} lpu459c3z2pxnalhoeqmvs2d8qcm6c0 10 15923 1588005 220639 2026-05-30T13:49:33Z Hivja 64112 /* */ 1588005 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی ئەبووزەبی | shortname alias = ئەبووزەبی | flag alias = Flag of Abu Dhabi.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | templatename = Abu Dhabi </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> tpzc21fn43qikm0i4zmnvnevesjn8yp 1588010 1588005 2026-05-30T13:56:12Z Hivja 64112 /* */ 1588010 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی ئەبووزەبی | shortname alias = ئەبووزەبی | flag alias = Flag of Abu Dhabi.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }} gvnh1uesya0g6n8plcmg0y4g2gfoo29 10 15938 1588029 221589 2026-05-30T14:26:04Z Hivja 64112 /* */ 1588029 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی عەجمان | shortname alias = عەجمان | flag alias = Flag of Ajman.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> cozveqre0cv22zfyzv1t9rzmy174mnl 10 16261 1588014 227491 2026-05-30T14:03:21Z Hivja 64112 /* */ 1588014 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی فوجەیرە | shortname alias = فوجەیرە | alias = Fujairah | flag alias = Fujairah Flag.gif | flag alias-old = Flag of Fujairah (before 1952, 1961-1975).svg | flag alias-1952 = Flag of Fujairah (1952–1961).svg | flag alias-1961 = Flag of Fujairah (before 1952, 1961-1975).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = کۆن | var2 = ١٩٥٢ | var3 = ١٩٦١ | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }} qtsurm4z38zfpinidnbhq31qghwxxuo 1588016 1588014 2026-05-30T14:14:44Z Hivja 64112 /* */ 1588016 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی فوجەیرە | shortname alias = فوجەیرە | alias = Fujairah | flag alias = Fujairah Flag.gif | flag alias-old = Flag of Fujairah (before 1952, 1961-1975).svg | flag alias-1952 = Flag of Fujairah (1952–1961).svg | flag alias-1961 = Flag of Fujairah (before 1952, 1961-1975).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = old | var2 = 1952 | var3 = 1961 | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }} 9x5y895vum75gyt5c7m6v04ugups3r0 1588017 1588016 2026-05-30T14:14:57Z Hivja 64112 /* */ 1588017 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی فوجەیرە | shortname alias = فوجەیرە | flag alias = Fujairah Flag.gif | flag alias-old = Flag of Fujairah (before 1952, 1961-1975).svg | flag alias-1952 = Flag of Fujairah (1952–1961).svg | flag alias-1961 = Flag of Fujairah (before 1952, 1961-1975).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = old | var2 = 1952 | var3 = 1961 | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }} bt94dq65id3nw0jqgf57yalc08a7w2s 10 16793 1588021 227956 2026-05-30T14:19:05Z Hivja 64112 /* */ 1588021 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی ڕەئسولخەیمە | shortname alias = ڕەئسولخەیمە | flag alias = Flag of Ras al-Khaimah.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }} 1j2jr20064sv4qwov8vn2r6kwrl81zq 10 16903 1588011 947362 2026-05-30T13:58:11Z Hivja 64112 /* */ 1588011 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی شارجە | shortname alias = شارجە | flag alias = Flag of Sharjah and Ras Al Khaimah.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }} fyp9vfdwuwq04bj0uetae5ny7312azw 10 17047 1588024 228199 2026-05-30T14:22:02Z Hivja 64112 /* */ 1588024 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی ئومولقیوەین | short alias = ئومولقیوەین | flag alias = Flag of Umm al-Qaiwain.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> ny3x9tix5ewk70l05pmdigczhvkhtbg 1588028 1588024 2026-05-30T14:24:46Z Hivja 64112 /* */ 1588028 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = میرنشینی ئومولقیوەین | shortname alias = ئومولقیوەین | flag alias = Flag of Umm al-Qaiwain.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} <noinclude> | related1 = United Arab Emirates </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> fu1owlmnej8ygyznsz7e1ptfbcgxfjc 0 23962 1588160 1550298 2026-05-31T07:35:40Z 1silent scientist 51740 1588160 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}} '''ڕافایێل''' (بە[[ئیتالیایی|ئیتاڵی]]: Raffaello Sanzio da Urbino) (٦ی نیسانی یان ٢٨ی ئازاری ١٤٨٣ – ٦ی نیسانی ١٥٢٠) [[وێنەکێش]]ێکی ناوداری ئیتاڵییە و یەکێکیشە لەو ھونەرمەندانەی سەردەمی بزووتنەوەی [[ڕینێسانس]] بوو، ناوبراو لەساڵی ١٥٢٠ لە شاری [[ڕۆما]] پایتەختی ووڵاتی [[ئیتاڵیا]] کۆچی دوایی دەکات. == ژیان == [[پەڕگە:Raffaello Sanzio - Ritratto di Bindo Altoviti.jpg|وێنۆک|371x371پیکسڵ|'''[[پۆرترێتی بیندۆ ئەلتۆڤیتی (تابلۆ)|پۆرترێتی بیندۆ ئەلتۆڤیتی]]''' [[نیگارکێشیی ڕۆنی|تابلۆیەکی ڕۆنی]] بە دەستی ڕافایێل، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ دەوروبەری ساڵی [[١٥١٤]]، ئێستا لە ناو کۆمەڵەی [[پێشانگای نیشتمانیی ھونەر (واشینگتن)|پێشانگای نیشتمانی لە واشینگتنە]].]] ڕافایێل لە شارۆچکەی ئوربینۆی [[ئیتاڵیای بچووک]] بەڵام خاوەن گرنگییەکی ھونەریی گەورە لە ناوچەی مارکی لەدایکبووە، کە باوکی [[جیۆڤانی سانتی]] وێنەکێش بووە لە دەربار{{تێبینی|واتای «بلاط»؛ لە زمانی [[کوردی]]دا دەربار (Court): بەو شوێنە دەوترێت کە [[پادشا]]، [[میر]]، یان [[دووک]]ێکی تێدا نیشتەجێیە و کاروبارەکانی لێ بەڕێوە دەبات. کاتێک دەڵێین «وێنەکێش بووە لە دەربار»، واتا وێنەکێشی فەرمیی کۆشکی فەرمانڕەوا بووە.}} لای [[دووک]]. فیدێریکۆ دا مۆنتیفێڵترۆ ناوبانگێکی بۆ دەربارەکە دروست کرد، ئەو کۆندۆتیێرۆیەکی زۆر سەرکەوتوو بوو، پاپا سیکتوسی چوارەم نازناوی دووکایەتی ئوربینۆی پێ بەخشی –ئوربینۆ بەشێک لە [[دەوڵەتی پاپا]]ی پێک دەھێنا– کە ساڵێک پێش لەدایکبوونی ڕافایێل کۆچی دوایی کرد. بایەخی دەرباری فیدێریکۆ زیاتر وێژەیی بوو نەک ھونەری، بەڵام جیۆڤانی سانتی تا ڕادەیەک شاعیر و وێنەکێشیش بوو، و تۆمارێکی کڕۆنۆلۆژی دەربارەی ژیانی فیدریکۆ نووسیبوو، ھەردووکیان دەقیان نووسی و نەخشی شانۆگەرییە ماسکەکانیان بۆ کات بەسەربردنی دەربارەکە دروست کرد. ھۆنراوەکەی کە ئاراستەی فیدێریکۆی کردووە، نیشانی دەدات کە پەرۆش بووە بۆ دەرخستنی ھۆشیاری بۆ پێشکەوتووترین وێنەکێشانی باکووری [[ئیتاڵیا]] و ھەروەھا وێنەکێشە سەرەتاییەکانی [[ھۆڵەندا]]ش. ڕەنگە لە دەرباری زۆر بچووکی ئوربینۆدا زیاتر لە زۆربەی وێنەکێشانی دەربار تێکەڵی بازنەی ناوەندی خێزانی فەرمانڕەوا بووبێت. گویدۆبالدۆ دا مۆنتیفێڵترۆ لە دوای فیدریکۆی باوکی بوو بە جێنشین، و لەگەڵ [[ئێلیزابێتا گۆنزاگا]] کچی فەرمانڕەوای مانتۆوا ھاوسەرگیری کرد، کە یەکێک بوو لە شکۆدارترین دەربارە بچووکەکانی ئیتاڵیا بۆ مۆسیقا و ھونەرە بینراوەکان بە ھەمان شێوە. لە ژێر ڕۆشنایی ئەوەدا، دەربارەکە وەک ناوەندێکی کولتووری وێژەیی بەردەوام بوو. گەشەکردن لە بازنەی ئەم دەربارە بچووکەدا بووە ھۆی دابینکردنی ڕەفتاری نایاب و کارامەیی کۆمەڵایەتی بۆ ڕافایێل کە ڤازاری جەختی لێ کردووەتەوە. بڕیار بوو ژیانی دەرباری لە [[ئوربینۆ]] دوای ئەم ماوەیە ڕاستەوخۆ ببێتە نموونەیەک بۆ خەسڵەتەکانی دەربارە مرۆیییەکانی ئیتاڵیا لە ڕێگەی وێناکردنی باڵداساری کاستیلیۆنی بۆی لە کارە کلاسیکییەکەیدا «پیاوی دەربار» کە لە ١٥٢٨دا بڵاوکرایەوە. کاستیلیۆنی لە ساڵی ١٥٠٤دا ڕووی لە [[ئوربینۆ]] کرد، کاتێک ڕافایێل چیتر لەوێ نیشتەجێ نەبوو بەڵام بەردەوام سەردانی دەکرد، و بوون بە ھاوڕێی نزیک. ھەروەھا لە سەردانیکەرانی دیکەی دەربارەکە نزیک بووەوە: پیترۆ بایبینا و پیترۆ بیمبۆ، کە دواتر ھەردووکیان بوون بە کاردیناڵ، و وەک [[نووسەر]] بەناوبانگ بوون، و لە ماوەی مانەوەی ڕافایێل لەوێ لە [[ڕۆما]] بوون. ڕافایێل بە ئاسانی لەگەڵ نایابترین گرووپەکاندا بە درێژایی ژیانی تێکەڵ بوو، ئەمەش یەکێک بوو لەو ھۆکارانەی کە بووە ھۆی دروستکردنی نیشانەیەکی چەواشەکارانە سەبارەت بە کۆشش نەکردنی لە ژیانی پیشەییدا. پەروەردەیەکی مرۆییی تەواوی وەرنەگرتبوو، و ڕوون نییە کە ھۆکاری ئاستی ئاسانیی خوێندنەوەی بۆ [[زمانی لاتینی]] چی بووە. == کارەکانی == ڕافایێل بەشێکی زۆری لە تابلۆ دیوارییەکان لە ژوورەکانی [[ڤاتیکان]] تەواو کردووە وەک «خوێندنگەی ئەسینا»؛ «ھێلیۆدۆری (نووسەرێکی یۆنانی کۆن) لە [[پەرستگا]] دەردەکرێت»؛ «ڕێزگرتن لە قوربانی پیرۆز»؛ «پارناس» (لە میتۆلۆژیای یۆنانی کێوی حۆرییەکانی خوداوەند ئەپۆلۆیە)؛ و ئەوانی تر، کە زۆربەیان دەگەڕێنەوە بۆ ماوەی ١٥٠٩–١٥١٤، ھەروەھا خۆی سەرپەرشتی جێبەجێکردنی باقی کارە ڕازاندنەوەکانی کردووە، کە لەلایەن کۆمەڵێک لە خوێندکارەکانیەوە ئەنجامدراون. جگە لە جێبەجێکردنی کۆمەڵێک وێنە لەسەر کارتۆن، کە لە ڕێگەیانەوە کارە چنینەکانی تایبەت بە [[کڵێسای سیستین]] (بە ناوی [[پاپا سیکتوسی چوارەم]]ەوە ناونراوە، ١٤٧١–١٤٨٤) ئەنجامدراون: «شایەتی حەوارییەکان». ===لە نێوان کارە بەناوبانگەکانی=== * ھاوسەرگیری خاتوو مریەم (١٥٠٤، مۆزەخانەی برێرا، [[میلانۆ]]). * گالاتی (لە کەسایەتییەکانی میتۆلۆژیای یۆنانی) بە سەرکەوتن دڵخۆش دەبێت (١٥١١، ڤێلا فارنیسینی، [[ڕۆما]]). * گۆڕانی شێوەی حەزرەتی مەسیح (١٥١٨–١٥٢٠، [[مۆزەخانەکانی ڤاتیکان|مۆزەخانەی ڤاتیکان بۆ نیگارکێشی]]). * [[ژنە گەنجەکە (تابلۆ)|ژنە گەنجەکە]] (١٥١٨–١٥٢٠، کۆشکی بەربارینی، [[ڕۆما]]، [[ئیتاڵیا]]) == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Art UK bio}} * {{Britannica|491442}} * [http://cima.ng-london.org.uk/documentation/ سەرچاوەی لیکۆلینەوەکان لەسەر رافایێل]، لە پێشانگای نەتەوەیی ، لەندەن {{Wikiquote}}{{Commons|Raffaello Sanzio}}{{Authority control}}{{کۆلکە}} {{شریتی دەروازە|ئەرژەنتین|ژیاننامە|ھونەرەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٣]] [[پۆل:مردووانی ١٥٢٠]] [[پۆل:وێنەکێشە ئیتالیەکان]] [[پۆل:تەلارسازە ئیتاڵییەکان لە سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:وێنەکێشە ئیتاڵییەکانی سەدەی ١٦یەم]] ee5jx142huy89vi0rzio876q1t7t3ie 1588161 1588160 2026-05-31T07:37:45Z 1silent scientist 51740 /* بەستەرە دەرەکییەکان */ 1588161 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}} '''ڕافایێل''' (بە[[ئیتالیایی|ئیتاڵی]]: Raffaello Sanzio da Urbino) (٦ی نیسانی یان ٢٨ی ئازاری ١٤٨٣ – ٦ی نیسانی ١٥٢٠) [[وێنەکێش]]ێکی ناوداری ئیتاڵییە و یەکێکیشە لەو ھونەرمەندانەی سەردەمی بزووتنەوەی [[ڕینێسانس]] بوو، ناوبراو لەساڵی ١٥٢٠ لە شاری [[ڕۆما]] پایتەختی ووڵاتی [[ئیتاڵیا]] کۆچی دوایی دەکات. == ژیان == [[پەڕگە:Raffaello Sanzio - Ritratto di Bindo Altoviti.jpg|وێنۆک|371x371پیکسڵ|'''[[پۆرترێتی بیندۆ ئەلتۆڤیتی (تابلۆ)|پۆرترێتی بیندۆ ئەلتۆڤیتی]]''' [[نیگارکێشیی ڕۆنی|تابلۆیەکی ڕۆنی]] بە دەستی ڕافایێل، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ دەوروبەری ساڵی [[١٥١٤]]، ئێستا لە ناو کۆمەڵەی [[پێشانگای نیشتمانیی ھونەر (واشینگتن)|پێشانگای نیشتمانی لە واشینگتنە]].]] ڕافایێل لە شارۆچکەی ئوربینۆی [[ئیتاڵیای بچووک]] بەڵام خاوەن گرنگییەکی ھونەریی گەورە لە ناوچەی مارکی لەدایکبووە، کە باوکی [[جیۆڤانی سانتی]] وێنەکێش بووە لە دەربار{{تێبینی|واتای «بلاط»؛ لە زمانی [[کوردی]]دا دەربار (Court): بەو شوێنە دەوترێت کە [[پادشا]]، [[میر]]، یان [[دووک]]ێکی تێدا نیشتەجێیە و کاروبارەکانی لێ بەڕێوە دەبات. کاتێک دەڵێین «وێنەکێش بووە لە دەربار»، واتا وێنەکێشی فەرمیی کۆشکی فەرمانڕەوا بووە.}} لای [[دووک]]. فیدێریکۆ دا مۆنتیفێڵترۆ ناوبانگێکی بۆ دەربارەکە دروست کرد، ئەو کۆندۆتیێرۆیەکی زۆر سەرکەوتوو بوو، پاپا سیکتوسی چوارەم نازناوی دووکایەتی ئوربینۆی پێ بەخشی –ئوربینۆ بەشێک لە [[دەوڵەتی پاپا]]ی پێک دەھێنا– کە ساڵێک پێش لەدایکبوونی ڕافایێل کۆچی دوایی کرد. بایەخی دەرباری فیدێریکۆ زیاتر وێژەیی بوو نەک ھونەری، بەڵام جیۆڤانی سانتی تا ڕادەیەک شاعیر و وێنەکێشیش بوو، و تۆمارێکی کڕۆنۆلۆژی دەربارەی ژیانی فیدریکۆ نووسیبوو، ھەردووکیان دەقیان نووسی و نەخشی شانۆگەرییە ماسکەکانیان بۆ کات بەسەربردنی دەربارەکە دروست کرد. ھۆنراوەکەی کە ئاراستەی فیدێریکۆی کردووە، نیشانی دەدات کە پەرۆش بووە بۆ دەرخستنی ھۆشیاری بۆ پێشکەوتووترین وێنەکێشانی باکووری [[ئیتاڵیا]] و ھەروەھا وێنەکێشە سەرەتاییەکانی [[ھۆڵەندا]]ش. ڕەنگە لە دەرباری زۆر بچووکی ئوربینۆدا زیاتر لە زۆربەی وێنەکێشانی دەربار تێکەڵی بازنەی ناوەندی خێزانی فەرمانڕەوا بووبێت. گویدۆبالدۆ دا مۆنتیفێڵترۆ لە دوای فیدریکۆی باوکی بوو بە جێنشین، و لەگەڵ [[ئێلیزابێتا گۆنزاگا]] کچی فەرمانڕەوای مانتۆوا ھاوسەرگیری کرد، کە یەکێک بوو لە شکۆدارترین دەربارە بچووکەکانی ئیتاڵیا بۆ مۆسیقا و ھونەرە بینراوەکان بە ھەمان شێوە. لە ژێر ڕۆشنایی ئەوەدا، دەربارەکە وەک ناوەندێکی کولتووری وێژەیی بەردەوام بوو. گەشەکردن لە بازنەی ئەم دەربارە بچووکەدا بووە ھۆی دابینکردنی ڕەفتاری نایاب و کارامەیی کۆمەڵایەتی بۆ ڕافایێل کە ڤازاری جەختی لێ کردووەتەوە. بڕیار بوو ژیانی دەرباری لە [[ئوربینۆ]] دوای ئەم ماوەیە ڕاستەوخۆ ببێتە نموونەیەک بۆ خەسڵەتەکانی دەربارە مرۆیییەکانی ئیتاڵیا لە ڕێگەی وێناکردنی باڵداساری کاستیلیۆنی بۆی لە کارە کلاسیکییەکەیدا «پیاوی دەربار» کە لە ١٥٢٨دا بڵاوکرایەوە. کاستیلیۆنی لە ساڵی ١٥٠٤دا ڕووی لە [[ئوربینۆ]] کرد، کاتێک ڕافایێل چیتر لەوێ نیشتەجێ نەبوو بەڵام بەردەوام سەردانی دەکرد، و بوون بە ھاوڕێی نزیک. ھەروەھا لە سەردانیکەرانی دیکەی دەربارەکە نزیک بووەوە: پیترۆ بایبینا و پیترۆ بیمبۆ، کە دواتر ھەردووکیان بوون بە کاردیناڵ، و وەک [[نووسەر]] بەناوبانگ بوون، و لە ماوەی مانەوەی ڕافایێل لەوێ لە [[ڕۆما]] بوون. ڕافایێل بە ئاسانی لەگەڵ نایابترین گرووپەکاندا بە درێژایی ژیانی تێکەڵ بوو، ئەمەش یەکێک بوو لەو ھۆکارانەی کە بووە ھۆی دروستکردنی نیشانەیەکی چەواشەکارانە سەبارەت بە کۆشش نەکردنی لە ژیانی پیشەییدا. پەروەردەیەکی مرۆییی تەواوی وەرنەگرتبوو، و ڕوون نییە کە ھۆکاری ئاستی ئاسانیی خوێندنەوەی بۆ [[زمانی لاتینی]] چی بووە. == کارەکانی == ڕافایێل بەشێکی زۆری لە تابلۆ دیوارییەکان لە ژوورەکانی [[ڤاتیکان]] تەواو کردووە وەک «خوێندنگەی ئەسینا»؛ «ھێلیۆدۆری (نووسەرێکی یۆنانی کۆن) لە [[پەرستگا]] دەردەکرێت»؛ «ڕێزگرتن لە قوربانی پیرۆز»؛ «پارناس» (لە میتۆلۆژیای یۆنانی کێوی حۆرییەکانی خوداوەند ئەپۆلۆیە)؛ و ئەوانی تر، کە زۆربەیان دەگەڕێنەوە بۆ ماوەی ١٥٠٩–١٥١٤، ھەروەھا خۆی سەرپەرشتی جێبەجێکردنی باقی کارە ڕازاندنەوەکانی کردووە، کە لەلایەن کۆمەڵێک لە خوێندکارەکانیەوە ئەنجامدراون. جگە لە جێبەجێکردنی کۆمەڵێک وێنە لەسەر کارتۆن، کە لە ڕێگەیانەوە کارە چنینەکانی تایبەت بە [[کڵێسای سیستین]] (بە ناوی [[پاپا سیکتوسی چوارەم]]ەوە ناونراوە، ١٤٧١–١٤٨٤) ئەنجامدراون: «شایەتی حەوارییەکان». ===لە نێوان کارە بەناوبانگەکانی=== * ھاوسەرگیری خاتوو مریەم (١٥٠٤، مۆزەخانەی برێرا، [[میلانۆ]]). * گالاتی (لە کەسایەتییەکانی میتۆلۆژیای یۆنانی) بە سەرکەوتن دڵخۆش دەبێت (١٥١١، ڤێلا فارنیسینی، [[ڕۆما]]). * گۆڕانی شێوەی حەزرەتی مەسیح (١٥١٨–١٥٢٠، [[مۆزەخانەکانی ڤاتیکان|مۆزەخانەی ڤاتیکان بۆ نیگارکێشی]]). * [[ژنە گەنجەکە (تابلۆ)|ژنە گەنجەکە]] (١٥١٨–١٥٢٠، کۆشکی بەربارینی، [[ڕۆما]]، [[ئیتاڵیا]]) == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Britannica|491442}} * [http://cima.ng-london.org.uk/documentation/ سەرچاوەی لیکۆلینەوەکان لەسەر رافایێل]، لە پێشانگای نەتەوەیی، [[لەندەن]] {{Wikiquote}}{{Commons|Raffaello Sanzio}}{{Authority control}} {{شریتی دەروازە|ئەرژەنتین|ژیاننامە|ھونەرەکان|ڕۆما|ئیتالیا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٨٣]] [[پۆل:مردووانی ١٥٢٠]] [[پۆل:وێنەکێشە ئیتالیەکان]] [[پۆل:تەلارسازە ئیتاڵییەکان لە سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:وێنەکێشە ئیتاڵییەکانی سەدەی ١٦یەم]] 2ub9nmla435bh85tl77w3htqj6eprpb 0 40869 1588163 1526589 2026-05-31T07:50:21Z 1silent scientist 51740 1588163 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Pira Delal, Kurdistan.jpg|thumb|پردی دەلال لە زاخۆ]] '''پردی دەلال''' پردێکی کۆن و مێژوویییە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی شاری [[زاخۆ]]، [[ئیدارەی زاخۆ]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، درێژی پردەکە ١١٥ مەترە، پانییەکەشی ٥ مەترە ھەروەھا ١٦ مەتر بەرزە. ئەوانەی سەردانی پردەکە دەکەن زۆرینەیان گەشتیارن و بەمەبەستی وێنەگرتن لە پاڵیدا. ==ڕەگناسی== زاراوەی «پیر» بە واتای «پرد» دێت و «دەلال» بە واتای «ئازیز یان جوان» دێت لە [[زمانی کوردی|کوردی]]دا، «پیرا دەلال» بە واتای «پردی جوان» دێت (گەرچی نەک بە واتایەکی جوانکاری، بەڵکو زیاتر وەک شتێک کە بێھاوتا بێت). ناوەکە ڕەنگدانەوەی ئەو شێوازەیە کە پردەکە لە نێوان خەڵکی ناوچەکە و ھەروەھا گەشتیاراندا دەبینرێت. پردەکە بە ناوی دەلال ناونرا و شاری [[زاخۆ]] بە زاخۆی دەلال ناو دەبرێت بۆ ڕێزگرتن لە دەلال، کە کەسایەتییەکی پاڵەوانە و پەیوەندی بە ئەفسانەیەکەوە ھەیە سەبارەت بە بنەچەی پردەکە. ==مێژوو== پێدەچێت پردی دەلال بۆ یەکەمجار لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]] دروست کرابێت، لە کاتێکدا پێکھاتەی ئێستای وادیارە ھی سەردەمی [[عەباسی]] بێت.<ref>O’Connor, Colin (1993), Roman Bridges, Cambridge University Press, {{ISBN|0-521-39326-4}}, p. 129f.</ref><ref>{{cite web|title=Delal bridge (Pera Delal)|publisher=Kurdistan Regional Government Ministry of Tourism|url=http://www.kurd.org/doc/APPG_Report_KurdistanRegion_Jun08.pdf|accessdate=2009-09-05|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927162322/http://www.kurd.org/doc/APPG_Report_KurdistanRegion_Jun08.pdf|archivedate=2011-09-27}}</ref> ==ئەفسانە== [[پەڕگە:Delal Bridge (Front view) 2025.jpg|وێنۆک|«دیمەنی پێشەوەی پردی دەلال»]] بەپێی ئەفسانەیەکی باوی پەیوەست بە پردەکە، میری [[میرنشینی بۆتان|بۆتان]] فەرمانی بە وەستایەکی لێھاتوو کردبوو کە پردێکی بۆ لەسەر [[ڕووباری دیجلە]] دروست بکات. کاتێک پردەکە تەواو بوو، میر دەستی ڕاستی دروستکەرەکەی بڕی وەک [[پاداشت (خەڵات)|پاداشتێک]] بۆ ئەو کارە باشەی کە لەسەر پردەکە کردبووی، و بۆ ئەوەی ھەرگیز نەتوانێت پردێکی تری ئەوەندە بە وردی دروستکراو لە ھیچ شوێنێکی تر دروست بکات. کاتێک دروستکەرەکە گەیشتە شاری [[زاخۆ]]، سەرۆکی شارەکە داوای لە دروستکەرەکە کرد پردێک دروست بکات کە دوو لای ڕووباری [[خابوور (دیجلە)|خابوور]] کە بە زاخۆدا تێدەپەڕێت بەیەکەوە ببەستێتەوە. دروستکەرەکە سەرەڕای میری بۆتان کە دەستی ڕاستی بڕیبووەوە، داواکەی قبووڵ کرد. کاتێک دروستکەرەکە دەگەیشتە بەشی ناوەڕاستی پردەکە، ھەمیشە دەڕووخا. بۆ چارەسەرکردنی ئەمە، یەکێک لە [[فالگر|فالگرەکانی]] شارەکە بە دروستکەرەکەی ڕاگەیاند کە پێویستە ھەر کەسێک یەکەمجار پێی نایە سەر پردەکە، مرۆڤ بێت یان [[ئاژەڵ]]، لە ژێر پردەکە وەک [[قوربانی]] بنێژێت. دوای ڕۆژێک، دەلالی برازای دروستکەرەکە لەگەڵ سەگەکەیدا خەریکی ھێنانی نانی نیوەڕۆ بوو بۆی. دروستکەرەکە لە سەرەتادا ڕازی بوو چونکە سەگەکە لە پێش برازاکەیەوە ڕای دەکرد و بەو پێیەش وای دەزانی سەگەکە دەبێتە یەکەم کەس کە پێی بنێتە سەر پردەکە. بەڵام ھەر کە نزیک بوونەوە لە پردەکە، سەگەکە وەستا و سەرقاڵی بۆنکردن بوو، بۆیە دەلال یەکەم کەس بوو پێی نایە سەر پردەکە. کاتێک دروستکەرەکە بینی دەلال یەکەم کەسە دەگاتە پردەکە، تووشی شۆک بوو و بۆ ماوەیەکی کورت [[بووڕانەوە|بووڕایەوە]]. دوای ئەوەی ھۆشی ھاتەوە، دروستکەرەکە چیرۆکی پردەکەی بۆ دەلال گێڕایەوە. دەلال بە دروستکەرەکەی ڕای گەیاند کە ئامادەیە ژیانی خۆی بۆ شارەکەی قوربانی بکات. بۆیە دروستکەرەکە لە کۆتاییدا لە ژێر پردەکەدا [[بە زیندوویی نێژرا|بە زیندوویی نێژایەوە]]. کاتێک مێردی دەلال دوای ئەوەی زانی چی ڕووی داوە گەیشتە شارەکە، [[کلنگ|کلنگێکی]] ھەڵگرت و دەستی کرد بە کەندنی ژێر پردەکە. کاتێک خەریکی کەندنی بوو، دەنگی کزی دەلالی ژنی نێژراوی بیست کە فەرمانی پێ دەکرد لە کەندنی واز بھێنێت و بە کەندنییەکەی ئازاری جەستەیی پێ دەگەیەنێت، و ڕای گەیاند کە دەوێت بە قۆڵەکانی بەردەوام بێت لە ڕاگرتنی ئەم پردە و بۆ ھەمیشە لەوێ بمێنێتەوە. لە کۆتاییدا وازی ھێنا و چارەنووسی ئەوی قبووڵ کرد. ==گرنگیی کولتووری== پردی دەلال شوێنێکی گرنگ لە یادەوەریی [[کولتووری ئاشووری|کولتووریی ئاشووری]]دا داگیر دەکات لە ڕێگەی پەیوەندیی بە گۆرانیی فۆلکلۆری نەریتیی ئاشووری «دەلالێ» (ھەروەھا بە «دەلالە»، «دەلالێ»، یان «دەلالەیێ» دەنووسرێت). گۆرانییەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە ناو کۆمەڵگەی ئاشووری جیھانیدا پێشکەش دەکرێت و زۆرجار وەک ئاماژەیەک بۆ پردەکە وەک ھێمایەک بۆ جوانی، خۆڕاگری، و پەرۆشیی سۆزداری لە باکووری [[میسۆپۆتامیا]] تێدەگەرێت.<ref>Assyrian International News Agency. “Assyrian Folk Songs and Cultural Memory.” AINA, https://www.aina.org/ .</ref> «دەلالێ» بۆ چەندین نەوە لە ئاھەنگەکانی ھاوسەرگیری، فیستیڤاڵەکان، و ئاھەنگە کۆمەڵایەتییەکاندا وتراوە، کە زۆرێک لە وەشانەکانی گوزارشت لە بابەتەکانی خۆشەویستی، غەریبی، و پەیوەندی بە زێدی باب و باپیران دەکەن.<ref>Assyrian Cultural Foundation. “Traditional Assyrian Music and Dance.” Assyrian Cultural Foundation, https://www.auaf.us/ .</ref> بەردەوامیی پێشکەشکردنی لە [[دیاسپۆرای ئاشووری]] مۆدێرندا —لە پاڵ شوێنەوارە دیارەکانی وەک [[زاخۆ]]، [[ڕووباری خابوور]]، و ناوچە بازرگانییە مێژووییەکانی میسۆپۆتامیا— پەیوەندییە کولتوورییەکانی نێوان پردەکە و کەلەپووری مۆسیقیی ئاشووری بەھێزتر کردووە.<ref>Ishtar Broadcasting. “Assyrian Songs and Their Historical Context.” Ishtar TV, https://www.ishtartv.com/ .</ref> پێشکەشکارانی ھاوچەرخ و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتییەکان زیاتر پارێزگاری لە «دەلالێ» دەکەن لە ڕێگەی تۆمارکردن، نەریتەکانی سەما، و چالاکییە کولتوورییەکان، ئەمەش گرنگیی پردەکە لە ناو ناسنامەی [[ئاشووری]]دا دووپات دەکاتەوە.<ref>Syriac Music Archive Project. “Documenting Assyrian Folk Songs.” Syriac Music Archive, https://syriacmusic.com/ .</ref> لەو کاتەوە دانیشتووان دوو ڕووەکی درێژ لە یەکێک لە درزەکانی نێوان بەردەکانی لایەکی پردەکەدا دەڕوێنن، و وەک [[کەزی|کزیەکانی قژی]] دەلال سەیریان دەکەن.<ref>[https://www.rotanatimes.com/erbilrotana/news/13691 Pira Delal in Zakho]</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/Pira_Delal|سەردێڕ=Pira Delal|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاریی شارستانی|نژیاروانی|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عێراق}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Delal Bridge}} [[پۆل:زاخۆ]] [[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان]] [[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق]] [[پۆل:پردەکانی کوردستان|دەلال]] [[پۆل:پردەکانی عێراق]] f9vxo6ijhlnqpj1gtxwht7l366gjc9w 1588164 1588163 2026-05-31T07:51:51Z 1silent scientist 51740 /* سەرچاوەکان */ 1588164 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Pira Delal, Kurdistan.jpg|thumb|پردی دەلال لە زاخۆ]] '''پردی دەلال''' پردێکی کۆن و مێژوویییە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی شاری [[زاخۆ]]، [[ئیدارەی زاخۆ]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، درێژی پردەکە ١١٥ مەترە، پانییەکەشی ٥ مەترە ھەروەھا ١٦ مەتر بەرزە. ئەوانەی سەردانی پردەکە دەکەن زۆرینەیان گەشتیارن و بەمەبەستی وێنەگرتن لە پاڵیدا. ==ڕەگناسی== زاراوەی «پیر» بە واتای «پرد» دێت و «دەلال» بە واتای «ئازیز یان جوان» دێت لە [[زمانی کوردی|کوردی]]دا، «پیرا دەلال» بە واتای «پردی جوان» دێت (گەرچی نەک بە واتایەکی جوانکاری، بەڵکو زیاتر وەک شتێک کە بێھاوتا بێت). ناوەکە ڕەنگدانەوەی ئەو شێوازەیە کە پردەکە لە نێوان خەڵکی ناوچەکە و ھەروەھا گەشتیاراندا دەبینرێت. پردەکە بە ناوی دەلال ناونرا و شاری [[زاخۆ]] بە زاخۆی دەلال ناو دەبرێت بۆ ڕێزگرتن لە دەلال، کە کەسایەتییەکی پاڵەوانە و پەیوەندی بە ئەفسانەیەکەوە ھەیە سەبارەت بە بنەچەی پردەکە. ==مێژوو== پێدەچێت پردی دەلال بۆ یەکەمجار لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]] دروست کرابێت، لە کاتێکدا پێکھاتەی ئێستای وادیارە ھی سەردەمی [[عەباسی]] بێت.<ref>O’Connor, Colin (1993), Roman Bridges, Cambridge University Press, {{ISBN|0-521-39326-4}}, p. 129f.</ref><ref>{{cite web|title=Delal bridge (Pera Delal)|publisher=Kurdistan Regional Government Ministry of Tourism|url=http://www.kurd.org/doc/APPG_Report_KurdistanRegion_Jun08.pdf|accessdate=2009-09-05|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927162322/http://www.kurd.org/doc/APPG_Report_KurdistanRegion_Jun08.pdf|archivedate=2011-09-27}}</ref> ==ئەفسانە== [[پەڕگە:Delal Bridge (Front view) 2025.jpg|وێنۆک|«دیمەنی پێشەوەی پردی دەلال»]] بەپێی ئەفسانەیەکی باوی پەیوەست بە پردەکە، میری [[میرنشینی بۆتان|بۆتان]] فەرمانی بە وەستایەکی لێھاتوو کردبوو کە پردێکی بۆ لەسەر [[ڕووباری دیجلە]] دروست بکات. کاتێک پردەکە تەواو بوو، میر دەستی ڕاستی دروستکەرەکەی بڕی وەک [[پاداشت (خەڵات)|پاداشتێک]] بۆ ئەو کارە باشەی کە لەسەر پردەکە کردبووی، و بۆ ئەوەی ھەرگیز نەتوانێت پردێکی تری ئەوەندە بە وردی دروستکراو لە ھیچ شوێنێکی تر دروست بکات. کاتێک دروستکەرەکە گەیشتە شاری [[زاخۆ]]، سەرۆکی شارەکە داوای لە دروستکەرەکە کرد پردێک دروست بکات کە دوو لای ڕووباری [[خابوور (دیجلە)|خابوور]] کە بە زاخۆدا تێدەپەڕێت بەیەکەوە ببەستێتەوە. دروستکەرەکە سەرەڕای میری بۆتان کە دەستی ڕاستی بڕیبووەوە، داواکەی قبووڵ کرد. کاتێک دروستکەرەکە دەگەیشتە بەشی ناوەڕاستی پردەکە، ھەمیشە دەڕووخا. بۆ چارەسەرکردنی ئەمە، یەکێک لە [[فالگر|فالگرەکانی]] شارەکە بە دروستکەرەکەی ڕاگەیاند کە پێویستە ھەر کەسێک یەکەمجار پێی نایە سەر پردەکە، مرۆڤ بێت یان [[ئاژەڵ]]، لە ژێر پردەکە وەک [[قوربانی]] بنێژێت. دوای ڕۆژێک، دەلالی برازای دروستکەرەکە لەگەڵ سەگەکەیدا خەریکی ھێنانی نانی نیوەڕۆ بوو بۆی. دروستکەرەکە لە سەرەتادا ڕازی بوو چونکە سەگەکە لە پێش برازاکەیەوە ڕای دەکرد و بەو پێیەش وای دەزانی سەگەکە دەبێتە یەکەم کەس کە پێی بنێتە سەر پردەکە. بەڵام ھەر کە نزیک بوونەوە لە پردەکە، سەگەکە وەستا و سەرقاڵی بۆنکردن بوو، بۆیە دەلال یەکەم کەس بوو پێی نایە سەر پردەکە. کاتێک دروستکەرەکە بینی دەلال یەکەم کەسە دەگاتە پردەکە، تووشی شۆک بوو و بۆ ماوەیەکی کورت [[بووڕانەوە|بووڕایەوە]]. دوای ئەوەی ھۆشی ھاتەوە، دروستکەرەکە چیرۆکی پردەکەی بۆ دەلال گێڕایەوە. دەلال بە دروستکەرەکەی ڕای گەیاند کە ئامادەیە ژیانی خۆی بۆ شارەکەی قوربانی بکات. بۆیە دروستکەرەکە لە کۆتاییدا لە ژێر پردەکەدا [[بە زیندوویی نێژرا|بە زیندوویی نێژایەوە]]. کاتێک مێردی دەلال دوای ئەوەی زانی چی ڕووی داوە گەیشتە شارەکە، [[کلنگ|کلنگێکی]] ھەڵگرت و دەستی کرد بە کەندنی ژێر پردەکە. کاتێک خەریکی کەندنی بوو، دەنگی کزی دەلالی ژنی نێژراوی بیست کە فەرمانی پێ دەکرد لە کەندنی واز بھێنێت و بە کەندنییەکەی ئازاری جەستەیی پێ دەگەیەنێت، و ڕای گەیاند کە دەوێت بە قۆڵەکانی بەردەوام بێت لە ڕاگرتنی ئەم پردە و بۆ ھەمیشە لەوێ بمێنێتەوە. لە کۆتاییدا وازی ھێنا و چارەنووسی ئەوی قبووڵ کرد. ==گرنگیی کولتووری== پردی دەلال شوێنێکی گرنگ لە یادەوەریی [[کولتووری ئاشووری|کولتووریی ئاشووری]]دا داگیر دەکات لە ڕێگەی پەیوەندیی بە گۆرانیی فۆلکلۆری نەریتیی ئاشووری «دەلالێ» (ھەروەھا بە «دەلالە»، «دەلالێ»، یان «دەلالەیێ» دەنووسرێت). گۆرانییەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە ناو کۆمەڵگەی ئاشووری جیھانیدا پێشکەش دەکرێت و زۆرجار وەک ئاماژەیەک بۆ پردەکە وەک ھێمایەک بۆ جوانی، خۆڕاگری، و پەرۆشیی سۆزداری لە باکووری [[میسۆپۆتامیا]] تێدەگەرێت.<ref>Assyrian International News Agency. “Assyrian Folk Songs and Cultural Memory.” AINA, https://www.aina.org/ .</ref> «دەلالێ» بۆ چەندین نەوە لە ئاھەنگەکانی ھاوسەرگیری، فیستیڤاڵەکان، و ئاھەنگە کۆمەڵایەتییەکاندا وتراوە، کە زۆرێک لە وەشانەکانی گوزارشت لە بابەتەکانی خۆشەویستی، غەریبی، و پەیوەندی بە زێدی باب و باپیران دەکەن.<ref>Assyrian Cultural Foundation. “Traditional Assyrian Music and Dance.” Assyrian Cultural Foundation, https://www.auaf.us/ .</ref> بەردەوامیی پێشکەشکردنی لە [[دیاسپۆرای ئاشووری]] مۆدێرندا —لە پاڵ شوێنەوارە دیارەکانی وەک [[زاخۆ]]، [[ڕووباری خابوور]]، و ناوچە بازرگانییە مێژووییەکانی میسۆپۆتامیا— پەیوەندییە کولتوورییەکانی نێوان پردەکە و کەلەپووری مۆسیقیی ئاشووری بەھێزتر کردووە.<ref>Ishtar Broadcasting. “Assyrian Songs and Their Historical Context.” Ishtar TV, https://www.ishtartv.com/ .</ref> پێشکەشکارانی ھاوچەرخ و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتییەکان زیاتر پارێزگاری لە «دەلالێ» دەکەن لە ڕێگەی تۆمارکردن، نەریتەکانی سەما، و چالاکییە کولتوورییەکان، ئەمەش گرنگیی پردەکە لە ناو ناسنامەی [[ئاشووری]]دا دووپات دەکاتەوە.<ref>Syriac Music Archive Project. “Documenting Assyrian Folk Songs.” Syriac Music Archive, https://syriacmusic.com/ .</ref> لەو کاتەوە دانیشتووان دوو ڕووەکی درێژ لە یەکێک لە درزەکانی نێوان بەردەکانی لایەکی پردەکەدا دەڕوێنن، و وەک [[کەزی|کزیەکانی قژی]] دەلال سەیریان دەکەن.<ref>[https://www.rotanatimes.com/erbilrotana/news/13691 Pira Delal in Zakho]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەندازیاریی شارستانی|نژیاروانی|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Delal Bridge}} [[پۆل:زاخۆ]] [[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی کوردستان]] [[پۆل:پێگە شوێنەوارییەکانی عێراق]] [[پۆل:پردەکانی کوردستان|دەلال]] [[پۆل:پردەکانی عێراق]] 1a28evr7hg2ymgt4ogv41tuzzcyh4bx 0 51962 1588083 245019 2026-05-30T19:34:20Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە بۆ [[خەلیفە کوڕی زاید ئال نەھیان]] 1588083 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[خەلیفە کوڕی زاید ئال نەھیان]] 06u2w78phvyh1e9nd3yzc8xl4605401 8 91937 1588180 1109886 2026-05-31T11:39:05Z Neriah 44266 Fix broken script, ping local interface editors: @[[user:Aram|]], @[[user:|Sakura emad]], @[[user:|Épine]] 1588180 javascript text/javascript /*jslint indent: 2*/ /*global mw, $*/ mw.hook('wikipage.content').add(function () { 'use strict'; if (mw.config.get('wgAction') !== 'history') { return; } var hidedEdits = $('#pagehistory .history-user a.mw-userlink') .filter('[href$="bot"], [href$="Bot"], [href$="BOT"], [href$="BoT"], [href*="bot&"], [href*="Bot&"], [href*="BOT&"], [href*="BoT&"]').closest('li') .not($('#pagehistory > ul > li').last()) .has('.minoredit').hide(); if (hidedEdits.length === 0) { return; } $('<button class="cdx-button">' + 'بۆتەکان نیشان بدە/بشارەوە' + '</button> ' ).click(function (e) { hidedEdits.toggle(); e.preventDefault(); }).insertAfter('.mw-history-compareselectedversions-button'); }); 27hzh6phmtnsyl8txxzecqaaswa8awe 14 100669 1588113 1580754 2026-05-30T22:16:38Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588113 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|National Socialism}} [[پۆل:ئەورووپای نوێ]] [[پۆل:فاشیزم]] [[پۆل:ناسیۆنالیزم]] [[پۆل:ڕەگەزپەرستی]] [[پۆل:ھۆمۆفۆبیا]] [[پۆل:ئایدۆلۆژیاکانی دەوڵەت]] [[پۆل:تەواوخوازی]] [[پۆل:دژە ڕۆشنبیری]] [[پۆل:ئایدیۆلۆجییە سیاسییەکان]] [[پۆل:دژە جوولەکەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:ئەڵمانیای نازی]] si9eaom8uzgw4wulae4tcyv7e0zb4x7 0 101183 1588114 753439 2026-05-30T22:55:43Z ~2026-32179-65 76746 /* دەقی سروودەکە */ 1588114 wikitext text/x-wiki '''سروودی مەشخەڵان'''، سروودی فەرمیی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]ە و شەرعییەت بۆ سروودەکە وەک سروودی فەرمی حیزبەکە لە [[سێیەمین کۆنگرەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]دا دووبارە نوێ کراوەتەوە.<ref>[http://www.pukpb.org/so/peyrrewi پەیڕەوی ناوخۆی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان - مادەی ١ بڕگەی٣] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305012016/http://pukpb.org/so/peyrrewi |date= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ }}</ref> هۆنراوەی سروودەکە لەلایەن [[شێرکۆ بێکەس]]ەوە هەڵچنراوە و [[ئەنوەر قەرەداغی]] ئاوازی بۆ داناوە. ==دەقی سەکەکە== ==سەرچاوەکان== <references/> ==بەستەری دەرەکی== *[http://www.youtube.com/watch?v=ZjsjrSln35g سروودی ئەی ڕەقیب لە یوتیوب] {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|وێژەی کوردی}} [[پۆل:سروودە کوردییەکان]] 6aigo4vpxkun1zaxjlfgztv43tz0c5i 0 121656 1587973 1587777 2026-05-30T12:03:48Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587973 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=ئیدریس بەدلیسی|ناوی خۆماڵی=ئیدریس-ێ بەدلیسی|image=İdris-i Bitlisi.png|لێدوانی وێنە=وێنایەکی کێشراوی ئیدریسی بەدلیسی|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٨ی کانوونی دووەمی ١٤٥٧|شوێنی لەدایکبوون=سولاقان، [[ڕەی (ئێران)|ڕەی]]، [[ئێران]]|ڕێکەوتی مەرگ=١٥ی تشرینی دووەمی ١٥٢٠ (٦٣ ساڵ)|شوێنی مەرگ=[[ئەستەمبوڵ]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]|پیشە=مێژوونووس، زانا، لێکۆڵەر، کارگێڕ|سەردەم=سەدەی ١٥یەم و ١٦یەم|کارە دیارەکان=''ھەشت بەھەشت''، ''سەلیم شانامە''|نەتەوە=[[کورد]]}} '''مەلا ئیدریسی بەدلیسی''' یان '''ئیدریسی بەدلیسی''' یان '''مەولانا ئیدریسی بەدلیسی''' (١٨ی کانوونی دووەمی ١٤٥٧<ref name="IranianStudies">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Genç |یەکەم١=Vural |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Rethinking Idris-i Bidlisi: An Iranian Bureaucrat and Historian between the Shah and the Sultan |journal=Iranian Studies |بەرگ=٥٢|issue=3–4 |پەڕە=٤٢٧|doi=10.1080/00210862.2019.1649979 |s2cid=204479807}}</ref> – ١٥ی تشرینی دووەمی ١٥٢٠) ناوی تەواوی ''مەولانا حاکمەددین ئیدریس مەولانا حوسامەددین عەلی‌یول بەدلیسی''، زانا و توێژەرێکی ئاینی و کارگێڕێکی [[کوردە عوسمانییەکان|کوردی عوسمانی]] بووە. ھەرچەندە زۆرێک لە بەرھەمە زانستییەکان بەدلیس وەک شوێنی لەدایکبوونی ئیدریسی بەدلیسی باسدەکەن، بەڵام توێژینەوەیەکی نوێ باس لەوە دەکات کە لە ڕاستیدا لە ناحیەی سولەقان لە شاری [[ڕەی (ئێران)|ڕەی]] لە [[ئێران|باکووری ئێران]] لەدایکبووە.<ref name="IranianStudies" /> بەرھەمێکی ئەدەبیی گەورەی عوسمانیی بە زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]] نووسیوە بە ناوی ''ھەشت بەھەشت'' کە لە ساڵی ١٥٠٢ دەستی پێکردووە و سەردەمی ھەشت فەرمانڕەوای یەکەمی عوسمانی دەگرێتەوە.<ref>Bertold Spuler. [https://books.google.com/books?id=rD1vvympVtsC&dq=persian+language+in+anatolia&pg=PA68 ''Persian Historiography & Geography''] Pustaka Nasional Pte Ltd {{ISBN|9971774887}} p 68</ref> == ژیاننامە == باوکی ئیدریسی بەدلیسی، [[حوسامەدین عەلی بەدلیسی|حوسامەددین عەلی بەدلیسی]]، نووسەرێکی سۆفی بوو کە پەیوەندییەکی بەھێزی بە ڕێبازی سۆفیگەریی نوربەخشییەوە ھەبوو.{{sfn|Yazici|2004|page=490}} وەک باوکی، ئیدریسی بەدلیسی دەستی بە کارەکەی کرد لە کۆشکی شاھانەی [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قۆینلوو]]، لە خزمەتی یەعقووب بەگ، کوڕی [[ئووزوون حەسەن]]. ئیدریسی بەدلیسی سەرنجی سوڵتانی عوسمانی [[سەلیمی یەکەم|سەلیمی یەکەمی]] ڕاکێشا و بۆ ماوەیەکی زۆری ژیانی لە ژێر دەستی ئەو خزمەتی کرد. بەشداری لەگەڵ سەلیمی یەکەمدا کرد لە ھەڵمەتەکانی دژی [[مەمالیکەکان]] و [[سەفەوییەکان]]. لە ساڵی ١٥١٤دا سەرکردایەتیی ھێزە کوردییەکانی کرد کە ئامەدیان لە [[ئێرانی سەفەوی|سەفەوییەکان]] گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٤٧–٤٩|زمان=en}}</ref> دوای سەرکەوتنی ھەڵمەتە سەربازییەکە بە سەرکردایەتیی ئەو، توانی [[ڕێککەوتننامەی کورد و عوسمانی|ھاوپەیمانییەک]] لە نێوان میرانی کورد و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی پێکبھێنێت. سەلیمی یەکەم بەدلیسیی ڕاسپارد بۆ ڕازیکردنی کوردەکان بۆ پاراستنی ھاوپەیمانیی نێوان ناودارانی کورد و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، ئەمەش بە پێدانی دەسەڵاتێکی نائاسایی بەو بۆ بەخشینی ناوچەکان بە ناودارانی کورد لە ناو ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا تاوەکوو بە [[خۆبەڕێوەبەری|خۆبەڕێوەبەرییەکی]] فراوانەوە فەرمانڕەوایییان بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Klein|یەکەم=Janet|سەردێڕ=The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Stanford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٤٧-٧٥٧٠-٠|پەڕەکان=٥٥|زمان=en}}</ref> بەدلیسی ھەروەھا یارمەتیی سوڵتانی دا لە دامەزراندنی کارگێڕییەکی عوسمانی لە [[میسر]]، کە دواتر [[ئەیالەتی میسر|ئەیالەتی میسری]] ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیی پێدەگوترا، دوای [[شەڕی عوسمانی و مەمالیک (١٥١٦–١٥١٧)|داگیرکردنی لە ساڵی ١٥١٧دا]]. ئەو لە چەندین پایەی کارگێڕیی بەرپرسیاریەتیی گرینگدا دامەزرا، لەوانە [[قازیعەسکەر|قازیعەسکەری]] ئامەد و عەرەبستان. بەدلیسی ڕۆڵێکی کاریگەری ھەبوو لە بەستنەوەی ناوچەکانی [[ڕحا]] و [[مووسڵ]] بە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانییەوە بەبێ شەڕ، و ھەروەھا [[مێردین]] دوای گەمارۆیەکی درێژخایەن. ئەو ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە دەرکردنی تورکمانە [[عەلەوی|عەلەوییە]] [[یۆروکەکان|یۆرووکەکان]] لە تەواوی ناوچەکە. [[پەڕگە:İdrisi Bitlisi Mezar Taşı.jpg|وێنۆک|گڵکۆی مەولانا ئیدریسی بەدلیسی لە ئەییووب سوڵتان]] لە ١٥ی تشرینی دووەمی ١٥٢٠ لە [[ئەستەمبوڵ]] کۆچی دواییی کرد، ماوەیەکی کەم دوای کۆچی دواییی سوڵتان [[سەلیمی یەکەم]]. بەدلیسی لە گەڕەکی ئەییووب سوڵتان لە ئەستەمبوڵ نێژرا، لە باخچەی ئەو کۆمەڵەیەی کە بە «کۆشکی ئیدریس» یان «کانیی ئیدریس» ناسراوە، کە لەلایەن زەینەب خاتوونی ھاوژینەکەیەوە دروست کرابوو. بەدلیسی لە کۆتایییەکانی ژیانیدا بە بەرفراوانی نووسیویەتی؛ ناسراوترین بەرهەمی «سەلیم شانامە»یە، کە مێژوویەکی زۆر مەزنی سەردەمی دەسەڵاتی سەلیمی یەکەمە. [[پەڕگە:Page from a manuscript of Idrīs Bidlīsī's Salīm-shāhnāmah (Persian MS 47).jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|300x300پیکسڵ|پەڕەیەک لە بەرھەمی سەلیم شانامەی ئیدریسی بەدلیسی]] == ھەشت بەھەشت == «ھەشت بەھەشت»ی [[زمانی فارسی|فارسیی]] بەدلیسی بە بەکارھێنانی ڕاشکاوانەی مۆدێلە شێوازی و ڕێکخراوەییەکانی مێژوونووسیی فارسی نووسراوە.<ref name="CambridgeHistory">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hagen|یەکەم=Gottfried|سەردێڕ=The Cambridge History of Turkey: Volume 2, The Ottoman Empire as a World Power, 1453–1603|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٦٢٠٩٤-٩|editor-surname1=Faroqhi|editor-given1=Suraiya N.|editor-link1=Suraiya Faroqhi|پەڕە=٤٤٨|chapter=The order of knowledge, the knowledge of order: Intellectual life|editor-surname2=Fleet|editor-given2=Kate}}</ref> زۆربەی ناوەڕۆکی کارەکە لە نووسینە ناسراوەکانی مێژوونووسانی پێشووی عوسمانییەوە وەرگیراوە.<ref name="CambridgeHistory" /> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی توێژەرە کوردییەکان]] == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Uğur|یەکەم=Ahmet|سەردێڕ=İdris-i Bitlisi ve Şükri-i Bitlisi|بڵاوکەرەوە=Erciyes Üniversitesi Yayınları|ساڵ=١٩٩١|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٧٥٩٨-١٧-٦|شوێن=Kayseri, Turkey|زمان=tr}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bayraktar|یەکەم=Mehmet|سەردێڕ=Kutlu Müderris İdris-i Bitlisi|بڵاوکەرەوە=Biyografi Net Yayınları|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٠٠٣٩٤-٧-٨|شوێن=Istanbul, Turkey|زمان=tr}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kirlangic|یەکەم=Hicabi|سەردێڕ=Selim Şahname|بڵاوکەرەوە=Works on Culture Series, Turkish Ministry of Culture|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٥-١٧-٢٥٨٨-٧|شوێن=Ankara, Turkey|زمان=tr}} * {{cite encyclopedia|title=ḤOSĀM-AL-DIN ʿALI BEDLISI|last=Yazici|first=Tahsin|url=http://www.iranicaonline.org/articles/hosam-al-din-ali-bedlisi|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 5|page=490|year=2004}} == خوێندنەوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Dehqan |یەکەم١=Mustafa |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=From Historian to Poet: A Checklist of the Persian Poems of Idrīs Bidlīsī (''Hašt Bihišt'' VI, Nuruosmaniye 3209) |journal=DABIR |بەرگ=١٠|پەڕەکان=٤٩–٦٠|doi=10.1163/29497833-20230011}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Genç |یەکەم١=Vural |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Rethinking Idris-i Bidlisi: An Iranian Bureaucrat and Historian between the Shah and the Sultan |journal=Iranian Studies |بەرگ=٥٢|issue=3–4 |پەڕەکان=٤٢٥–٤٤٧|doi=10.1080/00210862.2019.1649979 |s2cid=204479807}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Genç |یەکەم١=Vural |ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=An Iranian ''Shāh-nāma'' Writer at the Court of Bāyezid II: Malekzāda Āhi |journal=Journal of Persianate Studies |بەرگ=١٣|issue=2 |پەڕەکان=١١٩–١٤٥|doi=10.1163/18747167-bja10009 |s2cid=237805512}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Markiewicz|یەکەم=Christopher|سەردێڕ=The Crisis of Kingship in Late Medieval Islam: Persian Emigres and the Making of Ottoman Sovereignty|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠١٩}} ==سەرچاوەکان== <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سیاسەت|کوردستان|زانستی سیاسەت}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:زانایانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٥٧]] [[پۆل:مردووانی ١٥٢٠]] [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:خەڵکی بدلیس]] [[پۆل:وێژەی فارسی]] [[پۆل:موسڵمانانی کورد]] 2khsqemohrc7f0f8qzud73mw22mgont 1588050 1587973 2026-05-30T16:02:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Idris Bidlisi}} 1588050 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=ئیدریس بەدلیسی|ناوی خۆماڵی=ئیدریس-ێ بەدلیسی|image=İdris-i Bitlisi.png|لێدوانی وێنە=وێنایەکی کێشراوی ئیدریسی بەدلیسی|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٨ی کانوونی دووەمی ١٤٥٧|شوێنی لەدایکبوون=سولاقان، [[ڕەی (ئێران)|ڕەی]]، [[ئێران]]|ڕێکەوتی مەرگ=١٥ی تشرینی دووەمی ١٥٢٠ (٦٣ ساڵ)|شوێنی مەرگ=[[ئەستەمبوڵ]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]|پیشە=مێژوونووس، زانا، لێکۆڵەر، کارگێڕ|سەردەم=سەدەی ١٥یەم و ١٦یەم|کارە دیارەکان=''ھەشت بەھەشت''، ''سەلیم شانامە''|نەتەوە=[[کورد]]}} '''مەلا ئیدریسی بەدلیسی''' یان '''ئیدریسی بەدلیسی''' یان '''مەولانا ئیدریسی بەدلیسی''' (١٨ی کانوونی دووەمی ١٤٥٧<ref name="IranianStudies">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Genç |یەکەم١=Vural |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Rethinking Idris-i Bidlisi: An Iranian Bureaucrat and Historian between the Shah and the Sultan |journal=Iranian Studies |بەرگ=٥٢|issue=3–4 |پەڕە=٤٢٧|doi=10.1080/00210862.2019.1649979 |s2cid=204479807}}</ref> – ١٥ی تشرینی دووەمی ١٥٢٠) ناوی تەواوی ''مەولانا حاکمەددین ئیدریس مەولانا حوسامەددین عەلی‌یول بەدلیسی''، زانا و توێژەرێکی ئاینی و کارگێڕێکی [[کوردە عوسمانییەکان|کوردی عوسمانی]] بووە. ھەرچەندە زۆرێک لە بەرھەمە زانستییەکان بەدلیس وەک شوێنی لەدایکبوونی ئیدریسی بەدلیسی باسدەکەن، بەڵام توێژینەوەیەکی نوێ باس لەوە دەکات کە لە ڕاستیدا لە ناحیەی سولەقان لە شاری [[ڕەی (ئێران)|ڕەی]] لە [[ئێران|باکووری ئێران]] لەدایکبووە.<ref name="IranianStudies" /> بەرھەمێکی ئەدەبیی گەورەی عوسمانیی بە زمانی [[زمانی فارسی|فارسی]] نووسیوە بە ناوی ''ھەشت بەھەشت'' کە لە ساڵی ١٥٠٢ دەستی پێکردووە و سەردەمی ھەشت فەرمانڕەوای یەکەمی عوسمانی دەگرێتەوە.<ref>Bertold Spuler. [https://books.google.com/books?id=rD1vvympVtsC&dq=persian+language+in+anatolia&pg=PA68 ''Persian Historiography & Geography''] Pustaka Nasional Pte Ltd {{ISBN|9971774887}} p 68</ref> == ژیاننامە == باوکی ئیدریسی بەدلیسی، [[حوسامەدین عەلی بەدلیسی|حوسامەددین عەلی بەدلیسی]]، نووسەرێکی سۆفی بوو کە پەیوەندییەکی بەھێزی بە ڕێبازی سۆفیگەریی نوربەخشییەوە ھەبوو.{{sfn|Yazici|2004|page=490}} وەک باوکی، ئیدریسی بەدلیسی دەستی بە کارەکەی کرد لە کۆشکی شاھانەی [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قۆینلوو]]، لە خزمەتی یەعقووب بەگ، کوڕی [[ئووزوون حەسەن]]. ئیدریسی بەدلیسی سەرنجی سوڵتانی عوسمانی [[سەلیمی یەکەم|سەلیمی یەکەمی]] ڕاکێشا و بۆ ماوەیەکی زۆری ژیانی لە ژێر دەستی ئەو خزمەتی کرد. بەشداری لەگەڵ سەلیمی یەکەمدا کرد لە ھەڵمەتەکانی دژی [[مەمالیکەکان]] و [[سەفەوییەکان]]. لە ساڵی ١٥١٤دا سەرکردایەتیی ھێزە کوردییەکانی کرد کە ئامەدیان لە [[ئێرانی سەفەوی|سەفەوییەکان]] گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٤٧–٤٩|زمان=en}}</ref> دوای سەرکەوتنی ھەڵمەتە سەربازییەکە بە سەرکردایەتیی ئەو، توانی [[ڕێککەوتننامەی کورد و عوسمانی|ھاوپەیمانییەک]] لە نێوان میرانی کورد و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی پێکبھێنێت. سەلیمی یەکەم بەدلیسیی ڕاسپارد بۆ ڕازیکردنی کوردەکان بۆ پاراستنی ھاوپەیمانیی نێوان ناودارانی کورد و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، ئەمەش بە پێدانی دەسەڵاتێکی نائاسایی بەو بۆ بەخشینی ناوچەکان بە ناودارانی کورد لە ناو ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا تاوەکوو بە [[خۆبەڕێوەبەری|خۆبەڕێوەبەرییەکی]] فراوانەوە فەرمانڕەوایییان بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Klein|یەکەم=Janet|سەردێڕ=The Margins of Empire: Kurdish Militias in the Ottoman Tribal Zone|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Stanford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٠٤٧-٧٥٧٠-٠|پەڕەکان=٥٥|زمان=en}}</ref> بەدلیسی ھەروەھا یارمەتیی سوڵتانی دا لە دامەزراندنی کارگێڕییەکی عوسمانی لە [[میسر]]، کە دواتر [[ئەیالەتی میسر|ئەیالەتی میسری]] ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیی پێدەگوترا، دوای [[شەڕی عوسمانی و مەمالیک (١٥١٦–١٥١٧)|داگیرکردنی لە ساڵی ١٥١٧دا]]. ئەو لە چەندین پایەی کارگێڕیی بەرپرسیاریەتیی گرینگدا دامەزرا، لەوانە [[قازیعەسکەر|قازیعەسکەری]] ئامەد و عەرەبستان. بەدلیسی ڕۆڵێکی کاریگەری ھەبوو لە بەستنەوەی ناوچەکانی [[ڕحا]] و [[مووسڵ]] بە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانییەوە بەبێ شەڕ، و ھەروەھا [[مێردین]] دوای گەمارۆیەکی درێژخایەن. ئەو ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە دەرکردنی تورکمانە [[عەلەوی|عەلەوییە]] [[یۆروکەکان|یۆرووکەکان]] لە تەواوی ناوچەکە. [[پەڕگە:İdrisi Bitlisi Mezar Taşı.jpg|وێنۆک|گڵکۆی مەولانا ئیدریسی بەدلیسی لە ئەییووب سوڵتان]] لە ١٥ی تشرینی دووەمی ١٥٢٠ لە [[ئەستەمبوڵ]] کۆچی دواییی کرد، ماوەیەکی کەم دوای کۆچی دواییی سوڵتان [[سەلیمی یەکەم]]. بەدلیسی لە گەڕەکی ئەییووب سوڵتان لە ئەستەمبوڵ نێژرا، لە باخچەی ئەو کۆمەڵەیەی کە بە «کۆشکی ئیدریس» یان «کانیی ئیدریس» ناسراوە، کە لەلایەن زەینەب خاتوونی ھاوژینەکەیەوە دروست کرابوو. بەدلیسی لە کۆتایییەکانی ژیانیدا بە بەرفراوانی نووسیویەتی؛ ناسراوترین بەرهەمی «سەلیم شانامە»یە، کە مێژوویەکی زۆر مەزنی سەردەمی دەسەڵاتی سەلیمی یەکەمە. [[پەڕگە:Page from a manuscript of Idrīs Bidlīsī's Salīm-shāhnāmah (Persian MS 47).jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|300x300پیکسڵ|پەڕەیەک لە بەرھەمی سەلیم شانامەی ئیدریسی بەدلیسی]] == ھەشت بەھەشت == «ھەشت بەھەشت»ی [[زمانی فارسی|فارسیی]] بەدلیسی بە بەکارھێنانی ڕاشکاوانەی مۆدێلە شێوازی و ڕێکخراوەییەکانی مێژوونووسیی فارسی نووسراوە.<ref name="CambridgeHistory">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hagen|یەکەم=Gottfried|سەردێڕ=The Cambridge History of Turkey: Volume 2, The Ottoman Empire as a World Power, 1453–1603|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٦٢٠٩٤-٩|editor-surname1=Faroqhi|editor-given1=Suraiya N.|editor-link1=Suraiya Faroqhi|پەڕە=٤٤٨|chapter=The order of knowledge, the knowledge of order: Intellectual life|editor-surname2=Fleet|editor-given2=Kate}}</ref> زۆربەی ناوەڕۆکی کارەکە لە نووسینە ناسراوەکانی مێژوونووسانی پێشووی عوسمانییەوە وەرگیراوە.<ref name="CambridgeHistory" /> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی توێژەرە کوردییەکان]] == کتێبنامە == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Uğur|یەکەم=Ahmet|سەردێڕ=İdris-i Bitlisi ve Şükri-i Bitlisi|بڵاوکەرەوە=Erciyes Üniversitesi Yayınları|ساڵ=١٩٩١|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٧٥٩٨-١٧-٦|شوێن=Kayseri, Turkey|زمان=tr}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bayraktar|یەکەم=Mehmet|سەردێڕ=Kutlu Müderris İdris-i Bitlisi|بڵاوکەرەوە=Biyografi Net Yayınları|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٩٧٥-٠٠٣٩٤-٧-٨|شوێن=Istanbul, Turkey|زمان=tr}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kirlangic|یەکەم=Hicabi|سەردێڕ=Selim Şahname|بڵاوکەرەوە=Works on Culture Series, Turkish Ministry of Culture|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٥-١٧-٢٥٨٨-٧|شوێن=Ankara, Turkey|زمان=tr}} * {{cite encyclopedia|title=ḤOSĀM-AL-DIN ʿALI BEDLISI|last=Yazici|first=Tahsin|url=http://www.iranicaonline.org/articles/hosam-al-din-ali-bedlisi|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 5|page=490|year=2004}} == خوێندنەوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Dehqan |یەکەم١=Mustafa |ڕێکەوت=٢٠٢٤|سەردێڕ=From Historian to Poet: A Checklist of the Persian Poems of Idrīs Bidlīsī (''Hašt Bihišt'' VI, Nuruosmaniye 3209) |journal=DABIR |بەرگ=١٠|پەڕەکان=٤٩–٦٠|doi=10.1163/29497833-20230011}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Genç |یەکەم١=Vural |ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Rethinking Idris-i Bidlisi: An Iranian Bureaucrat and Historian between the Shah and the Sultan |journal=Iranian Studies |بەرگ=٥٢|issue=3–4 |پەڕەکان=٤٢٥–٤٤٧|doi=10.1080/00210862.2019.1649979 |s2cid=204479807}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Genç |یەکەم١=Vural |ڕێکەوت=٢٠٢١|سەردێڕ=An Iranian ''Shāh-nāma'' Writer at the Court of Bāyezid II: Malekzāda Āhi |journal=Journal of Persianate Studies |بەرگ=١٣|issue=2 |پەڕەکان=١١٩–١٤٥|doi=10.1163/18747167-bja10009 |s2cid=237805512}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Markiewicz|یەکەم=Christopher|سەردێڕ=The Crisis of Kingship in Late Medieval Islam: Persian Emigres and the Making of Ottoman Sovereignty|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠١٩}} ==سەرچاوەکان== <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سیاسەت|کوردستان|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Idris Bidlisi}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:زانایانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٤٥٧]] [[پۆل:مردووانی ١٥٢٠]] [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:خەڵکی بدلیس]] [[پۆل:وێژەی فارسی]] [[پۆل:موسڵمانانی کورد]] ilvul1sbj8n7033c9bltib9m5a34xn7 0 124046 1588041 1526305 2026-05-30T14:54:26Z Hivja 64112 /* */ 1588041 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{شێوازەکانی حکوومەت}} '''پاشایەتیی دەستووری''' ({{بە ئینگلیزی|Constitutional monarchy}}) جۆرێکە لە حوکمی [[پاشایەتی]] کە تێیدا (بە پێچەوانەی [[پاشایەتی بێپایان]]) ھێزی [[شا]] بێجڵەو نییە (بەڵکوو «دەستوورییە»). حکوومەتی پاشایەتی دەستووری خاوەنی یاسای فەرمییە و بۆ بەڕێوەبردنی وڵات چەند دەزگایەکی وەکوو [[ئەنجومەنی گەورەکان]] و و [[ئەنجومەنی تایبەتەکان|تایبەت]]ی ھەیە. بەپێی ئاماری [[نەتەوە یەکگرتووەکان]]، ٧ وڵات لە ١٠ وڵاتێک کە باشترین بارودۆخی ژیانیان ھەیە بەم شێوازە بەڕێوە دبرێن.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2010/12/101221_an_monarchy_importance.shtml سەڵتەنەت بە تامی دیمۆکراسی]، بی بی سی فارسی</ref> ئەم جۆرەی حوکمرانی ھەندێک لە [[دیموکراسی]] و یاساگەرایی تێدایە و زۆرتر بەھۆی ڕیفۆرم و شۆڕش لە حوکمڕانییە پاشایەتییەکان دا بەدی دێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پاشایەتیی ڕەھا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پاشایەتی|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Constitutional monarchies}} [[پۆل:پاشاخوازی]] [[پۆل:شێوەکانی حکوومەت]] [[پۆل:فەرھەنگی زانستی سیاسی]] [[پۆل:پاشایەتی]] 2t8hatgab7u10cmdmwkqg7oya89l01f 0 132201 1587979 1587445 2026-05-30T12:05:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587979 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Kwarastatedrummers.jpg|وێنۆک|ژەنیارانی یۆرووبا: کە خەریکی ژەندنی سازگەلی ئۆملێ ئاکۆ و باتێ و دوندانسن ئەم سازانە سازی فۆلکی ئەو ناوچەیەن و ئەم ناوانە لە زمانی ئەواندایە]] [[پەڕگە:2010Jul1-PercussionByVernBarber.JPG|وێنۆک|ئۆرکێستی سازە زەربییەکان لەگەڵ تیمپانی، توبولار و چەن جۆرێکی تر لە سازە زەربییەکان کە پێم وایە لە کوردیدا ھێشتا ناویان لێ نەنراوە لەبەر ئەوە وەرم نەگێڕانەوە]] [[پەڕگە:Terry_Bozzio_drums.jpg|وێنۆک|درام کیتێکی زۆر گەورە کە تێری بۆزیۆ دەیژەنێت. درام کیت بریتییە لە چەن ئامێرێکی زەربی کە پێکەوە بەدەستی یەک ژەنیار دەژەنرێن]] [[پەڕگە:Evelyn-glennie.jpg|وێنۆک|<nowiki>[[Evelyn Glennie]] خێراترین [[سۆلیست]] ی بەردەوامژەنی سەدەی بیستەم بووە</nowiki>]] '''ئامێری کوتان''' یان '''ئامێری لێدان''' بەو ئامێرانە دەوترێت کە دەنگیان لە لێدان، <ref name="companion">''[[The Oxford Companion to Music]]'', 10th edition, p.775, {{ISBN|0-19-866212-2}}</ref>خشان و پیاکێشانی دەستی مرۆڤ لە شتێک درووست دەبێ. ئەو شتانە دەتوانن ھەرشتێک بن کە دەنگێکیان بە لێدانیان لێ دەربێ.<ref name="philuk">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Instruments: Philharmonia Orchestra|ناونیشان=http://www.philharmonia.co.uk/thesoundexchange/the_orchestra/sections/percussion/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130722132252/http://www.philharmonia.co.uk/thesoundexchange/the_orchestra/sections/percussion/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Philharmonia.co.uk}}</ref> ئەو بڕوایە ھەیە کە بنەماڵەی سازە زەربییەکان کۆنترین جۆری سازەکانن کە مرۆڤ پێی زانیون و دای ھێناون.<ref name="miayf">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.miayf.org/percussion/|سەردێڕ=Percussion — Musical Instruments At Your Fingertips|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150704044454/http://www.miayf.org/percussion/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تەممووزی ٢٠١٥|وێبگە=www.miayf.org|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کەڵک == سازە زەربییەکان دەتوانن جگە لە ڕیتم کە ڕۆڵی سەرەکییانە، ڕۆڵی مێلۆدی یان ئاھەنگ و ھارمۆنیش ببینن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Drums from around the World • Elephant Drums|ناونیشان=https://www.elephantdrums.co.uk/blog/guides-and-resources/drums-from-around-the-world/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئازاری ٢٠١٩|وێبگە=Elephant Drums|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190903150137/https://www.elephantdrums.co.uk/blog/guides-and-resources/drums-from-around-the-world/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == لە جۆرەکانی سازگەلی زەربی == {{Div col|cols=٢}} * [[ناقووس|بڵز]] ([[زەنگ]]، [[زەنگۆڵە]]) * [[توومبا]] * [[تەبڵا]] * [[دەھۆڵ]] * [[زەرب]] * [[توشماڵ]] * [[دەمام (ساز)|دەمام]] * [[دەف]] * [[تێمپو]] * [[ناغارا]] * [[دایرە زەنگی (ساز)|دایرەزەنگی]] * [[تەپل]] * [[سنج]] * [[سێگۆش (ساز)|سێگۆش]] * [[تیمپانی]] * [[زیلۆفۆن]] * [[ماریمبا]] * [[ویبرافۆن]] * [[ماراکاس]] * [[کاستانت]] * [[تام تام]] * [[گونگ]] * [[درام (ساز)|درام]] * [[کۆزوو (موسیقی)|کۆزوو]] * [[شندف]] * [[جەرس]] * [[پنداریک]] * [[تاس (ئامێر)|تاس]] * [[زەربی زۆرخانە]] * [[ھەنگ (ساز)]] * [[کاخون]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{div col end}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|ھونەرەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Percussion instruments}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا]] [[پۆل:جۆرەکانی ئامێرە مۆسیقییەکان]] [[پۆل:ئامێری کوتان]] qrg103mbewa6ttlgsd0yxhuv49g3sut 0 132764 1588174 1398019 2026-05-31T09:31:35Z Aza 86 /* */ 1588174 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:JohnLocke.png|چەپ|وێنۆک|[[جۆن لۆک]]، فەیلەسووفی بریتانیی پێشەنگی ئیمپیریزم.]] لە [[مەعریفەتناسی|مەعریفەتناسیدا]]، '''ئیمپیریزم''' یا '''ئەزموونباوەڕی''' ئەو تیۆرییەیە کە دەڵێ [[زانایی]] یا [[پاساو]] لە پلەی یەکەما تەنیا دەگەڕێتەوە بۆ [[ئەزموون|ئەزموونکردن]] لە ڕێگای [[ھۆشە|ھەستەکانەوە]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Psillos|یەکەم١=Stathis|دوایین٢=Curd|یەکەم٢=Martin|سەردێڕ=The Routledge Companion to Philosophy of Science|ڕێکەوت=2010|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London|ژپنک=٩٧٨-٠٤١٥٥٤٦١٣٣|پەڕەکان=١٢٩–٣٨|edition=1. publ. in paperback}}</ref> ئیمپیریزم و [[ڕاسیۆنالیزم]] و [[سکێپتیزم]] چەند ڕوانگەی جیاجیا و لە ھەندێ ڕووەوە دژبەیەکن لە مەعریفەتناسیدا. لە جیاتیی فیترەت و داوونەریت، ئیمپیریزم جەخت لە ڕۆڵی ئەزموون دەکاتەوە لە شێوەگرتنی [[ئیدیا|ئیدیاکاندا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین = Baird | یەکەم = Forrest E. |نووسەر٢=Walter Kaufmann | سەردێڕ = From Plato to Derrida | بڵاوکەرەوە = Pearson Prentice Hall | ساڵ = ٢٠٠٨|شوێن= Upper Saddle River, New Jersey | ژپنک = ٩٧٨-٠-١٣-١٥٨٥٩١-١}}{{page needed|date=December 2013}}</ref> فەیلەسووفانی ئیمپیریست باوەڕیان ئەوەیە کە ناسیاریی ئینسان بەناچار لە ڕێگەی [[ڕوانین|ڕوانینەوە]] بەرھەم دێ. ناسیارییەک کە بە ھۆی ھەستەکانەوە لە جیھان بە دەستی دێنین سەرەتاییترین شێوەی ناسیارییە. ئەزموونی ھەستەکی، لە کردەوەدا، ھەمووی ئەو شتەیە کە لە بەردەستمانە و، ئاخێزگەی سەرەکیی ھەموو ماریفەتی مرۆڤە. ڕەنگە جیھان ھیچ لەو وێنەیە کە دێتە پێش چاوی مرۆڤ نەچێت. ئیمپیریستەکان دەڵێن بەتەواوی ئیمکانی ئەوە ھەیە کە جگە لە من ھیچ شتێ دیکە نەبێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Robinson|یەکەم=Dave|سەردێڕ=Introducing Empiricism|ساڵ=٢٠٠٤|ناونیشان=https://archive.org/details/introducingempir0000robi|دوایین٢=Mayblin|یەکەم٢=Bill}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Empiricism}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|دەروونناسی|زانست|فەلسەفە|ھونەرەکان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:بزووتنەوە فەلسەفییەکان]] [[پۆل:فەلسەفەی زانست]] [[پۆل:یاسا ئەزموونییەکان]] [[پۆل:تیۆرە ئیپیستمۆلۆژییەکان]] [[پۆل:قوتابخانە و نەریتە فەلسەفییەکان]] [[پۆل:ئیمپیریزم]] [[پۆل:پاساو]] [[پۆل:مێژووی زانست]] nud0dtjd982ksqmwjr6ndaxpguque6c 0 138144 1587971 1587779 2026-05-30T12:03:28Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587971 wikitext text/x-wiki {{کردنەیەک لە|زانکۆی حەیات|discuss=وتووێژ:زانکۆی حەیات|date=ئابی ٢٠٢٢}} {{زانیاریدانی زانکۆ |ناو = زانکۆی نۆلج{{ھن}}<small>Knowledge University</small> |ناوی خۆماڵی = زانکۆی نۆلج |ناوی وێنە = |قەبارەی وێنە = |وێنە_لێدوان =لۆگۆی زانکۆی نۆلج |سەردێڕ =وێنەی مۆری زانکۆی نۆلج |ناوی لاتینی = Knowledge University |دروشم = زانست و ھێز لای ئێمەیە |دروشم بە کوردی = |دامەزراندن = [[٢٠٠٩]] |جۆر =[[تایبەت]] |پابەندبوون = |بودجە = |chairman = دەشتی نەجمەدین |سەرۆکی زانکۆ = ئەحمەد ئەنوەر دزەیی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://hitex.tech/ku/speakers |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231207180402/https://hitex.tech/ku/speakers |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>https://knu.edu.iq/president_word.php</ref> |خوێندکاران =٤٧٦١ |شار =[[ھەولێر]] |ویلایەت = |پارێزگا =[[پارێزگای ھەولێر]] |وڵات =[[کوردستان]] |ھێڵ = |کامپ =ناو شار |یاریزانە وەرزشییەکان = |وەرزشەکان = تۆپی پێ |نازناو = |پابەندییەکان = |ماڵپەڕ =https://knu.edu.iq/ |لۆگۆ = [[پەڕگە:لۆگۆی زانکۆی نۆلج.jpg|وێنۆک]] }} '''{{گەورە|زانکۆی نۆلج}}''' ({{بە ئینگلیزی|Knowledge University}}) زانکۆیەکی تایبەتە لە شاری [[ھەولێر]]، [[کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وەزارەتی خوێندنی باڵا: زانکۆی ئەمریکی لە دهۆک بێ مۆڵەتە و باوەڕپێکراو نییە|ناونیشان=https://zhyan.co/news.aspx?id=15185&mapid=1|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=zhyan.co|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231207181148/https://zhyan.co/news.aspx?id=15185&mapid=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەلایەن [[وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی|وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] مۆڵەتی فەرمیی پێدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=University|یەکەم=Knowledge|سەردێڕ=Knowledge University Campus|ناونیشان=https://knu.edu.iq/the_university|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Knowledge University|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=زێدپرێس|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=وەزارەتی خوێندنی باڵا ناوی زانکۆ و پەیمانگا تایبەتە مۆڵەتپێدراوەکان ڕادەگەیەنێت|ناونیشان=https://zedpress.krd/news/4013/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Zed Press}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Knowledge University|ناونیشان=https://www.unipage.net/en/29183/knowledge_university|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.unipage.net|زمان=en}}</ref> == مێژوو == [[زانکۆ]]ی نۆلج زانکۆیەکی تایبەتە کە لە ساڵی ٢٠٠٩ دامەزراوە. لە زانکۆکەدا شەش [[کۆلێژ]] ھەیە؛ واتە کۆلێژی [[ئەندازیاری]]، کۆلێژی [[زانست]]، کۆلێژی [[یاسا]]، کۆلێژی [[پەروەردە]]، کۆلێژی زانستە کارگێڕی و دارایییەکان، کۆلێژی دەرمانسازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=zanko taibatakan|ناونیشان=https://izanko.com/zanko-taibatakan/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=izanko.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231207180623/https://izanko.com/zanko-taibatakan/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=XWENDN - کۆلێژ و پەیمانگا ئەهلیەکان|ناونیشان=https://www.kurdschool.com/%D9%88%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%95-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86/%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98-%D9%88-%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7-%D8%A6%DB%95%D9%87%D9%84%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.kurdschool.com|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231207180944/https://www.kurdschool.com/%D9%88%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%95-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86/%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98-%D9%88-%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7-%D8%A6%DB%95%D9%87%D9%84%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هەولێر … ئاهەنگی دەرچوانی زانکۆی نۆلج|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/7134|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=en}}</ref> زانکۆکە دەتوانێت تا ٤٠٠٠ [[قوتابی|خوێندکار]] لەخۆبگرێت و ئەم ژمارەیەش کەمترین خەمڵاندنە بە پشتبەستن بەو شوێنانەی ئێستا لەبەردەستدان. لە کاتی نووسینی ئەم بابەتەدا زیاتر لە ٢،٦٥٣ خوێندکار لە زانکۆکەدا ناویان تۆمار کردووە، زانکۆکە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا لەلایەن کۆمپانیای ASIC<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ASIC|ناونیشان=https://www.asic.org.uk/directory/international-directory|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ASIC|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=University|یەکەم=Knowledge|سەردێڕ=Knowledge University International Accreditation|ناونیشان=https://knu.edu.iq/accreditation|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Knowledge University|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=University|یەکەم=Knowledge|سەردێڕ=Knowledge University Campus|ناونیشان=https://knu.edu.iq/the_university|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Knowledge University|زمان=en}}</ref><ref group="بەڵگەنامە">https://knu.edu.iq/tqa/images/KNU_ASIC_Certification.jpg</ref> دانپێدانراوە. ASIC لەلایەن UKVI لە [[بەریتانیای مەزن|بەریتانیا]] دانپێدانراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ASIC|ناونیشان=https://www.asic.org.uk/faqs/faqs-page-uk-accreditation|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ASIC|زمان=en}}</ref> ئەندامی گرووپی جۆرایەتی نێودەوڵەتی CHEA (CIQG)ە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و لە بەڕێوەبەرایەتی نێودەوڵەتی خۆیاندا ھاتووە، ئەندامی BQF (دامەزراوەی جۆرایەتی بەریتانی)، و ئەندامی دامەزراوەیی EDEN ([[ئەورووپا|ئەورووپی]] تۆڕی فێربوونی دوور و ئەلیکترۆنی).{{ژێدەر پێویستە|date=ئەیلوولی ٢٠٢٤}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=University|یەکەم=Knowledge|سەردێڕ=Knowledge University Campus|ناونیشان=https://knu.edu.iq/the_university|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Knowledge University|زمان=en}}</ref> == ئاست == بەپێی توێژینەوەیەکی زانستی لە ٢١ تشرینی دووەمی ٢٠١٨ کە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حکوومەتی هەرێمی کوردستان کردوویەتی؛ ڕیزبەندی باشترین زانکۆکانی کوردستانی بڵاو کردەوە. لە توێژینەوەکە ڕیزبەندی باشترین زانکۆ تایبەتەکانیشی بڵاوکرایەوە و بەپێی ئەو توێژینەوەیە زانکۆی نۆلج پلەی دووەهەمینی گروپی دی گرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڕیزبەندی باشترین زانکۆکانی هەرێم ڕاگەیەندرا|ناونیشان=http://www.speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=66251&Jor=1|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=speemedia.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کوردیپێدیا|یەکەم=Kurdipedia-|سەردێڕ=زانکۆی نۆلج|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/?q=20231122200824531455|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Kurdipedia.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=university-ranking|ناونیشان=https://izanko.com/university-ranking/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=izanko.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231207180505/https://izanko.com/university-ranking/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Knowledge University|ناونیشان=https://www.topuniversities.com/universities/knowledge-university|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Top Universities|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A-Z list of World Universities {{!}} letter K {{!}} uniRank|ناونیشان=https://www.4icu.org/reviews/index12.htm|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.4icu.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231207180535/https://www.4icu.org/reviews/index12.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=9 Best Universities in Erbil [2023 Rankings]|ناونیشان=https://edurank.org/geo/erbil/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=EduRank.org - Discover university rankings by location|زمان=en}}</ref> هەروەها بەگوێرەی EduRank کە تایبەتە بە هەڵسەنگاندنی زانکۆکان بەپێی بڵاوکراوە و باسی زانستییەوە؛ زانکۆی نۆلج پلەی نۆیەمی لە کوردستان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=9 Best Universities in Erbil [2023 Rankings]|ناونیشان=https://edurank.org/geo/erbil/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=EduRank.org - Discover university rankings by location|زمان=en}}</ref> و پلەی سێشتەم لە [[عێراق]] و ٥،٥٧٦ لە [[ئاسیا]] و ١٣،٥٢٨ی لە [[جیھان|جیهان]] هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Knowledge University [Ranking 2023 + Acceptance Rate]|ناونیشان=https://edurank.org/uni/knowledge-university/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=EduRank.org - Discover university rankings by location|زمان=en}}</ref> == {{گەورە|کۆلێژەکانی زانکۆی نۆلج}} == * '''کۆلێژی پزیشکی ددان''' * '''کۆلێژی دەرمانسازی''' * '''کۆلێژی پەرەستاری''' * '''کۆلێژی ئەندازیاری''' # ئەندازیاری نەوت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Scientific Trip To knowledge university {{!}} nti|ناونیشان=https://nti.education/ku/node/43|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=nti.education|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231207180521/https://nti.education/ku/node/43|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> # ئەندازیاری کۆمپیوتەر * '''کۆلێژی زانست''' # زانستی کۆمپیوتەر # زانستی شیکاری نەخۆشی # زانستی بایلۆجی * '''کۆلێژی یاسا''' # یاسا # پەیوەندی نێودەوڵەتی * '''کۆلێژی پەروەردە''' ١- پەروەردەی ئینگلیزی * '''کۆلێژی زانستە کارگێڕی و دارایییەکان''' # ژمێریاری # کارگێڕی بازرگانی == {{گەورە|تاقیگەی زانکۆی نۆلج}} == تاقیگەکانی کۆلێژی پزیشکی ددان تاقیگەکانی کۆلێژی دەرمانسازی تاقیگەکانی کۆلێژی پەرەستاری تاقیگەی بایۆلۆجی تاقیگەی کیمیا تاقیگەی تەکنەلۆژیای دەرمانسازی تاقیگەی کۆلێژی ئەندازیاری تاقیگەکانی کۆلێژی ئەندازیاری کۆمپیوتەر تاقیگەکانی کۆلێژی ئەندازیاری نەوت تاقیگەکانی کۆلێژی زانست ھۆڵی کۆلێژی یاسا ژووری دادگای مەجازی دامەزراوە زانست زانکۆ ژووری کۆنفڕانس کتێبخانە کافتریا وەستانی ئۆتۆمبێل == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|https://knu.edu.iq/}} {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|زانکۆ|کوردستان|عێراق|زانکۆکان}} {{پۆلی کۆمنز|Knowledge University}} [[پۆل:زانکۆکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:زانکۆکانی کوردستان]] [[پۆل:خوێندنی باڵا]] [[پۆل:خوێندن لە کوردستان]] mh1iqxvm2u3y1eplv5lx2fsnegewdxx 8 156752 1588181 953918 2026-05-31T11:57:21Z Neriah 44266 fix 1588181 javascript text/javascript //[[ar:MediaWiki:Gadget-HistoryCount.js]], suggested by [[User:Elph]] (function(mw, $) { if (mw.config.get('wgIsArticle') || mw.config.get('wgAction') !== "history") return; $(function() { try { var obj = {}; $("section#pagehistory").find(".history-user a.mw-userlink").each(function(i, el) { var str = mw.html.escape(el.innerHTML); if (!obj[str]) obj[str] = { count: 0, href: el.href.substr(mw.config.get('wgServer').length), content: el.innerHTML }; obj[str].count++; }); var names = Array(); for (var x in obj) names.push(x); names.sort(function(a, b) { return a.localeCompare(b); }); var html = Array(); for (var x in names) { if (obj[names[x]]) html.push( '<span style=color:red;font-size:12px>(' + String(obj[names[x]].count) .replace(/0/g, "٠") .replace(/1/g, "١") .replace(/2/g, "٢") .replace(/3/g, "٣") .replace(/4/g, "٤") .replace(/5/g, "٥") .replace(/6/g, "٦") .replace(/7/g, "٧") .replace(/8/g, "٨") .replace(/9/g, "٩") + ')</span>&nbsp;' + '<a' + // TODO: this fails for secure server (obj[names[x]].href ? ' href="//ckb.wikipedia.org/wiki/' + obj[names[x]].href.substr(mw.config.get('wgServer').length).replace(/%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%BE%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1/g, "user") + '"' : '') + ' title="' + names[x] + '"' + '>' + obj[names[x]].content + '</a> '); } $("#bodyContent").append('<div class="history-summary" style="border: 1px solid #aaa;background-color: #f9f9f9; padding: 5px;margin-top: 1em;clear: both; font-family: Verdana;color: silver;"><b>ژمارەی دەستکارییەکانی ھەر بەکارھێنەرێک: </b>' + html.join(' <b>&rlm;|&rlm;</b> ') + '</div>'); } catch (e) { // just go away } }); })(mediaWiki, jQuery); 88bhtgja4veh2mnmdcdg8c7qdy3437w 0 161016 1588165 1517821 2026-05-31T08:46:19Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588165 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = نازدار جەزیری | وێنە = Nazdar Cizîrî.jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون =نازدار حەسەن بۆتان | شوێنی لەدایکبوون = جەزیرەی بۆتان | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٨٧ | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = ھەولێر-ئەڵمانیا | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = نازدارخان | نەژاد = کورد | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری =بەکالۆریۆس لە دەرونزانی | دایەن = | پیشە = دەنگبێژی | ساڵانی چالاکی = ٢٠٠٧ | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = دەنگ و ڕەنگ | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر =رابین | یار = | منداڵەکان = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''نازدار حەسەن بۆتان''' (لەدایکبووی ١٩٨٧ لە [[بۆتان|جەزیرەی بۆتان]] [[باکووری کوردستان]] - ) ھونەرمەند و دەنگبێژێکی کوردە. لە خێزانێکی ڕۆشەنبیر و ھونەری لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٩٣ بەھۆی بارودۆخی سیاسی [[کوردستان]] و ململانێکانی حکوومەتی [[تورکیا]] خێزانەکەیان کۆچ دەکەن بۆ [[ئەڵمانیا]] نازداریش لەگەڵ خانەوادەکەی منداڵی و گەنجێتی لە ئەڵمانیا بەسەردەبات، ھەر لە منداڵییەوە بە پاڵپشتی باوکی (وەلیێ بۆتی) دەکەوێتە ژێر کاریگەری فۆلکلۆری کوردی و خۆشی زیاتر برەو بەخۆی دەدات و دێتە ناو بواری [[دەنگبێژی]]، ئێستا لە کوردستان خەریکی چەندین پڕۆژەی ھونەرییە. == بەرھەمەکان == * دەتو وەرە ٢٠١٩ * لۆی لۆی کوردستان ٢٠١٧ * من بێ تۆ ٢٠١٩ * ئەڤینا دڵا ٢٠١٢ * ئەشقا بەری ٢٠١٩ * کەیف شایی ٢٠١٤ * دڵێ من و دڵێ تە ٢٠١٩ * لۆلۆ ڕەشۆ ٢٠١٩ * تە تنێ ٢٠١٩ * سلاڤێ من نەکە ٢٠١٩ * سەبرا من ٢٠١٩ * مەڕەنجێ ٢٠٠٩ * ناڤرەنجی ٢٠٠٩ * ئاخ فەلەک ٢٠١٢ * ھەی دونیایێ ٢٠١٩ * بلا یار ٢٠١٩ * دەستان ٢٠٠٩ * سەمەدانی ٢٠١٤ * ھەڤار ئەڤ ساڵا ٢٠١٩ * چومە جەزیرێ ٢٠١٩ * حەپس و زیندان ٢٠١٩ * بوکێ ٢٠١٩ * کوردستان یان نەمان ٢٠١٢ * تۆ یاری من بووی ٢٠١٤ * من دەخوازن ٢٠١٢ * لیلیۆ ٢٠١٢ * ملانە ٢٠١٤ * ئەی فەلەک فەلەک ٢٠٠٩ * نەفەس خلاس ٢٠١٢ * بار گران ٢٠١٢ * دڵ نکارێ ٢٠١٩ == ئەمانەش ببینە == * [[لەیلا فەریقی]] * [[ڕۆژین]] == سەرچاوەکان == * [https://avaentertainment.net/en/min-u-to/episodes چاوپێکەوتنێکی ھونەرمەند لەتەلەڤژیۆنی ئاڤا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221129000739/https://www.avaentertainment.net/en/min-u-to/episodes |date=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ }} * ویکیپیدیای عەرەبی == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{فەیسبووک|nazdar.singer}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|ژن}} [[پۆل:دەروازەی مۆسیقا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]] izq5tqwj71wg3u03wz1ww62fmzq52xs 0 163805 1588131 1583396 2026-05-31T01:33:18Z Hivja 64112 /* */ 1588131 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:SinaiFromTheISS2013.jpg|وێنۆک|220x220پیکسڵ]] '''بیابانی نێگێڤ''' '''نەگڤ''' یان '''نەقەب''' ناوچەیەکی بیابانی و وشکە کەوتۆتە خۆڕئاوای کیشوەری [[ئاسیا]]، لە ڕووی جوگرافییەوە بەشێکە لە [[نیمچە دوورگەی سینا]]، بە ناوچەی بەیەکگەیشتنی ھەردوو کیشوەری ئاسیا و ئەفریقیا دادەنرێت، زیاتر بە [[دۆڵی عەرەبە]] دەناسرێت، کەوتۆتە بەشی باشووری [[ئیسرائیل]]، ناوچەیەکی پیرۆزی ئایینییە و بە ڕێگای پێغەمبەران دانراوە. [[پەڕگە:Southern_District_in_Israel.svg|وێنۆک|بیابانی نەگڤ بە ڕەنگی سوور دیاریکراوە لە بەشی باشووری ئیسرائیل.]] بیابانەکە کەوتووەتە [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] لە ئیسرائیل و گرنگترین شاری [[ئیلات]]ە کە لە کەناری [[کەنداوی عەقەبە]]دا ھەڵکەوتووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://ar.wikipedia.org/wiki/النقب |سەردێڕ =النقب |زمان =عەرەبی |سەردان = ١٧ی نیسانی ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20190210102616/http://www.akhbarna.com/arabic/ ماڵپەری ئەلیکترۆنی ھەواڵەکانی نەگڤ] {{پۆلی کۆمنز|Negev}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|جوگرافیا|ئیسرائیل|فەلەستین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 5wfof42jkhqxdf7vry841p5s951yx6l 1588133 1588131 2026-05-31T01:34:02Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[نەگڤ]]ی گواستەوە بۆ [[نێگێڤ]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1588131 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:SinaiFromTheISS2013.jpg|وێنۆک|220x220پیکسڵ]] '''بیابانی نێگێڤ''' '''نەگڤ''' یان '''نەقەب''' ناوچەیەکی بیابانی و وشکە کەوتۆتە خۆڕئاوای کیشوەری [[ئاسیا]]، لە ڕووی جوگرافییەوە بەشێکە لە [[نیمچە دوورگەی سینا]]، بە ناوچەی بەیەکگەیشتنی ھەردوو کیشوەری ئاسیا و ئەفریقیا دادەنرێت، زیاتر بە [[دۆڵی عەرەبە]] دەناسرێت، کەوتۆتە بەشی باشووری [[ئیسرائیل]]، ناوچەیەکی پیرۆزی ئایینییە و بە ڕێگای پێغەمبەران دانراوە. [[پەڕگە:Southern_District_in_Israel.svg|وێنۆک|بیابانی نەگڤ بە ڕەنگی سوور دیاریکراوە لە بەشی باشووری ئیسرائیل.]] بیابانەکە کەوتووەتە [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] لە ئیسرائیل و گرنگترین شاری [[ئیلات]]ە کە لە کەناری [[کەنداوی عەقەبە]]دا ھەڵکەوتووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://ar.wikipedia.org/wiki/النقب |سەردێڕ =النقب |زمان =عەرەبی |سەردان = ١٧ی نیسانی ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20190210102616/http://www.akhbarna.com/arabic/ ماڵپەری ئەلیکترۆنی ھەواڵەکانی نەگڤ] {{پۆلی کۆمنز|Negev}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|جوگرافیا|ئیسرائیل|فەلەستین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 5wfof42jkhqxdf7vry841p5s951yx6l 1588137 1588133 2026-05-31T01:34:14Z Hivja 64112 /* */ 1588137 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:SinaiFromTheISS2013.jpg|وێنۆک|220x220پیکسڵ]] '''بیابانی نێگێڤ'''، '''نەگڤ''' یان '''نەقەب''' ناوچەیەکی بیابانی و وشکە کەوتۆتە خۆڕئاوای کیشوەری [[ئاسیا]]، لە ڕووی جوگرافییەوە بەشێکە لە [[نیمچە دوورگەی سینا]]، بە ناوچەی بەیەکگەیشتنی ھەردوو کیشوەری ئاسیا و ئەفریقیا دادەنرێت، زیاتر بە [[دۆڵی عەرەبە]] دەناسرێت، کەوتۆتە بەشی باشووری [[ئیسرائیل]]، ناوچەیەکی پیرۆزی ئایینییە و بە ڕێگای پێغەمبەران دانراوە. [[پەڕگە:Southern_District_in_Israel.svg|وێنۆک|بیابانی نەگڤ بە ڕەنگی سوور دیاریکراوە لە بەشی باشووری ئیسرائیل.]] بیابانەکە کەوتووەتە [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] لە ئیسرائیل و گرنگترین شاری [[ئیلات]]ە کە لە کەناری [[کەنداوی عەقەبە]]دا ھەڵکەوتووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://ar.wikipedia.org/wiki/النقب |سەردێڕ =النقب |زمان =عەرەبی |سەردان = ١٧ی نیسانی ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20190210102616/http://www.akhbarna.com/arabic/ ماڵپەری ئەلیکترۆنی ھەواڵەکانی نەگڤ] {{پۆلی کۆمنز|Negev}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|جوگرافیا|ئیسرائیل|فەلەستین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} c6cymwdmj4uv9klvkmdg81h3wcry0uc 1 166765 1588176 697767 2026-05-31T09:45:43Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588176 wikitext text/x-wiki == «ر» و «ڕ» == کاک {{وب|Calak}} خۆی بە بۆچوونی من ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ شێوازی قسەکردن بەتایبەتی لەنێوان ئەوانەی وا تەمەنێکیان ھەیە و ئەوانەی وا لەوان گەنجترن. بۆ نموونە ھەیە دەڵێ پێرست، ھەشە دەڵێ پێڕست، ھەیە دەڵێ فەرش، ھەشە دەڵێ فەڕش، ھەیە دەڵێ کرۆک، ھەشە دەڵێ کڕۆک، ھەیە دەڵێ چیرۆک، ھەشە دەڵێ چیڕۆک، تەنانەت لە پیتی «و» و «ۆ»شدا ھەمان شتە بۆ نموونە ھەیە دەڵێ کومپانیا، ھەشە دەڵێ کۆمپانیا؛ من کێشەم نییە کە ناوی وتارەکان چی دەبێت، تەنیا حەزم کرد ئەم لێدوانە بدەم. -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٤٣، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) :ئەمانە ھەدندێکیان ھیی جیاوازیی شێوەزارەکان و بەشی زۆریشان ھی بێخاوەنایەتیی ئەم زمانەیە. پێرست کە وشەیەکی نوێ و داتاشراوە. کۆمپاینیا بیانییە. بەڵام ناوەرۆک لە موکریدا باوە و ھەر دەڵێن نێوەرۆک. لە شێوەزارەکانی تر چون باو نەبووە یەکەم جار کە بیستوویانە وایان زانیوە دەبێ ناوەڕۆک بێ و پێوەندەیی بە ڕۆییینەوە ھەبێ. دڵنیام چیڕۆکیش وا بووە و ئەویش لەبەر نەزانین بەم دەردە چووە دەنا ئاشکرایە چیڕۆک لەگەڵ چڕین ھاوڕیشەیە.--[[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏١٩:٤٨، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ناوەرۆکی ئازاد]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588175 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20091125114302/http://www.gnu.org/philosophy/free-doc.html بۆ http://www.gnu.org/philosophy/free-doc.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٤٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 24rkieyyu3yybjfqsoeknafr7uccjgn 0 170948 1587965 1587814 2026-05-30T12:02:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587965 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:20200322_코로나19_타시도_확진자_이송(부산의료원)_05.jpg|وێنۆک|٢٠١٩–٢٠٢٠ پەتای کۆرۆنا لە بووسان]] پەتای جیهانیی [[نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩|کۆڤید-١٩]] لە وڵاتی قەتەر بەشێکە لە پەتای جیهانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ (COVID-19) کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢ (SARS-CoV-2). لە ڕێکەوتی ٢٠ی کانوونی دووەم دا یەکەمین باری تووشبوون لە وڵاتەکە پشتڕاستکرایەوە. هەتا ١٩ی [[شوبات]] ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسەکە بۆ ٢٠ کەس زیادی کرد و لە ٢٠ی شوبات دا بۆ ٥٨ کەس. بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکانی (دەزگای دەستبەسەرداگرتن و ڕێگەگرتنی نەخۆشییەکانی کۆریا - KCDC ) هەتا ٢١ی شوبات کۆی ژمارەی تووشبووان گەیشتبووە ٣٤٦ کەس.<ref name="mk">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=ko:신종 코로나바이러스 한국인 첫환자 확인|ناونیشان=https://www.mk.co.kr/news/society/view/2020/01/80017/|سەردێڕ=신종 코로나바이러스 한국인 첫환자 확인|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200124134926/https://www.mk.co.kr/news/society/view/2020/01/80017/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=MK|بڵاوکەرەوە=서진우|زمان=ko}}</ref> لە ترسی زیاتر بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە، کۆبوونەوە جەماوەرییە بەکۆمەڵەکان لە شارە تووشبووەکان دا هەڵپەسێردران و نزیکەی ٣٠٠ سەرباز لە شاری دایگۆ خرانە ژێر کەرەنتینەوە. لە ٤ی شوبات دا بەمەبەستی ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە کۆریای باشور قەدەغەی هاتنەناوەوەی کەسانی بیانی دەکرد کە لە ناوچەی هوبێی وڵاتی چینەوە دەهاتن.<ref name="ThomReut_SKorea_zombie">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Shin|یەکەم١=Hyonhee|دوایین٢=Cha|یەکەم٢=Sangmi|سەردێڕ='Like a zombie apocalypse': Residents on edge as coronavirus cases surge in South Korea|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠|agency=[[Thomson Reuters]]|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-china-health-southkorea-cases/like-a-zombie-apocalypse-residents-on-edge-as-coronavirus-cases-surge-in-south-korea-idUSKBN20E04F|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20200220113906/https://www.reuters.com/article/us-china-health-southkorea-cases/like-a-zombie-apocalypse-residents-on-edge-as-coronavirus-cases-surge-in-south-korea-idUSKBN20E04F|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> هەتا ڕێکەوتی ٩ی نیسانی ٢٠٢٠ کۆریای باشور خاوەنی ١٠٫٤٢٣ باری تووشبوون و ٢٠٤ باری گیانلەدەستدان بوو وە هەروەها ئەنجامدانی پشکنین بۆ زیاد لە ٤٩٤٫٧١١ هاوڵاتی. ڕێژەی گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسەکە %١.٩٥ بوو کە نزمترە لە ڕێژە جیهانییەکەی لەلایەن (ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی - WHO )ەوە دانراوە بە %٤.٣٤ . لەگەڵ زیاتر بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە دروستکەری ئۆتۆمبێلی کۆریی (کۆمپانیای ئۆتۆمبێلی هیوندای - Hyundai Motor Company ) کارگەکانی داخست و بە بەراورد بە مانگی شوباتی ساڵی پێشووتر هەناردەکردنەکانی بەڕێژەی %٢١.٤ کەمی کردبوو. بەهۆی لێکەوتە ئابوورییە سەختەکانی ڤایرۆسەکەوە حکومەت هەستا بە دابینکردنی ١٣٦.٧ ملیار وۆن بۆ حکومەتە ناوچەییەکان وەك یارمەتی و پشتگیری دارایی و هەروەها ڕێکخستنی کڕینی دەمامکی دەموچاو و کەرەستە خۆپارێزییەکانی دیکە.<ref name="Getnews_58_Shincheonji">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Archived copy|script-title=ko:31번 환자 연관 신천지교회 대남병원서 확진자 58명, 1명 사망|ناونیشان=http://m.getnews.co.kr/view.php?ud=2020022021135849202aaae0046f_16|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200226102733/http://m.getnews.co.kr/view.php?ud=2020022021135849202aaae0046f_16|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> == گەمارۆدانی ڤایرۆسەکە == لە هەوڵەکانی دا بۆ ڕووبەروبوونەوە و گەمارۆدانی ڤایرۆسەکە کۆریای باشور هەستا بە لێکدانی ڕێکاری پشکنین و بەدواداچوونی بەرکەوتەی نەخۆشەکان.  پێویستە لەسەر کەسانی تووشبوو کە بچنە ئەو شوێنی کەرەنتین و پەناگانەی حکومەت بۆ دابین کردون وە زانیارییەکانی ناو مۆبایل و کارتی بانکەکانیان بەکاردەهێنرێت بۆ بەدواداچوون و دەستنیشان کردنی هاتووچۆکانی پێشووتریان و ئەو کەسانەی بەرکەوتەیان هەبووە لەگەڵیان دا. ئەو کەسانەی دەستنیشان دەکرێن بەرکەوتەیان هەبووبێت لەگەڵ کەسی تووشبوودا لەڕێ مۆبایلەکانیانەوە ئاگادریی وەردەگرن. بە پێی زانای ڤایرۆس (چون بیونگ چول) لە زانکۆی کۆریا، ئەو نەخۆشانەی مەترسییەکی زۆریان لەسەرە و خاوەنی نەخۆشی درێژخایەنن بە پێشینەیی دادەنرێن بۆ وەرگرتن و خەواندنیان لە نەخۆشخانەکان وە ئەو نەخۆشانەی خاوەنی نیشانەی کەمترن دەنیردرێن بۆ ناوەندە تەندروستییەکانی دیکە بۆ چاودێری کردن و وەرگرتنی خزمەتگوزاری تەندروستی. ئەو نەخۆشانەی چاکبوونەتەوە و دوو جار ئەنجامی پشکنینەکانیان نەرێنی دەردەچێت لە نەخۆشخانە دەبرێنە دەرەوە. هەروەها ئەو خزمی نزیکی کەسە تووشبووەکان کە بێ نیشانەن یان نیشانەی کەمیان لەسەر دەرکەوتووە و توانای جەستەیی ئەوەیان هەیە خۆیان [[پلەی گەرمی]] لەشییان بپێون و خێزانەکانیان خاوەنی هیچ نەخۆشییەکی درێژخایەن نین، پێویستە لەسەریان بۆ ماوەی دوو هەفتە خۆیان کەرەنتین بکەن. دەستەی چاودێری ناوچەکە لە رۆژێك دا دوو جار پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەل کەسی کەرەنتینەکراودا دەکەن بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی لە شوێنی کەرەنتینی خۆی دا ماوەتەوە و پرسیاریشیان لێ بکەن دەربارەی نیشانەکانیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Coronavirus: South Korea reports 161 new cases, bringing total to 763; 7th death reported|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/coronavirus-south-korea-reports-161-new-cases-bringing-total-to-763|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200224060714/https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/coronavirus-south-korea-reports-161-new-cases-bringing-total-to-763|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٠|وێبگە=The Straits Times}}</ref> ئەو کەسانەی داواکراوە لەسەریان خۆپارێزی بکەن و خۆیان کەرەنتین بکەن دەبێت بەرنامەیەك دابەزێنە ناو مۆبایلەکانیانەوە کە ناوەندە حکومییەکان ئاگاراد دەکاتەوە ئەگەر کەسەکە شوێنی کەرەنتینەکەی بەجێهێشت و سەرپێچیەکەرانی ئەم بڕیارە سزای  دارایی دەدەرێن بەبڕی ٢٥٠٠ دۆلاری ئەمریکی. == پشکنین == لە ڕێکەوتی ٢٨ی شوبات دا کۆشکی شین (نووسینگەی بەرێوبردن و ماڵی فەرمی سەرۆك کۆماری کۆریای باشور) هەستان بە ڕاگەیاندنی بارودۆخی پشکنینەکان بۆ ڤایرۆسی کۆرۆنا لە کۆریای باشور لەڕێی بەراوردکردنی ڕەوشی وڵاتەکە لەگەڵ هەردوو وڵاتی ویلایەتە یەگکرتووەکانی ئەمریکا و یابان. کە هەتا ٢٨ی شوبات ژمارەی پشکنینە ئەنجامدراوەکان ٢٦ هێندە لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] و ١٢٠ هێندە لە وڵاتای یابان بەرزتر بوو. کۆی ژمارەی پشکنینەکان لە کۆریای باشور ٥٣ هەزار بوو لە کاتێك دا لە یابان  ٢٠٠٠ و لە ویلایەتە یەکگرتووەکان ٤٤٠ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Seoul city to ban rallies, Shincheonji church services to curb virus|ناونیشان=https://en.yna.co.kr/view/AEN20200221003252315|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|agency=YNA|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200221112436/https://en.yna.co.kr/view/AEN20200221003252315|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Soldiers in Daegu areas banned from leaving bases, meeting visitors|ناونیشان=https://en.yna.co.kr/view/AEN20200220003551325|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|agency=YNA|ڕێکەوت=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200221145843/https://en.yna.co.kr/view/AEN20200220003551325|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|COVID-19 pandemic in South Korea}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەیەی ٢٠٢٠|کۆریای باشوور}} [[پۆل:کۆریای باشوور لە ٢٠٢١]] [[پۆل:پەتای کۆڤید-١٩ بەپێی وڵات]] 1e042ex52oafk4x2ofak3b23xwfwejx 0 171570 1587955 1587945 2026-05-30T12:00:52Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587955 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = عارف | image = AREF AREFKIA - Persian pop singer - Calgary - Oct 2016 (cropped).jpg | image_size = | caption = عارف لە کۆنسێرتی کالگەری، ٢٠١٦ | background = solo_singer | birth_name = عارف عارفکیا | birth_date = {{birth date and age|١٩٤١|٨|١٠}}<ref name="arefrecords1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://arefrecords.com/aref-biography/ |سەردێڕ=Aref Arefkia Official Website |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130727111321/http://arefrecords.com/aref-biography/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | birth_place = [[تاران]]، ئێران | origin = [[تاران]]، ئێران | genre = [[پۆپ]] | occupation = گۆرانیبێژ، ئەکتەر | years_active = ١٩٦١–ئێستا | label = {{ubl|تەرانە ڕیکۆردز|ئاپۆلۆن ڕیکۆردز|کالتێکس ڕیکۆردز|پارس ڤیدیۆ|ئاوەنگ ڕیکۆردز|کاسپیان ڕیکۆردز|ڕفیایێ|عارف ڕیکۆردز}} | associated_acts = | website ={{url|arefrecords.com/}} }} '''عارف عارفکیا'''، ناسراو بە '''عارف''' (لەدایکبووی ١٠ی ئابی ١٩٤٠) گۆرانیبێژی مۆسیقای پۆپ و ئەکتەرێکی پێشووی ئێرانییە.<ref name="arefrecords1"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |سەردێڕ=Iranian Music: Aref Arefkia |وێبگە=Iranchamber.com |ڕێکەوت=١٠ی ئابی ١٩٤١ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180829212039/http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="ICS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180829212039/http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ئێراندا بە «سوڵتانی دڵەکان» ناسراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20130803040437/http://arefrecords.com/ وێبگەی فەرمی] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Aref Arefkia}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:ژەنیارانی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کاڵتێکس ڕیکۆردز]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] 8h0178exb16qcmzfbs4i189vxmjbdfy 1588106 1587955 2026-05-30T21:04:04Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588106 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = عارف | image = AREF AREFKIA - Persian pop singer - Calgary - Oct 2016 (cropped).jpg | image_size = | caption = عارف لە کۆنسێرتی کالگەری، ٢٠١٦ | background = solo_singer | birth_name = عارف عارفکیا | birth_date = {{birth date and age|١٩٤١|٨|١٠}}<ref name="arefrecords1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://arefrecords.com/aref-biography/ |سەردێڕ=Aref Arefkia Official Website |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130727111321/http://arefrecords.com/aref-biography/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | birth_place = [[تاران]]، ئێران | origin = [[تاران]]، ئێران | genre = [[پۆپ]] | occupation = گۆرانیبێژ، ئەکتەر | years_active = ١٩٦١–ئێستا | label = {{ubl|تەرانە ڕیکۆردز|ئاپۆلۆن ڕیکۆردز|کالتێکس ڕیکۆردز|پارس ڤیدیۆ|ئاوەنگ ڕیکۆردز|کاسپیان ڕیکۆردز|ڕفیایێ|عارف ڕیکۆردز}} | associated_acts = | website ={{url|arefrecords.com/}} }} '''عارف عارفکیا'''، ناسراو بە '''عارف''' (لەدایکبووی ١٠ی ئابی ١٩٤٠) گۆرانیبێژی مۆسیقای پۆپ و ئەکتەرێکی پێشووی ئێرانییە.<ref name="arefrecords1"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |سەردێڕ=Iranian Music: Aref Arefkia |وێبگە=Iranchamber.com |ڕێکەوت=١٠ی ئابی ١٩٤١ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی نیسانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180829212039/http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="ICS">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180829212039/http://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ئێراندا بە «سوڵتانی دڵەکان» ناسراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20130803040437/http://arefrecords.com/ وێبگەی فەرمی] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Aref Arefkia}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤١]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:ژەنیارانی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کاڵتێکس ڕیکۆردز]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٦]] 9k0hnu9mqos34k76vgkn7hlil5ph7e6 3 171678 1588004 1586759 2026-05-30T13:49:29Z Épine 19745 1588004 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="position:absolute; top:-9999px;">User_Talk:</span>{{font color|#f207cb|'''Sakura emad'''}}}} <div style="position: fixed; left:20px; bottom:0; display:block; height:120px;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|100px|Wikimedia Sverige]]</div> <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> <center>ئەگەر لێرەی بۆ ئەوەی بزانیت بۆچی وتارەکەت تاگی سڕینەوەی لەسەرە یان دەسڕدرێتەوە,</center> <center>باشترین شت ئەوەیە بچیت سەرچاوەی بۆ زیاد بکەیت.</center> <br /> {| style="background:gray;" |<span style="color: yellow">[[Image:{{{image|Emblem-important.svg}}}|20px|Caution]] '''تێبینی بکە'''</span> |} ئەگەر وتارەکەتم سڕیوەتەوە و دەتەوێ بزانیت بۆچی، ئەوا تکایە سەرەتا سەیرێکی ئەم سیاسەت و ڕێسایانەی ویکیپیدیا بکە لە خوارەوە: {{col-begin|width=50%}} |- | *[[وپ:بایەخ]] (بایەخداری) *[[وپ:ژکز]] (بایەخداری کەسایەتییەکان) *[[وپ:سب]] (سەلماندنیبوون) *[[وپ:دسب]] (ئاماژە بە سەرچاوە) *[[وپ:کۆپی پەیست]] و [[وپ:لک]] (لەبەرگرتنەوە (کۆپیکردن) |} <!----------------------- تێبینی سڕینەوە --------------------------> == ترجمە == {{Pin message|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٦:٤١، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٥١١٩٣١٨}} دەمباش Sakura emad, تحدثنا سابقًا عن ترجمة مقالات نساء بارزات، فأنا جمعتُ الآن بعض الأسماء، وھن: * [[w:ar:وجدان النقیب]] * [[w:ar:حنان فوزی المسعودی]] * [[w:ar:فیفیان صلیوا]] ومن غیر عراقیات: * [[w:ar:عزیزة ھارون]] * [[w:ar:روز شحفة]] * [[w:ar:سلوی محمصانی مومنة]] * [[w:ar:جھان غزاوی عونی]] * [[w:ar:ثمار حلوانی]] وأظن فی البدایة تکفیک! زور سپاس. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏٠٠:٠١، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :مرحبا @[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] نعم صح بذکر شکرا لک، {{Doing|یُنفَّذ}} :١. [[ڕۆوز شەحفە]] {{Done|تم}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٣٤، ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٢. [[ویجدان نەقیب]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٥٦، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :٣. [[عەزیزە ھاڕوون]] --[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٣:٥٥، ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :: شکرا لک Sakura Hana. --[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ruwaym|لێدوان]]) ‏١٠:٠٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ruwaym|Ruwaym]] ::::4. [[سەلوا محمەسانی]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 💖Sakura Hana🌸]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٦:٥٦، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) ::::ئەم بەریزە سینەماکار نیە، گوناحە لەپال بەهمەن و شەوکەت ناوی بنوسریت، ئەم بەریزە یەک فیلمی کوردی بەناوی هەنسکی ئاسمان دروست کردووە، کە فلمیکی لاوازە و ستافەکەی پەشیمانن لەو فیلمە، بەرهەمهینەرەکانی دوو گەنج بوون توشی زەرەریکی زۆر بوون، لە دوای ئەو زیان و شکستە بەرهەمهینەریکیان جوو بۆ هاندەران و ئەوی تریان وازی لەسینەما هینا. بۆیە باشتر وابە لابدریت بۆ سومعىی کورد جوان نیە و نابیت بکریتە نموونەی فیلمی کوردی. [[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Cinamekurdi|لێدوان]]) ‏٠٢:٤٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Cinamekurdi|Cinamekurdi]] نازانم باسی کێ دەکەیت بە دیاریکراوی بەڵام ھەموو ئەوانەی لە سەرەوە نووسراون زۆربەیان شاعیرن. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٤:٥١، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::::: [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٥٦، ٢ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == سەرخستنی ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٨، ٢٥ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٧٠٤٩٧٠٩}}{{Pin message|}} <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٥:٤٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٦٩٥٠٨٦٨٣}} سڵاو، ئەم پەیامەت بۆ ھاتووە چونکە یان [https://meta.toolforge.org/catanalysis/?title=Wt%2Fckb&cat=0&wiki=incubatorwiki#Lists لێرە (لە ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی لە ئینکیوبەیتر)] بەشداریت کردووە یان [[Special:PermaLink/933823#چەند_پرسیارێک_لەسەر_ویکیوتە|لێرە]] ئامادەییت دەربڕیوە کە بەشداری بکەیت یانیش لەبەر چالاکیت لە ویکیپیدیا بۆت ھاتووە. ئەگەر ناتەوێت بەشداری بکەیت یان ئەم پەیامەت بەھەڵە بۆ ھاتووە، دەتوانیت فەرامۆشی بکەیت. ھەوڵێک ھەیە کە [[ویکیفەرھەنگی کوردیی ناوەندی]] دروست بکرێت. بۆ ئەمەش پەڕەیەکی ڕێنمایی دروست کراوە. بڕوانە [[incubator:Help:Wt/ckb/ڕێنماییی سەرەتایی بۆ دروستکردنی ویکیفەرھەنگ]]. پێشتر چەند جارێک ئەم ھەوڵە دراوە، بەڵام لەبەر کەمیی ژمارەی بەکارھێنەران، سەرکەوتوو نەبووە. گەر ئەم جارە بەشدارییەکی باش ھەبێت، دۆمەینی تایبەت بە خۆی دابین دەکرێت. تکایە سەرەتا ڕێنمایییەکان بخوێنەوە. بەپێی پیلان، پڕۆژەکە لە ماوەی ١ی حوزەیران تا ١ی تەممووزی ٢٠٢٢ دەچێت بەڕێوە و گەر ٥ بەکارھێنەر بەشدار بن، ئەوا دەبێت ھەر کەسێکیان ڕۆژانە تەنیا ١٠ پەڕە لە بۆشاییناوی سەرەکی دروست بکات. بەمەش بە ١٠ ڕۆژی یەکەم دەگەینە ٥٠٠ پەڕە (پێشتر ٣٩١ پەڕە دروست کراون) بەمەش زۆر نزیک دەبینەوە لە ٨٠٠ تا ١٬٠٠٠ پەڕە و ئەم بڕەش بەشی پێویستە و دەتواندرێت داوای دۆمەینی [https://ckb.wiktionary.org ckb.wiktionary.org] بکەین. گەر ھەر پرسیارێکت ھەبوو، ھەر لێرە بانگی [[بەکارھێنەر:Aram]] بکە و پرسیارەکەت بکە. گەر پێت خۆش بێت، دەتوانیت لە [https://discord.gg/TWyzqBv دیسکۆرد] قسەی لەگەڵ بکەیت. [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ‏١١:١٠، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) :[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|@MediaWiki message delivery]] شتێکی جوانە [[بەکارھێنەر:Ranjzaidan|Ranjzaidan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ranjzaidan|لێدوان]]) ‏١٢:٢٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Aram@ckbwiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%95%D8%B1%DA%BE%DB%95%D9%86%DA%AF&oldid=949701 --> {{وب|Sakura emad}} منیش دەمەوێت ببمە یەکێک لەوانەی کە دەیانەوێت ویکی فەرھەنگ سەربخەین، تکایە پێمبڵێ چۆن بیکەم؟ [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٦:٢٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == ئەو بابەتانەی کە بۆ دەنگدان کاندید کراون == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٢٤، ٢ی ئابی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٥٠٥٨٦٩٨}}{{Pin message|}} سڵاو پرسیارێکم ھەیە، ئەو بابەتانەی کە وەک بابەتی ھەڵبژێردراو یان باش کاندید دەکەین تا کەی دەمێننەوە لە حاڵەتی دەنگدان و دەنگیان بۆ نییە، ژمارەیەک بابەت کە خۆم نووسیومە کاندید کراون بۆ دەنگدان، وە أ کاتێکی زۆر درێژ تێپەڕیوە و ھیچ دەنگێک نییە، و بێگومان ئەمەش بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی ئەندامانی کارلێککار لەناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و بۆ ئەمەش، داواتان لێدەکەم پێداچوونەوە بەم بابەتانەدا بکەن و بە باشی بیانخوێننەوە، و ئێوەش دۆخیان دیاری بکەن .لە نێو بابەتە باشەکان و بابەتە ھەڵبژێردراوەکاندا قبوڵیان دەکەیت؟,, سوباس,, [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏٢٢:١٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]]: زۆر سپاس بۆ بەشدارییە بەبەھاکانت و درووستکردنی وتاری گوونجاو و پاڵاوتنیان، قسەکانت لە جێگای خۆیانن و ماوەیەکی زۆرە داتناون: :* [[ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن/تەھماسبی یەکەم|تەھماسبی یەکەم]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا|جامی پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/مەمالیکی عێراق|مەمالیکی عێراق]] :* [[ویکیپیدیا:پاڵاوتنی وتاری باش/گۆڕەپانی کۆماری|گۆڕەپانی کۆماری]] :ھەندێکیان دەنگیان بۆ دراوە تەنھا پێداچوونەوەیەکی پێویستە، ھەندێکیان ھێشتا دەنگیان نییە بەکورتی لە ئێستادا پێویست بە دەنگێکی زۆر ناکات بۆ ئەوەی ببن بە وتارێکی باش دوو دەنگ لەلایەن دوو بەکارھێنەری پێشکەوتوو بەبیرورای من بەسە بۆ ئەوەی ئەنجامێک بۆ وتارەکەت وەربگریت، :من ھەوڵ دەدەم بە یەک بە یەکیان دا بچمەوە و سەیریان بکەم دەر ئەنجامیان بزانین لە کاتێکی نزیکدا {{زۆر سپاس}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٢٠، ١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٤٥، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٨٠٩٤٧٣٩}}{{Pin message|}} {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ‏١١:٤٧، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC)'' </div> |} <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == دەنگ بدە بە بابەتەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٣٥، ٢١ی شوباتی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٩٢٦٠٢١١٩}}{{Pin message|}} سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]]، بابەتی زۆرم هەیە کە کاندیدم کرد بۆ دەنگدان لەنێو بابەتی هەڵبژێردراو و باشی ناو ئینسایکلۆپیدیاکەدا، و ڕاشکاوانە، هەندێک کاندید بۆ هەندێک هاوکار دەبینم، بابەتەکە لە بابەتەکانی هەڵبژێردراودا هاتووە تەنها بە دوو دەنگ، بابەتەکانی هەڵبژێردراو، من هیوادارم دەنگ بدەن و بیانخەنە ناو لیستەکەوە، چونکە نزیکەی هەشت مانگ تێپەڕیوە، و ئەم بابەتانە هێشتا لە شوێنی خۆیانن بەبێ دەنگدان.سوپاس. [[بەکارھێنەر:Hamaredha|Hamaredha]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hamaredha|لێدوان]]) ‏١١:٤٤، ١٤ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :s [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٣، ١٠ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ١٢:١٦، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٥٣، ١١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٤:٠٥، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|لێدوان]]) ٠٢:٣٢، ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Shizhao@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> {{نامەت ھەیە}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:#9B4DFF;font-size:1">&#9836;</span>]]} ١٣:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) tdu3cnsqlukomxew0ee6n517r0n0il0 0 172904 1587978 1587458 2026-05-30T12:05:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587978 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:Chahar Mahaal and Bakhtiari Shahre Kord.svg|وێنۆک|چەپ|270px|جێگەی شارستانی شەھری کورد لە [[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]]دا بە ڕەنگی زەرد نیشان دراوە]] '''شارستانی شەھری کورد''' ({{بە فارسی|شهرستان شهرکرد}}) یەکێک لە شارستانەکانی [[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]]ی [[ئێران]]ە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری [[شەھری کورد]]ە. == مێژوو == لە ٢٠٠٧، [[ناوچەی کیار]] لە شارستانەکە جیا کرایەوە لە کاتی دامەزراندنی [[شارستانی کیار]]<ref name="Kiar County Establishment"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Parviz |دوایین=Davoodi |بەستەری نووسەر=Parviz Davoodi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1386/07/29 (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|script-title=fa:تصویبنامه وزرای عضو کمیسیون سیاسی- دفاعی هیئت دولت در خصوص برخی تغییرات و تقسیمات کشوری در استان چهار محال و بختیاری |trans-title=‌Approval of the Ministers of the Political Defense Commission of the Government Board regarding some changes and national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/132618|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250826193151/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/132618 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|کمیسیون سیاسی دفاعی هیأت دولت}} [Political Defense Commission of the Government Board] |زمان=fa |id={{lang|شناسه}} [ID] 2773B618-ABF2-4EA2-A9B9-33054C181C06.}}</ref> گوندی [[وەردەنجان، ئێران|وەردەنجان]] لە ٢٠١١ کرا بە شار.<ref name="Dastana, Manj, Pardanjan, and Vardanjan"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Mohammad Reza |دوایین=Rahimi |بەستەری نووسەر=Mohammad Reza Rahimi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1389/11/10 (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|script-title=fa: تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری در استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=‌Approval regarding national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/793954|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231116180700/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/793954 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|کمیسیون سیاسی دفاعی هیأت دولت}} [Political Defense Commission of the Government Board] |زمان=fa |id={{lang|شماره ابلاغیه 293621/ت45487ک}} [Notification number 293621/T45487K].}}</ref> لە ٢٠١٣، [[گوندەواری دەستگورد (شارستانی فەرۆخشار)|گوندەواری دەستگورد]] و شاری [[فەرۆخشار]] لە ناوچەکانیان جیا کرانەوە لە کاتی پێکھێنانی [[ناوچەی فەرۆخشار]]، بە [[گوندەواری قەھفەرۆخ]]ی نوێشەوە.<ref name="Farrokhshahr District Formation"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Mohammad Reza |دوایین=Rahimi |بەستەری نووسەر=Mohammad Reza Rahimi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1392/05/02 (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٣|script-title=fa: اصلاحات تقسیماتی در استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=‌Divisional reforms in Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://davoudabadi.ir/page/78591623 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250829163940/https://davoudabadi.ir/page/78591623 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|مهدی داودآبادی}} [Mehdi Davudabadi] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers] |زمان=fa |id={{lang| پیشنهاد شماره 163150/ 42/ 4/ 1}} [Proposal Number 163150/42/1/].}}</ref> لە ھەمان ساڵدا، ناوچەکانی [[ناوچەی بێن|بێن]] و [[ناوچەی سامان|سامان]] لە شارستانەکە جیا کرانەوە بۆ دامەزراندنی [[شارستانی بێن]] و [[شارستانی سامان]].<ref name="Ben and Saman Counties Establishment"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Mohammad Reza |دوایین=Rahimi |بەستەری نووسەر=Mohammad Reza Rahimi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ ابلاغیه : 1391/10/12}} (Date of Resolution: 1391/10/12) (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|script-title=fa:تصویب‌نامه درخصوص تقسیمات کشوری در استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=‌Resolution on national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/826689 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130110181426/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/826689 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران}} [Research Center of the Islamic Consultative Assembly of Iran] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers] |زمان=fa |id={{lang|بختیاری شماره۲۰۰۶۷۱/ت۴۷۶۶۱ه}} [Notification Number 200671/T47661H].}}</ref> جگە لەوەش، گوندی [[ھاروونی، چوارمەحاڵ و بەختیاری|ھاروونی]] بوو بە شار.<ref name="Haruni City">{{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:روستاي هاروني شهرستان شهركرد به شهر ارتقا يافت|trans-title=Haruni village of Shahrekord County was upgraded to a city|زمان=fa|وێبگە=Islamic Republic News Agency|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/80483572/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%8I-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%83%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7-%D9%8A%D8%A7%D9%81%D8%AA|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240831194048/https://www.irna.ir/news/80483572/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%8I-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%83%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7-%D9%8A%D8%A7%D9%81%D8%AA|بڵاوکەرەوە=Shura Majlis|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|id={{lang|fa|rtl=yes|کد خبر: 80483572}} [News Code: 80483572]|orig-date={{lang|۱۳ دی ۱۳۹۱}} (13 Dey 1391) (Iranian Jalali calendar)|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[ناوچەی فەرۆخشار]] لە کاتی دامەزراندنی [[شارستانی فەرۆخشار]] لە ٢٠٢٣ لە شارستانەکە جیا کرایەوە.<ref name="Farrokhshahr County Establishment">{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Mohammad |دوایین=Mokhber |بەستەری نووسەر=Mohammad Mokhber |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|شماره ۸۸۹۶۳/ت ۶۱۳۳۰ هـ ـ ۱۴۰۲/۵/۲۳}} (No. 88963/T 61330 AH - 1402/5/23) (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٣|script-title=fa:تصویب‌نامه در خصوص تقسیمات کشوری در شهرستان شهرکرد |trans-title=‌Resolution on the national divisions in Shahrekord County |ناونیشان=https://sdil.ac.ir/%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%87%DB%8C%D8%A3%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2/|سەردێڕ=مصوبات هیأت دولت دهه سوم آبان ۱۴۰۲ - پژوهشکده حقوق شهر دانش - انتشارات حقوقی، کارگاه های کاربردی حقوقی |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240311030641/https://sdil.ac.ir/%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%87%DB%8C%D8%A3%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|پژوهشکده حقوقی شهر دانش}} [Shahr Danesh Law Research Institute] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|هیات وزیران}} [Council of Ministers] |زمان=fa |id={{lang|شماره ۸۸۹۶۳/ت ۶۱۳۳۰ هـ ـ ۱۴۰۲/۵/۲۳}} [Number 88963/T 61330 AH]. |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == دیمۆگرافیا == === دانیشتووان === لە کاتی سەرژمێریی نیشتمانیی ٢٠٠٦، ژمارەی دانیشتووانی شارستانەکە ٣٦٢،٣٨١ کەس بوو لە ٩١،٢٧٣ خێزاندا.<ref name="2006 Chaharmahal and Bakhtiari Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 : استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=General Population and Housing Census 2006: Chaharmahal and Bakhtiari Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/14.xls|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920094403/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/14.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی دواتر لە ٢٠١١دا ٣٤٠،٣٨٢ کەسی لە ٩٥،٤٠٦ خێزاندا ژمارد.<ref name="2011 Chaharmahal and Bakhtiari Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1390 : استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=General Population and Housing Census 2011: Chaharmahal and Bakhtiari Province |زمان=fa |وێبگە=Iran Data Portal—Syracuse University |ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Chahar-Mahal-and-Bakhtiari.xls |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230116012310/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Chahar-Mahal-and-Bakhtiari.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|agency={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> سەرژمێریی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی شارستانەکەی بە ٣١٥،٩٨٠ کەس لە ٩٣،١٠٤ خێزاندا پێوانە کرد.<ref name="2016 Chaharmahal and Bakhtiari Province"> {{بیرخستنەوەی وێب|script-title=fa:سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1395 : استان چهارمحال و بختیاری |trans-title=General Population and Housing Census 2016: Chaharmahal and Bakhtiari Province |زمان=fa |وێبگە={{lang|fa|rtl=yes|مرکز آمار ایران}} [Statistical Centre of Iran] |ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_14.xlsx|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190524080828/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_14.xlsx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩|format=Excel |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> === دابەشکردنی کارگێڕی === مێژووی دانیشتووان و پێکھاتەی کارگێڕیی شارستانی شاریکورد لە سێ سەرژمێریی یەک لە دوای یەکدا لە خشتەی خوارەوەدا نیشان دراوە. {| class="wikitable" |+ دانیشتووانی شارستانی شاریکورد |- ! دابەشکردنی کارگێڕی !! ٢٠٠٦<ref name="2006 Chaharmahal and Bakhtiari Province"/> !! ٢٠١١<ref name="2011 Chaharmahal and Bakhtiari Province"/> !! ٢٠١٦<ref name="2016 Chaharmahal and Bakhtiari Province"/> |- | '''[[ناوچەی ناوەندی (شارستانی شاریکورد)|ناوچەی ناوەندی]]''' || style="text-align: right;"| '''٢٢٤،٣٨٠''' || style="text-align: right;"| '''٢٤٢،٢١٥''' || style="text-align: right;"| '''٢٤٦،٠٤٦''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری حەومە (شارستانی شاریکورد)|گوندەواری حەومە]] || style="text-align: right;"| ٢٣،٣٩٧ || style="text-align: right;"| ٣،٨٨٨ || style="text-align: right;"| ٥،٣٦٠ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری تاقانەک|گوندەواری تاقانەک]]{{efn|پێشتر [[گوندەواری ھەفشەجان]]<ref name="Lordegan, Ardal, Shahrekord, Farsan"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Hassan |دوایین=Habibi |بەستەری نووسەر=Hassan Habibi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1369/02/26 (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ١٩٩٠|script-title=fa:تصویب اصلاحاتی در دهستانهای استان چهار محال و بختیاری |trans-title=‌Approval of reforms in rural districts of Chaharmahal and Bakhtiari province |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/112809|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250826234013/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/112809 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|کمیسیون سیاسی دفاعی هیأت دولت}} [Political Defense Commission of the Government Board] |زمان=fa |id={{lang|شناسه}} [ID] E80123B8-C979-4E5D-9C98-3FB8DCCB1166. {{lang|شماره دوره}} [Course number] 69.}}</ref>}} || style="text-align: right;"| ٥،٠٣٥ || style="text-align: right;"| ٥،٧٣٣ || style="text-align: right;"| ٥،٧١٦ |- | style="padding-left: 1em;" | [[فەرۆخشار]] (شار) || style="text-align: right;"| ٢٨،٩٢٠ || style="text-align: right;"| ٣٠،٠٣٦ || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[ھەفشەجان]] (شار) || style="text-align: right;"| ٢٠،٠٤٢ || style="text-align: right;"| ٢٠،٨٤٧ || style="text-align: right;"| ٢١،٣٥٢ |- | style="padding-left: 1em;" | [[کیان، ئێران|کیان]] (شار){{efn|پێشتر گوندی [[کیان، ئێران|شەھرەک]]<ref name="Babaheydar and Kian Cities"> {{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم=Hassan |دوایین=Habibi |بەستەری نووسەر=Hassan Habibi |orig-date={{lang|fa|rtl=yes|تاریخ تصویب}} (Approval date) 1370/11/16 (Iranian Jalali calendar) |ڕێکەوت=٥ی شوباتی ١٩٩٢|script-title=fa:تبدیل روستاهای باباحیدر از توابع شهرستان فارسان و شهرک از توابع شهرکرد به ترتیب به شهر باباحیدر و شهرکیان |trans-title=‌Conversion of the villages of Babaheydar from Farsan and Shahrak from Shahrekord to Babaheydar and Shahr-e Kian, respectively |ناونیشان=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113343|سەردێڕ=- هیات وزیران |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231116172708/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113343 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە={{lang|لام تا کام}} [Lam ta Kam] |بڵاوکەرەوە={{lang|‌وزارت کشور}} [Ministry of the Interior] |agency={{lang|کمیسیون سیاسی دفاعی هیأت دولت}} [Political Defense Commission of the Government Board] |زمان=fa |id={{lang|شناسه}} [ID] 3142E809-A825-402A-A4BD-B655AA617161. {{lang|شماره دوره}} [Course number] 70.}}</ref>}} || style="text-align: right;"| ١٠،٩٢٢ || style="text-align: right;"| ١٢،٠٢٠ || style="text-align: right;"| ١٢،٩٤٨ |- | style="padding-left: 1em;" | [[نافێچ]] (شار) || style="text-align: right;"| ٣،٨١٤ || style="text-align: right;"| ٣،٩٧٥ || style="text-align: right;"| ٤،٠٥٩ |- | style="padding-left: 1em;" | [[شاری کورد]] (شار) || style="text-align: right;"| ١٢٦،٧٤٦ || style="text-align: right;"| ١٥٩،٧٧٥ || style="text-align: right;"| ١٩٠،٤٤١ |- | style="padding-left: 1em;" | [[تاقانەک]] (شار) || style="text-align: right;"| ٥،٥٠٤ || style="text-align: right;"| ٥،٩٤١ || style="text-align: right;"| ٦،١٧٠ |- | '''[[ناوچەی بێن]]'''{{efn|گوێزرایەوە بۆ [[شارستانی بێن]]<ref name="Ben and Saman Counties Establishment"/>}} || style="text-align: right;"| '''٢٧،٧٣١''' || style="text-align: right;"| '''٢٩،٤٨١''' || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری وەردەنجان]] || style="text-align: right;"| ١١،٠١٤ || style="text-align: right;"| ٨،٥٤٩ || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری زایەندەروودی باشوور]] || style="text-align: right;"| ٥،٠١٨ || style="text-align: right;"| ٤،٨٣٣ || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[بێن، ئێران|بێن]] (شار) || style="text-align: right;"| ١١،٦٩٩ || style="text-align: right;"| ١١،٧٧٥ || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[وەردەنجان، ئێران|وەردەنجان]] (شار) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ٤،٣٢٤ || style="text-align: right;"| |- | '''[[ناوچەی فەرۆخشار]]'''{{efn|گوێزرایەوە بۆ [[شارستانی فەرۆخشار]] دوای سەرژمێریی ٢٠١٦}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| '''٣٧،٠٦٨''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری دەستگورد (شارستانی فەرۆخشار)|گوندەواری دەستگورد]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ٤،٣٥٠ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری قەھفەرۆخ]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ٩٧٩ |- | style="padding-left: 1em;" | [[فەرۆخشار]] (شار) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ٣١،٧٣٩ |- | '''[[ناوچەی کیار]]'''{{efn|گوێزرایەوە بۆ [[شارستانی کیار]]<ref name="Kiar County Establishment"/>}} || style="text-align: right;"| '''٤٣،١٠٨''' || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | گوندەواری دەستگورد || style="text-align: right;"| ٦،١٢٠ || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری کیاری ڕۆژاوا]] || style="text-align: right;"| ١٥،٣٥٢ || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری کیاری ڕۆژھەڵات]] || style="text-align: right;"| ٨،٥٤٠ || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گەھروو]] (شار) || style="text-align: right;"| ٦،٠٩٣ || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[شەلامەزار]] (شار) || style="text-align: right;"| ٧،٠٠٣ || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[ناوچەی لاران]]''' || style="text-align: right;"| '''٣٢،٧٠٥''' || style="text-align: right;"| '''٣٢،٧٩١''' || style="text-align: right;"| '''٣٢،٨٦٣''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری لار]] || style="text-align: right;"| ١٣،٨٢٤ || style="text-align: right;"| ١٣،٨٧٧ || style="text-align: right;"| ٩،٠٧٥ |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری مەرغ مەلەک]] || style="text-align: right;"| ٢،٣٤٢ || style="text-align: right;"| ٢،٠٩٧ || style="text-align: right;"| ٢،٢٩٨ |- | style="padding-left: 1em;" | [[ھاروونی، چوارمەحاڵ و بەختیاری|ھاروونی]] (شار) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| ٣،٦٠١ |- | style="padding-left: 1em;" | [[سوودجان]] (شار) || style="text-align: right;"| ٥،٤١٥ || style="text-align: right;"| ٥،٤١٠ || style="text-align: right;"| ٥،٥٨١ |- | style="padding-left: 1em;" | [[سوورێشجان]] (شار) || style="text-align: right;"| ١١،١٢٤ || style="text-align: right;"| ١١،٤٠٧ || style="text-align: right;"| ١٢،٣٠٨ |- | '''[[ناوچەی سامان]]'''{{efn|گوێزرایەوە بۆ [[شارستانی سامان]]<ref name="Ben and Saman Counties Establishment"/>}} || style="text-align: right;"| '''٣٤،٤٥٧''' || style="text-align: right;"| '''٣٥،٨٩٥''' || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری ھوورە]] || style="text-align: right;"| ١٠،٢٨٠ || style="text-align: right;"| ١٠،٤٨٣ || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[گوندەواری سامان]] || style="text-align: right;"| ٩،٤٠٠ || style="text-align: right;"| ١٠،٠٨٥ || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[سامان، چوارمەحاڵ و بەختیاری|سامان]] (شار) || style="text-align: right;"| ١٤،٧٧٧ || style="text-align: right;"| ١٥،٣٢٧ || style="text-align: right;"| |- | '''کۆی گشتی''' || style="text-align: right;"| '''٣٦٢،٣٨١''' || style="text-align: right;"| '''٣٤٠،٣٨٢''' || style="text-align: right;"| '''٣١٥،٩٨٠''' |- | colspan=4 | {{small|گوندەوار}} |} == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]] * [[شەھری کورد]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Shahrekord County}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا|کوردستان}} [[پۆل:شارستانەکانی پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]] [[پۆل:شارستانی شەھری کورد]] [[پۆل:شارستانەکانی ئێران]] 02g1kxxx3pnl1tfo9udv7io6qny57t7 0 176252 1588101 1403453 2026-05-30T20:08:11Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588101 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|بەند=Q57321|پێڕستی ڕەش=فیلمۆگرافی،Has list، بواری کار ،Time period، زمانەکانی ئاخاوتن، وێبگە، ھاوسەر ئەندامی حیزبی سیاسی، خوشک و برا، زمانی زگماکی، Candidacy in election}}'''لاورا چینچیلا''' (Laura Chinchilla؛ لە دایکبووی ٢٨ی ئازاری ١٩٥٩<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.voxxi.com/laura-chinchilla-costa-rica/|سەردێڕ=Laura Chinchilla: Is honesty enough for Costa Rica?|ئیش=VOXXI|یەکەم=Veronica|دوایین=de Miguel|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130205212907/http://www.voxxi.com/laura-chinchilla-costa-rica/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی شوباتی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>) کەسایەتی سیاسەتوانی [[کۆستاریکا|کۆستاریکاییە]]، لاورا لە ماوەی ٨ی ئایاری ٢٠١٠ تاوەکوو ٨ی ئایاری ٢٠١٤ بووە ٤٦ەمین سەرۆکی کۆستاریکا. پێشتریش جێگری سەرۆکی وڵاتەکەی بووە لە ماوەی ٨ی ئایاری ٢٠٠٦ تاوەکوو ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chiefs of State and Cabinet members of Foreign Governments|ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=The Central Intelligence Agency of America|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100324192550/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لاورا لە ساڵی ٢٠١٠ لە ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی کۆستاریکا توانی ڕێژەی ٤٦٫٧٦٪ دەنگەکان بەدەست بھێنێت، بەمەش بووە یەکەم ژنە سەرۆک لە مێژووی کۆستاریکا، ھەروەھا ھەشتەمین ژنە سەرۆک لە وڵاتانی [[ئەمریکای لاتینی|ئەمریکای لاتین]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=2010 Presidential election results|ناونیشان=http://www.tse.go.cr/elecciones2010/presidente.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100225133506/http://www.tse.go.cr/elecciones2010/presidente.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی شوباتی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Supreme Court of Elections|زمان=es}}</ref> ئەو دەرچووی بەشی یاسایە و لە لە زانکۆی جۆرجتاون وانە دەڵێتەوە.<ref name="Laura Chinchilla - GU Politics2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Laura Chinchilla - GU Politics|ناونیشان=http://politics.georgetown.edu/laura-chinchilla/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20200724123329/http://politics.georgetown.edu/laura-chinchilla/|url-status=dead}}</ref> پێشتریش لە ھەمان زانکۆ ماستەری لە [[ڕێسای گشتی]] وەرگرت بوو.<ref name="Georgetown University">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=Costa Rica elects first female president, Georgetown grad Laura Chinchilla|ناونیشان=http://blog.georgetownvoice.com/2010/02/08/costa-rica-elects-first-female-president-georgetown-grad-laura-chinchilla|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Vox Populi, Georgetown's blog of record|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111004220400/http://blog.georgetownvoice.com/2010/02/08/costa-rica-elects-first-female-president-georgetown-grad-laura-chinchilla/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠١٠|سەردێڕ=Costa Rica elects first woman president, inspiring the region|ناونیشان=http://www.csmonitor.com/World/Americas/2010/0208/Costa-Rica-elects-first-woman-president-inspiring-the-region|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی شوباتی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=The [[Christian Science Monitor]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Laura Chinchilla Miranda|لاورا چینچیلا}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} [[پۆل:خانمە سەرۆکەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٩]] [[پۆل:ژنە سیاسەتوانەکانی سەدەی ٢١ەم]] j89sde83qqzgnshi8qsdvxchnl97xmf 1 176269 1588102 1326695 2026-05-30T20:08:22Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588102 wikitext text/x-wiki [[پۆل:گشت پەڕەکانی پڕۆژەی ژنان لەناو سوور]] [[پۆل:وتارەکانی ساڵی ٢٠٢١ لە پڕۆژەی ژنان لەناو سوور]] == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[لاورا چینچیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=766396 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111004220400/http://blog.georgetownvoice.com/2010/02/08/costa-rica-elects-first-female-president-georgetown-grad-laura-chinchilla/ بۆ http://blog.georgetownvoice.com/2010/02/08/costa-rica-elects-first-female-president-georgetown-grad-laura-chinchilla زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠١:١٩، ٢٤ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[لاورا چینچیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=843455 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111004220400/http://blog.georgetownvoice.com/2010/02/08/costa-rica-elects-first-female-president-georgetown-grad-laura-chinchilla/ بۆ http://blog.georgetownvoice.com/2010/02/08/costa-rica-elects-first-female-president-georgetown-grad-laura-chinchilla زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٥٤، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[لاورا چینچیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=876508 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.is/20130205212907/http://www.voxxi.com/laura-chinchilla-costa-rica/ بۆ http://www.voxxi.com/laura-chinchilla-costa-rica/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٥٧، ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[لاورا چینچیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=877335 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100324192550/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html بۆ https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100225133506/http://www.tse.go.cr/elecciones2010/presidente.htm بۆ http://www.tse.go.cr/elecciones2010/presidente.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٥٦، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[لاورا چینچیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=965260 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100324192550/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html بۆ https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٠:٤٣، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[لاورا چینچیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1326694 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *بەستەری ئەرشیڤ https://archive.today/20130205212907/http://www.voxxi.com/laura-chinchilla-costa-rica/ گۆڕا بە https://web.archive.org/web/20131020122849/http://www.voxxi.com/laura-chinchilla-costa-rica/ لە http://www.voxxi.com/laura-chinchilla-costa-rica/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100324192550/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html بۆ https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/costa-rica.html زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.tse.go.cr/elecciones2010/presidente.htm تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٤:٤٠، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[لاورا چینچیلا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588101 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200724123329/http://politics.georgetown.edu/laura-chinchilla/ بۆ http://politics.georgetown.edu/laura-chinchilla/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:٠٨، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) h6htavl3tni5qkxk6ruzc05s3pv0caw 0 179522 1588115 1586361 2026-05-30T23:03:13Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588115 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''مارگوون''' شارێکە لە [[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئاراس|ناونیشان=https://aras.bradost.net/book.php?id=601|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=aras.bradost.net}}</ref> == دانیشتووانناسی == === دانیشتووان === لە کاتی سەرژمێریی نیشتیمانیی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٢٬٥٣٨ کەس لە ٤٩٧ خێزاندا بووە،<ref name="2006 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/17.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920094811/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/17.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> کاتێک ناوەندی ناوچەی پێشووی مارگوونی [[شارستانی بۆیەر ئەحمەد]] بوو.<ref name="Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province Structure">{{cite report|title=Approval of the organization and chain of citizenship of the units of the national divisions of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province, centered in the city of Yasuj|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113043|archive-url=https://web.archive.org/web/20240124162513/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113043|publisher=Ministry of the Interior, Defense Political Commission of the Government Council|last=Habibi|first=Hassan|archive-date=24 January 2024|date=c. 2024|orig-date=Approved 7 July 1369|id=Proposal 3233.1.5.53; Letter 93808-907; Notification 82818/T143K|access-date=24 January 2024|archivedate=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240124162513/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113043}}</ref> سەرژمێریی دوواتر لە ساڵی ٢٠١١دا ٢٬٧٠٦ کەسی لە ٦٦٦ خێزاندا ژماردووە.<ref name="2011 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kohgiluyeh-and-Buyer-Ahmad.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119003203/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Kohgiluyeh-and-Buyer-Ahmad.xls|archive-date=19 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی شارەکەی بە ٣٬١٣٥ کەس لە ٧٩٧ خێزاندا پێوانە کردووە.<ref name="2016 Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_17.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102075451/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_17.xlsx|format=Excel|archive-date=2 November 2021}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٨دا، ناوچەکە لە شارستانەکە جیاکرایەوە لە کاتی دامەزراندنی [[شارستانی مارگوون]]. شارەکە و گوندەوارەکە گوازرانەوە بۆ ناوچەی ناوەندیی نوێ، کە مارگوون وەک ناوەندی شارستانەکە کار دەکات. == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] * [[شارستانی مارگوون]] == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد]] 9ps41omviwjk31620umjmiw03bkrf56 0 180730 1587993 1515742 2026-05-30T13:03:15Z Prosnu 57468 ڕوونکردنەوە 1587993 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس-جوگرافیا}} [[پەڕگە:16-04-04-Felsendom-Tempelberg-Jerusalem-RalfR-WAT 6443.jpg|وێنۆک|المسجد الأقصی]] '''مزگەوتی ئەقسا''' یەکێکە لە گەورەترین مزگەوتەکانی [[جیھان]] و یەکێکە لەو سێ مزگەوتەی کە زۆرترین سەرنجی [[ئیسلام|موسڵمانانی]] بۆ ڕاکێشراوە، وەک پێغەمبەر محەممەد وتی؛<ref>[[سەحیحی بوخاری]]١١٣٢، [[سەحیحی موسلیم]] ١٣٩٧.</ref> ھەروەھا یەکەم [[مزگەوتی پێغەمبەر|مزگەوتە]] لە ھەردوو ھۆزەکە لە [[ئیسلام و داھاتووی پەسەندکردن|ئیسلامدا]] دەکەوێتە ناو شاری قودس ھەموو ئەو ناوچەیەی کە بە پەرژین دەورەدراوە و ناوی ھەموو شتێکی ناو دیواری مزگەوتی ئەلئەقسا یە کە دەکەوێتە سووچی دووری باشووری ڕۆژھەڵاتی شاری کۆن.{{ژێدەر پێویستە|date=ئابی ٢٠٢٤}} المسجدی ئەقسا وەک لە قورئاندا ئاماژەی پێکراوە، ئاماژەیە بۆ تەواوی حەرەمە پیرۆزە دیواردارەکەی قودس، هەموو ئەو پێکهاتانە دەگرێتەوە کە لە ئێستادا لەناویدا هەن، لەوانەش قوبە بەرد و مزگەوتی ئەقسا (قیبلی). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Al-Aqsa|مزگەوتی قودس}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|فەلەستین|مزگەوت}} {{مزگەوت-کۆلکە}} [[پۆل:میتۆلۆژیای ئیسلامی]] [[پۆل:مزگەوتەکانی سەدەی ٨ەم]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ئورشەلیم]] [[پۆل:نژیاروانیی عەرەبی]] 8uk4fwuic5q77eusavuvl0b4z3z39qx 1 199316 1588179 879467 2026-05-31T09:59:53Z Ari Qasm 57423 /* دژەتیرۆری کوردستان */ وەڵامدانەوە 1588179 wikitext text/x-wiki == دژەتیرۆری کوردستان == سڵاو ئەوەندەی من بزانم لە ھەرێمی کوردستان دوو دەزگای دژەتیرۆرمان ھەن، یەکیان ئەمەیە کە سەر بە یەکێتییە (CTG) و ئەوەی تریش دژەتیرۆری کوردستانە (CTD) کە سەر بە حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە و [https://lvinpress.com/9121/ ئەمە لۆگۆیەکەی]. تکایە گەر کەسێک زانیاری باشتری لەبارەی جۆری بەڕێوەبەرییان و ناو و جیاوازییەکان دەزانێت، لێرە بیڵێت تاوەکوو دواتر وتاری ئەوەی دیکەش ساز بکەین. زۆر سپاس. [[بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="font-family:Cursive; color: #10C1FF; Background: White; font size:13px;">AGH</span>]] _{([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ahrir|<span style="color:#ffd700; Background:White">'''وتووێژ📝'''</span>]])} ‏١٩:٢١، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :وتاری ئەوی تریان (CTD) لە ویکیی ئینگلیزی [[:en:Counter_Terrorism_Department_(Kurdistan_Region)|ھەیە]]. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٩:٥٩، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) lo1ejhdv1h77en5tk0ny1jskggn4y3k 0 211464 1588049 1584980 2026-05-30T15:46:44Z CommonsDelinker 62 "قصر_الزقورة.jpg" سڕاوە؛ [[c:User:Didym|Didym]] ئەم پەڕگەی لەسەر کامانز سڕیەوە بە ھۆی: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Yôudgvjjj|]]. 1588049 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:5628442718 b10fc2c47f o.jpg|وێنۆک|دیمەنێک لە ناوچەی سەوزی بەغدا]] [[پەڕگە:Baghdad - airport and green zone.jpg|وێنۆک|نەخشەی ئاسمانیی ناوچەی سەوز]] '''ناوچەی سەوز''' ({{بە عەرەبی|المنطقة الخضراء}}) یان '''ناوچەی نێونەتەوەییی بەغدا''' بە ڕووبەری ١٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە لە ناوچەی [[کەرخ]] لە ناوەندی [[بەغدا]]، [[عێراق]] ھەڵکەوتووە. ئەو ناوچەیە لە سەردەمی [[ڕژێمی بەعس]]ەوە بوونی ھەیە و لەو کاتدا ناوەندی [[کارگێڕی]] و [[میری]]ی بەعسییەکان و شوێنی نیشتەجێبوونی [[سەددام حوسێن]] و خێزانەکەی بوو.<ref>Johnson, Chalmers (2006). ''Nemesis: The Last Days of the American Republic''. Metropolitan Books. p. 160. {{ISBN|978-0-8050-7911-1}}.</ref><ref>Allawi, Ali (2007). ''The Occupation of Iraq: Winning the War, Losing the Peace''. Yale University Press. p. 371. {{ISBN|978-0-300-11015-9}}.</ref> بە پێچەوانەی ئەو ناوچەیە، [[ناوچەی سوور (عێراق)|ناوچەی سوور]] بە بەشەکانی تری بەغدا دەگوترێت کە ئاسایشیان تێدا نییە. == مێژوو == ناوچەیەکی نێونەتەوەیی و ناوەندێکی قایمکراو بوو لە ناوەندی [[بەغدا]] کە وەک بارەگای [[ڕژێمی بەعس]]<ref>Allawi, Ali (2007). ''The Occupation of Iraq: Winning the War, Losing the Peace''. Yale University Press. p. 371. {{ISBN|978-0-300-11015-9}}.</ref> و کۆشکی سەرۆکایەتییەکانی [[سەددام حوسێن]] بەکار دەھات.<ref>Johnson, Chalmers (2006). ''Nemesis: The Last Days of the American Republic''. Metropolitan Books. p. 160. {{ISBN|978-0-8050-7911-1}}.</ref> گەورەترینیان [[کۆشکی کۆماری (عێراق)|کۆشکی کۆماری]] بوو. لە نیسانی ٢٠٠٣دا لەلایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە کۆنترۆڵ کرا<ref>Langewiesche, William (November 2004). [https://www.theatlantic.com/doc/200411/langewiesche Welcome to the Green Zone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080514053708/http://www.theatlantic.com/doc/200411/langewiesche |date=2008-05-14 }}. ''[[The Atlantic]]''.</ref> و زۆربەی دانیشتووانەکەی ناوچەکەیان جێھێشت.<ref name=dab>Dabrowska, Karen; Hann, Geoff (2008). ''Iraq Then and Now: A Guide to the Country and Its People''. Bradt Travel Guides. p. 208. {{ISBN|978-1-84162-243-9}}.</ref> ئەم ناوچەیە کە بە «ناوچەی سەوز» ناسرا، بوو بە بارەگای دەزگای کاتیی ھاوپەیمانان کە کاروباری وڵاتیان لە نێوان ٢٠٠٣–٢٠١١دا بەڕێوە دەبرد. ناوچەکە بە دیواری کۆنکرێتی و تەلگوریس دەورە درابوو و بە پارێزراوترین شوێن دادەنرا،<ref name=gs>[http://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/baghdad-green-zone.htm Baghdad Green Zone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911135927/https://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/baghdad-green-zone.htm |date=2019-09-11 }}. GlobalSecurity.org.</ref> ھەرچەندە زۆر جار بە [[ھاوەن]] و [[مووشەک]] دەکرایە ئامانج.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.usatoday.com/news/world/iraq/2008-05-01-iraqrockets_N.htm |ئیش=USA Today |سەردێڕ=Mortars, rockets raise Baghdad tensions |یەکەم=Andrea |دوایین=Stone |ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref> لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩دا، کۆنترۆڵی تەواوی ناوچەکە ڕادەستی ھێزە ئەمنییەکانی عێراق کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/12/31/AR2008123103121.html?hpid=topnews |سەردێڕ=At Midnight, U.S. Leaves Republican Palace, Green Zone to Iraqis |newspaper=[[The Washington Post]] |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|نووسەر=Londoño, Ernesto |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> ئێستا زۆرێک لە باڵوێزخانەکان، لەوانە [[باڵوێزخانە]]ی [[ئەمریکا]] لەوێ ھەڵکەوتوون. لە ٢٠١٥دا بە سنوورداری و لە ٢٠١٨دا بە تەواوی بە ڕووی خەڵکدا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Baghdad's heavily-fortified Green Zone opens to public |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-34439899 |بڵاوکەرەوە=BBC News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Baghdad's Fortified Green Zone Opens to Public After 15 Years |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2018/12/10/world/middleeast/green-zone-baghdad-open.html |ئیش=The New York Times}}</ref> لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠دا، دوای کوژرانی [[قاسم سولەیمانی]]، دوو مووشەکی کاتیوشا بەر ناوچەکە کەوتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cnn.com/2020/01/08/politics/rockets-land-in-green-zone/index.html|سەردێڕ= Small rockets land near Baghdad's heavily fortified Green Zone|وێبگە= [[CNN]]|ڕێکەوت=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|Green Zone}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|شەڕ|عێراق|بەغدا}} [[پۆل:بەغدا]] [[پۆل:سەدەی ٢١ەم لە بەغدا]] [[پۆل:گەڕەکەکانی بەغدا]] 40lj6d1lalxusktc4e4nveh967bu4iz 0 212358 1588071 1587926 2026-05-30T17:01:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:شەڕ|شەڕ]] 1588071 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''شێخ محەممەد کوڕی زاید کوڕی سوڵتان ئال نەھیان''' ناسراو بە '''محەممەد بن زاید''' ({{بە عەرەبی|محمد بن زايد بن سلطان آل نهيان}}؛ لەدایکبووی ١١ی ئازاری ١٩٦١) سیاسەتوانێکی ئیماراتییە کە لە ئێستادا وەک سێیەمین [[سەرۆکی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، دەسەڵاتداری [[میرنشینی ئەبووزەبی]] و فەرماندەی گشتیی [[ھێزە چەکدارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ھێزە چەکدارەکانی ئیمارات]] خزمەت دەکات. ئەو ڕۆلێکی بەرچاوی لە سیاسەتی دەرەکیدا ھەیە و سەرۆکی ڕێکخراوەی دژی [[ئیخوان موسلمین|بزووتنەوە ئیخوانییەکان]] لە [[جیھانی عەرەب]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The ambitious United Arab Emirates |ناونیشان=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21720319-driven-energetic-crown-price-uae-building-bases-far-beyond-its |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٧|newspaper=The Economist |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٧}}</ref><ref name="veconomist">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Despots are pushing the Arab world to become more secular |ناونیشان=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21730899-they-are-consolidating-their-own-power-process-despots-are-pushing |newspaper=The Economist |ڕێکەوت=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> [[بنەماڵەی ئال نەھیان]] لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا، سامانەکانی خۆیان لە بازرگانیی نەوت و وزەوە بەدەست ھێناوە. محەممەد بن زاید، سەرۆکی ئیمارات و دەسەڵاتداری ئەبووزەبی، سەرکردایەتیی ئەو بنەماڵەیە دەکات و بەمەش دەبێتە سەرکردەی یەکێک لە دەوڵەمەندترین خێزانە نەوتییەکانی جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=دنیا در دستان این 10 خانواده + معرفی |ناونیشان=https://shahrebours.com/دنیا-در-دستان-این-10-خانواده-معرفی/ |وێبگە=شهر بورس}}{{بەستەری مردوو|url=https://shahrebours.com/دنیا-در-دستان-این-10-خانواده-معرفی/ |date=نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commons category|Mohammed bin Zayed Al Nahyan}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شەڕ}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦١]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:منداڵانی سەرۆکەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:سیاسەتوانە ئیماراتییەکان]] l3sm2s72ab53kgq76o9lphl9t1d5ine 0 221260 1587976 1587699 2026-05-30T12:04:18Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587976 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=ناسرەدین مەحموود شا توغلوق{{ھن}}{{nq|ناصر الدین محمود شاە تغلق}}|image=Mahmud Shah (2).jpg|caption=مس فالۆس|reign=ئازاری ١٣٩٤ – شوباتی ١٤١٣|coronation=|full name=|predecessor=[[عەلائەدین سکەندەر شا]]|successor=[[خزر خان]]|spouse=|issue=|royal house=|dynasty=[[شانشینی توغلاق]].|father=[[ناسرەدین محەممەد شای سێیەم]].|mother=|birth_date=نەزانراو|birth_place=|death_date=شوباتی ١٤١٣|death_place=|date of burial=|place of burial=|religion=[[ئیسلام]]|succession=٢٤ [[سوڵتانی دەلھی|سوڵتانی دەھلی]].|title=سوڵتانی دەھلی}} '''ناسرەدین مەحموود شا توغلوق'''({{lang-fa|{{nq|ناصر الدین محمود شاە تغلق}}}})(حوکمڕانی: ١٣٩٤ – شوباتی ١٤١٣ی زایینی) ھەروەھا ناسراوە بە '''ناسرەدین محەممەد شا'''،<ref name="Jayapalan">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jayapalan|یەکەم=N.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6L6avTlqJNYC&pg=PA50|سەردێڕ=History of India, from 1206 to 1773. Volume II|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Atlantic Publishers & Distri|ژپنک=٩٧٨٨١٧١٥٦٩٢٨١|شوێن=New Delhi|پەڕە=٧٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref>دوا سوڵتانی بنەماڵەی توغلاق بوو کە حوکمڕانی سوڵتانی دەھلی ئیسلامی کرد. == ژیان == === شەڕی جێنشینی لەگەڵ نوسرەت شا === ناسرەدین مەحموود کوڕی سوڵتان [[ناسر الدین محمد شای سێیەم|ناسرەدین محەممەد شای سێیەم]] بوو. لە ٣١ی ئابی ١٣٩٠ تا ٢٠ی ژانویەی ١٣٩٤ فەرمانڕەوایی سوڵتانییەتی دەھلی دەکرد. لەگەڵ مردنیدا کوڕە گەورەکەی [[ئالا الدین سکەندەر شا|عەلائەدین سکەندەر شا]] بوو بە سوڵتان، بەڵام زۆری نەخایاند لە ٨ی ئازاری ١٣٩٤، بەھۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد؛ و برا بچووکەکەی نەسیرەدین مەحموود شوێنی گرتەوە. بەڵام جێنشینی لەلایەن خزمەکەیەوە [[ناسر الدین نوسرەت شا توغلوق|نوسرەت شا]] (بە نەسرەت خان ناسراوە) تەحەدای لەسەر کرا، کە شەڕێکی جێنشینی لێکەوتەوە کە بۆ ماوەی سێ ساڵ لە ساڵی ١٣٩٤ تا ١٣٩٧ بەردەوام بوو. لەم ماوەیەدا، نەسیرەدین مەحمود لە شاری [[دەلھی]]ەوە حوکمڕانی دەکرد، لە کاتێکدا نەسرەت شا لە [[فیرۆزاباد]]ەوە حوکمڕانی دەکرد.<ref name="Jayapalan2"/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Sen|یەکەم=Sailendra|سەردێڕ=A Textbook of Medieval Indian History|بڵاوکەرەوە=Primus Books|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٩-٣٨٠٦٠-٧٣٤-٤|پەڕەکان=١٠٠–١٠٢}}</ref> [[پەڕگە:I.O. Islamic 137 f.284v Timur's Defeat of Amlu Khan and the Capture of Delhi in 1398, from the 'Zafarnama' by Sharaf al-Din, 1533 (vellum).jpg|وێنۆک|I.O. ئیسلامی 137 f.284v شکستی تیموور لە ئەملو خان و گرتنی دەھلی، لە 'زەفەرنامە' لەلایەن شەرەف ئەلدین، ١٥٣٣]] === داگیرکردنی تەیموور === لە سەردەمی نەسیرەدین مەحموود لە ساڵی ١٣٩٨، تیموور فەرمانڕەوای [[شانشینی تیمورید|چاگاتای]] ھێرشی کردە سەر [[ھیندستان]]. لە شەڕێکی یەکلاکەرەوە لە نزیک [[دەلھی]] پێکدادان. لە کۆتاییدا تیمور سەرکەوت و چووە ناو شارەکە و دواتر دانیشتووانەکەی کۆمەڵکوژ کرد. بڕێکی بەرچاو لە گەنجینەی لە دادگای دەھلی بەدەستھێنا، کە لەلایەن سەرۆکەکانی پێشووی تورکیا-ئەفغانی بۆ ماوەی زیاتر لە ٢٠٠ ساڵ کەڵەکەکرابوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Grousset|یەکەم=René|ناونیشان=http://archive.org/details/empireofsteppes00grou|سەردێڕ=The empire of the steppes; a history of central Asia|ڕێکەوت=١٩٧٠|بڵاوکەرەوە=New Brunswick, N.J. , Rutgers University Press|ئەوانی تر=Internet Archive|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٣٥-٠٦٢٧-٢|پەڕەکان=٤٤٤–٤٤٥|زمان=en, fr}}</ref> ھەر زوو دوای لەشکرکێشییەکەی [[تەیمووری لەنگ|تیموور]]، [[شانشینی توغلاق]] کەوتە پاشەکشە و دواجار کۆتایی ھات. [[شانشینی تیموریدەکان|تیممووریکان]] زۆرێک لە سامانەکانیان لە [[دەلھی]] وەک زێڕ بردەوە بۆ پایتەختەکەیان کە [[سەمەرکەند]]. ئەمەش بووە ھۆی لاوازبوونی بەرچاوی [[سوڵتانییەتی دەلھی]] و زۆرێک لە ناوچەکانی سوڵتانییەت دەستیان کرد بە ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی خۆیان وەک [[سوڵتانییەتی گوجارات]] لە سەردەمی [[موزەفەر شای یەکەم]] لە [[گوجەرات|گوجارات]]، کە… [[خۆخار]] لە ژێر دەستی [[شایخا خۆخار]] لە [[پەنجاب (ڕوونکردنەوە)|پەنجاب]]، [[سوڵتانی بەنگال]] لە ژێر دەستی [[غیاسەدین عەزەم شا]] لە [[بەنگال]]، [[سوڵتانی جاونپور]] لە ژێر… [[سوڵتانییەتی جاونپور#مالیک سەروەر|مالیک سەروەر]] لە [[ئاواد]] و [[دەوڵەتی میوات]] لە ژێر دەستی [[خانزادە بەھادور خان]] لە [[مێوات]]. بەھۆی جیابوونەوەی ئەم ناوچانە، [[سوڵتانی دەلھی]] بە شێوەیەکی بەرچاو بچووک بووەوە و دەستی کرد بە لاوازبوون. === جێنشین === نەسیرەدین مەحموود شا توغلوق لە شوباتی ساڵی ١٤١٣ کۆچی دوایی کرد، سوڵتانی دوای [[سوڵتانی دەلھی]] [[خزر خان]] بوو، یەکەم کەس بوو لە [[شانشینی سەید]]. [[خزرخان]] پارێزگاری [[مولتان]] بووە و لەلایەن [[تیمور]] خۆیەوە وەک [[سوڵتان]]ی [[دەلھی]] دەستنیشانکراوە. خیزر خان ناچار بوو باج بدات بەڵام لە [[شانشینی تیمورید|تیموریدەکان]] لە [[سەمەرکەند]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Mahmud Shah II}} [[پۆل:موسڵمانانی ھیندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:سوڵتانەکانی توغلوق]] hbvnffse3elt378hbzb3rkic0q1tp52 0 222398 1588110 1371000 2026-05-30T21:09:15Z Kurd2021 40095 لابردنى زمانى بیانى و دەستکارى پێشەکى. 1588110 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''یوونس مەحموود خەلاف''' (بە {{بە عەرەبی|يونس محمود خلف}}؛ لەدایکبووی ٣ی شوباتی ١٩٨٣) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری پێشووی عێراقە کە وەک هێرشبەر [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|بۆ]] [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|تیمی تۆپی پێی نیشتیمانی عێراق]] یاری کردووە و لە ئێستادا سەرۆکی [[یەکێتیی تۆپی پێی عێراق|یەکێتیی تۆپی پێی عێراقە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Official Website - Younis Mahmoud Profile|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=202718/index.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150913041351/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=202718/index.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615111419/https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=202718/index.html |date=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٨ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AFC Cup 2015|ناونیشان=http://www.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=9038&stageid=353&tMode=H&view=ajax&show=matchsummary|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=AFC Cup 2015|ناونیشان=http://www.the-afc.com/afcasfeeds?fixtureid=9041&stageid=353&tMode=H&view=ajax&show=matchsummary|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٥}}</ref> یەکێک لە دیارترین یاریزانەکانی عێراق، یوونس بۆ ماوەی دە ساڵ بەدوای یەکدا کاپتنی هەڵبژاردەی عێراق بووە و یەکێک بووە لە ئایکۆنەکانی تۆپی پێی ئاسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Asian Icons: Younis Mahmoud (Iraq)|ناونیشان=http://www.the-afc.com/news/afcsection/asian-icons-younis-mahmoud-iraq-37913|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Younis Mahmoud – What next for Iraq's beleaguered captain? Hassanin Mubarak|ناونیشان=https://iraqfootball.me/2016/03/07/feature-younis-mahmoud-what-next-for-iraqs-beleaguered-captain/|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> هەروەها بۆ چەندین یانە یاری کردووە، لەوانە تیپەکانی [[خولی تۆپی پێی عێراق|عێراق،]] ئیمارات، قەتەر و عەرەبستانی [[خولی پیشەگەری سعودی|سعودیە،]] سێ پێڵاوی زێڕینی بردەوە لە قەتەر و چەندین ڕیکۆرد شکاندووە. یەکەم گۆڵی نێونەتەوەیی فەرمی ئەو لە ساڵی ٢٠٠٢ بوو لە پاڵەوانییەتی ڕۆژاوای ئاسیا بوو کاتێک گۆڵی یەکسانکردنەوەی لە خولەکی ٨٩ بەرامەبەر هەڵبژاردەی ئەردەن تۆمارکرد، کە دواتر لە کاتی زیادکراودا عێراق یارییەکەی بردەوە. لە ساڵی ٢٠٠٥، لە هەمان پاڵەوانییەتی بوونە پاڵەوان، دوای ساڵێک واتە ٢٠٠٧ کرایە کاپتنی هەڵبژاردەی عێراق.. لە ساڵی ٢٠٠٧، مەحمود باشترین دەستکەوتی خۆی بەدەستهێنا، کە ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە بردنەوەی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧|جامی ئاسیای ٢٠٠٧،]] یوونس لە یاری کۆتاییدا تاکە گۆڵی یارییەکەی لە سعودیە تۆمارکرد. جگە لەوانەش یوونس بووە گۆڵکاری جامەکە و خەڵاتی لاپچینی زێڕینی پێدرا. دواتر لەو ساڵەدا، لە ڕیزبەندی ٢٩ی خەڵاتی باڵۆندۆر ناوی هات و بووە تاکە یاریزانی عێراقی کە تا ئێستا پاڵێوراو بێت بۆ [[تۆپی زێڕین|خەڵاتی تۆپی زێڕین]] . لە هەر سێ یاریی [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|جامی کیشوەرەکان]] [[جامی کیشوەرەکانی فیفای ٢٠٠٩|لە ساڵی ٢٠٠٩]] بەشداری کردووە و لە یاری کۆتایی [[جامی کەنداوی عەرەب|جامی کەنداوی عەرەبی]] لە ساڵی ٢٠١٣ گۆڵی تۆمارکردووە، پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٦ واز لە یاریکردن بهێنێت زۆرترین یاری بۆ هەڵبژاردەی عێراق کردووە بەراورد بە هەر یاریزانێکی دیکە، هەروەها سێیەم گۆڵکاری مێژووی هەڵبژاردەی عێراقە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq - Record International Players|ناونیشان=http://www.rsssf.com/miscellaneous/iraq-recintlp.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iraq-recintlp.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220710163242/https://www.rsssf.org/miscellaneous/iraq-recintlp.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=10 July 2022 |ڕێکەوتی سەردان=10 July 2016}}</ref> هەروەها تاکە یاریزانە لە مێژوودا کە لە چوار پاڵەوانێتی جیاوازی [[جامی نەتەوەکانی ئاسیا|جامی ئاسیای ئاسیا]] گۆڵی تۆمارکردبێت، گۆڵێک لە [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٤|ساڵی ٢٠٠٤]] و چوار گۆڵ لە [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠٠٧|٢٠٠٧]] و یەک گۆڵ لە [[جامی نەتەوەکانی ئاسیای ٢٠١١|ساڵی ٢٠١١]] و دوو گۆڵ لە ساڵی ٢٠١٥ . == سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|فیفا|وەرزش|تۆپی پێ|ئۆڵۆمپیاد|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Younis Mahmoud}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە قەتەر]] [[پۆل:کڵابی سەدەی فیفا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠١١]] [[پۆل:یاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٧]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئاسیا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێ ئۆڵمپیکی ھاوینەی ٢٠٠٤]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی عێراقی]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی ھەولێر]] 7gg6mati948dgeq0q8g4b12voe6j50d 0 222519 1588152 1585699 2026-05-31T01:52:26Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588152 wikitext text/x-wiki ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٣دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە: * ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا [[نەتەوە]] (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە. == کانوونی یەکەم == * [[عەباس جەلیلیان (گۆرانیبێژ)|عەباس جەلیلیان]]، ساڵ، گۆرانیبێژی کورد، بەساڵاچوویی.<ref name="ستارەی سوبح ۱">[http://www.setaresobh.ir/fa/main/detail/106720/ ڕۆژنامەی ستارەی سوبح: ''کۆچی دواییی عەباس جەلیلیان، ھونەرمەندی مۆسیقا''، نووسراو لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣؛]{{بەستەری مردوو|url=http://www.setaresobh.ir/fa/main/detail/106720/ |date=نیسانی ٢٠٢٦}} سەردان لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref><ref name="ئارمانی میللی ۱">[https://www.armanmeli.ir/fa/tiny/news-1083153 ڕۆژنامەی ئارمانی میللی: ''عەباس جەلیلیان ھونەرمەندی مۆسیقا کۆچی دوایی کرد''، نووسراو لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> === ٢٣ === * [[مەنسوور کەریمیان]]، ٣٩ ساڵ، دەرھێنەر و کامێرامان، کوژران لە بۆردوومانی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی تورکیا بۆ سەر ڕۆژاوای کوردستان.<ref name="فرات ٤">[https://anfkirmancki.com/rojawan-sUrIye/herisane-dewleta-tirke-de-direktor-kerimyan-sehid-bi-37184 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''دەرھێنەر کەریمیان لە ھێرشی تورکیا شەھید کرا'' (بە زازاکی)، نووسراو لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١؛] سەردان لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref> == تشرینی دووەم == === ٢٦ === * [[تاھیر خەلیلی]]، تەمەن ٦٧ ساڵ، گۆرانیبێژ و پێشمەرگەی دیرین، بەساڵاچوویی.<ref name="فرات ٣">[https://anfsorani.com/هۆرامی/hwnrmnd-tahyry-khlyly-khkww-wrkwtww-kwrsany-kchy-dmaynsh-krd-46729 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''ھونەرمەند تاھیری خەلیلی خەڵکوو وەرکەوتوو کورڎسانی کۊچی دماینش کەرد'' (بە ھۆرامی)، نووسراو لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣.</ref> == تشرینی یەکەم == === ٢٨ === * [[ئارمیتا گەڕاوەن]]، تەمەن ١٧ ساڵ، کچی قوتابیی کورد، لێدان لەلایەن حیجابپارێزانی کۆماری ئیسلامیی ئێران.<ref name="ڕۆژنیوز ٢">[https://rojnews.news/?p=398819 ڕۆژنیوز: ''ھاوشێوەی ژینا ئەمینی ئارمیتا گەراوەندیش شەھید بوو'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣.</ref><ref name="فرات ٢">[https://anfsorani.com/هۆرامی/yarmyta-grawnd-gyansh-j-dsda-45802 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''ئارمیتا گراوەندە گیانش جە دەسدا'' (بە ھۆرامی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.</ref> == ئەیلوول == === ٥ === * [[جەلال زەنگابادی]]، تەمەن ٧٢ ساڵ، شاعێر، نووسەر، توێژێنەر و وەرگێڕی کورد، جەڵتەی مێشک.<ref name="زووم ۱">[https://zoomnews.info/24169/ زوومنیوز: ''ئەو نووسەرەی لەپێناو نان و دەرمان دا کتێبخانەکەی دەفرۆشت کۆچی دوایی کرد'' (کورمانجیی ناوەندی)، نووسراو لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.</ref> === ١٢ === * [[بەیتۆجان]]، تەمەن ٦٨ ساڵ، گۆرانیبێژی کورد و زیندانیی سیاسیی پێشوو، شێرپەنجە.<ref name="ڕۆژنیوز ۱">[https://rojnews.news/?p=386723 ڕۆژنیوز: ''ھونەرمەندی گەورەی کورد بەیتۆجان کۆچی دوایی کرد'' (کورمانجیی ناوەندی)، نووسراو لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.</ref> === ١٨ === * [[دەنیز ھێڤی]]، تەمەن؟ ساڵ، سیاسەتوانی کورد و بەرپرسی ئیداریی [[کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان]] (کەنەکە)، تیرۆر.<ref name="فرات ۱">[https://anfsorani.com/ڕۆژانە/b-chk-hrshkray-sr-bargay-knk-l-hwlr-44498 ئاژانسی ھەواڵی فرات: ''لە ھێرشی سەر نوێنەرایەتی کەنەکە، کەسێک شەھید بوو- نوێکراوەتەوە'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.</ref> == ئاب == === ٢٢ === * [[ئیبراھیم گوڵستان]]، تەمەن ١٠١ ساڵ، نووسەر و دەرھێنەری فارسی ئێرانی، بەساڵاچوویی.<ref name="بی‌بی‌سیی فارسی ۱">[https://www.bbc.com/persian/iran-66578117 بی‌بی‌سیی فارسی: ''ئیبراھیم گوڵستان کۆچی دوایی کرد'' (فارسی)، نووسراو لە ٢٣ی ئابی ٢٠٢٣؛] سەردان لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣.</ref> == تەممووز == == حوزەیران == === ٤ === * [[مەنسوورە سەگوەند]]، تەمەن ١٧/١٨ ساڵ، ناڕازیی ئێرانی و ئەندامی پێشووی [[فەرماندەییی جێبەجێکردنی یاسای کۆماری ئیسلامیی ئێران|پۆلیس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=منصوره سگوند پیش از مرگ و در حمایت از وریا: «جوری زندگی کنیم که ناممان با جسم ما خاک نشود»|ناونیشان=https://www.iranintl.com/202306056725|بڵاوکەرەوە=ایران اینترنشنال|زمان=fa}}</ref> == ئایار == === ١ === * ئەحمەد عەرەب، تەمەن ٨٩ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی [[جەزائیری]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=France|یەکەم=Centre|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Football - Ancien joueur du Limoges FC et de l'ESA Brive, Ahmed Arab est décédé|ناونیشان=https://www.lamontagne.fr/limoges-87000/sports/ancien-joueur-du-limoges-fc-et-de-l-esa-brive-ahmed-arab-est-decede_14272742/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.lamontagne.fr}}</ref> * ئیرما سێرانۆ، تەمەن ٨٩ ساڵ، ئەکتەری مەکسیکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Murió Irma Serrano a los 89 años de edad|ناونیشان=https://www.infobae.com/mexico/2023/03/01/murio-irma-serrano-a-los-89-anos-de-edad/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=infobae|زمان=es-ES}}</ref> === ٢ === === ٣ === * ھێرۆشی ئیمای، تەمەن ٨١ ساڵ، سیاسەتمەداری ژاپۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=元衆院議員の今井宏氏死去 {{!}} {{!}} 全国のニュース|ناونیشان=https://www.saga-s.co.jp/articles/-/998915|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=佐賀新聞|زمان=ja|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230303182217/https://www.saga-s.co.jp/articles/-/998915|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * تۆم سایزمۆر، تەمەن ٦١ ساڵ، ئەکتەری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tom Sizemore Dead at 61|ناونیشان=https://www.tmz.com/2023/03/03/tom-sizemore-actor-dead-dies/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=TMZ|زمان=en}}</ref> * کێنزابورۆ ئۆی تەمەن ٨٨ ساڵ، ڕۆماننووس و نووسەری ژاپۆنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shimbun|یەکەم=The Yomiuri|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Nobel Laureate Kenzaburo Oe Dies at 88|ناونیشان=https://japannews.yomiuri.co.jp/society/obituaries/20230313-97010/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=japannews.yomiuri.co.jp|زمان=en}}</ref> === ٤ === * یارۆسلاڤا پلاڤیوک، تەمەن ٩٦ ساڵ، چالاکوانی مافی ژنانی ئۆکراینی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=У Канаді померла дружина останнього президента УНР Плав'юка|ناونیشان=https://www.ukrinform.ua/rubric-society/3678096-u-kanadi-pomerla-druzina-ostannogo-prezidenta-unr-plavuka.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.ukrinform.ua|زمان=uk}}</ref> * لیۆ ستێرکێس تەمەن ٨٦ ساڵ، پاسکیلسواری بەلجیکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympedia – Leo Sterckx|ناونیشان=https://www.olympedia.org/athletes/16697|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.olympedia.org}}</ref> * ھاینز باومان، تەمەن ٩٥ ساڵ، ئەکتەری ئەڵمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Heinz Baumann ist tot: Krimi-Ikone wurde 95 Jahre alt|ناونیشان=https://www.bild.de/unterhaltung/leute/leute/krimi-ikone-heinz-baumann-ist-tot-er-wurde-95-jahre-alt-83127756.bild.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=bild.de|زمان=de}}</ref> * دۆناڵد سنایدەر، تەمەن ٧١ ساڵ، سیاسەتمەداری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Donald Snyder Obituary (1951 - 2023) - Fogelsville, PA - Morning Call|ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/mcall/name/donald-snyder-obituary?id=49492177|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Legacy.com}}</ref> * [[ئەحمەد خەلیلیفەرد]]، تەمەن ٦٣ ساڵ، شێوەکار و پەیکەرسازی کورد.<ref name="ھاژە ١">[http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=19952 ھاژە: ''«ئەحمەد خەلیلی‌فەرد» ھونەرمەندی شێوەکاری کورد کۆچی دوایی کرد'' (بە سۆرانی)، نووسراو لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٣؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240427223647/http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=19952 |date=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٤}} سەردان لە ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤.</ref><ref name="ئیسنا ١">[http://isna.ir/xdNNPY ئاژانسی ھەواڵنێریی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا): ''«ئەحمەد خەلیلی‌فەرد» کۆچی دوایی کرد'' (بە فارسی)، نووسراو لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٣؛] سەردان لە ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٤.</ref> === ٥ === * شەریفە فەدل تەمەن ٨٤ ساڵ، گۆرانیبێژی میسری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وفاة المطربة المصرية شريفة فاضل|ناونیشان=https://www.skynewsarabia.com/varieties/1602495-وفاة-المطربة-المصرية-شريفة-فاضل|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=سكاي نيوز عربية|زمان=ar}}</ref> * ئالان جەی تەمەن ٩١ ساڵ، شمشێربازی بەریتانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympedia – Allan Jay|ناونیشان=https://www.olympedia.org/athletes/22153|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.olympedia.org}}</ref> === ٦ === * جۆرجینا بایر، تەمەن ٦٥ ساڵ، سیاسەتمەداری نیووزلەندا. * عەبدولڕەحمان ئەنساری تەمەن ٨٧ ساڵ، شوێنەوارناس و مێژوونووسی سعودیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=عكاظ on Twitter: "انتقل إلى رحمة الله تعالى، اليوم (الإثنين)، أستاذ التاريخ القديم والآثار أ.د. عبدالرحمن الطيب الأنصاري، أحد أوائل عمداء كلية العلوم الإنسانية والاجتماعية الأداب سابقا، بجامعة الملك سعود. #عكاظ #ان_تكون_اولا https://t.co/3SlA4INXWI https://t.co/FCQjDPLfqh" / Twitter|ناونیشان=https://twitter.com/OKAZ_online/status/1632708982019174405|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230306130514/https://twitter.com/OKAZ_online/status/1632708982019174405|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> === ٧ === * ئیبتیسام عەبدوڵڵا، تەمەن ٨٠ ساڵ، ڕۆماننووسی عێراقی.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Moinzadeh|یەکەم=Mehdi|سەردێڕ=YOUTOPIA/ABOUT:BLANK|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1515/9783839439555-025|ئیش=In Zukunft!|پەڕەکان=٢٨٧–٣٠٢|بڵاوکەرەوە=transcript Verlag|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> * تۆم لۆڤ تەمەن ٨٥ ساڵ، بازرگانی ئەمریکی. * پات مەککۆرمیک تەمەن ٩٢ ساڵ، مەلەوانی ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympedia – Pat McCormick|ناونیشان=https://www.olympedia.org/athletes/51112|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.olympedia.org}}</ref> === ٨ === * جیان مارکۆ کالێری تەمەن ٨١ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی ئیتاڵی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=È morto Calleri, l'ex presidente della Lazio: lutto nel calcio|ناونیشان=https://corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/lazio/2023/03/08-104558477/e_morto_calleri_l_ex_presidente_della_lazio_lutto_nel_calcio|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=corrieredellosport.it|زمان=it}}</ref> * بێرتۆن گۆردۆن، تەمەن ١٠٠ ساڵ، دەرھێنەری فیلم و سیناریۆنووسی ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Murphy|یەکەم=J. Kim|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Bert I. Gordon, Cult Filmmaker Behind ‘The Food of the Gods’ and ‘Empire of the Ants,’ Dies at 100|ناونیشان=https://variety.com/2023/film/obituaries-people-news/bert-i-gordon-dead-village-of-the-giants-1235547694/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Variety|زمان=en-US}}</ref> === ٩ === * ساتیش کاوشیک، تەمەن ٦٦ ساڵ، ئەکتەری ھیندی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Actor Satish Kaushik death and funeral Live Updates: Kartik Aaryan remembers Kaushik as ‘best landlord’ during his struggle days; Anupam Kher inconsolable|ناونیشان=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/satish-kaushik-death-funeral-live-updates-bollywood-condoles-shocking-death-8486225/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=The Indian Express|زمان=en}}</ref> * ڕۆبێرت بلەیک تەمەن ٨٩ ساڵ، ئەکتەری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Haring|یەکەم=Bruce|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Robert Blake Dies: Actor In ‘Baretta’ And ‘In Cold Blood’ Was 89, Beat Real-Life Murder Rap|ناونیشان=https://deadline.com/2023/03/robert-blake-dead-actor-in-baretta-in-cold-blood-was-89-beat-real-life-murder-rap-1235284339/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}</ref> * ڕۆلاند کاسترۆ، تەمەن ٨٢ ساڵ، تەلارساز و چالاکی سیاسی فەرەنسی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Roland Castro, architecte et figure de Mai 68, est mort|ناونیشان=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2023/03/10/roland-castro-architecte-et-figure-de-mai-68-est-mort_6164868_3382.html|newspaper=Le Monde.fr|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=fr}}</ref> * ئۆتیس تایلۆر تەمەن ٨٠ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Longtime Chiefs wide receiver Otis Taylor dies at age 80|ناونیشان=https://apnews.com/article/chiefs-otis-taylor-death-c1376638958f3afc1d43c79b7584db57|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=AP NEWS|زمان=en}}</ref> * سێباستیان ڕۆبەرتس، تەمەن ٦٩ ساڵ، فەرماندەی سەربازی بەریتانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Major-General Sir Sebastian Roberts, honorary Colonel of Irish Guards loved by brother officers for his irrepressible bonhomie – obituary|ناونیشان=https://www.msn.com/en-gb/news/uknews/major-general-sir-sebastian-roberts-honorary-colonel-of-irish-guards-loved-by-brother-officers-for-his-irrepressible-bonhomie-–-obituary/ar-AA18IhFH|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=MSN|زمان=en-GB}}</ref> === ١٠ === * دیک ھێلی تەمەن ٨٥ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی ئەمریکی. * تۆنگۆ دۆمبیا تەمەن ٦٥ ساڵ، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەر و وەرزشکاری پیرۆی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=GrupoRPP|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Falleció el cantante Abelardo Gutiérrez 'Tongo' a los 65 años|ناونیشان=https://rpp.pe/lima/actualidad/fallecio-el-cantante-abelardo-gutierrez-tongo-noticia-1471916|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=RPP|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230317031356/https://rpp.pe/lima/actualidad/fallecio-el-cantante-abelardo-gutierrez-tongo-noticia-1471916|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * یانوس وایس، تەمەن ٧٤ ساڵ، ڕۆژنامەنووسی پۆڵەندی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Janusz Weiss nie żyje. Dziennikarz zmarł w wieku 74 lat - GazetaPrawna.pl|ناونیشان=https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/8679188,janusz-weiss-nie-zyje.html.amp|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.gazetaprawna.pl}}</ref> === ١١ === * ھاری گرانت، تەمەن ٩٥ ساڵ، یاریزان و ڕاھێنەری تۆپی پێی ئەمریکی کەنەدی و ئەمریکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Hall of Fame Vikings coach Grant dies at age 95|ناونیشان=https://www.espn.com/nfl/story/_/id/35835975/bud-grant-led-vikings-4-super-bowls-hof-career-dies|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=ESPN.com|زمان=en}}</ref> * جۆن جەیکس تەمەن ٩٠ ساڵ، ڕۆماننووس و نووسەری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=John Jakes, Who Hit the Jackpot With Historical Novels, Dies at 90|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2023/03/14/books/john-jakes-dead.html|newspaper=The New York Times|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|issn=0362-4331|زمان=en-US|یەکەم=Robert D.|دوایین=McFadden}}</ref> === ١٢ === * دیک فۆسبێری تەمەن ٧٦ ساڵ، وەرزشکاری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Dickinson|یەکەم=Marley|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Olympic high jump legend Dick Fosbury has died at 76|ناونیشان=https://runningmagazine.ca/the-scene/olympic-high-jump-legend-dick-fosbury-dead-at-76/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Canadian Running Magazine|زمان=en-US}}</ref> * ڕودێل ئۆبرێگا، تەمەن ٥٧ ساڵ، بۆکسێنەری ڕۆمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A murit Rudel Obreja! Fostul boxer și președinte al federației s-a stins la 57 de ani|ناونیشان=https://adevarul.ro/stiri-interne/evenimente/a-murit-rudel-obreja-fostul-boxer-si-presedinte-2249401.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=adevarul.ro|زمان=ro}}</ref> === ١٣ === * سالم مەرەوان، تەمەن ٦٤ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی سعودیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=الموت يغيب سالم مروان حارس المنتخب السعودي ونادي النصر|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/saudi-today/2023/03/14/الموت-يخطف-سالم-مروان-حارس-المنتخب-السعودي-ونادي-النصر-|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=العربية|زمان=ar}}</ref> * ئالان جۆنز، تەمەن ٧٧ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی وێڵزی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tributes paid to Hereford United Giantkiller who has died|ناونیشان=https://www.herefordtimes.com/sport/23382377.tributes-paid-former-hereford-united-player-alan-jones/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Hereford Times|زمان=en}}</ref> * محەممەد سەعید تەمەن ٩٣ ساڵ، ڕۆماننووس و ڕۆژنامەنووسی ئوردنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=الموت يغيب الأديب الأردني محمد الجنيدي {{!}} الثقافة {{!}} وكالة عمون الاخبارية|ناونیشان=https://www.ammonnews.net/article/752259|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230314201529/https://www.ammonnews.net/article/752259|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> === ١٤ === * بۆبی کاڵدوێڵ، تەمەن ٧١ ساڵ، گۆرانیبێژ و گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری ئەمریکی. * ڕیچارد ڤاگنەر، تەمەن ٧٠ ساڵ، ڕۆماننووسی ئەڵمانی لەدایکبووی ڕۆمانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Quer zwischen Ost und West: Zum Tod des Schriftstellers Richard Wagner|ناونیشان=https://www.tagesspiegel.de/kultur/quer-zwischen-ost-und-west-zum-tod-des-schriftstellers-richard-wagner-9499919.html|newspaper=Der Tagesspiegel Online|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|issn=1865-2263|زمان=de-DE}}</ref> === ١٥ === * ڕۆناڵد ڕایس تەمەن ٧٧ ساڵ، سیاسەتمەداری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Senator Ronald L. Rice has Died|ناونیشان=https://www.insidernj.com/senator-rice-died/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Insider NJ|زمان=en-US}}</ref> * تۆماس ڤاگنەر تەمەن ٤٦ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی نەمسایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Thomas Wagner ist tot: Große Trauer um "Schutti!" Bundesligaspieler mit 46 Jahren gestorben|ناونیشان=https://www.news.de/sport/856798872/thomas-wagner-ist-tot-todesursache-unklar-bundesliga-fussballspieler-sv-mattersburg-mit-46-jahren-gestorben/1/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=News.de|زمان=de}}</ref> === ١٦ === * عەبدوڵڵا وەلید تەمەن ٧٤ ساڵ، ئەکتەری بەحرەینی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=وفاة الفنان البحريني عبدالله وليد|ناونیشان=https://www.eremnews.com/entertainment/arts-celebrities/6gqdfdpluy|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230316095912/https://www.eremnews.com/entertainment/arts-celebrities/6gqdfdpluy|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> * پیتەر ھاردی تەمەن ٦٦ ساڵ، ئەکتەری ئوسترالی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=وفاة الفنان البحريني عبدالله وليد|ناونیشان=https://www.eremnews.com/entertainment/arts-celebrities/6gqdfdpluy|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230316095912/https://www.eremnews.com/entertainment/arts-celebrities/6gqdfdpluy|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> === ١٧ === * لانس ڕێدیک، تەمەن ٦٠ ساڵ، ئەکتەری ئەمریکی. === ١٨ === * پاکا پاڤولا، تەمەن ٨٩ ساڵ، سیاسەتمەداری فینلەندی. === ١٩ === * ڕالف ڕۆبەرتس تەمەن ٨٧ ساڵ، یەختسوارێکی نیووزلەندا. === ٢٠ === * عەبدولڕەحمان مەجید ئەلروبەیعی تەمەن ٨٣ ساڵ، نووسەری عێراقی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=وفاة الكاتب العراقي عبد الرحمن مجيد الربيعى بعد رحلة مع المرض|ناونیشان=https://www.youm7.com/story/2023/3/20/وفاة-الكاتب-العراقي-عبد-الرحمن-مجيد-الربيعى-بعد-رحلة-مع/6121961|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=اليوم السابع|زمان=ar}}</ref> * ئانیتا تالۆگ تەمەن ٨٥ ساڵ، خانمەکتەر و گۆرانیبێژی نەرویژی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=NTB|یەکەم=Foto: Ivar Aaserud /|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=Anita Thallaug er død|ناونیشان=https://www.vg.no/i/rlVWLR|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.vg.no|زمان=nb}}</ref> === ٢١ === * پیتەر وێرنەر تەمەن ٧٦ ساڵ، دەرھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی. === ٢٢ === * ڕێبێکا جۆنز، تەمەن ٦٥ ساڵ، ئەکتەری مەکسیکی. == نیسان == == ئازار == == شوبات == == کانوونی دووەم == === ٣١ === * ئالان ھێرس، تەمەن ٧٧ ساڵ، سیاسەتمەداری بەریتانی، پەرلەمانتار (١٩٩٧–٢٠٠٥).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='He was kind, gentle and respected': Tributes paid to former Southend councillor|ناونیشان=https://www.echo-news.co.uk/news/23297012.tributes-former-southend-councillor-alan-hurst/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Echo|زمان=en}}</ref> === ٣٠ === * چارلی لوبێت، تەمەن ٧٧ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی فەرەنسی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=rédaction|یەکەم=La|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Légende de l'OGC Nice et de l'AS Cannes, Charly Loubet est mort brutalement|ناونیشان=https://www.nicematin.com/football/legende-de-logc-nice-et-de-las-cannes-charly-loubet-est-mort-brutalement-824809|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Nice-Matin|زمان=fr}}</ref> === ٢٩ === * گابرێل تاکینۆ، تەمەن ٨٨ ساڵ، پیانۆژەنی کلاسیکی فەرەنسی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lopez|یەکەم=Louis-Valentin|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Le grand pianiste Gabriel Tacchino, disciple de Poulenc, s'est éteint|ناونیشان=https://www.radiofrance.fr/francemusique/le-grand-pianiste-gabriel-tacchino-disciple-de-poulenc-s-est-eteint-5530458|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=France Musique|زمان=fr}}</ref> === ٢٨ === * نەزیر عەزەمەت، تەمەن ٩٣ ساڵ، نووسەر و شاعیری سووری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=sami|سەردێڕ=وفاة الأديب والشاعر السوري نذير العظمة عن عمر ناهز 93 عاماً|ناونیشان=https://www.sana.sy/?p=1826682|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=S A N A|زمان=ar}}</ref> === ٢٧ === * شەھید ئیسلام، تەمەن ٦٥ ساڵ، سیاسەتمەداری بەنگلادیشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Former Narail-2 MP Mufti Shahidul Islam passes away|ناونیشان=https://unb.com.bd/category/Bangladesh/former-narail-2-mp-mufti-shahidul-islam-passes-away/109080|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=unb.com.bd}}</ref> * ڕەجائی فاید، تەمەن ٨٠ ساڵ، نووسەر و لێکۆڵینڤانی میسری و سەرۆکی ناوەندی میسری بۆ لێکۆڵینەوە کوردییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=وفاة رجائي فايد رئيس المركز المصري للدراسات والبحوث الكردية وعضو اللج|ناونیشان=https://rojnews.news/ar/الشرق-الأوسط/وفاة-رجائي-فايد-رئيس-المركز-المصري-للد/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=العربية - Rojnews.news|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230128203555/https://rojnews.news/ar/%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D8%B7/%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D9%8A-%D9%81%D8%A7%D9%8A%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D9%83%D8%B2-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D9%84%D8%AF/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ٢٦ === * گاری پیتێرز تەمەن ٨٥ ساڵ، یاریزانی بیسبۆڵی ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Longtime Final Four broadcaster Packer dies at 82|ناونیشان=https://www.espn.com/mens-college-basketball/story/_/id/35535286/billy-packer-82-long-final-four-basketball-analyst-dies|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ESPN.com|زمان=en}}</ref> === ٢٥ === * نوح کوان تەمەن ٥٥ ساڵ، دەرھێنەری ھونەری کەنەدی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen|یەکەم=Erik|دوایین٢=Pedersen|یەکەم٢=Erik|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Noah Cowan Dies: Former Toronto Film Festival Co-Director, Indie Distributor & SFFILM Exec Was 55|ناونیشان=https://deadline.com/2023/01/noah-cowan-dead-toronto-film-festival-director-sffilm-1235241760/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}</ref> * خەدیجە ئەسعەد تەمەن ٧١ ساڵ، ئەکتەری مەغریبی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بطلة "لالة فاطمة".. وفاة الممثلة المغربية خديجة أسد {{!}} الحرة|ناونیشان=https://www.alhurra.com/varieties/2023/01/26/بطلة-لالة-فاطمة-وفاة-الممثلة-المغربية-خديجة-أسد|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.alhurra.com|زمان=ar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230126024707/https://www.alhurra.com/varieties/2023/01/26/%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A9-%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D8%A9-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%85%D8%AB%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%AE%D8%AF%D9%8A%D8%AC%D8%A9-%D8%A3%D8%B3%D8%AF|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ٢٤ === * لانس کێروین، تەمەن ٦٢ ساڵ، ئەکتەری ئەمریکی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lance Kerwin, Star of '70s Coming-of-Age Series 'James at 16,' Dies at 62|ناونیشان=https://extratv.com/2023/01/25/lance-kerwin-star-of-70s-coming-of-age-series-james-at-16-dies-at-62/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Extra|زمان=en}}</ref> === ٢٣ === * سامی شەرەف تەمەن ٩٣ ساڵ، ئەفسەری ھەواڵگری و سیاسەتمەداری میسری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وفاة سامي شرف سكرتير الرئيس الراحل جمال عبد الناصر {{!}} المصري اليوم|ناونیشان=https://www.almasryalyoum.com/news/details/2800674|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.almasryalyoum.com|زمان=ar}}</ref> * جۆرج کرابتری تەمەن ٧٨ ساڵ، زانای فیزیای ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Message from JCESR: In Memory of George Crabtree - Joint Center for Energy Storage Research|ناونیشان=https://www.jcesr.org/a-message-from-jcesr-in-memory-of-george-crabtree/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|زمان=en-US}}</ref> === ٢٢ === * حوسێن شەھابی تەمەن ٥٥ ساڵ، دەرھێنەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ئێرانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حسین شهابی درگذشت|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85006636/حسین-شهابی-درگذشت/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.irna.ir}}</ref> === ٢١ === * تیم بارلۆ، تەمەن ٨٧ ساڵ، ئەکتەری بەریتانی (لەم ڕێکەوتەدا مردنی ڕاگەیەندرا).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tim Barlow|ناونیشان=https://www.aveleyman.com/ActorCredit.aspx?ActorID=34623|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aveleyman.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230121200332/https://www.aveleyman.com/ActorCredit.aspx?ActorID=34623|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === ٢٠ === * مایکل پاتش تەمەن ٦١ ساڵ، کەمانچەژەنی ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Violinist Michaela Paetsch (1961-2023), First American Woman to Record 24 Paganini Caprices|ناونیشان=https://www.violinist.com/blog/laurie/20231/29495/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Violinist.com|زمان=en-us}}</ref> * ھاروناتا تەمەن ٦٩ ساڵ، سیاسەتمەداری ئەندەنوسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Besok, Mantan Bupati Lahat H Harunata Dimakamkan|ناونیشان=https://lahatpos.disway.id/read/639211/besok-mantan-bupati-lahat-h-harunata-dimakamkan|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=lahatpos.disway.id|زمان=id}}</ref> * تێد بێڵ تەمەن ٧٦ ساڵ، نووسەری ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Theodore Bell Obituary (2023) - Greenwich, CT - GreenwichTime|ناونیشان=https://www.legacy.com/us/obituaries/greenwichtime/name/theodore-bell-obituary?id=38975196|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Legacy.com}}</ref> === ١٩ === * عەبدولغەنی ئەزھەری تەمەن ١٠١ ساڵ، زانای موسڵمانی ھیندی.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Moinzadeh|یەکەم=Mehdi|سەردێڕ=YOUTOPIA/ABOUT:BLANK|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.1515/9783839439555-025|ئیش=In Zukunft!|پەڕەکان=٢٨٧–٣٠٢|بڵاوکەرەوە=transcript Verlag|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> * سومیترا پێریس، تەمەن ٨٨ ساڵ، دەرھێنەری فیلم خەڵکی سریلانکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Veteran Sri Lankan filmmaker Sumitra Peries passes away|ناونیشان=https://www.adaderana.lk/news/87716/veteran-sri-lankan-filmmaker-sumitra-peries-passes-away|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.adaderana.lk|زمان=en}}</ref> * نیلمان فۆکان جۆنیۆر، تەمەن ٨٩ ساڵ، شاعیری ھیندی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=NEWS|یەکەم=NE NOW|ڕێکەوت=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Assam: Veteran Assamese poet Nilmani Phookan passes away at 89|ناونیشان=http://nenow.in/north-east-news/assam/assam-assamese-poet-nilmani-phookan-passes-away.html|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=NORTHEAST NOW|زمان=en-US}}</ref> === ١٨ === * مارسێل زانینی تەمەن ٩٩ ساڵ، ژەنیاری جاز و گۆرانیبێژی فەرەنسی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Mort à 99 ans du musicien de jazz français Marcel Zanini|ناونیشان=https://www.lorientlejour.com/article/1324951/mort-a-99-ans-du-musicien-de-jazz-francais-marcel-zanini.html|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=L'Orient-Le Jour}}</ref> * ڤان کۆنر، تەمەن ٥٥ ساڵ، گیتارژەنی ئەمریکی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pedersen|یەکەم=Erik|دوایین٢=Pedersen|یەکەم٢=Erik|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Van Conner Dies: Screaming Trees Founding Bassist Was 55|ناونیشان=https://deadline.com/2023/01/van-conner-dead-screaming-trees-bassist-all-i-know-nearly-lost-you-1235226006/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Deadline|زمان=en-US}}</ref> * مردنە دیارەکان ڕووداوی تێکشانی ھێلیکۆپتەرە ئۆکرانیەکە لە باکووری شاری برۆڤاری لە ھەرێمی کیێڤ:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Times|یەکەم=The Moscow|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Ukraine Interior Minister Among 14 Killed in Helicopter Crash Near Kyiv|ناونیشان=https://www.themoscowtimes.com/2023/01/18/ukraine-interior-minister-among-14-killed-in-helicopter-crash-near-kyiv-a79972|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=The Moscow Times|زمان=en}}</ref> ** یورا لوبکۆڤیچ، تەمەن ٣٣ ساڵ، دیپلۆماتکار ** دێنیس مۆناستیرسکی، تەمەن ٤٢ ساڵ، سیاسەتمەدار، وەزیری ناوخۆ (لە ساڵی ٢٠٢١ەوە) و پەرلەمانتار (٢٠١٩–٢٠٢١) ** یێڤگین ئێنین، تەمەن ٤٢ ساڵ، سیاسەتمەدار، بریکاری وەزیری ناوخۆ (لە ساڵی ٢٠٢١ەوە) === ١٧ === * مانیانە دۆیجاشڤیلی تەمەن ٧٥ ساڵ، پیانۆژەنی جۆرجیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ალია|دوایین٢=ალია|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=პიანისტი მანანა დოიჯაშვილი გარდაიცვალა|ناونیشان=https://www.alia.ge/pianisti-manana-doijashvili-gardaitsvala/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|زمان=ka-GE}}</ref> === ١٦ === * جیم مۆلان، تەمەن ٧٢ ساڵ، سیاسەتمەداری ئوسترالی، سیناتۆر (٢٠١٧–٢٠١٩، لە ساڵی ٢٠١٩ەوە)، [[شێرپەنجە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Liberal senator and retired major general Jim Molan dies at 72|ناونیشان=https://www.abc.net.au/news/2023-01-17/liberal-senator-jim-molan-dies-cancer/101861966|newspaper=ABC News|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|زمان=en-AU}}</ref> * جینا لۆلۆبریگیدا، تەمەن ٩٥ ساڵ، ئەکتەری ئیتاڵی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Gina Lollobrigida, post WWII Italian film diva, dies at 95|ناونیشان=https://www.reuters.com/lifestyle/italian-actress-gina-lollobrigida-dies-95-ansa-2023-01-16/|newspaper=Reuters|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|زمان=en|یەکەم=Philip|دوایین=Pullella}}</ref> === ١٥ === * عومەر چاوشین، تەمەن ٨١، [[ھونەرمەند]] و [[شانۆ|شانۆکاری]] کورد، نەخۆشی. * شادمان مەلا عەزیز سەحاف، تەمەن ٦٥ ساڵ [[ئەکتەر]]ی بواری [[شانۆ]]، [[دراما]] و [[سینەما]]، نەخۆشی. === ١٤ === * عەلیرەزا ئەکبەری، تەمەن ٦١ ساڵ، سیاسەتمەداری ئێرانی-بەریتانی و سیخوڕی سزادراو، لەسێدارەدان بە ھەڵواسین. (لەم ڕێکەوتەدا مردنی ڕاگەیەندرا)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Alireza Akbari: Iran executes British-Iranian dual national|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-64273520|newspaper=BBC News|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|زمان=en-GB}}</ref> * لیو وێسترا، تەمەن ٤٠ ساڵ، پاسکیلسواری ئۆڵۆمپی ھۆڵەندی ([[پایسکیلسواری لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢|٢٠١٢]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Lieuwe Westra (40) overleden|ناونیشان=https://www.wielerflits.nl/nieuws/lieuwe-westra-40-overleden/|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=WielerFlits|زمان=nl}}</ref> === ١٣ === ڕێجیناڵد کۆڕێی، تەمەن ٧٥ ساڵ، سیاسەتمەداری سریلانکا، سێ جار پەرلەمانتار، وەزیری سەرەکی پارێزگای ڕۆژاوا (٢٠٠٠–٢٠٠٩) و حاکمی پارێزگای باکوور (٢٠١٦–٢٠١٨)، [[جەڵدەی دڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Former minister Reginald Cooray passes away|ناونیشان=https://www.adaderana.lk/news/87548/former-minister-reginald-cooray-passes-away|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.adaderana.lk|زمان=en}}</ref> === ١٢ === شاراد یاداڤ، تەمەن ٧٥ ساڵ، سیاسەتمەداری ھیندی، پەرلەمانتار (١٩٧٤–١٩٨٠، ١٩٨٦–٢٠١٧).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Former Union Minister Sharad Yadav passes away; politicians pay tribute to socialist leader|ناونیشان=https://www.freepressjournal.in/india/former-union-minister-sharad-yadav-passes-away|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Free Press Journal|زمان=en}}</ref> لیزا ماری پرێسلی تەمەن ٥٤ ساڵ، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری ئەمریکی، [[جەڵدەی دڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lisa Marie Presley, Daughter of Elvis and Priscilla, Dead at 54: 'The Most Strong and Loving Woman'|ناونیشان=https://people.com/music/lisa-marie-presley-dead-at-54/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Peoplemag|زمان=en}}</ref> جێری کۆتزی، تەمەن ٦٧ ساڵ، بۆکسێنەری ئەفریقای باشوور، پاڵەوانی کێشی قورس WBA (١٩٨٣–١٩٨٤)، شێرپەنجە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=https://www.timeslive.co.za/authors/david-isaacson|سەردێڕ=Former world heavyweight champion Gerrie Coetzee dies|ناونیشان=https://www.timeslive.co.za/sport/2023-01-12-former-world-heavyweight-champion-gerrie-coetzee-dies/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=TimesLIVE|زمان=en-ZA}}</ref> دلوار حوسێن، تەمەن ٦٧ ساڵ، سیاسەتمەداری بەنگلادیشی، پەرلەمانتار (٢٠٠١–٢٠٠٦)، نەخۆشی گورچیلە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=প্রতিবেদক|یەکەم=নিজস্ব|سەردێڕ=সাবেক সংসদ সদস্য দেলোয়ার হোসেনের মৃত্যুতে বরগুনায় শোকের ছায়া|ناونیشان=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/esomfwd7q6|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Prothomalo|زمان=bn}}</ref> === ١١ === * دۆمینگ لام، تەمەن ٩٦ ساڵ، ئاوازدانەری کلاسیکی ھۆنگ کۆنگ لەدایکبووی ماکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=F|یەکەم=J.|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Former Borough Park Businessman Dies in Thailand Motorcycle Crash|ناونیشان=https://vinnews.com/2023/01/11/former-borough-park-businessman-dies-in-thailand-motorcycle-crash/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=VINnews|زمان=en-US}}</ref> * تاتیانە پاتیز، تەمەن ٥٦ ساڵ، مۆدێل و ئەکتەری ئەڵمانی، [[شێرپەنجەی مەمک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nast|یەکەم=Condé|ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Tatjana Patitz, One of the Original Supermodels, Has Died|ناونیشان=https://www.vogue.com/article/obituary-tatjana-patitz|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Vogue|زمان=en-US}}</ref> * چارڵز وایت، تەمەن ٦٤ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی ئەمریکی، شێرپەنجەی جگەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Charles White, USC's Heisman-winning tailback, dies at 64|ناونیشان=https://apnews.com/article/cleveland-browns-los-angeles-rams-sports-southern-california-trojans-nfl-football-c3b4c8cac402890874f5bc3c4d0893be|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=AP NEWS|زمان=en}}</ref> === ١٠ === * سارا ئەبووبەکر، تەمەن ٨٦ ساڵ، نووسەر و وەرگێڕی ھیندی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Sara Aboobacker, Kannada writer, passes away|ناونیشان=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/kannada-writer-sara-aboobacker-passes-away/article66360267.ece|newspaper=The Hindu|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|issn=0971-751X|زمان=en-IN|یەکەم=The Hindu|دوایین=Bureau}}</ref> * کۆنستنتین دووەم، تەمەن ٨٢ ساڵ، پاشا و دەریاوانی یۆنانی، پاشا (١٩٦٤–١٩٧٣) و پاڵەوانی ئۆڵۆمپیاد (١٩٦٠)، [[سەکتەی مێشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Newsroom|سەردێڕ=Πέθανε ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος|ناونیشان=https://www.kathimerini.gr/society/562216114/pethane-o-teos-vasilias-konstantinos/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.kathimerini.gr}}</ref> === ٩ === * فێرێنک مێسارۆس تەمەن ٧٢ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی ھەنگاری.<ref>[https://www.abola.pt/nnh/2023-01-09/sporting-leoes-de-luto-por-ferenc-meszaros/971699 Leões de luto por Ferenc Mészáros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230112080605/https://www.abola.pt/nnh/2023-01-09/sporting-leoes-de-luto-por-ferenc-meszaros/971699 |date=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} {{pt}}</ref> === ٨ === * ڕۆبێرتۆ دینامیتی تەمەن ٦٨ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی بەڕازیلی.<ref>[https://g1.globo.com/rj/rio-de-janeiro/noticia/2023/01/08/morre-roberto-dinamite-maior-idolo-da-historia-do-vasco-da-gama.ghtml Morre Roberto Dinamite, maior ídolo da história do Vasco da Gama] {{pt}} {{Webarchive}}</ref> === ٧ === مۆدێستی مبامێ, ٤٠, [[کامیروون|کامیرۆنی]] - یاریزانی تۆپی پێی [[زمانی فەڕەنسی|فەرەنسی]].<ref>[https://www.sportitalia.com/altre-notizie/altro-lutto-nel-mondo-del-calcio-e-scomparso-modeste-m-bami-3563 Altro lutto nel mondo del calcio, é scomparso Modeste M'Bami] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107202851/https://www.sportitalia.com/altre-notizie/altro-lutto-nel-mondo-del-calcio-e-scomparso-modeste-m-bami-3563 |date= ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} {{It icon}} {{Webarchive}}</ref> === ٦ === * جانلوکا ڤیاللی تەمەن ٥٨ ساڵ، یاریزان و ڕاھێنەری تۆپی پێی [[ئیتالیایی|ئیتاڵی]].<ref>[https://www.ilsecoloxix.it/sport/2023/01/06/news/e_morto_gianluca_vialli-12450136/ È morto Gianluca Vialli] {{It icon}} {{Webarchive}}</ref> * بیل کامپبێل تەمەن ٧٤ ساڵ، [[ئەمریکییەکان|یاریزانی]] بیسبۆڵی ئەمریکی.<ref>[https://www.startribune.com/bill-campbell-minnesota-twins-pitcher-ironman-reliever-obituary-red-sox-cubs/600241438/ Former Twins ironman reliever Bill Campbell dies at 74] {{Webarchive}}</ref> * دیک سڤێت تەمەن ٩٥ ساڵ، یاریزانی تێنسی ئەمریکی.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2023-01-07/tennis-champion-dick-savitt-dies-aged-95/101535102 Australian Open and Wimbledon champion Dick Savitt dies aged 95] {{Webarchive}}</ref> * عومەر بەردیێڤ تەمەن ٤٣ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی سۆڤیەت و [[تورکمانستان]].<ref>[https://www.sports.kz/news/byivshiy-futbolist-klubov-kpl-umer-v43goda Бывший футболист клубов КПЛ умер в 43 года] {{Ru icon}} {{Webarchive}}</ref> * کارل فایفەر، تەمەن ٩٤ ساڵ، ڕۆژنامەنووسی نەمسایی.<ref>[https://www.ruhrbarone.de/karl-pfeifer-ist-tot/216321/ Karl Pfeifer ist tot] {{De icon}} {{Webarchive}}</ref> * ئۆین ڕۆزمان تەمەن ٨٦ ساڵ، سینەماکاری ئەمریکی.<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/owen-roizman-dead-french-connection-exorcist-1235293000/ Owen Roizman, Cinematographer on ‘The French Connection’ and ‘The Exorcist,’ Dies at 86] {{Webarchive}}</ref> === ٥ === * ئێرنێستۆ کاستانو تەمەن ٨٣ ساڵ، یاریزانی تۆپی پێی [[ئیتالیایی|ئیتاڵی]].<ref>[https://www.juventusnews24.com/morto-castano-juve-lutto-scomparsa-ex-capitano/ Morto Castano, mondo Juve in lutto: se ne va il capitano dello Scudetto ’67] {{It icon}} {{Webarchive}}</ref> * نەیت کۆلبێرت تەمەن ٧٦ ساڵ، یاریزانی بیسبۆڵی ئەمریکی.<ref>[https://www.mlb.com/news/nate-colbert-dies Padres great Nate Colbert dies at 76] {{Webarchive}}</ref> * ڕوسیل پیرس تەمەن ٧٥ ساڵ، سیاسەتمەداری ئەمریکی.<ref>[https://ktar.com/story/5404463/former-arizona-state-sen-russell-pearce-sb1070-sponsor-dies-at-75/ Former Arizona state Sen. Russell Pearce, SB 1070 sponsor, dies at 75] {{Webarchive}}</ref> * ئێرل بوون، تەمەن ٨١ ساڵ، ئەکتەری ئەمریکی.<ref>[https://variety.com/2023/film/news/earl-boen-the-terminator-actor-dies-1235480866/ Earl Boen, Actor in ‘The Terminator’ Movies, Dies at 81] {{Webarchive}}</ref> * مایکل سنۆ, تەمەن ٩٤ ساڵ، ھونەرمەندی کەنەدی.<ref>[https://artreview.com/michael-snow-filmmaker-and-musician-1928-2023/ Michael Snow, filmmaker and musician, 1928-2023] {{Webarchive}}</ref> === ٤ === * فرانک کامیرۆن، تەمەن ٩٠ ساڵ، یاریزانی کریکێتی نیووزلەندا (مردنی لەم ڕێکەوتەدا ڕاگەیەندرا).<ref>[https://www.stuff.c{{بەستەری مردوو|url=https://www.stuff.c/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.theguardian.com/tone/obituaries ''ڕۆژنامەی گاردیانی'' بەریتانی (بەریتانیا) کۆچی دوایی]{{بەستەری مردوو|url=https://www.stuff.c/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} * [https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/ ''ڕۆژنامەی تەلەگراف'' (بەریتانیا) نامەی مردن] * [http://www.chicagotribune.com/news/obituaries/ کتێبی مردن، ''شیکاگۆ تریبیون''] * [https://latimes.com/news/obituaries/ کتێبی مردن، ''لۆس ئەنجلۆس تایمز''] * [https://www.nytimes.com/pages/obituaries/index.html ''نیویۆرک تایمز'', مردنی] * [https://www.washingtonpost.com/national/obituaries/ ''ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆست''] * [http://www.smh.com.au/obituaries ''ڕۆژنامەی سیدنی مۆرنینگ ھیرالد'' (ئۆسترالیا) نامەی مردن] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{مردنەکان بەپێی مانگ و ساڵ}} {{پۆلی کۆمنز|2023 deaths}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|دەیەی ٢٠٢٠|کات}} [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] 7als4bb2zenwb7r7tam53v5qerd8iww 0 225882 1588119 1514600 2026-05-30T23:12:57Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588119 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} لە ئیسلامدا '''مارەیی''' (بە {{بە عەرەبی|[[Wiktionary:مهر|مهر]]}}) بریتییە لە پابەندبوون، لە شێوەی پارە یان ئەو شتانەی کە زاوا دەیدەن بە بووک لە کاتی هاوسەرگیری ئیسلامیدا (مەرج لە پێدان هەیە لەسەر کات و چۆنییەتی پارەدانەکە).<ref name="EI22">{{Cite encyclopedia|author=Spies, O.|year=2012|title=Mahr|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|edition=2nd|publisher=Brill|editor=P. Bearman|editor2=Th. Bianquis|editor3=C.E. Bosworth|editor4=E. van Donzel|editor5=W.P. Heinrichs|volume=6|pages=78–79|doi=10.1163/1573-3912_islam_SIM_4806}}</ref> لە کاتێکدا ''مارەیی'' زۆرجار پارەیە، بەڵام دەتوانێت هەر شتێک بێت کە بووک لەسەری ڕێککەوتبێت وەک خشڵ و [[زێڕ]]، کەلوپەلی ماڵەوە، مۆبیلیات، شوێنی نیشتەجێبوون یان زەوی. بە شێوەیەکی گشتی مارەیی لە گرێبەستی هاوسەرگیریدا دیاری کراوە کە لە کاتی هاوسەرگیریدا واژۆ دەکرێت. زاراوەی " [[جیازی]] " و "نرخی بووک" هەندێک جار بە هەڵە بەکاردەهێنرێت بۆ وەرگێڕانی ''مارەیی لە ئیسلامدا''، بەڵام ئەو مارەییەی لە ئیسلامدایە لە زۆرێک لە کەلتوورەکانی دیکە جیاوازترە. جیازی بە شێوەیەکی باو ئاماژەیە بۆ ئەو پارە یان ئەو موڵکانەی کە لەلایەن خێزان یان دایک و باوکی بووکەکەوە دابین دەکرێت؛ لە بەرامبەردا، نرخی بووک بە پارە یان موڵکێک لەلایەن زاوا یان خێزانەکەی دەدرێتە بە دایک و باوکی بووکەکە (بەڵام بە خودی بووک/ژنەکە نا) لە کاتی هاوسەرگیریدا. لە ئیسلامدا، بە دیاریکراوی هیچ بڕێک لەسەر زاوا دیاری نەکراوە کە مەرج بێت بیدات. <ref>David Pearl & Werner Menski, Muslim Family Law ¶ 7-10, at 178-81 (3d ed. 1998)</ref> لە قورئان و فەرموودەدا چەندین جار باسی پێدانی کراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Surah An-Nisa' Verse 4 {{!}} 4:4 النساء - Quran O|ناونیشان=https://qurano.com/en/4-an-nisa/verse-4/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=qurano.com|زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Islams Women - Fiqh of Marriage - Dowry|ناونیشان=http://www.islamswomen.com/marriage/fiqh_of_marriage_6.php|بڵاوکەرەوە=islamswomen.com|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914214940/http://www.islamswomen.com/marriage/fiqh_of_marriage_6.php|url-status=dead}}</ref> زۆرجار مارەییەکە بە بەش بەش دەدرێت بە بووک. ئەو بڕە ''مارەییەی'' کە لە کاتی واژۆکردنی گرێبەستی هاوسەرگیریدا دەدرێت بە بووک پێی دەوترێت پێشەکی (معجل)، ئەو بەشەی کە بەڵێن دەدرێت بەڵام دواخراوە پێی دەوترێت پاشەکی (غیر معجل) کە دوای تەواوبوونی هاوسەرگیری پارە دەدرێت. جیاوازی هەیە لە نێوان سروشتی ''مەحر'' و پێناسەکردنی گرێبەستی دروست و مەرجەکانی جێبەجێکردن بەپێی فیقهو و مەزهەبە ئیسلامییەکان<ref name="Lindsey E. Blenkhorn 2002">Lindsey E. Blenkhorn, Note, "Islamic Marriage Contracts in American Courts: Interpreting Mahr Agreements as Prenuptials and Their Effect on Muslim Women", 76 ''S. CAL. L. REV.'' 189, 210–11 (2002).</ref> == ئاماژەکان لە دەقە ئیسلامییەکان == لە کتێبی ئینسایکلۆپیدیای ئیسلام لەبارەی ''مارەییەوە'' دەڵێت: "بەپێی نەریتێک لە [[سەحیحی بوخاری|بوخاریدا]]، مارەیی مەرجێکی بنەڕەتییە بۆ یاسایی بوونی هاوسەرگیری: 'هەموو هاوسەرگیرییەک بەبێ مارەیی پووچەڵە'." <ref name="Houtsma1987">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=M. Th Houtsma|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iJQ3AAAAIAAJ&pg=PA137|سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٧|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٨٢٦٥-٦|پەڕە=١٣٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٢}}</ref> بەپێی ڕوونکردنەوە ئیسلامییەکان لە [[فەرموودە]] (وتەکانی پەیامبەری ئیسلام)دا، ''مارەیی'' بریتییە لەو بڕە پارەیەی کە زاوا لە کاتی هاوسەرگیریدا بیدات بە بووک، کە ڕەنگە هەندێکیان دوابکەوێت بەپێی ئەوەی هاوسەرەکان لەسەری ڕێککەوتوون. ئەو بووکەی مارەیی پێدەدرێت، سەربەستە لەوەی کە چۆن مارەییەکەی خەرج دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Schacht|یەکەم=Joseph|سەردێڕ=An Introduction to Islamic Law|ناونیشان=https://archive.org/details/introductiontois0000scha_m8r2|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٨٢|edition=2|شوێن=New York|پەڕە=[https://archive.org/details/introductiontois٠٠٠٠scha_m٨r٢/page/١٦٧ ١٦٧]|بەستەری نووسەر=Joseph Schacht}}</ref> مارەیی دەکرێت پارەی کاش بێت، زێڕ یان هەر دیارییەکی بەنرخی تر. ئەمەش لە هەندێک حاڵەتدا، بەپێی [[سەحیحی بوخاری]] (بەرگی حەوتەم، کتێبی ٦٢، ژمارە ٧٢)، تەنانەت ئەڵقەیەکی ئاسنیش دەتوانێت بە مارەیی هەژمار بکرێت. سورەتەکانی 4.4 و 4.19 و 4.20 و 4.24 و 60.10 و 60.11ی [[قورئان]] داوا لە زاوا دەکات کە مارەیی بە بووک بدات. <ref>Teipen, A. H. (2007). Submission and dissent: Some observations on children’s rights within the Islamic edifice’. The given child: The religions’ contribution to children’s citizenship, pages 51-70</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ژن لە ئیسلامدا|ژن و ئیسلام]] == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|Dowry in Islam}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]] [[پۆل:زاراوە یاساییەکان]] [[پۆل:فیقھی ئیسلامی]] pal3zacqt00m3sxbp3cg1kabjh2ta2z 0 230126 1587977 1587684 2026-05-30T12:04:28Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587977 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name=داریووش |native_name=داریوش |native_name_lang=fa |image=Dariush concert Kuala lumpur 2009.jpg |years_active=١٩٧٠–ئێستا |birth_name=داریووش ئیقبالی |alias= |birth_date={{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٥١|٢|٤|df=y}} |birth_place=[[تاران]]، ئێران<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dariush2000.com/index.php/biography/ |سەردێڕ=Dariush: Biography |بڵاوکەرەوە=Webcitation.org |ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130129143736/http://www.dariush2000.com/index.php/biography/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> |genre=[[مۆسیقای پۆپ|پۆپی ئێرانی]]، مۆسیقای کۆنی فارسی |occupation=[[گۆرانیبێژ]] |website={{URL|dariush2000.com}} }} '''داریووش ئیقبالیزادە''' ({{بە فارسی|داریوش اقبالی}}؛ لەدایکبووی ٤ی شوباتی ١٩٥١ لە تاران) ناسراو بە '''داریووش''' [[گۆرانیبێژ]]، [[ئەکتەر]]، و چالاکوانێکی کۆمەڵایەتیی [[ئێران]]ییە کە بە ستایلەکانی [[پۆپ]] و [[ڕۆک]] گۆرانی دەڵێت. شێوازی دەنگی [[بەیس (جۆری دەنگ)|بەیس]]ە. داریووش ئەندامە لە [[ڕێکخراوەی لێبوردنی نێونەتەوەیی]].<ref name="bbc.co.uk">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=به عبارت دیگر: گفتگو با داریوش اقبالی |ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/persian/tvandradio/2011/12/111220_hardtalk_daryoush_eghbali.shtml |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=[[بی بی سیی فارسی]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جمع‌آوری خبر از ما، انتخاب از شما - Kodoom|ناونیشان=https://www.kodoom.com/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=Kodoom.com|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230304180426/https://www.kodoom.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Chamber Society: Iranian Music: Dariush|ناونیشان=https://www.iranchamber.com/music/dariush/dariush.php|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.iranchamber.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230305164500/https://www.iranchamber.com/music/dariush/dariush.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Chamber Society: Iranian Music: Dariush|ناونیشان=https://www.iranchamber.com/music/dariush/dariush.php|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.iranchamber.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230305164500/https://www.iranchamber.com/music/dariush/dariush.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیاننامە == === منداڵی و لاوێتی === داریووش لە ٤ی شوباتی ساڵی ١٩٥١، لە شاری [[تاران]] لە [[ئێران]] لەدایکبووە، دایک و باوکی خەڵکی شاری میانەی [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]]ن. تەمەنی منداڵیی لە میانە و [[کەرەج]] و [[پارێزگای کوردستان]] بەسەر بردووە.<ref>https://gulfnews.com/uae/stage-set-for-dariush-1.380689</ref><ref>https://www.amazon.com/Amaz-Az-Dariush/dp/B0000DESFC</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.iranchamber.com/music/dariush/dariush.php |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئازاری ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230305164500/https://www.iranchamber.com/music/dariush/dariush.php |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مەحموود ئیقبالیزادەی باوکی خاوەن زەوی بووە لە شارستانی میانە. یەکەم گۆرانیوتنی سەر ستەیجی لە تەمەنی ٩ ساڵیدا بوو لە ئاھەنگێکی قوتابخانەکەی لە گەڕەگی شەھرارا. تەمەنی خوێندنی ناوەندیی لە قوتابخانەکانی فەرابی و کەرەج و ڕازی و ئازادگان بەسەر بردووە لە تاران-پارس و لە بۆنە و ئاھەنگەکاندا چالاکیی ھونەریی پێشکەش دەکرد. لە ١٩٧٠دا، [[حەسەن خەیاتباشی]]ی دەناسێت و لەڕێی ئەوەوە داریووش بە فەرمی دەچێتە نێو بواری گۆرانیوتنی پیشەگەرەوە. لە ڕێگەی [[تەلەڤیزیۆن]]ی نیشتیمانیی ئێرانەوە بە خەڵکی ناسێنرا و لە ھەمان ساڵدا لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا بە گۆرانیی «بە من نگو دوست دارم» (پێم مەڵێ خۆشم دەوێیت) ناوبانگ دەردەکات کە مستەفا جەڤیدان ئاوازی بۆ دانابوو. یەکەم کاری سەربەخۆی بریتی بوو لە «نبستە پیمان» کە لە شیعری عەلی گەزەرسەز (ڕەھا) و وەرگیرابوو و ئاوازەکەشی ھی داریووش خۆی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dariush Songs, Albums, Reviews, Bio & More|ناونیشان=https://www.allmusic.com/artist/dariush-mn0000957726|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=AllMusic|زمان=en}}</ref> === پێش شۆڕشی ئیسلامی === [[پەڕگە:Dariush 1.jpg|وێنۆک|داریووش لەسەر گۆڤاری ''دختران و پسران''ی ژمارە ١٠١٥]] پێش [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران]]، داریووش لە ساڵی ١٩٧٧ لەلایەن ڕاپرسییەکی گۆڤارێکی لاوانەوە بە بەناوبانگترین گۆرانیبێژی ئەوکاتی [[ئێران]] دەستنیشان کرا، ھەروەھا لەگەڵ زۆرێک لە گۆرانیبێژانی پێش شۆڕش کاری کردووە و گەلێک بەرھەمی بڵاوکراوەی ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=به عبارت دیگر: گفتگو با داریوش اقبالی|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/tvandradio/2011/12/111220_hardtalk_daryoush_eghbali|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=BBC News فارسی|زمان=fa}}</ref> === زیندانیبوون === لە ماوەی سەرکردایەتیی [[شانشینی پەھلەوی]]دا داریووش چەند جارێک دەستگیر کراوە و زیندانی کراوە بەھۆی گۆرانییە سیاسییەکانی، وەک گۆرانییەکانی «جنگل» (جەنگەڵ)، «بنبست» (بن بەست)، «بوی گندم» (بۆنی گەنم)، «علی کنکوری» (عەلی کەنکووری) و «گل بارونزدە» (گوڵی باراناوی). بە قسەی پەرویز سابتی، یەکەم جار بەپێی دەستووری شا دەستگیر کراوە و دوای دەستگیرکردنی لە زیندانی تاکەکەسیدا ھێڵدراوەتەوە بۆ ماوەی ٦ مانگ و دوای ٩ مانگ ئازاد کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BBC Persian|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/arts/story/2004/02/040226_ag-7thday|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.bbc.com}}</ref>لە ماوەی سەرکردایەتیی [[محەممەد ڕەزا پەھلەوی]]دا کۆی ٢٦ مانگی لە زینداندا بەسەر بردووە.<ref>در دامگه حادثه- خاطرات پرویز ثابتی در گفتگو با عرفان قانعی فرد- شرکت کتاب- 1390</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=روز هفتم|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/arts/story/2004/02/040226_ag-7thday|وبگاه=www.bbc.com|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢١|نووسەر=بهزاد بلور|زمان=fa|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠٠٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=منع خروج داریوش اقبالی از کشور/ شورشیان خیابان شاهپور آزاد شدند/2 دانشجوی تظاهر کننده محکوم شدند|ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/187991/منع-خروج-داریوش-اقبالی-از-کشور-شورشیان-خیابان-شاهپور-آزاد-شدند-2|وبگاه=مشرق نیوز|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/566683/ماجرای-حبس-داریوش-در-دهه-50|وێبگە=www.asriran.com|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=fa|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=ماجرای حبس «داریوش» در دهه 50: روزنامه‌های کثیرالانتشار - 16 شهریور 1355}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=به عبارت دیگر: گفتگو با داریوش اقبالی|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/tvandradio/2011/12/111220_hardtalk_daryoush_eghbali|وێبگە=BBC News فارسی|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ایران|یەکەم=عصر|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=ماجرای حبس «داریوش» در دهه 50|ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/566683/ماجرای-حبس-داریوش-در-دهه-50|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|زمان=fa}}</ref> === پاش شۆڕشی ئیسلامی === پێش سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران داریووش گەشتی کردبوو بۆ [[لەندەن]] بۆ چارەسەرکردنی ڕوخساری (بەھۆی ھێرشی تێزابەوە) لە دوای سەرکەوتنی شۆڕشەکە نەگەڕایەوە بۆ ئێران و بوو بە بەشێک لە کۆمەڵەی [[مۆسیقا]]ی ڕەوەندی ئێرانی لە [[لۆس ئانجلەس]]. لە بڵۆگی تایبەتیی خۆیدا داریووش بەم شێوەیە باسی لە بەجێھێشتنی ئێران کردووە:<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=تولد ۷۰ سالگی داریوش|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/arts-55923535|بڵاوکەرەوە=BBC News فارسی|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=fa|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> {{وتە١|«دوای شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران و ئەو کوشتار و خوێنڕێژییەی خاکەکەمی بەڕێوە دەبرد، ناچار بووم کە نیشتمانم بەجێ بھێڵم. لەو کاتەوە، لە گەشتێکی بێکۆتادام، ھەوڵم داوە کە بەشدار بم لەگەڵ ھاونیشتمانیانم لە وتنەوەی سروودی ئازادیی ئێران.»}} کار و بەرھەمەکانی پێکھاتوون لە زیاتر لە ٢٠٨ گۆرانی و زیاتر لە ٢٧ ئەلبومی بڵاوکراوە. لە دوو [[سینەمای ئێران|فیلمی ئێرانیشدا]] بەشداریی کردووە. لەو ماوەیەی کە لە دەرەوەی ئێران بووە، ھەمیشە یارمەتیدەری پەنابەرانی ئێران بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iranvajahan.net/cgi-bin/news.pl?l=fa&y=1383&m=01&d=04&a=1 |سەردێڕ=به نقل از ڕادیو فردا |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070928092813/http://www.iranvajahan.net/cgi-bin/news.pl?l=fa&y=1383&m=01&d=04&a=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەروەھا یارمەتیدەری کەسانی ئالوودە بووە بە دروستکردنی ڕێکخراوەکانی وەک آینە (ئاوێنە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.prime95.nl/Persian/tazohorat10-04-04.htm |سەردێڕ=حمایت از پناهجویان در اروپا |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070615145312/http://www.prime95.nl/Persian/tazohorat10-04-04.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە بەکارھێنانی شیعرەکانی ئەردەڵان سەرفراز، ئیرەج جەننەتی عەتایی، شەھیار قەنبەری، سیمین بەھبەھانی، مینا جەلالی، ھۆما میرەفشار، زۆیا زەکەریان، و شاعیرە گەورەکانی وەک [[مەولانا]] و [[حافز شیرازی]]، و وتنی گۆرانی کە دژی ڕەوشی کۆمەڵایەتی و سیاسیی ئێرانە، وەک ھەژاری و ئازادی و ئالوودەبوون، و بەھۆی ھەبوونی دەنگێکی تایبەت بووەتە یەکێک لە بەناوبانگترین گۆرانیبێژە ئێرانییەکان. یەکێک لە گرینگترین کارەکانی کە کردوویەتی لە ماوەی ھاوکاریی لەگەڵ عەبدی یەمینیدا بریتی بووە لە دروستکردنەوەی ھەندێک لە گۆرانییەکانی ١٩٧٠کان کە بە دەنگی داریووش وترابوون. گۆرانییەکانی بە شێوەیەکی یەکجار بەناوبانگن لە ئێران و ئەورووپا و ڕۆژھەڵاتی ناوین.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nanquette|یەکەم=Laetitia|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/10.3366/j.ctv1nwbqn0|سەردێڕ=Iranian Literature after the Islamic Revolution: Production and Circulation in Iran and the World|ڕێکەوت=٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Edinburgh University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٤٤-٨٦٣٧-٨|doi=10.3366/j.ctv1nwbqn0}}</ref> === ئالوودەبوون === داریووش لە یەکەم زیندانییەوە [[ئاڵوودەبوون|ئالوودەی]] [[ھێرۆین]] دەبێت و دوای ساڵانێک لە ئالوودەبوون، داریووش لە ٢٠٠٠دا بڕیاریدا کە واز لە ھیرۆین بھێنێت. لە گۆرانیی «معجزە خاموش» (موعجیزەی بێدەنگ) دا باسی خاڵی گۆڕانی ژیانی دەکات.<ref name="bbc.co.uk"/> یەکەم پڕۆگرامی سەرەکیی داریووش لەسەر ئالوودەبوون بە ناوی ئاوێنە لەسەر ڕادیۆی ئەی ئێف ئێن بوو، و لە ٢٠٠٣دا دووبارە ماڵپەڕی بەھبودەی خستەوە کار، کە یەکەم ماڵپەڕی ئێرانییە تایبەت بە یارمەتیدانی کەسانی ئالوودەبوو و خێزانەکانیان، و دواتر، بە ھاوکاریی دوو دکتۆر، ڕێکخراوێکی دامەزراند بە ناوی ئاوێنە تاکوو یارمەتیی ئالوودەبوان بدات. دامەزراوەکەی تا ئێستا یارمەتیی زیاتر لە ٤٠ ھەزار کەسی داوە تاکوو واز لە ئالوودەبوون بھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=به عبارت دیگر: گفتگو با داریوش اقبالی|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/tvandradio/2011/12/111220_hardtalk_daryoush_eghbali|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=BBC News فارسی|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=gooya news :: society: داريوش و ترک "عمل"، دنا رباطي، شهروند|ناونیشان=https://mag.gooya.com/society/archives/025717.php|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=mag.gooya.com}}</ref> == چالاکیی کۆمەڵایەتی == === ڕێکخراوی ئاوێنە === ڕێکخراوی ئاوێنە ڕێکخراوێکە کە ئامانجی یارمەتیدانی ئالوودەبوانی ماددە ھۆشبەرەکانە. ئەم ڕێکخراوە لەلایەن داریووش ئیقبالییەوە دامەزراوە. ماڵپەڕێکی تایبەتی ھەیە کە چەند بەشێکی جیاجیای تێدایە. لەم ماڵپەڕەدا بەرنامە ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنییەکان پەخش دەکرێن. لەگەڵ ئەوەشدا، ڕێکخراوی ئاوێنە چەندین سیمینار ئامادە دەکات بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئالوودەبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بنیاد آینه دوازده ساله شد|ناونیشان=https://sverigesradio.se/artikel/5695787|وێبگە=Radio Sweden Farsi/Dari|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=fa}}</ref> === مرۆڤدۆستی === داریووش ئەندامە لە [[ڕێکخراوەی لێبوردنی نێونەتەوەیی]]. بێجگە لە ئالوودەبوون و چارەسەری کێشە کۆمەڵایەتییەکان، داریووش سەرنجی بەخشیوە بە پەنابەرە ئێرانییەکان و کەمینەکان و [[منداڵانی کار|منداڵانی کرێکار]]. لە ساڵانی دواییدا، کامپەینێکی دەستپێکرد تاکوو یارمەتیی ئەم کەسانە بدات بە یارمەتیی خوێندکاران.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داریوش: همیشه از آزادی و صلح ترانه خواهم خواند (مصاحبه)|ناونیشان=http://fa.trend.az/news/politics/1393249.html|وبگاه=Trend|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی شوباتی ٢٠٢١|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190402170907/http://fa.trend.az/news/politics/1393249.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیانی کەسی == === خۆشەویست و ھاوسەرەکانی === داریووش سێ جار ھاوسەرگیریی کردووە، بەڵام بە قسەی خۆی یەک جار کەوتووەتە داوی خۆشەویستییەوە کە لە لاوێتیدا بووە پێش شۆڕشی ئیسلامی، لەگەڵ کچێکدا یەکتریان ناسیوە، دواتر کچەکە لە ڕووداوێکی ھاتوچۆدا کۆچی دواییی کردووە و داریووش گۆرانیی «شەقایق» (گوڵاڵەسوور) بەسەر ئەودا وتووە. چەند ساڵێک لە [[کالیفۆرنیا]] ژیاوە لەگەڵ ھاوسەری دووەمی فەیرووزە و کچەکەی بیتا. ڤینۆس سێیەم ھاوسەرییەتی و لە ٢٠٠٣وە ھاوسەرگیرییان کردووە. داریووش ئێستا لە [[لۆس ئانجلەس]] دەژی و کچ و کوڕێکی ھەیە بە ناوەکانی بیتا و میلاد.<ref name="bbc.co.uk"/> === ھێرشی تێزاب === [[پەڕگە:Dariush Eghbali as victim of acid throwing.jpg|145px|وێنۆک|وێنەی گۆڤارێک کە باسی ھێرشەکە دەکات، ١٦ی ئابی ١٩٧٧]] لە ئابی ١٩٧٧دا ھەوادارێک بە تێزاب ھێرشی کردە سەر داریووش لەکاتی گۆرانیوتنیدا. ھەوادارەکە ناوی مریەم بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dariush at Hospital after Acid Attack|ناونیشان=http://exiledpersian.blogspot.com/2013/10/dariush-at-hospital-after-acid-attack.html|وێبگە=Diaries of an Exiled Persian|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref> یەکێک لە کارمەندەکانی خۆرەم کەبارەت، ئەو شوێنەی داریووش گۆرانیی لێ دەوت، بەم شێوەیە باسی ڕووداوەکەی کردووە: {{وتە١|«نزیکەی کاتژمێر ١١ی دوانیوەڕۆ بوو لە ڕۆژی چوارشەممەدا، داریووش تازە چووبووە سەر ستەیج و دوو گۆرانیی وتبوو، و خەریکی وتنی سێیەم گۆرانیی بوو بە ناوی ''نفرین نامە'' (نەفرەتنامە). لەم کاتەدا، ئافرەتێک لەپشت یەکێک لە مێزەکانەوە دانیشتبوو لە پێشەوە، ھەستایە سەر پێ و بەخێرایی بەرەو ستەیجەکە ڕۆیشت. داریووش زۆرینەی جار بە چاوی داخراوەوە گۆرانی دەڵێت، و ئەم گۆرانییەشی بە چاوی داخراوەوە دەوت و بەھۆیەوە چاوی لە ئافرەتەکە نەبوو. دواتر بۆمان دەرکەوت کە ئەم ئافرەتە شووشەیەکی گەورە تێزابی کردووە بە داریووشدا.»}} == فیلمۆگرامی == [[File:Dariush Eghbali in Faryad Zire Ab.jpg|وێنۆک|داریووش لە فیلمی ''ھاواری ژێر ئاو'']] داریووش لە لووتکەی ناوبانگیدا لە لاوێتیدا بەشداریی لە دوو فیلمدا کرد، ''یاران'' (١٩٧٤), کە لەلایەن فەرزان دەلجۆ و ئەمیر موجاھیدەوە دەرھێنانی بۆ کرابوو، کە گۆرانیی یارانی فەرەیدون فەڕوغیی تێدابوو، و ''ھاواری ژێر ئاو'' (١٩٧٧)، کە لەلایەن سیروس ئەلڤەندەوە دەرھێنانی بۆ کرابوو، ھەروەھا دوو گۆرانیی وتووە بۆ ساوندتراکی فیلمەکە بە ناوی «فریاد زیر اب» (ھاواری ژێر ئاو) و «اجازە» (ڕێپێدان). ''ھاواری ژێر ئاو'' تاکە فیلمە کە داریووش بە ڕۆڵی سەرەکی تێیدا بەشدار بووبێت. فیلمەکە باس لە کوڕێکی ھەژار دەکات کە عاشقی کچێکی دەوڵەمەند دەبێت، بەڵام دواتر بۆی دەردەکەوێت کە کچەکە لە ڕاستیدا لەشفرۆشێکە و لەگەڵ پیاوی دەوڵەمەنددا کار دەکات. دواتر ھەوڵ دەدات کە ئەم کچە لەم گێژاوە دەربھێنێت. داریووش گۆرانیی «زندونی» (زیندانی)ی وتووە بۆ فیلمی ''گذر اکبر'' (ڕێگای ئەکبەر) و یەکێکە لە گۆرانییە سیاسییەکانی، و گۆرانیی «زھرە» (ڤینۆس)ی بۆ فیلمی ''رھایی'' (ڕەھایی) وتووە، و گۆرانیی «دستای تو» (دەستەکانی تۆ)ی بۆ فیلمی ''دشنە'' (خەنجەر) وتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داریوش – دستای تو|ناونیشان=https://www.discogs.com/master/1410116-داریوش-دستای-تو|وێبگە=Discogs|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢٣}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dariush Eghbali|داریووش (گۆرانیبێژ)}} * {{وێبگەی فەرمی|http://www.dariush2000.com/}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەرەکان|مۆسیقا|ئێران}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی تاران]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] [[پۆل:شیعە ئێرانییەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پۆپی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی فارسی]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کاڵتێکس ڕیکۆردز]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی]] [[پۆل:مۆسیقاژەنەکان لە تاران]] 9ys6cg23jg7fl8tdws3o10v02ykxtof 0 230274 1587995 1402800 2026-05-30T13:26:47Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1587995 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''عەقەبە''' تاکە شاری کەنار دەریایە لە [[ئوردن]] و گەورەترین و پڕ حەشیمەتترین شاری [[کەنداوی عەقەبە]]. عەقەبە دەکەوێتە باشووری ئوردن، ناوەندی کارگێڕی [[پارێزگای عەقەبە]].<ref name="aqabazone">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aqabazone.com/en/faq-2/|سەردێڕ=Fact Sheet|ئیش=Aqaba Special Economic Zone Authority|بڵاوکەرەوە=Aqaba Special Economic Zone Authority.|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ساڵ=٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170924184804/http://www.aqabazone.com/en/faq-2/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵی ٢٠١٥دا ١٤٨ ھەزار و ٣٩٨ کەس بووە و ڕووبەری زەوییەکەی ٣٧٥ کیلۆمەتری چوارگۆشە بووە (١٤٤٫٨ میل چوارگۆشە).<ref name="Demographics">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.jordantimes.com/news/local/population-stands-around-95-million-including-29-million-guests|سەردێڕ=Population stands at around 10.24 million, including 2.9 million guests|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ئیش=The Jordan Times|بڵاوکەرەوە=The Jordan News|دوایین=Ghazal|یەکەم=Mohammad|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180208092804/http://www.jordantimes.com/news/local/population-stands-around-95-million-including-29-million-guests|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەمڕۆ عەقابە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە گەشەپێدانی ئابووری ئوردن، لە ڕێگەی کەرتە زیندووەکانی بازرگانی و گەشتیارییەوە. ھەروەھا [[بەندەری عەقەبە]] خزمەت بە وڵاتانی دیکەی ناوچەکە دەکات.<ref name="worldfolio">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.theworldfolio.com/news/port-expansion-strengthens-jordanian-city-of-aqabas-position-as-modern-shipping-hub/3541/|سەردێڕ=Port expansion strengthens Jordanian city of Aqaba's position as modern shipping hub|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Worldfolio Ltd|ئیش=The Worldfolio|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190527085907/http://www.theworldfolio.com/news/port-expansion-strengthens-jordanian-city-of-aqabas-position-as-modern-shipping-hub/3541/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێگەی ستراتژیکی عەقەبە لە نوکی باکووری ڕۆژھەڵاتی [[دەریای سوور]] لە نێوان کیشوەرەکانی [[ئاسیا]] و [[ئەفریقا]] وای کردووە بەندەرەکەی بە درێژایی ھەزاران ساڵ گرنگ بێت<ref name="worldfolio"/> شارەکە ڕاست لە بەرامبەر سنووری [[ئیلات]]ەوە دانیشتووە، کە بە ھەمان شێوە تاکە بەندەری ئیسرائیلە لەسەر دەریای سوور. دوای پەیمانی ئاشتی [[ئیسرائیل]] ئوردن لە ساڵی ١٩٩٤ پلان و ھیوا ھەبوو بۆ دامەزراندنی ناوچەیەکی گەشتیاری و ئابووری لە سنوورەوە، بەڵام کەم لەو پلانانە گەیشتوونەتە ئەنجام.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/256094346|سەردێڕ=Cross border interactions across a formerly hostile border: The case of Eilat, Israel and Aqaba, Jordan|وێبگە=Researchgate.net|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://doi.org/10.1023/A:1021196800473|سەردێڕ=Is Eilat-Aqaba a bi-national city? Can economic opportunities overcome the barriers of politics and psychology?|یەکەم=Yehuda|دوایین=Gradus|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٠١|journal=GeoJournal|بەرگ=٥٤|issue=1|پەڕەکان=٨٥–٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|via=Springer Link|doi=10.1023/A:1021196800473|s2cid=141312410}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.euborderscapes.eu/fileadmin/user_upload/Working_Papers/EUBORDERSCAPES_Working_Paper_15_Tamar_Arieli.pdf|سەردێڕ=Working Paper 15: Municipal Cooperation across Securitized Borders in the PostConflict Environment: The Gulf of Aqaba|وێبگە=Euborderscapes.eu|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20211121125424/http://www.euborderscapes.eu/fileadmin/user_upload/Working_Papers/EUBORDERSCAPES_Working_Paper_15_Tamar_Arieli.pdf|url-status=dead}}</ref> == جوگرافیا == شارەکە لە باشووریترین خاڵی [[ئوردن]] دایە، لەسەر کەنداوی عەقەبە کە لە لووتکەی دەریای سوور دایە. شوێنی ستراتیژییەکەی لەوەدا دەردەکەوێت کە دەکەوێتە گۆڕەپانی کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەفریقا، لەکاتێکدا ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئیسرائیل]] و [[میسر]] و [[سعودیە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aqaba.jo/en/node/1410|سەردێڕ=Location|ئیش=aqaba.jo|بڵاوکەرەوە=aqaba.jo|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150929215928/http://www.aqaba.jo/en/node/1410|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == [[پەڕگە:Aqaba_Mosque.jpg|وێنۆک|ڕاست|مزگەوت لە مەرسا زەید]] [[ئیسلام]] نوێنەرایەتی زۆرینەی دانیشتووانی عەقەبە دەکات، بەڵام ئایینی مەسیحی تا ئەمڕۆش بوونی ھەیە. نزیکەی ٥ ھەزار خێزانی [[مەسیحی]] لەم شارەدا دەژین.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.alghad.com/articles/610940-أبناء-الطائفة-المسيحية-في-العقبة-يطالبون-بمقعد-نيابي?desktop=1|زمان=ar|سەردێڕ=أبناء الطائفة المسيحية في العقبة يطالبون بمقعد نيابي|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ئیش=Al-Ghad Newspaper|بڵاوکەرەوە=Al-Ghad Newspaper|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190604122254/https://www.alghad.com/articles/610940-أبناء-الطائفة-المسيحية-في-العقبة-يطالبون-بمقعد-نيابي?desktop=1|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چەندین کڵێسا لە شارەکەدا و چەندین قوتابخانەی مەسیحی ھەیە لەوانە قوتابخانەی خوشکانی تەسبیحی عەقەبە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ar.lpj.org/2010/08/20/construction-of-a-church-and-multi-purpose-hall-in-aqaba-jordan/|سەردێڕ=Construction of a Church and Multi-Purpose Hall in Aqaba|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٠|ئیش=lpj.org|بڵاوکەرەوە=lpj.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151018082807/http://ar.lpj.org/2010/08/20/construction-of-a-church-and-multi-purpose-hall-in-aqaba-jordan/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.nerc.gov.jo/FOSTEr/El%20Aqaba%20governorate.html|سەردێڕ=Raising awareness on solar energy among school students in El Aqaba governorate|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=NATIONAL ENERGY RESEARCH CENTER|ئیش=NATIONAL ENERGY RESEARCH CENTER|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151002113553/http://www.nerc.gov.jo/FOSTEr/El%20Aqaba%20governorate.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Aqaba}} {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|مێژوو|ئوردن|ئاسیا|جوگرافیا}} [[پۆل:عەقەبە]] [[پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی]] t80asze6l1lqwsfbpi6kjcmt6k6xahc 0 230286 1587963 1587824 2026-05-30T12:02:28Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587963 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Indonesia film clapperboard.svg|وێنۆک|150px]] '''سینەمای ئیندۆنیزیا''' ({{بە ئینگلیزی|Cinema of Indonesia}}) ئاماژەیە بۆ پیشەسازی فیلم لە ئەندەنوسیا. سینەما لە ساڵی ١٩٠٠ لە [[ئیندۆنیزیا]] دەرکەوت و لە ٢ دەیەی یەکەمی [[سەدەی ٢٠ەم]] بە شێوەیەکی سەرەکی کورتە فیلمی ھەواڵ بەرھەم ھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=BPI - Badan Perfilman Indonesia |ناونیشان=https://www.bpi.or.id/english/tentang.html |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٢ |وێبگە=www.bpi.or.id |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250124030933/https://www.bpi.or.id/english/tentang.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٢٦ یەکەم فیلمی ڕەسەن کە لە ئەندەنوسیا بەرھەم ھێنرا، بە ناوی Last Lotang، لە دەرھێنانی سینەماکارێکی ھۆڵەندی بەناوی Hugh Voldorp بوو. خاڵی گرنگ و مێژوویی ئەم فیلمە بوونی ئەکتەرە ڕەسەنەکانە کە ڕەگەزنامەی ئەندەنوسیایان ھەیە. سینەمای ئەندەنوسیاش ھاوشێوەی ھونەرەکانی دیکەی، لە ڕووی کولتوورییەوە لەژێر کاریگەریی ئەو وڵاتانەدا بوو، بەھۆی شەڕکردن و داگیرکردنی خاکەکانی لەلایەن [[ھۆڵەندا|ھۆڵەندی]] و [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] و [[ژاپۆن|ژاپۆنییەکانەوە]] بەدرێژایی سەدەکان. تا دەیەی سێیەمی سەدەی بیستەم، سینەماکارانی ھۆڵەندی و ئەڵمانی لە ئەندەنوسیا کاریان دەکرد. ھەروەھا ژاپۆنییەکان تا ساڵی ١٩٤٩ لەم وڵاتەدا لە بواری سینەمادا چالاک بوون. خاڵی وەرچەرخانی سینەمای ئەندەنوسیا سەرەتای فێستیڤاڵی فیلمی ئەندەنوسیا بوو لە ساڵی ١٩٥٥. دوای ئەوە لە ساڵانی شەستەکاندا کە زیاتر لە دە ساڵ بەسەر سەربەخۆیی ئەندەنوسیا تێپەڕیبوو، چەند سینەماکارێکی ئەندەنوسیا دەستیان کرد بە دروستکردنی بەرھەمی ڕەسەن یەکێک لەو کەسانەی بریتی بوو لە ئەسمەر ئیسماعیل. فیلمی تێکۆشەرانی ئازادی ساڵی ١٩٦١ لە دەرھێنانی ئەو بوو، کە تێیدا گێڕانەوەی سەربەخۆیی ئەندەنوسیا، بەشداری چەندین فێستیڤاڵی بەناوبانگی بیانی کردووە. لە ساڵانی ھەشتاکان و نەوەدەکاندا سینەمای ئەندەنوسیا مۆدێرن کرا و لەگەڵ دامەزراندنی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی جاکارتا، خۆجێیکردن و کارلێککردن لەگەڵ وڵاتانی دیکەی خاوەن سینەما گەیشتە خاڵێکی ئەرێنی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{سینەمای جیھان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|مێژوو|ئیندۆنیزیا|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Cinema of Indonesia}} [[پۆل:سینەمای ئەندۆنیسیا]] fe48cbciv6rfvw625nbjhryh69t0vs4 1 230328 1587996 1326150 2026-05-30T13:26:48Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1587996 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[عەقەبە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1052173 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150929215928/http://www.aqaba.jo/en/node/1410 بۆ http://www.aqaba.jo/en/node/1410 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20151018082807/http://ar.lpj.org/2010/08/20/construction-of-a-church-and-multi-purpose-hall-in-aqaba-jordan/ بۆ http://ar.lpj.org/2010/08/20/construction-of-a-church-and-multi-purpose-hall-in-aqaba-jordan/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20151002113553/http://www.nerc.gov.jo/FOSTEr/El%20Aqaba%20governorate.html بۆ http://www.nerc.gov.jo/FOSTEr/El%20Aqaba%20governorate.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٥:٢٤، ٩ی ئازاری ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[عەقەبە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1326149 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190527085907/http://www.theworldfolio.com/news/port-expansion-strengthens-jordanian-city-of-aqabas-position-as-modern-shipping-hub/3541/ بۆ http://www.theworldfolio.com/news/port-expansion-strengthens-jordanian-city-of-aqabas-position-as-modern-shipping-hub/3541/ زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.aqaba.jo/en/node/1410 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://ar.lpj.org/2010/08/20/construction-of-a-church-and-multi-purpose-hall-in-aqaba-jordan/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.nerc.gov.jo/FOSTEr/El%20Aqaba%20governorate.html تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٢:٥٢، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[عەقەبە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1587995 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211121125424/http://www.euborderscapes.eu/fileadmin/user_upload/Working_Papers/EUBORDERSCAPES_Working_Paper_15_Tamar_Arieli.pdf بۆ http://www.euborderscapes.eu/fileadmin/user_upload/Working_Papers/EUBORDERSCAPES_Working_Paper_15_Tamar_Arieli.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٣:٢٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ttuyhr7sizaxysczcx13opt9ww25bgp 1 236511 1588145 1085343 2026-05-31T01:39:03Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588145 wikitext text/x-wiki == ناو == محەممەدڕەزا یان محەممەد ڕەزا؟ [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢١:١٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) :{{وب|Aza}} {{وب|Calak}} {{وب|Pirehelokan}}؟ [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏١٢:٥٣، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] محمەممەدڕەزا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٣:٢٠، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) :::محمەممەدڕەزا. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٧:٤٤، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588144 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170206231102/http://www.iranchamber.com/history/mohammad_rezashah/mohammad_rezashah.php بۆ http://www.iranchamber.com/history/mohammad_rezashah/mohammad_rezashah.php زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٣٩، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) t2qlmgjl47jlesjwnq5ptlwb998mbb0 0 237061 1588159 1514980 2026-05-31T07:33:23Z Aza 86 /* تێگەیشتەکانی ماکە و شێوە لای ئەرەستوو */ 1588159 wikitext text/x-wiki زاراوەکانی '''ماکە و شێوە''' یا '''ماددە و فۆرم''' لە فەلسەفەی [[ئەرەستوو]] و، بە دوای ئەوەش لە [[فەلسەفەی سکۆلاستیک|فەلسەفەی سکۆلاستیکدا]]، بۆ ئاماژە بە ئەو دووفاقێتییە بنەڕەتییە بە کار دێ کە ھەموو بوونی داگرتووە: دووفاقێتی و دووبەرایەتیی نێوان [[چییەتی|چییەتیی]] شتەکان (شێوە) و، مایە و ھێمێک کە ئەو شتانەی لێ دروست بووە (ماکە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Form and Matter - New World Encyclopedia|ناونیشان=https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Form_and_Matter|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.newworldencyclopedia.org}}</ref> ماکە [[لێھاتوویی و بەدیھاتوویی|بوونی شیاوی وەدیھاتنە]] و، ئەو کاتە دێتە دی کە شێوە بگرێ. بۆ نموونە، خاک و گڵ ماکەیە و گۆزە شێوەیەتی، یا تۆو ماکەیە و گیا شێوەیەتی. شێوە بەدیھاتنی ماکەیە و ھەقیقەتی ھەر شتێک شێوەی ئەو شتەیە. لە [[ناساندن بە جنس و جیاکەر]]، جنس ماکەیە و جیاکەریش حوکمی شێوەی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=فروغی|یەکەم=محمدعلی|سەردێڕ=سیر حکمت در اروپا|بڵاوکەرەوە=انتشارات زوار|ساڵ=١٣٩٨|پەڕەکان=٤٤ و ٤٥}}</ref> لە [[تیۆریی فۆرمەکان|فەلسەفەی ئەفلاتووندا]]، مەبەست لە فۆرم یا [[ئیدیا]] ھەمان زاتە، یانی چییەتیی بنەڕەتیی ھەر شتێک، ئەوەی کە ھەر شتێ لە بنەڕەتدا ئەوەیە. ئەرەستووش، ھەر وەک ئەفلاتوون، فۆرم یا شێوەی بەست بە زاتەوە، بەڵام لە نێوان شێوە و ماکەدا جیاوازیی دانا. باوەڕ بەو جیاوازییەش '''ھیلۆمۆرفیزم''' -ی پێ دەوترێ. ھیلۆمۆرفیزم وشەیەکی یۆنانییە کە لە دوو پار دروست بووە: ὕλη (ھیلی: چێو، ماکە) و μορφή (مۆرفی: شێوە). شێوە، بۆ ئەرەستوو، پێکھاتەی بەرچاو و یەکلاکەرەوەی زاتی شت بوو، لە حاڵێکدا کە، ماکە ئەوە بوو کە شت لێی دروست دەبێ. ئەرەستوو دەیوت شێوە ئەوەیە کە لە ھەبوویەکدا دەرکەوتووە و پێش چاو ھێنراوە، ئەوەی کە تەواوکەر و بەدیھێنەری ئەو لێھاتوویییە شاراوە و نادیارەی ماکەی ھەبووکەیە. لە ڕاستیدا، ماکە بنج و بناوانی ھەموو شتەکانە؛ لەخۆگری لێھاتووییی ھەموو شتەکانە، بەڵام بەکردەوە ھیچ شتێک نییە، چونکە ھێشتا نەھاتووەتە دی. شت تەنیا ئەو کاتە دیار و بەرچاو دەکەوێ کە [[لێھاتوویی و بەدیھاتوویی|لێھاتووییی]] ماکە ببێ بە [[لێھاتوویی و بەدیھاتوویی|بەدیھاتوویی]].<ref>"Greek Philosophy" entry in Seyffert 1895, p. 482</ref> == تێگەیشتەکانی ماکە و شێوە لای ئەرەستوو == بە باوەڕی ئەرەستوو شتەکان لە ماددە و فۆرم (یا ماکە و شێوە) پێک ھاتوون. ماکە ھەمان گەوھەری بەبێ دیاریکراوێتیی شتەکانە. شێوە لە فەلسەفەی ئەوا یەکسانە لەگەڵ [[تیۆریی فۆرمەکان|فۆرم یا ئیدیا لە فەلسەفەی ئەفلاتووندا]] و، [[تێکڕایی|تێکڕایییە]]. بەڵام، پێچەوانەی [[ئەفلاتوون]]، ئەرەستوو حاشاکەری ھەبوونی فۆرمەکان یا ئیدیاکان یا تێکڕایییەکان لە جیھانێکی سەربەخۆی جیا لە جیھانی ئێمە بوو. ئەرەستوو دەیوت [[سیفەت (فەلسەفە)|سیفەت]] خاوەن ھەبوونێکی جیا لە وەسفکراوەکانی خۆی نییە. زێڕ زەردە، بەڵام زەردی جیاواز  لە زێڕ، نییە. دەکرێ بڵێین شتێ درەوشاوەیە، بەڵام ناتوانین بیھێنینە پێش چاو کە درەوشانەوە بەتەنیایی ھەبێ. دەبێ شتێ ببێ تا بدرەوشێتەوە. کەوابوو، پێچەوانەی بۆچوونی ئەفلاتوون، تێکڕایی بوونی سەربەخۆی نییە. بەڵام، ماکەش بوونی سەربەخۆی نییە. زێڕ زەرد و چڕ و نەرم و لەوانەیە. زەردی و چڕی و نەرمی جیا و ئازاد لە زیڕ، نین. بەڵام زیڕیش جیا لە سیفەتەکانی ناتوانێ ببێ. ئەگەر لە زێڕ زەردی و نەرمی و سیفەتەکانی تری بستێنرێ، ھیچی لێ نامێنێتەوە. بەم چەشنە ماددە و فۆرم ھیچ یەکیان خاوەن بوونی جیا نین. تەنیا شتێ کە بەواقیع ھەیە ماددەی ڕازاوە بە فۆرمە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Stace|یەکەم=Walter Terence|سەردێڕ=The philosophy of Hegel}}</ref> ئەرەستوو پێی وا بوو کاتێ ماددە و فۆرم لەگەڵ یەکتر ئاوێتە دەبن و شتێ بەدی دێنن، لەم ئاوێتەبوونە، یا فۆرم دەستی دەچێ بە سەر ماددە، یا ماددە بە سەر فۆرمدا. لە بەعزێ شتدا ماددە سەرە و، لە شتەکانی ترا پێچەوانەیە. کەوابوو، ھەبووەکان بە پێی پلە و پایە، لە زنجیرەیەکدا، خوارتر یا سەرتر لە یەکتر ھەڵدەکەون. ئەو زنجیرەیە لە ماددەی بێفۆرمەوە دەست پێ دەکا و بە فۆرمی بێماددە دەبڕێتەوە. ھیچ کام لەم ئەمپەڕ و ئەوپەڕە لە واقیعدا نین، چونکە ماددە و فۆرم جیا لە یەک ناتوانن ببن. بەڵام حاڵەتە ناوینەکان ھەن و جیھان پێک دێنن. شتەکانی خوارەوەی زنجیرەکە، شتە بێگیانەکانن، کە تیانا ماددە سەرترە. دوای ئەمانە، گژوگیایە. سەرتر لە گژوگیا گیانلەبەرانن و، سەرترین ھەبووش مرۆڤە کە تێیدا فۆرم بەتەواوی دەستی بە سەر ماددە دەڕوا. ھەموو شتەکان تێدەکۆشن بگەنە فۆرمێکی سەرتر. ھەر ئەم تێکۆشینە ھۆی [[گۆڕان (فەلسەفە)|گۆڕانە]] لە جیھاندا.<ref name=":0" /> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 2b6s4etp02oo3hvm2ybgs0kxusayvci 4 241625 1588104 1587801 2026-05-30T21:00:45Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1588104 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٣٥٦٦٧٨ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٨٧٢٨٥ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٢١٢١٨ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٨٤١٥ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٣٤٨٦ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] 7lpioplzupx7cgpyowefdub4v7kufhb 0 242378 1588108 1587884 2026-05-30T21:04:48Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588108 wikitext text/x-wiki '''ململانێی ھەرێمی کوردستان و پەکەکە''' زنجیرەیەک شەڕ و پێکدادانە لە [[باشووری کوردستان]] لە نێوان [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] (بەتایبەتی [[پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستان|ھێزەکانی پەدەکە]]) دژی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] (پەکەکە) و [[کۆما جڤاکێن کوردستان|گرووپە ھاوپەیمانەکانی]]. لە ساڵی ١٩٨٣ەوە دەستی پێکردووە و ھەتا ئێستاش بەردەوامە. پەکەکە لە تێکھەڵچوونەکانی لەگەڵ [[پێشمەرگە]]، [[شەڕی چریکی]] بەکاردێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Wali|یەکەم=Zhelwan Z.|سەردێڕ=Kurd vs Kurd: Fears of full-scale war rise in northern Iraq|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/12/2/kurd-vs-kurd-fears-of-full-scale-war-rise-in-northern-iraq|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.aljazeera.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kucher|یەکەم=Sarbaz|سەردێڕ=Bad Blood Between Brothers The KDP, PUK, PKK Conflict|ناونیشان=https://www.academia.edu/34630684|via=www.academia.edu}}</ref> == مێژوو == پارتی و پێشمەرگە، ھەردوو باڵی پارتی و یەکێتی، تا ئەمڕۆ چەندین جار شەڕیان لەگەڵ یەکتر کردووە. کاتێک پەکەکە لە ساڵی ١٩٧٨ دامەزرا، کردەوەکانی زیاتر تەنھا لە تورکیا بوو، لەگەڵ ئەوەشدا کاتێک لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا کودەتایەک ڕوویدا کە بە سەختی سەرکوتی پەکەکەیان کرد، چەکدارەکانی بەرەو سووریا و عێراق ھەڵھاتن، کە ئێستا ھەرێمی کوردستانی عێراقە. لە سەرەتادا پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق کە حوکمڕانی زۆربەی خاکی کوردستانی عێراقی دەکرد، لە ساڵی ١٩٨٣دا ڕازی کرد کە ڕێکەوتنێک واژوو بکات کە ڕێگەی بە پەکەکە بدات کۆنترۆڵی ھەندێک ناوچەی ھاوسنووری تورکیا بکات؛ بەڵام پەیوەندییەکانی نێوان [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و پەکەکە بە دابەزینەوە چوو، کاتێک پەکەکە دەستی کرد بە داوای حوکمڕانی لە حکوومەتی ھەرێمی کوردستان و کۆنترۆڵکردنی زیاتری خاکی لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی پارتی دیموکراتی کوردستان، لەکاتێکدا بەردەوام بوو لە شەڕی تورکیا و خوازیاری نفوزی زیاتر بوو لە ھەرێمی کوردستان.<ref>https://www.rudaw.net/english/analysis/29062021</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Terör örgütü PKK, Duhok'ta Peşmerge güçlerine saldırdı|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/tr/dunya/teror-orgutu-pkk-duhokta-pesmerge-guclerine-saldirdi/2610079|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Terör örgütü PKK Peşmerge güçlerine saldırdı|ناونیشان=https://www.trthaber.com/haber/dunya/teror-orgutu-pkk-pesmerge-guclerine-saldirdi-686960.html|وێبگە=www.trthaber.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Teröristbaşının dört ay önceki telefonunu hatırlıyor musunuz - article - ODATV|ناونیشان=https://www.odatv4.com/yazarlar/muyesser-yildiz/teroristbasinin-dort-ay-onceki-telefonunu-hatirliyor-musunuz-17082015-189784|وێبگە=www.odatv4.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Serbest Ferhan Sindi &#124; PKK ve IKB arasındaki gerginlik ve çıkmazlar|ناونیشان=https://www.indyturk.com/node/267671/türki̇yeden-sesler/pkk-ve-ikb-arasındaki-gerginlik-ve-çıkmazlar|وێبگە=Independent Türkçe}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='Peşmerge Kobani'den nasıl döndüyse, PKK da Sincar'dan çekilmeli'|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ikby-basbakani-barzani-pesmerge-kobaniden-nasil-donduyse-pkk-da-sincardan-cekilmeli/770512|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=A. Ş|یەکەم=Piri Medya|سەردێڕ=PKK, Kürtlerin akrebidir|ناونیشان=https://www.yenisafak.com/dusunce-gunlugu/pkk-kurtlerin-akrebidir-3806368|via=www.yenisafak.com}}</ref> لە سەردەمی شەڕی ناوخۆی کوردەکانی عێراقدا، ئێران و تورکیا، ھەروەھا ھێزەکانی ئێران، عێراقی، ئەمریکی ڕاکێشرانە ناو شەڕەکەوە. پارتی بە مەرجی باش لەگەڵ یەکێتی لەو کاتەدا، دەستی کرد بە ھێرشکردنە سەر پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستان و ئەندامانی پارتی. پەکەکە دوای کۆتایی ھاتنی شەڕ ڕووی لە چیای قەندیل کرد. خراپترین شەڕی تەواوی شەڕی ناوخۆی کورد لە ١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧ دەستی پێکرد و بە سەدان کەس کوژران و ھەزاران کەسیش ئاوارە بوون. تورکیا پشتیوانی پارتی دیموکراتی کوردستانی کرد، بەھۆی ئەوەی ھەردووکیان ھەوڵی پاڵنانی پەکەکەیان لە کوردستانی عێراق داوە. تەنانەت تورکیا لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستانەوە دەستوەردانی کرد و بە دەرفەتێک بۆ ھێرشکردنە سەر پەکەکە زانی. ھەروەھا تورکیا ھۆشداریشی دایە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] کە واز لە ھاوکاریکردن لەگەڵ پەکەکە بھێنن. لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٩٧ ھێزەکانی تورکیا ئۆپەراسیۆنی بەیانیان دەستپێکرد. ئامانجیان ئەوە بوو کە ئاگربەست لە نێوان پارتی و یەکێتی دروست بکەن و لە ھەمان کاتدا ئۆردوگاکانی پارتی تێک بدەن. ئەو ئۆپەراسیۆنە زیانی زۆری پەکەکە و تورکیای لێکەوتەوە، بەڵام تورکیا جارێکی دیکە نەیتوانی پەکەکە لە باکووری عێراق پاڵ بنێتە دەرەوە. دانوستان لەسەر ئاگربەست لە نێوان پارتی و یەکێتی کرا، کە یەکێتی دەستی کرد بە دژایەتیکردنی پارتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=IKB'de yaşananlar PKK-IKB mi, PKK-KDP çatışması mı? "KDP-PKK arasında imzalanan protokolü PKK bozdu!"|ناونیشان=https://www.indyturk.com/node/397681/dünya/ikb’de-yaşananlar-pkk-ikb-mi-pkk-kdp-çatışması-mı-kdp-pkk-arasında-imzalanan|وێبگە=Independent Türkçe}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-57565292|سەردێڕ=PKK ve Peşmergeler arasındaki gerilimle ilgili neler biliniyor?|newspaper=BBC News Türkçe}}</ref> جەلال تاڵەبانی کە پێشتر ھاوپەیمانی پارتی بوو، دواتر ئۆڵتیماتۆمی بە پارتی دا کە «چەک داماڵین یان عێراق بەجێبھێڵن».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=Disarm or leave, Iraq's Talabani tells PKK|زمان=en|ئیش=Reuters|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-iraq-turkey-idUSTRE52M38O20090323|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٣}}</ref> ئەمریکا و تورکیا ھەردووکیان لە زۆر بۆنەدا ھاوکاری حکوومەتی ھەرێمیان کردووە دژی پەکەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=US looking to arm Iraq’s Peshmerga with air defenses|ناونیشان=https://new.thecradle.co/articles/new.thecradle.co|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=The Cradle|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230825210810/https://new./|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iraq's Kurds and Turkey: Challenges for US Policy|ناونیشان=https://press.armywarcollege.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2219&context=parameters|وێبگە=USAWC Press}}</ref> ئیسرائیلیش تێڕوانینێکی باشی ھەیە بۆ حکوومەتی ھەرێم بەڵام دژایەتی پەکەکە دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=WOODWARD|یەکەم=MICHELLE|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The Kurdish Movement’s Relationship with the Palestinian Struggle|ناونیشان=https://merip.org/2020/08/the-kurdish-movements-relationship-with-the-palestinian-struggle/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=MERIP|زمان=en-US}}</ref> سەدام حسێن کە لە ڕابردوودا بە ئاشکرا پشتگیری لە پژاکی ھاوپەیمانی پەکەکە کردووە، گوایە پشتگیری لە پەکەکەیشی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=After Saddam Hussein - 92.12|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/past/docs/unbound/flashbks/kurds/mylroie.htm|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.theatlantic.com}}</ref> سەدام حسێن لە وتارێکدا ئاماژەی بە ھەستەکانی خۆی کردبوو و ڕای گەیاندبوو «لەعنەت لە باوکی تورکیا ھێندەی باوکی ئێران».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=فيديو قديم.. مسؤول عراقى مخاطبا صدام حسين: الأتراك سينزعجون.. والأخير يلعن أبوو تركيا|ناونیشان=https://www.youm7.com/story/2019/12/29/فيديو-قديم-مسؤول-عراقى-مخاطبا-صدام-حسين-الأتراك-سينزعجون-والأخير/4565221|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=اليوم السابع}}</ref> وتە بێژی وەزارەتی دەڕەوەی عێراق ڕای گەیاند، پەکەکە «میراتێکی تراژیدییە لە ڕژێمی سەدام».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=PKK a 'tragic' legacy from Baath regime: Iraqi foreign ministry|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/23072022|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> ھەروەھا پارتی بە «بەردەوامی سیاسەتی سەدام حسێن» لەلایەن سیاسەتمەدارێکی دھۆکەوە تۆمەتبار کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دهوك: حزب العمال يواصل سياسة صدام حسين في إقليم كوردستان|ناونیشان=https://shafaq.com/ar/%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D9%80%D9%80%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D8%AF%D9%87%D9%88%D9%83-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%8A%D9%88%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D9%84%D9%8A%D9%85-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=shafaq.com}}</ref> دوای دەستگیرکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان، توڕەیی خۆی لەگەڵ مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی، بەتایبەتی لەگەڵ بارزانی دەربڕی و داوای لە پەکەکە کرد حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بڕوخێنن و بارزانی و تاڵەبانی بکوژن، کە بە "سەگ" ناوی بردوون و ڕای گەیاندووە "با نەھێڵن بارزانی و تاڵەبانی ھەناسە بدەن”.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=İmralı'daki Öcalan diyor ki: ‘Barzani Kürtlük nedir bilmez’|ناونیشان=https://www.aydinlik.com.tr/haber/imralidaki-ocalan-diyor-ki-barzani-kurtluk-nedir-bilmez-167761|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Aydınlık|زمان=tr}}</ref><ref>23 "Ocalan Said to Order Deaths of Barzani, Talabani," Tercuman (Istanbul), Jan. 24, 1992, 11; as cited in FBIS- WEU, Jan. 27, 1992, 43.</ref> ساڵی ٢٠٠٠ دوای دەستگیرکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان، پەکەکە و یەکێتی پێکدادانێکی گەورەیان بەسەردا ھات. دواتر پەکەکە شارەکانی بەجێھێشت و تەنھا لە گوندەکاندا دەستی کرد بە چالاکی و بۆسەی بۆسەکردن. لە ٣ بۆنەی جیادا لە ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٥، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠، و ١٨ی ١ی ٢٠٢٢، پەکەکە ھێرشی کردە سەر بۆری نەوتی ھەرێم و تورکیا. لە ساڵی ٢٠١٤ پێشمەرگە پارچە زەوییەکی لەسەر چیای زینی وەرتێ لە ھەولێر جێھێشت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Will KDP-PKK tensions ever end in reconciliation?|ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/analysis/25112020|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=[[Rudaw]]}}</ref> دواتر پارتی ئەو پارچە زەوییەی گرت. [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لە ساڵی ٢٠٢٠ ھێزی پێشمەرگەی خۆی جێگیر کردەوە بۆ ناوچەکە، حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ئیدعای ئەوە بوو کە تەنیا بۆ بەرەنگاربوونەوەی دەوڵەتی ئیسلامی لە باشوور ناوچەکەی بەجێھێشتووە، بەڵام دواجار ئەو ڕاوەستانە بە کشانەوەی ھێزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران چارەسەر کرا.<ref name=":1"/> مەسعوود بارزانی، پەکەکە بەوە تۆمەتبار دەکات کە سود لە ململانێی پێشمەرگە لەگەڵ داعش دەقۆزێتەوە بە مەبەستی «داگیرکردنی» بەشەکانی ھەرێمی کوردستان کە ھاوسنوورن لەگەڵ تورکیا، «لەبری ئەوەی پشتگیری لە ئەزموونی ھەرێمی کوردستان بکەن». لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١، پارتی لە دھۆک بۆسەی ٥ پێشمەرگەی دانا و بەو ھۆیەوە کوژران. بەپێی ئامارەکانی حکوومەتی ھەرێم، تا ساڵی ٢٠١٥ پارتی ٥١٥ گوندی لە ھەرێمی کوردستان داگیرکردبوو، لەو ژمارەیەش ٣٠٤ گوندیان دێنە سەر سنووری پارێزگای دھۆک، ١٧٧ گوند لە ھەولێر و ٣٤ گوندیش لە سلێمانی بوون. مەسعوود بارزانی لە بەیاننامەیەکدا لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢١ جەختی لەوە کردووەتەوە کە دەسەڵاتی کوردی بەھۆی پارتییەوە نەیتوانیوە ٨٠٠ گوند ئاوەدان بکاتەوە، ئاماژەی بەوەشکرد، تەحەمول بوونی ئەو گرووپە ناکەن لە ناوچەکەدا.<ref name=":1"/> پارتی دیموکراتی کوردستان لە ٢٠ی ئایاری ٢٠١٤ لە کاتی ئۆپەراسیۆنەکانی ھەولێر و دھۆک و زاخۆ، ژمارەیەکی زۆر لە ئەندامانی پەدەکەی دەستگیرکرد. چەند ڕۆژێک پێش ئۆپەراسیۆنەکە، حکوومەتی ھەرێمی کوردستان پەدەکەی قەدەغە کرد، دوای ئەوەی لە بەردەم پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان ناڕەزایەتیان دەربڕی بۆ یادکردنەوەی کۆمەڵکوژی ئەندامانی پەکەکە لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستان لە ھەولێر لە ساڵی ١٩٩٧، لە کاتی شەڕی ناوخۆی کوردەکانی عێراق.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=KDP security forces target KNK, PCDK in Iraqi Kurdistan|ناونیشان=http://www.kurdishinstitute.be/kdp-security-forces-target-knk-pcdk-in-iraqi-kurdistan/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی نیسانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160508121823/http://www.kurdishinstitute.be/kdp-security-forces-target-knk-pcdk-in-iraqi-kurdistan/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە کاتی پێکدادانەکانی شنگال لە ساڵی ٢٠١٧، پێشمەرگەی ڕۆژ کە پێشمەرگە پاڵپشتی دەکرا، لەگەڵ یەبەشە کە پەکەکە پاڵپشتی دەکرێت، ڕووبەڕووی یەکتربوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rival Kurdish groups clash in Iraq’s Sinjar region|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2017/3/3/rival-kurdish-groups-clash-in-iraqs-sinjar-region|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.aljazeera.com|زمان=en}}</ref> لە کاتی پێکدادانەکانی شەنگال لە ساڵی ٢٠٢٢، حکوومەتی ھەرێم و پەکەکە پشتیوانییان لە لایەنە جیاوازەکان کرد.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Estimated 3,000 people flee armed clashes in northern Iraq|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2022/5/2/thousands-flee-after-clashes-erupt-in-iraqis-sinjar-2|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.aljazeera.com|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yazidis flee 'once again' as Iraqi army launches offensive on Sinjar armed group|ناونیشان=http://www.middleeasteye.net/news/iraq-sinjar-yazidis-flee-offensive-armed-group|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=Middle East Eye|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Yazidis in Sinjar fear instability as Turkey pounds Iraqi Kurdistan region|ناونیشان=https://english.alaraby.co.uk/news/sinjar-residents-fear-escalation-after-iraqi-army-ybs-fight?amp=1|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=english.alaraby.co.uk|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٢، سەربەست لەزگین، بریکاری وەزیری پێشمەرگە، بەیاننامەیەکی بۆ کەناڵی کوردستان ٢٤ بڵاوکردەوە و تێیدا ڕای گەیاند، «بەشێک لە پارتی ئێم ئێف، حکومەتی سوریا، و حزبوڵای لوبنان ھاوپەیمانی پارتین، ئەوان پشتگیری یەکتر دەکەن و پێکەوە کاردەکەن بۆ ئەوەی». ھەمان ئامانجەکان ئەم ھاوپەیمانییە ڕێگایەکی کراوەی ھەیە بە درێژایی ڕێگاکە لە سووریاوە، بە شەنگال، مووسڵ، کەرکووک، و بۆ ئێران کە لەژێر کۆنترۆڵی PMF دایە، پەکەکە بنکە سەربازییەکانی لە نزیک قەزای چەمچەماڵ لە پارێزگای سلێمانی ھەیە، لەوێشەوە ھاوکاری دەکەن لەگەڵ ئەو گرووپانەی کە موشەک بۆ سەر ھەولێر ھەڵدەدەن، ئێمەی حکوومەتی ھەرێم چەندین جار داوامان لە پەکەکە کردووە ئۆپەراسیۆنە چەکدارییەکانی لە ھەرێمی کوردستان ڕابگرێت”. ھەروەھا ڕای گەیاند کە شەڕەکانی پەکەکە ھیچ کاریگەرییەکی لەسەر تورکیا نییە و تەنھا ئەوەی دەکات سوپای تورکیا بە قووڵایی ھەڕێمی کوردستان ڕاکێشێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ='PKK allied and working with Iraqi PMF and Lebanese Hezbollah': Deputy Peshmerga Minister|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/28521-%27PKK-allied-and-working-with-Iraqi-PMF-and-Lebanese-Hezbollah%27:-Deputy-Peshmerga-Minister|وێبگە=Kurdistan 24}}</ref> جۆتیار عادل، وتەبێژی فەرمیی ھەرێمی کوردستان، ڕای گەیاند «داوا لە ھەموو گروپە سەربازییە بیانییەکان دەکەین، بە پەکەکەشەوە، ھەرێمی کوردستان نەکێشێتە ناو ھیچ جۆرە ململانێیەک یان گرژییەکەوە، پەکەکە ھۆکاری سەرەکین کە پاڵیان بە تورکیاوە ناوە بۆ چوونە ژوورەوە». خاکەکانمان لە ھەرێمی کوردستان، بۆیە پێمان وایە پێویستە پەکەکە بڕوات، ئێمە لایەنێک نین لەم ململانێیە لەمێژینەدا و ھیچ پلانێکمان نییە لە ھیچ لایەنێکدا بین”.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Insight: Turkey’s push into Iraq risks deeper conflict|ناونیشان=https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/insight-turkeys-push-into-iraq-risks-deeper-conflict/}}</ref> نوێنەری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لە ھێزە چەکدارەکانی عێراق، فەرماندەی گشتی عەبدولخالق تەڵات، ڕای دەگەیەنێت، «شەنگال سەقامگیر نابێت تا پەکەکە و میلیشیا چەکدارە قەدەغەکراوەکانی دیکە لەوێ بمێننەوە» و داواشی لە حکوومەتی عێراق کرد کە… کار لەگەڵ حکوومەتی ھەرێم بکەن بەمەبەستی لابردنی پارتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Sinjar will never be stable if PKK remains there: Official|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/28513-Sinjar-will-never-be-stable-if-PKK-remains-there:-Official|وێبگە=Kurdistan 24}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|شەڕ|سیاسەت|کۆمەڵگا|عێراق|تورکیا|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:ململانێکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:سەربزێوییەکانی کورد لە تورکیا]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و کوردەکان]] [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و کوردەکان (١٩٧٨-ئێستاکە)]] [[پۆل:ململانێکانی ١٩٨٣]] [[پۆل:ناکۆکیی تورکیا و پەکەکە]] [[پۆل:مێژووی سەربازی ھەرێمی کوردستان]] j5rs8xfvkfnl33g7hu568abh6zpwaa4 0 245232 1588121 1514784 2026-05-30T23:43:04Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588121 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} == مانسا موسا == مانسا موسا،نۆیەمین مانسا(فەرمانڕەوا)ی (ئیمپراتۆریەتی مالی)بوو کە دەکەوتە ڕۆژئاوای [[ئەفریقا]] کە لە سەردەمی ئەودا ئیمپراتۆرییەکە گەیشتە لوتکە،ساڵی لە دایک بوونی نازانرێت بەڵام بە مردنی لە تەختی دەسەڵات نامێنێت.ماوەی فرمانڕەوایی(١٣١٢ز-١٣٣٧ز). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Musa I of Mali {{!}} Biography, Wealth, Slaves, Pilgrimage, & Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Musa-I-of-Mali|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> مانسا بە دەوڵەمەندی و بەخشندەییەکەی ناسرابوو،لە ناو کۆمەڵگەدا نازناوی دەوڵەمەند ترین پیاوی مێژووی لێنراوە.بەڵام ڕادەی دەوڵەمەندییەکەی تا ئێستا بە دڵنیایی نەزانراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=The richest man who ever lived|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-africa-47379458|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=BBC News|زمان=en-GB}}</ref> [[پەڕگە:Kanga Moussa Atlas Catalan.jpg|وێنۆک]] مانسا سەرمایەیەکی لە ڕێی دەسەڵاتی ئیمپراتۆڕییەتەکەیەوە بە دەست هێنابوو،بە کۆنترۆڵ کردن و باج خستنە سەر بازرگانی خوێ لە هەرێمەکانی باکور هەروەها زێڕیش لەو ناوچانەی دەوڵەمەندن بە زێڕ لە باشور؛(بامبوک،وانگارا،گەلام،تانغازا و چەندانی تر)مالی یەدەگێکی ئێجگار گەورەی زێڕی هەبوو، هەروەها دەشگوترێت کە بازرگانی بە عاجی فیل کردووە و چەندان کاڵای تر وەکو:کۆیلە،بەهارات،ئاوریشم و سیرامیک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mansa Musa (Musa I of Mali)|ناونیشان=https://education.nationalgeographic.org/resource/mansa-musa-musa-i-mali|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=education.nationalgeographic.org|زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rodriguez|یەکەم=Junius P.|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/The_Historical_Encyclopedia_of_World_Sla.html?hl=ar&id=ATq5_6h2AT0C|سەردێڕ=The Historical Encyclopedia of World Slavery [2 Volumes]|ڕێکەوت=1997-12|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٤٣٦-٨٨٥-٧|زمان=en}}</ref> موسا چووەتە شاری مەککە لە ساڵی ١٣٢٤ بەو مەبەستەی حەج ئەنجام بدات بە دەست و پێوەندێکی زۆر و ئاڵتونیش هەروەها،لە ڕێگای خۆ لە قاهیرە لای داوە،کە دەگوترێت دیارییە گران بەهاکانی کاریگەری هەبووە لە سەر بە های زێڕ لە مسیردا و سەرنجی جیهانی عەرەبی و باکوری ئەفریقای زۆر بە دەستهێناوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Digital History|ناونیشان=https://www.digitalhistory.uh.edu/active_learning/explorations/1492/mansa_musa_visit.cfm|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.digitalhistory.uh.edu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208121022/https://www.digitalhistory.uh.edu/active_learning/explorations/1492/mansa_musa_visit.cfm|url-status=dead}}</ref> موسا سنورەکانی ئیمپراتۆرییەتەکەی گەورەکرد و فراوانی کرد ،بە تایبەتیش شارەکانی گاو و تیمبکتوی کە خستییەوە ناو سنوری دەسەڵاتەکەی خۆیەوە. == بوارە جیاجیاکان == مانسا موسا بۆ دیزاین و ئەندازیاری سودی لە ئەندەلوس وەرگرتووە هەروەها قاهیرەش. تیمبوکتو هەر زوو بووە ناوەندی بازرگانی(trade center )و کلتوری هەروەها ناوەندێکی فێربوونیش کە وەکو زانکۆ بوو بە ناوی (سانکۆرێ مەدراش)مەدرەسەی سانکۆری، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nizamoglu|یەکەم=Cem|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=The University of Sankore, Timbuktu|ناونیشان=https://muslimheritage.com/the-university-of-sankore-timbuktu/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Muslim Heritage}}</ref> [[پەڕگە:Sankore Madrasah in 1893.jpg|وێنۆک]] == مەرگ == وادەی مردنی مانسا موسا بەڵگەی دڵنیای لە سەر نییە،بەڵام نەهێمیا لیڤتزۆن ساڵی ١٣٣٧ی داناوە و لە لایەن زۆربەی مێژوونوسانەوە وەرگیراوە.،بەو بەڵگە مێژوویانەی لەبەردەستماندان مانسا موسا بە مردنی ئاسایی مردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How did mansa musa die?|ناونیشان=https://homework.study.com/explanation/how-did-mansa-musa-die.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای مردنی مانسا کوڕەکەی جێی دەگرێتەوە ( maghan I). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tesfu|یەکەم=Julianna|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Mansa Musa (1280-1337) •|ناونیشان=https://www.blackpast.org/global-african-history/musa-mansa-1280-1337/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en-US}}</ref> == سەرمایە == مانسا موسا بە سەرمایە زۆرەکەی ناسراوە، زۆرجار بە دەوڵەمەند ترین پیاوی جیهان ناوی دێنرێت،سەرمایەکەی بە ٤٠٠بلیۆن دۆلاری ئەمریکی مەزەندە دەکرێت،بەڵام تا ئێستا هیچ بەڵگەیەک نییە دڵنیامان بکاتەوە لێی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The 25 Richest People Who Ever Lived - Inflation Adjusted {{!}} Celebrity Net Worth|ناونیشان=https://www.celebritynetworth.com/articles/entertainment-articles/25-richest-people-lived-inflation-adjusted/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220402011600/https://www.celebritynetworth.com/articles/entertainment-articles/25-richest-people-lived-inflation-adjusted/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == ئەمانەش ببینە == [[ئەفریقا]] [[مالی]] [[ئیبن بەتووتە|ئیبن بەتوتە]] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} p4rqstik3vsoq55drdrgxy7e1pg8x1i 1588170 1588121 2026-05-31T09:02:06Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588170 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} == مانسا موسا == مانسا موسا،نۆیەمین مانسا(فەرمانڕەوا)ی (ئیمپراتۆریەتی مالی)بوو کە دەکەوتە ڕۆژئاوای [[ئەفریقا]] کە لە سەردەمی ئەودا ئیمپراتۆرییەکە گەیشتە لوتکە،ساڵی لە دایک بوونی نازانرێت بەڵام بە مردنی لە تەختی دەسەڵات نامێنێت.ماوەی فرمانڕەوایی(١٣١٢ز-١٣٣٧ز). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Musa I of Mali {{!}} Biography, Wealth, Slaves, Pilgrimage, & Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Musa-I-of-Mali|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> مانسا بە دەوڵەمەندی و بەخشندەییەکەی ناسرابوو،لە ناو کۆمەڵگەدا نازناوی دەوڵەمەند ترین پیاوی مێژووی لێنراوە.بەڵام ڕادەی دەوڵەمەندییەکەی تا ئێستا بە دڵنیایی نەزانراوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=The richest man who ever lived|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-africa-47379458|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=BBC News|زمان=en-GB}}</ref> [[پەڕگە:Kanga Moussa Atlas Catalan.jpg|وێنۆک]] مانسا سەرمایەیەکی لە ڕێی دەسەڵاتی ئیمپراتۆڕییەتەکەیەوە بە دەست هێنابوو،بە کۆنترۆڵ کردن و باج خستنە سەر بازرگانی خوێ لە هەرێمەکانی باکور هەروەها زێڕیش لەو ناوچانەی دەوڵەمەندن بە زێڕ لە باشور؛(بامبوک،وانگارا،گەلام،تانغازا و چەندانی تر)مالی یەدەگێکی ئێجگار گەورەی زێڕی هەبوو، هەروەها دەشگوترێت کە بازرگانی بە عاجی فیل کردووە و چەندان کاڵای تر وەکو:کۆیلە،بەهارات،ئاوریشم و سیرامیک. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mansa Musa (Musa I of Mali)|ناونیشان=https://education.nationalgeographic.org/resource/mansa-musa-musa-i-mali|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=education.nationalgeographic.org|زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rodriguez|یەکەم=Junius P.|ناونیشان=https://books.google.com/books/about/The_Historical_Encyclopedia_of_World_Sla.html?hl=ar&id=ATq5_6h2AT0C|سەردێڕ=The Historical Encyclopedia of World Slavery [2 Volumes]|ڕێکەوت=1997-12|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٤٣٦-٨٨٥-٧|زمان=en}}</ref> موسا چووەتە شاری مەککە لە ساڵی ١٣٢٤ بەو مەبەستەی حەج ئەنجام بدات بە دەست و پێوەندێکی زۆر و ئاڵتونیش هەروەها،لە ڕێگای خۆ لە قاهیرە لای داوە،کە دەگوترێت دیارییە گران بەهاکانی کاریگەری هەبووە لە سەر بە های زێڕ لە مسیردا و سەرنجی جیهانی عەرەبی و باکوری ئەفریقای زۆر بە دەستهێناوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Digital History|ناونیشان=https://www.digitalhistory.uh.edu/active_learning/explorations/1492/mansa_musa_visit.cfm|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.digitalhistory.uh.edu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208121022/https://www.digitalhistory.uh.edu/active_learning/explorations/1492/mansa_musa_visit.cfm|url-status=dead}}</ref> موسا سنورەکانی ئیمپراتۆرییەتەکەی گەورەکرد و فراوانی کرد ،بە تایبەتیش شارەکانی گاو و تیمبکتوی کە خستییەوە ناو سنوری دەسەڵاتەکەی خۆیەوە. == بوارە جیاجیاکان == مانسا موسا بۆ دیزاین و ئەندازیاری سودی لە ئەندەلوس وەرگرتووە هەروەها قاهیرەش. تیمبوکتو هەر زوو بووە ناوەندی بازرگانی(trade center )و کلتوری هەروەها ناوەندێکی فێربوونیش کە وەکو زانکۆ بوو بە ناوی (سانکۆرێ مەدراش)مەدرەسەی سانکۆری، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Nizamoglu|یەکەم=Cem|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=The University of Sankore, Timbuktu|ناونیشان=https://muslimheritage.com/the-university-of-sankore-timbuktu/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Muslim Heritage}}</ref> [[پەڕگە:Sankore Madrasah in 1893.jpg|وێنۆک]] == مەرگ == وادەی مردنی مانسا موسا بەڵگەی دڵنیای لە سەر نییە،بەڵام نەهێمیا لیڤتزۆن ساڵی ١٣٣٧ی داناوە و لە لایەن زۆربەی مێژوونوسانەوە وەرگیراوە.،بەو بەڵگە مێژوویانەی لەبەردەستماندان مانسا موسا بە مردنی ئاسایی مردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How did mansa musa die?|ناونیشان=https://homework.study.com/explanation/how-did-mansa-musa-die.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای مردنی مانسا کوڕەکەی جێی دەگرێتەوە ( maghan I). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Tesfu|یەکەم=Julianna|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Mansa Musa (1280-1337) •|ناونیشان=https://www.blackpast.org/global-african-history/musa-mansa-1280-1337/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en-US}}</ref> == سەرمایە == مانسا موسا بە سەرمایە زۆرەکەی ناسراوە، زۆرجار بە دەوڵەمەند ترین پیاوی جیهان ناوی دێنرێت،سەرمایەکەی بە ٤٠٠بلیۆن دۆلاری ئەمریکی مەزەندە دەکرێت،بەڵام تا ئێستا هیچ بەڵگەیەک نییە دڵنیامان بکاتەوە لێی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The 25 Richest People Who Ever Lived - Inflation Adjusted {{!}} Celebrity Net Worth|ناونیشان=https://www.celebritynetworth.com/articles/entertainment-articles/25-richest-people-lived-inflation-adjusted/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220402011600/https://www.celebritynetworth.com/articles/entertainment-articles/25-richest-people-lived-inflation-adjusted/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == ئەمانەش ببینە == [[ئەفریقا]] [[مالی]] [[ئیبن بەتووتە|ئیبن بەتوتە]] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پۆل:مردووانی دەیەی ١٣٣٠]] [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ١٣یەم]] kwdzn847wb5bh0uplxx3i7lheucbwe0 0 246682 1588109 1587882 2026-05-30T21:04:58Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588109 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Alison Brie 2008.jpg|وێنۆک|ئەلیسۆن بری ئەکتەری ئەمریکی (لەدایک بووی ١٩٨٢)]] '''ئەلیسۆن بری شێرمەرهۆرن''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] : Alison Brie Schermerhorn ) لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٨٢ لە دایکبووە، ئەکتەر ونووسەر و بەرهەمهێنەری [[ئەمریکییە ئەفریقییەکان|ئەمریکییە]]. بەناوبانگ بوو  بە ڕۆڵی ترودی کامپبێل لە زنجیرە درامای پیاوە شێتەکان (٢٠٠٧-٢٠١٥) بوو، کەخەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشەی بەدەستهێنا.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Turner Classic Movies|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Turner_Classic_Movies&oldid=1191458635|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> ئەو ناسنامەی بەدەستهێنا بەهۆی ڕۆڵی ئانی ئەدیسۆن لە سیتکۆمی کۆمەڵگە(٢٠٠٩-٢٠١٥) و دەنگی دایان نگوین لە زنجیرە ئەنیمەیشنی کۆمیدی BoJack Horseman (٢٠١٤-٢٠٢٠). بەهۆی ڕۆڵی ڕوت وایڵدەرلە زنجیرە درامای کۆمیدی GLOW (2017-2019)، پاڵێوراوانی بۆ دوو [[خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب]] و دوو خەڵاتی هەڵبژاردەی ڕەخنەگرانوەرگرت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=History|یەکەم=Brooklyn Eagle|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=MILESTONES: December 29 birthdays for Alison Brie, Diego Luna, Jude Law|ناونیشان=https://brooklyneagle.com/articles/2020/12/29/milestones-december-29-birthdays-for-alison-brie-diego-luna-jude-law/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Brooklyn Eagle|زمان=en-US}}</ref>.جگە لە کارە تەلەفزیۆنییەکەی، بری ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمەکانی وەک Scream 4 (2011)، The Five-Year Engagement (2012)، The Lego Movie (2014)، How to Be Single (2016)، The Post (2017)، کاتژمێرە بچووکەکان (٢٠١٧)، ژنەگەنجی بەڵێندەر (٢٠٢٠)، و خۆشترین وەرزی (٢٠٢٠). هەروەها نووسین و بەرهەمهێنان و ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمەکانی کچە ئەسپ(٢٠٢٠)، خولاندم دەوری (٢٠٢٢)، و کەسێک کە پێشتر دەمزانی (٢٠٢٣)ی گێڕاوە. == سەرەتای ژیان == ئەلیسۆن بری شێرمەرهۆرن لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٨٢ لە شاری هۆلیوود لە ویلایەتی [[کالیفۆرنیا]] لەدایک بووە. باوکی، چارڵز تێریشێرمەرهۆرن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Episode 386 - Alison Brie|ناونیشان=http://www.wtfpod.com/podcast/episodes/episode_386_-_alison_brie|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=WTF with Marc Maron Podcast|زمان=en-US}}</ref>مۆسیقاژەن و پەیامنێری ئازادی کات بەسەربردنە. دایکی جوان برینەر لە کۆمپانیای پارا لۆس نینۆس ("بۆ منداڵان") کاردەکات، کە دەزگایەکی قازانج نەویستە بۆ چاودێریکردنی منداڵان. خوشکێکی گەورەی هەیە بە ناوی لۆرن. دایکی بری جولەکە. باوکی بەکاسۆلیکی گەورە بووە، و ڕەچەڵەکی هۆڵەندی و ئینگلیزی و سکۆتلەندییە. لەکاتێکدا لەلایەن دایک و باوکی جیابووەوە پەروەردە دەکرا،ناوبەناو لەگەڵ باوکیدا بەشداری "کەنیسەیەکی تێکەڵاوی مەسیحی-هیندۆسی" دەکرد کە پێی دەگوترا هاوڕێیەتی خۆبەدیهێنان. بری لەساڵی ٢٠٠١ لە ئامادەیی ساوس پاسادینا دەرچووە، هاوینی نێوان ئامادەیی و کۆلێژ، وەک گاڵتەجاڕێک لە ئاهەنگەکانی لەدایکبوونیمنداڵاندا کاری کردووە.بری لە ساڵی ٢٠٠٥ لە پەیمانگای هونەری کالیفۆرنیا بەکالۆریۆسی لە شانۆ دەرچووە، خوێندنەکەی بریتی بووە لەساڵێک لە ئەکادیمیای شاهانەی سکۆتلەندی بۆ مۆسیقا و دراما لە شاری گلاسکۆ. == پیشە == بری لەسەر شانۆ لە سەنتەری کۆمەڵایەتی جولەکەکان لە باشووری کالیفۆرنیا دەستی بە نواندن کرد. یەکەم ڕۆڵی تەلەفزیۆنی لە ساڵی ٢٠٠٦بوو، وەک نینا، ئارایشتکارێکی تازەپێگەیشتوو، لە سیتکۆمی کەناڵی دیزنی هانا مۆنتانای. زیاتر ناساندنی وەک ترودی کامپبێل لە زنجیرەدرامای سەردەمی AMC Mad Men (2007-2015) وەرگرت، کە خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشەی بەدەستهێنا بۆ نمایشکردنینایاب لەلایەن تیپێکەوە لە زنجیرە درامایەکدا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Banin|یەکەم=Jana|ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=Alison Brie on her very Jewish mother|ناونیشان=https://www.jta.org/2013/05/09/culture/alison-brie-talks-jewish-mother-drama-on-wtf-with-marc-maron|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Jewish Telegraphic Agency|زمان=en-US}}</ref>دواتر ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە وێبی My Alibi بینی کە لە ساڵی ٢٠٠٨ تا ٢٠٠٩ پەخشکرا.لە ساڵی ٢٠٠٩ تا ٢٠١٥، بری ڕۆڵی ئانی ئەدیسۆنی لە کەناڵی NBC/Yahoo! بینەری کۆمەڵگەی سیتکۆم بن، کە بەهۆیەوە ستایشیزۆری بەدەستهێنا. پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی تەلەفزیۆنی هەڵبژاردەی ڕەخنەگران بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە زنجیرەیەکی کۆمیدیدا وخەڵاتی هەفتانەی کات بەسەربردن لە دوو پاڵێوراودا بەدەستهێنا. لە نیسانی ٢٠١٠، بری هاوبەشی پێشکەشکردنی ئەڵقەیەکی بەرنامەیهێرشکردنە سەر بەرنامەکە! (و دیسانەوە لە مانگی ئازاری ٢٠١١) و لە بەشێکدا لە وێب شۆربای دەرکەوت. لە ساڵی ٢٠١٠ لە فیلمیکۆمیدی مۆنتانای ئەمازۆن بەشداری کردووە. بری لە لیستی هۆت ١٠٠ی ساڵی ٢٠١٠ی گۆڤاری ماکسیم لە پلەی ٩٩دا بوو و لە لیستیساڵی ٢٠١١دا لە پلەی ٤٩دا دەرکەوت. لە ساڵی ٢٠١٣ لەلایەن خوێنەرانی FHM وەک ٥٧هەمین سێکسترین ژن لە جیهاندا هەڵبژێردرا، لەساڵی ٢٠١٤ لەلایەن خوێنەرانی AskMen وەک دووەم خوازراوترین ژن لە جیهاندا هەڵبژێردرا.بری لە چەندین ڕۆڵی گەورەی سینەماییدا ڕۆڵی بینیوە، لەوانە وەک ڕیبێکا واڵتەرز،<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Jewish Telegraphic Agency|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jewish_Telegraphic_Agency&oldid=1187600639|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> یاریدەدەری سیدنی پرێسکۆت، لە فیلمی ترسناکییسلاشەر Scream 4 (2011)، هەروەها سوزی بارنز لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسی The Five-Year Engagement (2012). لەفیلمی ئەنیمەیشنی کۆمیدی The Lego Movie (2014)دا دەنگی شازادە یونیکیتی داوە، هەروەها دەنگی کارەکتەری داوە لە ئەڵقەیەکیزنجیرە ئەنیمەیشنی American Dad!، کە لە وەرزی هەشتەمدا پەخشکرا.لە مانگی حوزەیرانی ٢٠١٤، بری پەیوەندی بە کاستی زنجیرەی نێتفلێکسەوە کرد بۆجاک هۆرسمان کە لە ٢٢ی ئاب بۆ یەکەمجار دەرکەوت،لەو کاتەوە دەنگی چەندین کارەکتەری جۆراوجۆری داوە، لەوانە کارەکتەری سەرەکی دایان نگوین و کارەکتەری دووبارەبووەوە ڤینسێنتئەدۆڵتمان. بری لە بەرنامەی Lip Sync Battle دەرکەوت و بەرامبەر ویل ئارنێت سەرکەوتنی بەدەستهێنا بە نمایشکردنی گۆرانی"Shoop" لەلایەن Salt-N-Pepa و "Bang Bang" لەلایەن Jessie J و Ariana Grande و Nicki Minaj.لە ساڵی ٢٠١٥ لەگەڵ جەیسۆن سودەیکیس ڕۆڵی سەرەکی بینی لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسی لێسلی هێدلاند بەناوی خەوتن لەگەڵ کەسانیتر، هەروەها ڕۆڵی دەزگیرانی کارەکتەری ویل فێرێلی لە فیلمی کۆمیدی گێت هارددا بینی. لە ساڵی ٢٠١٦ بری ڕۆڵی لوسی لە فیلمیکۆمیدی ڕۆمانسی چۆن سینگڵ بین ڕۆڵی مارتا دانستابڵی بینی لە فیلمی جولیان فیلۆس کە فیلمی دکتۆر تۆرن لە دەرهێنانی ئەنتۆنیترۆلۆپ بۆ تەلەفزیۆن وەرگێڕاوە.لە ساڵی ٢٠١٧دا بەشداری لە چەندین فیلمدا کردووە، لەوانە کۆمیدیای مێژوویی کاتژمێرە بچووکەکان، درامای کۆمیدی ژیاننامەییهونەرمەندی کارەسات و درامای مێژوویی The Post. لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠١٩، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Mad Men's Alison Brie on her new film 'Sleeping with Other People'|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/alison-brie-on-sleeping-with-other-people-mad-men-and-being-a-very-serious-actress-a6788606.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=The Independent|زمان=en}}</ref>بری ڕۆڵی ڕوت وایڵدەر ڕۆڵی سەرەکی بینی لە زنجیرەدرامای کۆمیدی نێتفلێکس GLOW، کە ئیلهامەکەی لە پەرەپێدانی زۆرانبازی پیشەگەرانەی مێینەی ساڵانی هەشتاکانی Gorgeous Ladies of Wrestling وەرگرتووە. بری ئاماژەی بەوەشکردووە، لەوەتەی لە فیلمی GLOW دەرکەوتووە و ستایشی ڕەخنەگرانی بۆ ئەوڕۆڵە وەرگرتووە، زیاتر سەرنجی لەسەر وەرگرتنی ڕۆڵی مانادار بووە. بەهۆی ڕۆڵەکەیەوە، چەندین پاڵێوراوی بەدەستهێنا بۆ خەڵاتیتەلەفزیۆنی هەڵبژاردەی ڕەخنەگران بۆ باشترین ئەکتەر لە زنجیرەیەکی کۆمیدی، خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ ڕۆڵی نایابیئەکتەری ژن لە زنجیرەیەکی کۆمیدی، و خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب بۆ باشترین ئەکتەر – تەلەفزیۆن زنجیرەی میوزیکاڵ یان کۆمیدی.لە ساڵی ٢٠١٨ بەشداری لە کلیپی "ڕەنگەکان"ی بێک کرد. لە ساڵی ٢٠١٩ ڕۆڵی دەنگی خۆی وەک شازادە یونیکیتی لە درێژەی فیلمیئەنیمەیشنی کۆمیدی The Lego Movie 2: The Second Part دووبارە کردەوە و دۆبلاژێکی ئینگلیزی بۆ فیلمی فانتازیا ڕۆمانسیئەنیمەیشنی ژاپۆنی Weathering with You دابین کرد.لە ساڵی ٢٠٢٠ بری ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی درامای تریلەری بەناوبانگی ژنەگەنجی بەڵێندەر بینی کە لە دەرهێنانی ئیمێراڵد فێنێل بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=All You Need To Know About Alison Brie - American Actress,Writer, and Producer|ناونیشان=https://apnews.com/press-release/prodigy-news/all-you-need-to-know-about-alison-brie-american-actress-writer-and-producer-ac2dca251c9bcc6627d685a0a641dd98|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=AP News|زمان=en}}</ref>هەروەها لەو ساڵەدا نووسیویەتی و بەرهەمی هێناوە و ڕۆڵی سارای گێڕاوە لەفیلمی درامای نێتفلێکس "کچی ئەسپ" کە لە دەرهێنانی جێف باینا بووە. پاشان بری لەگەڵ دان ستیڤنز ڕۆڵی سەرەکی بینی لە فیلمیترسناک The Rental کە لەلایەن هاوسەرەکەی دەیڤ فرانکۆوە دەرهێنرا. بری لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسیدا بەختەوەرترین وەرزی ڕۆڵیسلۆنی گێڕا کە لە دەرهێنانی کلیا دوڤاڵ بوو. لە ساڵی ٢٠٢١ وەک دەنگی میوانی ناوداران ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لە وەرزی پێنجەمی فیلمیئەنیمەیشنی ڕیک و مۆرتی.لە ساڵی ٢٠٢٢ ئەلیسۆن بری ڕۆڵی سەرەکی بینی و هاوبەشی نووسینی فیلمی کۆمیدی تاریکی Spin Me Round لەگەڵ هاوکار ودەرهێنەری بەردەوام جێف باینا. فیلمەکە لە سینەما هەڵبژێردراوەکان لەلایەن کۆمپانیای IFC Films و لە AMC+ بۆ پەخشکردن نمایشکرا. هەروەها لە ساڵی ٢٠٢٢دا ئەلیسۆن بری لە ئەڵقەیەکی زنجیرە تەلەفزیۆنییە ئەنتۆلۆژییەکانی ئەپڵ تیڤی+ ROAR بە ناوی "ئەو ژنەی کەکوشتنی خۆی چارەسەر کرد" ڕۆڵی گێڕا. زنجیرەکە لەسەر بنەمای کتێبی هاوناوی سێسیلیا ئاهێرن.هەروەها لە ساڵی ٢٠٢٢ ڕاگەیەندرا کە بری ڕۆڵی خۆی وەک ئانی لە فیلمێکی کۆمەڵایەتیدا دووبارە دەکاتەوە.لە ساڵی ٢٠٢٣ بری فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسی Somebody I Used to Know ی نووسی و ڕۆڵی سەرەکی گێڕا لەگەڵ هاوسەرەکەیدەیڤ فرانکۆ کە هاوکات هاوبەشی نووسین و دەرهێنانی فیلمەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=All You Need To Know About Alison Brie - American Actress,Writer, and Producer|ناونیشان=https://apnews.com/press-release/prodigy-news/all-you-need-to-know-about-alison-brie-american-actress-writer-and-producer-ac2dca251c9bcc6627d685a0a641dd98|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=AP News|زمان=en}}</ref> لە ١٠ی شوبات لە ئەمازۆن پرایم ڤیدیۆ بڵاوکرایەوە و بووە فیلمیژمارە یەک لەسەر پلاتفۆرمەکە چ لە ئەمریکا و چ لە سەرانسەری جیهان. هەروەها لە ساڵی ٢٠٢٣ ئەلیسۆن بری دەنگی کارەکتەری فیلمیAftershock ی لە زنجیرە ئەنیمەیشنی کەناڵی دیزنی Moon Girl و Devil Dinosaur داوە.لە شوباتی ٢٠٢٣دا ئاشکرا بوو کە ئەلیسۆن بری لە زنجیرە تەلەفزیۆنییە سنووردارەکانی پیکۆک کە وەرگێڕانی ڕۆمانی سێوەکان هەرگیزناکەوێتە خوارەوەی لیان مۆریارتی شانبەشانی جەیک لاسی و ئانێت بێنینگ و سام نیل ڕۆڵی گێڕاوە. == ژیانی تایبەت == بری لە ساڵی ٢٠١٢ دەستی بە پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ دەیڤ فرانکۆ کردووە، دوای ئەوەی لە ئاهەنگێکی ماردی گراس لە ساڵی٢٠١١ لە شاری نیو ئۆرلینز چاوی پێی کەوتووە. لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٥ باس لەوە کرا کە ئەو دووانە دەستگیراندار بوون. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Alison Brie: Funny Joke from a Beautiful Woman|ناونیشان=https://www.esquire.com/entertainment/a6294/alison-brie-photo-1009/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Esquire|زمان=en-US}}</ref>لە 13ی ئازاری2017 هاوسەرگیریان کرد، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ لاری کینگ لە ساڵی 2017 باسی لەوە کرد کە نایەوێت منداڵی هەبێت. لەچاوپێکەوتنێکیدا لە ساڵی ٢٠٢٣ لەگەڵ ماڵپەڕی Buzzfeed، بری ئاماژەی بە خۆی کردووە بە هاوڕەگەزخواز. == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Alison Brie}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|کالیفۆڕنیا|شانۆ}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز سکۆتلاندی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمریکییەکان لە کایە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە دەنگییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خانمەکتەرانی دووڕەگەزخواز]] [[پۆل:خانمەکتەرە جووە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کەسایەتییە ئێڵ جی بی تییە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خەڵکە ئێڵ جی بی تییەکانی کالیفۆڕنیا]] 0dtu8ybokipk7btnq03d9ea8uu36tad 4 249434 1588006 1586225 2026-05-30T13:50:00Z Alexis Jazz 32099 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 1588006 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} داتای خوارەوە cacheکراوە و دوایین جار لە 2026-05-28T07:05:04Z نوێ کراوەتەوە. لە cacheدا لانی زۆر {{PLURAL:5000|یەک ئەنجام|5000 ئەنجام}} لەبەردەستە. {| class="sortable wikitable" ! ئامراز !! data-sort-type="number" | ژمارەی بەکارھێنەران !! data-sort-type="number" | بەکارھێنەرە چالاکەکان |- |AncreTitres || 18 || 2 |- |AutoUserStatus || 45 || 9 |- |BandeauxPortails || 57 || 11 |- |BiDiEditing || 28 || 3 |- |Bijar || 4 || 3 |- |Cat-a-lot || 51 || 10 |- |CatMaker || 86 || 14 |- |ChangeMonth || 33 || 1 |- |CleanDeleteReasons || 2 || 1 |- |CollapsibleNav || 11 || 1 |- |CommentsInLocalTime || 25 || 3 |- |DeleteBot || 2 || 2 |- |DisambiguationLinks || 25 || 3 |- |DiscussionCloser || 24 || 4 |- |DotsSyntaxHighlighter || 39 || 7 |- |ExternalSearch || 32 || 6 |- |Extra-Editbuttons || 114 || 16 |- |FlecheHaut || 42 || 5 |- |GlobalWatchlist || 23 || 2 |- |GoogleTrans || 51 || 5 |- |GreenRedirects || 29 || 7 |- |HideExLinkIcon || 18 || 1 |- |HideFundraisingNotice || 19 || 2 |- |HideInterwikiSearchResults || 17 || 1 |- |HighlightMyName || 40 || 9 |- |HistoryCount || 34 || 7 |- |HotCat || 127 || 15 |- |InterwikiOrder || 34 || 3 |- |JustifyParagraphs || 33 || 5 |- |LinkTranslator || 31 || 5 |- |LinksInfo || 20 || 2 |- |MenuTabsToggle || 10 || 0 |- |MuttasilAmLa || 34 || 5 |- |Navigation popups || 30 || 4 |- |NewImageThumb || 14 || 1 |- |NewPP-report || 36 || 5 |- |NoAnimations || 28 || 7 |- |NoSmallFonts || 14 || 1 |- |Numeral converter || 30 || 3 |- |OldDiff || 24 || 2 |- |OrphanCheck || 32 || 6 |- |PageDescriptions || 12 || 0 |- |PrettyLog || 31 || 4 |- |PrintOptions || 32 || 3 |- |ProveIt || 34 || 7 |- |RedirectMaker || 75 || 13 |- |ReferenceTooltips || data-sort-value="Infinity" | بنچینەیی || data-sort-value="Infinity" | بنچینەیی |- |RenommageCategorie || 3 || 3 |- |ReqRev || 29 || 4 |- |ReqUpl || 34 || 8 |- |ShortNSSearch || 38 || 3 |- |Shortdesc-helper || 21 || 4 |- |StickyTableHeaders || 30 || 3 |- |SubPages || 57 || 6 |- |Talikat || 27 || 4 |- |ToolsIcon || 21 || 3 |- |TranslationAssistant || 34 || 3 |- |TranslationHelper || 63 || 3 |- |Twinkle || 30 || 9 |- |UTCLiveClock || 54 || 4 |- |UploadTemplates || 13 || 2 |- |VeSuperTool || 1 || 1 |- |WhatLinksHereActionLinks || 33 || 5 |- |WikidataInfo || 42 || 6 |- |WikidataTab || 40 || 6 |- |XTools-ArticleInfo || 50 || 9 |- |addsection-plus || 21 || 4 |- |asbox || 74 || 11 |- |autocomplete || 35 || 7 |- |autosign || data-sort-value="Infinity" | بنچینەیی || data-sort-value="Infinity" | بنچینەیی |- |censorship || 21 || 1 |- |close || 9 || 3 |- |dark-mode || 7 || 1 |- |dark-mode-toggle || 10 || 1 |- |disablesuggestions || 14 || 1 |- |dropdown-menus || 32 || 6 |- |editsection-left || 33 || 2 |- |edittop || 68 || 5 |- |exlinks || 29 || 2 |- |hdedit || 29 || 4 |- |hidebotedits || 35 || 5 |- |lastdiff || 24 || 3 |- |lastedited || 38 || 5 |- |markblocked || 35 || 6 |- |microblog || 21 || 3 |- |mobile-sidebar || 25 || 1 |- |modrollback || 5 || 3 |- |newsectionbottom || 12 || 0 |- |osm || 21 || 4 |- |purgetab || 40 || 5 |- |quickLinker || 42 || 10 |- |removeAccessKeys || 16 || 0 |- |responsiveContent || 7 || 0 |- |script-installer || 34 || 6 |- |searchFocus || 26 || 2 |- |signit || 19 || 1 |- |stru-contavisite || 28 || 4 |- |talkStyle || 13 || 0 |- |tasks || 36 || 4 |- |trending || 54 || 7 |- |userinfo || 47 || 9 |- |watchlist || 25 || 2 |- |widensearch || 7 || 0 |} * [[تایبەت:GadgetUsage]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: AncreTitres,18,2 AutoUserStatus,45,9 BandeauxPortails,57,11 BiDiEditing,28,3 Bijar,4,3 Cat-a-lot,51,10 CatMaker,86,14 ChangeMonth,33,1 CleanDeleteReasons,2,1 CollapsibleNav,11,1 CommentsInLocalTime,25,3 DeleteBot,2,2 DisambiguationLinks,25,3 DiscussionCloser,24,4 DotsSyntaxHighlighter,39,7 ExternalSearch,32,6 Extra-Editbuttons,114,16 FlecheHaut,42,5 GlobalWatchlist,23,2 GoogleTrans,51,5 GreenRedirects,29,7 HideExLinkIcon,18,1 HideFundraisingNotice,19,2 HideInterwikiSearchResults,17,1 HighlightMyName,40,9 HistoryCount,34,7 HotCat,127,15 InterwikiOrder,34,3 JustifyParagraphs,33,5 LinkTranslator,31,5 LinksInfo,20,2 MenuTabsToggle,10,0 MuttasilAmLa,34,5 Navigation popups,30,4 NewImageThumb,14,1 NewPP-report,36,5 NoAnimations,28,7 NoSmallFonts,14,1 Numeral converter,30,3 OldDiff,24,2 OrphanCheck,32,6 PageDescriptions,12,0 PrettyLog,31,4 PrintOptions,32,3 ProveIt,34,7 RedirectMaker,75,13 ReferenceTooltips,default,default RenommageCategorie,3,3 ReqRev,29,4 ReqUpl,34,8 ShortNSSearch,38,3 Shortdesc-helper,21,4 StickyTableHeaders,30,3 SubPages,57,6 Talikat,27,4 ToolsIcon,21,3 TranslationAssistant,34,3 TranslationHelper,63,3 Twinkle,30,9 UTCLiveClock,54,4 UploadTemplates,13,2 VeSuperTool,1,1 WhatLinksHereActionLinks,33,5 WikidataInfo,42,6 WikidataTab,40,6 XTools-ArticleInfo,50,9 addsection-plus,21,4 asbox,74,11 autocomplete,35,7 autosign,default,default censorship,21,1 close,9,3 dark-mode,7,1 dark-mode-toggle,10,1 disablesuggestions,14,1 dropdown-menus,32,6 editsection-left,33,2 edittop,68,5 exlinks,29,2 hdedit,29,4 hidebotedits,35,5 lastdiff,24,3 lastedited,38,5 markblocked,35,6 microblog,21,3 mobile-sidebar,25,1 modrollback,5,3 newsectionbottom,12,0 osm,21,4 purgetab,40,5 quickLinker,42,10 removeAccessKeys,16,0 responsiveContent,7,0 script-installer,34,6 searchFocus,26,2 signit,19,1 stru-contavisite,28,4 talkStyle,13,0 tasks,36,4 trending,54,7 userinfo,47,9 watchlist,25,2 widensearch,7,0 --> qz5wq5urz5lioibbuiw8dmonsw9nqwl 0 249746 1588032 1404352 2026-05-30T14:29:55Z Hivja 64112 /* میرنشینەکان */ 1588032 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type | name = میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان{{ھن}}{{native name|ar|إمارات دولة الإمارات العربية المتحدة|italics=off}} | alt_name = | map = {{UAE Emirates map}} | category = [[ویلایەتی فیدڕاڵ]] | territory = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | start_date = | current_number = ٧ میرنشین | number_date = | population_range = ٧٢،٠٠٠ ([[میرنشینی ئومولقەوین|ئومولقەوین]]) – ٤،١٧٧،٠٥٩ [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]]) | area_range = ٢٦٠ کم^٢ (١٠٠ [[میل]]ی چوارگۆشە) ([[میرنشینی عەجمان|عەجمان]]) – ٦٧،٠٠٠ کم^٢ (٢٦،٠٠٠ [[میل]]ی چوارگۆشە) ([[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]]) | government = حکوومەتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | subdivision = ناوچەکان، شارەوانییەکان، شارستانەکان }}   [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] لە حەوت [[میرنشین]] ({{بە عەرەبی|إمارة}}) پێکدێت، کە لە ڕووی مێژوویییەوە وەکوو [[میرنشینی کەناری ئاشتی|کەناری ئاشتی]] ناسراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Arab Emirates {{!}} History, Culture, Population, Map, & Capital|ناونیشان=https://www.britannica.com/place/United-Arab-Emirates|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> ھیچ بەربەستێکی ناوخۆییی بوونی نییە کە ڕێگری لە ھاتوچۆی نێوان میرنشینەکاندا بکات. == میرنشینەکان == {| class="wikitable sortable" |+پێڕستی حەوت میرنشینی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان ! class="unsortable" | ئاڵا<ref>[https://www.flagmakers.co.uk/wp-content/uploads/Flag-of-United-Arab-Emirates-A-Brief-History-Download.pdf Flag of United Arab Emirates – A Brief History]</ref> ! میرنشین ! class="unsortable" | ناوی عەرەبی ! ڕێکەوتی تێکەڵبوون لەگەڵ میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان ! class="unsortable" | [[پایتەخت]] ! ژمارەی دانیشتووان<ref name="tedad">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٥|سەردێڕ=Census 2005|ناونیشان=http://www.tedad.ae/english/kids/emirates.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091106052413/http://tedad.ae/english/kids/emirates.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Ministry of Economy and Planning, Government of the United Arab Emirates}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Population|ناونیشان=http://www.dubai-online.com/essential/population/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=Dubai Online}}</ref> ! لەسەد لە کۆی دانیشتووان ! ڕووبەر (کم^٢)<ref name="tedad" /> ! ڕووبەر ([[میل]]ی چوارگۆشە) ! لەسەد لە کۆی ڕووبەر ! چڕی (خەڵک / کم^٢) |- |[[پەڕگە:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | align="right" | {{Lang|ar|أبو ظبي}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[ئەبووزەبی]] | align="right" | ٢،٧٨٤،٤٩٠ | align="right" | ٢٧٪ | align="right" | ٦٧،٣٤٠ | align="right" | ٢٦،٠٠٠ | align="right" | ٨٦٫٧٪ | align="right" | ٢٤٫٩ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Ajman.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی عەجمان|عەجمان]] | align="right" | {{Lang|ar|عجمان}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[عەجمان]] | align="right" | ٥٠٤،٨٤٦ | align="right" | ٤٪ | align="right" | ٢٥٩ | align="right" | ١٠٠ | align="right" | ٠٫٣٪ | align="right" | ٩٩٦٫١ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Dubai.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]] | align="right" | {{Lang|ar|دبي}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[دوبەی]] | align="right" | ٤،١٧٧،٠٥٩ | align="right" | ٤١٪ | align="right" | ٣،٨٨٥ | align="right" | ١،٥٠٠ | align="right" | ٥٫٠٪ | align="right" | ٦٤٤٫٢ |- |[[پەڕگە:Fujairah_Flag.gif|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی فوجەیرە|فوجەیرە]] | align="right" | {{Lang|ar|الفجيرة}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[فوجەیرە]] | align="right" | ٢٥٦،٢٥٦ | align="right" | ١٪ | align="right" | ١،١٦٥ | align="right" | ٤٥٠ | align="right" | ١٫٥٪ | align="right" | ١٠٩٫٠ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Ras_al-Khaimah.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی ڕەئسولخەیمە|ڕەئسولخەیمە]] | align="right" | {{Lang|ar|رأس الخيمة}} | ١٠ی شوباتی ١٩٧٢ | [[ڕەئسولخەیمە]] | align="right" | ٤١٦،٦٠٠ | align="right" | ٣٪ | align="right" | ١،٦٨٤ | align="right" | ٦٥٠ | align="right" | ٢٫٢٪ | align="right" | ١٢١٫٧ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Sharjah.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی شارجە|شارجە]] | align="right" | {{Lang|ar|الشارقة}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[شارجە]] | align="right" | ٢،٣٧٤،١٣٢ | align="right" | ٢٣٪ | align="right" | ٢٥٩٠ | align="right" | ١،٠٠٠ | align="right" | ٣٫٣٪ | align="right" | ٢٦١٫٨ |- |[[پەڕگە:Flag_of_Umm_al-Qaiwain.svg|سنوور|40x40پیکسڵ]] | [[میرنشینی ئومولقیوەین|ئومولقیوەین]] | align="right" | {{Lang|ar|أم القيوين}} | ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧١ | [[ئومولقیوەین]] | align="right" | ٧٢،٠٠٠ | align="right" | <١٪ | align="right" | ٧٧٧ | align="right" | ٣٠٠ | align="right" | ١٫٠٪ | align="right" | ٨٧٫٥ |- style="background: #f2f2f2;" |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Emirates of the United Arab Emirates}} [[پۆل:دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئاستی یەکەمی وڵاتان]] [[پۆل:دابەشکاری وڵاتەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:پێرستەکانی دابەشکارییەکانی وڵاتان]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] rxy6tzrfko0pnpg4oh09davq63sra64 3 266313 1587989 1587944 2026-05-30T12:27:22Z Aram 25981 /* سڵاو */ وەڵامدانەوە 1587989 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٤، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو هیڤجای بەڕێز، توانیت به دوو مانگ بگەی به ۱۰۰۰ دەستکاری له ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی، لەبەر وەش ئەو نیشانەت پێشکێش دەکەم و دەست خۆشیت لێ دەکەم که له ویکی کوردی بەردەوامی و بەشداری دەکەی، هیوادارم هەروا بەردەوام بی. بژی [[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|سینا خزری ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sina Khezrii|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) |} :زۆر سپاس بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] دڵخۆش بووم بەو نیشانە جوانەتان، ھیوادارم ئێوەش ھەر بمێنن بۆ پڕۆژەکەمان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٠٥، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاوو ڕێز تکایە پيگەی فەرمی بزووتنەوەی ئایندە با نە سڕێتەوە ڕێکی بخەن [[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|لێدوان]]) ١٤:١٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::سڵاو @[[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] سەرەتا لە بەشێکی ھەڵە باسەکەتان کردەوە (دەبێ لە خوارەوە لە بەشێکی سەربەخۆدا باسی بکەیت). دواتر بەڕێوەبەرێک سەیری پەڕەکە دەکات و ئەگەر لەگەڵ یاساکان یەک نەگرێت ئەوە دەیسڕێتەوە و ئەگەریش کێشەی نەبێ ئەوە تاگی سڕینەوە لادەدات و پەڕەکە دەمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٠٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == پێڕستی گەورەترین شارەکانی ئێران == دەم باش Hivja، ئەرێ [[fa:فهرست کلان‌شهرهای ایران]] ([[پێڕستی گەورەشارەکانی ئێران]]) و [[fa:فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت]] (کە لای خۆمان نییە) یەک شت نین؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٦:١٣، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سڵاوت لێ بێت. جیاوازییان ھەیە؛ یەکەمیان سەبارەت بە [[:en:Megacity|گەورەشارەکانی]] ئێرانە و دووەمیشیان سەبارەت بە تەواوی شارەکانی ئێرانە (گەورەشار، شاری ئاسایی و شارۆچکە) کە بەپێی ژمارە دانیشتووانەوە ڕیزبەندی کراون. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏١٨:٠٨، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەھا، زۆر سپاس بۆ وەڵامەکەت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٤٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == شێوازی ھەواڵەکان == سڵاو Hivja، ھیوادارم باش بیت. تەماشایەکی [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا|داڕێژەی لە ھەواڵەکاندا]] بکە، سێ ھەواڵی کۆتا سەرەتاکانیان بە دەستەواژەی ئاگاداریی «بەھۆی..» دەستپێدەکات، پێموایە جوان نییە ھەموویان لەسەریەک بە یەک شێواز دابنرێ. ھیچ جێگرەوەیەکیشم نەدۆزییەوە تا لەجیاتی 'بەھۆی' دایبنێم. تۆ دەڵێی چی؟ [[User:Zamand Karim|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٧، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]] سڵاوت لێ بێت. ڕاست دەکەی، دەستێکم لە ھەواڵەکاندا وەردا ئێستا بزانە چۆنە. سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٢٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) ::باشتر دیارە. دەستتخۆش بێ. [[User:Zamand Karim|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی دەستکاریکەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | چونکە شایەنیت {{زۆر سوپاس}} بۆو دەستکاریانەی کردوتن و دەیانکەیت. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ‏٢٢:٥١، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) |} :@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] سڵاوت لێ بێت، گەلێک سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٠:١٦، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == Translation request == Hello, Hivja. Can you translate and upload the article about the prominent economist [[:en:Dani Rodrik]] in Sorani Kurdish Wikipedia? Kindest regards, [[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Moroike|لێدوان]]) ٠٩:٠٥، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] سڵاو، {{کرا}} ('''[[دانی ڕۆدریک]]'''). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٨، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::Thank you very much for the new article. [[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Moroike|لێدوان]]) ٢٢:٢٩، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == داواکاری == سڵاو بەڕێز ھیڤجا! داڕێژەیەک ھەیە کە لە ٤٣ ویکیپیدیای تردا ھەیە، لێرەش زۆر پێویستمانە ([[:en:Template:Infobox_storage_medium|داڕێژە: زانیاریدانی میدیاکانی داکردن]])، ئەگەر بتوانرێت لێرەش دروستبکرێتەوە زۆر چاک دەبێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٣:٢٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] سازم کرد، بڕوانە [[داڕێژە:زانیاریدانی میدیاکانی داکردن|داڕێژەکە]]. من لەژێر ئەو بەستەرەی داتنا ناوی داڕێژەکەم نووسی، بەڵام خۆت لەسەر دروستیی ناوەکە بڕیار بدە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٤٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::'''زۆر سوپاس!''' بۆ ناوەکەش بەڕای من درووستە، لە ھەندێک ویکی تەنیا نووسیویانە (میدیا)، بەڵام لە ویکیپیدیای ئینگلیزی (storage)ی لەگەڵدایە، کە بە مانای (داکردن، تێکردن، خەزن کردن، پاراستن) دێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥١، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] لە خزمەتدام، ئەگەر وایە ناوەکە کێشەی نییە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٥، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::: وەڵا ناوەکە زۆر سەیرە! ''storage medium'' دەبێتە «کەرەستەی عەمبارکردن». ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٦:٥٧، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تکایە ئەگەر ناوەکەت پێ ھەڵەیە، گومان مەکە لە گواستنەوەیدا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٨، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::: {{وب|Ari Qasm}} ھاوڕایت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٠٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::medium ئەگەر ھەڵە نەبم بە مانای (ناوەند) دێت، لەبەرئەوەی لە ویکیپیدیا عەرەبیش نووسراوە (وسيط)، بێجگەلەوانەش دەتوانین بڵێین (یەکە)، بۆ (Storage)ەکەش، عەمبار جیاوازی نییە لەگەڵ داکردن، یان ئەوانەی لەسەرەوە ئاماژەم پێکردن. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٧:٢٩، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::: {{وب|Ari Qasm}} دەزانم medium لە کتێبەکانی پەروەردەش بە «ناوەند» مانایان کردووەتەوە، بەڵام فرەمانایە و ھەموو جارێک یەک مانای نییە. لێرەدا بە مانای شتێکی فیزیکی یان ئامڕازێک دێت کە بۆ کردەوەی store بە کاردێت، ناوی ھاتووە. ئەمە لە ئێوەوە بزانم «داکردن» بۆ storage بە کار دێت. ئەوەندەی من بزانم storage ھەر بە عەمبار و عەمبارکردن مانا کراوەتەوە. «داکردن» زیاتر بۆ بارانبارین و داندانە بە پەلەوەر. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٥٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::عەمبارکردنیش تەواوە، بەڵام بڕوانە [https://bgprogram.org/Default.aspx?page=programs_detail2&c=163&l=3 وەزارەتی پەروەردە] لە کتێبی کۆمپیوتەر (لاپەڕە ١٥) لەبەرامبەر وشەی storage (داکردن)ـی بەکارھێناوە، ھەربۆیە کتێبی کۆمپیوتەرم کردە نموونە، چونکە داڕێژەکە خۆی لەسەر ئەو فۆرماتانەیە کە دەتوانرێ داتای لەسەر تۆماربکرێت. :::::::::لە [https://ferheng.info/alfba/22515/ فەرهەنگ] لە وشەی عەمبارکردن، ئاماژەی بە داکردن کردووە، نووسراوە داکردنی دانەوێڵە، واتا (هەڵگرتنی دانەوێڵە)، کەواتە دەتوانین بڵێین (داکردنی داتا). :::::::::بێجگە لەو دووە دەتوانین (پاشەکەوت کردن، تێخستن، ھەڵگرتن، تۆماکردن، تێکردن) بەکاربێنین. :::::::::وە ئەگەر لە ترانزلەیت بنووسیت (داکردن) ئەوا (installation) و لە عەرەبی (تثبيت)ت دەداتێ. :::::::::ئینجا دەیکەن بە ھەر چی ناوێک، من ڕازیم. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢١:٠٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] من کتێبەکانی ئامادەیی و بەتایبەت فیزیا و کیمیای پۆلی دوازدەم بۆ medium بە نموونە ھێنایەوە. بۆ storage، کاتێک پەکمان بۆ سەرچاوەی وشەیەک کەوت، ئەو کاتە ئاسایییە بچیتە سەر ئەو کتێبەی پۆلی حەوت، بەڵام کاتێک وشەیەک ھەیە خوێنەر لێی تێ بگات، ناکرێت بچین وشەیەکی نامۆ بێنین و سەر لە خوێنەر تێک بدەین. پێم وایە فەرھەنگی ئەناھیتا لە ئاماژەدان بە داکردن لە وشەی عەمبارکردن ھەڵەی کردبێت. داکردن بۆ storage نابێت. «داکردنی دانەوێڵە» کەی مانای «ھەڵگرتنی دانەوێڵە» دەدات؟! یانی تۆ دانەوێڵە لە سایلۆ ھەڵگریت، مانای وایە دات کردووە؟! تێخستن بۆ input و insert و، پاشەکەوتکردنیش بۆ save دانراوە کە کارە نەک بۆ storage کە ناوە. دامەزراندن بۆ installation دانراوە. لەو ترانزلەیتەش کە باست کرد، تێناگەم. لە کوێ بینووسین؟ من زمانەوان نیم، بەڵام بەپێی شارەزاییم ھەوڵی خۆم دا ڕوونکردنەوەیەک بۆ باسەکە بدەم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٣٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::خۆی وشەی (storage) واتا (کۆگا) وتاری ([[عەمباری دراوەکان|کۆگای دراوە]]) ھەبوو، ئێستا کراوە بە (عەمباری دراوە). :::::::::::ئەم وتارەش ([[کۆگەی دراوەی کۆمپیوتەر]])، بەڵام ئەمە نەکراوە بە (عەمبار) [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٢:٤٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} لە هەنبانە دەڵێ گەنمەکەم داکرد واتە هەڵمگرت زیاتر بۆ هەڵگرتنی ناو چاڵ و داکردنی کادێن بەکارهاتووە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ٠١:٤٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] کۆگا/کۆگە بۆ بەرامبەری storage ھەیە و ناڵێم وا نییە، بەڵام جیاوازییەکەیان لەوەدایە کۆگا/کۆگە شوێنێکە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت لەکاتێکدا storage شتێکە، ئامڕازێکە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت. @[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] پێشگری دا- بۆ شتێکە کە لە سەرەوە بۆ خوارەوە بێت، بەڵام پێشگری ھەڵ- بۆ شتێکە لە خوارەوە بۆ سەرەوە بێت و پێچەوانەی یەکن. تۆ کە گەنمەکەت لە ناوی لۆرییەک ھێنایە خوارەوە، دەکرێ بڵێین دا کراوە، بەڵام کە لەو شوێنە مایەوە تا دواتر بە کار بێتەوە، ئەو کاتە دەڵێین ھەڵگیراوە. ھەڵگرتن و عەمبارکردن دەکرێ یەک بگرنەوە، بەڵام قەت لەگەڵ داکردن یەک شت نین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٢:٢٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::::تەواوە، خۆت وا دەیڵێیت storage ئەو شوێنەیە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت، بۆ نموونە (سی دی، فلاش، دی ڤی دی، یان ھەر جۆرە ئامرازێکی تر) ھەموویان شتیان تێدا ھەڵدەگیرێت. ::::::::::::::وە مادام داکردن ئەو مانایە نادات ئەوا ناوەکە بگۆڕن. لێرەدا (عەمبارکردن و ھەڵگرتن) مایەوە، من دەڵێم ھەر بکرێت بە (عەمبارکردن)، ھەر عەمبارکردنەکە مانای تەواوی خۆی دەدات. بەڵام پێم باشە ھەر ھەموو وتارەکانی ویکیپیدیا بکرێن بە عەمبارکردن، نەک یەکیان داکردن بێت یەکیان کۆگە و یەکیان ھەڵگرتن. ::::::::::::::واتا (کۆگە) دەبێت بە (عەمبارگە)، وایە؟ [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٣:٣٤، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] نا، من وتم کۆگا/کۆگە شوێنە، بەڵام storage ئامڕازە. من نامەوێ قسەی خۆم بسەپێنم، بەس بەخوا لە عەمبارکردن باشتر نایەتە خەیاڵم. ناوی وتارم نەبینیوە داکردنی تێدا بێت. بۆ پرسیارەکەشت، دڵنیا نیم، بەڵام نزیکن لە یەکەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٤٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::::::تەواو با عەمبار بێت، ھەرخۆی منیش ھیچ ووشەی ترم نی یە بۆ ئەوەی لە جێی داکردن دابنرێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٤:٤٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == دوژمن و دووژمن == سڵاو کاکە گیان. بینیم زەحمەتت کێشاوە و دەستکاریتان لە ناوی [[بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دوژمن|ئێرەدا]] کردوە. ئایا دووژمن ڕاستترە یان دوژمن؟ وتارمان بە ھەردوو وشەکە ھەیە. سپاس. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٢:٤٣، ٣ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] بوورە بۆ درەنگ وەڵامدانەوە، دوژمن ڕاستترە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] و @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] دژمن (یان دوژمن) ڕاستە، بەڵام دووژمن ھەڵەیە. ئەمە لە پاڵەویدا «دوشمەن» بووە. دژ لە ئەم وشەیەدا ھەر ئەو دژ -ەیە کە لە دژایەتی، دژوار و دژنێو یان دژوێن (کە بە جنێو یان جوێن باوە)دا ھەیە. لە [https://en.m.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Iranian/du%C5%A1m%C3%A1n%C4%81h ئێرە] بنۆڕن. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٨:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == خەریکە مافی uploader بەسەر دەچێت == سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «uploader» (بارکەرەکان) لە 15:27، 5ی ئابی 2025 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. <small>{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}</small> [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == تێبینییەک! == سڵاو ھیڤجا، سەبارەت بە پڕۆژەی خانمەکتەرە ئەمریکییەکان ویستم ئاگادارت بکەمەوە. لە ناوەکانی خانمەکتەرەکاندا تا ئەم چرکەیە 1500 ناویان بە ژیریی دەستکرد گۆڕیومن، هەروەها بەردەوام دەبم تا هەموو ناوەکان دەگۆڕم. ژیریی دەستکردەکە لە ئێمە باشتر و خێراترە بۆ ڕاستکردنەوە یان بابڵێین باشترکردنی ناوەکان. ویستم ئاگاداربیت کار لەسەر ناوەکان مەکە. دوای تەواوبوونم، ئەوکات گەر ویستت کار لەسەر ناوی شارەکان بکە یان ئەوەشیان من دەیکەم تەنیا تۆ لەکۆتاییدا وەک پێداچوونەوە چاوێکی پیابخشێنەوە نەکا هەڵە لە پیتا کرابێت. لەکۆتایی هەموو کارەکاندا، هاوڕێیان لێرەش ئاگاداردەکەینەوە بۆ چاوپێخشان. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٠٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر باشە سپاست دەکەم. بێگومان ئامادەم بۆ پێداچوونەوەی دوایی، کاتێک کارەکانت تەواو بوون تکایە ئاگادارم بکەوە تاوەکوو پێداچوونەوەیان بۆ بکەم. دیسان سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] گیان چەند پرسیارێکم سەبارەت بە بەکارھێنانی ژیریی دەستکرد بۆ ویکیپیدیا لە بەڕێزت ھەیە. دیسکۆردت ھەیە لەوێ لێت بپرسم؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٣١، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :::گەر لە گرووپەکەی دیسکۆردیت، بەڵێ هەمە بەناو: Tessla. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:٢٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] جێبەجێیە، Add Friendـم بۆ ناردی، سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:١١، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == [[Kurdistan futuer movment.jpg]] == سڵاو، کە کرتە لەسەر بەستەری وێنەکە دەکەم لە کامنز نایبینم ئەتوانیت تۆ بەستەرەکەی دابنێی تا بزانم بەردەستە یان نا؟ گەرنا پێویستە [[:پەڕگە:Kurdistan futuer movment.jpg|تاگەکە]] لابدەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:٥٩، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] «[[commons:File:Kurdistan_futuer_movment.jpg|فەرموو]]». [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٥:١٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == خەریکە مافی patroller بەسەر دەچێت == سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «patroller» (پاسدەران) لە 18:12، 4ی شوباتی 2026 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. <small>{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}</small> [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) == خەریکە مافی reviewer بەسەر دەچێت == سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «reviewer» (بەسەرداچوونەوەکەران) لە 18:12، 4ی شوباتی 2026 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. <small>{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}</small> [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]<nowiki/>تکایە ئەو مافانەی کە کاتیان بەسەر چوون بۆم (پاسدەر و بەسەرداچوونەوەکەر)ـم پێ بدەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: بەشێوەی هەمیشەیی '''پێت درا''' '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٢٢، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] گەلێک سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٥١، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == نوێ! == '''بەخێربێیتەوە!''' '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٤:٤٨، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاو تێسلا گیان، زۆر سپاس، هەروەها دەستت خۆش بێ ئەو ماوەیە لە ویکیپیدیا چالاک بوویت و نەهێشت ویکییەکە بکوژێتەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥١، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: هەرچەندە کاک ئارامیش نیمچە خانەنشین بووە و نەمانتوانی دوایین کۆمەڵەوتارەکان تەواو بکەین، بەڵام کێشە نییە، و هەوڵ دەدەین خۆمان بەپێی کات و توانا ویکیی بگەینینە ١٠٠ هەزار وتار. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:١٦، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ڕاستە بەداخەوە، بەڵام ئارامبۆت ماوە و خۆشت تێسلابۆتت لایە، دەکرێ لە داھاتووشدا خۆمان کاری لەسەر بکەین و بۆ ئەنجامدانی سەربەخۆ ببین. سپاس بۆ هەموو هەوڵەکانی کاک ئارام و ھەر بژیش بۆ بەڕێزت و بەھیوای بەردەوامی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٥٠، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: کاک ئارام گەر بەهەڵە بیرم نەبێت وتی؛ گەر خۆتان شتەکانتان ڕێکخست کێشەم نییە بۆ بڵاوکردنەوەی وتارەکان. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٢٢، ٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::زۆر شتێکی باشە، سپاس بۆ بەڕێزی، لە ئێستاوە من ئامادەم بۆ هەر یارمەتییەکی، ئەگەر هەر کات توانیت با دەست بە پرۆژەکان بکەینەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٥٦، ٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٥٧، ٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: من لە ئێستاوە ئامادەم، یارمەتی ژیریی دەستکردیشمان هەیە بۆ ڕەگەکان، بەس ڕاست بڵێم من وەک تۆ لەم پڕۆژەی کۆمەڵەوتارە نازانم، هەربۆیە تۆ بڵێ ئەوە بکە و منیش دەیکەم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٥:٢١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] جێبەجێیە، با بچینە کۆمەڵە وتارەکان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == سوپاس بۆ دەستکارییەکانی وتاری "ئامۆن گۆت" == <blockquote>زۆر سوپاس بۆ ئەو یارمەتی و دەستکارییانەی کە لە وتاری "ئامۆن گۆت"دا ئەنجامت دا. کارەکەم بەهۆی ڕێکخستنەکانی تۆوە زۆر پیشەیی و ڕێکخراوتر بووە. وەک بەکارهێنەرێکی تازە لە ویکیپیدیا، ئەم هاوکارییەت بۆ من زۆر بەنرخە و هانم دەدات کە بەردەوام بم. دەستخۆشی لە ماندووبوونت دەکەم.</blockquote>[[بەکارھێنەر:SanoKurdishS|SanoKurdishS]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SanoKurdishS|لێدوان]]) ١٠:١٦، ٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:SanoKurdishS|SanoKurdishS]] سڵاو، سپاسی ناوێ، ئەوە ئێوە بوون کە ئەو وتارە بەنرخەتان لێرە بڵاو کردەوە؛ سپاس بۆ ئێوەش. زۆر خۆشحاڵم کە بووەتە ھۆی ھاندانی ئێوە بۆ زیاتر بەردەوامبوونتان؛ بێگومان ھەتا بتوانم یارمەتیتان دەکەم بۆ بەشدارییەکانتان تا ئەو کاتەی شارەزا ببن :) [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٢٠، ٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::رێزت هەیە سپاس (: [[بەکارھێنەر:SanoKurdishS|SanoKurdishS]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SanoKurdishS|لێدوان]]) ١٠:٣٧، ٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئایپییەکەت == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: لەسەر بەربەستی ئایپییەکەت قسەم لەگەڵ کردن بەشێوەیەکی کاتی مافی ipblock-exempt پێ بەخشیوی لە مێتا تا بەربەستی ئایپییەکەت لاچێ. ئێستا بزانە ئەتوانی بچیتە مێتا پەڕەکە ئەکرێتەوە؟ ئەگەر چارەسەر بوو، زوو ھەژمارێکی نوێ دروست بکە چونکە مافەکە کاتییە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٣٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر زۆر سپاس دەستت خۆش بێت، بەڵام بەداخەوە ئێستاش هەر بەربەستم و ناتوانم دەستکاریی بکەم. ناتوانم ھەژماری نوێش دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٢٥، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::شایەنی نییە. یانی پەڕەی مێتاش لات ناکرێتەوە؟ دوێنێ وتت کە پەڕەیەک ئەھێنێ نووسراوە ئایپییەکەت بلۆک کراوە، بزانە ناوی ئەو کەسە (ستیواردەکە کە ئایپییەکەتی بلۆک کردووە) چییە لێرە بۆم بنێرەوە تا قسەی لەگەڵ بکەم بەربەستەکە لابات. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٤٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] وەڵا ھەر ئەوەی دوێنێ دێنێتەوە، سەیری دەستکاریی پێش ئەوەم بکە، ئەو بەڕێوەبەرەی داخوازییەکەی ڕەت کردییەوە ئەوە لێرە هۆکارەکەم بۆ نووسی، بڵێی بیبینێت؟ ئەگەر دەتوانی [[لێدوانی بەکارھێنەر:Xaosflux#IP|ئەو داخوازییەی]] پێ نیشان بدە، بەشکم بە شێوەیەکی سەرانسەری مافەکەم بدەنێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٥١، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ئێ باشە بەربەستەکەتی لە مێتا لابردووە. بەڵێ داواکەت ئەبینێ و بۆیە ڕەتی کردەوە ئەڵێ لەبەر ئەوەی کە تەنیا لە ویکیپیدیای کوردی بەشداری ئەکا و بەشداری سەرانسەریت نییە مافەکەی پێت نەبەخشی. باشترین کار ئەوەیە کە ئەو ستیواردەی کە بەربەستی کردووی لەگەڵ ئەو قسە بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٦:٠٠، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] وەڵا وەڵامی دایەوە، بەڵام تێناگەم لە مەبەستی، چۆن ئەو بابەتە پەیوەندیی بە بەڕێوەبەرانی ئێرەوە ھەیە؟ دواتریش ھۆکاری بەشدارینەکردنی من لە ویکییەکانی تر ئەوەیە کە ناتوانم بەشداری بکەم! ئەگەرنا بێگومان دەمکرد. ئەوە تێسلاشم تاگ کرد بزانین چ دەبێ. کورە بوو بوو نەشبوو ئەوە هیچ لە دەست نادەین و کاری خۆمان وەک پێشوو دەکەین. بەڵام زۆر زۆر دەستخۆشیت لێ دەکەم، زەحمەتت کێشا ماڵت ئاوەدان بێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٤، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئەکاونتی منیش لەم ماوەیە لە خۆیەوە ئایپییەکەی بەربەست بوو، نەمەتوانی دەستکاریی پەڕەکان بکەم بەبێ ئەوەی ڤی پێ ئێنیش بەکاربێنم. کە دوای قسەم لەگەڵ یەکێک لە ستیواردەکان کرد بلۆکەکەی لابرد. ئەوەی تۆش لەوانەیە وەکو ئەوەی من بێ بەشکم چارەسەری بکەن. لە خزمەتام ھیچم نەکردووە ئەونەی توانیم کردم ئەوەی ماوەتەوە لەسەر بەڕێوەبەرانی مێتایە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:١٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستییەکەی ئەوە جیاوازە، ئەوەی من ئۆتۆماتیک بلۆکت دەکا، واتە دەنووسێ پێنج ساڵ بلۆک کراوی بەڵام هەر کە ڤی پی ئێن بکوژێنییەوە ئەوە بلۆکەکە لادەچێت؛ بەڵام کێشە ئەوەیە ئەگەر وەیکوژێنم ئەوە سایتی ویکی نایکاتەوە! دیسان زۆر سپاس بۆ. بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:١٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::لە ئێستادا بەکارھێنەر:‪XXBlackburnXx‬ منی بلۆک کردووە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٢٤، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::کێشە نییە ئەگەر ھەر بۆیان چارەسەر نەکردی، ئەوە خۆم ئیشی بۆتەکە ئەکەم. جارێ ئەمەوێ کاتێکی زۆری بۆ دانێم چونکە کارەکە وردە پێی ئەچێت نامەوێ پەلە بکەم. ئێستا سەیری ئەکەم بزانم لە مێتا قسەی لەگەڵ ئەکەم. سپاس بۆ تۆش [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] دە تەواوە دەستت خۆش بێ، ڕێک وایە ھەر چی بێ ئێمە کاری خۆمان دەکەین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣١، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::ئیشەڵا، نایەڵین پڕۆژەکە پەکی بکەوێ. تۆش ماندوو نەبی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٣٤، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، بێگومان وایە، زۆر سپاس ھەر بژی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣٥، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == سڵاو == سڵاوت لێبێت، پیرۆزە بۆتەکەت دروست کردووە، چی بکەین؟ مافەکەی بدەینێ یان چی دەڵێیت؟ هەروەها لە دیسکۆرد نامەم بۆ ناردوویت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:٠٦، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوت لێ بێ، ببوورە دیسکۆردم نەبینبی بەڵام ئێستا دەچم سەیری دەکەم. شکور بۆ خوا کاک هەریاد توانی لە مێتا ڕێگایەکم بۆ بدۆزێتەوە بۆ سازکردنی ھەژماری بۆت، دواتریش توانیم لە ڕێگای بەرنامەی Termuxەوە پایتۆن و Pywikibotی تێدا دابەزێنم بۆ ئەوەش یارمەتیم لە chatgpt وەرگرت، تاقیکردنەوەیەکیشم تێدا ئەنجام دا و توانی بە سەرکەوتوویی بچێتە ناو ویکیپیدیای ئینگلیزی و زانیاریی تێدا بەدەست بێنێت. ئێستاش دەمەویست لە ڕێگایەک بگەڕێم بۆ مۆڵەت وەرگرتن بۆ بۆتەکە بەڵام نەمدۆزییەوە، سپاسگوزار دەبم ئەگەر مۆڵەتی دەستکاریکردن و مافی ھەڵاواردن لە بەربەستبوونی ئایپی بدەنە هیڤجابۆت. بۆ کارەکانیش لەگەڵ بەڕێزت و کاک هەریاد هاوئاهەنگ دەبم، ئەوەش بڵێم کە لە تێلێگرام لەگەڵ کاک هەریاد بڕیارمان دا بۆ بە ٠٪ گەیاندنی هەڵەکان، پێش شارەکانی ئیسرائیل؛ وەک تاقیکردنەوە شارەکانی ئیمارات بڵاو بکەینەوە کە ژمارەیان کەمترە و ١٥ بۆ ٢٠ وتارە، پێم وایە ئەوە هەر لە دەرەوەی کۆمەڵە وتارەکان بێ؛ ئینشاڵڵا ئەگەر سەرکەوتوو بێ یەکسەر دەچینە شارەکانی ئیسرائیل و دواتر یەک دوو پڕۆژەی تر و هیوادارم بەزووییش بگەینە خانمەکتەرەکان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] بەڕێزیشت با ئاگاداری ئەو باسە بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەستی هەردووکتان خۆش بێت و بژین. من کەمێکی تر ماف دەدەمە بۆتەکە، و دواتر لە دیسکۆرد پێت دەڵێم لەکوێ داوای ئاڵای بۆت بکەیت (گەر نەیزانیت)، بۆ وتارەکانی ئیماراتیش کێشە نییە و بیکەن، و منیش لێرەم بۆ هاوکاری. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:٢٣، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر باشە جێبەجێیە، دەستت خۆش بێت و هەر بژی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٢٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سپاس بۆ بانگکردنەکەت! @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئەم ماوەیە خەریکی ئەو داوا و شتە بووم لە مێتا تا ئەو کێشەیەم بۆ ھیڤجابۆت چارەسەر کرد. لە ئێستاوە من کار لەسەر بۆتەکەم ئەکەم و خەریکی کۆمەڵەوتارەکان ئەبم، هەر شتێکیش ھەبوو ڕاو و سەرنجی ئێوەش وەرگرم. لەشی ئێوەش ساغ بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٣٢، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سپاس بۆ بەڕێزت. جێبەجێیە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٣٩، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوت لێ بێت، چۆن مۆڵەت و ئیزنی بەشداریکردن بۆ بۆتەکەم وەبگرم؟ تکایە گەر دەتوانی ڕێنماییم بکە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: داوای دەکەین، بەس پێش ئەوە خولەکێک! ئێمە بە بۆتەکەی تۆ کار دەکەین یان کاک هەریاد؟ ئێوە هەردووکتان بۆتتان بونیاد ناوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: من پێم وت کە داوای ئاڵای بۆت بکا، بۆ ئەوەی ئەگەر وەختێ من چالاک نەبووم پڕۆژەکە لەسەر بۆتەکەی من پەکی نەکەوێ @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ئەتوانێ بە بۆتەکەی خۆی کارەکان تەواو بکا. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٥٤، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::پێم ئاسایییە ئەگەر هەر خۆی بتوانێ هەموو پڕۆژەکە بگرێتە ئەستۆ بە بۆتەکەی بیکا، کێشەم نییە داواکەی خۆم ئەکشێنمەوە ئەو کاتە پێویست بە بۆتی من ناکا. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٥٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: نازانم، بەڵام گەر هەردووکتان بن باشترە، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: تۆ خۆت دەڵێی چی؟ بەهەرحاڵ من دواتر ئاڵاکە لە تێسلا بۆت وەردەگرمەوە. هیڤجا تۆ لێرەدا [[ویکیپیدیا:دیوەخان (تەکنیکی)/بۆت#داوای ئاڵای بۆت بۆ HaryaddBot|داواکەت بکە]] وەک کاک هەریاد. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:١٧، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەمانە ئەنجام بدە هیڤجا، لەناو پەڕەی بۆتەکەت با بزانرێت بۆتەکە هی کێیە و کێ خاوەنیەتی. هەروەها بڵێ بۆ چ شتێک بەکاریدەهێنیت، هەروەها بە کام نەرمامێر دەیکەیت (ئۆتۆ ویکی یان پای ویکی یان شتێکی تر). ئەم زانیارییە دەستوورین و پێویستن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٢٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوتان لێ بێت، داواکارییەکم لە خوارەوەی ھی کاک ھەریاد زیاد کرد، ئێستا دەتوانن دەنگ بدەن. من پێم وایە بۆتەکەی کاک ھەریادیش بمێنێتەوە زۆر باش دەبێت؛ ویکیپیدیا بە یەک بۆت ئەستەمە ھەڵسووڕاندنی، بەڵام بە دوو بۆت خۆشترە. Tessla: ھەندێک لەو کارانەم کردووە بەڵام بەسەرچاو ئەوەی تریشی دەکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٠٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سەیری [[بەکارھێنەر:HivjaBot|بۆتەکەم]] بکە؛ داڕێژەی بۆتم داناوە کە دەڵێ سەر بە کێیە و ھەروەھا پایتۆن و Pywikibot بەکاردێنێت. ئێستاش ھەندێکی تری کار ماوە بۆتەکە، ئەگەر شتێکی زیاتر بوو بێگومان ئەویش دەنووسم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:١٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: زۆر باشە، مادەم پێتان باشە بۆتەکەم بمێنێ، وای لێ ئەکەین. بۆ داواکەش تا ھەفتەیەکە (یا زیاتر بەپێی دەنگەکان) چاوەڕێ ئەکرێ و دوای ئەبرێتە مێتا. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٦:١٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر باشە جێبەجێیە، بێگومان بۆتەکەت بوونی سەت هێندە باشترە لە نەبوونی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٢١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{سھ}} ئەو بۆتەی هیڤجا با لەسەر پاڵاوتن بمێنێتەوە، سبەی یان هەر ئەمشەو من یان هەر کاک هەریاد (هەریادبۆت) دەگوازینەوە بۆ پێدانی مافەکە. پێویست بە چاوەڕوانی زیاتر ناکات. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٣٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٣٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] جێبەجێیە دەستتان خۆش بێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٠٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: کێشە نییە، با سبەی بێت. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٧:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: دەزانیت خۆت بیگوازیتەوە بۆ داواکردن یان بیکەم؟ بەشکم تا بتوانین دەستبکەین بە کۆمەڵەوتارەکان. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:١٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سەیری [[بەکارھێنەر:HivjaBot/شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئێرە]] بکە، ھەموو شتێک ئامادەیە؛ بە ئەنقەست ھەم ئێکسێڵ و ھەم ڕەگەکەم وەک ئەوی شارەکانی ئیسرائیل داناوە، بۆیە ئەگەر ئەوانە بڵاو بکرێنەوە بە سەرکەوتوویی، یەکسەر دەچینە سەر بڵاوکردنەوەی شارەکانی ئیسرائیل و دواتریش پرۆژەکانی تر. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٢٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::زۆر زۆر باش دەبێت. دەستت خۆش بێت بژیت. منیش هیواخوازم زوو بگەین بەو ئاستانە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: زۆر سپاس خۆم داواکە ئەگوێزمەوە مێتا. بزانن ئەوەی گرنگە لێرە زۆر کردنی ڕێژەی وتار نییە، گرنگییەکە لێرە ئەوەیە بەبێ کەموکوڕی کارەکان بەڕێوە ببەین. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٠٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: کەس لە ئێمە نەیوتووە ڕێژەی وتار بەرزکردنەوە تاکە کارە بیکەین. بێگومان ئێمەش ئەوە دەزانین. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:١٨، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ھاوڕێیان سەیرێکی [[ویکیپرۆژە:کۆمەڵە وتارەکان/شارەکانی ئێران|پڕۆژەی]] وتارەکانی شارەکانی ئێرانم کرد، لە [https://docs.google.com/spreadsheets/u/0/d/1YywR_i0_CxUxTydKMgbuQmoTqudy-XjJKrDk-eSswp4/htmlview گووگڵ شیتەکە] لە ھەموو وتارەکان ئەم دەقەی تیایە: {{سوور|ھەڵەی دەربڕین: پیتێکی نەناسراو ھەیە "[" }} کێشەکە لە کوێیە؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٠٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستییەکەی ئەوە یەکەم پڕۆژەی چەند سەت شاری من و کاک ئارام بوو، نزیک دوو ساڵیش وەستا تاوەکوو دواتر بڵاومان کردنەوە. کێشەی زۆر بوو؛ چ لە ڕەگەکەدا و چ لە بواری تەکنیکییەوە. بەڵام دواتر توانیمان شارستانەکانی ئێران باشتر بڵاو بکەینەوە. ئەو کێشەیەش خۆم بینیومە و ڕاستییەکەی نازانم بۆچی وا دەردەکەوێت؛ ڕەنگە کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیزانێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٣٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ھەڵەیە بۆ ویکیدراوە دەگەڕێتەوە کە دەبێت دانیشتووان و ڕووبەری شارەکە بە یەکەوە داخڵ کرابن، ئینجا ھەڵەکە دەرناکەوێت و دەبێتە دەقێکی پاک وەک [[سوڵتانیە]] و [[خووشکبیجاڕ]] و نزیکەی ١٠ دانەی تر. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 8j9dswp0va96fyj6lma6frjeah74fip 1587992 1587989 2026-05-30T12:50:38Z -Haryad 40333 /* سڵاو */ وەڵامدانەوە 1587992 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٧:٤٤، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو هیڤجای بەڕێز، توانیت به دوو مانگ بگەی به ۱۰۰۰ دەستکاری له ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی، لەبەر وەش ئەو نیشانەت پێشکێش دەکەم و دەست خۆشیت لێ دەکەم که له ویکی کوردی بەردەوامی و بەشداری دەکەی، هیوادارم هەروا بەردەوام بی. بژی [[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|سینا خزری ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sina Khezrii|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) |} :زۆر سپاس بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] دڵخۆش بووم بەو نیشانە جوانەتان، ھیوادارم ئێوەش ھەر بمێنن بۆ پڕۆژەکەمان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٠٥، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاوو ڕێز تکایە پيگەی فەرمی بزووتنەوەی ئایندە با نە سڕێتەوە ڕێکی بخەن [[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|لێدوان]]) ١٤:١٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::سڵاو @[[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] سەرەتا لە بەشێکی ھەڵە باسەکەتان کردەوە (دەبێ لە خوارەوە لە بەشێکی سەربەخۆدا باسی بکەیت). دواتر بەڕێوەبەرێک سەیری پەڕەکە دەکات و ئەگەر لەگەڵ یاساکان یەک نەگرێت ئەوە دەیسڕێتەوە و ئەگەریش کێشەی نەبێ ئەوە تاگی سڕینەوە لادەدات و پەڕەکە دەمێنێتەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠١:٠٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == پێڕستی گەورەترین شارەکانی ئێران == دەم باش Hivja، ئەرێ [[fa:فهرست کلان‌شهرهای ایران]] ([[پێڕستی گەورەشارەکانی ئێران]]) و [[fa:فهرست شهرهای ایران بر پایه جمعیت]] (کە لای خۆمان نییە) یەک شت نین؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٦:١٣، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] سڵاوت لێ بێت. جیاوازییان ھەیە؛ یەکەمیان سەبارەت بە [[:en:Megacity|گەورەشارەکانی]] ئێرانە و دووەمیشیان سەبارەت بە تەواوی شارەکانی ئێرانە (گەورەشار، شاری ئاسایی و شارۆچکە) کە بەپێی ژمارە دانیشتووانەوە ڕیزبەندی کراون. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏١٨:٠٨، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەھا، زۆر سپاس بۆ وەڵامەکەت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢١:٤٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == شێوازی ھەواڵەکان == سڵاو Hivja، ھیوادارم باش بیت. تەماشایەکی [[داڕێژە:لە ھەواڵەکاندا|داڕێژەی لە ھەواڵەکاندا]] بکە، سێ ھەواڵی کۆتا سەرەتاکانیان بە دەستەواژەی ئاگاداریی «بەھۆی..» دەستپێدەکات، پێموایە جوان نییە ھەموویان لەسەریەک بە یەک شێواز دابنرێ. ھیچ جێگرەوەیەکیشم نەدۆزییەوە تا لەجیاتی 'بەھۆی' دایبنێم. تۆ دەڵێی چی؟ [[User:Zamand Karim|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٧، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]] سڵاوت لێ بێت. ڕاست دەکەی، دەستێکم لە ھەواڵەکاندا وەردا ئێستا بزانە چۆنە. سپاس بۆ ئاگادارکردنەوەت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٢:٢٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) ::باشتر دیارە. دەستتخۆش بێ. [[User:Zamand Karim|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢٢:٣٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی دەستکاریکەر''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | چونکە شایەنیت {{زۆر سوپاس}} بۆو دەستکاریانەی کردوتن و دەیانکەیت. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ‏٢٢:٥١، ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) |} :@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] سڵاوت لێ بێت، گەلێک سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٢٠:١٦، ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == Translation request == Hello, Hivja. Can you translate and upload the article about the prominent economist [[:en:Dani Rodrik]] in Sorani Kurdish Wikipedia? Kindest regards, [[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Moroike|لێدوان]]) ٠٩:٠٥، ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] سڵاو، {{کرا}} ('''[[دانی ڕۆدریک]]'''). [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٨، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::Thank you very much for the new article. [[بەکارھێنەر:Moroike|Moroike]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Moroike|لێدوان]]) ٢٢:٢٩، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == داواکاری == سڵاو بەڕێز ھیڤجا! داڕێژەیەک ھەیە کە لە ٤٣ ویکیپیدیای تردا ھەیە، لێرەش زۆر پێویستمانە ([[:en:Template:Infobox_storage_medium|داڕێژە: زانیاریدانی میدیاکانی داکردن]])، ئەگەر بتوانرێت لێرەش دروستبکرێتەوە زۆر چاک دەبێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٣:٢٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] سازم کرد، بڕوانە [[داڕێژە:زانیاریدانی میدیاکانی داکردن|داڕێژەکە]]. من لەژێر ئەو بەستەرەی داتنا ناوی داڕێژەکەم نووسی، بەڵام خۆت لەسەر دروستیی ناوەکە بڕیار بدە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٤٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::'''زۆر سوپاس!''' بۆ ناوەکەش بەڕای من درووستە، لە ھەندێک ویکی تەنیا نووسیویانە (میدیا)، بەڵام لە ویکیپیدیای ئینگلیزی (storage)ی لەگەڵدایە، کە بە مانای (داکردن، تێکردن، خەزن کردن، پاراستن) دێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥١، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] لە خزمەتدام، ئەگەر وایە ناوەکە کێشەی نییە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٥، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::: وەڵا ناوەکە زۆر سەیرە! ''storage medium'' دەبێتە «کەرەستەی عەمبارکردن». ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٦:٥٧، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] تکایە ئەگەر ناوەکەت پێ ھەڵەیە، گومان مەکە لە گواستنەوەیدا. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٥٨، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::: {{وب|Ari Qasm}} ھاوڕایت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٠٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::medium ئەگەر ھەڵە نەبم بە مانای (ناوەند) دێت، لەبەرئەوەی لە ویکیپیدیا عەرەبیش نووسراوە (وسيط)، بێجگەلەوانەش دەتوانین بڵێین (یەکە)، بۆ (Storage)ەکەش، عەمبار جیاوازی نییە لەگەڵ داکردن، یان ئەوانەی لەسەرەوە ئاماژەم پێکردن. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٧:٢٩، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::: {{وب|Ari Qasm}} دەزانم medium لە کتێبەکانی پەروەردەش بە «ناوەند» مانایان کردووەتەوە، بەڵام فرەمانایە و ھەموو جارێک یەک مانای نییە. لێرەدا بە مانای شتێکی فیزیکی یان ئامڕازێک دێت کە بۆ کردەوەی store بە کاردێت، ناوی ھاتووە. ئەمە لە ئێوەوە بزانم «داکردن» بۆ storage بە کار دێت. ئەوەندەی من بزانم storage ھەر بە عەمبار و عەمبارکردن مانا کراوەتەوە. «داکردن» زیاتر بۆ بارانبارین و داندانە بە پەلەوەر. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٥٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::عەمبارکردنیش تەواوە، بەڵام بڕوانە [https://bgprogram.org/Default.aspx?page=programs_detail2&c=163&l=3 وەزارەتی پەروەردە] لە کتێبی کۆمپیوتەر (لاپەڕە ١٥) لەبەرامبەر وشەی storage (داکردن)ـی بەکارھێناوە، ھەربۆیە کتێبی کۆمپیوتەرم کردە نموونە، چونکە داڕێژەکە خۆی لەسەر ئەو فۆرماتانەیە کە دەتوانرێ داتای لەسەر تۆماربکرێت. :::::::::لە [https://ferheng.info/alfba/22515/ فەرهەنگ] لە وشەی عەمبارکردن، ئاماژەی بە داکردن کردووە، نووسراوە داکردنی دانەوێڵە، واتا (هەڵگرتنی دانەوێڵە)، کەواتە دەتوانین بڵێین (داکردنی داتا). :::::::::بێجگە لەو دووە دەتوانین (پاشەکەوت کردن، تێخستن، ھەڵگرتن، تۆماکردن، تێکردن) بەکاربێنین. :::::::::وە ئەگەر لە ترانزلەیت بنووسیت (داکردن) ئەوا (installation) و لە عەرەبی (تثبيت)ت دەداتێ. :::::::::ئینجا دەیکەن بە ھەر چی ناوێک، من ڕازیم. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢١:٠٠، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] من کتێبەکانی ئامادەیی و بەتایبەت فیزیا و کیمیای پۆلی دوازدەم بۆ medium بە نموونە ھێنایەوە. بۆ storage، کاتێک پەکمان بۆ سەرچاوەی وشەیەک کەوت، ئەو کاتە ئاسایییە بچیتە سەر ئەو کتێبەی پۆلی حەوت، بەڵام کاتێک وشەیەک ھەیە خوێنەر لێی تێ بگات، ناکرێت بچین وشەیەکی نامۆ بێنین و سەر لە خوێنەر تێک بدەین. پێم وایە فەرھەنگی ئەناھیتا لە ئاماژەدان بە داکردن لە وشەی عەمبارکردن ھەڵەی کردبێت. داکردن بۆ storage نابێت. «داکردنی دانەوێڵە» کەی مانای «ھەڵگرتنی دانەوێڵە» دەدات؟! یانی تۆ دانەوێڵە لە سایلۆ ھەڵگریت، مانای وایە دات کردووە؟! تێخستن بۆ input و insert و، پاشەکەوتکردنیش بۆ save دانراوە کە کارە نەک بۆ storage کە ناوە. دامەزراندن بۆ installation دانراوە. لەو ترانزلەیتەش کە باست کرد، تێناگەم. لە کوێ بینووسین؟ من زمانەوان نیم، بەڵام بەپێی شارەزاییم ھەوڵی خۆم دا ڕوونکردنەوەیەک بۆ باسەکە بدەم. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٣٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::خۆی وشەی (storage) واتا (کۆگا) وتاری ([[عەمباری دراوەکان|کۆگای دراوە]]) ھەبوو، ئێستا کراوە بە (عەمباری دراوە). :::::::::::ئەم وتارەش ([[کۆگەی دراوەی کۆمپیوتەر]])، بەڵام ئەمە نەکراوە بە (عەمبار) [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٢:٤٣، ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} لە هەنبانە دەڵێ گەنمەکەم داکرد واتە هەڵمگرت زیاتر بۆ هەڵگرتنی ناو چاڵ و داکردنی کادێن بەکارهاتووە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ٠١:٤٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] کۆگا/کۆگە بۆ بەرامبەری storage ھەیە و ناڵێم وا نییە، بەڵام جیاوازییەکەیان لەوەدایە کۆگا/کۆگە شوێنێکە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت لەکاتێکدا storage شتێکە، ئامڕازێکە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت. @[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] پێشگری دا- بۆ شتێکە کە لە سەرەوە بۆ خوارەوە بێت، بەڵام پێشگری ھەڵ- بۆ شتێکە لە خوارەوە بۆ سەرەوە بێت و پێچەوانەی یەکن. تۆ کە گەنمەکەت لە ناوی لۆرییەک ھێنایە خوارەوە، دەکرێ بڵێین دا کراوە، بەڵام کە لەو شوێنە مایەوە تا دواتر بە کار بێتەوە، ئەو کاتە دەڵێین ھەڵگیراوە. ھەڵگرتن و عەمبارکردن دەکرێ یەک بگرنەوە، بەڵام قەت لەگەڵ داکردن یەک شت نین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٢:٢٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::::تەواوە، خۆت وا دەیڵێیت storage ئەو شوێنەیە کە شتی تێدا ھەڵدەگیرێت، بۆ نموونە (سی دی، فلاش، دی ڤی دی، یان ھەر جۆرە ئامرازێکی تر) ھەموویان شتیان تێدا ھەڵدەگیرێت. ::::::::::::::وە مادام داکردن ئەو مانایە نادات ئەوا ناوەکە بگۆڕن. لێرەدا (عەمبارکردن و ھەڵگرتن) مایەوە، من دەڵێم ھەر بکرێت بە (عەمبارکردن)، ھەر عەمبارکردنەکە مانای تەواوی خۆی دەدات. بەڵام پێم باشە ھەر ھەموو وتارەکانی ویکیپیدیا بکرێن بە عەمبارکردن، نەک یەکیان داکردن بێت یەکیان کۆگە و یەکیان ھەڵگرتن. ::::::::::::::واتا (کۆگە) دەبێت بە (عەمبارگە)، وایە؟ [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٣:٣٤، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] نا، من وتم کۆگا/کۆگە شوێنە، بەڵام storage ئامڕازە. من نامەوێ قسەی خۆم بسەپێنم، بەس بەخوا لە عەمبارکردن باشتر نایەتە خەیاڵم. ناوی وتارم نەبینیوە داکردنی تێدا بێت. بۆ پرسیارەکەشت، دڵنیا نیم، بەڵام نزیکن لە یەکەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٤٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::::::::::تەواو با عەمبار بێت، ھەرخۆی منیش ھیچ ووشەی ترم نی یە بۆ ئەوەی لە جێی داکردن دابنرێت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٤:٤٣، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥ (UTC) == دوژمن و دووژمن == سڵاو کاکە گیان. بینیم زەحمەتت کێشاوە و دەستکاریتان لە ناوی [[بەڕێوەبەرایەتیی خاکە داگیرکراوەکانی دوژمن|ئێرەدا]] کردوە. ئایا دووژمن ڕاستترە یان دوژمن؟ وتارمان بە ھەردوو وشەکە ھەیە. سپاس. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٢:٤٣، ٣ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] بوورە بۆ درەنگ وەڵامدانەوە، دوژمن ڕاستترە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٢٠، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] و @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] دژمن (یان دوژمن) ڕاستە، بەڵام دووژمن ھەڵەیە. ئەمە لە پاڵەویدا «دوشمەن» بووە. دژ لە ئەم وشەیەدا ھەر ئەو دژ -ەیە کە لە دژایەتی، دژوار و دژنێو یان دژوێن (کە بە جنێو یان جوێن باوە)دا ھەیە. لە [https://en.m.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Iranian/du%C5%A1m%C3%A1n%C4%81h ئێرە] بنۆڕن. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٨:٥٣، ١ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == خەریکە مافی uploader بەسەر دەچێت == سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «uploader» (بارکەرەکان) لە 15:27، 5ی ئابی 2025 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. <small>{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}</small> [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٣، ٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == تێبینییەک! == سڵاو ھیڤجا، سەبارەت بە پڕۆژەی خانمەکتەرە ئەمریکییەکان ویستم ئاگادارت بکەمەوە. لە ناوەکانی خانمەکتەرەکاندا تا ئەم چرکەیە 1500 ناویان بە ژیریی دەستکرد گۆڕیومن، هەروەها بەردەوام دەبم تا هەموو ناوەکان دەگۆڕم. ژیریی دەستکردەکە لە ئێمە باشتر و خێراترە بۆ ڕاستکردنەوە یان بابڵێین باشترکردنی ناوەکان. ویستم ئاگاداربیت کار لەسەر ناوەکان مەکە. دوای تەواوبوونم، ئەوکات گەر ویستت کار لەسەر ناوی شارەکان بکە یان ئەوەشیان من دەیکەم تەنیا تۆ لەکۆتاییدا وەک پێداچوونەوە چاوێکی پیابخشێنەوە نەکا هەڵە لە پیتا کرابێت. لەکۆتایی هەموو کارەکاندا، هاوڕێیان لێرەش ئاگاداردەکەینەوە بۆ چاوپێخشان. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٠٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر باشە سپاست دەکەم. بێگومان ئامادەم بۆ پێداچوونەوەی دوایی، کاتێک کارەکانت تەواو بوون تکایە ئاگادارم بکەوە تاوەکوو پێداچوونەوەیان بۆ بکەم. دیسان سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] گیان چەند پرسیارێکم سەبارەت بە بەکارھێنانی ژیریی دەستکرد بۆ ویکیپیدیا لە بەڕێزت ھەیە. دیسکۆردت ھەیە لەوێ لێت بپرسم؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٤:٣١، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :::گەر لە گرووپەکەی دیسکۆردیت، بەڵێ هەمە بەناو: Tessla. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:٢٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] جێبەجێیە، Add Friendـم بۆ ناردی، سپاس. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:١١، ١٣ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == [[Kurdistan futuer movment.jpg]] == سڵاو، کە کرتە لەسەر بەستەری وێنەکە دەکەم لە کامنز نایبینم ئەتوانیت تۆ بەستەرەکەی دابنێی تا بزانم بەردەستە یان نا؟ گەرنا پێویستە [[:پەڕگە:Kurdistan futuer movment.jpg|تاگەکە]] لابدەین. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:٥٩، ١٨ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] «[[commons:File:Kurdistan_futuer_movment.jpg|فەرموو]]». [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٥:١٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) == خەریکە مافی patroller بەسەر دەچێت == سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «patroller» (پاسدەران) لە 18:12، 4ی شوباتی 2026 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. <small>{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}</small> [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) == خەریکە مافی reviewer بەسەر دەچێت == سڵاو، ئەمە وەک بەشێک لە [[metawiki:Global reminder bot|بۆتی بیرخەرەوەی سەرانسەری]]، بیرخەرەوەیەکی خۆگەڕکراوە تا پێت بڵێت کە دەسەڵاتت بۆ مافی «reviewer» (بەسەرداچوونەوەکەران) لە 18:12، 4ی شوباتی 2026 (UTC) بەسەر دەچێت. بۆ زۆربەی مافەکان، پێویستە لە [[وپ:دم]] نوێی بکەیتەوە مەگەر ئەوەی لەکاتی وەرگرتنی مافەکە شتێکی ترت پێ وترابێت. <small>{{ڕەساسی|بۆ لابردنی ئاگادارییەکانی بەسەرچوونی ماف، خۆت بۆ [[m:Global reminder bot/Exclusion|ئەم پەڕە]] زیاد بکە.}}</small> [[بەکارھێنەر:Leaderbot|Leaderbot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Leaderbot|لێدوان]]) ١٩:٤٢، ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]<nowiki/>تکایە ئەو مافانەی کە کاتیان بەسەر چوون بۆم (پاسدەر و بەسەرداچوونەوەکەر)ـم پێ بدەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: بەشێوەی هەمیشەیی '''پێت درا''' '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٢٢، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] گەلێک سپاس بۆ بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٥١، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == نوێ! == '''بەخێربێیتەوە!''' '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٤:٤٨، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاو تێسلا گیان، زۆر سپاس، هەروەها دەستت خۆش بێ ئەو ماوەیە لە ویکیپیدیا چالاک بوویت و نەهێشت ویکییەکە بکوژێتەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥١، ١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: هەرچەندە کاک ئارامیش نیمچە خانەنشین بووە و نەمانتوانی دوایین کۆمەڵەوتارەکان تەواو بکەین، بەڵام کێشە نییە، و هەوڵ دەدەین خۆمان بەپێی کات و توانا ویکیی بگەینینە ١٠٠ هەزار وتار. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:١٦، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ڕاستە بەداخەوە، بەڵام ئارامبۆت ماوە و خۆشت تێسلابۆتت لایە، دەکرێ لە داھاتووشدا خۆمان کاری لەسەر بکەین و بۆ ئەنجامدانی سەربەخۆ ببین. سپاس بۆ هەموو هەوڵەکانی کاک ئارام و ھەر بژیش بۆ بەڕێزت و بەھیوای بەردەوامی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٥٠، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: کاک ئارام گەر بەهەڵە بیرم نەبێت وتی؛ گەر خۆتان شتەکانتان ڕێکخست کێشەم نییە بۆ بڵاوکردنەوەی وتارەکان. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٢٢، ٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::زۆر شتێکی باشە، سپاس بۆ بەڕێزی، لە ئێستاوە من ئامادەم بۆ هەر یارمەتییەکی، ئەگەر هەر کات توانیت با دەست بە پرۆژەکان بکەینەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٥٦، ٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٥٧، ٣ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: من لە ئێستاوە ئامادەم، یارمەتی ژیریی دەستکردیشمان هەیە بۆ ڕەگەکان، بەس ڕاست بڵێم من وەک تۆ لەم پڕۆژەی کۆمەڵەوتارە نازانم، هەربۆیە تۆ بڵێ ئەوە بکە و منیش دەیکەم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٥:٢١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] جێبەجێیە، با بچینە کۆمەڵە وتارەکان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == سوپاس بۆ دەستکارییەکانی وتاری "ئامۆن گۆت" == <blockquote>زۆر سوپاس بۆ ئەو یارمەتی و دەستکارییانەی کە لە وتاری "ئامۆن گۆت"دا ئەنجامت دا. کارەکەم بەهۆی ڕێکخستنەکانی تۆوە زۆر پیشەیی و ڕێکخراوتر بووە. وەک بەکارهێنەرێکی تازە لە ویکیپیدیا، ئەم هاوکارییەت بۆ من زۆر بەنرخە و هانم دەدات کە بەردەوام بم. دەستخۆشی لە ماندووبوونت دەکەم.</blockquote>[[بەکارھێنەر:SanoKurdishS|SanoKurdishS]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SanoKurdishS|لێدوان]]) ١٠:١٦، ٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:SanoKurdishS|SanoKurdishS]] سڵاو، سپاسی ناوێ، ئەوە ئێوە بوون کە ئەو وتارە بەنرخەتان لێرە بڵاو کردەوە؛ سپاس بۆ ئێوەش. زۆر خۆشحاڵم کە بووەتە ھۆی ھاندانی ئێوە بۆ زیاتر بەردەوامبوونتان؛ بێگومان ھەتا بتوانم یارمەتیتان دەکەم بۆ بەشدارییەکانتان تا ئەو کاتەی شارەزا ببن :) [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٠:٢٠، ٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::رێزت هەیە سپاس (: [[بەکارھێنەر:SanoKurdishS|SanoKurdishS]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SanoKurdishS|لێدوان]]) ١٠:٣٧، ٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == سەبارەت بە ئایپییەکەت == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: لەسەر بەربەستی ئایپییەکەت قسەم لەگەڵ کردن بەشێوەیەکی کاتی مافی ipblock-exempt پێ بەخشیوی لە مێتا تا بەربەستی ئایپییەکەت لاچێ. ئێستا بزانە ئەتوانی بچیتە مێتا پەڕەکە ئەکرێتەوە؟ ئەگەر چارەسەر بوو، زوو ھەژمارێکی نوێ دروست بکە چونکە مافەکە کاتییە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٣٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر زۆر سپاس دەستت خۆش بێت، بەڵام بەداخەوە ئێستاش هەر بەربەستم و ناتوانم دەستکاریی بکەم. ناتوانم ھەژماری نوێش دروست بکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٢٥، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::شایەنی نییە. یانی پەڕەی مێتاش لات ناکرێتەوە؟ دوێنێ وتت کە پەڕەیەک ئەھێنێ نووسراوە ئایپییەکەت بلۆک کراوە، بزانە ناوی ئەو کەسە (ستیواردەکە کە ئایپییەکەتی بلۆک کردووە) چییە لێرە بۆم بنێرەوە تا قسەی لەگەڵ بکەم بەربەستەکە لابات. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٥:٤٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] وەڵا ھەر ئەوەی دوێنێ دێنێتەوە، سەیری دەستکاریی پێش ئەوەم بکە، ئەو بەڕێوەبەرەی داخوازییەکەی ڕەت کردییەوە ئەوە لێرە هۆکارەکەم بۆ نووسی، بڵێی بیبینێت؟ ئەگەر دەتوانی [[لێدوانی بەکارھێنەر:Xaosflux#IP|ئەو داخوازییەی]] پێ نیشان بدە، بەشکم بە شێوەیەکی سەرانسەری مافەکەم بدەنێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٥١، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ئێ باشە بەربەستەکەتی لە مێتا لابردووە. بەڵێ داواکەت ئەبینێ و بۆیە ڕەتی کردەوە ئەڵێ لەبەر ئەوەی کە تەنیا لە ویکیپیدیای کوردی بەشداری ئەکا و بەشداری سەرانسەریت نییە مافەکەی پێت نەبەخشی. باشترین کار ئەوەیە کە ئەو ستیواردەی کە بەربەستی کردووی لەگەڵ ئەو قسە بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٦:٠٠، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] وەڵا وەڵامی دایەوە، بەڵام تێناگەم لە مەبەستی، چۆن ئەو بابەتە پەیوەندیی بە بەڕێوەبەرانی ئێرەوە ھەیە؟ دواتریش ھۆکاری بەشدارینەکردنی من لە ویکییەکانی تر ئەوەیە کە ناتوانم بەشداری بکەم! ئەگەرنا بێگومان دەمکرد. ئەوە تێسلاشم تاگ کرد بزانین چ دەبێ. کورە بوو بوو نەشبوو ئەوە هیچ لە دەست نادەین و کاری خۆمان وەک پێشوو دەکەین. بەڵام زۆر زۆر دەستخۆشیت لێ دەکەم، زەحمەتت کێشا ماڵت ئاوەدان بێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٤٤، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::ئەکاونتی منیش لەم ماوەیە لە خۆیەوە ئایپییەکەی بەربەست بوو، نەمەتوانی دەستکاریی پەڕەکان بکەم بەبێ ئەوەی ڤی پێ ئێنیش بەکاربێنم. کە دوای قسەم لەگەڵ یەکێک لە ستیواردەکان کرد بلۆکەکەی لابرد. ئەوەی تۆش لەوانەیە وەکو ئەوەی من بێ بەشکم چارەسەری بکەن. لە خزمەتام ھیچم نەکردووە ئەونەی توانیم کردم ئەوەی ماوەتەوە لەسەر بەڕێوەبەرانی مێتایە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:١٢، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستییەکەی ئەوە جیاوازە، ئەوەی من ئۆتۆماتیک بلۆکت دەکا، واتە دەنووسێ پێنج ساڵ بلۆک کراوی بەڵام هەر کە ڤی پی ئێن بکوژێنییەوە ئەوە بلۆکەکە لادەچێت؛ بەڵام کێشە ئەوەیە ئەگەر وەیکوژێنم ئەوە سایتی ویکی نایکاتەوە! دیسان زۆر سپاس بۆ. بەڕێزت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:١٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::لە ئێستادا بەکارھێنەر:‪XXBlackburnXx‬ منی بلۆک کردووە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٢٤، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::کێشە نییە ئەگەر ھەر بۆیان چارەسەر نەکردی، ئەوە خۆم ئیشی بۆتەکە ئەکەم. جارێ ئەمەوێ کاتێکی زۆری بۆ دانێم چونکە کارەکە وردە پێی ئەچێت نامەوێ پەلە بکەم. ئێستا سەیری ئەکەم بزانم لە مێتا قسەی لەگەڵ ئەکەم. سپاس بۆ تۆش [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢٨، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] دە تەواوە دەستت خۆش بێ، ڕێک وایە ھەر چی بێ ئێمە کاری خۆمان دەکەین. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣١، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::ئیشەڵا، نایەڵین پڕۆژەکە پەکی بکەوێ. تۆش ماندوو نەبی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٣٤، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، بێگومان وایە، زۆر سپاس ھەر بژی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٣٥، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == سڵاو == سڵاوت لێبێت، پیرۆزە بۆتەکەت دروست کردووە، چی بکەین؟ مافەکەی بدەینێ یان چی دەڵێیت؟ هەروەها لە دیسکۆرد نامەم بۆ ناردوویت. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:٠٦، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوت لێ بێ، ببوورە دیسکۆردم نەبینبی بەڵام ئێستا دەچم سەیری دەکەم. شکور بۆ خوا کاک هەریاد توانی لە مێتا ڕێگایەکم بۆ بدۆزێتەوە بۆ سازکردنی ھەژماری بۆت، دواتریش توانیم لە ڕێگای بەرنامەی Termuxەوە پایتۆن و Pywikibotی تێدا دابەزێنم بۆ ئەوەش یارمەتیم لە chatgpt وەرگرت، تاقیکردنەوەیەکیشم تێدا ئەنجام دا و توانی بە سەرکەوتوویی بچێتە ناو ویکیپیدیای ئینگلیزی و زانیاریی تێدا بەدەست بێنێت. ئێستاش دەمەویست لە ڕێگایەک بگەڕێم بۆ مۆڵەت وەرگرتن بۆ بۆتەکە بەڵام نەمدۆزییەوە، سپاسگوزار دەبم ئەگەر مۆڵەتی دەستکاریکردن و مافی ھەڵاواردن لە بەربەستبوونی ئایپی بدەنە هیڤجابۆت. بۆ کارەکانیش لەگەڵ بەڕێزت و کاک هەریاد هاوئاهەنگ دەبم، ئەوەش بڵێم کە لە تێلێگرام لەگەڵ کاک هەریاد بڕیارمان دا بۆ بە ٠٪ گەیاندنی هەڵەکان، پێش شارەکانی ئیسرائیل؛ وەک تاقیکردنەوە شارەکانی ئیمارات بڵاو بکەینەوە کە ژمارەیان کەمترە و ١٥ بۆ ٢٠ وتارە، پێم وایە ئەوە هەر لە دەرەوەی کۆمەڵە وتارەکان بێ؛ ئینشاڵڵا ئەگەر سەرکەوتوو بێ یەکسەر دەچینە شارەکانی ئیسرائیل و دواتر یەک دوو پڕۆژەی تر و هیوادارم بەزووییش بگەینە خانمەکتەرەکان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] بەڕێزیشت با ئاگاداری ئەو باسە بیت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:١٧، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: دەستی هەردووکتان خۆش بێت و بژین. من کەمێکی تر ماف دەدەمە بۆتەکە، و دواتر لە دیسکۆرد پێت دەڵێم لەکوێ داوای ئاڵای بۆت بکەیت (گەر نەیزانیت)، بۆ وتارەکانی ئیماراتیش کێشە نییە و بیکەن، و منیش لێرەم بۆ هاوکاری. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٣:٢٣، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] زۆر باشە جێبەجێیە، دەستت خۆش بێت و هەر بژی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٣:٢٥، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: سپاس بۆ بانگکردنەکەت! @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] ئەم ماوەیە خەریکی ئەو داوا و شتە بووم لە مێتا تا ئەو کێشەیەم بۆ ھیڤجابۆت چارەسەر کرد. لە ئێستاوە من کار لەسەر بۆتەکەم ئەکەم و خەریکی کۆمەڵەوتارەکان ئەبم، هەر شتێکیش ھەبوو ڕاو و سەرنجی ئێوەش وەرگرم. لەشی ئێوەش ساغ بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٣٢، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سپاس بۆ بەڕێزت. جێبەجێیە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٣٩، ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوت لێ بێت، چۆن مۆڵەت و ئیزنی بەشداریکردن بۆ بۆتەکەم وەبگرم؟ تکایە گەر دەتوانی ڕێنماییم بکە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٢١، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: داوای دەکەین، بەس پێش ئەوە خولەکێک! ئێمە بە بۆتەکەی تۆ کار دەکەین یان کاک هەریاد؟ ئێوە هەردووکتان بۆتتان بونیاد ناوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: من پێم وت کە داوای ئاڵای بۆت بکا، بۆ ئەوەی ئەگەر وەختێ من چالاک نەبووم پڕۆژەکە لەسەر بۆتەکەی من پەکی نەکەوێ @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] ئەتوانێ بە بۆتەکەی خۆی کارەکان تەواو بکا. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٥٤، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::پێم ئاسایییە ئەگەر هەر خۆی بتوانێ هەموو پڕۆژەکە بگرێتە ئەستۆ بە بۆتەکەی بیکا، کێشەم نییە داواکەی خۆم ئەکشێنمەوە ئەو کاتە پێویست بە بۆتی من ناکا. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٥٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: نازانم، بەڵام گەر هەردووکتان بن باشترە، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: تۆ خۆت دەڵێی چی؟ بەهەرحاڵ من دواتر ئاڵاکە لە تێسلا بۆت وەردەگرمەوە. هیڤجا تۆ لێرەدا [[ویکیپیدیا:دیوەخان (تەکنیکی)/بۆت#داوای ئاڵای بۆت بۆ HaryaddBot|داواکەت بکە]] وەک کاک هەریاد. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:١٧، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەمانە ئەنجام بدە هیڤجا، لەناو پەڕەی بۆتەکەت با بزانرێت بۆتەکە هی کێیە و کێ خاوەنیەتی. هەروەها بڵێ بۆ چ شتێک بەکاریدەهێنیت، هەروەها بە کام نەرمامێر دەیکەیت (ئۆتۆ ویکی یان پای ویکی یان شتێکی تر). ئەم زانیارییە دەستوورین و پێویستن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٢٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سڵاوتان لێ بێت، داواکارییەکم لە خوارەوەی ھی کاک ھەریاد زیاد کرد، ئێستا دەتوانن دەنگ بدەن. من پێم وایە بۆتەکەی کاک ھەریادیش بمێنێتەوە زۆر باش دەبێت؛ ویکیپیدیا بە یەک بۆت ئەستەمە ھەڵسووڕاندنی، بەڵام بە دوو بۆت خۆشترە. Tessla: ھەندێک لەو کارانەم کردووە بەڵام بەسەرچاو ئەوەی تریشی دەکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٠٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سەیری [[بەکارھێنەر:HivjaBot|بۆتەکەم]] بکە؛ داڕێژەی بۆتم داناوە کە دەڵێ سەر بە کێیە و ھەروەھا پایتۆن و Pywikibot بەکاردێنێت. ئێستاش ھەندێکی تری کار ماوە بۆتەکە، ئەگەر شتێکی زیاتر بوو بێگومان ئەویش دەنووسم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:١٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::سڵاو @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: زۆر باشە، مادەم پێتان باشە بۆتەکەم بمێنێ، وای لێ ئەکەین. بۆ داواکەش تا ھەفتەیەکە (یا زیاتر بەپێی دەنگەکان) چاوەڕێ ئەکرێ و دوای ئەبرێتە مێتا. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٦:١٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر باشە جێبەجێیە، بێگومان بۆتەکەت بوونی سەت هێندە باشترە لە نەبوونی. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٢١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{سھ}} ئەو بۆتەی هیڤجا با لەسەر پاڵاوتن بمێنێتەوە، سبەی یان هەر ئەمشەو من یان هەر کاک هەریاد (هەریادبۆت) دەگوازینەوە بۆ پێدانی مافەکە. پێویست بە چاوەڕوانی زیاتر ناکات. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٣٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]، @[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٣٩، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] جێبەجێیە دەستتان خۆش بێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٠٦، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: کێشە نییە، با سبەی بێت. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٧:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: دەزانیت خۆت بیگوازیتەوە بۆ داواکردن یان بیکەم؟ بەشکم تا بتوانین دەستبکەین بە کۆمەڵەوتارەکان. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:١٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] سەیری [[بەکارھێنەر:HivjaBot/شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئێرە]] بکە، ھەموو شتێک ئامادەیە؛ بە ئەنقەست ھەم ئێکسێڵ و ھەم ڕەگەکەم وەک ئەوی شارەکانی ئیسرائیل داناوە، بۆیە ئەگەر ئەوانە بڵاو بکرێنەوە بە سەرکەوتوویی، یەکسەر دەچینە سەر بڵاوکردنەوەی شارەکانی ئیسرائیل و دواتریش پرۆژەکانی تر. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٢٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::زۆر زۆر باش دەبێت. دەستت خۆش بێت بژیت. منیش هیواخوازم زوو بگەین بەو ئاستانە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: زۆر سپاس خۆم داواکە ئەگوێزمەوە مێتا. بزانن ئەوەی گرنگە لێرە زۆر کردنی ڕێژەی وتار نییە، گرنگییەکە لێرە ئەوەیە بەبێ کەموکوڕی کارەکان بەڕێوە ببەین. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٠:٠٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]]: کەس لە ئێمە نەیوتووە ڕێژەی وتار بەرزکردنەوە تاکە کارە بیکەین. بێگومان ئێمەش ئەوە دەزانین. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:١٨، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ھاوڕێیان سەیرێکی [[ویکیپرۆژە:کۆمەڵە وتارەکان/شارەکانی ئێران|پڕۆژەی]] وتارەکانی شارەکانی ئێرانم کرد، لە [https://docs.google.com/spreadsheets/u/0/d/1YywR_i0_CxUxTydKMgbuQmoTqudy-XjJKrDk-eSswp4/htmlview گووگڵ شیتەکە] لە ھەموو وتارەکان ئەم دەقەی تیایە: {{سوور|ھەڵەی دەربڕین: پیتێکی نەناسراو ھەیە "[" }} کێشەکە لە کوێیە؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٠٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ڕاستییەکەی ئەوە یەکەم پڕۆژەی چەند سەت شاری من و کاک ئارام بوو، نزیک دوو ساڵیش وەستا تاوەکوو دواتر بڵاومان کردنەوە. کێشەی زۆر بوو؛ چ لە ڕەگەکەدا و چ لە بواری تەکنیکییەوە. بەڵام دواتر توانیمان شارستانەکانی ئێران باشتر بڵاو بکەینەوە. ئەو کێشەیەش خۆم بینیومە و ڕاستییەکەی نازانم بۆچی وا دەردەکەوێت؛ ڕەنگە کاک @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیزانێت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٣٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::ئەو ھەڵەیە بۆ ویکیدراوە دەگەڕێتەوە کە دەبێت دانیشتووان و ڕووبەری شارەکە بە یەکەوە داخڵ کرابن، ئینجا ھەڵەکە دەرناکەوێت و دەبێتە دەقێکی پاک وەک [[سوڵتانیە]] و [[خووشکبیجاڕ]] و نزیکەی ١٠ دانەی تر. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::ھەموو ئەو وتارانەی ھەڵە سوورەیان تیا دەرەکەوێ، ئەبێ لە ویکیدراوە چاک بکرێن؟ ئەگەر ژمارەیەکی زۆری وتارەکان وا بوون بە بۆت بکرێ باشترە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٢:٥٠، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 38mqa141k4sw8srh57jc3sgqncxwtyv 0 266492 1587962 1587826 2026-05-30T12:02:18Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587962 wikitext text/x-wiki {{محەممەد}}[[پەڕگە:Salavat_by_Shams_ud-Din.jpg|وێنۆک| دەقی خۆشنووسی عەرەبی «سەڵاوات»: {{بە عەرەبی|«اللھم صل علی محمد و آل محمد»}}، بە واتای «بەرەکەت و سڵاو لەسەر گیانی [[محەممەد]] و [[ئەھلولبەیت|بنەماڵەکەی]]»، بە دەستنووسی ''شەمسەدین عەساف جاھی'']] [[پەڕگە:Salavat.svg|وێنۆک| دەقی عەرەبی شێوەی تری «سەڵاوات»: {{بە عەرەبی|«صَلَی اللھُ عَلَیە و سَلَّم»}}، واتا «خوای گەورە بەخشندەیی و چاکەی خۆی بۆ محەممەد بنێرێت»]] '''سەڵاوات''' یان '''سەڵەوات''' ({{بە عەرەبی|صَلَوَات}}) یاخود '''دروود''' ({{بە ئوردوو|دُرُوْد}}) یان سەڵاواتدان لەسەر پێغەمبەر [[محەممەد]]. دەربڕینێکی ئیسلامییە بە [[زمانی عەرەبی]]، و یەکێکە لە [[واجب]]ەکانی سەر موسڵمانان لە کاتی ناوھێنانی پێغەمبەری ئیسلام بە گوتنی {{عەرەبی|صَلَّی اللھُ عَلَیھِ وَسَلَّم}}، {{قورئان|ئەحزاب|٥٦|کوردی=بەڵێ}}، مەبەست لێی بە گەورە دانان و ڕێزگرتنە لە محەممەد، و یەکێکە لە ھۆکارەکانی شەفاعەت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سوودەکانی سەڵاوات|ناونیشان=https://www.dangiislam.org/CatDetail.aspx?id=1734&MapID=1&FolderID=110&FileID=150|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.dangiislam.org/CatDetail.aspx?id=1734&MapID=1&FolderID=110&FileID=150 |date=ئایاری ٢٠٢٥ }}</ref> و موسڵمانان [[سەڵاواتی ئیبراھیمی]] دەڵێن لە کاتی [[تەحیات]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سەڵاواتدان لە دوای تەحیات|ناونیشان=https://ba8.org/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=ba8.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=صیغ الصلاة علی النبی ﷺ|ناونیشان=https://binbaz.org.sa/fatwas/13861/صیغ-الصلاة-علی-النبی-ﷺ|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=binbaz.org.sa|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=صیغ الصلاة علی النبی صلی اللە علییە وسلم وفضائلھا وأوقاتھا|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/5025/صیغ-الصلاة-علی-النبی-صلی-اللھ-علیھ-وسلم-وفضائلھا-وأوقاتھا|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اجمل صلاة علی النبی|ناونیشان=https://mawdoo3.com/اجمل_صلاة_علی_النبی|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=موضوع|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://mawdoo3.com/%D8%A7%D8%AC%D9%85%D9%84_%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیان حکم الصلاة علی سیدنا النبی علییە السلام - الفتاوی - دار الإفتاء المصریة - دار الإفتاء|ناونیشان=https://www.dar-alifta.org/ar/fatawa/17990/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%BE-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=دار الإفتاء المصریة|زمان=ar-eg|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240724122017/https://www.dar-alifta.org/ar/fatawa/17990/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%BE-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پاشگری «{{عەرەبی|«صَلَوَاتُ اَللَّە عَلَیْە وَ آلِە»}}»، بە واتای «سەڵاواتی خوا لە سەر خۆی و بنەماڵەکەی بێت» دێت، زاراوەیەکی ڕێز نیشاندانە کە لە دەقە ئیسلامییەکاندا بەکاردێت بۆ ڕێزگرتن لە پێغەمبەر [[محەممەد]] کاتێک ناوی دەھێندرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=The extraordinary importance of sending blessings upon the Prophet (peace and blessings of Allah be upon him and his family) |ناونیشان=https://hawzah.net/fa/Article/View/94925/اهمیت-فوق-العاده-صلوات-بر-پیامبر-صلّی-اللّه-علیه-و-آله?SearchText=صلوات&LPhrase=|سەردێڕ=اهمیت فوق العاده صلوات بر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref> ئەم دەستەواژەیە زۆرترین جار لە دوای ناوی [[محەممەد]] [[پێغەمبەر]]ی [[ئیسلام]]ەوە بەکاردێت. ھەموو ئەم دەستەواژانە بە واتای «داواکردنی خێری خودایی بۆ کەسێکی تایبەت و پیرۆزە».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=The Holy Quran and the Good News of the Prophets|ناونیشان=https://alefbalib.com/Metadata/237004/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C%28124000%29-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-|سەردێڕ=اسامی پیامبران الهی(124000) به ترتیب رسالت و زمان حدودی رسالت ؟ {{!}} کتابخانه مجازی الفبا|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250123181037/https://alefbalib.com/Metadata/237004/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C%28124000%29-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|trans-title=The names of all the prophets from Adam to the last prophet. |ناونیشان=https://smtnews.ir/بخش-گوگل-نیوز-38/34192-اسامی-تمام-پیامبران-از-آدم-تا|سەردێڕ=اسامی تمام پیامبران از آدم تا خاتم |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|زمان=fa}}</ref> بە گوێرەی ھەندێک لە لێکۆڵەران سەڵاوات بە زیاتر لە ٢١٠ دەستەواژەی جیاوازی عەرەبی لە سەرچاوە ئیسلامییەکاندا دەربڕدراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=صمدانیان |یەکەم=محسن |دوایین٢=صبوری |یەکەم٢=امید |سەردێڕ=صلوات و پیامبر (ص) در صحیفه سجادیه |trans-title=Blessings and the Prophet (PBUH) in Sahifa al-Sajjadiyyah |ناونیشان=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/268930/صلوات-و-پیامبر-صلی-الله-علیه-و-اله-در-صحیفه-سجادیه |journal=مجله قرآنی کوثر |زمان=fa |پەڕەکان=٧٦, ٧٧|وتەگێڕانەوە=شماره ۲۳، زمستان ۱۳۸۵ش و بهار ۱۳۸۶ش.}}</ref> == ماناکەی بە کوردی == '''اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ، وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ،''' خودایە: دروود و سەڵاوات بڕژێنە بەسەر مــوحــەمـمــەد و خانەوادەی موحەممەددا و لە ناو باشترین کۆڕ و کۆبوونەوەکەیان ئەهلی ئاسمان بەباشە و بە ڕێز و گەورەیی باسیان بکە ھەر وەکو چۆن دروودت ڕژاند بەسەر ئیبراھیم و خانەوادەی ئیبراھیمدا و بە باشە و بەڕێز و گەورەیی باست کردوون. بەڕاستی تۆ سوپاس و ستایش کراویت و خاوەن شکۆیت، '''اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، في العالمين إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ:''' پیرۆزی و بەرەکەت بڕژێنە بەسەر مـوحـەمـمـەد و خانەوادەی موحەممەددا، ھەر وەکو چۆن پیرۆزی و بەرەکەتت ڕژاند بەسەر ئیبراھیم و خانەوانەدەی ئیبراھیمدا، لە هەموو جیهانەکاندا ئەم گەورەیی و پیرۆزی و بەرەکەتە نیشان بدە چونکە بەڕاستی تۆ سوپاس و ستایش کراویت و خاوەن گەورەییت و شکۆداریت '''(في العالمين) واتە:''' هەموو جیهانێک کە خودا دروستی کردبێت وەکو جیهانی فریشتە و جیهانی ئادەمیزاد و جیهانی جنۆکە و جیهانی ئاژەڵان و سەرجەم ئەو جیهان و کۆمەڵگایانەی هەن و خۆیان لە خۆیاندا دنیایەکی ترن و لە دنیایەکی تر ناچن. کەواتە مەبەست لە '''(في العالمين)''' ئەوەیە پەروەردگار ئەم گەورەیی و پیرۆزیە لە هەموو جیهانەکاندا نیشان بدات و بەگەورەی ڕابگڕێت جا ئیتر ئەمە چۆناییە ئێمە لێی نازانین... '''والله اعلم.''' '''(ٳنك حمید مجید)''' بۆ ستایشکردنی خودای گەورە بەکارهاتووە کە دوو سیفەتی گەورەی پەروەردگار باسکراوە تێیدا ئەوانیش '''(حمید: سوپاسکاری بەندەکانیەتی لەسەر چاکەکردن و بەندەکانیشی سوپاسی دەکەن) و (مجید: خاوەن گەورەیی و شکۆدارییە)''' وەکو جوانییەک بۆ سەڵاواتەکە و دۆعاکە و نیشاندانی بەندایەتی بۆ خودا دەوترێت. مانای وشەی '''(دروود)یش''' برتییە لە سڵاوکردن بەڵام بە شێوازێک وەکو وەسف و تەعریف و ستایشکردن وابێت بۆ ئەو کەسە. بۆنموونە ئەم کەسە هێندە کەسێکی بەڕێز و پایەدار و مێرخاسە حەزناکەی پێی بڵێیت سڵاو بەڵکو دەتەوێت ڕێزێکی زیاتری لێبنێیت لەو کاتەدا پێی دەڵێیت: '''دروودت لێبێت یان دروود بۆ جەنابت.''' == جۆرەکانی سەڵاوات == سەڵاوات جۆری زۆرە لەفەرموودەکاندا وەک: {{عەرەبی| # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّد، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، فِی الْعَالَمِینَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>الموطأ/ 459، صحیح، وابن حبان/ 1958، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ. # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، اللَّھُمَّ بَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>البخاری/ 4519، وابن ماجھ/ 904، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، فِی الْعَالَمِینَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>مسلم/ 405، والموطأ/ 459، صحیح، والنسائی/ 1285، صحیح، وابن حبان/ 1965، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّک حَمِیدٌ مَجِیدٌ، وَبِارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>مسلم/ 406.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّک حَمِیدٌ مَجِیدٌ، اللَّھُمَّ بِارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>ابن حبان/ 1964، صحیح، والبخاری/ 5996، ومسلم/ 406، والنسائی/ 1287، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَآلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَآلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>النسائی/ 1288، صحیح، والنسائی/ 1290، صحیح، ابن حبان/ 1957، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَعَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ، اللَّھُمَّ بَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَعَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>البخاری/ 3190.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ النَّبِیِّ الأُمِّیِّ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَعَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ النَّبِیِّ الأُمِّیِّ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَعَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>ابن حبان/ 1959، إسنادە صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ.<ref>ابن ماجھ/ 903، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَآلِ إِبْرَاھِیمَ.<ref>البخاری/ 5997.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ.<ref>النسائی/ 1293، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ وَآلِ إِبْرَاھِیمَ.<ref name="البخاری/ 4520">البخاری/ 4520.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آل إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ.<ref name="البخاری/ 4520">البخاری/ 4520.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَرَسُولِکَ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آل إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی آلِ مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ.<ref name="البخاری/ 4520">البخاری/ 4520.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>البخاری/ 3189.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، فِی الْعَالَمِینَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>ابن ماجھ/ 905، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَأَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>النسائی/ 1294، صحیح]، [البخاری/ 5999]، [الموطأ/ 458، صحیح.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی أَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، وَبَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَعَلَی أَزْوَاجِھِ وَذُرِّیَّتِھِ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.<ref>مسلم/ 407.</ref> # اللَّھُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ، کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ، اللَّھُمَّ بَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ، کَمَا بَارَکْتَ عَلَی آلِ إِبْرَاھِیمَ.}} == گرنگی == لە [[ئیسلام]]دا کاتێک موسڵمانێک یان [[فریشتە لە ئیسلامدا|فریشتەیەک]] ئەم دەستەواژەیە دەڵێت، مانای وایە دەینێرێت بۆ پێغەمبەر و ڕێزی خۆیان بۆ [[محەممەد]] نیشان دەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٧ |سەردێڕ=Salutations on our dear Prophet |ناونیشان=https://www.khaleejtimes.com/ramadan-2017/salutations-on-our-dear-prophet |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ |وێبگە=Khaleej Times |دوایین=Zubair |یەکەم=Khwaja Mohammed}}</ref> «کاتێک محەممەد سەڵاوات دەنێرێتە سەر ئیمانداران و شوێنکەوتوانی، ئاماژەیە بۆ دوعای ئەو بۆ خۆشگوزەرانی و ڕزگارییان لە ڕۆژی دوایی و دنیادا». ھەروەھا پێغەمبەر گوتوویەتی: «خراپترین کەس ئەو کەسەیە کە سەڵاواتم لەسەر لێنادا کاتێک ناوم دەھێنرێت».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://sunnah.com/tirmidhi/48/177|سەردێڕ=Jami` at-Tirmidhi 3546 - Chapters on Supplication - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم) |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{محەممەد٢}} {{بابەتەکانی ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|Peace be upon him}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام|قورئان|محەممەد}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} [[پۆل:وشە و دەستەواژە قورئانییەکان]] [[پۆل:ڕێزلێنان]] [[پۆل:زاراوە دینییەکان]] [[پۆل:وشە و دستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی]] [[پۆل:نازناوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:خواناسی ئیسلامی]] [[پۆل:دوعا]] [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]] [[پۆل:چاندی ئیسلامی]] [[پۆل:زاراوەکانی نوێژ]] [[پۆل:سۆفیگەری]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:فەرموودە]] [[پۆل:محەممەد]] [[پۆل:زاراوە عەرەبییەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] cr9hc2dvfp4cgvg45gp791p99useez0 0 268628 1587984 1402710 2026-05-30T12:15:11Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1587984 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty||name=عیمادەدین زەنگی|image=Ruler in Turkic dress (long braids, fur hat, boots, fitting coat), in the Maqamat of al-Hariri, 1237 CE, probably Baghdad.jpg|caption=فەرمانڕەوا بە پۆشاکی تورکی (لۆچێکی درێژ، کڵاوی شەربوشی فەڕووداری زل، پێڵاو، پاڵتۆی گونجاو)، لە مەقاماتی ئەلحەریری، ساڵی ١٢٣٧ی زایینی، ڕەنگە [[بەغداش|بەگداد]].<ref name="FB232">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Flood |یەکەم١=Finbarr Barry |سەردێڕ=A Turk in the Dukhang? Comparative Perspectives on Elite Dress in Medieval Ladakh and the Caucasus |journal=Interaction in the Himalayas and Central Asia |ساڵ=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Austrian Academy of Science Press |پەڕە=٢٣٢|ناونیشان=https://www.academia.edu/35061254}}</ref>|image_size=250px|title=ئەمیری موسڵ، ئەتابەگی حەلەب|succession=ئەتابەگ و ئەمیری جەزیرەو شام|reign=١١٢٤-١١٢٧: پارێزگاری سەلجووکی واسیت و بەسرە{{ھن}} ١١٢٦-١١٢٧: شیحنەی سەلجووکی، پارێزگاری عێراق{{ھن}} ١١٢٧–١١٤٦: ''[[ئەتابەگ|ئەتابەگی]]'' [[مووسڵ]]{{ھن}}|coronation=١١٢٧, [[موسڵ]]|full name=مەلیکی مەنسوور عیمادەدین زەنگی|successor=[[Nur ad-Din (died 1174)|نورەدین زەنگی]] (لە هەلەپ){{ھن}} [[سەیەفەدین غازی]] (لە موسڵ)|dynasty=دەوڵەتی زەنگی|father=ئاق سەنقوور حاجب|mother=|birth_date=١٠٨٥|birth_place=|death_date=١٤ی ئەیلوولی ١١٤٦ (تەمەنی ٦١)|death_place=سووریا|place of burial=|spouse=[[زومروود خاتوون]]<ref name="Alptekin">{{بیرخستنەوەی کتێب| دوایین=Alptekin | یەکەم=C. | سەردێڕ=The Reign of Zangī (521-541/1127-1146). | بڵاوکەرەوە=University of London | ساڵ=١٩٧٢| پەڕەکان=٤٧, ٩٨, ١٣٣}}</ref>{{ھن}} Khatun<ref name="Alptekin"/>{{ھن}}Safiya Khatun<ref name="Alptekin"/>|religion=[[ئیسلام]] {{Infobox military person | embed = yes | battles = * [[گەماڕۆدانی حەما (١١٣٠)]] * [[نەبەردی ئەلسەریب (١١٣٠)]] * [[نەبەردی ڕەفانییە]] * [[شاڵاوی ئەنتیاک]] * [[نەبەردی قینەسرین]] * [[نەبەردی بەعرین]] * [[گەماڕۆدانی هەلەپ (١١٣٨)]] * [[نەبەردی شەیزار (١١٣٨)]] * [[گەماڕۆدانی بەعلبەک (١١٣٨)]] * [[گەماڕۆدانی ئەدێسا (١١٤٤)]] * [[گرتنی سەروج]] }}|module=}}'''عیمادەدین زەنگی''' ({{بە عەرەبی|عماد الدین زنکی}} ١٠٨٥ – ١٤ی ئەیلوولی ١١٤٦)، ھەروەھا بە ناوی '''زەنگی'''، '''زەنگەوی'''، '''زینکی''' و '''زەنکی''' ڕۆمانی بانگ کراوە، [[ئەتابەگ]]ی [[تورکمان]]ی [[دەوڵەتی سەلجووقی|ئیمپراتۆرییەتی سەلجوقی]] بووە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=El-Azhari|یەکەم=Taef|سەردێڕ=Zengi and the Muslim Response to the Crusades|ڕێکەوت=2016|بڵاوکەرەوە=Routledge|شوێن=London and New York|پەڕە=١٠|زمان=English|chapter=The early career of Zengi, 1084 to 1127. The Turkmen influence.|وتەگێڕانەوە=This chapter is concerned with Zengi's early career and upbringing, his Seldjuk background...}}</ref> کە حوکمڕانی [[مووسڵ]] و [[حەلەب]] و [[حەما]] و دواتر [[ڕحا|ئێدێسای]] کردووە. ناوی و دامەزرێنەری [[دەوڵەتی زەنگی|شانشینی زەگدی]] [[ئەتابەگ|ئەتابەگەکان]] بووە. == سەرەتای ژیان == باوکی زەنگی، ئاق سونقور حەجیب، پارێزگاری [[حەلەب]] لە سەردەمی مەلیک شای یەکەم، لەلایەن توتوشی یەکەمەوە کوژرا بەھۆی خیانەت لە ساڵی ١٠٩٤. لەو کاتەدا زەنگی تەمەنی نزیکەی ١٠ ساڵ بووە و لەلایەن کربۆغای پارێزگاری [[مووسڵ|موسڵەوە]] پەروەردە کراوە. پاشان زەنگی لە سەربازگەکانی مووسڵدا کاری کردووە، سەرەتا لە سەردەمی جەوالی سەقەوا (١١٠٦–١١٠٩)، پاشان مەودود (١١٠٩–١١١٣)، و لە ساڵی ١١١٤، لە سەردەمی ئاق سونقور بورسوقی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ALPTEKIN|یەکەم=COJKUN|ناونیشان=https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf|سەردێڕ=The Reign of Zangi|ڕێکەوت=1972|بڵاوکەرەوە=University of London|پەڕەکان=٣٣–٣٦|access-date=٢٣ی ئابی ٢٠٢٤|archive-date=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225074919/https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf|url-status=dead}}</ref> زەنگی تا ساڵی ١١١٨ لە مووسڵ مایەوە و دواتر چووە خزمەتی حاکمی نوێی سەلجوقی مەحموود (١١١٨–١١١٩). لەگەڵ ھاتنە سەرکاری سەنجار لە ساڵی ١١١٩، زەنگی بە دڵسۆزی مەحموود مایەوە، کە بوو بە فەرمانڕەوای سوڵتانییەتی سەلجوقی عێراقی (١١١٩–١١٣١).<ref name="BK">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Küçüksipahioğlu|یەکەم=Birsel|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Musul ve Halep Valisi İmâdeddin Zengi'nin Haçlılarla Mücadelesi|ناونیشان=https://iupress.istanbul.edu.tr/en/journal/jos/article/musul-ve-halep-valisi-imadeddin-zenginin-haclilarla-mucadelesi|journal=Journal of Oriental Studies|issue=36|پەڕە=١٠٤|doi=10.26650/jos.2020.005|وتەگێڕانەوە=Staying in Mosul until the death of Sultān [[Muhammad I Tapar|Muhammad Tapar]] in 1118, Zangi then entered the service of the Sultān’s son and the new Seljuk ruler [[Mahmud II (Seljuk sultan)|Mahmūd]] (1118-1119), remaining loyal to him to the end. With the new era introduced with the defeat of Sultān Mahmūd in the Sāveh battle he engaged his uncle [[Ahmad Sanjar|Sanjar]] in 1119, which opened the way for Sanjar (1119-1157) to accede to the throne of Great Seljuk Empire, Mahmūd was assigned to the Iraqi Seljuk Sultānate (1119-1131), continuing his rule there. In 1124, Sultān Mahmūd granted the city of Wasit to Imad al-Din Zangi as a ıqta, and conferred him the Military Governorship of Basra together with Baghdad and Iraq in 1127. The reason behind such assignments was to attempt to impede Abbasid Caliph al-Mustarshid (1118-1135) who then wished to build a worldwide dominance. Indeed, the efforts of Zangi in the fight of Mahmūd, whom Sanjar urgently sent to Baghdad, against the Caliph ensured the Sultān became victorious, and he contributed to the efforts in damaging the sole authority and dominance claims of the Caliph. Following the deaths of Mosul Governor Aq-Sunqur el-Porsuqi and his successor and son Mas’ud in the same year in 1127, Zangi was appointed Governor of Mosul. He was also in charge of al-Jazeera and Northern Syria, and Sultān Mahmūd approved him being assigned as the Atabeg of his two sons, Farrukh shah and Alparsalan. Thus the Atabegdom of Mosul was formed.}}</ref> == حوکمڕانی عێراق لەلایەن سەلجوقییەکان == ناوچەی میزۆپۆتامیا لە ساڵی ١٠٥٥ تا ١١٣٥ لەژێر کۆنترۆڵی [[دەوڵەتی سەلجووقی|ئیمپراتۆرییەتی سەلجوقییەکان]] بوو، بەو پێیەی توغریل بەگ [[دەوڵەتی بوەیھی|بنەماڵەی بوەیھی]] [[شیعە]]ی دەرکردبوو. توغریل بەگ یەکەم فەرمانڕەوای سەلجوقی بوو کە خۆی بە سوڵتان و پارێزەری خەلافەتی عەباسی ناوزەند کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Falk|یەکەم=Avner|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=oUVaDwAAQBAJ&pg=PA76|سەردێڕ=Franks and Saracens: Reality and Fantasy in the Crusades|ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٢٩-٨٩٩٦٩-٠|پەڕە=٧٦|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McHugo|یەکەم=John|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iMhQDwAAQBAJ&pg=PA118|سەردێڕ=A Concise History of Sunnis and Shi'is|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Georgetown University Press|ژپنک=٩٧٨-١-٦٢٦١٦-٥٨٨-٥|پەڕە=١١٨|زمان=en}}</ref> میزۆپۆتامیا لە سەردەمی محەممەد مەلیک شا (١٠٨٢–١١١٨ز) لەژێر کۆنترۆڵی سەلجوقییە گەورەکاندا مایەوە، بەڵام لە ساڵی ١١١٩ەوە، مەحموودی دووەمی کوڕە ١٤ ساڵانەکەی (١١١٨–١١٣١) سنووردار بوو بە تاکە دەسەڵاتی عێراق، لەکاتێکدا سەنجار کۆنترۆڵی باقی ئیمپراتۆرییەتەکەی گرتە دەست.<ref name="BK">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Küçüksipahioğlu|یەکەم=Birsel|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Musul ve Halep Valisi İmâdeddin Zengi'nin Haçlılarla Mücadelesi|ناونیشان=https://iupress.istanbul.edu.tr/en/journal/jos/article/musul-ve-halep-valisi-imadeddin-zenginin-haclilarla-mucadelesi|journal=Journal of Oriental Studies|issue=36|پەڕە=١٠٤|doi=10.26650/jos.2020.005|وتەگێڕانەوە=Staying in Mosul until the death of Sultān [[Muhammad I Tapar|Muhammad Tapar]] in 1118, Zangi then entered the service of the Sultān’s son and the new Seljuk ruler [[Mahmud II (Seljuk sultan)|Mahmūd]] (1118-1119), remaining loyal to him to the end. With the new era introduced with the defeat of Sultān Mahmūd in the Sāveh battle he engaged his uncle [[Ahmad Sanjar|Sanjar]] in 1119, which opened the way for Sanjar (1119-1157) to accede to the throne of Great Seljuk Empire, Mahmūd was assigned to the Iraqi Seljuk Sultānate (1119-1131), continuing his rule there. In 1124, Sultān Mahmūd granted the city of Wasit to Imad al-Din Zangi as a ıqta, and conferred him the Military Governorship of Basra together with Baghdad and Iraq in 1127. The reason behind such assignments was to attempt to impede Abbasid Caliph al-Mustarshid (1118-1135) who then wished to build a worldwide dominance. Indeed, the efforts of Zangi in the fight of Mahmūd, whom Sanjar urgently sent to Baghdad, against the Caliph ensured the Sultān became victorious, and he contributed to the efforts in damaging the sole authority and dominance claims of the Caliph. Following the deaths of Mosul Governor Aq-Sunqur el-Porsuqi and his successor and son Mas’ud in the same year in 1127, Zangi was appointed Governor of Mosul. He was also in charge of al-Jazeera and Northern Syria, and Sultān Mahmūd approved him being assigned as the Atabeg of his two sons, Farrukh shah and Alparsalan. Thus the Atabegdom of Mosul was formed.}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKüçüksipahioğlu2020">Küçüksipahioğlu, Birsel (30 June 2020). </cite></ref> بە ویستی کۆنتڕۆڵکردنی ھۆزی بەنوو مەزییەد سەرۆکایەتی دوبەیسی کوڕی سەداقە، لە ساڵی ١١٢٢ مەحموودی دووەم فەرمانی بە ھێڕشی سەربازی لە [[مووسڵ|موسڵەوە]] بۆ باشووری [[عێراق]] دەرکرد، بە سەرکردایەتی زەنگی و ئاڵتوونتاش ئەبوری بە فەرمانی ئاق سونقور بورسوقی.<ref name="AC"/> زەنگی کە ئەمە یەکەم سەرکردایەتی کردنی سەربازی گەورەی بوو بۆی، سەربازەکانی لە دەوروبەری واستدا چەقاند وباجی ئیقتاعی واستی پێبەخشرا.<ref name="AC"/> بە ھاوپەیمانی لەگەڵ سەربازانی خەلافەت لە شەڕی موبارەقییە لە ساڵی ١١٢٣دا دووبەییان شکست پێھێنا.<ref name="AC"/> پاشان زەنگی جگە لە بەرپرسیارێتییەکانی پێشووی لە ساڵی ١١٢٤ پارێزگاری سەربازی [[بەسرە]]ی وەرگرت.<ref name="AC">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ALPTEKIN|یەکەم=COJKUN|ناونیشان=https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf|سەردێڕ=The Reign of Zangi|ڕێکەوت=1972|بڵاوکەرەوە=University of London|پەڕەکان=٣٨–٤٤|access-date=٢٣ی ئابی ٢٠٢٤|archive-date=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225074919/https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="BK">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Küçüksipahioğlu|یەکەم=Birsel|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Musul ve Halep Valisi İmâdeddin Zengi'nin Haçlılarla Mücadelesi|ناونیشان=https://iupress.istanbul.edu.tr/en/journal/jos/article/musul-ve-halep-valisi-imadeddin-zenginin-haclilarla-mucadelesi|journal=Journal of Oriental Studies|issue=36|پەڕە=١٠٤|doi=10.26650/jos.2020.005|وتەگێڕانەوە=Staying in Mosul until the death of Sultān [[Muhammad I Tapar|Muhammad Tapar]] in 1118, Zangi then entered the service of the Sultān’s son and the new Seljuk ruler [[Mahmud II (Seljuk sultan)|Mahmūd]] (1118-1119), remaining loyal to him to the end. With the new era introduced with the defeat of Sultān Mahmūd in the Sāveh battle he engaged his uncle [[Ahmad Sanjar|Sanjar]] in 1119, which opened the way for Sanjar (1119-1157) to accede to the throne of Great Seljuk Empire, Mahmūd was assigned to the Iraqi Seljuk Sultānate (1119-1131), continuing his rule there. In 1124, Sultān Mahmūd granted the city of Wasit to Imad al-Din Zangi as a ıqta, and conferred him the Military Governorship of Basra together with Baghdad and Iraq in 1127. The reason behind such assignments was to attempt to impede Abbasid Caliph al-Mustarshid (1118-1135) who then wished to build a worldwide dominance. Indeed, the efforts of Zangi in the fight of Mahmūd, whom Sanjar urgently sent to Baghdad, against the Caliph ensured the Sultān became victorious, and he contributed to the efforts in damaging the sole authority and dominance claims of the Caliph. Following the deaths of Mosul Governor Aq-Sunqur el-Porsuqi and his successor and son Mas’ud in the same year in 1127, Zangi was appointed Governor of Mosul. He was also in charge of al-Jazeera and Northern Syria, and Sultān Mahmūd approved him being assigned as the Atabeg of his two sons, Farrukh shah and Alparsalan. Thus the Atabegdom of Mosul was formed.}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKüçüksipahioğlu2020">Küçüksipahioğlu, Birsel (30 June 2020). </cite></ref> بۆ بەرپەرچدانەوەی تەماحەکانی خەلیفەی عەباسی مستەرشید (١١١٨–١١٣٥) کە دەیویست باڵادەستی جیھانی بەدەستبھێنێت، ئێستا سەلجوقییەکان بە سەرۆکایەتی مەحموودی دووەم ھەڵمەتێکیان لە دژی دەستپێکرد.<ref name="AC"/> سەلجوقەکان بە ھەندێک سەرکردایەتی یەکلاکەرەوەی زەنگی توانیان دەست بەسەر بەغدا و خەلافەتدا بگرن و کۆشکی خەلیفەیان تاڵان کرد.<ref name="AC"/> خەلیفە سکاڵای لەسەر ئاشتی تۆمار کرد و ناچار بوو پارەیەکی گەورە بدات.<ref name="AC"/> جگە لە موڵک و ماڵی لە واست و بەسرە، زەنگی پلەی بەرزکرایەوە و لە مانگی نیسانی ساڵی ١١٢٦دا پۆستی پارێزگاری بۆ بەغدا وەرگرت، نازناوی ''شیھنای'' وەرگرت بە شێوەیەکی کاریگەر وای کرد تەواوی عێراقی سەلجوقی بەدەستەوە بێت.<ref name="AC"/><ref name="BK"/> لە ساڵی ١٢٢٧، دوای کوشتنی ئاق سونقور بورسوقی، زەنگی وەک پارێزگاری مووسڵ دەستنیشانکرا، کە [[دەوڵەتی زەنگی|ئەتابەگدۆمی مووسڵ]] لەوێ پێکھات.<ref name="BK">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Küçüksipahioğlu|یەکەم=Birsel|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Musul ve Halep Valisi İmâdeddin Zengi'nin Haçlılarla Mücadelesi|ناونیشان=https://iupress.istanbul.edu.tr/en/journal/jos/article/musul-ve-halep-valisi-imadeddin-zenginin-haclilarla-mucadelesi|journal=Journal of Oriental Studies|issue=36|پەڕە=١٠٤|doi=10.26650/jos.2020.005|وتەگێڕانەوە=Staying in Mosul until the death of Sultān [[Muhammad I Tapar|Muhammad Tapar]] in 1118, Zangi then entered the service of the Sultān’s son and the new Seljuk ruler [[Mahmud II (Seljuk sultan)|Mahmūd]] (1118-1119), remaining loyal to him to the end. With the new era introduced with the defeat of Sultān Mahmūd in the Sāveh battle he engaged his uncle [[Ahmad Sanjar|Sanjar]] in 1119, which opened the way for Sanjar (1119-1157) to accede to the throne of Great Seljuk Empire, Mahmūd was assigned to the Iraqi Seljuk Sultānate (1119-1131), continuing his rule there. In 1124, Sultān Mahmūd granted the city of Wasit to Imad al-Din Zangi as a ıqta, and conferred him the Military Governorship of Basra together with Baghdad and Iraq in 1127. The reason behind such assignments was to attempt to impede Abbasid Caliph al-Mustarshid (1118-1135) who then wished to build a worldwide dominance. Indeed, the efforts of Zangi in the fight of Mahmūd, whom Sanjar urgently sent to Baghdad, against the Caliph ensured the Sultān became victorious, and he contributed to the efforts in damaging the sole authority and dominance claims of the Caliph. Following the deaths of Mosul Governor Aq-Sunqur el-Porsuqi and his successor and son Mas’ud in the same year in 1127, Zangi was appointed Governor of Mosul. He was also in charge of al-Jazeera and Northern Syria, and Sultān Mahmūd approved him being assigned as the Atabeg of his two sons, Farrukh shah and Alparsalan. Thus the Atabegdom of Mosul was formed.}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKüçüksipahioğlu2020">Küçüksipahioğlu, Birsel (30 June 2020). </cite></ref> == ئەتابەگی مووسڵ و حەلەب == دوای مردنی تۆگتێکین لە ساڵی ١١٢٨، ''ئەتابەگی'' [[دیمەشق]]، بۆشایی دەسەڵات ھەڕەشەی کردنەوەی [[وڵاتانی شام|سوریای]] کرد بەڕووی دەستدرێژی [[شەڕەکانی خاچھەڵگران|خاچپەرستاندا]].<ref>Gabrieli 1969: 41</ref> زەنگی لە ساڵی ١١٢٧ بوو بە ''ئەتابەگی'' مووسڵ و لە ساڵی ١١٢٨ بوو بە ئەتابەگی حەلەب، ھەردوو شارەکەی لەژێر دەسەڵاتی تایبەتی خۆیدا یەکخست و بە فەرمی لەلایەن سوڵتانی سەلجوقی مەحموودی دووەمەوە وەبەرھێنرا. زەنگی پشتگیری لە سوڵتانی گەنج کردبوو لە دژی ڕکابەرەکەی کە خەلیفە مستەرشید بوو. === زەنگی بەرامبەر دیمەشق === لە ساڵی ١١٣٠ زەنگی ھاوپەیمانی لەگەڵ تاج مولک بوری [[دیمەشق]] لە دژی خاچپەرستان کرد، بەڵام ئەمە تەنھا فێڵێک بوو بۆ درێژکردنەوەی دەسەڵاتەکەی؛ کوڕەکەی بوری بە دیل گرت و دەستی بەسەر [[حەما|حەمادا]] گرت. ھەروەھا زەنگی گەمارۆی [[حومس]]ی دا کە لەو کاتەدا پارێزگارەکەی یاوەری بوو، بەڵام نەیتوانی دەستی بەسەردا بگرێت، بۆیە گەڕایەوە بۆ مووسڵ، لەوێ کوڕەکەی بوری و زیندانییەکانی دیکەی دیمەشق بە بڕی ٥٠ ھەزار [[دینار]] فیدییە کران. ساڵی دواتر زەنگی ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر گەڕاندنەوەی ٥٠ ھەزار دینارەکە ئەگەر بوری دوبەی کوڕی سەداقە میری [[حللە|حیللە]] لە عێراق لە مستەرشید ھەڵھاتبوو بۆ دیمەشق، ڕادەست بکات. کاتێک باڵیۆزێک لە خەلیفەوە ھات بۆ گەڕاندنەوەی دوبەی، زەنگی ھێرشی کردە سەری و بەشێک لە ھاوەڵەکانی کوشت، باڵیۆزەکە بەبێ دوبەی گەڕایەوە بەغدا. مەحموودی دووەم لە ساڵی ١١٣١ کۆچی دوایی کرد و شەڕ بۆ جێنشینی دەستپێکرد. لەکاتێکدا شازادەکانی سەلجوقی سەرقاڵی شەڕی یەکتربوون لە فارس، زەنگی ھێڕشی کردە سەر بەغدا بۆ ئەوەی بیخاتە سەر حوکمڕانییەکانی؛ بەڵام لەلایەن سەربازانی خەلیفاوە شکستی ھێنا و تەنھا بەھۆی یارمەتی پارێزگاری [[تکریت]] [[نەجمەددین ئەییووب|نەجم ئەدین ئەیوب]] باوکی داھاتووی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەلاحەدین]] ڕزگاری بوو. دوای چەند ساڵێک زەنگی پاداشتی پارێزگاری دەکردەوە بە پۆستێک لە سوپاکەیدا، ئەمەش ڕێگە خۆشدەکات بۆ کاروانی درەوشاوەی سەلاحەدین. [[پەڕگە:Citadel_of_Aleppo.jpg|وێنۆک|قەڵای حەلەب لەلایەن زەنگییەکانەوە لە کاتی [[شەڕەکانی خاچھەڵگران|شەڕە خاچپەرستەکاندا]] بەھێزکرابوو. عیمادەدین زەنگی و دواتر کوڕەکەی [[نورەدین زەنگی|نورەدین]] (حوکمڕانی ١١٤٧–١١٧٤)، حەلەب و دیمەشقی یەکخست و خاچپەرستانی لە ھێرشە دووبارەکانیان بۆ سەر شارەکان ڕاگرت. {{Sfn|Gonella|2005}}]] لە ساڵی ١١٣٤ زەنگی پەیوەندی بە کاروباری ئارتوکیدەوە کرد، ھاوپەیمانی لەگەڵ ئەمیر تیمورتاش (کوڕی ئیلغازی) کرد دژی ئامۆزای تیمورتاش ڕوکن دەولە دەعود؛ بەڵام ئارەزووی ڕاستەقینەی زەنگی لە باشوور بوو، لە دیمەشق. لە ساڵی ١١٣٥ زەنگی بانگەوازی یارمەتی لە [[Shams ul-Mulk Isma'il|شەمسولمولک ئیسماعیل]] وەرگرت کە لە شوێنی باوکی بوری بووە ئەمیری دیمەشق و ترسی ژیانی خۆی لە ھاووڵاتیبوونی خۆی ھەبوو، کە بە ستەمکارێکی دڕندەیان دەزانی. ئیسماعیل ئامادە بوو شارەکە تەسلیمی زەنگی بکات بۆ ئەوەی ئارامی بگەڕێنێتەوە؛ بەڵام ھیچ کام لە بنەماڵە و ڕاوێژکارەکانی ئیسماعیل ئەمەیان نەدەویست و ئیسماعیل لەلایەن دایکی خۆیەوە کە زومورد بوو کوژرا بۆ ئەوەی نەتوانێت شارەکە بخاتە ژێر دەسەڵاتی زەنگی. ئیسماعیل لە دوای ئیسماعیل براکەی شیھابودین مەحموودی گرتەوە. زەنگی بەم وەرچەرخانەی ڕووداوەکان بێھیوا نەبوو و بە ھەر شێوەیەک بێت گەیشتە دیمەشق، ھێشتا بە نیازی دەستبەسەرداگرتنی بوو. ئەو گەمارۆیە ماوەیەک بەردەوام بوو و ھیچ سەرکەوتنێک لەلایەن زەنگییەوە نەما، بۆیە ئاگربەست کرا و بەھرام شای برای شەھیب الدین وەک بارمتە درا. لە ھەمان کاتدا ھەواڵی گەمارۆدانەکە گەیشتبووە خەلیفە و بەغدا و پێغەمبەرێک بە فەرمانەوە نێردرا کە زەنگی دیمەشق بەجێبھێڵێت و حوکمڕانی عێراق کۆنترۆڵ بکات. پێغەمبەرەکە پشتگوێ خرا، بەڵام زەنگی وازی لە گەمارۆ ھێنا، وەک لە مەرجەکانی ئاگربەست لەگەڵ شیھاب الدیندا ھاتووە. لە ڕێگای گەڕانەوە بۆ حەلەب، زەنگی گەمارۆی حومسی دا کە پارێزگارەکەی توڕەی کردبوو، شیھاب الدینیش وەڵامی بانگەوازەکەی شارەکەی دایەوە بۆ یارمەتیدان بە ناردنی موعین الدین ئونور بۆ حوکمڕانی. == شەڕ لە دژی خاچپەرستان و بیزەنتینییەکان == [[پەڕگە:Possession_of_Zengi_(1146).svg|وێنۆک|300x300پیکسڵ| خاکەکانی زەنگی لە ساڵی ١١٤٦ (بە سەوز{{نموونەی ڕەنگ|rgba(46, 139, 87, 0.35)|0.6}})]] لە ساڵی ١١٣٧ عیمادەدین زەنگی جارێکی تر گەمارۆی حومسی دا، بەڵام موعین الدین ئونور بە سەرکەوتوویی بەرگری لێکرد. لە بەرامبەردا دیمەشق ھاوپەیمانی لەگەڵ [[شانشینی قودس|شانشینی خاچپەرستانی قودس]] کرد لە دژی. لە '''شەڕی بەعرین''' کە بە '''شەڕی مۆنتفێران''' ناسراوە لە ساڵی ١١٣٧ ھێزێکی خاچپەرستان بە فەرماندەیی شا فولکی قودس پەرش و بڵاو بوون و لەلایەن زەنگی [[ئەتابەگ]]ی [[مووسڵ|موسڵ]] و [[حەلەب|حەلەبەوە]] شکستیان ھێنا. ئەم پاشەکشەیە بووە ھۆی لەدەستدانی ھەمیشەیی قەڵای خاچپەرستانی مۆنفێران لە شاری بەعرین. پاشای خاچپەرست فولکی قودس ڕازی بوو خۆی ڕادەست بکات و ڕێگەی پێدرا لەگەڵ سەربازە ڕزگاربووەکانی ھەڵبێت.<ref>Smail, p 33</ref> === شەڕ دژی ھاوپەیمانی بیزەنتین و خاچپەرستان === [[پەڕگە:Siege_de_Shaizar_(1138).jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ| ئیمپراتۆر یۆحەنای دووەم گەمارۆی سەرکەوتوو نەبووی شەیزەر لە دژی خاکی زەنگییەکان ئاراستە دەکات، دەستنووسی فەرەنسی ١٣٣٨.]] زەنگی کە زانی کە ئەم گەشتە نوێیە بۆ سەر دیمەشق بە دڵنیایییەوە شکست دەھێنێت، لەگەڵ شیھابەدین ئاشتی کرد، تەنھا لە کاتی خۆیدا لە حەلەب لەلایەن سوپایەکەوە ڕووبەڕووی بووەوە کە لەلایەن ئیمپراتۆری بیزەنتین یۆحەنا دووەمی کۆمنینوسەوە نێردرابوو. ئیمپراتۆر بەم دوایییە میرنشینی خاچپەرستانی ئەنتاکیا ھێنابووە ژێر کۆنترۆڵی بیزەنتین، و خۆی لەگەڵ یۆسێلین دووەمی ئێدێسا و ڕیمۆندی ئەنتاکیا ھاوپەیمانی کردبوو. لە بەرامبەر ھەڕەشەیەکی پێکەوەیی [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتین]] / [[شەڕەکانی خاچھەڵگران|خاچپەرستان]]، زەنگی ھێزەکانی کۆکردەوە و ھاوکاری لە سەرکردەکانی دیکەی موسڵمانان وەرگرت. لە نیسانی ساڵی ١١٣٨ سوپای ئیمپراتۆری [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|بیزەنتین]] و شازادەکانی [[شەڕەکانی خاچھەڵگران|خاچپەرستان]] گەمارۆی شەیزەریان دا، بەڵام دوای مانگێک لەلایەن ھێزەکانی زەنگییەوە گەڕێنرانەوە. === گەمارۆدانی بەعلبەک === لە مانگی ئایاری ساڵی ١١٣٨ زەنگی لەگەڵ دیمەشق گەیشتە ڕێککەوتن. ھاوسەرگیری لەگەڵ زومورود خاتوون کرد کە ھەمان ئەو ژنە بوو کە ئیسماعیلی کوڕەکەی کوشتبوو و وەک مارەیییەکەی حومسی وەرگرت. لە مانگی تەممووزی ساڵی ١١٣٩دا کوڕە ڕزگاربووەکەی زومرود بە ناوی شیھاب الدین تیرۆرکرا و زەنگی ھێرشێکی کرد بۆ سەر [[دیمەشق]] بۆ دەستبەسەرداگرتنی شارەکە. دیمەشقییەکان کە لە سەردەمی موعین الدین ئونور یەکگرتوو بوون، وەکو جێنشینی جەمال دین جێنشینی شیھابودین کاریان دەکرد، جارێکی دیکە ھاوپەیمانی قودسیان کرد بۆ بەرپەرچدانەوەی زەنگی. ھەروەھا زەنگی گەمارۆی پێشووی [[بەعلبەک]] لەلایەن جەمالەدین دا و موعین دینیش بەرپرسی بەرگرییەکانی بوو. زەنگی لە وەڵامی بەڵێنی تێپەڕبوونی سەلامەتدا تەسلیمبوونی خۆی بەدەستھێنا؛ ڕێزی لێ نەگرت، {{Sfnp|''EI''|1913}} فەرمانی دا بەرگریکارەکان لە خاچ بدرێن. بە پێچەوانەی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەڵاحەددین]] لە [[ئورشەلیم|قودس]] لە ساڵی ١١٨٧، زەنگی قسەی خۆی نەکرد بۆ پاراستنی دیلەکانی لە بەعلبەک لە ساڵی ١١٣٩. بە گوتەی ئیبن العادیم، زەنگی «بە سوێندی توند و لەسەر قورئان و جیابوونەوەی (ژنەکانی) سوێندی بە خەڵکی قەڵاکە خواردبوو». کاتێک لە قەڵاکە دابەزین خیانەتی لێکردن و پێستی لە پارێزگارەکەی بڕی و ئەوانەی تریان ھەڵواسی. ”<ref>Maalouf, Crusades Through Arab Eyes, pg.138.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[Thomas Asbridge]]|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rK8nA9U0OE4C|سەردێڕ=The Crusades: The War for the Holy Land|ڕێکەوت=2010|بڵاوکەرەوە=Simon and Schuster|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٩٨٣-٧٧٠-٥}}</ref> خاکەکەی بەخشییە نەقیبەکەی [[نەجمەددین ئەییووب|نەجم الدین ئەیوب]] باوکی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەلاحەدین]]. {{Sfnp|''EI''|1913}} دوای ئەوەی زەنگی گەمارۆی دیمەشقی جێھێشت، جەمال دین بەھۆی نەخۆشییەکەوە کۆچی دوایی کرد و موجیر دین کوڕی لە شوێنی گرتەوە، موعین دینیش وەکو حاکم مایەوە. === فراوانبوون و ململانێ لەگەڵ ئەرمینیا === موعین الدین پەیماننامەیەکی نوێی ئاشتی لەگەڵ قودس واژوو کرد بۆ پاراستنی یەکتریان لە دژی زەنگی. لەکاتێکدا موعین الدین و خاچپەرستان لە ساڵی ١١٤٠دا یەکگرتبوون بۆ گەمارۆدانی بانیاس، زەنگی جارێکی دیکە گەمارۆی دیمەشقی دا، بەڵام بە خێرایی جارێکی دیکە وازی لێھێنا. لە چەند ساڵی داھاتوودا ھیچ شەڕێکی گەورە لە نێوان خاچپەرستان و دیمەشق و زەنگی ڕووی نەدا، بەڵام زەنگی لەم نێوەندەدا لە باکوور ھەڵمەتی کرد و ئاشب و قەڵای [[ئەرمەنستان|ئەرمەنی]] ھیزان گرت. === داگیرکردنی ئێدێسا === لە ساڵی ١١٤٤، زەنگی گەمارۆی ئێدێسای دەستپێکرد لە دژی ناوچەی خاچپەرستی ئێدێسا، کە یەکێک بوو لە چوار ویلایەتی خاچپەرستی ڕەسەن کە دوای جەنگی خاچپەرستی یەکەم دامەزرا، و لە ٢٤ی کانوونی دووەمی ١١٤٤ دەستی بەسەردا گرت، دوای گەمارۆدانی چوار مانگ. پارێزگای ئێدێسا یەکەم دەوڵەتی خاچپەرستانە بوو کە دروست بوو و ھەروەھا یەکەم دەوڵەت بوو کە کەوتە خوارەوە. ئەم ڕووداوە بووە ھۆی شەڕی خاچپەرستی دووەم و دواتر مێژوونووسانی موسڵمان وەک دەستپێکردنی ''[[جیھاد]]'' دژی دەوڵەتە خاچپەرستەکان ئاماژەیان پێکرد. == مردن == زەنگی لە ساڵی ١١٤٥ بەردەوام بوو لە ھەوڵەکانی بۆ گرتنەوەی دیمەشق، بەڵام لە ئەیلوولی ١١٤٦ لەلایەن کۆیلەیەکی فرانکەوە بە ناوی یارانکاش تیرۆر کرا، دوای ئەوەی ئەتابەگ بە سەرخۆشییەوە ھەڕەشەی سزای لێکرد بەھۆی خواردنەوەی لە جامەکەی.<ref>Maalouf, Crusades Through Arab Eyes, pg.138</ref> زەنگی دامەزرێنەری [[دەوڵەتی زەنگی|شانشینی زەنگی]] بوو کە بە ھەمان ناو ناوی لێنراوە. لە مووسڵ کوڕە گەورەکەی سەیفەدین غازی یەکەم شوێنی گرتەوە و لە حەلەب کوڕی دووەمی [[نورەدین زەنگی|نور دین]] شوێنی گرتەوە. کاتێک سەیف لە ساڵی ١١٤٩ کۆچی دوایی کرد، کوڕی سێیەمی قوتبودین مەودود لە مووسڵ شوێنی گرتەوە.<ref>{{Harvard citation no brackets|Bosworth|1996}}{{ھن}}{{ھن}}"1. The main line in Mosul and Aleppo:{{ھن}}{{ھن}}*521/1127 Zangi I b. Qasim al-Dawla Aq Sunqur, 'Imad al-Din{{ھن}}{{ھن}}*541/1146 Ghazi I b. Zangi I, Sayf al-Din{{ھن}}{{ھن}}*544/1149 Mawdud b. Zangi I, Qutb al-Din (...){{ھن}}{{ھن}}2. The line in Damascus and then Aleppo{{ھن}}{{ھن}}*541/1147 Mahmud b. Zangi, Abu ’1-Qasim al-Malik al-'Adil Nur al-Din, in Aleppo and then Damascus (...)"</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em|٢}} == سەرچاوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوە|دوایین=Sobernheim |یەکەم=Moritz |display-authors=٠|ref={{harvid|''EI''|1913}} |contribution=Baalbek |پەڕەکان=٥٤٣–٥٤٤|سەردێڕ=Encyclopaedia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography, and Biography of the Muhammadan Peoples, ''1st&nbsp;ed., Vol.&nbsp;I'' |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Imad_al-Din_Zengi?veaction=edit |بڵاوکەرەوە=E.J. Brill |شوێن=Leiden |ڕێکەوت=1913}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|یەکەم=C.E.|دوایین=Bosworth|سەردێڕ=The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual|ناونیشان=https://archive.org/details/newislamicdynast0000bosw|بڵاوکەرەوە=Columbia University Press|ساڵ=١٩٩٦|شوێن=New York}} *[[Amin Maalouf]], ''The Crusades Through Arab Eyes'', 1985 *[[Steven Runciman]], ''A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem''. [[Cambridge University Press]], 1952. *''The Damascus Chronicle of the Crusades, Extracted and Translated from the Chronicle of [[Ibn al-Qalanisi]]''. H.A.R. Gibb, 1932 (reprint, Dover Publications, 2002). * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gonella|یەکەم١=Julia |سەردێڕ=Die Zitadelle von Aleppo und der Tempel des Wettergottes |بڵاوکەرەوە= Rhema-Verlag, Münster |ڕێکەوت= 2005 |ژپنک=٩٧٨-٣-٩٣٠٤٥٤-٤٤-٠}} *[[William of Tyre]], ''A History of Deeds Done Beyond the Sea'', trans. E.A. Babcock and A.C. Krey. [[Columbia University Press]], 1943. *''An Arab-Syrian Gentleman and Warrior in the Period of the Crusades; Memoirs of [[Usamah ibn-Munqidh]]'' (''[[Kitab al i'tibar]]''), trans. [[Philip K. Hitti]]. New York, 1929. *''The Second Crusade Scope and Consequences'' Edited by Jonathan Phillips & Martin Hoch, 2001. *The Chronicle of Michael the Syrian - (Khtobo D-Makethbonuth Zabne) (finished 1193-1195) *Taef El-Azhari, ''Zengi and the Muslim Response to the Crusades'', Routledge, Abington, UK, 2006. {{پۆلی کۆمنز|Imad al-Din Zengi}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سووریا}} [[پۆل:مردووانی ١١٤٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٠٨٠]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:ئەتابەگییەکان]] [[پۆل:خەڵکی دەوڵەتی سەلجووقی]] [[پۆل:حوکمڕانە زەنگییەکان]] oyr4dexnk3orm8w48fjvot9ggu0cr2c 3 270433 1588150 1303700 2026-05-31T01:47:57Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 2 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan]] 1588150 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan/سەرپەڕە}} == سەڵاحەددینی ئەیوبی == سڵاو@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]، لە وتاری [[سەڵاحەددینی ئەییووبی]] کەسێک ئەم هەفتەیە کۆمەڵێک گۆڕانکاری زۆر گەورەی کردووە، هەر لەناوی خێڵ و عەشیرەتەوە تا وێنەی داڕێژە و دەیان شتی تر. ئەمە ئاساییە بەڵام نەک لە وتارێکی گرنگی وەک سەڵاحەددین کە مەدالیای زێڕی هەیە (هەڵبژێردراوە) و لە لیستی پڕ خوێنراوترینی هەموو مانگەکانە لەلایەن بەکارهێنەرێکی ٣٠ دەستکارییەوە چاکبکرێت. سوپاستان دەکەم ئەگەر لێکۆڵینەوەیەکی لێبکەن… [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏٠٠:٥٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :{{وب|د. توانا ع. بەرزنجی}} سپاس بۆ بانگکردنەکەتان. گشت بەکارهێنەرانی ویکیپیدیا مافی دەستکارییان هەیە، مەگەر لەسەر ئەو وتارانەی پارێزراون یان سنووردار کراون. قسەکەتان ڕاستە و پێویستە بەکارهێنەرانی کەمتەجرەبە یارمەتی بدرێن. ئەگەر مەبەستتان دەستکارییەکانی Jackhanma69ە شتێکی ئەوتۆی ناڕاستم بەرچاو نەکەوت، جگە لە یەک دوو هەڵەیەک کە ڕاستم کردنەوە. ئەگەر خۆتان کێشەیەکی تر لە وتارەکەدا دەبینن چاکی بکەن. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏١٧:٤٥، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]، منیش هەر مەبەستم ئەوەبوو دەستتان خۆشبێ، دەستکارییەکانی جوان دیاربوون لە خراپەکاری نەدەچوون، بەڵام هەر وتم با بەڕێوەبەرێک بیبینێ چونکە من لە مێژوو هیچ نازانم. ماندوو نەبن. [[بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|Τωαηα]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. توانا ع. بەرزنجی|لێدوان]]) ‏١٩:١٢، ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == سڵاو == مامۆستای به‌رێز..زۆر سوپاس بۆ ئه‌و رێنمایانه‌ی به‌منی ده‌ده‌ن..به‌و پێیه‌ی ئه‌من نوێم بۆیه‌ له‌ زۆر شتدا كێشه‌م بۆ دروست ده‌بێ.. زۆر سوپاس كه‌ بۆ یارمه‌تیه‌كانتان..دووباره‌ مه‌منونم.. {{واژوونەکراو|Yad nursi}} == دەستکاری == {| class="messagebox" style="{{border-radius|30px}}" || [[Image:EV-In.svg|60px]] | align="center" | <big>[[File:Evnewlogocc0.png|Evnewlogocc0|185px]]</big><br />سڵاو، زۆر سوپاس بۆ دەستکاریە بەنرخەکەت لەسەر وتاری [[ئێڤەنێسێنس]] لە ویکیپیدیای کوردی ناوەندی. دەتوانیت یارمەتیمان بدەیت لە فراوانکردنی جیھانی ئێڤەنێسێنس بە سەردانکردنی [[ویکیپرۆژە: ئێڤەنێسێنس| ویکیپرۆژەی ئێڤەنێسێنس]]، لەوێ گشت زانیارییەکان کۆکراونەتەوە و دەتوانیت یارمەتی بدەیت لە پەرەپێدان بەو وتارەی خۆت بەدڵتە، بەھیوای دەستکاری کردنێکی باش! |}—[[بەکارھێنەر:Zhyar Merlin|<span style="color:black">'''<span style="font-size:13px">ژیار مێرلین'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Zhyar Merlin|'''<span style= "color:purple">وتووێژ</span>''']]} ‏٢٢:٢٢، ١٠ی تەموزی ٢٠١٦ (UTC) 1lt9iofazo2idsf4kntpa0z7xj4n14h 0 272095 1588153 1550990 2026-05-31T04:02:40Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588153 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنینی ئازەربایجان''' ({{بە ئینگلیزی|Azərbaycan Dəmiryol Muzeyi}}) مۆزەخانەیەکی شەمەندەفەرە کە لە [[باکوو]]، [[ئازەربایجان]] ھەڵکەوتووە. مۆزەخانەکە لە ساڵی ٢٠١٩دا کراوەتەوە.<ref name="a1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What exponents displayed in Azerbaijan's first railway museum? |ناونیشان=https://report.az/en/infrastructure/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |وێبگە=Report News Agency |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231211104517/https://report.az/en/infrastructure/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en |ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم مۆزەخانەیە لە بینای مێژووییی وێستگەی شەمەندەفەری سابوونچوو لە ناوەندی شاری باکوو ھەڵکەوتووە، کە دەکاتە نزیکی گۆڕەپانی جەعفەر جەبارلی ([[٢٨ی ئایار (میترۆی باکوو)|وێستگەی ٢٨ی ئایار]]).<ref name="a2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=What exponents displayed in Azerbaijan's first railway museum? |ناونیشان=https://www.azerbaycan24.com/en/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |وێبگە=www.azerbaycan24.com |زمان=en |ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٤ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425071729/https://www.azerbaycan24.com/en/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ |url-status=dead }}</ref> == مێژوو == کردنەوەی مۆزەخانەی شەمەندەفەری ئازەربایجان لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ بە بەشداری سەرۆک [[ئیلھام عەلیێڤ]] ئەنجام درا.<ref name="a4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=İlham Əliyevdən Dəmir Yolu Muzeyinə hədiyyə |ناونیشان=https://oxu.az/politics/344293 |وێبگە=Oxu.Az |زمان=az |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231211104516/https://oxu.az/politics/344293 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کاری نۆژەنکردنەوە لە مۆزەخانەکەدا ئەنجام درا، کە لە ماوەی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|پەتای کۆڤید-١٩دا]] داخرابوو، و دوای دەوڵەمەندکردنی بە پیشاندراوی نوێ، لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣دا دەستی کردەوە بە پێشوازیکردن لە سەردانکەران.<ref name="q1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bakıdakı Dəmiryol Muzeyi yenidən fəaliyyətə başlayıb |ناونیشان=https://report.az/infrastruktur/bakidaki-demiryol-muzeyi-yeniden-fealiyyete-baslayib/ |وێبگە=Report İnformasiya Agentliyi |زمان=az |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> وێستگەی مێژوویی شەمەندەفەری سابونچو (لە نزیک وێستگەی میترۆی ٢٨ ئایار)، یەکێک لە سێ بینایەی کە کۆمەڵگەی مێژوویی وێستگەی گەشتیارانی باکۆیان پێکھێناوە، شوێنی مۆزەخانەی شەمەندەفەری ئازەربایجانە. ئەم بینایە لە ٦ی جووڵای ١٩٢٦دا کەوتە کار، کە ھاوکات بوو لەگەڵ ڕۆژی کردنەوەی یەکەم ھێڵی شەمەندەفەری کارەبایی لە ئازەربایجان. وێستگەی شەمەندەفەری سابونچو لە باکۆ یەکەم بینای وێستگە بوو کە شەمەندەفەری کارەبایی وەرگرت.<ref name="b1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baku Railway Station building |ناونیشان=http://irs.gov.az/en/index.php?p=location/baku-railway-station-building |وێبگە=irs.gov.az |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240426060803/http://irs.gov.az/en/index.php?p=location/baku-railway-station-building |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠٢٤|وتەگێڕانەوە=1926, the building was reconstructed. In June of the same year, an electric train was launched in the former USSR, for the first time in Azerbaijan, on the Baku-Sabunchu railway.}}</ref> بیناکە لەسەر بنەمای نەریتە نیشتیمانییەکانی تەلارسازی ئازەربایجان دروست کراوە و بەھۆی ڕوخسار و زۆر توخمەوە، وەبیرھێنەرەوەی کۆشکی شیروانشاکانە. پەنجەرەکانی بیناکە کە بە شێوازی ھونەری نیشتیمانی «شەباکە» دروستکراون، دیکۆری سەردەمی شیروانشاکان لە بەشی سەرەوەی ڕووکاری دەروازەکە، و ھەڵکۆڵینە بەردینەکانی شێر لەسەر قولەی کاتژمێرەکە جێگەی سەرنجن. مۆزەخانەکە دوو ھۆڵی پێشانگا، ھۆڵێکی سینەما، و ھۆڵەکانی ڕێکخستنی چالاکییە کەلتووری و کۆمپانیایی ھەیە. چالاکی وەک ڕۆژانی واژووکردنی کتێب، کاتژمێرەکانی خوێندنەوە، پێشانگای کتێب و ھونەر، و کۆبوونەوە لەگەڵ کەسایەتییە گشتییەکان لێرە ئەنجام دەدرێن. لە ھۆڵەکاندا، پیشاندراوی جۆراوجۆری سەرنجڕاکێش پەیوەست بە قۆناغەکانی گەشەپێدانی کەرتی شەمەندەفەر لە ئازەربایجان نمایش دەکرێن، لەوانەش کەرەستەی وێنەیی و ڤیدیۆیی کە مێژووی دروستکردنی شەمەندەفەر لە سەدەی نۆزدەیەم دەخەنە ڕوو، ھەروەھا مۆدێلی شەمەندەفەر. ھەروەھا، گۆشەیەکی وێنە دروست کراوە بۆ نیشاندانی ئەو خزمەتانەی کە سەرۆک حەیدەر ئەلیێف لە گەشەپێدانی شەمەندەفەر لە ئازەربایجان پێشکەشی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Azerbaijan Railway Museum}} {{تووڵی دەروازە|ئازەربایجان|شەمەندەفەر}} [[پۆل:بینا و پێکھاتەکان لە باکوو]] [[پۆل:مۆزەخانەکانی باکوو]] e6yin5jv8qlw0awpwyy4nmng0ivi1dz 14 272166 1588060 1478002 2026-05-30T16:10:11Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:Open world video games|Open world video games]] بۆ [[:Commons:Category:Open-world video games|Open-world video games]] 1588060 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Open-world video games}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بەپێی ژانر]] ls1fllekebr6fon8lsb2f0fhdzym26t 0 278178 1588157 1587547 2026-05-31T04:53:15Z Aza 86 /* جۆرەکان */ 1588157 wikitext text/x-wiki '''بەبیناوھێنان''' بریتییە لەو بەھرەیە کە ئینسان ھەیەتی و بە ھۆیەوە دەتوانێ [[زانین|بزانێ]]، بەبێ ئەوەی کە بە [[فکرکردنەوە]] و [[بەڵگەھێنانەوە]] بەو زانینە بگات. یانی بە زانین گەیشتنەکە ڕاستەوخۆ و کوتوپڕ و بێناوبژییە. [[بیناو|«بیناو» یا «دیناو»]] لە ئەسڵا لە زاراوەکانی [[سۆفییایەتی|سۆفییایەتییە]] و بەو دیمەنە دەوترێ کە لە حاڵەتی [[موکاشیفە|موکاشیفەدا]] دەبینرێ. بە عەرەبی «موعایەنە»ی پێ دەڵێن، یانی بەچاودیتن، شتێ بەرەوڕوو بینین. جگە لە عیرفان و سۆفییایەتی، وشەکانی بیناو و بەبیناوھێنان و بەبیناوھاتن لە بوارە جیاجیاکانی تردا بە مانای جیاجیا بە کار دەبردرێ، لەوانە، خێرا و لەناکاو زانین، پێزانین بەبێ بیرکردنەوە، ھەستکردن بە شتێ لە دڵ و دەرووندا، بیر و بڕوای دڵ، [[دەروونبینی|دەروونبینیی]] نائاگادارانە و، تواناییی لە شت تێگەیشتن بە شێوەی [[غەریزە|غەریزی]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gigerenzer|یەکەم=Gerd|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0ZKISEBHvYYC|سەردێڕ=Gut Feelings: The Intelligence of the Unconscious|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Penguin|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٠-٠٣٨٦٣-٣|زمان=en}}</ref> لە [[ڕەوانناسی|ڕەوانناسیدا]]، یەکەم کەسێ سەرنجی پێی داوە و پێناسەی کردووە، [[کارڵ گۆستاف یۆنگ|کارڵ یونگ]] بووە. ئەو دەڵێ بەبیناوھێنان یەکێ لە ئیشوکارەکانی گیانی مرۆڤە کە بەبێ ئەوەی خۆی ئاگای لێ بێ، [[زانیاری]] وەرئەگرێ و [[پێواژۆ (ڕوونکردنەوە)|پێیەوە دەئاژوێ]] و، بۆ لە دواڕۆژا بەکارھێنانەوەی، ڕێکی دەخا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=متمم |یەکەم=گروە |ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=شھود چیست؟ آیا تفکر شھودی و تصمیم شھودی مھارت محسوب میشوند؟ |ناونیشان=https://motamem.org/%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C/ |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=متمم |زمان=fa-IR}}</ref> ھەم [[فەلسەفەی ڕۆژاوایی|فەیلەسووفە رۆژاوایییەکان]] و، ھەم [[فەلسەفەی ڕۆژھەڵاتی|ڕۆژھەڵاتییەکان]]، لەسەر بیناو لێکۆڵینەوەیان کردووە. بۆ وێنە، لە مەعریفەتناسییەکەی [[کانت|کانتدا]]، بیناو ئەوەیە کە ھەستیاریی مرۆڤ دابینی دەکا بۆی و، زانیارییە ھەستەکییە بنچینەیییەکانی لە خۆ گرتووە. بە شێوەیەکی سەرسەری، دەتوانین بڵێین بۆ کانت بەبیناوھێنان ھەمان [[پێحەسیان|پێحەسیانە]]. کانت لەو باوەڕەدا بوو زەینی ئێمە ھەموو بیناوە دەرەکییەکانمان، یانی ئەوەی دەیبینین یا دەیبیسین یا دەیچێژین یا بە ھەر شێوەیەکی تر لە جیھانی دەرەوە ھەستی پێ دەکەین، دەخاتە ناو قاڵبی [[بۆشایی]] و، ھەموو بیناوە ناوەکییەکانمان، وەکوو فکرەکان و بیرەوەرییەکانمان، دەخاتە ناو قاڵبی [[کات]].<ref>ئیمانوێل کانت، [[ڕەخنە لە ئەقڵی پەتی]]</ref> == بەبیناوھاتن لە ڕوانگەی ئەفلاتوونەوە == [[ئەفلاتوون]] یەکەمین فەیلەسووفە کە تێکۆشەرانە لە [[زانایی]] و چۆنیەتیی بەدەستھێنانی دەدوێ و، یەکەم کەسە لە [[فەلسەفەی ڕۆژاوایی|فەلسەفەی ڕۆژاوادا]] کە باسی زاناییی بەبیناوھاتوو (مەعریفەتی شوھوودی) دێنێتە پێشەوە. لە تیۆرییەکەی ئەفلاتوون دەرھەق بە زاناییدا،  بەبیناوھاتن لە بانترین جێگا دادەنرێ. بە ئاوڕدانەوە لە ئەو پێناسە جۆربەجۆرانە کە ڕاڤەکارانی ئەفلاتوون و خودی ئەفلاتوونیش لە نامیلکەکانیدا پێشکەشیان کردووە، دەکرێ بەبیناوھاتن بەم چەشنە پێناسە بکرێ: پێزانینی ڕاستەوخۆ و بێناوبژی لە ڕێگای سەرووترین ھێزی ئەقڵانییەوە، کە زەینی فەیلەسووف لە گریمانەکانی بەڵگەھێنانەوە ئەولاتر دەبا و، بە ھۆیەوە، فەیلەسووف لە پەیوەندیی [[تیۆریی فۆرمەکان|فۆرمەکان]] لەگەڵ یەکترا ئاگادار دەبێ و، لەوە تێدەگا کە لە کۆتاییدا ھەموو فۆرمەکان بەندیواری «خەیر»ن و، ڕاستەوخۆ خەیر دەبینێ (= شوھوودی دەکا، یا بە بیناوی دێنێ) و، ئاشنای واقیع دەبێ. بەبیناوھێنان بۆ ئەفلاوون «ئەقڵانی»یە، واتە دیتنی فۆرمی خەیر و جوانی بە ھۆی چاوی ئەقڵەوەیە نەک چاوی سەر. ھەروەھا، بەبیناوھێنان ھەرە دوایین قۆناغی زانینیشە. کاتێ ڕێی سەرەوژووری زانایی دێنینە بەر چاو، دوای تێپەڕاندنی قۆناغە سەرەتایییەکانی [[خەیاڵ]] و [[باوەڕ]] و [[بەڵگە (لۆژیک)|بەڵگە]]، لە کۆتاییدا دەگەین بە قۆناغی بیناو. کەسێ کە بەم قۆناغە دەگا، خۆی ڕاستەوخۆ خەیر دەبینێ و وەکوو سەرچاوە و بناخەی زۆرێتی لە جیھاندا دەیناسێ.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20120514165719-9181-106.pdf شھود از دیدگاھ افلاتون و کانت]؛ یاسمین دولت شاھی.</ref> == لە فەلسەفەی ئیمانوێل کانتدا == یەکێک لە تێگەیشتە بنەڕەتییەکانی فەلسەفەی [[ئیمانوێل کانت|کانت]] بەبیناوھێنانە. کانت دەڵێ ھەرچی کە مرۆڤ لە بابەت ئۆبژەکانەوە دەزانێ لەسەر دوو کۆڵەکە ڕادەوەستێ: ۱) بەبیناھێنان و، ۲) [[تێگەیشتن]]. بیناو، کە ناوەرۆک و ناواخنی زانایییە، لە ڕێگەی ھێزی ھەستیارییەوە بە دەست دێ. مرۆڤ ھەستیارە. واتە، کە دەتەقێ بە شتەکانەوە، [[ھەستپێکردن|ھەستیان پێ دەکا]] و، لە ڕێگەی ئەم ھەستپێکردنەوەوە بە «بیناو»یان دێنێ. «تێگەیشتن»یش خۆی ھێزێکی ترە لە مرۆڤدا. کاتێ بەبیناوھێنان و تێگەیشتن پێکەوە ھاوکاری دەکەن، مرۆڤ بە شتەکان دەزانێ و، جیھان [[دیاردە|دیاری دەدا]]. لە ڕوانگەی کانتەوە بەبیناھێنان جۆرێ [[پێزانین|پێزانینە]]، پێزانینێ کە دوو تایبەتمەندیی ھەیە: تایبەتمەندیی یەکەمی ئەوەیە کە بێناوبژی و ڕاستەوخۆیە، چونکە ھەستیاری بەبێ ناوبژی دەچێتە سەر دیاردە و بە بیناوی دێنێ. تایبەتمەندیی دووەمی ئەوەیە کە [[تاک (میتافیزیک)|تاکە]]، پێچەوانەی تێگەیشتەکان کە [[تێکڕایی|تێکڕایین]]. لە ئەندێشەی کانتدا بیناو ناتوانێ تێکڕایی بێ.<ref name=":0">[https://ensani.ir/fa/article/271804/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AA تحلیلی بر «شھود» در ساختار معرفتی کانت]</ref> === جۆرەکان === '''بیناوی ھەستەکی:''' بەبیناوھێنانی ھەستەکی ئەو کاتە دێتە دی کە ئۆبژەیەکی دیاریکراو بکەوێتە بەر [[ھۆشە|یەکێ لە ھەستەکانی مرۆڤ]] و، بە ھۆی ئەو بەرکەوتنە، تەسەووری ئۆبژەکە لە زەیندا دروست ببێ. کانت بەو تەسەوورە دەڵێ بیناو. '''بیناوی پەتی:''' ھەرگا کانت بڵێ «پەتی»، مەبەستی «[[پێشینی و پاشینی|پێشینی]]»یە. واتە شتێ کە پێش ھەر چەشنە ئەزموونێک، لە پێکھاتەی زەیندا ھەیە و، لە ئەزموونەوە نەھاتووە. «پەتییە» یانی ئاوێتە نەبووە لەگەڵ ھەستدا. بیناوی پەتی فۆرمی بیناوە. وەکوو [[ماکە و شێوە|فۆرمی بەبێ ماددەیە]]. کانت دەڵێ کاتێ ئێمە شتێ دەئەزمووین، زەین ئەو شتە لە ناو بوخچەگەلێکی تایبەتدا دەپێچێنێتەوە. بەو بوخچانەش دەڵێ بیناوە پەتییەکان و، بە وتەی کانت دوو دانەن: [[کات]] و [[بۆشایی]].<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|فەلسەفە}} [[پۆل:باوەڕ]] [[پۆل:ناسیاری]] [[پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی]] [[پۆل:چەمکەکانی دەروونناسی]] [[پۆل:سەرچاوەکانی زانین]] nwlytdhj8338n7v4z0d8x2fwnhr261r 2 283501 1587988 1587511 2026-05-30T12:19:43Z Hivja 64112 /* */ 1587988 wikitext text/x-wiki # Category:Israel location map modules * ئەو پەڕانەی پێویستن ببەسترێنەوە بە نێوانویکی (ویکیداتا): # پۆل:سەرۆک وەزیرانی مەجارستان # پۆل:دوورگەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان # [[داڕێژە:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] # [[داڕێژە:Multiref2]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Israel northeast]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Israel south wb]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Israel shomron]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Old Jerusalem]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Tel Aviv]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Tel Aviv location]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Israel Greater Tel Aviv]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Israel negev mt]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Israel northwest negev]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Israel north negev]] # [[مۆدیوول:Location map/data/Mediterranean east]] # [[مۆدیوول:Location map/data/West Bank relief]] {{ھن}} * ئەو وتارانەی پێویستیان بە پێداچوونەوە ھەیە: # [[ياه سات]] # [[راي 2]] # [[دووەم کەناڵی میسری]] # [[SBS TV]] # [[روتانا زمان]] # [[ڕادیۆی جەزائیر]] # [[TV8 (Algerian TV channel)]] # [[کەناڵی وەرزشی ئێرانی]] # [[دەریاچەکانی تۆشکا]] # [[ھێمای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] # [[روتانا دراما]] t0757jtc1fyqyyz9yfwsva0t74cwt59 1588141 1587988 2026-05-31T01:36:54Z Hivja 64112 /* */ 1588141 wikitext text/x-wiki # [[:en:Category:Israel location map modules]] {{ھن}} * ئەو وتارانەی پێویستیان بە پێداچوونەوە ھەیە: # [[ياه سات]] # [[راي 2]] # [[دووەم کەناڵی میسری]] # [[SBS TV]] # [[روتانا زمان]] # [[ڕادیۆی جەزائیر]] # [[TV8 (Algerian TV channel)]] # [[کەناڵی وەرزشی ئێرانی]] # [[دەریاچەکانی تۆشکا]] # [[ھێمای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] # [[روتانا دراما]] j4hzsbmqzc2cl4i3pjufkikw9st2sie 0 284983 1588173 1531873 2026-05-31T09:12:03Z Aza 86 /* */ 1588173 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ڕەزیلەت''' پێچەوانەی [[فەزیلەت|فەزیلەتە]]، واتە کردار، [[ئاکار]]، یا [[خوو|خوویەک]] کە لە نێو کۆمەڵدا لە باری [[ئەخلاق|ئەخلاقییەوە]] بە ھەڵە و نابەجێ و شوورەیی دەژمێردرێ. زۆر جار ڕەزیلەتەکان وەکوو عەیبێک لە کەسایەتیی ئینسانەکاندا ڕەچاو دەکرێن. لە [[دین|دینەکاندا]] ڕەزیلەت پەیوەندیی زۆر نزیکی ھەیە بە [[گوناھ|گوناھەوە]]. درۆزنی، زوڵم، بێحەیایی، ئێرەیی، [[خۆپەرستی]]، تەمەڵی، تەماح، ھەوەسبازی، چڵێسی و سکەڕۆیی، سووکایەتیپێکردن، جنێوفرۆشی و، زینا چەند نموونەیکن لە ڕەزیلەتەکان. == سەرچاوەکان == * [https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/virtues-and-vices/v-2 Virtues & vices] {{شریتی دەروازە|ئایین|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Vices}} [[پۆل:تاوان]] [[پۆل:گوناھ]] pzb305xxs3hnmtm392gvvg1loe7w7i6 0 286699 1588015 1544315 2026-05-30T14:06:56Z IvanScrooge98 24311 /* */ +pron 1588015 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}} '''زۆھران کەوامی مەمدانی''' ({{pronunciation|Zohran Mamdani.ogg}}. لەدایکبووی ١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩١) [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانێکی]] [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] و [[سیاسەتوان|سیاسی]] [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییە]]. ئەندامی [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکرات]] و [[سۆسیالیستە دیموکراتەکانی ئەمریکا|سۆسیالیستە دیموکراتەکانی ئەمریکایە]] و لە ساڵی ٢٠٢١ ەوە نوێنەرایەتی ناوچەی ٣٦ی ئەنجومەنی ویلایەتی نیوویۆرک دەکات لە ناوچەی کوینزەوە. ئەو کاندیدی دیموکراتەکانە بۆ سەرۆکی شارەوانی شاری [[نیوویۆرک]] لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٢٥. لە ساڵی ٢٠٢٥ مەمدانی کاندیدبوونی بۆ سەرۆکی شارەوانی شاری نیوویۆرک لە ھەڵبژاردنەکانی داھاتووی شارەوانییەکان ڕاگەیاند. پلاتفۆرمی ھەڵبژاردنەکانی لەسەر بنەمای [[پێشکەوتخوازی|دیدێکی پێشکەوتنخوازانە]] دامەزراوە کە گرنگی بە فراوانکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و پێشخستنی دادپەروەری ئابووری لە شارەکەدا دەدات. گرینگترین شتەکانی بەرنامەکەی بریتین لە پاڵپشتیکردنی [[گواستنەوەی گشتی|خزمەتگوزارییەکانی پاسی بێبەرامبەر]] بۆ خەڵکی [[نیوویۆرک| نیوویۆرک]]، بەستنی کرێی خانووبەرە کە بەپێی یاسا جێگیرکراوەکانی کرێ، و دامەزراندنی دوکانی خواردنی خاوەندارێتی شارەوانییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی بەرزبوونەوەی نرخەکان و دڵنیابوون لە [[ئاسایشی خۆراک]] لە ناوچە کەمداھاتەکاندا. ھەڵوێستەکانی سەبارەت بە [[ململانێی فەلەستین و ئیسرائیل|پرسی فەلەستین]] مشتومڕی بەرفراوانی بەدوای خۆیدا ھێناوە، بەتایبەتی پشتگیریکردنی لە بزووتنەوەی بایکۆت، وەدەرنانی و سزادانان (BDS)، ھەروەھا جەختکردنەوەکانی لەسەر ئەوەی کە [[دژە زایۆنیزم]] جۆرێک نییە لە [[دژە سامییەت|دژە جوولەکە]]. ئەم ھەڵوێستانە لەلایەن ھەندێک گرووپی لایەنگری [[ئیسرائیل]]ەوە ڕەخنەیان لێگیرا، لەکاتێکدا پشتگیری چەندین لایەنی ناو [[پێشکەوتنخوازی لە ئەمریکا|بزووتنەوەی پێشکەوتنخوازانەیان لە ئەمریکا]] وەرگرتووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Mays|یەکەم=Jeffery C.|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel and Antisemitism Loom Large as Issues in the N.Y.C. Mayor’s Race|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/05/19/nyregion/israel-gaza-antisemitism-mayor-nyc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20250519070923/https://www.nytimes.com/2025/05/19/nyregion/israel-gaza-antisemitism-mayor-nyc.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢٥|issn=0362-4331}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Zohran Mamdani}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سۆشیالیزم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:چالاکوانە موسڵمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپی نیویۆرکی]] 0cy45oeo1ftki8zm70hgva5yxh9ppbh 1588095 1588015 2026-05-30T20:04:04Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588095 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}} '''زۆھران کەوامی مەمدانی''' ({{pronunciation|Zohran Mamdani.ogg}}. لەدایکبووی ١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٩١) [[ھەڵسووڕاوی|چالاکوانێکی]] [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستی]] و [[سیاسەتوان|سیاسی]] [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییە]]. ئەندامی [[پارتی دیموکرات (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|پارتی دیموکرات]] و [[سۆسیالیستە دیموکراتەکانی ئەمریکا|سۆسیالیستە دیموکراتەکانی ئەمریکایە]] و لە ساڵی ٢٠٢١ ەوە نوێنەرایەتی ناوچەی ٣٦ی ئەنجومەنی ویلایەتی نیوویۆرک دەکات لە ناوچەی کوینزەوە. ئەو کاندیدی دیموکراتەکانە بۆ سەرۆکی شارەوانی شاری [[نیوویۆرک]] لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠٢٥. لە ساڵی ٢٠٢٥ مەمدانی کاندیدبوونی بۆ سەرۆکی شارەوانی شاری نیوویۆرک لە ھەڵبژاردنەکانی داھاتووی شارەوانییەکان ڕاگەیاند. پلاتفۆرمی ھەڵبژاردنەکانی لەسەر بنەمای [[پێشکەوتخوازی|دیدێکی پێشکەوتنخوازانە]] دامەزراوە کە گرنگی بە فراوانکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و پێشخستنی دادپەروەری ئابووری لە شارەکەدا دەدات. گرینگترین شتەکانی بەرنامەکەی بریتین لە پاڵپشتیکردنی [[گواستنەوەی گشتی|خزمەتگوزارییەکانی پاسی بێبەرامبەر]] بۆ خەڵکی [[نیوویۆرک| نیوویۆرک]]، بەستنی کرێی خانووبەرە کە بەپێی یاسا جێگیرکراوەکانی کرێ، و دامەزراندنی دوکانی خواردنی خاوەندارێتی شارەوانییەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی بەرزبوونەوەی نرخەکان و دڵنیابوون لە [[ئاسایشی خۆراک]] لە ناوچە کەمداھاتەکاندا. ھەڵوێستەکانی سەبارەت بە [[ململانێی فەلەستین و ئیسرائیل|پرسی فەلەستین]] مشتومڕی بەرفراوانی بەدوای خۆیدا ھێناوە، بەتایبەتی پشتگیریکردنی لە بزووتنەوەی بایکۆت، وەدەرنانی و سزادانان (BDS)، ھەروەھا جەختکردنەوەکانی لەسەر ئەوەی کە [[دژە زایۆنیزم]] جۆرێک نییە لە [[دژە سامییەت|دژە جوولەکە]]. ئەم ھەڵوێستانە لەلایەن ھەندێک گرووپی لایەنگری [[ئیسرائیل]]ەوە ڕەخنەیان لێگیرا، لەکاتێکدا پشتگیری چەندین لایەنی ناو [[پێشکەوتنخوازی لە ئەمریکا|بزووتنەوەی پێشکەوتنخوازانەیان لە ئەمریکا]] وەرگرتووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Mays|یەکەم=Jeffery C.|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Israel and Antisemitism Loom Large as Issues in the N.Y.C. Mayor’s Race|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2025/05/19/nyregion/israel-gaza-antisemitism-mayor-nyc.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20250519070923/https://www.nytimes.com/2025/05/19/nyregion/israel-gaza-antisemitism-mayor-nyc.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢٥|issn=0362-4331}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Zohran Mamdani}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سۆشیالیزم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھاووڵاتییە سروشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:چالاکوانە موسڵمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپی نیویۆرکی]] s6wd2qdqhhbo2m77jwp0g8640uz7u56 0 287822 1587966 1522025 2026-05-30T12:02:53Z Ari Qasm 57423 Ari Qasm پەڕەی [[١٨٣٢ فێرمانی ئێزیدییەکان]]ی گواستەوە بۆ [[کۆمەڵکوژیی ئێزیدییەکان لەلایەن میرنشینی سۆرانەوە]] 1522025 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} لە ساڵی ١٨٣٢، نزیکەی ٧٠٬٠٠٠ ئێزیدی لەلایەن میرە کوردەکان بەتایبەتی [[بەدرخان بەگ]] و [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] ڕەواندزی، کوژران. ئەم هێرشانە دژ بە ئێزیدییەکان بوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Jagd auf den Engel Pfau |ناونیشان=https://www.nzz.ch/international/nahost-und-afrika/bedrohte-minderheiten-im-orient-jagd-auf-den-engel-pfau-ld.135327}}</ref> و هەزاران گوند و ماڵی ئێزیدی وێران کرا و زۆرینەی کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Edmonds|یەکەم=C. J.|ناونیشان=https://www.google.co.uk/books/edition/A_Pilgrimage_to_Lalish/rG5ek-jpFAoC?hl=en|سەردێڕ=A Pilgrimage to Lalish|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Psychology Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٤٧٥٩٣-٢٨-٥|پەڕەکان=٦٠|زمان=en}}</ref> == ‎هێرشەکان == لە ساڵی ١٨٣٢ خوێناویترین ڕووداو دژ بە ئێزیدییەکان ویداکو ٧٠٬٠٠٠ کوژران. [[بەدرخان بەگ]] و [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] ڕواندزی لە شاخەکان کۆمەڵکوژی [[ئێزیدییەکان]] دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pal|یەکەم=Vijay Kumar|ناونیشان=https://books.google.co.uk/books?id=0hCmEAAAQBAJ&pg=PA104|سەردێڕ=Venomous Fangs of Cobra: Dangerous Poison to Society|ساڵ=٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨٩٣٩١٣٣٣٧٠٦|پەڕەکان=١٠٣–١٠٤}}</ref> موحەممەد پاشا یەکەم هەڵبژاردنی دانی بە ئێزیدییەکان، یان قبوڵکردنی ئیسلام یان کوژراون، کە ئەوانی قبوڵ نەکردن کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pal|یەکەم=Vijay Kumar|سەردێڕ=Venomous Fangs of Cobra|ساڵ=٢٠٢١|پەڕەکان=١٠٣–١٠٤}}</ref> زۆربەی ئێزیدییەکان هەوڵیاندا بۆ فرار لە شەنگال و ناوچەکانی کوێستانی پارێزگای شەنگال، بەڵام چەندێک لەوانە بەرەو دجڵە ،ۆیشتن چونکە نازانستن بە خوێندن و هەڵکەوتن، کە نزیکەی ١٢٠٠٠ کەس لە کەنارەکانی ڕووباری دجڵە کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Menant|یەکەم=Joachim|سەردێڕ=Les Yézidiz|پەڕە=١٨٨}}</ref> عەلی بەگ، سەرکردەی ئێزیدییەکان، دەستگیر و بە جەستەی کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Understanding Religious Violence|ساڵ=٢٠١٨|پەڕە=٢٠٤}}</ref> ژنان و منداڵانی ئێزیدی دووپات کراون و بە بازاڕەکان فرۆشتراون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Understanding Religious Violence|ساڵ=٢٠١٨|پەڕە=٢٠٤}}</ref> هەمان کات، لە تیاری نزیکەی ١٠٠٠٠ ئێزیدی لەلایەن فرمانەکان کوژران و سەرەکان بۆ دجڵە هێناون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Menant|یەکەم=Joachim|سەردێڕ=Les Yézidiz|پەڕە=١٨٨}}</ref> ئەم کوژرانیە یەکێک بوو لە قورسترین کۆمەڵگەکانی مێژووی کورد-ئێزیدی و لە بەهار ١٨٣٢ ڕوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Menant|یەکەم=Joachim|سەردێڕ=Les Yézidiz|پەڕە=١٨٨}}</ref> موحەممەد پاشا و بەدرخان بەگ یەکگرتوو کەوتنەسەر ئێزیدییەکان لە شەخان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Açikyildiz|یەکەم=Birgül|سەردێڕ=The Yezidis: The History of a Community, Culture and Religion|پەڕە=٥٢}}</ref> لە ١٨٤٣، سەردانی ئەڵیا بەرێزینا، لە نێرگەی نینەوا نوسراوە کە چەند هەزار ئێزیدی لەلایەن موسڵمانەکان کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Pal|یەکەم=Vijay Kumar|سەردێڕ=Discriminated Hindus in Indian Sub-Continent|ساڵ=٢٠٢١|پەڕە=٩٦}}</ref> هەروەها، زۆربەی ئێزیدییەکان لە ساڵەکانی ١٨٣٠ و ١٨٤٠ لەسەر هەولەکانی بێدڵی فراربوون بۆ ناوچەکانی کۆکەز لە هەرێمی ڕووسیا هەڵگەڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=van Bruinessen|یەکەم=Martin|سەردێڕ=Agha, Shaikh and State - The Social and Political Structures of Kurdistan|ساڵ=١٩٩٢}}</ref> هێشتا شەنگال، شێخان و کۆکەز ناوچەکانی گەورەی ئێزیدییەکانن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=van Bruinessen|یەکەم=Martin|سەردێڕ=Agha, Shaikh and State|ساڵ=١٩٩٢}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 4h1jur2vscmzw8u1r8r5oxmayllpgpe 0 288786 1587964 1587820 2026-05-30T12:02:38Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587964 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی |ناو=سیریل ھێنری ڕیجیس |ناوی خۆماڵی=Cyrille Regis |زمانی ناوی خۆماڵی=en |ڕێکەوتی لەدایکبوون=٩ی شوباتی ١٩٥٨|شوێنی لەدایکبوون=ماریپاسۆلا، [[گانا]]یفەڕەنسی |ڕێکەوتی مەرگ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (تەمەن ٥٩ ساڵ) |شوێنی مەرگ=سۆلیھەڵ، [[ئینگلتەرا]] | ھۆکاری مەرگ = مردنی لەناکاو |باڵا=٦ پێ و ٢ ئینچ (١٨٨ سم)|پیشە=یاریزانی تۆپی پێ، بریکاری وەرزشی |شێواز= ھێرشبەر |پاشگری ڕێزلێنان = ئەندامی "سێ پلەکە" (The Three Degrees)|وێنە=The Three Degrees statue - New Square, West Bromwich (48488490306).jpg|لێدوانی وێنە=پەیکەری "سێ پلەکە" ([[لۆری کەنینگھام]]، [[سیریل ڕیجیس]] و [[برێندن باتسن]]) لە گۆڕەپانی نیو سکوێر، [[وێست برۆمیچ]].}} '''سیریل ھێنری ڕیجیس''' (بە ئینگلیزی: ''Cyrille Henry Regis''؛ لەدایکبووی ٩ی شوباتی ١٩٥٨ – کۆچکردووی ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨) یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەری ئینگلیزی بوو کە لە شوێنی ھێرشبەر یاریی دەکرد. ئەو بەھۆی ھێزی جەستەیی، خێرایی و توانای گۆڵکردنی بەھێزەوە ناسرا بوو. ڕیجیس یەکێک بوو لە ئەندامانی سیانەی بەناوبانگی یانەی [[یانەی تۆپی پێی وێست برۆمیچ ئەلبیۆن]] ناسراو بە "سێ پلەکە" و وەک یەکێک لە پێشەنگەکانی یاریزانە ڕەشپێستەکان لە تۆپی پێی [[ئینگلیز|ئینگلیزیدا]] دادەنرێت. == ژیانی سەرەتایی و دەستپێکی کاروان == ڕیجیس لە ماریپاسۆلا لە [[گانا|گانای]] فەڕەنسی لەدایک بووە و لە تەمەنی پێنج ساڵیدا لەگەڵ خێزانەکەی کۆچی کردووە بۆ [[لەندەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان =https://www.theguardian.com/football/2018/jan/15/cyrille-regis-obituary |سەردێڕ =Cyrille Regis obituary |ڕێکەوتی سەردان =٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> پێش ئەوەی ببێتە یاریزانێکی پیشەگەر، وەک کارەباچییەکی ڕاھێنراو کاری دەکرد و لە ھەمان کاتدا یاریی بۆ یانە ناوخۆییەکانی وەک مۆڵسی و ھێیز دەکرد. لە یانەی ھێیز بوو کە لەلایەن [[یانەی تۆپی پێی وێست برۆمیچ ئەلبیۆن|یانەی وێست برۆمیچ]] ئەلبیۆنەوە دۆزرایەوە. == وێست برۆمیچ ئەلبیۆن و "سێ پلەکە" == لە ساڵی ١٩٧٧، ڕیجیس بەرامبەر بە بڕی ٥،٠٠٠ پاوەند پەیوەندیی بە یانەی وێست برۆمیچ ئەلبیۆنەوە کرد. لەوێ، لەگەڵ دوو یاریزانی دیکەی ڕەشپێست، [[لۆری کەنینگھام]] و [[برێندن باتسن]]، بوونە بەشێکی سەرەکیی پێکھاتەی یانەکە. ئەم سیانەیە لەلایەن ڕاھێنەر [[ڕۆن ئاتکینسن|ڕۆن ئاتکینسنەوە]] پێکەوە دانران و لەلایەن ھاندەرانەوە نازناوی "سێ پلەکە" (The Three Degrees)یان لێنرا. ئەوان نەک ھەر بەھۆی ئاستە بەرزەکەیانەوە ناوبانگیان دەرکرد، بەڵکو بوونە ھێمایەکی گرنگ لە بەرەنگاربوونەوەی [[ڕەگەزپەرستی|ڕەگەزپەرستیی]] سەرسەختی ئەو سەردەمە. ڕیجیس و ھاوڕێکانی ڕووبەڕووی سووکایەتیی بەردەوامی ڕەگەزپەرستانە دەبوونەوە، بەڵام بە ئاستی یاریکردنیان وەڵامیان دەدایەوە. لە یەکێک لە دیارترین ڕووداوەکاندا، دوای بانگھێشتکردنی بۆ ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا، نامەیەکی ھەڕەشەئامێزی پێگەیشت کە فیشەکێکی تێدا بوو. ڕیجیس دواتر وتی: "فیشەکەکە بەراورد بەو سووکایەتییانەی تر ھیچ نەبوو."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان =https://nationalfootballmuseum.com/halloffame/cyrille-regis/ |سەردێڕ =CYRILLE REGIS |ڕێکەوتی سەردان =٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> ڕیجیس لە ماوەی حەوت ساڵدا، ١١٢ گۆڵی لە ٢٩٧ یاریدا بۆ [[یانەی تۆپی پێی وێست برۆمیچ ئەلبیۆن|وێست برۆمیچ]] تۆمار کرد. == کۆڤێنتری سیتی و بردنەوەی جامی یەکێتی == لە ساڵی ١٩٨٤، ڕیجیس پەیوەندیی بە [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|یانەی کۆڤێنتری سیتییەوە]] کرد. لووتکەی کاروانی لەگەڵ ئەو یانەیەدا بردنەوەی [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|جامی یەکێتیی ئینگلتەرا]] بوو لە ساڵی ١٩٨٧، کاتێک لە یارییەکی کۆتایی مێژووییدا بە ئەنجامی ٣-٢ لە یانەی [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر|تۆتنھام ھۆتسپێریان]] بردەوە. ئەمە تاکە نازناوی گەورەی کاروانی وەرزشیی ڕیجیس بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان =https://en.wikipedia.org/wiki/Cyrille_Regis |سەردێڕ =Cyrille Regis |ڕێکەوتی سەردان =٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == ساڵانی کۆتایی یاریکردن == دوای حەوت ساڵ لە کۆڤێنتری، ڕیجیس ماوەیەکی کورت لەگەڵ چەند یانەیەکی دیکەدا بەسەر برد، لەوانە: * [[یانەی تۆپی پێی ئەستۆن ڤێلا]] (کە بووە دوژمنی ھاندەرانی وێست برۆمیچ) * [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|یانەی تۆپی پێی وۆڵڤەرھامپتۆن واندەرز]] * [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|یانەی تۆپی پێی وایکۆمب واندەرز]] * [[ئەم بابەتەم لەژێر نووسینەوەیە و بەمزوانە بڵاودەکرێتەوە.|یانەی تۆپی پێی چێستەر سیتی]] == کاروانی نێودەوڵەتی == ڕیجیس یەکێک بوو لە یەکەمین یاریزانە ڕەشپێستەکان کە نوێنەرایەتیی ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا بکات. ئەو لە نێوان ساڵانی ١٩٨٢ بۆ ١٩٨٧، پێنج یاریی بۆ ھەڵبژاردەی یەکەمی ئینگلتەرا ئەنجام دا، بەڵام نەیتوانی ھیچ گۆڵێک تۆمار بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان =https://en.wikipedia.org/wiki/Cyrille_Regis |سەردێڕ =Cyrille Regis |ڕێکەوتی سەردان =٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == ژیانی دوای وازھێنان و باوەڕی ئایینی == دوای وازھێنانی لە یاریکردن لە ساڵی ١٩٩٦، ڕیجیس بووە بریکارێکی تۆپی پێی مۆڵەتپێدراو. یەکێک لە وەرچەرخانە گەورەکانی ژیانی، باوەڕھێنانی بوو بە ئایینی [[مەسیحی]]. ئەم گۆڕانکارییە دوای مردنی ھاوڕێ نزیکەکەی، [[لۆری کەنینگھام]]، ڕوویدا و بووە ھۆی ئەوەی ڕیجیس ژیانێکی نوێ دەست پێبکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان =https://christiansinsport.org.uk/resources/black-history-month-remembering-cyrille-regis/ |سەردێڕ =Black History Month: Remembering Cyrille Regis |ڕێکەوتی سەردان =٢٩ی ئابی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ =٢١ی ئایاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250521155848/https://christiansinsport.org.uk/resources/black-history-month-remembering-cyrille-regis/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مردن و میرات == سیریل ڕیجیس لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨، لە تەمەنی ٥٩ ساڵیدا بەھۆی جەڵتەی دڵەوە بە شێوەیەکی کتوپڕ کۆچی دوایی کرد. میراتی ئەو زۆر لەوە گەورەترە کە تەنھا یاریزانێکی تۆپی پێ بێت. ئەو وەک پێشەنگێک و سەرچاوەی ئیلھام بۆ نەوەیەکی تەواوی یاریزانە ڕەشپێستەکان دادەنرێت کە ڕێگەیان بۆ خۆش کرد. * لە ساڵی ٢٠٠٨، وەک ڕێزلێنانێک بۆ خزمەتەکانی بە وەرزش و کاری خێرخوازی، میدالیای ''ئەندامی فەرماندەیی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی'' (MBE)ی پێ بەخشرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان =https://jasonrobertsfoundation.com/about-us/cyrille-regis/ |سەردێڕ =Cyrille Regis MBE |ڕێکەوتی سەردان =٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> * وەک ڕێزلێنانێک بۆ کاریگەریی ئەو و ھاوڕێکانی، پەیکەرێک بۆ "سێ پلەکە" لە شاری [[وێست برۆمیچ]] دروست کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|وەرزش|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|فەڕەنسا}} [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی وێست برۆمیچ ئەلبیۆن]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی کۆڤێنتری سیتی]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئەستۆن ڤێلا]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٨]] [[پۆل:ھەڵگرانی نیشانی فەرماندەیی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٨]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] [[پۆل:ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای خوار تەمەن ٢١ ساڵ]] [[پۆل:ھاندەرانی ھۆڵی ناوبانگی تۆپی پێی ئینگلیزی]] [[پۆل:یاریزانانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرا]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئینگلیز]] [[پۆل:ئەندامانی فەرمانی ئیمپراتۆریەتی بەریتانی]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] r4vgsuq5hs6n9c14oyutee9u9v2878i 0 289917 1588177 1476056 2026-05-31T09:57:58Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە بۆ [[ڕیاڵ مەدرید (ژنان)]] 1588177 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ڕیاڵ مەدرید (ژنان)]] odl2u595p08866amyaotgrk6czmpqxy 1 289918 1588178 1476058 2026-05-31T09:58:08Z EmausBot 1914 چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە بۆ [[وتووێژ:ڕیاڵ مەدرید (ژنان)]] 1588178 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:ڕیاڵ مەدرید (ژنان)]] 6nv757tamxudle5m791shsjn2wdylyo 0 290452 1587968 1587812 2026-05-30T12:02:58Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587968 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Sudan_Population_1950-2021_Forecast_2022-2032_UN_World_Population_Prospects_2022.svg|وێنۆک|350x350پیکسڵ|[[دانیشتووان|ژمارەی دانیشتووان]]، ڕێژەی منداڵبوون و ڕێژەی زاوزێ, مەزندەی نەتەوە یەکگرتووەکان]]'''سوودانییەکان''' گەلی سوودان دەگرێتەوە ({{Langx|ar|سوودانیون}}) و تایبەتمەندییەکانیان، [[سوودان]]، لەوانەش چڕی دانیشتووان، [[ئێتنیک|نەتەوە]]، ئاستی خوێندن، تەندروستی، باری ئابووری، پەیوەندی ئایینی، و لایەنەکانی تری دانیشتووان. لە سەرژمێری ساڵی ١٩٩٣ی سوودان، ژمارەی دانیشتووانی بە ٣٠ ملیۆن کەس حیسابی بۆ کراوە. لەو کاتەوە تا ئێستا بەھۆی شەڕی ناوخۆیی دووەمی سوودان ھیچ سەرژمێرییەکی گشتگیر ئەنجام نەدراوە. خەمڵاندنەکانی سوودان، بە ژمارەی دانیشتووانی [[سوودانی باشوور|باشووری سوودانەوە]]، لە نێوان ٣٧ ملیۆن (نەتەوە یەکگرتووەکان) بۆ ٤٥ ملیۆن (CIA) بووە. لە دوای جیابوونەوەی باشووری سوودان لە مانگی تەممووزی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی ئێستای سوودان بە نزیکەی ٤٦ ملیۆن کەس مەزەندە دەکرێت. {{UN Population|ref}} ژمارەی دانیشتووانی شارە گەورەکانی [[خەرتووم]] (لەوانەش خەرتوم، ئوم دەرمان و خەرتومی باکوور) بە خێرایی گەشە دەکات و لە نێوان شەش بۆ حەوت ملیۆنە، لەنێویاندا نزیکەی دوو ملیۆن ئاوارە لە ناوچەی جەنگی باشوور، ھەروەھا ناوچە زیانلێکەوتووەکانی ڕۆژاوا و ڕۆژھەڵات. == تێڕوانینێکی گشتی == زۆربەی دانیشتووانی سوودان دانیشتووانی ڕەسەنی نوبی [[نیل|دۆڵی نیلن]]. زۆرینەی نەتەوەکانی سوودان دەکەونە ژێر عەرەبەکانەوە و کەمینەیان گرووپە نەتەوەییەکانی دیکەی ئەفریقین وەک بێجا و<ref name="Copts migration">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.sudanupdate.org/REPORTS/PEOPLES/COPTS.HTM|سەردێڕ=Copts|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٠١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20010318233019/http://www.sudanupdate.org/REPORTS/PEOPLES/COPTS.HTM|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> فور و نوبا و فەلاتا.<ref name="cia.gov">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/|سەردێڕ=Sudan|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210111020040/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sudan/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کاتێک وەک یەک گەل ئەژمار دەکرێن عەرەبی سوودان بە دووری گەورەترین گرووپی نەتەوەیی لە سوودان، بەڵام نەتەوە ئەفریقییەکان کەمینەیەکی گەورەن ئەگەر وەک یەک گرووپ ھەژمار بکرێن. نزیکەی تەواو موسڵمانن؛ لەکاتێکدا زۆرینەیان بە زمانی عەرەبی سوودانی قسە دەکەن؛ ھەندێک ھۆزی تری عەرەبی بە شێوەزاری عەرەبی جیاواز قسە دەکەن وەک عەوادیە و ھۆزی فەدنیا و بەنی ئەراک کە بە عەرەبی نەجدی قسە دەکەن؛ بەنی حەسەن و ئەلئەشرەف و کینانا و ڕەشی دە کە بە زمانی عەرەبی حیجازی قسە دەکەن. جگە لەوەش ھۆزە عەرەبەکان وەک باگارا و [[دارفوور|دارفورییەکانی]] تر کە ھەردووکیان بە زمانی عەرەبی چادی قسە دەکەن. عەرەبە سوودانییەکانی بەشەکانی باکوور و ڕۆژھەڵات بە پلەی یەکەم لە کۆچبەرانی نیمچە دوورگەی عەرەبییەوە ھاتوون. سەرەڕای ئەوەش، چەند ھۆزێکی عەرەبی پێش ئیسلامی لە سوودان لە کۆچەکانی پێشووترەوە بۆ ناوچەکە لە ڕۆژاوای عەرەبستانەوە بوونیان ھەبووە، ھەرچەندە زۆربەی عەرەبەکان لە سوودان مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ کۆچەکانی دوای سەدەی دوازدەھەم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.almshaheer.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3339}}</ref> زۆرینەی ڕەھای ھۆزە عەرەبەکان لە سوودان لە سەدەی ١٢دا کۆچیان کرد بۆ سوودان.<ref name="google16">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, JSTOR (Organization)|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ZSDBkKgNgx8C&q=jaalin&pg=PA16|سەردێڕ=Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, Volume 17|ساڵ=١٨٨٨|پەڕە=١٦|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} {{پۆلی کۆمنز|Demographics of Sudan}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 75b8rij8nkhfgbxnu3iz83gmv4gc3t1 0 290567 1588099 1587943 2026-05-30T20:04:44Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588099 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''شێخ محەممەد کوڕی ڕاشد کوڕی سەعید ئال مەکتووم''' ناسراو بە '''محەممەد بن ڕاشد''' ({{بە عەرەبی|محمد بن راشد آل مكتوم}}؛ لەدایکبووی ١٥ی تەممووزی ١٩٤٩) سیاستوان و ئابوورناسێکی ئیماراتییە کە لە ئێستادا وەک [[سەرۆک وەزیرانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، دەسەڵاتداری [[میرنشینی دوبەی]] و جێگری سەرۆکی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان خزمەت دەکات. ئەو لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٦دا، دوای مردنی براکەی، [[مەکتووم کوڕی ڕاشد ئال مەکتووم]]، بووە دەسەڵاتداری دوبەی و ڕۆژێک دواتر وەک جێگری سەرۆکی ئیمارات ھەڵبژێردرا. ھەروەھا محەممەد بن ڕاشد لە ساڵی ١٩٧١ ھەتا ٢٠٢٠، وەک وەزیری بەرگریی ئیمارات کاری کردووە. شێخ محەممەد، کوڕی سێیەمی [[شێخ ڕاشد کوڕی سەعید ئال مەکتووم]] و یەکێک لە کەسایەتییەکانی [[بنەماڵەی ئال مەکتووم]]ە کە وەک دەسەڵاتدارانی دوبەی خزمەتیان کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://u.ae/ar-ae/about-the-uae/the-uae-government/government-leaders/h-h-sheikh-mohammed-bin-rashid-al-maktoum|سەردێڕ=صاحب السمو الشيخ محمد بن راشد آل مكتوم {{!}} المنصة الرسمية لحكومة الإمارات العربية المتحدة |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201024040442/https://u.ae/ar-ae/about-the-uae/the-uae-government/government-leaders/h-h-sheikh-mohammed-bin-rashid-al-maktoum |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=u.ae |زمان=ar}}</ref> ئەو لە منداڵیدا فێری ھونەرەکانی ڕاوکردن و [[شەھێن]]داری بووە و ھەروەھا لێھاتووییی سەرەتاییی شاسواری لە باوکییەوە بەدەست ھێناوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mohammed bin Rashid Al Maktoum}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٩]] [[پۆل:سیاسەتوانە ئیماراتییەکان]] s39shivssg3a1zo1afmqa6u00f7uxe3 0 291798 1588100 1587174 2026-05-30T20:05:23Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588100 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party|name={{Script|Arab|ھاوپا}}|native_name=ڕێکخراوی ھاوپاییی نەتەوەییی کوردستان<br /> {{Script|it-Latf|Organîzasiyonî Hawpayîy Neteweyîy Kurdistan}}|logo=|colorcode=#000000|foundation=٢٠ی ئاداری ٢٠٢٠؛ ٥ ساڵ پێش ئێستا|ideology=[[کوردایەتی]]<br />[[ھەستی دژەعەرەب]]<br />[[ھەستی دژەئێرانی]]<br />[[ھەستی دژەتورک]]<br />[[ھەستی دژەئاشووری]]<br />[[دژە سامییەت]]<br />[[یەکگرتووییخوازی]]<br />[[نازیزمی نوێ]]|headquarters=[[File:Flag of Kurdistan.svg|20px]] [[ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]]|website={{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20250114024507/https://www.hawpaofficial.org}}|native_name_lang=ku|position=[[ڕاستڕەوی توندڕەو|ڕاستڕەوی تووندڕەو]]|slogan=«کوردستان بۆ کورد»|flag=[[File:Hawpa Organization Logo.png|Hawpa_Organization_Logo|200px|border]]|colours={{color box|000000|border=darkgray}} ڕەش {{color box|#FFFFFF|border=silver}} سپی|leader=[[سەرهۆز ڕەباتی]]}} '''ھاوپا''' ({{Langx|ku|ھاوپا|Hāwpa}}، {{دەقاودەق|هاوبەش یان کەسێکی هەمان جۆر}}) کە بە '''ڕێکخراوی سۆسیالیستی نیشتمانیی کوردی''' ناسراوە ('''PSNK''') ('''ŘSNK''')، ڕێکخراوێکی کوردی [[نازیزمی نوێ|نیۆنازی]] (نازییەتیی نوێ)<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Manduz |یەکەم=Selda |ناونیشان=https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist’in kökeni kime dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler |زمان=tr}}</ref><ref name=":22">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ھاوپا و نازییەت|ناونیشان=https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_29.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422205813/https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_29.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Hawpa}}</ref> و دژە حکوومەتە و بنکەکەی لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانە]]. پارتەکە لە کاتی [[نەورۆز|نەورۆزدا]] لە ساڵی ٢٠٢٠ دامەزراوە و بارەگاکەی لە [[ھەولێر|ھەولێرە]]. ھاوپا ھەڵمەتێکی دەستپێکردووە بۆ پەرەپێدانی باوەڕەکەیان کە پێویستە [[عەرەب]] لە ھەرێمی کوردستان دەربکرێت، ھەروەھا بانگەشە بۆ جینۆسایدکردن (ڕەشەکوژی/کۆمەڵکوژی)ـکردنی [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمان]] و [[ئاشوورییەکان]] دەکات.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=http://www.aina.org/reports/etsofiaith.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|پەڕە=٨}}</ref><ref name=":62">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئاشوورییەکان|ناونیشان=https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_31.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230723171136/https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_31.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Hawpa}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Manduz |یەکەم=Selda |ناونیشان=https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist’in kökeni kime dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler |زمان=tr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFManduz">Manduz, Selda. [https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor "Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist'in kökeni kime dayanıyor?"]. ''Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler'' (in Turkish)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-07-29</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Turkish-language sources (tr)]]</ref> پێشتر ئەم گرووپە لەلایەن ڕێکخراوە ئاشوورییەکانەوە ڕەخنەیان لێگیرا بەھۆی بڵاوکردنەوەی ڕق و کینە لە دژی [[کەمینە نەتەوەیییەکانی عێراق|کەمینە نەتەوەیییەکان لە عێراق]] کە سووتەمەنیی ئاگرخۆشکەرە بۆ ھەڵمەتەکانی تۆقاندن و ترساندن و دەستبەسەرداگرتنی زەوییە.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.assyriapost.com/kurdish-group-calling-for-extermination-of-assyrians/|سەردێڕ=KRG acknowledges Kurdish group calling for extermination of Assyrians |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=The Assyria Post |زمان=en}}</ref> == ڕیشەناسیی وشە == لە [[کوردیی ناوەندی|کوردیی سۆرانیدا]] وشەی «ھاوپا» بە مانای «ھاوبەش/ھاوجۆر/ھاوڕەگەز» دێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Aprim |یەکەم=Fred |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.fredaprim.com/pdfs/2023/Hawpa.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=fredaprim.com |زمان=English}}</ref> == ئایدۆلۆژیا == ئایدۆلۆژیا (بیرۆکە)ی ھاوپا سەر بە [[ھەڵوێستی سێیەم|ھەڵوێستی سێیەمە]] و ھەوڵ دەدات بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێکی یەکێتیگەرایی لە ژێر یەکڕیزیی کورددا. وە گرووپەکە سەرچاوەی خۆی لە [[حیزبی ھیوا]] (١٩٣٩-١٩٤٦)ی [[ڕەفیق حیلمی]] و حیزبی کاجیک (١٩٥٩-١٩٧٥)ەوە وەرگرتووە، کە ھەردووکیان لەسەر بنەمای بیرۆکەی فاشیستی و نازی دامەزراون.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Aprim |یەکەم=Fred |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.fredaprim.com/pdfs/2023/Hawpa.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=fredaprim.com |زمان=English}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAprim2023">Aprim, Fred (November 2023). [https://www.fredaprim.com/pdfs/2023/Hawpa.pdf "Neo-Nazi Kurdish Hawpa Group Threatens to Exterminate Assyrians"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''fredaprim.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 September</span> 2025</span>.</cite></ref> ھاوپا بە ئاشکرا دژە حکوومەتە و دژی زۆربەی لایەنە سیاسییەکانی ھەرێمی کوردستانە. بەشێک لە ئایدۆلۆژیای ڕاگەیەندراوی گرووپەکە، «ھاوپاییزم»ـە کە ھەوڵدەدات [[کوردایەتی|ناسیۆنالیزمیی دواکەوتووی کوردی]] دوای ١٩٤٦ی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتی]] نەھێڵێت.<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Rojevakurd |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://rojevakurd.com/nasyonal-sosyaliste-kurd-remzi-nafi/|سەردێڕ=Nasyonal-Sosyalîstê Kurd Remzî Nafî |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Rojevakurd |زمان=en-US}}</ref><ref name=":24">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=هاوپا و نازییەت|ناونیشان=https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_29.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422205813/https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_29.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Hawpa}}</ref> «ھاوپاییزم» ڕۆشنبیریی مۆدێرنی جەماوەری کورد ڕەتدەکاتەوە، بەو پێیەی ئایدۆلۆژیاکەی پێی وایە ڕۆشنبیرانی ئەمڕۆ لە کوردستان [[ھیچخوازی|نیھیلیست]] (ھیچخوازی) و [[چەپڕەوی|چەپن]].<ref name=":5" /> بەشێکی زۆری ئایدۆلۆژیای ئەم گرووپە لە [[ڕەمزی نافیع]] وەرگیراوە کە کوردێکی باشووری کوردستان بوو و لە ساڵی ١٩٤٣ بە ھاوکاریی دوو ئەفسەری [[سوپای ئەڵمانیا (١٩٣٥-١٩٤٥)|سوپای ئەڵمانیا]] سەرکردایەتیی [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپەڕاسیۆنی مامۆتی]] کردووە.<ref name=":5" /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> گرووپەکە پێشتر ساڵی دامەزراندنی خۆیان بە ساڵی ١٩٤٣ ناوزەد کردووە، ئەو ساڵەی کە ڕەمزی نافیع سەرکردایەتیی ئۆپەڕاسیۆنی مامۆتی کردووە.<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.serhatnews.com/diyarbakir-newrozunda-ortaya-cikan-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Diyarbakır Newroz’unda Ortaya çıkan 'Kurden Nasyonalist’in Kökeni Kime Dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Serhat News |زمان=tr-TR}}</ref> گرووپەکە بە پلەی یەکەم لە ڕێگەی بەکارھێنانی پڕوپاگەندە لە سۆشیال میدیادا دەگاتە ئامادەبووان.<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.serhatnews.com/diyarbakir-newrozunda-ortaya-cikan-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Diyarbakır Newroz’unda Ortaya çıkan 'Kurden Nasyonalist’in Kökeni Kime Dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=Serhat News |زمان=tr-TR}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.serhatnews.com/diyarbakir-newrozunda-ortaya-cikan-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor "Diyarbakır Newroz'unda Ortaya çıkan 'Kurden Nasyonalist'in Kökeni Kime Dayanıyor?"]. ''Serhat News'' (in Turkish). 2023-03-28<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-08-02</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Turkish-language sources (tr)]]</ref> گرووپەکە لە ڕێگەی پلاتفۆرمەکانییەوە ئەو باوەڕەیان بەرەوپێش بردووە کە دەبێ [[عەرەب|عەرەبەکان]] لە ھەرێمی کوردستان دەربکرێن، لە کاتێکدا [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمان]] و [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییەکانیش]] [[جینۆساید]] (کۆمەڵکوژ) بکرێن.<ref name=":63">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ئاشوورییەكان|ناونیشان=https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_31.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230723171136/https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_31.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٥|ئیش=Hawpa}}</ref> بە تایبەتی، گرووپەکە پێشتر بابەتی ھێرشبەرانەی دژی ئاشوورییەکان بڵاوکردۆتەوە، لەوانە ئینکاریی بەردەوامی ئاشوورییەکان و بە ھەڵە ناونانی کۆمەڵگاکە بە نەستوورییەکان، ھەروەھا داوای ھەڵوەشاندنەوەی پارت و ڕێکخراوە سیاسییە ئاشوورییەکان دەکات و داوای ڕێگریکردن لە ئاھەنگە کولتوورییەکانیشیان دەکەن.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Aprim |یەکەم=Fred |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.fredaprim.com/pdfs/2023/Hawpa.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=fredaprim.com |زمان=English}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAprim2023">Aprim, Fred (November 2023). [https://www.fredaprim.com/pdfs/2023/Hawpa.pdf "Neo-Nazi Kurdish Hawpa Group Threatens to Exterminate Assyrians"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''fredaprim.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 September</span> 2025</span>.</cite></ref> ھەروەھا ڕەخنە لەم گرووپە گیراوە بەھۆی ساختەکردنی [[مێژووی ئاشوورییەکان]].<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠٢٥|ناونیشان=http://www.aina.org/reports/etsofiaith.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|پەڕە=٨}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.aina.org/reports/etsofiaith.pdf "Endangered: The Struggles of the Indigenous Assyrians in their Homelands"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Susek Evangelical Association. 28 February 2025. p.&nbsp;8<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2025</span>.</cite></ref><ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.assyriapost.com/kurdish-group-calling-for-extermination-of-assyrians/|سەردێڕ=KRG acknowledges Kurdish group calling for extermination of Assyrians |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=The Assyria Post |زمان=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.assyriapost.com/kurdish-group-calling-for-extermination-of-assyrians/ "KRG acknowledges Kurdish group calling for extermination of Assyrians"]. ''The Assyria Post''. 2025-06-17<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-09-04</span></span>.</cite></ref> === ھێماسازی === ئاڵای حیزب لە لافیتەیەکی ڕەش پێکدێت کە لە ناوەڕاستیدا بازنەیەکی سپی ھەیە؛ لە ناوەوەی بازنەی سپیدا [[ڕۆژی کوردی|خۆری کوردە]] کە لە ناوەڕاستیدا [[سواستیکا|سواستیکایەکی]] تێدایە. ئەو حیزبە بانگەشەی ڕەتکردنەوەی باوەڕی نیۆ-نازیزمی کردووە و ڕایگەیاندووە کە سواستیکا لە ئاڵاکەیدا لەسەر بنەمای ئەوەیە کە ڕەمزێکی کۆنی کوردە.<ref name=":23">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=هاوپا و نازییەت|ناونیشان=https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_29.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230422205813/https://www.hawpaofficial.org/2023/03/blog-post_29.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|ئیش=Hawpa}}</ref> '''{{multiple image|align=centre|direction=horizontal|width=200|header=|image1=Hawpa Organization Logo.png|caption1=|image2=Hawpa.jpg|caption2=|image3=|caption3=|image4=|caption4=|image5=|caption5=|total_width=}}''' == مێژوو == ھاوپا بۆ یەکەمجار لە یەکەم ڕۆژی [[نەورۆز|نەورۆزی]] ساڵی ٢٠٢٠ دامەزرا.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hawpaofficial.org/|سەردێڕ=منظمة هاوبا |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230718182144/https://www.hawpaofficial.org/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Hawpa}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ ھاوپا بە فەرمی لەلایەن [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە]] تۆمار کرا؛ گرووپەکە پێشتر ھیچ دانپێدانانێکی یاساییی نەبووە. ھەروەھا ئەو گرووپە لەگەڵ کەسایەتییە باڵاکانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان وەک [[ئومێد خۆشناو]]<nowiki/>ی پارێزگاری ھەولێر کۆبوونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=SyriacPress |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://syriacpress.com/blog/2025/06/15/assyrian-organizations-condemn-kurdish-regional-governments-recognition-of-extremist-party/|سەردێڕ=Assyrian Organizations Condemn Kurdish Regional Government’s Recognition of Extremist Party |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Syriac Press |زمان=en-US}}</ref> لە ھەمان ساڵدا گرووپەکە لە ئاھەنگەکانی نەورۆز لە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]] ئامادەبوون، لەوێ بەھۆی ئەنجامدانی سڵاوی نازییەکان بوونە سەردێڕی ڕۆژنامەکان.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Manduz |یەکەم=Selda |ناونیشان=https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist’in kökeni kime dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler |زمان=tr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFManduz">Manduz, Selda. [https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor "Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist'in kökeni kime dayanıyor?"]. ''Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler'' (in Turkish)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-07-29</span></span>.</cite> [[Category:CS1 Turkish-language sources (tr)]]</ref> ڕۆژی ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥، فیدراسیۆنی ئاشووری لە ئەڵمانیا (ZAVD) و فیدراسیۆنی لاوانی ئاشووریی ئەورووپای ناوەڕاست (AJM) تانەیەکی ھاوبەشیان بڵاوکردەوە و ھاوپایان سەرکۆنە کرد. ڕێکخراوەکان داوایان لە [[یەکێتیی ئەورووپا]] و کەسایەتییە نێودەوڵەتییەکان کردووە، ھاوپا سەرکۆنە بکەن و دەسەڵاتدارانی کورد لەو بارەیەوە ئاگادار بکەنەوە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=SyriacPress |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://syriacpress.com/blog/2025/06/15/assyrian-organizations-condemn-kurdish-regional-governments-recognition-of-extremist-party/|سەردێڕ=Assyrian Organizations Condemn Kurdish Regional Government’s Recognition of Extremist Party |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢٥|وێبگە=Syriac Press |زمان=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSyriacPress2025">SyriacPress (2025-06-15). [https://syriacpress.com/blog/2025/06/15/assyrian-organizations-condemn-kurdish-regional-governments-recognition-of-extremist-party/ "Assyrian Organizations Condemn Kurdish Regional Government's Recognition of Extremist Party"]. ''Syriac Press''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-07-29</span></span>.</cite></ref> لە ھەمان مانگدا گرووپەکە گرتەیەکی ڤیدیۆیییان لە سۆشیاڵ میدیا بڵاوکردەوە و داوای قڕکردنی ئاشوورییەکانیان کرد.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.assyriapost.com/kurdish-group-calling-for-extermination-of-assyrians/|سەردێڕ=KRG acknowledges Kurdish group calling for extermination of Assyrians |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=The Assyria Post |زمان=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.assyriapost.com/kurdish-group-calling-for-extermination-of-assyrians/ "KRG acknowledges Kurdish group calling for extermination of Assyrians"]. ''The Assyria Post''. 2025-06-17<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-09-04</span></span>.</cite></ref> لە مانگی ئەیلوولدا، گرووپێکی [[تێلێگرام]] کە پەیوەندییان بەو ڕێکخراوەوە ھەیە، گەنجانی کورد، بە بیانووی شوێنی کۆبوونەوەی نەستوورییەکان و [[ھەستی دژەکورد|دژە کورد]] بوون، داوای تووندوتیژییان لە دژی شوێنەکانی پەرستنی مەسیحییەکان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> ھەروەھا ئەو گرووپە لەگەڵ «کوردێن ناسیۆنالیست» کە ڕێکخراوێکی دیکەی ڕاستڕەوی توندڕەوی کوردییە، پەیوەندییان ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> == سەرچاوەکان == [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:نازیزم]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان لە عێراق]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان لە ئاسیا]] [[پۆل:پارتەکان]] [[پۆل:گرووپە سەربزێوەکان لە عێراق]] [[پۆل:فاشیزم]] [[پۆل:ڕێکخراوە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییە عێراقییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە ناحکومیەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە ناحکومییەکان]] [[پۆل:ڕێکخراوە ناحکوومییەکانی کوردستان]] <references /> {{شریتی دەروازە|کوردستان|عێراق|دەیەی ٢٠٢٠|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} [[پۆل:حیزبە ناسیۆنالیستە کوردەکان]] 3fd5e1iw7d7csw6gaoif5y0jnve3k9x 0 294531 1587969 1587810 2026-05-30T12:03:08Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587969 wikitext text/x-wiki {{Infobox|bodystyle=border-collapse: separate; box-sizing: border-box; background: #fff5f5; width: 336px !important; min-width: 336px; border: 4px solid #1a4a1a; font-size: 85%; font-family: Tahoma, sans-serif; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.15); border-radius: 8px; overflow: hidden;|title=کۆلێژی ئەرکان|titlestyle=background: linear-gradient(135deg, #1a4a1a, #2d7a2d); color: white; font-size: 130%; font-weight: bold; text-align: center; padding: 12px;|image2=[[پەڕگە:ICON Staffa.png|260px|center]]|image2style=padding: 6px;|caption=ئاڕمی کۆلێژی ئەرکان لە هەرێمی کوردستانی عراق|captionstyle=font-size: 85%; color: #64748b; text-align: center; padding: 4px;|headerstyle=background: #e0f2fe; color: #0369a1; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 2px solid #38bdf8;|header1=ئاڕمی کۆلێژی ئەرکان لە باشوری کوردستان|header2=ئامانجە ستراتیجیەکان و ئاستی کۆلێژی ئەرکان|label3=📜ئامانجی|data3=پێشخستنی ئەکادیمیانەی توانای زانستی سەربازی هێزی پێشمەرگەی کوردستان|label4=🏛️ ئاستی |data4=گەورەترین و پێشکەوتوترین زانکۆی سەربازی لە باشوری کوردستان|header5=📜 دامەزرێنەران و مێژوو|label6=فەرماندەر|data6= 👮‍♂️ بەڕێز مام جلال طاڵەبانی ڕێنمایی دامەزراندنی کۆلێژی ئەرکانی دەرکردووە |label7=دامەزرا لە|data7= 📅 ٠٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣|label8=دامەزرێنەر|data8=🧑‍✈️ لیوا روکن/ جلال محمود محمد علی|label9=. ڕاگــر|data9= 👤 عمید روکن/ فەرەیدون عودل حمە ڕەش لە ئێستادا ڕاگری کۆلیژە ساڵی 2026|header10=زانیاریی جوگرافی|label11=🗺️ وڵات|data11={{ئاڵا|عێراق}}|label12=🏔️ هەرێم|data12=[[پەڕگە:Flag of Kurdistan.svg|22px]] [[هەرێمی کوردستانی عراق]]|label13=📍 پارێزگا|data13=[[پارێزگای سلێمانی]]|label14=🏛️ ئیدارە|data14=[[ئیدارەی سەربەخۆی ڕاپەڕێن]]|label15=🏫 هاوتا|data15=کۆلێژەکە لەباشوری کوردستان بێ هاوتایە|header16=خوێندن و جۆری بڕوانامەکان|label17=بڕوانامەکان|data17=👨‍🏫بڕوانامەی ماجستێری سەربازی و سەرکردایەتی دەبەخشێت بە فێرخوازانی|label18=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">خوێندکاران</div>|data18=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">🎓 ئەفسەرانی پێشمەرگە</div>|label19=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">خوێندن</div>|data19=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">🗣️ خوێندن بە زمانەکانی کوردی، عەرەبی، ئینگلیزی یە</div>|header20=بارەگای کۆلێژ|data21=[[پەڕگە:BinaStaf.jpg|300px|center]]<br/><div style="font-size: 85%; color: #64748b; text-align: center; padding: 4px; font-weight: bold;">بارەگای کۆلێژی ئەرکان</div>}} '''<big>کۆلێژی ئەرکان (Staff College)</big>''' دامەزراوەیەکی زانستی سەربازییە لە [[ھەرێمی کوردستان|ھەرێمی کوردستانی عراق]]، سەر بە [[وەزارەتی پێشمەرگە|وەزارەتی پێشمەرگەی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]، و دەکەوێتە سنووری پارێزگای [[سلێمانی]]. لە وڵاتی [[عێراق]] تەنیا دوو کۆلێژی ئەرکان ھەیە: یەکەمیان لە شاری [[سلێمانی]] و دووەمیان لە شاری [[بەغدا]]<nowiki/>ی پایتەختی عێراقە، تەنیا ئەو دوو کۆلێژانە دەتوانن بڕوانامەی ماجستیر لە زانستی سەربازی و بڕوانامەی سەرکردایەتی واتا قیادە ببەخشن بە ئەفسەرانی خوێندکار. <ref name="system2003">سیستەمی کۆلێژی ئەرکانی هەرێمی کوردستان ژمارە (١)، ساڵی ٢٠٠٣ (نظام كلية الأركان لإقليم كوردستان العراق الرقم (١) لسنة ٢٠٠٣)، پەسەندکراو بەنووسراوی سەرۆکایەتی ئەرکانی گشتی (ق.ب.ک) ژمارە (١٨)، بەرواری ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤. (لەبەر باری ئەمنی ناوەرۆکەکە بڵاو ناکرێتەوە)</ref> <big>'''مێژووی دامەزراندن'''</big> <big> کۆلێژی ئەرکانی هەرێمی کوردستان لەسەر ڕاسپاردەی مام [[جەلال تاڵەبانی]]<nowiki/>یەکەمین سەرۆک کۆماری کورد لە [[عێراق]] لە ٨ تشرینی دووەمی ٢٠٠٣ لەشاری [[سلێمانی]] دامەزرا .<ref name="خولی-حەوتەم">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢١|ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/مەراسیمی-دەرچوونی-خولی-حەوتەمی-کۆلێژی-ئەرکان-بەڕێوەچوو/ |وێبگە=gov.krd |زمان=ku |سەردێڕ=مەراسیمی دەرچوونی خولی حەوتەمی کۆلێژی ئەرکان بەڕێوەچوو |بڵاوکەرەوە=وەزارەتی پێشمەرگە |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> دامەزراندنەکە لەسەر دەستی لیوا ڕوکن جەلال محمود محمد علی ئەنجامدرا، لەگەڵ پۆلێک ئەفسەر لە هەردوو پێکهاتەی کورد و عەرەب. دامەزرێنەرەکان خاوەنی بڕوانامەی زانستی باڵا بوون لە ڕشتەکانی زەمینی، دەریایی و ئاسمانی. <big>'''شوێن'''</big> کۆلێژەکە لە سەرەتادا لە ناو سەرۆکایەتی ئەرکانی فەرماندەیی گشتی ھێزی پێشمەرگە لە شاری [[سلێمانی]] </big>دامەزرا. دواتر، وەک ڕێزلێنانێک بۆ قوربانییەکانی خەڵکی سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین، بارەگاکەی گوازرایەوە بۆ شارەدێی [[چوارقوڕنە]] کە دەکەوێتە باشووری شاری [[ڕانیە]] و باکووری بەنداوی [[دووکان]].[٢] لە ڕۆژھەڵاتەوە شاری [[قەڵادزێ]] و لە ڕۆژاواشەوە شارەدێی [[حاجیاوا ]]ھەیە. == <big>'''پێکهاتەی پەیکەری کۆلێژ'''</big> == <big>'''کۆلێژەکە لە چوار باڵی سەرەکی پێکدێت:'''</big> #'''<big>باڵی کارگێڕی</big>''' بەڕێوەبردنی سەرجەم کاروبارەکانی ڕۆژانەی ناوخۆیی و،ڕێکخستن و پاراستنی و کۆلێژ لە ئەستۆدەگرێت و چاودێری کاروباری ئالیات و بەشە کارگێڕی و بەرگریەکان لە ئەستۆ دەگرێت. #'''<big>باڵی ئەرکان</big>''' چەندین خولی جۆراوجۆری زانستی سەربازی لێدەکرێتەوە یەکێک لەوانە خولی ئەرکان خوێندکار پاش تەواوکردنی خولەکە بڕوانامەی ماستەری سەربازی بەدەستدەهێنێت. #'''ب<big>اڵی سەرکردایەتی</big>''' کۆمەڵێک خولی جۆراوجۆری زانستی سەربازی لێدەکرێتەوە یەکێک لەوانە خولی سەرکردایەتیە (قیادە)خوێندکار پاش تەواوکردنی خولەکە بڕوانامەی سەرکردایەتی (قیادە) بەدەست دەهێنێت. #'''<big>باڵی مەشق و ھەماھەنگی</big>''' دابینکردنی سەرچاوەی زانستی پەرەپێدانی وانەکان و توێژینەوەکان لەئەستۆ دەگرێت و کتێب و کەرەستەی وانە خوێندن ، ھۆڵی کۆمپیوتەر و ھۆڵی نەخشەی سێدوری زەمینی. دەستەبەردەکات بۆ بەشداربوانی سەرجەم خولەکانی کۆلێژەکە == <big>'''خولەکان'''</big> == [[پەڕگە:ئاهەنگی دەرچونی یەکێک لە خولەکان.jpg|وێنۆک|یەکێک لە ئاهەنگەکانی دەرچوون]]<big>کۆلێژی ئەرکان جگە لە '''خولەکانی باڵی ئەرکان و خولەکانی باڵی سەرکردایەتی'''، خولی تایبەت بە کارگێڕی، بەرگری شارستانی و پڕۆگرامەکانی کۆمپیوتەر بەکارهێنانی تەکنەلۆجیای جی پی ئێس خولی دیاری کردنی فیزیکی شوێن لەسەر نەخشە دەکاتەوە. ڕاهێنانی جەستەیی بەردەوام بەدرێژایی ساڵ پەیڕەو دەکرێت. چەندەها ئەفسەر لەم کۆلێژە بڕوانامەیان بەدەستهێناوە و بەشێکیان ئێستا لە پایە باڵاکانی هێزی پێشمەرگە خزمەت دەکەن.<ref name="ئەفسەران-٢٠٢٣">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢٣| ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/may/ئەفسەرانی-وەزارەتی-پێشمەرگە-بەشداری-لە-خوێندنی-کۆلێژی-ئەرکاندا-دەکەن/ |وێبگە=gov.krd |زمان=ku |سەردێڕ=ئەفسەرانی وەزارەتی پێشمەرگە بەشداری لە خوێندنی کۆلێژی ئەرکاندا دەکەن |بڵاوکەرەوە=وەزارەتی پێشمەرگە |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> هەروەها لە کاتی دامەزراندنی هەر یەکەیەکی سەربازی نوێدا، ئەفسەرەکان سەرەتا بۆ کۆلێژی ئەرکان دەنێردرێن بۆ تەواوکردنی خولی پێویست، ئینجا یەکەکە دادەمەزرێت. لە تەممووزی ٢٠٢٤ هەشتەمین خولی دەرچوونی ئەفسەران لە کۆلێژی ئەرکان بەڕێوەچوو.<ref name="خولی-هەشتەم">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٢٤|ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2024/july/هەشتەمین-خولی-دەرچوونى-ئەفسەران-لە-کۆلێژی-ئەرکان-بەڕێوە-چوو/ |وێبگە=gov.krd |زمان=ku |سەردێڕ=هەشتەمین خولی دەرچوونى ئەفسەران لە کۆلێژی ئەرکان بەڕێوە چوو |بڵاوکەرەوە=وەزارەتی پێشمەرگە |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref></big> == '''<big>سیستەمی ناوخۆیی کۆلێژ</big>''' == بۆ ئامادەکردنی سیستەمی ناوخۆیی کۆلێژ، لیژنەیەک پێکهێنرا بە سەرۆکایەتی یەکەم ڕاگری کۆلێژ بەناوی '''لیوا ڕوکن جلال محمود محمد علی''' و ئەندامێتی: '''لیوا ڕوکن اسماعیل سرحان حسین'''، '''عمید ڕوکن عبداللە عثمان رسول'''، '''عقید ڕوکن عیزالدین نیعمە ڕەمەزان، و مقدم ڕوکن ئامان ابراهیم منصور'''. ئەنجامی کاری ئەو لیژنەیە داڕشتنی سیستەمی کۆلێژی ئەرکانی هەرێمی کوردستان ژمارە (١) ساڵی ٢٠٠٣ بوو، کە بەپێی نووسراوی سەرۆکایەتی ئەرکانی گشتی (ق.ب.ک) ژمارە ١٨ لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤ کارپێکردنی پەسەند کرا. <ref name="system2003" /> <big>سیستەمی خوێندن</big> <big>شێوازی خوێندن بە پشتبەستن بە سیستەمی ناوخۆیی کۆلێژی ئەرکانی هەرێمی کوردستان ژمارە (١) ساڵی ٢٠٠٣ کار دەکات. سیستەمەکە لە ٢٨ ماددە پێکهاتووە و تێیدا وەرزەکانی خوێندن، کاتژمێرەکانی وانە و شێوازی نمرەبەندی دیاری کراوە. هەروەها خوێندن بە زمانەکانیی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزیە</big> == <big>'''هاوتاکردنی بڕوانامە ماستەرە دەرەکیەکان'''</big> == [[پەڕگە:بروانامە.jpg|وێنۆک|247x247px|[[شۆڕش ئیسماعیل|وەزیری پێشمەرگە و ڕاگری پێشوو]]]]<big>هەر ئەفسەرێک کە لەڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەی کوردستان خزمەتی سەربازی بکات، کاتێک وەزارەتی پێشمەرگە دەینێرێت بۆ خوێندن بۆ بەغدا یان وڵاتانی ناتۆ یاخود هەر وڵاتێکی تر کاتێک بڕوانامەی ماستەر بەدەست دەهێنێت پێویستە ئەو ئەفسەرە بڕوانامەکەی لە کۆلێژی ئەڕکان هەڵسەنگاندن و وردبینی و هاوتاکردنی بۆبکرێت</big><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=لە کۆلێژی ئەرکان خولێکی مەشق و راهێنان کۆتایی هات |ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/december/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%85%DB%95%D8%B4%D9%82-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان |زمان=en}}</ref> <big>لەسەر بنەمای یاسا بەرکارەکانی سیستەمی ناوخۆیی کۆلێژی ئەرکان (نظام داخلی کلیة الارکان)</big> <big>کاتێک ئەو ئەفسەرەی بڕوانامەکەی بەدەستهێناوە کاتژمێرەکانی خوێندنی کەمتربێت لەو کاتژمیرانەی لە کۆلێژەکە دەخوێنرێت مەرج نیە دان بە بڕوانامەکەیدا بنرێت و لە ڕابردوودا چەندین کەیسی لەو جۆرە هەبووە</big><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=لە کۆلێژی ئەرکان خولێکی مەشق و راهێنان کۆتایی هات |ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/december/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%85%DB%95%D8%B4%D9%82-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان |زمان=en}}</ref> == '''<big>ئاڕمی کۆلێژی ئەرکان</big>''' == [[پەڕگە:ICON Staffa.png|وێنۆک|249x249پیکسڵ|ئاڕمی فەرمی کۆلێژی ئەرکان]]<big>ئاڕمەکە پازنەیەکی ناو سورە کە بە هێڵێکی سەوز دەورەدراوە. لە بەشی سەرەوەدا خۆرێک لە ٢١ تیشک هەیە هاوشێوەی خۆری [[ئاڵای کوردستان|ئاڵای کوردستانە]]. لە ناوەندەکەدا قەڵەمێکی مێژوویی بە شێوەی پەڕی باڵندە، نوێنەری زانست، و خەنجەرێکی مێژوویی کوردی هەیە. نوێنەرایەتی هێز دەکات لە بەشی خوارەوەدا بەرواری دامەزراندنی کۆلێژ بە زمانی کوردی نووسراوە. کۆلێژەکە هەروەها خاوەنی ئاڵایەکی تایبەت بە خۆی هەیە وەک لەوێنەکەدا دیارە.</big> '''شیکردنەوەی ڕەنگەکان و توخمەکانی ناو ئاڕمەکە بەو شێوەیەی خوارەوەن:''' #'''ڕەنگی سەوز:''' گوزارشت لە ژیانەوە و نوێبونەوە و بەهاری سەربازی گەلی کورد دەکات. #'''ڕەنگی سور:''' گوزارشت لەو خوێنە ئاڵ و گەشەی شەهیدەکان دەکات کە لە پێناوی ئازادی بۆ خاکی [[کوردستان]] شەهید بوون. #'''ڕەنگی زەرد:''' لەناو بازنەکە لەبەشی سەرەوە '''خۆرێکی ڕەنگ زەرد''' هەیە کە هەمان خۆری ناو ئاڵای کوردستانە و 21 تیشکی لێ جیا بۆتەوە  وهەمان پێناسەی خۆرەکەی ناو ئاڵای کوردستانی بۆ دەکرێت کە بریتیە لەیەکەم ڕۆژی سەری ساڵی کوردی.([[نەورۆز]]) #'''ڕەنگی ڕەش:''' دەسکی خەنجەرەکە ڕەنگی ڕەشە کە ئاماژەیە بۆ ماتەمینی و قوربانی دانی گەلی کوردبەدرێژایی مێژوو نمنەی ڕوخانی [[میرنشینە کوردییەکان]] و حکومەتی [[شێخ مەحموودی حەفید]] و [[کۆماری ئارارات]] و [[کۆماری کوردستان]] لە هەهاباد بۆب بارانکردنی شاری [[قەڵادزێ]] و ئەنفال و کیمیابارانی شاری [[ھەڵەبجە]] و دواتر کۆڕەوەمەزنەکە و هەر وەها ئەو جەنگ و کوردکوژیانەی لە پارچەکانی تری کوردستان توشی کورد هات #'''ڕەنگی سپی''' لاشەی بڕین و هێرشکردنی خەنجەرەکەش سپیە و ئاماژەیە بۆ ئاشتیخوازی گەلی کورد بەر لە هێرشکردن و دەستپێکی هەر جەنگێک [[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|وێنۆک|370x370px|ئاڵای فەرمی کۆلیژی ئەرکان]] *'''قەڵەم ی نوسین''' هەروەها '''لە ناوەندی بازنەکەشدا''' قەڵەمێکی مێژویی هەیە لە شێوەی پەڕی باڵندە گوزارشت لە زانست و پێشکەوت دەکانبەشێوەیەک دانراوە ئاراستەی سەرەوەی لە باکوری دەستە ڕاستی بازنەکەیە و لای خوارەوەشی دەکەوێتە باشوری چەپی بازنەکە '''ئاراستەکەشی''' لەسەرەوە بەرەو خوارەوەیە گوزارشتە لە قوڵبوونەوە و ڕۆچوون بەناو زانست و زانستی سەربازیدا. *'''خەنجەری کوردی''' هەروەها '''لە ناوەندی بازنەکەشدا''' خەنجەرێکی مێژویی کوردی هەیە گوزارشت لە هێز و توانای سەربازی [[پێشمەرگە]]<nowiki/>دەکان بوشێوەیەک دانراوە ئاراستەی نوکی خەنجەرەکە لە باکوری دەستە چەپی بازنەکەیە و لای دەسکەکەشی دەکەوێتە باشوری ڕاستی بازنەکە '''ئاراستەکەشی''' کە لە خوارەوە بۆ سەرەوەیە ئاماژەیە بۆ هەستانەوە گەشەی [[نەتەوە|نەتەوەکەمانە]] بەرەو باڵا بەشی خوارەوەی بازنەکەش بە [[زمانی کوردی]] بەرواری دامەزراندنی کۆلێژی ئەرکانی تێدا نوسراوە. <small>بەشێوەیەکی گستی ئاڕمی کۆلێژ هەڵگری پەیامێکی قوڵی عیرفانی و ئەدەبی و زانستی و جەنگی [[کورد|نەتەوەی کورد]]<nowiki/>ە تەواوی ڕەنگو ئامڕازەکان گوزارشت لە خواستی ڕوحی نەتەوەی کورد دەکەن</small> == مەرجەکانی وەرگرتنی ئەفسەر لە '''<big>خولی سەرکردایەتی</big>''' == پێویستە هەڵگری بڕوانامەی بەکالۆریۆسی سەربازی بێت == '''ماوەی خولی سەرکردایەتی''' == ماوەی خولەکە لە دۆخی ئاساییدا بەشێوەیەکی گشتی 6 مانگە لە کاتی جەنگدا ئەگەر پێویست بکاتکاتەکەی هەندێک کەم و زیاد دەکات بەپێی یاساو ڕێسا ناوخۆییە بەرکارەکانی کۆلێژەکە == مەرجەکانی وەرگرتنی ئەفسەر لە '''<big>خولی ئەرکان</big>''' == پێویستە هەڵگری بڕوانامەی بەکالۆریۆسی سەربازی بێت == ماوەی خولی ئەرکان == 2 ساڵ و 6 مانگ هەروەها جارجارە بەپێی پێویست یان لە ماوەی جەنگدا کاتەکەی شتێک کەم و زیاد دەکات بەپێی یاساو ڕێساناوخۆییە بەرکارەکانی == <big>پەیوەندییەکانی دەرەوە</big> == [[پەڕگە:کولیة الارکان.jpg|وێنۆک|دەروازەی بارەگای کۆلێژی ئەرکان|213x213پیکسڵ]]<big>کۆلێژی ئەرکان بەهۆی گرینگی لەڕوی زانستی سەربازیەکەیەوە سەرنجی وڵاتانی ئەندام لە [[ناتۆ]]</big> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڕاگری کۆلێژی ئەرکان پێشوازی لە شاندێکی ڕاوێژکارانی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد |ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان |زمان=en}}</ref><big>و هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ جەنگی دژ بە تیرۆر بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە. شاندەکانیوڵاتانی جۆراوجۆر هەفتانە و مانگانە سەردانی دەکەن.</big><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ڕاگری کۆلێژی ئەرکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە پێشوازی لە شاندێکی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد |ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/november/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان |زمان=en}}</ref> == کتێبخانە == <big>کۆلێژی ئەرکان خاوەنی کتێبخانەیەکی فیزیکی گەورەیە و هەزاران سەرچاوەی زانستی و زانست سەربازی و سەرچاوەی جۆراوجۆر و سەدان نامەی ماستەوری تیدایە. لە ئێستادا کار لەسە پەرەپێدانی کتێبخانەیەکی ئەلیکترۆنیدەکرێت کە بە سەرجەم فۆڕماتە جیاوازەکانی ئەلیکترۆن کتێبی تێدایە تەنانەت بە شێوازی دەنگیش</big><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=لە کۆلێژی ئەرکان تاقیکردنەوەی بەدەستهێنانی کورسییەکانی خوێندن بەرێوە چوو |ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان |زمان=en}}</ref> == <big>سیستەمی ئایتی</big> == <big>کۆڵێژی ئەرکان خاوەنی چەندین سیستەمی ئەلیکترۆنی خۆماڵی ناوخۆییی خۆیەتی کە زۆر پێشکەوتوون و لە بەڕێوەبردنی بەشەکان و نوسینگەکان و بەئەرشیفکردن و ڕایکردنی کاروبارەکانی ڕۆژانەدا سودی لێوەردەگیرێت بەجۆرێک پێشبینی دەکرێت کۆلێژی ئەرکان بەو نزیکانە ببێت بە خاوەنی ژیری دەستکردی ئۆفلاینی تایبەت بەخۆی</big> == <big>هۆڵی تاقیگەی کۆمپیوتەر</big> == <big>کۆڵێژی ئەرکان خاوەنی تاقیگە هۆڵی کۆمپیوتەری تایبەت بەخۆیەتی کە بۆ مەشق و ڕاهێنان سودی لێوەردەگیرێت</big> == <big>مۆزەخانە</big> == <big>کۆڵێژی ئەرکان خاوەنی مۆزەخانەیەکی سەربازی تایبەت بەخۆیەتی دەوڵەمەندە بە ئەرشیفی ڕاگرە یەک لەدوای یەکەکان و مامۆستایان و میوانە بەڕێزەکان و ئەوکەسانەی کە خزمەتیان بە کۆلێژەکە کردووە.</big> == <big>لەڕوی ژینگە و خۆبژێویەوە</big> == <big>کۆڵێژی ئەرکان خاوەنی هەزاران دار و درەختی بەردار و بێبەرە چەندین پارچە سەوزایی زۆر گەورەی هەیە کە وادەکات ئاسودەیی دەرونی بۆ خوێندکارەکانی دابین بکا، هەروەها لەڕوی خۆبژێویەوە لە وەرزی کشتوکاڵدا بەشێک لە خۆراکی سەوزە و میوەی خۆی بۆخۆی بەرهەم دەهێنێت</big> == <big>گۆڕەپانی مەشق</big> == <big>کۆڵێژی ئەرکان خاوەنی دوو گۆڕەپانی مەشقی جەستەیی تایبەت بەخۆیەتی</big> == <big>گۆڕەپانی تەقەکردن</big> == <big>کۆلێژی ئەرکان خاوەنی یەک گۆڕەپانی تەقەکردنە (میدان رمی) بەبەردەوامییەکە سەربازیەکانی سنورەکە سودیان لێوەرگرتووە و سودی لێوەردەگرن</big> == <big>هۆڵەکانی نەخشەی سێ ڕەهەندی سری دایمێشن</big> == [[پەڕگە:3DHol.jpg|وێنۆک]] <big>کۆڵێژی ئەرکان خاوەنی چەند تاقیگەیەکی سێڕەهەندی فیزیکیە کە بۆ وانە خوێندن سودی لێوەردەگیرێت</big><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=راگری کۆلێژی ئەرکان پێشوازی لە شاندێکی راوێژکارانی هاوپەیمانان کرد |ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/may/%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان |زمان=en}}</ref> == <big>بەراوردی مێژوویی</big> == <big>بەراوردی مێژووی لەنێوان ھەردوو کۆلێژی ئەرکان لە [[سلێمانی]]</big> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کولێژی ئەرکانی سەربازی و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی ئەکادیمی هاوبەش واژوو دەکەن. |ناونیشان=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/march/%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%D9%BE%DB%86%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DB%8E%DA%A9%D8%AA%DB%8E%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B4-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%88%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%86/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حکومەتی هەرێمی كوردستان |زمان=en}}</ref><big>و کۆلێژی ئادابی بەشی زمانی کوردی لە [[زانکۆی بەغدا]]، کە لە ناوەڕاستی سەدەی ڕابردوو دامەزراوە، لە مێژووی ھاوچەرخی کوردستاندا گرینگ بوون. خاڵی ھاوبەشیان ئەوەیە کە ھەردووکیان لە کاتی دامەزراندنیاندا پێداویستییەکی ستراتیجی نەتەوەیی بوون بۆ گەلی کورد و خاکی کوردستان.</big> {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" ! colspan="4" |'''ڕاگرە بەڕێزەکانی کۆلێژی ئەرکان بەپێی میژوو''' ! colspan="3" |ماوەی خزمەت |- !زنجیرە !پلە !ناوی تەواو !تێبینی !ڕۆژ !مانگ !ساڵ |- |1- یەکەم ڕاگر |لیوا ڕوکن |جلال محمود محمد علی |'''سەرۆکی''' تیمی دامەزرێنەر | | | |- |2- دووەم ڕاگر |لیوا ڕوکن |اسماعیل سرحان حسین |ئەندامی تیمی دامەزرێنەر | | | |- |3- سێیەم ڕاگر |لیوا ڕوکن |عبداللە رسول عثمان |ئەندامی تیمی دامەزرێنەر | | | |- |4- چوارەم ڕاگر |لیوا ڕوکن |سالار ابراهیم صابر |خوێندکاری پێشوی کۆلێژ | | | |- |5- پێنجەم ڕاگر |لیوا ڕوکن |ڕێبوار علی کریم محمد |خوێندکاری پێشوی کۆلێژ | | | |- |6- شەشەم ڕاگر |عمید ڕوکن |فەرەیدون عودل حمە ڕەش |خوێندکاری پێشوی کۆلێژ | | | |- |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] |[[پەڕگە:SalarIbrahymSab.jpg|ناوەڕاست|150x150پیکسڵ]]'''سالار ابراهیم''' | colspan="3" |[[پەڕگە:L.Rebwar.jpg|ناوەڕاست|150x150پیکسڵ]]'''ڕێبوار علی''' |- |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] | colspan="3" |[[پەڕگە:Flage Staff College Kurdistan.jpg|ناوەڕاست|127x127پیکسڵ]] |} '''سەرچاوەکان و پۆلەکان:''' == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} === '''سەرچاوە فەرمی و ناوخۆییە سەربازییەکان:''' === # '''فەرمانی دامەزراندنی کۆلێژی ئەرکان''' <ref name="farman20033">فەرمانی سەربازی نهێنی ژمارە (10)، سەرۆکایەتی ئەرکانی گشتی هێزی پێشمەرگە (ق.ب.ک)، ٨/ت٢/٢٠٠٣. (لەبەر باری ئەمنی ناوەرۆکەکە بڵاو ناکرێتەوە)</ref> # '''سیستەمی ناوخۆیی کۆلێژی ئەرکان''' یەکێکیتر لە سەرچاوە هەرە گرینگەکان بریتیە لە سیستەمی ناوخۆیی کۆلێژ (نظام داخلی کلیة الارکان فی اقلیم کوردستان العراق) <ref name="system20032">سیستەمی کۆلێژی ئەرکانی هەرێمی کوردستان ژمارە (1)، ساڵی ٢٠٠٣ (نظام كلية الأركان لإقليم كوردستان العراق الرقم (1) لسنة ٢٠٠٣)، پەسەندکراو بەنووسراوی سەرۆکایەتی ئەرکانی گشتی (ق.ب.ک) ژمارە (١٨)، بەرواری ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤. (لەبەر باری ئەمنی ناوەرۆکەکە بڵاو ناکرێتەوە)</ref> * '''تێبینی لەبەر هەستیاری زانیاریەکان و ناوەرۆکی فەرمانی دامەزراندن و دەستورە ناوخۆییەکان بڵاو ناکەینەوە''' <br /> {{شریتی دەروازە|کوردستان|عێراق|سەربازی=سەربازی}} [[پۆل:دامەزراوە سەربازییەکانی هەرێمی کوردستان]] [[پۆل:سلێمانی]] [[پۆل:قەڵادزێ]] [[پۆل:کۆلێژی ئەرکان]] [[پۆل:زانستی سەربازی]] ob325naj204jf7c9tua0yrvmry1fcv4 0 295462 1588103 1582524 2026-05-30T20:23:01Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588103 wikitext text/x-wiki {{شێواز}} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} [[پەڕگە:Flag of the Bergkaukasien Legion.svg|alt=نیشانەی فەرمیی لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز لە سەردەمی جەنگی جیھانیی دووەمدا|وێنۆک|نیشانەی فەرمیی لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز]] '''لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز''' (بە ئەڵمانی: ''Kaukasische-Mohammedanische Legion'')یەکەیەکی سەربازیی وێرماخت بوو لە سوپای ئەڵمانیای نازی، کە لە ساڵی ١٩٤٢ و لە چوارچێوەی ستراتیژی «لێژیۆنە ڕۆژھەڵاتییەکان» (Ostlegionen) بۆ بەشداریکردن لە جەنگی جیھانیی دووەمدا دامەزرا. ئەم ھێزە لە بنەڕەتدا لە خۆبەخشانی موسڵمانی ناوچەکانی کافکاز و دەوروبەری پێکھاتبوو، کە کۆمەڵێک نەتەوەی جیاوازی لەخۆ دەگرت، لەوانە: ئەبخازییەکان، چەرکەسییەکان، بەلقارییەکان، کاراچاییەکان، چیچانییەکان، ئینگووشییەکان، کوردەکان، تاڵشییەکان، ئۆستییەکان و ھەروەھا نوێنەرانی گەلانی جیاوازی داغستان. ئامانجی سەرەکیی ئەم یەکەیە بەکارھێنانیان بوو لە بەرەکانی جەنگی ڕۆژھەڵات دژی سوپای سۆڤیەت، لەو کاتەی ئەڵمانیای نازی ھەوڵیدا سوود لە دژایەتیی نێوان گەلانی ئەو ناوچانە و دەسەڵاتی سۆڤیەت لەو سەردەمەدا ببینێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hillinger |یەکەم=Michael G. |دوایین٢=Hoffmann |یەکەم٢=Joachim |ڕێکەوت=1976-12 |سەردێڕ=Die Ostlegionen, 1941-1943: Turkotataren, Kaukasier und Wolgafinnen im deutschen Heer |ناونیشان=https://doi.org/10.2307/1853021 |journal=The American Historical Review |بەرگ=٨١|issue=5 |پەڕەکان=١١٥٥|doi=10.2307/1853021 |issn=0002-8762}}</ref> = دروستبوون و ئامانجەکانی دامەزراندن = دوای دەستپێکردنی «ئۆپەراسیۆنی باربارۆسا» و ھێرشی ئەڵمانیای نازی بۆ سەر یەکێتیی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٤١، سوپای ئەڵمانیا (وێرماخت) لە بەرەکانی جەنگی ڕۆژھەڵاتدا ڕووبەڕووی پێویستییەکی زۆری ھێزی مرۆیی بووەوە. بۆ پڕکردنەوەی ئەم کەلێنە، فەرماندەیی باڵای ئەڵمانیا ستراتیژییەکی نوێی لەژێر ناوی «لێژیۆنە ڕۆژھەڵاتییەکان» (Ostlegionen) پەیڕەو کرد. ئامانجی سەرەکی لەم ستراتیژییە، ڕێکخستنی ئەو سەرباز و دیلانە بوو کە لە نەتەوە غەیرە ڕووسییەکانی ناو یەکێتیی سۆڤیەتەوە ھاتبوون. ئەڵمانییەکان ھەوڵیاندا دژایەتییە مێژوویی و سیاسییەکانی نێوان گەلانی کافکاز و دەسەڵاتی کۆمۆنیستی سۆڤیەت بەکاربھێنن. ئەوان بە بەڵێنی «ئازادیی نەتەوەیی»، ھەوڵیاندا متمانەی گەلانی ناوچەکە بۆ لای خۆیان ڕابکێشن. دروستکردنی ئەم ھێزانە بەشێک بوو لە شەڕی دەروونی بۆ لاوازکردنی ورەی سوپای سووری سۆڤیەت؛ نیشاندانی ئەوەی کە نەتەوەکانی ناو سۆڤیەت پشتگیری لە سیستەمی کۆمۆنیستی ناکەن. پڕۆسەی پەیوەندیکردن بەم لێژیۆنەوە، تێکەڵەیەک بوو لە خۆبەخشین و ناچاری. زۆربەی ئەو کەسانەی پەیوەندییان بەم ھێزەوە کرد، یان لەنێو کەمپی دیلەکانی جەنگدا بوون و بۆ ڕزگاربوون لە بارودۆخی دژواری زیندانەکان پەیوەندییان کرد، یان بە ھیوای ئەوە بوون کە لە ڕێگەی ئەم ھێزەوە بتوانن ماف و ئازادی بۆ نەتەوەکانیان دەستەبەر بکەن. ئەم یەکانە سەرەتا لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ئەڵمانیا لە پۆڵەندا ڕاھێنانی سەربازییان پێکرا و دواتر ڕەوانەی بەرەکانی جەنگ کران.<ref>{{بیرخستنەوە |سەردێڕ=7 Shoulder-to-Shoulder with the German Armed Forces, January 1944–December 1944 |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ئیش=To Walk with the Devil |پەڕەکان=١٤١–١٦٨|ناونیشان=https://doi.org/10.3138/9781442694552-012 |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=University of Toronto Press}}</ref> = چالاکییە سەربازییەکانی = چالاکییە سەربازییەکانی «لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز» لە چوارچێوەی بەشداریکردنی بەرفراوانی «لێژیۆنە ڕۆژھەڵاتییەکان» (Ostlegionen) لە بەرەی ڕۆژھەڵاتدا ڕێکخران، کە بە پلەی یەکەم بۆ پشتیوانیکردنی ھێزەکانی وێرماخت لە ناوچە شاخاوییەکانی کافکاز و پاراستنی ھێڵەکانی گواستنەوە و دابینکردن بەکارھێنران، ھەرچەندە ئەرکی سەرەکییان لە ڕووبەڕووبوونەوەی گرووپە پارتیزانییەکانی سۆڤیەت و ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی ئاسایش لە پشت ھێڵەکانی پێشەوەی شەڕدا بەرجەستە دەبوو. فەرماندەیی باڵای ئەڵمانیا بەھۆی گومانی بەردەوام لە دڵسۆزیی و ئاستی ڕاھێنانی ئەم یەکانە، بە دەگمەن وەک ھێزی ھێرشبەری سەرەکی لە پێشەوەی بەرەکانی شەڕدا پشتی پێ دەبەستن، بەڵکو زیاتر وەک ھێزی پشتیوانی (Auxiliary units) مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا، لەگەڵ پەرەسەندنی شکستییەکانی ئەڵمانیا لە ساڵانی کۆتایی جەنگدا، زۆربەی ئەم یەکانە لە بەرەی ڕۆژھەڵات کشانەوە و بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکانی بەرگریی کردن لە کەناراوەکان و پاراستنی ھێڵەکانی ئاسایش لە ناوچەکانی وڵاتانی باڵکان، ئیتاڵیا و فەڕەنسا گواستراونەتەوە، کە ئەمەش ئاماژەیە بۆ گۆڕانکاری لە ستراتیژی سەربازیی ئەڵمانیا بۆ سوودوەرگرتن لەم ھێزانە لە بەرەکانی بەرگریی دا. = چارەنوسی و کۆتای = لەگەڵ شکستی یەکلاکەرەوەی ئەڵمانیای نازی لە کۆتایییەکانی ساڵی ١٩٤٥، «لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز» و سەرجەم یەکە ھاوشێوەکانی تری «لێژیۆنە ڕۆژھەڵاتییەکان» ھەڵوەشانەوە و چارەنووسی ئەندامانی ئەم ھێزە کەوڵتە ژێر کاریگەریی ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکانی دوای جەنگ، بەتایبەت «ڕێککەوتنی یاڵتا»؛ لەو چوارچێوەیەدا، زۆربەی ئەو سەربازانەی کە ھەوڵیان دابوو خۆیان ڕادەستی ھێزەکانی ھاوپەیمانان (بەریتانیا و ئەمریکا) بکەن لە ڕۆژاوای ئەورووپا، بە زۆرەملێ بۆ یەکێتیی سۆڤیەت گەڕێنرانەوە، کە لەوێدا وەک «خیانەتکار» و «ھاوکاری نازییەکان» سەیر کران و ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی توندی دەزگا ئەمنییەکانی سۆڤیەت بوونەوە، بەجۆرێک دەرەنجامی ئەم لێپرسینەوانە بۆ بەشێکی زۆر لە سەربازەکان بریتی بوو لە سزای لەسێدارەدان، زیندانیکردنی درێژخایەن لە کەمپەکانی کاری زۆرەملێی (گولاگ) لە سیبیریا، یان دوورخستنەوەی زۆرەملێ بۆ ناوچە دوورەدەستەکانی ناوەندی ئاسیا، کە ئەمەش بووە بەشێک لەو مێژووە ئاڵۆزەی کە نەتەوەکانی کافکاز لە سەردەمی ستالیندا بەھۆی ئەم پەیوەندییە سەربازییانەوە دووچاری سزای بەکۆمەڵ و ڕاگواستنی دیموگرافی بوونەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|ئیسلام|مێژوو|جەنگی جیھانیی دووەم|ئەڵمانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Kaukasisch-Mohammedanische Legion}} [[پۆل:مێژووی قەوقاز لەژێر دەسەڵاتی یەکێتیی سۆڤیەت]] mbop02671jaff4bkly2h494gj3zshi5 0 295552 1588117 1582328 2026-05-30T23:06:24Z MeerFarhad97 74793 /* سەرچاوەکان */ 1588117 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} }} {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== * {{StandardEbooks|Standard Ebooks URL=https://standardebooks.org/ebooks/e-m-forster}} * {{Gutenberg author |id=975|name=Edward Morgan Forster}} * {{Internet Archive author |sname=Edward Morgan Forster |sopt=t}} * {{librivox author|id=1983}} * [http://mulibraries.missouri.edu/specialcollections/lago.htm Mary Lago Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130719212129/http://mulibraries.missouri.edu/specialcollections/lago.htm |date=19 July 2013 }} at the [[University of Missouri]] Libraries. Research papers of a Forster scholar. * [https://www.bl.uk/people/e-m-forster E M Forster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910034249/https://www.bl.uk/people/e-m-forster |date=10 September 2016 }} at the British Library * [https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_4078777 Finding aid to E.M. Forster papers at Columbia University. Rare Book & Manuscript Library.] * [http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00039.xml&query=Forster&query-join=and E.M. Forster Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218061703/http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead%2F00039.xml&query=Forster&query-join=and |date=18 February 2012 }} at the [[Harry Ransom Center]] at the [[University of Texas at Austin]] * [http://beta.worldcat.org/archivegrid/?p=1&q=e.m.+forster+1879 Additional E.M. Forster manuscript items] are housed at various archival repositories. * [http://emforster.de/ Aspects of E. M. Forster] * [http://www.musicandmeaning.com/forster/ "Only Connect": The unofficial Forster site] * [http://society.emforster.de/ International E.M. Forster Society] * [http://sf-encyclopedia.uk/fe.php?nm=forster_e_m E. M. Forster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200730233939/http://sf-encyclopedia.uk/fe.php?nm=forster_e_m |date=30 July 2020 }} at the [[The Encyclopedia of Fantasy|Encyclopedia of Fantasy]] * [http://www.sf-encyclopedia.com/entry/forster_e_m E. M. Forster] at the [[The Encyclopedia of Science Fiction|Encyclopedia of Science Fiction]] * {{cite journal|url=http://www.theparisreview.org/interviews/5219/the-art-of-fiction-no-1-e-m-forster|journal= The Paris Review|volume= Spring 1953|issue= 1|title=E. M. Forster, The Art of Fiction No. 1|date=Spring 1953|author= P. N. Furbank & F. J. H. Haskell }} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|شیعر|ھونەرەکان|نووسین|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە}} {{پۆلی کۆمنز|E. M. Forster}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] 8bawu1mqo99ac5p8e2qcrcd3yq70i4y 1588118 1588117 2026-05-30T23:09:53Z MeerFarhad97 74793 1588118 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} }} {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== * {{StandardEbooks|Standard Ebooks URL=https://standardebooks.org/ebooks/e-m-forster}} * {{Gutenberg author |id=975|name=Edward Morgan Forster}} * {{Internet Archive author |sname=Edward Morgan Forster |sopt=t}} * {{librivox author|id=1983}} * [http://mulibraries.missouri.edu/specialcollections/lago.htm Mary Lago Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130719212129/http://mulibraries.missouri.edu/specialcollections/lago.htm |date=19 July 2013 }} at the [[University of Missouri]] Libraries. Research papers of a Forster scholar. * [https://www.bl.uk/people/e-m-forster E M Forster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910034249/https://www.bl.uk/people/e-m-forster |date=10 September 2016 }} at the British Library * [https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-rb/ldpd_4078777 Finding aid to E.M. Forster papers at Columbia University. Rare Book & Manuscript Library.] * [http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00039.xml&query=Forster&query-join=and E.M. Forster Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218061703/http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead%2F00039.xml&query=Forster&query-join=and |date=18 February 2012 }} at the [[Harry Ransom Center]] at the [[University of Texas at Austin]] * [http://beta.worldcat.org/archivegrid/?p=1&q=e.m.+forster+1879 Additional E.M. Forster manuscript items] are housed at various archival repositories. * [http://emforster.de/ Aspects of E. M. Forster] * [http://www.musicandmeaning.com/forster/ "Only Connect": The unofficial Forster site] * [http://society.emforster.de/ International E.M. Forster Society] * [http://sf-encyclopedia.uk/fe.php?nm=forster_e_m E. M. Forster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200730233939/http://sf-encyclopedia.uk/fe.php?nm=forster_e_m |date=30 July 2020 }} at the [[The Encyclopedia of Fantasy|Encyclopedia of Fantasy]] * [http://www.sf-encyclopedia.com/entry/forster_e_m E. M. Forster] at the [[The Encyclopedia of Science Fiction|Encyclopedia of Science Fiction]] * {{cite journal|url=http://www.theparisreview.org/interviews/5219/the-art-of-fiction-no-1-e-m-forster|journal= The Paris Review|volume= Spring 1953|issue= 1|title=E. M. Forster, The Art of Fiction No. 1|date=Spring 1953|author= P. N. Furbank & F. J. H. Haskell }} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|شیعر|ھونەرەکان|نووسین|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە}} {{پۆلی کۆمنز|E. M. Forster}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] sxlnh4kskhhm2cegqbekfqf3i4t12ur 1 295735 1588135 1583465 2026-05-31T01:34:02Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[وتووێژ:نەگڤ]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:نێگێڤ]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1583465 wikitext text/x-wiki == ناو == سڵاو پێتان وایە ناوی دروستی ئەو بیابانە چییە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:١٢، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ... [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:١٣، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] نەقەب. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٥، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] دروستە بەڵام ئەوە ناوە عەرەبییەکەیەتی، وابزانم عیبرییەکەی دەبێتە ھانێگێڤ و لە ویکیپیدیای ئینگلیزیشدا نێگێڤ نووسراوە؛ پێتان وایە ھەر ناوە عەرەبییەکەی دانێین باشترە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٦:٢٠، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: خۆی ئەمە وەک تەل ئەڤیڤ و تەل ئەبیب وایە، گەر ئێمە [[تێل ئەڤیڤ]]-مان دانابێت، کەواتە پیتی '''ڤ''' دەخوێنینەوە بۆ ناو شارەکانی ئیسرائیل. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٦:٣٩، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::ڕاستە، ئەو شوێنە دانیشتووانی عەرەبیشی زۆر کەمن، بۆیە ناوی عیبرییەکەی بەکاربهێنرێ باشترە؛ نێگێڤ باشە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:١١، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) gnuxu82cjmwnhnkcwydcqcmxssdatf6 828 295736 1588138 1583401 2026-05-31T01:34:49Z Hivja 64112 1588138 Scribunto text/plain return { name = 'باشووری ھەرێمی نێگێڤی ئیسرائیل', top = 30.9600, bottom = 29.4650, left = 33.4200, right = 35.4750, image = 'Israel outline negev mt.png' } pzywlx64gbqda36191qzdfbssoecm67 828 295737 1588139 1583403 2026-05-31T01:35:14Z Hivja 64112 1588139 Scribunto text/plain return { name = 'باکووری ڕۆژاوای ھەرێمی نێگێڤی ئیسرائیل', top = 31.6140, bottom = 31.1624, left = 33.9385, right = 34.8768, image = 'Israel outline northwest negev.png' } 55uqkf8kne78oepxueh44wsbcxw4frk 828 295738 1588140 1583407 2026-05-31T01:35:42Z Hivja 64112 1588140 Scribunto text/plain return { name = 'باکووری ھەرێمی نێگێڤی ئیسرائیل', top = 31.5420, bottom = 30.8650, left = 33.8390, right = 35.4740, image = 'Israel outline north negev.png' } h6nsfuuahozvq2crvk1bjqy4wh7gdyx 10 295780 1588129 1583797 2026-05-31T01:27:23Z Hivja 64112 1588129 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- -->{{#invoke:Template wrapper| wrap | _template = Unbulleted list | _exclude = text | _include-positional = yes |item_style=margin-bottom:.5em; display:block; | item1_style=display:inline; margin:0; | item2_style=margin-top:.5em; | list_style=display:inline; | style=display:inline; }}</includeonly><noinclude> {{بەڵگەنامە}} </noinclude> jbv38y48yel6otfkmw920lxmyrp4460 0 296014 1588105 1586110 2026-05-30T21:04:00Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588105 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''لیاوۆ شیجون''' ({{بە چینی|廖世俊}}؛ لەدایکبووی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٦٣ لە [[ووھان]]، [[چین]]) پسپۆڕێکی چینییە کە لە بوارەکانی [[میکانیکی شلگاز]] و [[بیرکاریی کارپێکراو]]دا شارەزاییی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> ئەو ھەروەھا وەک مامۆستا لە [[زانکۆی شانگھای جیاوۆ تۆنگ]]دا کار دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.researchgate.net/profile/Shijun-Liao|سەردێڕ=Shijun Liao PhD Group Leader at Shanghai Jiao Tong University|بڵاوکەرەوە=researchgate|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://numericaltank.sjtu.edu.cn/ پەڕەی سەرەکیی لیاوۆ شیجون] * [http://worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8939 پێشکەوتنەکان لە شێوازی شیکاریی ھۆمۆتۆپی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240715141716/https://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8939 |date=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ }} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|زانست|ماتماتیک|فیزیک|چین}} {{ماتماتیکزان-کۆلکە}} {{فیزیکزان-کۆلکە}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] lzl7ms27dloiuqz23bex9x35joetp50 0 296036 1587980 1586626 2026-05-30T12:06:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587980 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''کڵاو''' سەرپۆشێکی تەختە. ئەوان بۆ یەکەمجار لە ساڵی ٣٢٠٠ی پێش زایین دەرکەوتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشان=https://fashionablehats.com/blogs/hat-articles/invented-hat|سەردێڕ=Who Invented The Hat? - Amazing Hat History |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Fashionable Hats |زمان=en}}</ref> بنەچەی وشەی "cap" لە وشەی فەڕەنسیی کۆنی "chapeau"و ھاتووە کە بە واتای "سەرپۆش" دێت. بە تێپەڕبوونی کات، وشەکە گەشەی کردووە و واتاکەی گۆڕاوە، بەڵام ھێشتا پەیوەندییەکەی بە پۆشاکی سەرەوە پاراستووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.typingadventure.com/cap-vs-hat/|سەردێڕ=Cap vs. Hat: Differentiating the Meaning of Different Headgear |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201124195940/https://www.typingadventure.com/cap-vs-hat/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Typing Adventure |زمان=en-US}}</ref> ئەوان لە شوێنە ئاسایی و ناڕەسمییەکاندا باون، و لە وەرزش و مۆدەدا دەبینرێن.<ref name=":0"/> ئەوان بە شێوەیەکی ئاسایی بۆ گەرمی دیزاین کراون، و زۆرجار سێبەرێک لەخۆ دەگرن بۆ ڕێگریکردن لە تیشکی خۆر لە چاوەکان. ئەوان بە چەندین شێوە و قەبارەی جیاواز دێن و لە براندە جیاوازەکانن. کڵاوەکانی بەیسبۆڵ یەکێکن لە باوترین جۆرەکانی کڵاو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://baseball.epicsports.com/baseball-hats.html#:~:text=They%20were%20first%20worn%20by,that%20time%20and%20still%20today.|سەردێڕ=https://baseball.epicsports.com/baseball-hats.html#:~:text{{=}}They%2520were%2520first%2520worn%2520by,that%2520time%2520and%2520still%2520today. |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=baseball.epicsports.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Caps}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} c4dr5w0kc6hbftv41sz32ne537onaqv 0 296165 1588155 1587042 2026-05-31T04:26:47Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1588155 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=میر سەیفەددین{{ھن}} میر سیف الدین|title={{Script/Arabic|[[میر (نازناو)|میر]]}}|reign=١٥٣٤–١٥٥٨|predecessor=[[میر عیززەددین شێری سۆران]]|successor=[[شا قوولی بەگی سۆران]]|issue=|full name={{Script/Arabic|میر سەیفەددین کوڕی میر حوسێن کوڕی پیربداغ کوڕی شا عەلی بەگ}}|royal house=[[File:Soran Empire flag in the shape of coat of arms.png|Soran Emirate flag|15px]] [[میرانی سۆران]]|father=حوسێن بەگ|religion=[[ئیسلام]]|succession={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[ئەمیر|میر]]ی [[میرنشینی سۆران|سۆران]]|image=|caption=}} '''میر سەیفەددین کوڕی میر حوسێن کوڕی پیربداغ کوڕی شا عەلی بەگی میر سۆران'''<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئیمارەتی سۆران |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28485 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260315164924/https://books.vejin.net/ck/text/28485 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |url-status=live }}</ref> دەتوانرێ ناوبنرێ بە '''میر سەیفەددینی دووەمی سۆران''' (لە ساڵانی ٩٤١ تاوەکوو ٩٦٦ی کۆچی بەرامبەر بە ١٥٣٤ تا ١٥٥٨ی زایینی حوکمی کردووە)<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF?ver=130261230090000000|سەردێڕ=شەڕەفنامە|پەڕەکان=٣٤٠، ٣٤٣|زمان=کوردی}}</ref> فەرمانڕەوایێکی سەدەی ١٦ی کورد و میراتگرێکی [[میرنشینی سۆران]] بوو، بە شێوەیەکی سەرەکی بە وەرگرتنەوەی پاوانی [[ھەولێر]] و پاوانی بۆماوەییی سۆران ناسراوە، دوای ئەوەی لە کاتی ڕێکخستنەوەی [[عوسمانییەكان|عوسمانییەکانی]] ناوچەکەدا دوای [[گرتنی بەغدا (١٥٣٤)|گرتنی بەغدا]] لە ساڵی ١٥٣٤دران بە [[حوسێن بەگی داسنی|حوسێن بەگی داسنیی]] میر و سەرۆکی [[میرنشینی شێخان|میرنشینی داسنیی]] [[ئێزیدییەکان]] بوو.{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} گێڕانەوەی سەرەکی کە ماوەتەوە دەربارەی ئەم میرە، لە گێڕانەوەکانی ''[[شەرەفنامە|شەڕەفنامەوە]]'' ھاتووە کە لەلایەن نووسەرانی دواترەوە دووبارە کراوەتەوە. کە تێیدا باسدەکرێت کە میر سەیفەددین دژایەتیی گواستنەوەی ھەولێر و زەوییەکانی سۆرانی بۆ حوسێن بەگی داسنی دەکرد، سەرەتا لە بەرامبەریدا شکستی ھێنا، دواتر سەرکردایەتیی ڕاپەرینێکی کرد و ھێزی لە سۆرانەوە کۆکردەوە و ھەولێری گرت و دواتر لە شەڕدا ھێزەکانی داسنیی تێکشکاند.{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} ئەم ڕێکخستنە لەلایەن میر سەیفەددین وەک میری سۆران دژایەتیی دەکرا. بەپێی ئەو گێڕانەوەیەی لە ڕێگەی ''شەڕەفنامەوە'' پارێزراوە، سەرەتا دوای لەدەستدانی زەوی پەنای بۆ ئێران بردووە، دواتر لە ھەوڵێکدا بۆ وەرگرتنەوەی پاوانەکانی ھاتەوە بۆ ناوچەکە.{{Sfn|Lescot|1938}} == چوارچێوەی مێژوویی == لە ساڵی ١٥٣٤ لە کاتی ھەڵمەتی عوسمانییەکانی سەر [[بەغدا]] گرتەوە، سوڵتان [[سولەیمان قانوونی|سلێمانی قانوونی]] فەرمانی لەسێدارەدانی دەرکرد بۆ [[عیززەددین شێری سۆران|میر عیززەددین شێری]] میری سۆران. کە گوایە تۆمەتێکی بۆ ھەڵبەسترا و بەھۆی ئەوە بوو کە لەسێدارەدرا.<ref name=":0" /> دوای لەسێدارەدانی میری سۆران، ھەولێر درا بە [[حوسێن بەگی داسنی]] کە سەرکردەی میرنشینی داسنیی ئێزدی بوو و زەوییەکانی سۆران و ھەولێر بە میرنشینی داسنییەوە گرێدران.{{Sfn|Lescot|1938}}{{Sfn|Gülcü|2016}} == گێڕانەوەی ھەولێر == لە کۆتاییدا میر سەیفەددین ھێزێکی لە سۆران کۆکردەوە و سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێکی کرد و ھێرشی کردە سەر ھەولێر، لە کاتێکدا [[حوسێن بەگی داسنی]] ئامادە نەبوو. دەستی بەسەر شارەکەدا گرت و حوسێن بەگی ناچار کرد بە ڕێپێوان بگەڕێتەوە دژی. لە شەڕی دواتردا میر سەیفەددین ھێزەکانی داسنیی تێکشکاند. ئەو گێڕانەوەیەی ڕۆجەر لێسکۆت کە تاوەکوو ئێستا پارێزراوە باس لەوە دەکات کە بە نزیکەیی ٥٠٠ پیاوی داسنیی ئێزدی کوژران و میر سەیفەددین غەنیمەتێکی بەرچاوی دووژمنیشی برد لە کەلوپەل و کاڵا و چەکەکانی دووژمن.{{Sfn|Lescot|1938}} ئەردنچ گووڵجوو پوختەیەکی ھاوشێوە بە زمانی تورکی باسدەکات و باس لەوە دەکات کە میر سەیفەددین ھەولێری گرتووە و حوسێن بەگی داسنی شکستی ھێناوە و نزیکەی ٥٠٠ ئێزیدیی پێشەنگ کوژران. گووڵجوو ھەروەھا باس لەوە دەکات کە حوسێن بەگ دواتر چەند ھەوڵێکی دا بۆ وەرگرتنەوەی ھەولێر، بەڵام شکستی ھێنا و ھەولێر و زەوییەکانی سۆران لە دەستی میر سەیفەددین مانەوە.{{Sfn|Gülcü|2016}} == میرات و کاریگەری == سەیفەددین بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی ئەم ئەڵقەیەوە یاد دەکرێتەوە. وەرگرتنەوەی ھەولێری لە نەریتی سەرچاوەدا وەک گەڕاندنەوەی حوکمڕانی سۆران بەسەر خاکی بۆماوەییی خۆیدا دەخرێتەڕوو. بەڵام زانیارییەکی کەم لەبارەی ژیانی فراوانتر و حوکمڕانی و خێزان و مردنی ئەوەوە ھەیە. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە، ئاماژە مۆدێرنەکان بۆ ئەو بەزۆری لە باسەکانی حوسێن بەگی داسنی، میرنشینی داسنی، ئێزیدییەکان، یان مێژووی سەرەتاییی میرنشینی سۆراندا دەردەکەون نەک لە لێکۆڵینەوەکانی ژیاننامەی سەربەخۆدا.{{Sfn|Guest|2012}}{{Sfn|Allison|2017}}{{Sfn|Kerborani|2021}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == پەراوێزەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Guest|یەکەم=John S.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=TJUrBgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Survival+Among+the+Kurds:+A+History+of+the+Yezidis.+Routledge&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwjFu7__l62UAxXhIDQIHasFLAAQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=Survival%20Among%20the%20Kurds%3A%20A%20History%20of%20the%20Yezidis.%20Routledge&f=false|سەردێڕ=Survival Among the Kurds: A History of the Yezidis|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٢|پەڕەکان=٤٨-٤٩|ref={{harvid|Guest|2012}}|orig-year=1993}} * {{cite encyclopedia|last=Allison|first=Christine|title=The Yazidis|encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Religion|publisher=Oxford University Press|year=2017|page=8|ref={{harvid|Allison|2017}}}} * {{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Gülcü |یەکەم=Erdinç |ساڵ=٢٠١٦|سەردێڕ=XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Bağdat Vilayeti’nde Meydana Gelen İsyanlar ve Eşkıyalık Hareketleri |ناونیشان=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/224338 |journal=A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi |زمان=tr |بەرگ=٥٧|پەڕە=١٨١٨|ref={{harvid|Gülcü|2016}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kerborani|یەکەم=Bahadin Hawar|سەردێڕ=Kurds and Yezidis in the Middle East: Shifting Identities, Borders and the Experience of Minority Communities|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ساڵ=٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨٠٧٥٥٦٠١١٩٦|پەڕەکان=٧٣–٧٥|chapter=Paying the Price of Dasht-i Karbala: Historical Perceptions of Yezidis in the Ottoman Era|ref={{harvid|Kerborani|2021}}}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lescot|یەکەم=Roger|سەردێڕ=Enquête sur les Yezidis de Syrie et du Djebel Sindjār|بڵاوکەرەوە=Institut français de Damas|ساڵ=١٩٣٨|شوێن=Beyrouth|پەڕە=١٢٠|زمان=fr|ref={{harvid|Lescot|1938}}}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کوردەکان]] [[پۆل:میرەکانی سۆران]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١٦یەم]] l2jeogefkng6h26yazs9iag969bz5fw 0 296177 1588084 1587140 2026-05-30T19:34:25Z Xqbot 261 بۆت: چاکسازیی دووجار-ڕەوانەکردنەوە بۆ [[محەممەد کوڕی زاید ئال نەھیان]] 1588084 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[محەممەد کوڕی زاید ئال نەھیان]] jdaqe32qivk2podkkt5xnyabvdx2ozt 2 296179 1588037 1587900 2026-05-30T14:39:39Z Hivja 64112 /* */ 1588037 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = حاکم | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان= ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شارەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}] [[en:{{{14}}}]] bam7qn5ufzog6vqhiv02zpei394nq6w 1588038 1588037 2026-05-30T14:40:29Z Hivja 64112 /* */ 1588038 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = حاکم | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شارەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}] [[en:{{{14}}}]] lmjcolxx0aboeaexg9h4tvrygzmb4w1 1588039 1588038 2026-05-30T14:40:57Z Hivja 64112 /* */ 1588039 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شارەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}] [[en:{{{14}}}]] mtm6fovrccjgn4wfmbv4ico7hb2dftb 1588040 1588039 2026-05-30T14:45:16Z Hivja 64112 1588040 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}] [[en:{{{14}}}]] c71su4bi1ies5k96dhbnxxa6jxzd6c1 1588044 1588040 2026-05-30T15:14:53Z Hivja 64112 1588044 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{14}}}]] 580tkjye3ehynvepkq2ysai77pp2klx 1588045 1588044 2026-05-30T15:16:25Z Hivja 64112 1588045 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{14}}}]] lg45jkvv9j2798t6u9jsrgis52jus6n 1588046 1588045 2026-05-30T15:17:11Z Hivja 64112 1588046 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{14}}}]] 580tkjye3ehynvepkq2ysai77pp2klx 1588047 1588046 2026-05-30T15:20:22Z Hivja 64112 /* */ 1588047 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = {{{15}}} | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{13}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{14}}}]] js4bdq7skbwjstnf6pkfr6ofpwr4c2y 1588048 1588047 2026-05-30T15:25:29Z Hivja 64112 1588048 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{5}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = {{{15}}} | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{#if:{{{14|}}}|{{پۆلی کۆمنز|{{{14}}}}}|}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{14}}}]] cs3x1rqsqjnf9c0ejyw8de1ydtau2ev 1588125 1588048 2026-05-31T00:58:02Z Hivja 64112 1588125 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{14}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = UAE#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = {{{5}}} | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{15}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{16}}}]] sgt9r0nblum42eq4dgpl2e2c48zd5ux 1588149 1588125 2026-05-31T01:45:59Z Hivja 64112 /* */ 1588149 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = {{{1}}} | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|{{{2}}}}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = {{{14}}} | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری {{{1}}} | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری {{{1}}}''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی {{{1}}} لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی {{{1}}} لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = {{{13}}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی {{{3}}}}} [[میرنشینی {{{3}}}|{{{3}}}]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{ئەگەر|{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{{4|}}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = {{{5}}} | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = {{{6}}} <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = {{{7}}} | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = {{{8}}} | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{{9}}} | دانیشتووان_لە = {{{12}}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = {{{10}}} | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}} | پەراوێزەکان = }} '''{{{1}}}''' ({{بە عەرەبی|{{{2}}}}}) شارێکە لە [[میرنشینی {{{3}}}]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{Cite web |title=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |url=https://simplemaps.com/data/ae-cities |access-date=2024-08-25 |website=simplemaps.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |url=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |access-date=2024-08-25 |website=Digit Insurance |language=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی {{{12}}}، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە {{{9}}} کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە {{{7}}} کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی {{{10}}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|{{{15}}}}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|{{{11}}}}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی {{{3}}}]] [[پۆل:میرنشینی {{{3}}}]] [[en:{{{16}}}]] 1yu9z3l5guf8wap5sxvqjl52vgnrnl3 10 296218 1588126 1587510 2026-05-31T01:12:28Z Hivja 64112 /* */ 1588126 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name= شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | title= {{ھێمای ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|size=28px}} شارە سەرەکییەکانی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] | state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = پێڕست | image = | above = | group1 = [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | list1 = [[ئەبووزەبی]]{{•}}[[ئەلعەین]]{{•}}[[مەدینەت زاید]]{{•}}[[زەننەت]]{{•}}[[غەیاسی]]{{•}}[[لیوا (خەمرک)|لیوا]] | group2 = [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]] | list2 = [[دوبەی]]{{•}}[[جەبەل عەلی]]{{•}}[[حەتتا]] | group3 = [[میرنشینی شارجە|شارجە]] | list3 = [[شارجە]]{{•}}[[کەلبا]]{{•}}[[زەید]]{{•}}[[خەور فەککان]]{{•}}[[دیبا ئەلحەسن]] | group4 = [[میرنشینی عەجمان|عەجمان]] | list4 = [[عەجمان]] | group5 = [[میرنشینی ئومولقیوەین|ئومولقیوەین]] | list5 = [[ئومولقیوەین]] | group6 = [[میرنشینی ڕەئسولخەیمە|ڕەئسولخەیمە]] | list6 = [[ڕەئسولخەیمە]]{{•}}[[ڕەمس]]{{•}}[[ئەلجەزیرە ئەلحەمرا]] | group7 = [[میرنشینی فوجەیرە|فوجەیرە]] | list7 = [[فوجەیرە]]{{•}}[[دیبا ئەلفوجەیرە]] | below = }}<noinclude> {{collapsible option}} </noinclude> hemq5e9zhlccnrzzblzub4441x560r4 3 296223 1588081 1587545 2026-05-30T19:17:35Z Rahand hiwa 76697 /* ژیان نامەوی شەهید صلاح چاوشین سابیر جەباری */ بەشی نوێ 1588081 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٨:٥٣، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == ژیان نامەوی شەهید صلاح چاوشین سابیر جەباری == شەهید سەڵاح چاوشین سابیر جەباری سەڵاح حاجی سابیر جەباری ناسراو بە شەهید سەڵاح چاوشین (١٩٥٦ – ٤ی ئەیلوولی ١٩٩٦) پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دڵسۆزی گەلی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بوو، کە تەمەنی خۆی لە پێناو ئازادی و بەرگریکردن لە خاکی کوردستاندا بەخت کرد. ژیاننامە و پێگەی کۆمەڵایەتی شەهید سەڵاح چاوشین لە ساڵی ١٩٥٦ لە گەڕەکی شۆرجەی شاری کەرکووکی دڵی کوردستان لەدایکبووە. ئەو کوڕی حاجی سابیر جەبارییە و سەر بە عەشیرەتی نیشتمانپەروەری جەباری بووە. بنەماڵەکەیان مێژوویەکی دوورودرێژیان لە قوربانیدان و دژایەتیکردنی ستەمی ڕژێمە دیکتاتۆرەکاندا هەبووە؛ تەنانەت برایەکی شەهید سەڵاح بە ناوی سەلام (ناسراو بە سەلامە ڕەش) پێکەوە لەگەڵ ئەو لە ناو شاری کەرکووکدا کاری پێشمەرگایەتی و ڕێکخستنیان دەکرد، تاوەکو لە ساڵی ١٩٨٨ لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە ئەنفال کراوە. وێستگەکانی خەبات و پێشمەرگایەتی کاری ڕێکخستنی نهێنی (تەنزیم): لە سەرەتاکانی دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە، پەیوەندی بە ڕیزەکانی ئەو حیزبەوە کردووە. لە ناو شاری کەرکووکدا، لەژێر چاوی پیاوانی بەعس، بە نهێنی و بوێرانە کاری بۆ حیزب و دۆزی ڕەوای کورد کردووە و هەرگیز سەرشۆڕیی قبووڵ نەکردووە. ڕاپەڕین و پێشمەرگایەتی بە فەرمی: دوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی ساڵی ١٩٩١ی گەلی کوردستان، ڕووی کردە چەمچەماڵ و بە فەرمی بووە پێشمەرگە لە لەشکری تایبەتی سکرتاریەتی مام جەلال. شەڕی ناوخۆ: لە کاتی داگیرسانی شەڕی ناوخۆدا، هەمیشە لە ڕیزی پێشەوەی هێزەکانی پێشمەرگە بوو بۆ پاراستنی نیشتمان و حیزبەکەی. داستانی شەهیدبوون دوای ڕووداوەکانی ٣١ی ئابی ١٩٩٦، شەهید سەڵاح لە سنووری هەولێر لە ڕیزی پێشەوەی بەرگریدا بوو. لە ڕێکەوتی ٤ی ئەیلوولی ١٩٩٦، دوای شەڕێکی زۆر توند و قارەمانانە دژی هێزەکانی دوژمن، فیشەکیان لێ دەبڕێت. لەو کاتەدا ئامۆزایەکی بریندار دەبێت، بەڵام شەهید سەڵاح و پۆلێک پێشمەرگەی دڵسۆز پەیمان دەدەن سەنگەر چۆڵ نەکەن. بە دەستی خاڵی و بە شەڕی دەستەویەخە ڕووبەڕووی دوژمن دەبنەوە. لەو نەبەردییەدا، چەند پێشمەرگەیەک شەهید دەبن و شەهید سەڵاحیش بە برینداری بە دیل دەگیرێت و پاشان لەلایەن دوژمنەوە بە شێوازێکی دڕندانە شەهید دەکرێت. بەپێی شایەتی پێشمەرگە ڕزگاربووەکانی ئەو داستانە، شەهید سەڵاح چاوشین نموونەی چاونەترسی، بوێری و فیداکاری بوو کە گیانی خۆی فیدای کورد و کوردستان کرد. [[بەکارھێنەر:Rahand hiwa|Rahand hiwa]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Rahand hiwa|لێدوان]]) ١٩:١٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) fwresq9u9xgnpzq4yvxr67ddcmkafga 0 296232 1588058 1587794 2026-05-30T16:06:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Daikoku Parking Area}} 1588058 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} {{Nihongo|'''ناوچەی ڕاگرتنی دایکۆکو'''|大黒パーキングエリア|Daikoku Pākingueria}} ناوچەیەکی پشوودانە کە لەسەر ڕێڕەوی دایکۆکوی ڕێگەی خێرای شۆتۆ لە تسورومی-کو، [[یۆکۆھاما]]، [[پارێزگای کاناگاوا]] ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{پۆلی کۆمنز|Daikoku Parking Area}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ژاپۆنی]] n9c8yegbadcwmca3qxqyshqo67rp28a 0 296235 1588059 1587788 2026-05-30T16:06:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Xbox One controllers}} 1588059 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''کۆنتڕۆڵکەری بێوایەری ئێکس بۆکس''' کۆنتڕۆڵکەری سەرەکیی کایەیە بۆ [[کارپێکەری کایەی ڤیدیۆیی|کارپێکەرەکانی کایەی ڤیدیۆییی]] ناوخۆییی [[ئێکس بۆکس وەن]] و [[ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس]]ی [[مایکرۆسۆفت]]، ھەروەھا کۆنتڕۆڵکەری فەرمییە بۆ بەکارھێنان لەسەر [[کۆمپیوتەری کەسی|کۆمپیوتەرە کەسییە (پی سی)]] بنچینەکراوەکانی سەر [[مایکرۆسۆفت ویندۆز|ویندۆز]]؛ ھەروەھا لەگەڵ سیستەمە کارپێکەرەکانی تری وەک [[مەک ئۆئێس]]، [[لینوکس]]، [[ئای ئۆ ئێس]] و [[ئەندرۆید]] دەگونجێت. کۆنتڕۆڵکەرەکە نەخشەی گشتیی کۆنتڕۆڵکەری ئێکس بۆکس ٣٦٠ دەپارێزێت، بەڵام بە چەندین دەستکاری لە دیزاینەکەیدا، وەک گۆڕینی شێوە، سەرلەنوێ دیزاینکردنەوەی گۆچانە ئانالۆگەکان، دوگمەکانی سەر شان و تریگەرەکان، لەگەڵ مۆتۆرە نوێیەکانی لەرزین لەناو تریگەرەکاندا بۆ ڕێگەدان بە فیدباکی ھەستیی ئاراستەیی. کۆنتڕۆڵکەرەکە سێ پێداچوونەوەی بەسەردا ھاتووە، لەگەڵ چەندین گۆڕانکاری لە دیزاین و کارکردنیدا. مایکرۆسۆفت ھەروەھا کۆنتڕۆڵکەری بێوایەری ئیلیت دەفرۆشێت، کە وەشانێکی نایابە و پارچەی گۆڕدراو و تایبەتمەندییەکانی بەرنامەبۆداڕشتن لەخۆدەگرێت. بە ھەمان شێوە، ھەر یەکێک لەو جۆرانەی ئاماژەیان پێدراوە بە ڕەنگی جۆراوجۆر پێشکەش کراون، کە ھەندێکیان دیزاینی تایبەتیان ھەیە و بە کایەیەکی دیاریکراوەوە بەستراونەتەوە. ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس وەشانێکی نوێکراوەی کۆنتڕۆڵکەرەکەیان ناساند، لەگەڵ باشترکردنی زیاتری شێوە و ئەرگۆنۆمیکەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Xbox One controllers}} [[پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١٣]] [[پۆل:ئێکس بۆکس وان]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] gcj2cxzixb912ynzl1emf1zsjys7i3r 0 296245 1587974 1587756 2026-05-30T12:03:58Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587974 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Letter from Idris-i Bitlisi to Yavuz Sultan Selim (TSMA E.6610).png|وێنۆک|450x450پیکسڵ|نامەیێک (بە فارسی) لە ئیدریسی بەدلیسییەوە بۆ یاووز سوڵتان (سەلیمی یەکەم) ڕاستەوخۆ دوای گرتنی ئامەد لە ١٥١٥، کە باس لە کەوتنی ئامەد دەکات بۆ دەستی ھێزە عوسمانییەکان و چاڵاکیی میرە کوردەکان دژ بە سەفەوییەکان و ھەروەھا ئۆپەراسیۆنە بەردەوامەکانی دژ بە ھێزە سەفەوی و قزڵباشەکان لە ناوچەکە]] '''ڕێککەوتنی کورد و عوسمانییەکان''' یان '''ھاوپەیمانیی کورد و عوسمانی''' کە بە '''ڕێککەوتننامەی چاڵدێڕان''' ناسراوە، ھاوپەیمانییەکی سیاسی و سەربازی بوو لە ساڵی ١٥١٤ لە نێوان [[سەلیمی یەکەم|سوڵتان سەلیمی یەکەمی]] [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] و میرە [[کورد|کوردەکان]] بە نێوەندگیری و نوێنەرایەتیی [[ئیدریسی بەدلیسی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Sarkis |یەکەم=Dala |ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦|سەردێڕ=The Chaldiran Agreement (1514): When Kurdish Princes Allied with the Ottomans — and Were Betrayed |ناونیشان=https://www.kurdish-history.com/post/chaldiran-agreement-1514 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Kurdish History |زمان=en}}</ref> ڕێککەوتنەکە ئەوە بوو کە کوردەکان یارمەتیی دەوڵەتی عوسمانی دەدەن بۆ سەرکەوتن بەسەر [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەویدا]]؛ لە بەرامبەردا دەوڵەتی عوسمانی عوسمانی دان بە خۆبەڕێوەبەری و ئۆتۆنۆمیی کورددا دەنێت و ئازادی بە کورد دەدات لە خۆبەڕێوەبردن و دامەزراندنی لەشکر و حوکمی پشتاوپشتی بێ دەستوەردانی عوسمانییەکان لە کاروباری کورد. وە بەڕاستی ئەم ڕێککەوتنە کرا و سوڵتان سەلیمی یەکەم سەرکەوتنی بەسەر سەفەوییەکان لە [[شەڕی چاڵدێران|شەڕی چاڵدێڕان (١٥١٤)]] بەدەستھێنا.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=XjMnM00JTd |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=The First One Who Divided Their Countries and Displaced Them Suleiman the Magnificent Inaugurated the Kurdish “Bloodbath” |ناونیشان=https://whiteink.info/the-first-one-who-divided-their-countries-and-displaced-them/?lang=en |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=حبر أبیض |زمان=en-US}}</ref> [[ئیدریسی بەدلیسی]] سەرکەوتووانە ھەموو میرنشینە کوردییەکانی یەکخست و میرە کوردەکانی ڕازیکرد. سوڵتان سەلیمیش وەک ڕێزلێنانێک بۆ دڵسۆزیی کورد و وەک نیشانەی پێزانین ١٥ ئاڵا و ٥٠٠ عەبای شاھانەی بۆ میرە کوردەکان نارد و پلەی بەرزی پێیان بەخشی.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Jummo |یەکەم=Hussain |ڕێکەوت=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=The Untold History of Turkish-Kurdish Alliances |ناونیشان=https://newlinesmag.com/essays/the-untold-history-of-turkish-kurdish-alliances/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=New Lines Magazine |زمان=en}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ |سەردێڕ=لە دەوری سەفەوی و ئەوەڵی حکوومەتی عوسمانیدا |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28349 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20260218174728/https://books.vejin.net/ck/text/28349 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku}}</ref> ڕێککەوتنەکە لە سەردەمی [[سەلیمی یەکەم|سوڵتان سەلیمی یەکەم]] بە تەواوەتی جێبەجێکرا و کورد مافی تەواوەتی پێدرا. بەڵام دۆخەکە زۆری نەخایاند؛ ھەر کە سوڵتان سەلیمی یەکەم کۆچی دواییی کرد لە ساڵی ١٥٢٠، دۆخەکە گۆڕا. [[سولەیمان قانوونی|سوڵتان سولەیمانی قانوونی]] جێگای باوکی گرتەوە و ھەر جۆرە ڕێککەوتنێکی لەگەڵ کورددا ڕەتکردەوە و دەوڵەتی عوسمانی پاشگەزبوویەوە لە بەڵێنەکانی بەرامبەر بە کورد و میرە کوردەکان، ھەندێک سزا سەپێنرا کە میرە کوردەکانیشی دەگرتەوە، ئەمەش لە چوارچێوەی ڕێککەوتننامەکە پێشێلکاری بوو، کە تێیدا ھاتووە دەوڵەتی عوسمانی دەستوەردان لە ھیچ بابەتێکی کورددا ناکات.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> == پێشینە == === شەڕی سەفەوی و عوسمانی و شەڕی چاڵدێران و دەستپێکی پەیوەندیی کورد و عوسمانی === [[پەڕگە:NUSRETNAME,_fol.43b._Kurds_visiting_Lala_Mustafa_Pasha,_in_1581.jpg|وێنۆک|300x300پیکسڵ|وێنای کوردەکانی سەردەمی عوسمانی لە کاتی سەردانیکردنی [[لالە مستەفا پاشا]]، کە سەری بڕاوی شەڕکەرە [[قزڵباش|قزڵباشەکانیان]] بە دەستەوە گرتووە.]] [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] بۆ یەکەمجار لە کاتی ململانێکەیان لەگەڵ [[سەفەوییەکان]] لە ساڵی ١٥١٤، لە ژێر دەسەڵاتی [[سەلیمی یەکەم|سوڵتان سەلیمی یەکەمدا]] پەیوەندییان لەگەڵ کورددا بەست، یەکەمین کارلێکەکان ئەرێنی بوون. کوردەکان بە سەرۆکایەتیی [[ئیدریسی بەدلیسی|مەلا ئیدریسی بەدلیسی]] لە کاتی [[شەڕی چاڵدێران]] لە دژی سەفەوییەکان لایەنگری عوسمانییەکانیان کرد. ھێزە کوردییەکان ڕۆڵێکی گەورەیان ھەبوو لە گرتنی شارەکانی وەک [[ئامەد|دیاربەکر]] (ئامەد) و ناوچەکانی دیکەی ڕۆژھەڵاتی ئاناتۆلیا لە دەستی سەفەوییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Özoğlu|یەکەم=Hakan|سەردێڕ=Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries|بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٥٩٩٣-٥|پەڕەکان=٤٧–٤٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩ |سەردێڕ=Burada bizden önce kimler vardı? |ناونیشان=https://www.milliyet.com.tr/kultur-sanat/burada-bizden-once-kimler-vardi-1163156 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠٢٤ |وێبگە=Milliyet |زمان=tr}}</ref> [[پەڕگە:İdris-i Bitlisi.png|ڕاست|وێنۆک|233x233px|[[ئیدریسی بەدلیسی|مەلا ئیدریسی بەدلیسی]]]] [[ئیدریسی بەدلیسی]] توانیی [[میرنشینە کوردییەکان|میرنشین]] و میر و [[ھۆزە کوردەکان|عەشیرەتە کوردییەکان]] یەکبخات لەگەڵ ھێزە عوسمانییەکان و ڕازییان بکات، وە میرەکانیش بە تەواوەتی لەگەڵ عوسمانییەکان ڕازی بوون. ئەمەش لە ئەنجامی سیاسەتی خراپ و تووندی [[سەفەوییەکان]] بەرامبەر بە میرە کوردەکان بوو، بە تایبەتی کە زۆرینەی کورد [[سوننە]] مەزھەب بوون و دەوڵەتی سەفەویش [[شیعە]] مەزھەب بوو، لە پاڵ ئەوەی کە سەفەوییەکان ھەوڵیاندەدا میرنشینە کوردییەکان لەناوببەن و زۆر لە میرە کوردەکانیشیان زیندانیدەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=History of the Kurds – The Kurdistan Memory Programme |ناونیشان=https://kurdistanmemoryprogramme.com/history-of-the-kurds/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=kurdistanmemoryprogramme.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=زانکۆی سەڵاحەددین |سەردێڕ=کوردەکان لەژێر حوکمی سەفەوییەکاندا |ناونیشان=https://ethesis.su.edu.krd/thesis/871 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=example name |زمان=en}}</ref><ref name=":3" /> بەمەش کوردەکان ڕۆڵێکی زۆر گرنگیان بینی لە تێکشکاندنی ھێزە سەفەوی و [[قزڵباش|قزڵباشەکان]] و توانییان دەریان بکەن لە خاکەکانی خۆیان لەپاڵ عوسمانییەکان. ھەوڵەکانی ئیدریسی بەدلیسی میرنشینەکانی یەکخست دژی سەفەوییەکان و بە کۆمەڵ لە دژیان وەستانەوە، بۆ نموونە میرنشینەکانی وەک [[میرنشینی سۆران]] بە سەکردایەتیی [[میر سەید کوڕی شا عەلی بەگ|میر سەیدی کوڕی شا عەلی بەگ]] یان [[میرنشینی بۆتان]] بە سەرکردایەتیی [[شا عەلی بەگی بۆتان|شا عەلی بەگ]] و میرنشینی بادینان بە سەرکردایەتیی [[میر سەیفەددینی بادینان]] و [[میر سوڵتان حوسێن|سوڵتان حوسێنی]] کوڕەکەی، وە ھەروەھا میری سۆرانیشی ھاندا بۆ [[ھەڵمەتی سۆران بۆ سەر ھەولێر و کەرکووک|دەستبەسەرداگرتنی ھەولێر و کەرکووک]] و پاککردنەوەی لە قزڵباش و سەفەوییەکان. وە ھەروەھا میرنشینەکانی تری وەک [[میرنشینی بدلیس|بەدلیس]] و ساسۆن و سەرۆکھۆزەکانی برادۆست و چەندین میرنشین و ھۆزی تریش چاڵاکییان ھەبوو لە دژی سەفەوییەکان. وە ھەروەھا چەندین شاری دیکەی کوردیش ڕزگارکران بە ھاوبەشیی کورد و عوسمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kılıç |یەکەم=Orhan |سەردێڕ=KILIÇ, Orhan; "Yavuz Sultan Selim, İdris-i Bitlisî ve Kürtler/Yavuz Sultan Selim, Idris-i Bitlisi and Kurds |ناونیشان=https://www.academia.edu/36364518/KILI%C3%87_Orhan_Yavuz_Sultan_Selim_%C4%B0dris_i_Bitlis%C3%AE_ve_K%C3%BCrtler_Yavuz_Sultan_Selim_Idris_i_Bitlisi_and_Kurds |پەڕە=٢٠٠}}</ref><ref name=":3" /> == ڕێککەوتن و ھاوپەیمانی == [[پەڕگە:Selim I & Piri Mehmed Paşa.jpg|وێنۆک|331x331پیکسڵ|وێنایەکی کێشراوی سوڵتان سەلیمی یەکەم لەسەر یەکێک لە نووسراوەکان]] پەیماننامەکە لە ئیدریسی بەدلیسییەوە بە ناوی یاووز سوڵتانەوە لەگەڵ میرانی کورددا کرا، بە گشتی لەم چەند خاڵە پێکھاتبوو کە ھەردوولا بە تەواوەتی لەسەری ڕازی بوون:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=1514 Çaldıran Savaşı / Diyarbekir Beyberbeyi / İdris-i Bitlisi / Kürdistan Savaşları / Kürdistan Tarihi / Kürt Beylikleri / Kürt Hükümdarları / Kürt-Osmanlı İttifakı / Kürtler ve Osmanlı / Kürtler ve Safeviler / Şeref Bey / Şerefname / Yavuz Sultan Selim ve Kürtler |ناونیشان=http://www.fikirzemini.com/arastirma-inceleme/1514-caldiran-savasi-diyarbekir-beyberbeyi-idris-i-bitlisi-kurdistan-savaslari-kurdistan-tarihi-kurt-beylikleri-kurt-hukumdarlari-kurt-osmanli-ittifaki-kurtler-ve-osmanli-kurtler-ve-safeviler-seref-bey-serefname-yavuz-sultan-selim-ve-kurtler/3239/?utm_source=chatgpt.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=http://www.fikirzemini.com}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":0" /> # [[میرنشینە کوردییەکان]] سەربەخۆیییان بە تەواوەتی پارێزراو دەبێت و خۆیان خۆیان بەڕێوەدەبەن. # داننانی تەواوەتیی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] بە حوکمی پشتاوپشتیی میرانی کورد، یان ھەر ڕێباز و سیستەمێک کە لە میرنشینەکان پەیڕەودەکرێت. # دەوڵەتی عوسمانی پارێزگاری لە میرنشینە کوردییەکان دەکات لە ھەر ھەڕەشە و ھێرشێکی دەرەکی. # کورد لە ھەموو شەڕەکانی دەوڵەتی عوسمانی بەشداریدەکات. # کورد باج دەدات بە دەوڵەتی عوسمانی. خاڵەکان بەبێ کێشە لەلایەن ھەردوو لاوە جێبەجێکران تاوەکوو کۆچی دواییی سوڵتان [[سەلیمی یەکەم]].<ref name=":1" /><ref name=":2" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|مێژوو|شەڕ|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:دەیەی ١٥١٠]] [[پۆل:١٥١٤]] [[پۆل:١٥١٥]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:پەیماننامەکان]] [[پۆل:ھاوپەیمانییە سەربازییەکان]] gueouckpptll5qdkb0btm83je6pxm3f 1 296246 1588156 1587916 2026-05-31T04:48:54Z Aza 86 /* ناو */ وەڵامدانەوە 1588156 wikitext text/x-wiki == ناو == @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] و... من ناوی دەسەڵاتدار (حاکم)ەکانی ئیماراتم دەوێ بۆ سازکردنی وتارەکانیان، دوو پرسیارم هەبوو، سەرەتا ئەوەیکە بۆ ناوەکەیان بنووسین بن یان کوڕ(ی)؟ و دووەمیش ئەوەیکە ئەل بنووسین یان نا؟ بۆ نموونە بۆ دەسەڵاتداری شارجە کامە ناوە دروستترە: سوڵتان بن محەممەد ئەلقاسمی/سوڵتان کوڕی محەممەد ئەلقاسمی/ سوڵتان بن محەممەد قاسمی/سوڵتان کوڕی محەممەد قاسمی؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:١٢، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ئەونەی بزانم لە ویکیپیدیای کوردی بۆ '''بن''' هەر '''کوڕ''' دانراوە. بۆ ئەلف و لامیش نیشانەی ناسراوین، بەپێی [[وپ:ناوی وتارەکان|ئێرە]] پێویست ناکا دابنرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٧:٢٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] جێبەجێیە، ئەگەر دژ نەبوو ئەوە ئەو پەڕە دەگوازمەوە بۆ محەممەد کوڕی زاید ئال نەھیان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٨:٤٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ھەر شێوەیەک باوترە دەبێ ئەوە دابنرێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٤:٤٨، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 9togm74jq1bpzl23pqmtda2v6an4wyb 1588162 1588156 2026-05-31T07:41:17Z -Haryad 40333 /* ناو */ وەڵامدانەوە 1588162 wikitext text/x-wiki == ناو == @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] و... من ناوی دەسەڵاتدار (حاکم)ەکانی ئیماراتم دەوێ بۆ سازکردنی وتارەکانیان، دوو پرسیارم هەبوو، سەرەتا ئەوەیکە بۆ ناوەکەیان بنووسین بن یان کوڕ(ی)؟ و دووەمیش ئەوەیکە ئەل بنووسین یان نا؟ بۆ نموونە بۆ دەسەڵاتداری شارجە کامە ناوە دروستترە: سوڵتان بن محەممەد ئەلقاسمی/سوڵتان کوڕی محەممەد ئەلقاسمی/ سوڵتان بن محەممەد قاسمی/سوڵتان کوڕی محەممەد قاسمی؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:١٢، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ئەونەی بزانم لە ویکیپیدیای کوردی بۆ '''بن''' هەر '''کوڕ''' دانراوە. بۆ ئەلف و لامیش نیشانەی ناسراوین، بەپێی [[وپ:ناوی وتارەکان|ئێرە]] پێویست ناکا دابنرێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٧:٢٨، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] جێبەجێیە، ئەگەر دژ نەبوو ئەوە ئەو پەڕە دەگوازمەوە بۆ محەممەد کوڕی زاید ئال نەھیان. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٨:٤٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] ھەر شێوەیەک باوترە دەبێ ئەوە دابنرێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٤:٤٨، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::مەرج نییە، باوبوون لە شوێنێک بۆ شوێنێک ئەگۆڕێ. لەوانەیە ناوێک لای ئێمە باو بێ لای ئێوە باو نەبێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:٤١، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) b68096uc47lgxekum8e43mcmveji48w 0 296247 1587972 1587778 2026-05-30T12:03:38Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587972 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:A_Cadi_Asker_or_Judge_-_Travels_in_Turkey,_Asia_Minor,_Syria,_and_across_the_desert_into_Egypt_during_the_years_1799,_1800,_and_1801.jpg|چەپ|وێنۆک|قازیعەسکەر، سەرۆکی دادوەریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، ساڵی ١٧٩٩]] '''قازیعەسکەر''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: قاضی عسكر، «دادوەری سەربازی») سەرۆکی دادوەری بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا]]، بەم شێوەیە ناوی لێنراوە چوونکە دەسەڵاتی دادوەری درێژدەبووەوە بۆ دۆسیەی سەربازەکان، کە دواتر تەنھا لەلایەن ئەفسەرەکانی خۆیانەوە دادگایی دەکران.<ref>Webster (1913), ''sub voce''</ref> دوو قازیعەسکەر دادەمەزران، بە ناوەکانی ''قازیعەسکەری ڕۆمی'' و ''قازیعەسکەری [[ئاناتۆلیا|ئانادۆڵی]]''، کە دەسەڵاتی دادوەرییان بەسەر بەشی ئەورووپی و ئاسیاییی ئیمپراتۆریەتەکەدا ھەبوو. ئەوان ملکەچی وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم) و دواتر شەیخولئیسلام دەبوون و ھیچ دەسەڵاتێکی دادوەرییان بەسەر شاری [[ئەستەمبوڵ|قوستەنتینیەدا]] نەبوو. جگە لەوەش بەشداریی کۆبوونەوەکانی ئەنجوومەنی ئیمپراتۆرییان دەکرد.<ref>Mantran (1995), pp. 115-16</ref> قازیعەسکەرێک مامەڵەی لەگەڵ تانەدان لە بڕیارەکانی [[قازی (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|قازی]] دەکرد، دەسەڵاتی ئەوەی ھەبوو کە ئەمانە ھەڵبوەشێنێتەوە و کاندیدی قازی پێشنیار دەکرد بۆ وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم). [[پەڕگە:İdris-i Bitlisi.png|وێنۆک|[[ئیدریسی بەدلیسی]]، کوردێکی عوسمانی بوو، کە ئەم پلەیەی قازیعەسکەرەی ھەبوو]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == پەراوێزەکان == * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Webster's Revised Unabridged Dictionary |ساڵ=١٩١٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mantran|یەکەم=Robert|سەردێڕ=La vita quotidiana a Constantinopoli ai tempi di Solimano il Magnifico e dei suoi successori (XVI e XVII secolo)|بڵاوکەرەوە=Rizzoli|ساڵ=١٩٩٨|edition=3|شوێن=Milan|زمان=Italian}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=E.S. CREASY|سەردێڕ=HISTORY OF THE OTTOMAN TURKS: FROM THE BEGINNING OF THEIR EMPIRE TO THE PRESENT TIME|بڵاوکەرەوە=RICHARD BENTLEY|ساڵ=١٨٥٤|بەرگ=I|شوێن=London|پەڕە=١٥٨}} [[پۆل:حکوومەتی ئیمپڕاتۆرییەتیی عوسمانی]] 6i8irbmnxmgofol5572jlz79wapb76l 1588051 1587972 2026-05-30T16:02:20Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Kazasker}} 1588051 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:A_Cadi_Asker_or_Judge_-_Travels_in_Turkey,_Asia_Minor,_Syria,_and_across_the_desert_into_Egypt_during_the_years_1799,_1800,_and_1801.jpg|چەپ|وێنۆک|قازیعەسکەر، سەرۆکی دادوەریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، ساڵی ١٧٩٩]] '''قازیعەسکەر''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: قاضی عسكر، «دادوەری سەربازی») سەرۆکی دادوەری بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا]]، بەم شێوەیە ناوی لێنراوە چوونکە دەسەڵاتی دادوەری درێژدەبووەوە بۆ دۆسیەی سەربازەکان، کە دواتر تەنھا لەلایەن ئەفسەرەکانی خۆیانەوە دادگایی دەکران.<ref>Webster (1913), ''sub voce''</ref> دوو قازیعەسکەر دادەمەزران، بە ناوەکانی ''قازیعەسکەری ڕۆمی'' و ''قازیعەسکەری [[ئاناتۆلیا|ئانادۆڵی]]''، کە دەسەڵاتی دادوەرییان بەسەر بەشی ئەورووپی و ئاسیاییی ئیمپراتۆریەتەکەدا ھەبوو. ئەوان ملکەچی وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم) و دواتر شەیخولئیسلام دەبوون و ھیچ دەسەڵاتێکی دادوەرییان بەسەر شاری [[ئەستەمبوڵ|قوستەنتینیەدا]] نەبوو. جگە لەوەش بەشداریی کۆبوونەوەکانی ئەنجوومەنی ئیمپراتۆرییان دەکرد.<ref>Mantran (1995), pp. 115-16</ref> قازیعەسکەرێک مامەڵەی لەگەڵ تانەدان لە بڕیارەکانی [[قازی (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|قازی]] دەکرد، دەسەڵاتی ئەوەی ھەبوو کە ئەمانە ھەڵبوەشێنێتەوە و کاندیدی قازی پێشنیار دەکرد بۆ وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم). [[پەڕگە:İdris-i Bitlisi.png|وێنۆک|[[ئیدریسی بەدلیسی]]، کوردێکی عوسمانی بوو، کە ئەم پلەیەی قازیعەسکەرەی ھەبوو]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == پەراوێزەکان == * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Webster's Revised Unabridged Dictionary |ساڵ=١٩١٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mantran|یەکەم=Robert|سەردێڕ=La vita quotidiana a Constantinopoli ai tempi di Solimano il Magnifico e dei suoi successori (XVI e XVII secolo)|بڵاوکەرەوە=Rizzoli|ساڵ=١٩٩٨|edition=3|شوێن=Milan|زمان=Italian}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=E.S. CREASY|سەردێڕ=HISTORY OF THE OTTOMAN TURKS: FROM THE BEGINNING OF THEIR EMPIRE TO THE PRESENT TIME|بڵاوکەرەوە=RICHARD BENTLEY|ساڵ=١٨٥٤|بەرگ=I|شوێن=London|پەڕە=١٥٨}} {{پۆلی کۆمنز|Kazasker}} [[پۆل:حکوومەتی ئیمپڕاتۆرییەتیی عوسمانی]] fvzulu68rz6m62i7040sau606s1qbss 1588070 1588051 2026-05-30T17:01:14Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:مێژوو|مێژوو]]، [[دەروازە:شەڕ|شەڕ]] و [[دەروازە:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] 1588070 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:A_Cadi_Asker_or_Judge_-_Travels_in_Turkey,_Asia_Minor,_Syria,_and_across_the_desert_into_Egypt_during_the_years_1799,_1800,_and_1801.jpg|چەپ|وێنۆک|قازیعەسکەر، سەرۆکی دادوەریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، ساڵی ١٧٩٩]] '''قازیعەسکەر''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: قاضی عسكر، «دادوەری سەربازی») سەرۆکی دادوەری بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا]]، بەم شێوەیە ناوی لێنراوە چوونکە دەسەڵاتی دادوەری درێژدەبووەوە بۆ دۆسیەی سەربازەکان، کە دواتر تەنھا لەلایەن ئەفسەرەکانی خۆیانەوە دادگایی دەکران.<ref>Webster (1913), ''sub voce''</ref> دوو قازیعەسکەر دادەمەزران، بە ناوەکانی ''قازیعەسکەری ڕۆمی'' و ''قازیعەسکەری [[ئاناتۆلیا|ئانادۆڵی]]''، کە دەسەڵاتی دادوەرییان بەسەر بەشی ئەورووپی و ئاسیاییی ئیمپراتۆریەتەکەدا ھەبوو. ئەوان ملکەچی وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم) و دواتر شەیخولئیسلام دەبوون و ھیچ دەسەڵاتێکی دادوەرییان بەسەر شاری [[ئەستەمبوڵ|قوستەنتینیەدا]] نەبوو. جگە لەوەش بەشداریی کۆبوونەوەکانی ئەنجوومەنی ئیمپراتۆرییان دەکرد.<ref>Mantran (1995), pp. 115-16</ref> قازیعەسکەرێک مامەڵەی لەگەڵ تانەدان لە بڕیارەکانی [[قازی (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|قازی]] دەکرد، دەسەڵاتی ئەوەی ھەبوو کە ئەمانە ھەڵبوەشێنێتەوە و کاندیدی قازی پێشنیار دەکرد بۆ وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم). [[پەڕگە:İdris-i Bitlisi.png|وێنۆک|[[ئیدریسی بەدلیسی]]، کوردێکی عوسمانی بوو، کە ئەم پلەیەی قازیعەسکەرەی ھەبوو]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == پەراوێزەکان == * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Webster's Revised Unabridged Dictionary |ساڵ=١٩١٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mantran|یەکەم=Robert|سەردێڕ=La vita quotidiana a Constantinopoli ai tempi di Solimano il Magnifico e dei suoi successori (XVI e XVII secolo)|بڵاوکەرەوە=Rizzoli|ساڵ=١٩٩٨|edition=3|شوێن=Milan|زمان=Italian}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=E.S. CREASY|سەردێڕ=HISTORY OF THE OTTOMAN TURKS: FROM THE BEGINNING OF THEIR EMPIRE TO THE PRESENT TIME|بڵاوکەرەوە=RICHARD BENTLEY|ساڵ=١٨٥٤|بەرگ=I|شوێن=London|پەڕە=١٥٨}} {{پۆلی کۆمنز|Kazasker}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|شەڕ|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:حکوومەتی ئیمپڕاتۆرییەتیی عوسمانی]] nr9p9da5pgqhggah6d36ady519epx1i 0 296248 1587970 1587784 2026-05-30T12:03:18Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587970 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox political party|name=کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە|native_name={{native name|ku|کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە}} / {{native name|ar|تحالف كركوڬ قوتنا وإرادتنا}}|logo=|logo_size=|country=عێراق|leader=[[ڕێبوار تەھا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Rebwar Taha: I Will be Governor of All Kirkuk Communities Without Bias |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/EN/Details/76805 |وێبگە=pukmedia.com|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref>|chairman=[[ئاسۆ مامەند]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Candidates of "Kirkuk is Our Strength & Will Coalition" Introduced in a Carnival in Kirkuk |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/EN/Details/76136 |وێبگە=pukmedia.com|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref>|founder=|founded=|spokesperson=|seats1_title=کورسی لە [[ئەنجومەنی پارێزگای کەرکووک|ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک]]|seats1={{Infobox political party/seats|5|16|hex=#3cb371}}|colorcode=|ideology=|position=|slogan=|logo_alt=|affiliation1_title=پارتە ئەندامەکان|affiliation1={{ubl| |[[File:PUK Logo.svg|PUK_Logo|25px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]] |[[File:Kurdistan Communist Party Logo.svg|Kurdistan_Communist_Party_Logo|25px]] [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حشکع]]}}}}'''کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە''' ھاوپەیمانییەک بوو کە لە نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حیزبی شیووعیی کوردستان]] بۆ ھەڵبژاردنی پارێزگاکانی ٢٠٢٣ لە [[پارێزگای کەرکووک]] پێکھاتبوو. == ئەنجامی هەڵبژاردنەکان == ھاوپەیمانییەکە زۆرترین دەنگی بەدەستھێناوە لە ھەڵبژاردنەکاندا بە ١٥٧ ھەزار و ٦٤٩ دەنگ (١٥٧،٦٤٩) و ٢٨،٢٠١%ی کۆی دەنگەکانی بەدەستھێناوە. و بردنەوەی ٥ کورسی لە کۆی ١٦ کورسیی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک. ''سەرچاوە:'' [https://ihec.iq/wp-content/uploads/2024/01/القوائم.pdf ماڵپەڕی فەرمی IHEC لاپەڕە 13] == زۆربەی کاندیدە تاکەکەسییە سەرکەوتووەکان == جگەلەوەی کە ھاوپەیمانییەکە زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا لە پارێزگاکەدا، دوو کاندید توانییان لە ٣ کاندیدی سەرەکی زۆرترین دەنگدراوی تاکەکەسیدا بن. نەشئەت شاھوێز کە کاندیدی ژمارە ٣ بوو بۆ ھاوپەیمانییەکە زۆرترین دەنگی تاکەکەسیی بەدەستھێنا کە بریتی بوو لە ٤٢ ھەزار و ١٦٦ دەنگ. وە سەرۆکی لیستەکە [[ڕێبوار تەھا]] دووەم کاندیدی زۆرترین دەنگی لە پارتەکەدا و سێیەمین کاندیدی تاکەکەسی بوو کە زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا لە سەرتاسەری پارێزگاکەدا بە ٢٩ ھەزار و ٨٦١ دەنگ. دواتر وەک پارێزگاری پارێزگای کەرکووک ھەڵبژێردرا. ''سەرچاوە:'' [https://ihec.iq/wp-content/uploads/2024/01/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83.pdf ماڵپەڕی فەرمی IHEC لاپەڕە 1] == سەرچاوەکان == [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کوردی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:پارێزگای کەرکوک]] [[پۆل:کەرکووک]] bkxnnr4dr0z9qy9w780cizpccdcwuf2 1588042 1587970 2026-05-30T15:00:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1588042 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox political party|name=کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە|native_name={{native name|ku|کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە}} / {{native name|ar|تحالف كركوڬ قوتنا وإرادتنا}}|logo=|logo_size=|country=عێراق|leader=[[ڕێبوار تەھا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Rebwar Taha: I Will be Governor of All Kirkuk Communities Without Bias |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/EN/Details/76805 |وێبگە=pukmedia.com|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref>|chairman=[[ئاسۆ مامەند]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= Candidates of "Kirkuk is Our Strength & Will Coalition" Introduced in a Carnival in Kirkuk |ناونیشان=https://www.pukmedia.com/EN/Details/76136 |وێبگە=pukmedia.com|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref>|founder=|founded=|spokesperson=|seats1_title=کورسی لە [[ئەنجومەنی پارێزگای کەرکووک|ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک]]|seats1={{Infobox political party/seats|5|16|hex=#3cb371}}|colorcode=|ideology=|position=|slogan=|logo_alt=|affiliation1_title=پارتە ئەندامەکان|affiliation1={{ubl| |[[File:PUK Logo.svg|PUK_Logo|25px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]] |[[File:Kurdistan Communist Party Logo.svg|Kurdistan_Communist_Party_Logo|25px]] [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حشکع]]}}}}'''کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە''' ھاوپەیمانییەک بوو کە لە نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و [[حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق|حیزبی شیووعیی کوردستان]] بۆ ھەڵبژاردنی پارێزگاکانی ٢٠٢٣ لە [[پارێزگای کەرکووک]] پێکھاتبوو. == ئەنجامی هەڵبژاردنەکان == ھاوپەیمانییەکە زۆرترین دەنگی بەدەستھێناوە لە ھەڵبژاردنەکاندا بە ١٥٧ ھەزار و ٦٤٩ دەنگ (١٥٧،٦٤٩) و ٢٨،٢٠١%ی کۆی دەنگەکانی بەدەستھێناوە. و بردنەوەی ٥ کورسی لە کۆی ١٦ کورسیی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک. ''سەرچاوە:'' [https://ihec.iq/wp-content/uploads/2024/01/القوائم.pdf ماڵپەڕی فەرمی IHEC لاپەڕە 13] == زۆربەی کاندیدە تاکەکەسییە سەرکەوتووەکان == جگەلەوەی کە ھاوپەیمانییەکە زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا لە پارێزگاکەدا، دوو کاندید توانییان لە ٣ کاندیدی سەرەکی زۆرترین دەنگدراوی تاکەکەسیدا بن. نەشئەت شاھوێز کە کاندیدی ژمارە ٣ بوو بۆ ھاوپەیمانییەکە زۆرترین دەنگی تاکەکەسیی بەدەستھێنا کە بریتی بوو لە ٤٢ ھەزار و ١٦٦ دەنگ. وە سەرۆکی لیستەکە [[ڕێبوار تەھا]] دووەم کاندیدی زۆرترین دەنگی لە پارتەکەدا و سێیەمین کاندیدی تاکەکەسی بوو کە زۆرترین دەنگی بەدەستھێنا لە سەرتاسەری پارێزگاکەدا بە ٢٩ ھەزار و ٨٦١ دەنگ. دواتر وەک پارێزگاری پارێزگای کەرکووک ھەڵبژێردرا. ''سەرچاوە:'' [https://ihec.iq/wp-content/uploads/2024/01/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83.pdf ماڵپەڕی فەرمی IHEC لاپەڕە 1] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کوردی]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:پارێزگای کەرکوک]] [[پۆل:کەرکووک]] 929os7rbqvwwl3kybiqqhzw386dfcpl 0 296258 1588073 1587887 2026-05-30T17:01:44Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:کۆمپانیا|کۆمپانیا]]، [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]]، [[دەروازە:کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]] و [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] 1588073 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''گەیمەر نێتوۆرک لیمیتد''' (پێشتر '''یۆرۆگەیمەر نێتوۆرک لیمیتد''') کۆمپانیایەکی میدیای دیجیتاڵیی بەریتانییە و بنکەکەی لە [[لەندەن|لەندەنە]]. لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن ڕوپەرت و نیک لۆمانەوە دامەزراوە، و خاوەنی چەندین براندە — بە پلەی یەکەم وێبگە نووسراوەکان — کە پەیوەندییان بە ڕۆژنامەگەریی کایە ڤیدیۆیییەکان و کارە بازرگانییەکانی تری کایە ڤیدیۆیییەکانەوە ھەیە. وێبگە سەرەکییەکەی بەناوی ''[[یۆرۆگەیمەر]]'' لەگەڵ کۆمپانیاکەدا دەستی بەکار کرد. لە ساڵی ٢٠٠٨ دەستی کرد بە میوانداریکردنی پێشانگەی بازرگانیی کایە ڤیدیۆیییەکانی ئی جی ئێکس (EGX). ڕیدپۆپ لە ساڵی ٢٠١٨دا گەیمەر نێتوۆرکی کڕییەوە و لە ساڵی ٢٠٢٤دا بە [[ئای جی ئێن|ئای جی ئێن ئینتەرتەینمێنت]]ی فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ئینتەرنێت|کایەی ڤیدیۆیی|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی یاری ڤیدیۆیی بەڕیتانیا]] 8kzc5lhbwt5j5gfs7troriynqphgnjm 1588085 1588073 2026-05-30T20:02:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1588085 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''گەیمەر نێتوۆرک لیمیتد''' (پێشتر '''یۆرۆگەیمەر نێتوۆرک لیمیتد''') کۆمپانیایەکی میدیای دیجیتاڵیی بەریتانییە و بنکەکەی لە [[لەندەن|لەندەنە]]. لە ساڵی ١٩٩٩ لەلایەن ڕوپەرت و نیک لۆمانەوە دامەزراوە، و خاوەنی چەندین براندە — بە پلەی یەکەم وێبگە نووسراوەکان — کە پەیوەندییان بە ڕۆژنامەگەریی کایە ڤیدیۆیییەکان و کارە بازرگانییەکانی تری کایە ڤیدیۆیییەکانەوە ھەیە. وێبگە سەرەکییەکەی بەناوی ''[[یۆرۆگەیمەر]]'' لەگەڵ کۆمپانیاکەدا دەستی بەکار کرد. لە ساڵی ٢٠٠٨ دەستی کرد بە میوانداریکردنی پێشانگەی بازرگانیی کایە ڤیدیۆیییەکانی ئی جی ئێکس (EGX). ڕیدپۆپ لە ساڵی ٢٠١٨دا گەیمەر نێتوۆرکی کڕییەوە و لە ساڵی ٢٠٢٤دا بە [[ئای جی ئێن|ئای جی ئێن ئینتەرتەینمێنت]]ی فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ئینتەرنێت|کایەی ڤیدیۆیی|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:کۆمپانیاکانی یاری ڤیدیۆیی بەڕیتانیا]] q9216qtz97djataruj6xlunw649c5p9 0 296259 1588057 1587889 2026-05-30T16:05:05Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Video Games Chronicle}} 1588057 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ڤیدیۆ گەیمز کرۆنیکڵ''' ('''ڤی جی سی''') وێبگەیەکی کاتبەسەربردنی بەریتانییە بۆ ڕووماڵکردنی کایە ڤیدیۆیییەکان کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن ١٩٨١ میدیا بڵاودەکرێتەوە. لەلایەن ئاندی ڕۆبنسن وەک سەرنووسەر سەرپەرشتی دەکرێت، تیمەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە کارمەندانی پێشووی ''کۆمپیوتەر ئاند ڤیدیۆ گەیمز'' پێکدێت. لە ئایاری ٢٠١٩دا بە ھاوبەشی لەگەڵ گەیمەر نێتوۆرک دەستی بەکار کرد، ڤی جی سی ھەوڵی دەدا بڵاوکراوە پیشەیییەکان و گشتییەکان تێکەڵ بکات بۆ ئەوەی تەواوکەری کارەکانی وێبگەکانی تری کایە ڤیدیۆیییەکان بێت. وێبگەکە تا کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ مانگانە پێنج ملیۆن خوێنەر و حەوت ملیۆن [[بینراوی پەڕە]]ی ھەبووە، و دوو جار بۆ خەڵاتی "براندی میدیاییی ساڵ" لە خەڵاتەکانی ئێم سی ڤی/دیڤێڵۆپ کاندید کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Video Games Chronicle}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] fizz42dle9jsweb9rk5pqt8w82ki1bw 1588092 1588057 2026-05-30T20:03:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1588092 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''ڤیدیۆ گەیمز کرۆنیکڵ''' ('''ڤی جی سی''') وێبگەیەکی کاتبەسەربردنی بەریتانییە بۆ ڕووماڵکردنی کایە ڤیدیۆیییەکان کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن ١٩٨١ میدیا بڵاودەکرێتەوە. لەلایەن ئاندی ڕۆبنسن وەک سەرنووسەر سەرپەرشتی دەکرێت، تیمەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە کارمەندانی پێشووی ''کۆمپیوتەر ئاند ڤیدیۆ گەیمز'' پێکدێت. لە ئایاری ٢٠١٩دا بە ھاوبەشی لەگەڵ گەیمەر نێتوۆرک دەستی بەکار کرد، ڤی جی سی ھەوڵی دەدا بڵاوکراوە پیشەیییەکان و گشتییەکان تێکەڵ بکات بۆ ئەوەی تەواوکەری کارەکانی وێبگەکانی تری کایە ڤیدیۆیییەکان بێت. وێبگەکە تا کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ مانگانە پێنج ملیۆن خوێنەر و حەوت ملیۆن [[بینراوی پەڕە]]ی ھەبووە، و دوو جار بۆ خەڵاتی "براندی میدیاییی ساڵ" لە خەڵاتەکانی ئێم سی ڤی/دیڤێڵۆپ کاندید کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Video Games Chronicle}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 7exir2zmkayyao94cmkkz1xrjsbn8b5 0 296260 1587960 1587892 2026-05-30T12:01:58Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587960 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''تێک ڕادار''' بڵاوکراوەیەکی تەکنەلۆژیی سەرھێڵە کە خاوەنەکەی فیوچەر پڵسە. تیمی نووسینی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، شانشینی یەکگرتوو، و ئوسترالیا ھەیە کە ھەواڵ و پێداچوونەوە بۆ بەرھەم و ئامێرە تەکنەلۆژییەکان دابین دەکەن. لە ساڵی ٢٠٠٨دا دەستی بەکار کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Josephine Watson |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.techradar.com/features/techradar-turns-15-these-are-the-tech-milestones-that-made-us/|سەردێڕ=TechRadar turns 15 – these are the tech milestones that made us |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=TechRadar |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.journalism.co.uk/news/one-relaunched-one-new--two-fresh-tech-sites-from-future/s2/a530858/|سەردێڕ=Client Challenge |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.journalism.co.uk}}</ref> و لە کانوونی دووەمی ٢٠١٢دا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا فراوان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Matt Bradford |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.gamesradar.com/techradar-launches-us-site/|سەردێڕ=TechRadar launches US site |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=gamesradar |زمان=en}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا زیاتر فراوان بوو بۆ ئوسترالیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.inpublishing.co.uk/articles/techradar-goes-live-in-australia-9487|سەردێڕ=TechRadar goes live in Australia |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.inpublishing.co.uk |زمان=en}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٣، گەورەترین وێبگەی تەکنەلۆژیای بەکارھێنەران، ھەواڵ و پێداچوونەوە بوو لە شانشینی یەکگرتوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hill|یەکەم=Steve|سەردێڕ=Online journalism: the essential guide|دوایین٢=Lashmar|یەکەم٢=Paul|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Sage Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٦٢-٠٧٣٤-٥|شوێن=Los Angeles|oclc=٨٦٨٩٩٩٢٧٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} rvdiksnxy30xiwm0rgchsh458rlw76k 1588052 1587960 2026-05-30T16:02:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|TechRadar}} 1588052 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''تێک ڕادار''' بڵاوکراوەیەکی تەکنەلۆژیی سەرھێڵە کە خاوەنەکەی فیوچەر پڵسە. تیمی نووسینی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، شانشینی یەکگرتوو، و ئوسترالیا ھەیە کە ھەواڵ و پێداچوونەوە بۆ بەرھەم و ئامێرە تەکنەلۆژییەکان دابین دەکەن. لە ساڵی ٢٠٠٨دا دەستی بەکار کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Josephine Watson |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.techradar.com/features/techradar-turns-15-these-are-the-tech-milestones-that-made-us/|سەردێڕ=TechRadar turns 15 – these are the tech milestones that made us |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=TechRadar |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.journalism.co.uk/news/one-relaunched-one-new--two-fresh-tech-sites-from-future/s2/a530858/|سەردێڕ=Client Challenge |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.journalism.co.uk}}</ref> و لە کانوونی دووەمی ٢٠١٢دا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا فراوان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Matt Bradford |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.gamesradar.com/techradar-launches-us-site/|سەردێڕ=TechRadar launches US site |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=gamesradar |زمان=en}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا زیاتر فراوان بوو بۆ ئوسترالیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.inpublishing.co.uk/articles/techradar-goes-live-in-australia-9487|سەردێڕ=TechRadar goes live in Australia |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.inpublishing.co.uk |زمان=en}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٣، گەورەترین وێبگەی تەکنەلۆژیای بەکارھێنەران، ھەواڵ و پێداچوونەوە بوو لە شانشینی یەکگرتوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hill|یەکەم=Steve|سەردێڕ=Online journalism: the essential guide|دوایین٢=Lashmar|یەکەم٢=Paul|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Sage Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٦٢-٠٧٣٤-٥|شوێن=Los Angeles|oclc=٨٦٨٩٩٩٢٧٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|TechRadar}} 2lf77nnbz93kehz3xfgxomkcrbaozc8 1588069 1588052 2026-05-30T17:01:04Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]]، [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] و [[دەروازە:تەکنۆلۆژیا|تەکنۆلۆژیا]] 1588069 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''تێک ڕادار''' بڵاوکراوەیەکی تەکنەلۆژیی سەرھێڵە کە خاوەنەکەی فیوچەر پڵسە. تیمی نووسینی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، شانشینی یەکگرتوو، و ئوسترالیا ھەیە کە ھەواڵ و پێداچوونەوە بۆ بەرھەم و ئامێرە تەکنەلۆژییەکان دابین دەکەن. لە ساڵی ٢٠٠٨دا دەستی بەکار کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Josephine Watson |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.techradar.com/features/techradar-turns-15-these-are-the-tech-milestones-that-made-us/|سەردێڕ=TechRadar turns 15 – these are the tech milestones that made us |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=TechRadar |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.journalism.co.uk/news/one-relaunched-one-new--two-fresh-tech-sites-from-future/s2/a530858/|سەردێڕ=Client Challenge |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.journalism.co.uk}}</ref> و لە کانوونی دووەمی ٢٠١٢دا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا فراوان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Matt Bradford |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.gamesradar.com/techradar-launches-us-site/|سەردێڕ=TechRadar launches US site |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=gamesradar |زمان=en}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا زیاتر فراوان بوو بۆ ئوسترالیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.inpublishing.co.uk/articles/techradar-goes-live-in-australia-9487|سەردێڕ=TechRadar goes live in Australia |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.inpublishing.co.uk |زمان=en}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٣، گەورەترین وێبگەی تەکنەلۆژیای بەکارھێنەران، ھەواڵ و پێداچوونەوە بوو لە شانشینی یەکگرتوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hill|یەکەم=Steve|سەردێڕ=Online journalism: the essential guide|دوایین٢=Lashmar|یەکەم٢=Paul|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Sage Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٦٢-٠٧٣٤-٥|شوێن=Los Angeles|oclc=٨٦٨٩٩٩٢٧٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|TechRadar}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|شانشینی یەکگرتوو|تەکنۆلۆژیا}} b2hujkol4fh9a4615crv7dp3ol7rjj5 1588087 1588069 2026-05-30T20:02:44Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1588087 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''تێک ڕادار''' بڵاوکراوەیەکی تەکنەلۆژیی سەرھێڵە کە خاوەنەکەی فیوچەر پڵسە. تیمی نووسینی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، شانشینی یەکگرتوو، و ئوسترالیا ھەیە کە ھەواڵ و پێداچوونەوە بۆ بەرھەم و ئامێرە تەکنەلۆژییەکان دابین دەکەن. لە ساڵی ٢٠٠٨دا دەستی بەکار کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Josephine Watson |ڕێکەوت=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.techradar.com/features/techradar-turns-15-these-are-the-tech-milestones-that-made-us/|سەردێڕ=TechRadar turns 15 – these are the tech milestones that made us |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=TechRadar |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ناونیشان=https://www.journalism.co.uk/news/one-relaunched-one-new--two-fresh-tech-sites-from-future/s2/a530858/|سەردێڕ=Client Challenge |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.journalism.co.uk}}</ref> و لە کانوونی دووەمی ٢٠١٢دا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا فراوان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Matt Bradford |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.gamesradar.com/techradar-launches-us-site/|سەردێڕ=TechRadar launches US site |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=gamesradar |زمان=en}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢دا زیاتر فراوان بوو بۆ ئوسترالیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.inpublishing.co.uk/articles/techradar-goes-live-in-australia-9487|سەردێڕ=TechRadar goes live in Australia |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.inpublishing.co.uk |زمان=en}}</ref> تا ساڵی ٢٠١٣، گەورەترین وێبگەی تەکنەلۆژیای بەکارھێنەران، ھەواڵ و پێداچوونەوە بوو لە شانشینی یەکگرتوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hill|یەکەم=Steve|سەردێڕ=Online journalism: the essential guide|دوایین٢=Lashmar|یەکەم٢=Paul|ڕێکەوت=٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Sage Publishing]]|ژپنک=٩٧٨-١-٤٤٦٢-٠٧٣٤-٥|شوێن=Los Angeles|oclc=٨٦٨٩٩٩٢٧٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|TechRadar}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|شانشینی یەکگرتوو|تەکنۆلۆژیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} ei5ad96h5qh3bi8qbbp7y8f0k9y0iqx 0 296261 1587959 1587894 2026-05-30T12:01:36Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587959 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پی سی گەیمز ئێن''' وێبگەیەکی بەریتانییە کە وتارەکانی دەربارەی کایەکردنی کۆمپیوتەری کەسی (پی سی) و ڕەقامێرە. == مێژوو == کۆمپانیای دایکی بەناوی نێتوۆرک ئێن لە کۆتاییی مانگی ئایاری ٢٠١٢ لەلایەن جەیمس بینز (کە پێشتر لە فیوچەر پڵبڵیشینگ بوو) دامەزرا.<ref name="gibiz: binns">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Weber |یەکەم=Rachel |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd|سەردێڕ=Future's Binns launches new media venture Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020357/https://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[Games Industry]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cullen |یەکەم=Johnny |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/|سەردێڕ=Future vet Binns launches Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020339/https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[vg247]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Future's Binns on his new publishing company Network N |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009013644/http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ''پی سی گەیمز ئێن'' لە مانگی دواتردا دەستی بەکار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=INSIGHT: Five things we learnt in the first two years of PCGamesN |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009014920/http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] cj5z2begy3e42vlll7naqnfwpkozhrt 1588053 1587959 2026-05-30T16:02:50Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|PCGamesN}} 1588053 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پی سی گەیمز ئێن''' وێبگەیەکی بەریتانییە کە وتارەکانی دەربارەی کایەکردنی کۆمپیوتەری کەسی (پی سی) و ڕەقامێرە. == مێژوو == کۆمپانیای دایکی بەناوی نێتوۆرک ئێن لە کۆتاییی مانگی ئایاری ٢٠١٢ لەلایەن جەیمس بینز (کە پێشتر لە فیوچەر پڵبڵیشینگ بوو) دامەزرا.<ref name="gibiz: binns">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Weber |یەکەم=Rachel |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd|سەردێڕ=Future's Binns launches new media venture Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020357/https://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[Games Industry]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cullen |یەکەم=Johnny |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/|سەردێڕ=Future vet Binns launches Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020339/https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[vg247]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Future's Binns on his new publishing company Network N |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009013644/http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ''پی سی گەیمز ئێن'' لە مانگی دواتردا دەستی بەکار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=INSIGHT: Five things we learnt in the first two years of PCGamesN |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009014920/http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|PCGamesN}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] acywcsdqk8k78sr9uoz3piwas5303a2 1588068 1588053 2026-05-30T17:00:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]]، [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] و [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]] 1588068 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پی سی گەیمز ئێن''' وێبگەیەکی بەریتانییە کە وتارەکانی دەربارەی کایەکردنی کۆمپیوتەری کەسی (پی سی) و ڕەقامێرە. == مێژوو == کۆمپانیای دایکی بەناوی نێتوۆرک ئێن لە کۆتاییی مانگی ئایاری ٢٠١٢ لەلایەن جەیمس بینز (کە پێشتر لە فیوچەر پڵبڵیشینگ بوو) دامەزرا.<ref name="gibiz: binns">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Weber |یەکەم=Rachel |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd|سەردێڕ=Future's Binns launches new media venture Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020357/https://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[Games Industry]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cullen |یەکەم=Johnny |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/|سەردێڕ=Future vet Binns launches Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020339/https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[vg247]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Future's Binns on his new publishing company Network N |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009013644/http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ''پی سی گەیمز ئێن'' لە مانگی دواتردا دەستی بەکار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=INSIGHT: Five things we learnt in the first two years of PCGamesN |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009014920/http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|PCGamesN}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|شانشینی یەکگرتوو|ئینتەرنێت}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 139ypknq8jxo5wo01rbrrxtgf2np8hc 1588088 1588068 2026-05-30T20:02:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1588088 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''پی سی گەیمز ئێن''' وێبگەیەکی بەریتانییە کە وتارەکانی دەربارەی کایەکردنی کۆمپیوتەری کەسی (پی سی) و ڕەقامێرە. == مێژوو == کۆمپانیای دایکی بەناوی نێتوۆرک ئێن لە کۆتاییی مانگی ئایاری ٢٠١٢ لەلایەن جەیمس بینز (کە پێشتر لە فیوچەر پڵبڵیشینگ بوو) دامەزرا.<ref name="gibiz: binns">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Weber |یەکەم=Rachel |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=http://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd|سەردێڕ=Future's Binns launches new media venture Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020357/https://www.gamesindustry.biz/articles/2012-05-30-futures-binns-launches-network-n-ltd |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[Games Industry]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Cullen |یەکەم=Johnny |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|ناونیشان=https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/|سەردێڕ=Future vet Binns launches Network N |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200111020339/https://www.vg247.com/2012/05/31/future-vet-binns-launches-network-n/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩|وێبگە=[[vg247]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٢|سەردێڕ=Future's Binns on his new publishing company Network N |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009013644/http://www.mcvuk.com/news/read/future-s-binns-on-his-new-publishing-company-network-n/097013 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> ''پی سی گەیمز ئێن'' لە مانگی دواتردا دەستی بەکار کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Binns |یەکەم=James |ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=INSIGHT: Five things we learnt in the first two years of PCGamesN |ناونیشان=http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |journal=[[MCV/Develop]] |بڵاوکەرەوە=[[Future Publishing Limited]] |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161009014920/http://www.mcvuk.com/news/read/opinion-five-things-we-learnt-in-the-first-two-years-of-pcgamesn/0133542 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|PCGamesN}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|شانشینی یەکگرتوو|ئینتەرنێت}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} bj15d8udquqeqicezchf3sht07953qm 0 296262 1588072 1587897 2026-05-30T17:01:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]] و [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]] 1588072 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''شاک نیووز''' وێبگەیەکی ڕۆژنامەگەریی کایەی ڤیدیۆییی ئەمریکییە کە لە ساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە و وتارە ھەواڵییەکان، پێداچوونەوەکان، و کۆدەکانی فێڵکردن بڵاودەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت}} cdbympio6p9sadyhy3tuqe4uraqig6h 1588086 1588072 2026-05-30T20:02:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1588086 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''شاک نیووز''' وێبگەیەکی ڕۆژنامەگەریی کایەی ڤیدیۆییی ئەمریکییە کە لە ساڵی ١٩٩٦ دامەزراوە و وتارە ھەواڵییەکان، پێداچوونەوەکان، و کۆدەکانی فێڵکردن بڵاودەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} omf52f3adzbbtow81qlx0vjoyc51y7o 0 296263 1588056 1587899 2026-05-30T16:03:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|PC Gamer}} 1588056 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پی سی گەیمەر''' [[کۆوار]] و وێبگەیەکی لە ساڵی ١٩٩٣ لە شانشینی یەکگرتوو دامەزراوە کە تەرخان کراوە بۆ [[کایەی کۆمپیوتەر]] و مانگانە لەلایەن فیوچەر پڵس بڵاودەکرێتەوە. کۆوارەکە چەندین وەشانی ناوچەیی ھەیە، کە وەشانەکانی شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بوونەتە پڕفرۆشترین کۆوارەکانی [[کایەی کۆمپیوتەر]] لە وڵاتەکانی خۆیاندا. کۆوارەکە ھەواڵەکانی گۆڕانکارییەکانی [[پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی]]، پێشبینینی کایە نوێیەکان، و پێداچوونەوە بۆ نوێترین کایە باوەکانی کۆمپیوتەر نیشان دەدات، لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی تری پەیوەست بە ڕەقامێر، مۆدەکان، کایە "کلاسیکەکان" و چەندین بابەتی تر. '''پی سی گەیمەر''' و فیوچەری دایک دەستیان بە پێشاندانی دیجیتاڵیی "پی سی گەمینگ شۆ" لە ئی ٣ی ٢٠١٥ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|PC Gamer}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] iad1u4r3nug92kjvwjnf9e15ee9u0xe 1588065 1588056 2026-05-30T17:00:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]]، [[دەروازە:شانشینی یەکگرتوو|شانشینی یەکگرتوو]] و [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] 1588065 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پی سی گەیمەر''' [[کۆوار]] و وێبگەیەکی لە ساڵی ١٩٩٣ لە شانشینی یەکگرتوو دامەزراوە کە تەرخان کراوە بۆ [[کایەی کۆمپیوتەر]] و مانگانە لەلایەن فیوچەر پڵس بڵاودەکرێتەوە. کۆوارەکە چەندین وەشانی ناوچەیی ھەیە، کە وەشانەکانی شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بوونەتە پڕفرۆشترین کۆوارەکانی [[کایەی کۆمپیوتەر]] لە وڵاتەکانی خۆیاندا. کۆوارەکە ھەواڵەکانی گۆڕانکارییەکانی [[پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی]]، پێشبینینی کایە نوێیەکان، و پێداچوونەوە بۆ نوێترین کایە باوەکانی کۆمپیوتەر نیشان دەدات، لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی تری پەیوەست بە ڕەقامێر، مۆدەکان، کایە "کلاسیکەکان" و چەندین بابەتی تر. '''پی سی گەیمەر''' و فیوچەری دایک دەستیان بە پێشاندانی دیجیتاڵیی "پی سی گەمینگ شۆ" لە ئی ٣ی ٢٠١٥ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|PC Gamer}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] 28uo13ofk8tcc0n7pqqy0v7q7aduqm1 1588091 1588065 2026-05-30T20:03:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588091 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''پی سی گەیمەر''' [[کۆوار]] و وێبگەیەکی لە ساڵی ١٩٩٣ لە شانشینی یەکگرتوو دامەزراوە کە تەرخان کراوە بۆ [[کایەی کۆمپیوتەر]] و مانگانە لەلایەن فیوچەر پڵس بڵاودەکرێتەوە. کۆوارەکە چەندین وەشانی ناوچەیی ھەیە، کە وەشانەکانی شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بوونەتە پڕفرۆشترین کۆوارەکانی [[کایەی کۆمپیوتەر]] لە وڵاتەکانی خۆیاندا. کۆوارەکە ھەواڵەکانی گۆڕانکارییەکانی [[پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی]]، پێشبینینی کایە نوێیەکان، و پێداچوونەوە بۆ نوێترین کایە باوەکانی کۆمپیوتەر نیشان دەدات، لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی تری پەیوەست بە ڕەقامێر، مۆدەکان، کایە "کلاسیکەکان" و چەندین بابەتی تر. '''پی سی گەیمەر''' و فیوچەری دایک دەستیان بە پێشاندانی دیجیتاڵیی "پی سی گەمینگ شۆ" لە ئی ٣ی ٢٠١٥ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|PC Gamer}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٩٩٤ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] nl4obmvpzund8wwzdm40g3aftkcw1cx 0 296264 1587958 1587904 2026-05-30T12:01:26Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ پارامەترە واڵاکان لابران؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587958 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Ramzi_Nafi_uncropped.jpg|وێنۆک|[[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع]] مشتومڕاویترین و دیارترین کەسایەتیی کوردە کە لە شەڕی جیھانیی دووەم]]'''کوردەکان لە شەڕی جیھانیی دووەمدا''' تێوەگلان لە ڕووداوە سیاسی و سەربازییەکانی [[جەنگی جیھانیی دووەم|شەڕی جیھانیی دووەم]] لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[قەوقاز]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت]]. بزووتنەوەی [[کوردایەتی|نەتەوەپەروەریی کورد]] لە سەردەمی شەڕ و لە [[دەرئەنجامی شەڕی جیھانیی دووەم|ساڵانی نزیکی دوای جەنگ]] پەرەی سەند.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Tejel |یەکەم=Jordi |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective |ناونیشان=https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/ |journal=Kulturní studia / Cultural Studies |زمان=English |بەرگ=٢١|issue=2 |پەڕەکان=٣–١٧|doi=10.7160/KS.2023.210201en |issn=2336-2766}}</ref> == کورد و ئەڵمانیای نازی == === تێڕوانینی ئەڵمانیای نازی بۆ کورد === بەپێی ''[[قسەکانی سەرمێزی ھیتلەر|قسەکانیی سەرمێزی ھیتلەر]]'' کە لەلایەن ھیو ترێڤەر ڕۆپەرەوە لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢، لە میانەی کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ [[ھێنریک ھیملەر]]، دەوترێت ھیتلەر ئاماژەی بە [[کورد|کوردەکان]] کردووە وەک بەشێک لەو کۆمەڵە و گرووپ و نەتەوانەی کە بە «ئەڵمانیی ونبوو»ی دەزانی، شانبەشانی [[گەلی ئەمازیغی|بەربەرەکان (ئەمازیغەکان)ی]] [[باکووری ئەفریقا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hitler|یەکەم=Adolf|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JIbqZ_F5UhkC|سەردێڕ=Hitler's Table Talk 1941–1944: Secret Conversations|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Enigma Books|ژپنک=٩٧٨-١-٩٢٩٦٣١-٦٦-٧|پەڕەکان=٢٢٧-٢٣٠|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ١٩٣٣ یاسایەک دەرچوو کە ھەندێک مافی بۆ ئەو ئەڵمانییانە سنووردار کرد کە وەک [[ئاریایییەکان|ئاریایی]] پۆلێنکراون. بە پێناسەکردنی «ئاریایی» بۆ مەبەستی ئەم یاسایە، [[Albert Gorter|ئەلبێرت گۆرتەر]] بەرپرسی نازی نووسیویەتی: «ئاریییەکان... دابەشبوون بەسەر ئارییە ڕۆژئاوایییەکان (ئەورووپی)، واتە [[ئەڵمانییەکان|ئەڵمانی]]، [[ڕۆمانیا|ڕۆمانی]]، [[یۆنانییەکان|یۆنانی]]، [[سلاڤ|سلاڤەکان]]، لێت، [[کێلتەکان]] [و] [[ئەلبانییەکان]]، و ئارییە ڕۆژھەڵاتییەکان ([[خەڵکی ئاسیا|ئاسیایی]])، واتە [[خەڵکی ھیند|ھیندی]] و ئێرانییەکان ([[فارسەکان|فارس]]، [[ئەفغانییەکان|ئەفغان]]، [[کورد]]، [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]]، [[گورجییەکان|جۆرجیانی]]).»<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ehrenreich|یەکەم=Eric|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5BvlGAEGAy0C|سەردێڕ=The Nazi Ancestral Proof: Genealogy, Racial Science, and the Final Solution|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-١١٦٨٧-١|پەڕەکان=٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://iranwire.com/en/sardari-project/119017-did-nazis-consider-iranians-to-be-aryans/|سەردێڕ=Did Nazis consider Iranians to be ‘Aryans’? |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=iranwire.com |زمان=en}}</ref> === تێڕوانینی کورد بۆ ئەڵمانیای نازی === کورد ھەبوون کە ھاوسۆزی نازییەکان بوون. کوردەکان ئەمەیان وەک بژاردەیەکی دژە کۆلۆنیالیزم بەرامبەر بە ئینگلیزەکان یان فەڕەنسییەکان دەبینی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=O'Grady|یەکەم=Siobhán|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Actually, President Trump, some Kurds did fight in World War II|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2019/10/10/actually-president-trump-some-kurds-did-fight-world-war-ii/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=The Washington Post|زمان=en-US|issn=0190-8286}}</ref> حیزبی ناسیۆنالیستیی کورد ''ھیوا'' (حیزبی ھیوا) کە لە ساڵی ١٩٣٧ لەلایەن [[ڕەفیق حیلمی]] دامەزرا و سەرکردایەتیی دەکرد، بە ئاشکرا دان بە نموونە گەورەکانی خۆیدا نا، فاشیزمی ئیتاڵی لە سەردەمی [[بێنیتۆ موسۆلینی|مۆسۆلینی]] و [[نازیزم|سۆسیالیزمیی ناسیۆنالیزمیی ئەڵمانی]] لە سەردەمی [[ئەدۆڵف ھیتلەر|ھیتلەردا]]. دواتر لەگەڵ جەمسەرگیریی زیاتری بۆچوون و بۆچوونە سیاسییەکانی ناو حیزب، دواجار حیزبی ''ھیوا'' پارچە پارچە بوو. دابەش بوو بەسەر دوو لایەندا: باڵێکی توندڕەوی [[ئەڵماندۆستی|لایەنگری ئەڵمانیا]] و باڵێکی میانڕەوتر و [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|لایەنگری بەریتانیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosbeiani |یەکەم=Pherset Zuber Mohammed |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Das Unternehmen "Mammut" |ناونیشان=https://edoc.hu-berlin.de/18452/17192 |journal=Philosophische Fakultät III |پەڕەکان=١٦٩–١٧٠|doi=10.18452/16540}}</ref> === مێژووی سەربازی === [[پەڕگە:BERGKAUKASIEN.svg|وێنۆک|نیشانەی لەشکری قەوقازی-محەممەدی]] [[لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز|لەشکری قەوقاز-محەممەدی]] یەکەیەکی خۆبەخشی [[سوپای ئەڵمانیا (١٩٣٥-١٩٤٥)|سوپای ئەڵمانیا]] بوو، کوردەکانی لەخۆگرتبوو شانبەشانی چەند نەتەوەیەکی دیکەی [[قەوقاز]] و لە ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢ پێکھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Holroyd|یەکەم=Jack|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=E6W5EAAAQBAJ&pg=PT205|سەردێڕ=The Second World War Illustrated: The Fifth Year: 1944: Pushing Back the Axis|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Pen and Sword Military|ژپنک=٩٧٨-١-٣٩٩٠-٦٣٠٥-٠|پەڕەکان=٢٠٥|زمان=en}}</ref> === ئۆپەراسیۆنی ماموت (مەحموود) === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی ماموت}} [[پەڕگە:Crew_memebrs_of_KG_200_whom_took_part_in_operation_mammoth_circa_1943.jpg|وێنۆک|ئەندامانی تیمی فڕۆکەی کامپفگێشوادەری ئەڵمانی ٢٠٠ کە بەشدارییان لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپەراسیۆنی ماموتدا]] کرد]] لە کۆتایییەکانی ساڵی ١٩٤٢، کەشتیی ئابوێھری ئەڵمانی دەستیکرد بە پلاندانان بۆ ئەرکێکی تێکدەر لە [[باشووری کوردستان]]، بە سەرۆکایەتیی گۆتفرید یۆھانس مۆلەر. ئۆپەراسیۆنەکە کە سەرەتا ناوکۆدکرا بە«سەید شاسوار» و دواتر ناوی گۆڕدرا بە «ماموت» (مەحموود)، لە نێوان کانوونی یەکەمی ١٩٤٢ و کانوونی دووەمی ١٩٤٣ پەرەی پێدرا و لەلایەن فەرماندەییی باڵای ئەڵمانیاوە پەسەندکرا، لەنێویاندا ویلھێلم کیتێل. لە ماوەی مانگی شوبات و ئازاری ١٩٤٣، تاکەکانی کورد وەک بریکاری ئەگەری ھەڵسەنگێندران و [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع ڕەشید ئاغا]] وەک ھاوکارێکی ئەگەری دەستنیشان کرا. لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٤٣، دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا ڕێکخستنی چوونە ناو ئەڵمانیایان کرد، و لە ڕێگەی [[سۆفیا]] و [[ڤیێنا|ڤییەنا]] گەشتێکی کرد، لە مانگی نیساندا گەیشتە دامەزراوەیەکی مەشقکردن لە بۆدەنتال (سلۆڤینیا). لە نێوان مانگی ئایار و حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ مەشقی لە بواری تێکدەر و کاری ھەواڵگریدا کردووە و ڕازی بووە بەشداری لە ئەرکەکەدا بکات. ئۆپەراسیۆنەکە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ بە فەرمی لە [[بەرلین|بەرلینەوە]] بەڕێکەوت و لە ڕێگەی [[کریمیا]] (قرم)ەوە بەرەو کوردستان ڕۆیشت. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٤٣، کۆمەڵەکە بە پەرەشووت لە نزیک [[مووسڵ]] ھاتنە خوارەوە، بەڵام دابەزینەکە لە ئامانج دەرچوو و پێداویستییەکان تاڕاددەیەکی زۆر لەدەستچوو. ئەندامەکانی ئۆپەراسیۆنەکە بەرەو [[ھەولێر]] و سنووری تورکیا ڕۆیشتن و خۆیان لە شاخ و ئەشکەوتەکاندا حەشاردا و لە ھەمان کاتدا ھەوڵیاندەدا پەیوەندی لەگەڵ خەڵکی ناوچەکەدا دروست بکەن. ڕەمزی بە کۆکردنەوەی زانیاریی ھەواڵگری و داوای ھاوکاری لە نێوان ھەولێر و حەشارگەکەیاندا دەجووڵایەوە، بەڵام تا کۆتاییی مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ ئەندامانی ئۆپەراسیۆنە ئەڵمانییەکان لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە گیران و دواتر ڕەمزی لە ھەولێر خۆی ڕادەستکرد دوای دەستگیرکردنی ھاوکارانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosbeiani |یەکەم=Pherset Zuber Mohammed |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Das Unternehmen "Mammut" |ناونیشان=https://edoc.hu-berlin.de/18452/17192 |journal=Philosophische Fakultät III |پەڕەکان=٢١٢–٢١٤|doi=10.18452/16540}}</ref> == کورد و یەکێتیی سۆڤیەت == لە ساڵی ١٩٣٩، ٣٨٧ کورد لە [[کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا|کۆماری سۆسیالیستی فیدڕالی سۆڤیەتی ڕووسیا]] ژیاون، ھەمان ساڵ شەڕ دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_39.php?reg=1|سەردێڕ=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей. |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.demoscope.ru}}</ref> کوردەکان لە سەرانسەری یەکێتیی سۆڤیەت وەک نەتەوە سەرکوتکراوەکانی دیکەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ڕیزەکانی سوپای سوور و لایەنگرانی سۆڤیەت لە ئۆکرانیا دژی ئەڵمانیای نازی شەڕیان کرد. ھەروەھا [[داگیرکاریی ئینگلیز و سۆڤیەت بۆ سەر ئێران|لە ساڵی ١٩٤١دا بەشدارییان لە داگیرکردنی باکووری ئێران]] کردووە. لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤١دا، سەربازێکی کورد [[سەمەند سیابەندۆڤ|سەمەند سیابەندۆڤ،]] نازناوی پاڵەوانی یەکێتیی سۆڤیەتی پێبەخشرا. لە گەمارۆدانی سێڤاستۆپۆل, قەناس بەدەستی کورد ئەخمەدۆڤ خەڵکی [[ئازەربایجان]] لە ماوەی دە ڕۆژدا ١٧ سەربازی ئەڵمانیی کوشت، لە کاتێکدا قەناس بەدەستێکی دیکەی کورد [[کوردانی ئەرمەنستان|خەڵکی]] ئازەربایجان بە ناوی ناڤرۆزۆڤ لە ماوەی ساڵی ١٩٤٢دا ٨٠ سەربازی دوژمنی کوشت. ئەفسەرانی کورد لەوانە نادرۆڤ، جەعفەرۆڤ و چاتۆیڤ بەشدارییان لە بەرگریکردن لە لینینگراد کرد و کوردەکانی ئەرمینیا و ئازەربایجان لە [[شەڕی ستالینگراد]] شەڕیان کرد. کوردانی سۆڤیەت وەک کاراسیڤ، ھەردوو مەدالیای پاڵەوانیی یەکێتیی سۆڤیەت و پارتیزان لە جەنگی وڵاتی باوکیان وەرگرت بەھۆی ڕێکخستنی ھێزی گەریلا لە ڤۆڵهینیا. دواتر کوردانی سۆڤیەت بەشدارییان کرد لە پێشڕەویی سۆڤیەت بۆ ناو ھەنگاریا و لە [[شەڕی سۆڤیەت و ژاپۆن]] لە [[مەنچوریا|مانچووریا]] لە ساڵی ١٩٤٥.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ|سەردێڕ=Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٥٠٦١٧-٦|پەڕەکان=١٩٢–١٩٣|زمان=en}}</ref> تەنانەت مارشاڵی سۆڤیەت [[ئیڤان باگرامیان]] ستایشی ھەڵوێستی نیشتمانپەروەرانەی کوردی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Salih|یەکەم=Kaziwa|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Palgrave_Handbook_of_Kurdish_Genocid/jJuSEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=The Palgrave Handbook of Kurdish Genocides|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Springer Nature|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٨٧٦١٢-٧|پەڕەکان=٩٩|زمان=en}}</ref> === چەوساندنەوەی کورد === ھەندێک لە کوردەکان پاسپۆرتی ناوخۆی سۆڤیەتیان دەستکاری کرابوو بۆ ئەوەی وەک ئازەری بنووسرێن. ئەوانەی کوردیان وەک نەتەوەی خۆیان هێشتەوە، تووشی جیاکاری بوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunter|یەکەم=Michael M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gbmTlG4_QxAC|سەردێڕ=The A to Z of the Kurds|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing PLC|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٦٣٣٤-٧|پەڕەکان=١٢٣|زمان=en}}</ref> بەشداریکردن لە بەرگریکردن لە یەکێتیی سۆڤیەت لە دژی ئەڵمانیای نازی لەلایەن کوردانی سۆڤیەت، کوردانی مەسخێتی و ئەدژاریای لە بەزۆرنیشتەجێکردنی وەک دانیشتووی تایبەت لە ئاسیای ناوەڕاست ڕزگار نەکرد. [[دەسەڵاتدارێتیی کاروباری ناوخۆییی گەل|NKVD]] (دەسەڵاتدارێتیی کاروباری ناوخۆییی گەل) لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٤٤ ھەزاران کوردی لە [[گورجستان|گورجستانەوە]] ڕەوانەی [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] کرد و لە ساڵی ١٩٣٧ لە قەوقازەوە ناردیانی. ئەم شەپۆلە نوێیەی خەڵکە گوێزراوەکان کۆی گشتییان گەیشتە ٨٦٩٤ کەس و بەشێک بوو لە نیشتەجێکردنی زۆر گەورەتری تورکە مەسخێتییەکان. سۆڤیەتەکان پێیان وابوو کوردەکان شانبەشانی ئەوانی دیکە لەو ناوچەیەدا لە ڕووی سیاسییەوە پەیوەندییان بە [[تورکیا|کۆماری تورکیاوە]] ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Pohl |یەکەم=Jonathan Otto |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Kurds in the USSR, 1917-1956 |ناونیشان=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=580398 |journal=Kurdish Studies |زمان=English |بەرگ=٥|issue=2 |پەڕەکان=١٥٧–١٧١|doi=10.33182/ks.v5i2.442 |doi-broken-date=8 May 2026 |issn=2051-4883}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ|سەردێڕ=Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٥٠٦١٧-٦|پەڕەکان=١٩٢–١٩٣|زمان=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBruinessen2024">Bruinessen, Martin van (2024-11-18). [https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ ''Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017'']. BRILL. pp.&nbsp;<span class="nowrap">192–</span>193. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-90-04-50617-6|<bdi>978-90-04-50617-6</bdi>]].</cite></ref> [[جۆزێف ستالین]] زۆرینەی کوردەکانی قەوقازی سۆڤیەتی ئاوارە کرد و بۆ [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و [[کازاخستان]] و [[سیبیریا]] گواسترانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Izady|یەکەم=Mehrdad R.|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Kurds/I9mr6OgLjBoC?hl=en|سەردێڕ=The Kurds: A Concise Handbook|ڕێکەوت=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٤٨-١٧٢٧-٩|پەڕەکان=١٠٤|زمان=en}}</ref> زوڵم و ستەم لە [[ئێزیدییەکان]]، لە نێوان کارەکانی دیکە، لە ساڵی ١٩٣٨ گەیشتە لووتکە، لە کاتی ھەڵسەنگاندنی داتاکان، ئێزیدییەکان دەتوانن لە تۆمارەکاندا وەک کورد یان ئێزیدی (جیاواز) دەرکەون. بەپێی Junge et al، ئێزیدییەکان لەلایەن NKVDەوە نزیکەی دە ھێندە زیاتر لە [[گورجییەکان]] چەوسێنراونەتەوە. لە ساڵی ١٩٢٦دا ١٠ ھەزار و ٣٩٧ کەس وەک کورد لە گورجستان تۆمارکراون، لەو ژمارەیە ٢٣٠١ کەس (٢٢٪) ئێزیدی بوون، ئەوانەی دیکە (٧٨٪) [[دین لە کوردستان|کوردی سوننە]] بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hutter|یەکەم=Manfred|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Religionen_im_Kaukasus/afZDEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Religionen im Kaukasus|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Kohlhammer Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-١٧-٠٤٢٤٩٧-٥|پەڕەکان=١٤١|زمان=de}}</ref> == پێشوازیی نوێگەرانە == [[پەڕگە:Hawpa.jpg|وێنۆک|ئاڵای [[ھاوپا]]]] ڕێکخراوی کوردی نیۆ نازیی [[ھاوپا]]، زۆر ئیلھامی لە ڕەمزی نافع وەرگرتووە، ساڵی ١٩٤٣ی وەک بەرواری دامەزراندنی وەرگرتووە، ئەو ساڵەی ھاوکاتە لەگەڵ [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://devrimciproletarya.org/turk-solu/|سەردێڕ=“Türk solu” |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Devrimci Proletarya |زمان=tr}}</ref> ئاڵاکەیان [[ڕۆژی کوردی|خۆری سپیی کوردیی]] لەسەر پێشێکی ڕەش و [[سواستیکا|سواستیکایەکی]] لەناوەوە ھەیە، هاوشێوەی ئاڵای ئەڵمانیای نازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Rojevakurd |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://rojevakurd.com/nasyonal-sosyaliste-kurd-remzi-nafi/|سەردێڕ=Nasyonal-Sosyalîstê Kurd Remzî Nafî |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rojevakurd |زمان=en-US}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ کۆمەڵەکە لە ئاھەنگەکانی [[نەورۆز]] لە [[ئەستەمبوڵ]] ئامادەبوون و لەوێ بەھۆی ئەنجامدانی [[سڵاوی نازی|سڵاوی نازییەکان]] بوونە مانشێتی میدیاکانی تورکیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Manduz |یەکەم=Selda |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist’in kökeni kime dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler |زمان=tr}}</ref> === نکۆڵیکردن لە تێوەگلانی کورد === لە ساڵی ٢٠١٩ [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]] ڕایگەیاند کە ئەمریکا ھێزەکانی خۆی لە [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|بەشە کوردییەکانی سووریا]] کێشایە دەرەوە، و ئیدیعایەکی سەیر و سەمەرەی کرد بۆ بەرگریکردن لە کارەکەی؛ «''کورد لە شەڕی جیھانیی دووەمدا یارمەتیی ئێمەیان نەدا، لە نۆرماندیش ھاوکارییان نەکردین.»'' کە [[کوردستان]] بە نزیکەیی ٤٠٠٠ کیلۆمەتر لە [[ویلایەتی نۆرماندی|نۆرماندی]] [[فەڕەنسا|فەڕەنساوە]] دوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Haltiwanger |یەکەم=John |ناونیشان=https://www.businessinsider.com/trump-abandoning-kurds-syria-didnt-help-during-wwii-allies-2019-10|سەردێڕ=Trump defends abandoning the Kurds by saying they didn't help the US in WWII |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Business Insider |زمان=en-US}}</ref> ئەحمەد مستەفا دڵزار پێشمەرگەیەکی دێرینی جەنگی دووەمی جیھانیی کوردە ڕایگەیاند؛ «ترەمپ ئەوکات لەدایک نەبووە- ھەر بۆیە نازانێت کورد بەشداریی شەڕەکەی کردووە.» چەندین خێزان بە وێنەی باوک و باپیرەکانیان ھاتوونەتە پێشەوە کە دەیسەلمێنن لە شەڕی جیھانیی دووەمدا لە لایەن ئەمریکا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/13102019-amp |وێبگە=Rudaw}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، کوردەکان یارمەتیی [[نیشتنەوەی نۆرماندی|ھەوڵەکانی بەریتانیا و ئەمریکا و ھاوپەیمانانیان لە نۆرماندی دا]]. کوردەکان ڕۆڵێکی سەرەکییان ھەبوو لە [[عێراقی زۆرەملێ|داگیرکارییەکانی بەریتانیا بۆ سەر عێراق]] لە شەڕی جیھانیی دووەمدا، شانبەشانی سەربازانی بەریتانیا شەڕیان کرد بۆ ڕێگریکردن لە [[کودەتای ڕەشید عالی گەیلانی|کودەتایەکی لایەنگری نازییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.institutkurde.org/info/how-kurds-helped-the-allies-to-fight-off-the-nazis-1232551601|سەردێڕ=How Kurds helped the Allies to fight off the Nazis |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Institutkurde.org |زمان=fr}}</ref> == کەسانی دیار == * [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع]] * [[سەمەند سیابەندۆڤ]] * [[ڕەفیق حیلمی]] * [[بەکر مستەفایێڤ]] == ئەمانەش ببینە == * [[جەنگی جیھانیی دووەم]] * [[کوردانی کازاخستان|کورد لە کازاخستان]] * [[کوردانی گورجستان|کورد لە گورجستان]] * [[ڕاگواستنی کورد لە باشووری قەوقاز]] == وێژە == * [https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/ The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective, by Jordi Tejel] * Werner Brockdorff: ''Geheimkommandos des Zweiten Weltkrieges.'' Wels 1967, {{ISBN|3-88102-059-4}}. * [[:de:Ulrich van der Heyden|Ulrich van der Heyden]], [[:de:Bernd Lemke|Bernd Lemke]], Pherset Rosbeiani: ''Unternehmen Mammut: Ein Kommandoeinsatz der Wehrmacht in Nordirak 1943.'' Edition Falkenberg, {{ISBN|3-95494-145-7}}. * [[iarchive:operation-mammut-kurdistan-1943-fin|Operation Mammut, A Wehrmacht commando operation in the Kurdistan region of Iraq 1943, archive.org]] * [https://edoc.hu-berlin.de/bitstream/handle/18452/17192/rosbeiani.pdf?sequence=1&isAllowed=y Dissertation of Operation Mammoth (available as PDF)] * [https://web.archive.org/web/20111110212052/http://www.bundesarchiv.de/oeffentlichkeitsarbeit/bilder_dokumente/00863/index-11.html.de „Die Brandenburger“ Kommandotruppe und Frontverband.] Bundesarchiv == سەرچاوەکان == [[پۆل:کوردانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:کوردەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ململانێی کورد و عێراق]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:شەڕی جیھانیی دووەم]] [[پۆل:شەڕی جیھانی دووەم]] 0uwgjtd9x2dwfffiloodrmsszklxx6f 1588043 1587958 2026-05-30T15:00:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1588043 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Ramzi_Nafi_uncropped.jpg|وێنۆک|[[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع]] مشتومڕاویترین و دیارترین کەسایەتیی کوردە کە لە شەڕی جیھانیی دووەم]]'''کوردەکان لە شەڕی جیھانیی دووەمدا''' تێوەگلان لە ڕووداوە سیاسی و سەربازییەکانی [[جەنگی جیھانیی دووەم|شەڕی جیھانیی دووەم]] لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[قەوقاز]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت]]. بزووتنەوەی [[کوردایەتی|نەتەوەپەروەریی کورد]] لە سەردەمی شەڕ و لە [[دەرئەنجامی شەڕی جیھانیی دووەم|ساڵانی نزیکی دوای جەنگ]] پەرەی سەند.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Tejel |یەکەم=Jordi |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective |ناونیشان=https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/ |journal=Kulturní studia / Cultural Studies |زمان=English |بەرگ=٢١|issue=2 |پەڕەکان=٣–١٧|doi=10.7160/KS.2023.210201en |issn=2336-2766}}</ref> == کورد و ئەڵمانیای نازی == === تێڕوانینی ئەڵمانیای نازی بۆ کورد === بەپێی ''[[قسەکانی سەرمێزی ھیتلەر|قسەکانیی سەرمێزی ھیتلەر]]'' کە لەلایەن ھیو ترێڤەر ڕۆپەرەوە لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢، لە میانەی کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ [[ھێنریک ھیملەر]]، دەوترێت ھیتلەر ئاماژەی بە [[کورد|کوردەکان]] کردووە وەک بەشێک لەو کۆمەڵە و گرووپ و نەتەوانەی کە بە «ئەڵمانیی ونبوو»ی دەزانی، شانبەشانی [[گەلی ئەمازیغی|بەربەرەکان (ئەمازیغەکان)ی]] [[باکووری ئەفریقا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hitler|یەکەم=Adolf|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JIbqZ_F5UhkC|سەردێڕ=Hitler's Table Talk 1941–1944: Secret Conversations|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Enigma Books|ژپنک=٩٧٨-١-٩٢٩٦٣١-٦٦-٧|پەڕەکان=٢٢٧-٢٣٠|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ١٩٣٣ یاسایەک دەرچوو کە ھەندێک مافی بۆ ئەو ئەڵمانییانە سنووردار کرد کە وەک [[ئاریایییەکان|ئاریایی]] پۆلێنکراون. بە پێناسەکردنی «ئاریایی» بۆ مەبەستی ئەم یاسایە، [[Albert Gorter|ئەلبێرت گۆرتەر]] بەرپرسی نازی نووسیویەتی: «ئاریییەکان... دابەشبوون بەسەر ئارییە ڕۆژئاوایییەکان (ئەورووپی)، واتە [[ئەڵمانییەکان|ئەڵمانی]]، [[ڕۆمانیا|ڕۆمانی]]، [[یۆنانییەکان|یۆنانی]]، [[سلاڤ|سلاڤەکان]]، لێت، [[کێلتەکان]] [و] [[ئەلبانییەکان]]، و ئارییە ڕۆژھەڵاتییەکان ([[خەڵکی ئاسیا|ئاسیایی]])، واتە [[خەڵکی ھیند|ھیندی]] و ئێرانییەکان ([[فارسەکان|فارس]]، [[ئەفغانییەکان|ئەفغان]]، [[کورد]]، [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]]، [[گورجییەکان|جۆرجیانی]]).»<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ehrenreich|یەکەم=Eric|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5BvlGAEGAy0C|سەردێڕ=The Nazi Ancestral Proof: Genealogy, Racial Science, and the Final Solution|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-١١٦٨٧-١|پەڕەکان=٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://iranwire.com/en/sardari-project/119017-did-nazis-consider-iranians-to-be-aryans/|سەردێڕ=Did Nazis consider Iranians to be ‘Aryans’? |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=iranwire.com |زمان=en}}</ref> === تێڕوانینی کورد بۆ ئەڵمانیای نازی === کورد ھەبوون کە ھاوسۆزی نازییەکان بوون. کوردەکان ئەمەیان وەک بژاردەیەکی دژە کۆلۆنیالیزم بەرامبەر بە ئینگلیزەکان یان فەڕەنسییەکان دەبینی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=O'Grady|یەکەم=Siobhán|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Actually, President Trump, some Kurds did fight in World War II|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2019/10/10/actually-president-trump-some-kurds-did-fight-world-war-ii/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=The Washington Post|زمان=en-US|issn=0190-8286}}</ref> حیزبی ناسیۆنالیستیی کورد ''ھیوا'' (حیزبی ھیوا) کە لە ساڵی ١٩٣٧ لەلایەن [[ڕەفیق حیلمی]] دامەزرا و سەرکردایەتیی دەکرد، بە ئاشکرا دان بە نموونە گەورەکانی خۆیدا نا، فاشیزمی ئیتاڵی لە سەردەمی [[بێنیتۆ موسۆلینی|مۆسۆلینی]] و [[نازیزم|سۆسیالیزمیی ناسیۆنالیزمیی ئەڵمانی]] لە سەردەمی [[ئەدۆڵف ھیتلەر|ھیتلەردا]]. دواتر لەگەڵ جەمسەرگیریی زیاتری بۆچوون و بۆچوونە سیاسییەکانی ناو حیزب، دواجار حیزبی ''ھیوا'' پارچە پارچە بوو. دابەش بوو بەسەر دوو لایەندا: باڵێکی توندڕەوی [[ئەڵماندۆستی|لایەنگری ئەڵمانیا]] و باڵێکی میانڕەوتر و [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|لایەنگری بەریتانیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosbeiani |یەکەم=Pherset Zuber Mohammed |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Das Unternehmen "Mammut" |ناونیشان=https://edoc.hu-berlin.de/18452/17192 |journal=Philosophische Fakultät III |پەڕەکان=١٦٩–١٧٠|doi=10.18452/16540}}</ref> === مێژووی سەربازی === [[پەڕگە:BERGKAUKASIEN.svg|وێنۆک|نیشانەی لەشکری قەوقازی-محەممەدی]] [[لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز|لەشکری قەوقاز-محەممەدی]] یەکەیەکی خۆبەخشی [[سوپای ئەڵمانیا (١٩٣٥-١٩٤٥)|سوپای ئەڵمانیا]] بوو، کوردەکانی لەخۆگرتبوو شانبەشانی چەند نەتەوەیەکی دیکەی [[قەوقاز]] و لە ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢ پێکھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Holroyd|یەکەم=Jack|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=E6W5EAAAQBAJ&pg=PT205|سەردێڕ=The Second World War Illustrated: The Fifth Year: 1944: Pushing Back the Axis|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Pen and Sword Military|ژپنک=٩٧٨-١-٣٩٩٠-٦٣٠٥-٠|پەڕەکان=٢٠٥|زمان=en}}</ref> === ئۆپەراسیۆنی ماموت (مەحموود) === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی ماموت}} [[پەڕگە:Crew_memebrs_of_KG_200_whom_took_part_in_operation_mammoth_circa_1943.jpg|وێنۆک|ئەندامانی تیمی فڕۆکەی کامپفگێشوادەری ئەڵمانی ٢٠٠ کە بەشدارییان لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپەراسیۆنی ماموتدا]] کرد]] لە کۆتایییەکانی ساڵی ١٩٤٢، کەشتیی ئابوێھری ئەڵمانی دەستیکرد بە پلاندانان بۆ ئەرکێکی تێکدەر لە [[باشووری کوردستان]]، بە سەرۆکایەتیی گۆتفرید یۆھانس مۆلەر. ئۆپەراسیۆنەکە کە سەرەتا ناوکۆدکرا بە«سەید شاسوار» و دواتر ناوی گۆڕدرا بە «ماموت» (مەحموود)، لە نێوان کانوونی یەکەمی ١٩٤٢ و کانوونی دووەمی ١٩٤٣ پەرەی پێدرا و لەلایەن فەرماندەییی باڵای ئەڵمانیاوە پەسەندکرا، لەنێویاندا ویلھێلم کیتێل. لە ماوەی مانگی شوبات و ئازاری ١٩٤٣، تاکەکانی کورد وەک بریکاری ئەگەری ھەڵسەنگێندران و [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع ڕەشید ئاغا]] وەک ھاوکارێکی ئەگەری دەستنیشان کرا. لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٤٣، دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا ڕێکخستنی چوونە ناو ئەڵمانیایان کرد، و لە ڕێگەی [[سۆفیا]] و [[ڤیێنا|ڤییەنا]] گەشتێکی کرد، لە مانگی نیساندا گەیشتە دامەزراوەیەکی مەشقکردن لە بۆدەنتال (سلۆڤینیا). لە نێوان مانگی ئایار و حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ مەشقی لە بواری تێکدەر و کاری ھەواڵگریدا کردووە و ڕازی بووە بەشداری لە ئەرکەکەدا بکات. ئۆپەراسیۆنەکە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ بە فەرمی لە [[بەرلین|بەرلینەوە]] بەڕێکەوت و لە ڕێگەی [[کریمیا]] (قرم)ەوە بەرەو کوردستان ڕۆیشت. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٤٣، کۆمەڵەکە بە پەرەشووت لە نزیک [[مووسڵ]] ھاتنە خوارەوە، بەڵام دابەزینەکە لە ئامانج دەرچوو و پێداویستییەکان تاڕاددەیەکی زۆر لەدەستچوو. ئەندامەکانی ئۆپەراسیۆنەکە بەرەو [[ھەولێر]] و سنووری تورکیا ڕۆیشتن و خۆیان لە شاخ و ئەشکەوتەکاندا حەشاردا و لە ھەمان کاتدا ھەوڵیاندەدا پەیوەندی لەگەڵ خەڵکی ناوچەکەدا دروست بکەن. ڕەمزی بە کۆکردنەوەی زانیاریی ھەواڵگری و داوای ھاوکاری لە نێوان ھەولێر و حەشارگەکەیاندا دەجووڵایەوە، بەڵام تا کۆتاییی مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ ئەندامانی ئۆپەراسیۆنە ئەڵمانییەکان لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە گیران و دواتر ڕەمزی لە ھەولێر خۆی ڕادەستکرد دوای دەستگیرکردنی ھاوکارانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosbeiani |یەکەم=Pherset Zuber Mohammed |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Das Unternehmen "Mammut" |ناونیشان=https://edoc.hu-berlin.de/18452/17192 |journal=Philosophische Fakultät III |پەڕەکان=٢١٢–٢١٤|doi=10.18452/16540}}</ref> == کورد و یەکێتیی سۆڤیەت == لە ساڵی ١٩٣٩، ٣٨٧ کورد لە [[کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا|کۆماری سۆسیالیستی فیدڕالی سۆڤیەتی ڕووسیا]] ژیاون، ھەمان ساڵ شەڕ دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_39.php?reg=1|سەردێڕ=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей. |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.demoscope.ru}}</ref> کوردەکان لە سەرانسەری یەکێتیی سۆڤیەت وەک نەتەوە سەرکوتکراوەکانی دیکەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ڕیزەکانی سوپای سوور و لایەنگرانی سۆڤیەت لە ئۆکرانیا دژی ئەڵمانیای نازی شەڕیان کرد. ھەروەھا [[داگیرکاریی ئینگلیز و سۆڤیەت بۆ سەر ئێران|لە ساڵی ١٩٤١دا بەشدارییان لە داگیرکردنی باکووری ئێران]] کردووە. لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤١دا، سەربازێکی کورد [[سەمەند سیابەندۆڤ|سەمەند سیابەندۆڤ،]] نازناوی پاڵەوانی یەکێتیی سۆڤیەتی پێبەخشرا. لە گەمارۆدانی سێڤاستۆپۆل, قەناس بەدەستی کورد ئەخمەدۆڤ خەڵکی [[ئازەربایجان]] لە ماوەی دە ڕۆژدا ١٧ سەربازی ئەڵمانیی کوشت، لە کاتێکدا قەناس بەدەستێکی دیکەی کورد [[کوردانی ئەرمەنستان|خەڵکی]] ئازەربایجان بە ناوی ناڤرۆزۆڤ لە ماوەی ساڵی ١٩٤٢دا ٨٠ سەربازی دوژمنی کوشت. ئەفسەرانی کورد لەوانە نادرۆڤ، جەعفەرۆڤ و چاتۆیڤ بەشدارییان لە بەرگریکردن لە لینینگراد کرد و کوردەکانی ئەرمینیا و ئازەربایجان لە [[شەڕی ستالینگراد]] شەڕیان کرد. کوردانی سۆڤیەت وەک کاراسیڤ، ھەردوو مەدالیای پاڵەوانیی یەکێتیی سۆڤیەت و پارتیزان لە جەنگی وڵاتی باوکیان وەرگرت بەھۆی ڕێکخستنی ھێزی گەریلا لە ڤۆڵهینیا. دواتر کوردانی سۆڤیەت بەشدارییان کرد لە پێشڕەویی سۆڤیەت بۆ ناو ھەنگاریا و لە [[شەڕی سۆڤیەت و ژاپۆن]] لە [[مەنچوریا|مانچووریا]] لە ساڵی ١٩٤٥.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ|سەردێڕ=Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٥٠٦١٧-٦|پەڕەکان=١٩٢–١٩٣|زمان=en}}</ref> تەنانەت مارشاڵی سۆڤیەت [[ئیڤان باگرامیان]] ستایشی ھەڵوێستی نیشتمانپەروەرانەی کوردی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Salih|یەکەم=Kaziwa|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Palgrave_Handbook_of_Kurdish_Genocid/jJuSEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=The Palgrave Handbook of Kurdish Genocides|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Springer Nature|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٨٧٦١٢-٧|پەڕەکان=٩٩|زمان=en}}</ref> === چەوساندنەوەی کورد === ھەندێک لە کوردەکان پاسپۆرتی ناوخۆی سۆڤیەتیان دەستکاری کرابوو بۆ ئەوەی وەک ئازەری بنووسرێن. ئەوانەی کوردیان وەک نەتەوەی خۆیان هێشتەوە، تووشی جیاکاری بوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunter|یەکەم=Michael M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gbmTlG4_QxAC|سەردێڕ=The A to Z of the Kurds|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing PLC|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٦٣٣٤-٧|پەڕەکان=١٢٣|زمان=en}}</ref> بەشداریکردن لە بەرگریکردن لە یەکێتیی سۆڤیەت لە دژی ئەڵمانیای نازی لەلایەن کوردانی سۆڤیەت، کوردانی مەسخێتی و ئەدژاریای لە بەزۆرنیشتەجێکردنی وەک دانیشتووی تایبەت لە ئاسیای ناوەڕاست ڕزگار نەکرد. [[دەسەڵاتدارێتیی کاروباری ناوخۆییی گەل|NKVD]] (دەسەڵاتدارێتیی کاروباری ناوخۆییی گەل) لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٤٤ ھەزاران کوردی لە [[گورجستان|گورجستانەوە]] ڕەوانەی [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] کرد و لە ساڵی ١٩٣٧ لە قەوقازەوە ناردیانی. ئەم شەپۆلە نوێیەی خەڵکە گوێزراوەکان کۆی گشتییان گەیشتە ٨٦٩٤ کەس و بەشێک بوو لە نیشتەجێکردنی زۆر گەورەتری تورکە مەسخێتییەکان. سۆڤیەتەکان پێیان وابوو کوردەکان شانبەشانی ئەوانی دیکە لەو ناوچەیەدا لە ڕووی سیاسییەوە پەیوەندییان بە [[تورکیا|کۆماری تورکیاوە]] ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Pohl |یەکەم=Jonathan Otto |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Kurds in the USSR, 1917-1956 |ناونیشان=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=580398 |journal=Kurdish Studies |زمان=English |بەرگ=٥|issue=2 |پەڕەکان=١٥٧–١٧١|doi=10.33182/ks.v5i2.442 |doi-broken-date=8 May 2026 |issn=2051-4883}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ|سەردێڕ=Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٥٠٦١٧-٦|پەڕەکان=١٩٢–١٩٣|زمان=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBruinessen2024">Bruinessen, Martin van (2024-11-18). [https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ ''Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017'']. BRILL. pp.&nbsp;<span class="nowrap">192–</span>193. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-90-04-50617-6|<bdi>978-90-04-50617-6</bdi>]].</cite></ref> [[جۆزێف ستالین]] زۆرینەی کوردەکانی قەوقازی سۆڤیەتی ئاوارە کرد و بۆ [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و [[کازاخستان]] و [[سیبیریا]] گواسترانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Izady|یەکەم=Mehrdad R.|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Kurds/I9mr6OgLjBoC?hl=en|سەردێڕ=The Kurds: A Concise Handbook|ڕێکەوت=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٤٨-١٧٢٧-٩|پەڕەکان=١٠٤|زمان=en}}</ref> زوڵم و ستەم لە [[ئێزیدییەکان]]، لە نێوان کارەکانی دیکە، لە ساڵی ١٩٣٨ گەیشتە لووتکە، لە کاتی ھەڵسەنگاندنی داتاکان، ئێزیدییەکان دەتوانن لە تۆمارەکاندا وەک کورد یان ئێزیدی (جیاواز) دەرکەون. بەپێی Junge et al، ئێزیدییەکان لەلایەن NKVDەوە نزیکەی دە ھێندە زیاتر لە [[گورجییەکان]] چەوسێنراونەتەوە. لە ساڵی ١٩٢٦دا ١٠ ھەزار و ٣٩٧ کەس وەک کورد لە گورجستان تۆمارکراون، لەو ژمارەیە ٢٣٠١ کەس (٢٢٪) ئێزیدی بوون، ئەوانەی دیکە (٧٨٪) [[دین لە کوردستان|کوردی سوننە]] بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hutter|یەکەم=Manfred|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Religionen_im_Kaukasus/afZDEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Religionen im Kaukasus|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Kohlhammer Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-١٧-٠٤٢٤٩٧-٥|پەڕەکان=١٤١|زمان=de}}</ref> == پێشوازیی نوێگەرانە == [[پەڕگە:Hawpa.jpg|وێنۆک|ئاڵای [[ھاوپا]]]] ڕێکخراوی کوردی نیۆ نازیی [[ھاوپا]]، زۆر ئیلھامی لە ڕەمزی نافع وەرگرتووە، ساڵی ١٩٤٣ی وەک بەرواری دامەزراندنی وەرگرتووە، ئەو ساڵەی ھاوکاتە لەگەڵ [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://devrimciproletarya.org/turk-solu/|سەردێڕ=“Türk solu” |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Devrimci Proletarya |زمان=tr}}</ref> ئاڵاکەیان [[ڕۆژی کوردی|خۆری سپیی کوردیی]] لەسەر پێشێکی ڕەش و [[سواستیکا|سواستیکایەکی]] لەناوەوە ھەیە، هاوشێوەی ئاڵای ئەڵمانیای نازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Rojevakurd |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://rojevakurd.com/nasyonal-sosyaliste-kurd-remzi-nafi/|سەردێڕ=Nasyonal-Sosyalîstê Kurd Remzî Nafî |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rojevakurd |زمان=en-US}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ کۆمەڵەکە لە ئاھەنگەکانی [[نەورۆز]] لە [[ئەستەمبوڵ]] ئامادەبوون و لەوێ بەھۆی ئەنجامدانی [[سڵاوی نازی|سڵاوی نازییەکان]] بوونە مانشێتی میدیاکانی تورکیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Manduz |یەکەم=Selda |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist’in kökeni kime dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler |زمان=tr}}</ref> === نکۆڵیکردن لە تێوەگلانی کورد === لە ساڵی ٢٠١٩ [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]] ڕایگەیاند کە ئەمریکا ھێزەکانی خۆی لە [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|بەشە کوردییەکانی سووریا]] کێشایە دەرەوە، و ئیدیعایەکی سەیر و سەمەرەی کرد بۆ بەرگریکردن لە کارەکەی؛ «''کورد لە شەڕی جیھانیی دووەمدا یارمەتیی ئێمەیان نەدا، لە نۆرماندیش ھاوکارییان نەکردین.»'' کە [[کوردستان]] بە نزیکەیی ٤٠٠٠ کیلۆمەتر لە [[ویلایەتی نۆرماندی|نۆرماندی]] [[فەڕەنسا|فەڕەنساوە]] دوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Haltiwanger |یەکەم=John |ناونیشان=https://www.businessinsider.com/trump-abandoning-kurds-syria-didnt-help-during-wwii-allies-2019-10|سەردێڕ=Trump defends abandoning the Kurds by saying they didn't help the US in WWII |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Business Insider |زمان=en-US}}</ref> ئەحمەد مستەفا دڵزار پێشمەرگەیەکی دێرینی جەنگی دووەمی جیھانیی کوردە ڕایگەیاند؛ «ترەمپ ئەوکات لەدایک نەبووە- ھەر بۆیە نازانێت کورد بەشداریی شەڕەکەی کردووە.» چەندین خێزان بە وێنەی باوک و باپیرەکانیان ھاتوونەتە پێشەوە کە دەیسەلمێنن لە شەڕی جیھانیی دووەمدا لە لایەن ئەمریکا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/13102019-amp |وێبگە=Rudaw}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، کوردەکان یارمەتیی [[نیشتنەوەی نۆرماندی|ھەوڵەکانی بەریتانیا و ئەمریکا و ھاوپەیمانانیان لە نۆرماندی دا]]. کوردەکان ڕۆڵێکی سەرەکییان ھەبوو لە [[عێراقی زۆرەملێ|داگیرکارییەکانی بەریتانیا بۆ سەر عێراق]] لە شەڕی جیھانیی دووەمدا، شانبەشانی سەربازانی بەریتانیا شەڕیان کرد بۆ ڕێگریکردن لە [[کودەتای ڕەشید عالی گەیلانی|کودەتایەکی لایەنگری نازییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.institutkurde.org/info/how-kurds-helped-the-allies-to-fight-off-the-nazis-1232551601|سەردێڕ=How Kurds helped the Allies to fight off the Nazis |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Institutkurde.org |زمان=fr}}</ref> == کەسانی دیار == * [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع]] * [[سەمەند سیابەندۆڤ]] * [[ڕەفیق حیلمی]] * [[بەکر مستەفایێڤ]] == ئەمانەش ببینە == * [[جەنگی جیھانیی دووەم]] * [[کوردانی کازاخستان|کورد لە کازاخستان]] * [[کوردانی گورجستان|کورد لە گورجستان]] * [[ڕاگواستنی کورد لە باشووری قەوقاز]] == وێژە == * [https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/ The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective, by Jordi Tejel] * Werner Brockdorff: ''Geheimkommandos des Zweiten Weltkrieges.'' Wels 1967, {{ISBN|3-88102-059-4}}. * [[:de:Ulrich van der Heyden|Ulrich van der Heyden]], [[:de:Bernd Lemke|Bernd Lemke]], Pherset Rosbeiani: ''Unternehmen Mammut: Ein Kommandoeinsatz der Wehrmacht in Nordirak 1943.'' Edition Falkenberg, {{ISBN|3-95494-145-7}}. * [[iarchive:operation-mammut-kurdistan-1943-fin|Operation Mammut, A Wehrmacht commando operation in the Kurdistan region of Iraq 1943, archive.org]] * [https://edoc.hu-berlin.de/bitstream/handle/18452/17192/rosbeiani.pdf?sequence=1&isAllowed=y Dissertation of Operation Mammoth (available as PDF)] * [https://web.archive.org/web/20111110212052/http://www.bundesarchiv.de/oeffentlichkeitsarbeit/bilder_dokumente/00863/index-11.html.de „Die Brandenburger“ Kommandotruppe und Frontverband.] Bundesarchiv == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:کوردانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:کوردەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ململانێی کورد و عێراق]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:شەڕی جیھانیی دووەم]] [[پۆل:شەڕی جیھانی دووەم]] jwqpp792eki0lddovuwzlrffa242ew9 1588093 1588043 2026-05-30T20:03:44Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588093 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Ramzi_Nafi_uncropped.jpg|وێنۆک|[[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع]] مشتومڕاویترین و دیارترین کەسایەتیی کوردە کە لە شەڕی جیھانیی دووەم]]'''کوردەکان لە شەڕی جیھانیی دووەمدا''' تێوەگلان لە ڕووداوە سیاسی و سەربازییەکانی [[جەنگی جیھانیی دووەم|شەڕی جیھانیی دووەم]] لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]] و [[قەوقاز]] و [[یەکێتیی سۆڤیەت]]. بزووتنەوەی [[کوردایەتی|نەتەوەپەروەریی کورد]] لە سەردەمی شەڕ و لە [[دەرئەنجامی شەڕی جیھانیی دووەم|ساڵانی نزیکی دوای جەنگ]] پەرەی سەند.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Tejel |یەکەم=Jordi |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective |ناونیشان=https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/ |journal=Kulturní studia / Cultural Studies |زمان=English |بەرگ=٢١|issue=2 |پەڕەکان=٣–١٧|doi=10.7160/KS.2023.210201en |issn=2336-2766}}</ref> == کورد و ئەڵمانیای نازی == === تێڕوانینی ئەڵمانیای نازی بۆ کورد === بەپێی ''[[قسەکانی سەرمێزی ھیتلەر|قسەکانیی سەرمێزی ھیتلەر]]'' کە لەلایەن ھیو ترێڤەر ڕۆپەرەوە لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢، لە میانەی کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ [[ھێنریک ھیملەر]]، دەوترێت ھیتلەر ئاماژەی بە [[کورد|کوردەکان]] کردووە وەک بەشێک لەو کۆمەڵە و گرووپ و نەتەوانەی کە بە «ئەڵمانیی ونبوو»ی دەزانی، شانبەشانی [[گەلی ئەمازیغی|بەربەرەکان (ئەمازیغەکان)ی]] [[باکووری ئەفریقا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hitler|یەکەم=Adolf|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JIbqZ_F5UhkC|سەردێڕ=Hitler's Table Talk 1941–1944: Secret Conversations|ڕێکەوت=٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=Enigma Books|ژپنک=٩٧٨-١-٩٢٩٦٣١-٦٦-٧|پەڕەکان=٢٢٧-٢٣٠|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ١٩٣٣ یاسایەک دەرچوو کە ھەندێک مافی بۆ ئەو ئەڵمانییانە سنووردار کرد کە وەک [[ئاریایییەکان|ئاریایی]] پۆلێنکراون. بە پێناسەکردنی «ئاریایی» بۆ مەبەستی ئەم یاسایە، [[Albert Gorter|ئەلبێرت گۆرتەر]] بەرپرسی نازی نووسیویەتی: «ئاریییەکان... دابەشبوون بەسەر ئارییە ڕۆژئاوایییەکان (ئەورووپی)، واتە [[ئەڵمانییەکان|ئەڵمانی]]، [[ڕۆمانیا|ڕۆمانی]]، [[یۆنانییەکان|یۆنانی]]، [[سلاڤ|سلاڤەکان]]، لێت، [[کێلتەکان]] [و] [[ئەلبانییەکان]]، و ئارییە ڕۆژھەڵاتییەکان ([[خەڵکی ئاسیا|ئاسیایی]])، واتە [[خەڵکی ھیند|ھیندی]] و ئێرانییەکان ([[فارسەکان|فارس]]، [[ئەفغانییەکان|ئەفغان]]، [[کورد]]، [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]]، [[گورجییەکان|جۆرجیانی]]).»<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ehrenreich|یەکەم=Eric|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=5BvlGAEGAy0C|سەردێڕ=The Nazi Ancestral Proof: Genealogy, Racial Science, and the Final Solution|ڕێکەوت=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٥٣-١١٦٨٧-١|پەڕەکان=٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://iranwire.com/en/sardari-project/119017-did-nazis-consider-iranians-to-be-aryans/|سەردێڕ=Did Nazis consider Iranians to be ‘Aryans’? |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=iranwire.com |زمان=en}}</ref> === تێڕوانینی کورد بۆ ئەڵمانیای نازی === کورد ھەبوون کە ھاوسۆزی نازییەکان بوون. کوردەکان ئەمەیان وەک بژاردەیەکی دژە کۆلۆنیالیزم بەرامبەر بە ئینگلیزەکان یان فەڕەنسییەکان دەبینی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=O'Grady|یەکەم=Siobhán|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Actually, President Trump, some Kurds did fight in World War II|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/world/2019/10/10/actually-president-trump-some-kurds-did-fight-world-war-ii/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠٢٦|ئیش=The Washington Post|زمان=en-US|issn=0190-8286}}</ref> حیزبی ناسیۆنالیستیی کورد ''ھیوا'' (حیزبی ھیوا) کە لە ساڵی ١٩٣٧ لەلایەن [[ڕەفیق حیلمی]] دامەزرا و سەرکردایەتیی دەکرد، بە ئاشکرا دان بە نموونە گەورەکانی خۆیدا نا، فاشیزمی ئیتاڵی لە سەردەمی [[بێنیتۆ موسۆلینی|مۆسۆلینی]] و [[نازیزم|سۆسیالیزمیی ناسیۆنالیزمیی ئەڵمانی]] لە سەردەمی [[ئەدۆڵف ھیتلەر|ھیتلەردا]]. دواتر لەگەڵ جەمسەرگیریی زیاتری بۆچوون و بۆچوونە سیاسییەکانی ناو حیزب، دواجار حیزبی ''ھیوا'' پارچە پارچە بوو. دابەش بوو بەسەر دوو لایەندا: باڵێکی توندڕەوی [[ئەڵماندۆستی|لایەنگری ئەڵمانیا]] و باڵێکی میانڕەوتر و [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا|لایەنگری بەریتانیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosbeiani |یەکەم=Pherset Zuber Mohammed |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Das Unternehmen "Mammut" |ناونیشان=https://edoc.hu-berlin.de/18452/17192 |journal=Philosophische Fakultät III |پەڕەکان=١٦٩–١٧٠|doi=10.18452/16540}}</ref> === مێژووی سەربازی === [[پەڕگە:BERGKAUKASIEN.svg|وێنۆک|نیشانەی لەشکری قەوقازی-محەممەدی]] [[لێژیۆنی موسڵمانانی کافکاز|لەشکری قەوقاز-محەممەدی]] یەکەیەکی خۆبەخشی [[سوپای ئەڵمانیا (١٩٣٥-١٩٤٥)|سوپای ئەڵمانیا]] بوو، کوردەکانی لەخۆگرتبوو شانبەشانی چەند نەتەوەیەکی دیکەی [[قەوقاز]] و لە ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢ پێکھێنرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Holroyd|یەکەم=Jack|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=E6W5EAAAQBAJ&pg=PT205|سەردێڕ=The Second World War Illustrated: The Fifth Year: 1944: Pushing Back the Axis|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Pen and Sword Military|ژپنک=٩٧٨-١-٣٩٩٠-٦٣٠٥-٠|پەڕەکان=٢٠٥|زمان=en}}</ref> === ئۆپەراسیۆنی ماموت (مەحموود) === <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{سەرەکی|ئۆپەراسیۆنی ماموت}} [[پەڕگە:Crew_memebrs_of_KG_200_whom_took_part_in_operation_mammoth_circa_1943.jpg|وێنۆک|ئەندامانی تیمی فڕۆکەی کامپفگێشوادەری ئەڵمانی ٢٠٠ کە بەشدارییان لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپەراسیۆنی ماموتدا]] کرد]] لە کۆتایییەکانی ساڵی ١٩٤٢، کەشتیی ئابوێھری ئەڵمانی دەستیکرد بە پلاندانان بۆ ئەرکێکی تێکدەر لە [[باشووری کوردستان]]، بە سەرۆکایەتیی گۆتفرید یۆھانس مۆلەر. ئۆپەراسیۆنەکە کە سەرەتا ناوکۆدکرا بە«سەید شاسوار» و دواتر ناوی گۆڕدرا بە «ماموت» (مەحموود)، لە نێوان کانوونی یەکەمی ١٩٤٢ و کانوونی دووەمی ١٩٤٣ پەرەی پێدرا و لەلایەن فەرماندەییی باڵای ئەڵمانیاوە پەسەندکرا، لەنێویاندا ویلھێلم کیتێل. لە ماوەی مانگی شوبات و ئازاری ١٩٤٣، تاکەکانی کورد وەک بریکاری ئەگەری ھەڵسەنگێندران و [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع ڕەشید ئاغا]] وەک ھاوکارێکی ئەگەری دەستنیشان کرا. لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٤٣، دەسەڵاتدارانی ئەڵمانیا ڕێکخستنی چوونە ناو ئەڵمانیایان کرد، و لە ڕێگەی [[سۆفیا]] و [[ڤیێنا|ڤییەنا]] گەشتێکی کرد، لە مانگی نیساندا گەیشتە دامەزراوەیەکی مەشقکردن لە بۆدەنتال (سلۆڤینیا). لە نێوان مانگی ئایار و حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ مەشقی لە بواری تێکدەر و کاری ھەواڵگریدا کردووە و ڕازی بووە بەشداری لە ئەرکەکەدا بکات. ئۆپەراسیۆنەکە لە ناوەڕاستی مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ بە فەرمی لە [[بەرلین|بەرلینەوە]] بەڕێکەوت و لە ڕێگەی [[کریمیا]] (قرم)ەوە بەرەو کوردستان ڕۆیشت. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٤٣، کۆمەڵەکە بە پەرەشووت لە نزیک [[مووسڵ]] ھاتنە خوارەوە، بەڵام دابەزینەکە لە ئامانج دەرچوو و پێداویستییەکان تاڕاددەیەکی زۆر لەدەستچوو. ئەندامەکانی ئۆپەراسیۆنەکە بەرەو [[ھەولێر]] و سنووری تورکیا ڕۆیشتن و خۆیان لە شاخ و ئەشکەوتەکاندا حەشاردا و لە ھەمان کاتدا ھەوڵیاندەدا پەیوەندی لەگەڵ خەڵکی ناوچەکەدا دروست بکەن. ڕەمزی بە کۆکردنەوەی زانیاریی ھەواڵگری و داوای ھاوکاری لە نێوان ھەولێر و حەشارگەکەیاندا دەجووڵایەوە، بەڵام تا کۆتاییی مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤٣ ئەندامانی ئۆپەراسیۆنە ئەڵمانییەکان لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە گیران و دواتر ڕەمزی لە ھەولێر خۆی ڕادەستکرد دوای دەستگیرکردنی ھاوکارانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Rosbeiani |یەکەم=Pherset Zuber Mohammed |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٢|سەردێڕ=Das Unternehmen "Mammut" |ناونیشان=https://edoc.hu-berlin.de/18452/17192 |journal=Philosophische Fakultät III |پەڕەکان=٢١٢–٢١٤|doi=10.18452/16540}}</ref> == کورد و یەکێتیی سۆڤیەت == لە ساڵی ١٩٣٩، ٣٨٧ کورد لە [[کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا|کۆماری سۆسیالیستی فیدڕالی سۆڤیەتی ڕووسیا]] ژیاون، ھەمان ساڵ شەڕ دەستی پێکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_39.php?reg=1|سەردێڕ=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей. |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.demoscope.ru}}</ref> کوردەکان لە سەرانسەری یەکێتیی سۆڤیەت وەک نەتەوە سەرکوتکراوەکانی دیکەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ڕیزەکانی سوپای سوور و لایەنگرانی سۆڤیەت لە ئۆکرانیا دژی ئەڵمانیای نازی شەڕیان کرد. ھەروەھا [[داگیرکاریی ئینگلیز و سۆڤیەت بۆ سەر ئێران|لە ساڵی ١٩٤١دا بەشدارییان لە داگیرکردنی باکووری ئێران]] کردووە. لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤١دا، سەربازێکی کورد [[سەمەند سیابەندۆڤ|سەمەند سیابەندۆڤ،]] نازناوی پاڵەوانی یەکێتیی سۆڤیەتی پێبەخشرا. لە گەمارۆدانی سێڤاستۆپۆل, قەناس بەدەستی کورد ئەخمەدۆڤ خەڵکی [[ئازەربایجان]] لە ماوەی دە ڕۆژدا ١٧ سەربازی ئەڵمانیی کوشت، لە کاتێکدا قەناس بەدەستێکی دیکەی کورد [[کوردانی ئەرمەنستان|خەڵکی]] ئازەربایجان بە ناوی ناڤرۆزۆڤ لە ماوەی ساڵی ١٩٤٢دا ٨٠ سەربازی دوژمنی کوشت. ئەفسەرانی کورد لەوانە نادرۆڤ، جەعفەرۆڤ و چاتۆیڤ بەشدارییان لە بەرگریکردن لە لینینگراد کرد و کوردەکانی ئەرمینیا و ئازەربایجان لە [[شەڕی ستالینگراد]] شەڕیان کرد. کوردانی سۆڤیەت وەک کاراسیڤ، ھەردوو مەدالیای پاڵەوانیی یەکێتیی سۆڤیەت و پارتیزان لە جەنگی وڵاتی باوکیان وەرگرت بەھۆی ڕێکخستنی ھێزی گەریلا لە ڤۆڵهینیا. دواتر کوردانی سۆڤیەت بەشدارییان کرد لە پێشڕەویی سۆڤیەت بۆ ناو ھەنگاریا و لە [[شەڕی سۆڤیەت و ژاپۆن]] لە [[مەنچوریا|مانچووریا]] لە ساڵی ١٩٤٥.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ|سەردێڕ=Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٥٠٦١٧-٦|پەڕەکان=١٩٢–١٩٣|زمان=en}}</ref> تەنانەت مارشاڵی سۆڤیەت [[ئیڤان باگرامیان]] ستایشی ھەڵوێستی نیشتمانپەروەرانەی کوردی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Salih|یەکەم=Kaziwa|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Palgrave_Handbook_of_Kurdish_Genocid/jJuSEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=The Palgrave Handbook of Kurdish Genocides|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Springer Nature|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣١-٨٧٦١٢-٧|پەڕەکان=٩٩|زمان=en}}</ref> === چەوساندنەوەی کورد === ھەندێک لە کوردەکان پاسپۆرتی ناوخۆی سۆڤیەتیان دەستکاری کرابوو بۆ ئەوەی وەک ئازەری بنووسرێن. ئەوانەی کوردیان وەک نەتەوەی خۆیان هێشتەوە، تووشی جیاکاری بوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gunter|یەکەم=Michael M.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gbmTlG4_QxAC|سەردێڕ=The A to Z of the Kurds|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing PLC|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٦٣٣٤-٧|پەڕەکان=١٢٣|زمان=en}}</ref> بەشداریکردن لە بەرگریکردن لە یەکێتیی سۆڤیەت لە دژی ئەڵمانیای نازی لەلایەن کوردانی سۆڤیەت، کوردانی مەسخێتی و ئەدژاریای لە بەزۆرنیشتەجێکردنی وەک دانیشتووی تایبەت لە ئاسیای ناوەڕاست ڕزگار نەکرد. [[دەسەڵاتدارێتیی کاروباری ناوخۆییی گەل|NKVD]] (دەسەڵاتدارێتیی کاروباری ناوخۆییی گەل) لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٤٤ ھەزاران کوردی لە [[گورجستان|گورجستانەوە]] ڕەوانەی [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] کرد و لە ساڵی ١٩٣٧ لە قەوقازەوە ناردیانی. ئەم شەپۆلە نوێیەی خەڵکە گوێزراوەکان کۆی گشتییان گەیشتە ٨٦٩٤ کەس و بەشێک بوو لە نیشتەجێکردنی زۆر گەورەتری تورکە مەسخێتییەکان. سۆڤیەتەکان پێیان وابوو کوردەکان شانبەشانی ئەوانی دیکە لەو ناوچەیەدا لە ڕووی سیاسییەوە پەیوەندییان بە [[تورکیا|کۆماری تورکیاوە]] ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Pohl |یەکەم=Jonathan Otto |ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Kurds in the USSR, 1917-1956 |ناونیشان=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=580398 |journal=Kurdish Studies |زمان=English |بەرگ=٥|issue=2 |پەڕەکان=١٥٧–١٧١|doi=10.33182/ks.v5i2.442 |doi-broken-date=8 May 2026 |issn=2051-4883}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bruinessen|یەکەم=Martin van|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ|سەردێڕ=Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٥٠٦١٧-٦|پەڕەکان=١٩٢–١٩٣|زمان=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBruinessen2024">Bruinessen, Martin van (2024-11-18). [https://books.google.com/books?id=-7AxEQAAQBAJ ''Kurdish Studies Archive: Vol. 5 No. 2 2017'']. BRILL. pp.&nbsp;<span class="nowrap">192–</span>193. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-90-04-50617-6|<bdi>978-90-04-50617-6</bdi>]].</cite></ref> [[جۆزێف ستالین]] زۆرینەی کوردەکانی قەوقازی سۆڤیەتی ئاوارە کرد و بۆ [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] و [[کازاخستان]] و [[سیبیریا]] گواسترانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Izady|یەکەم=Mehrdad R.|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Kurds/I9mr6OgLjBoC?hl=en|سەردێڕ=The Kurds: A Concise Handbook|ڕێکەوت=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٤٤٨-١٧٢٧-٩|پەڕەکان=١٠٤|زمان=en}}</ref> زوڵم و ستەم لە [[ئێزیدییەکان]]، لە نێوان کارەکانی دیکە، لە ساڵی ١٩٣٨ گەیشتە لووتکە، لە کاتی ھەڵسەنگاندنی داتاکان، ئێزیدییەکان دەتوانن لە تۆمارەکاندا وەک کورد یان ئێزیدی (جیاواز) دەرکەون. بەپێی Junge et al، ئێزیدییەکان لەلایەن NKVDەوە نزیکەی دە ھێندە زیاتر لە [[گورجییەکان]] چەوسێنراونەتەوە. لە ساڵی ١٩٢٦دا ١٠ ھەزار و ٣٩٧ کەس وەک کورد لە گورجستان تۆمارکراون، لەو ژمارەیە ٢٣٠١ کەس (٢٢٪) ئێزیدی بوون، ئەوانەی دیکە (٧٨٪) [[دین لە کوردستان|کوردی سوننە]] بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hutter|یەکەم=Manfred|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Religionen_im_Kaukasus/afZDEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Religionen im Kaukasus|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=Kohlhammer Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-١٧-٠٤٢٤٩٧-٥|پەڕەکان=١٤١|زمان=de}}</ref> == پێشوازیی نوێگەرانە == [[پەڕگە:Hawpa.jpg|وێنۆک|ئاڵای [[ھاوپا]]]] ڕێکخراوی کوردی نیۆ نازیی [[ھاوپا]]، زۆر ئیلھامی لە ڕەمزی نافع وەرگرتووە، ساڵی ١٩٤٣ی وەک بەرواری دامەزراندنی وەرگرتووە، ئەو ساڵەی ھاوکاتە لەگەڵ [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://devrimciproletarya.org/turk-solu/|سەردێڕ=“Türk solu” |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Devrimci Proletarya |زمان=tr}}</ref> ئاڵاکەیان [[ڕۆژی کوردی|خۆری سپیی کوردیی]] لەسەر پێشێکی ڕەش و [[سواستیکا|سواستیکایەکی]] لەناوەوە ھەیە، هاوشێوەی ئاڵای ئەڵمانیای نازی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Rojevakurd |ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://rojevakurd.com/nasyonal-sosyaliste-kurd-remzi-nafi/|سەردێڕ=Nasyonal-Sosyalîstê Kurd Remzî Nafî |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Rojevakurd |زمان=en-US}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣ کۆمەڵەکە لە ئاھەنگەکانی [[نەورۆز]] لە [[ئەستەمبوڵ]] ئامادەبوون و لەوێ بەھۆی ئەنجامدانی [[سڵاوی نازی|سڵاوی نازییەکان]] بوونە مانشێتی میدیاکانی تورکیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Manduz |یەکەم=Selda |ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.demokrathaber.org/karanlik-bir-fikrin-temelleri-aciga-cikti-kurden-nasyonalistin-kokeni-kime-dayaniyor|سەردێڕ=Karanlık bir fikrin temelleri açığa çıktı: 'Kurden Nasyonalist’in kökeni kime dayanıyor? |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler |زمان=tr}}</ref> === نکۆڵیکردن لە تێوەگلانی کورد === لە ساڵی ٢٠١٩ [[دۆناڵد ترامپ|دۆناڵد ترەمپ]] ڕایگەیاند کە ئەمریکا ھێزەکانی خۆی لە [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|بەشە کوردییەکانی سووریا]] کێشایە دەرەوە، و ئیدیعایەکی سەیر و سەمەرەی کرد بۆ بەرگریکردن لە کارەکەی؛ «''کورد لە شەڕی جیھانیی دووەمدا یارمەتیی ئێمەیان نەدا، لە نۆرماندیش ھاوکارییان نەکردین.»'' کە [[کوردستان]] بە نزیکەیی ٤٠٠٠ کیلۆمەتر لە [[ویلایەتی نۆرماندی|نۆرماندی]] [[فەڕەنسا|فەڕەنساوە]] دوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Haltiwanger |یەکەم=John |ناونیشان=https://www.businessinsider.com/trump-abandoning-kurds-syria-didnt-help-during-wwii-allies-2019-10|سەردێڕ=Trump defends abandoning the Kurds by saying they didn't help the US in WWII |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Business Insider |زمان=en-US}}</ref> ئەحمەد مستەفا دڵزار پێشمەرگەیەکی دێرینی جەنگی دووەمی جیھانیی کوردە ڕایگەیاند؛ «ترەمپ ئەوکات لەدایک نەبووە- ھەر بۆیە نازانێت کورد بەشداریی شەڕەکەی کردووە.» چەندین خێزان بە وێنەی باوک و باپیرەکانیان ھاتوونەتە پێشەوە کە دەیسەلمێنن لە شەڕی جیھانیی دووەمدا لە لایەن ئەمریکا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/13102019-amp |وێبگە=Rudaw}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، کوردەکان یارمەتیی [[نیشتنەوەی نۆرماندی|ھەوڵەکانی بەریتانیا و ئەمریکا و ھاوپەیمانانیان لە نۆرماندی دا]]. کوردەکان ڕۆڵێکی سەرەکییان ھەبوو لە [[عێراقی زۆرەملێ|داگیرکارییەکانی بەریتانیا بۆ سەر عێراق]] لە شەڕی جیھانیی دووەمدا، شانبەشانی سەربازانی بەریتانیا شەڕیان کرد بۆ ڕێگریکردن لە [[کودەتای ڕەشید عالی گەیلانی|کودەتایەکی لایەنگری نازییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.institutkurde.org/info/how-kurds-helped-the-allies-to-fight-off-the-nazis-1232551601|سەردێڕ=How Kurds helped the Allies to fight off the Nazis |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Institutkurde.org |زمان=fr}}</ref> == کەسانی دیار == * [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافع]] * [[سەمەند سیابەندۆڤ]] * [[ڕەفیق حیلمی]] * [[بەکر مستەفایێڤ]] == ئەمانەش ببینە == * [[جەنگی جیھانیی دووەم]] * [[کوردانی کازاخستان|کورد لە کازاخستان]] * [[کوردانی گورجستان|کورد لە گورجستان]] * [[ڕاگواستنی کورد لە باشووری قەوقاز]] == وێژە == * [https://kulturnistudia.cz/the-kurds-and-world-war-ii-some-considerations-for-a-social-history-perspective/ The Kurds and World War II: Some Considerations for a Social History Perspective, by Jordi Tejel] * Werner Brockdorff: ''Geheimkommandos des Zweiten Weltkrieges.'' Wels 1967, {{ISBN|3-88102-059-4}}. * [[:de:Ulrich van der Heyden|Ulrich van der Heyden]], [[:de:Bernd Lemke|Bernd Lemke]], Pherset Rosbeiani: ''Unternehmen Mammut: Ein Kommandoeinsatz der Wehrmacht in Nordirak 1943.'' Edition Falkenberg, {{ISBN|3-95494-145-7}}. * [[iarchive:operation-mammut-kurdistan-1943-fin|Operation Mammut, A Wehrmacht commando operation in the Kurdistan region of Iraq 1943, archive.org]] * [https://edoc.hu-berlin.de/bitstream/handle/18452/17192/rosbeiani.pdf?sequence=1&isAllowed=y Dissertation of Operation Mammoth (available as PDF)] * [https://web.archive.org/web/20111110212052/http://www.bundesarchiv.de/oeffentlichkeitsarbeit/bilder_dokumente/00863/index-11.html.de „Die Brandenburger“ Kommandotruppe und Frontverband.] Bundesarchiv == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:کوردانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:کوردەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ململانێی کورد و عێراق]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:شەڕی جیھانیی دووەم]] [[پۆل:شەڕی جیھانی دووەم]] 06keqmy117blz48c0kkuxawl3zelpzf 0 296268 1587957 1587913 2026-05-30T12:01:12Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587957 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دیسترەکتۆید''' وێبگەیەکە کە لە ئازاری ٢٠٠٦ وەک [[بلۆگ|بلۆگێکی]] سەرنجخراوە سەر [[کایەی ڤیدیۆیی]] لەلایەن یانیێر گۆنزالێس، کارتۆنکێش و نووسەرێکی کووبی-ئەمریکی دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Gonzalez |یەکەم=Yanier "Niero" |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305022527/http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> ئێنتیووزیاست گەمینگ وێبگەکەی لە ساڵی ٢٠١٧دا کڕییەوە و لە ساڵی ٢٠٢٢دا بە گەیمەرس گرووپ فرۆشت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] s1chzg1jxuhlw89tcdab2s4fmnzfduq 1588054 1587957 2026-05-30T16:03:00Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Destructoid}} 1588054 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دیسترەکتۆید''' وێبگەیەکە کە لە ئازاری ٢٠٠٦ وەک [[بلۆگ|بلۆگێکی]] سەرنجخراوە سەر [[کایەی ڤیدیۆیی]] لەلایەن یانیێر گۆنزالێس، کارتۆنکێش و نووسەرێکی کووبی-ئەمریکی دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Gonzalez |یەکەم=Yanier "Niero" |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305022527/http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> ئێنتیووزیاست گەمینگ وێبگەکەی لە ساڵی ٢٠١٧دا کڕییەوە و لە ساڵی ٢٠٢٢دا بە گەیمەرس گرووپ فرۆشت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Destructoid}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] gezpz81sq9qyo4qro6a3jlqr90r3qct 1588067 1588054 2026-05-30T17:00:44Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]]، [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]]، [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[دەروازە:کۆمپانیا|کۆمپانیا]] 1588067 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دیسترەکتۆید''' وێبگەیەکە کە لە ئازاری ٢٠٠٦ وەک [[بلۆگ|بلۆگێکی]] سەرنجخراوە سەر [[کایەی ڤیدیۆیی]] لەلایەن یانیێر گۆنزالێس، کارتۆنکێش و نووسەرێکی کووبی-ئەمریکی دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Gonzalez |یەکەم=Yanier "Niero" |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305022527/http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> ئێنتیووزیاست گەمینگ وێبگەکەی لە ساڵی ٢٠١٧دا کڕییەوە و لە ساڵی ٢٠٢٢دا بە گەیمەرس گرووپ فرۆشت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Destructoid}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 4gvbze3tyzqw5a1unezacjhmchzihij 1588089 1588067 2026-05-30T20:03:04Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1588089 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''دیسترەکتۆید''' وێبگەیەکە کە لە ئازاری ٢٠٠٦ وەک [[بلۆگ|بلۆگێکی]] سەرنجخراوە سەر [[کایەی ڤیدیۆیی]] لەلایەن یانیێر گۆنزالێس، کارتۆنکێش و نووسەرێکی کووبی-ئەمریکی دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Gonzalez |یەکەم=Yanier "Niero" |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشان=http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305022527/http://www.destructoid.com/destructoid-turns-one-30430.phtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٠٩}}</ref> ئێنتیووزیاست گەمینگ وێبگەکەی لە ساڵی ٢٠١٧دا کڕییەوە و لە ساڵی ٢٠٢٢دا بە گەیمەرس گرووپ فرۆشت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Destructoid}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 0464r46xq1ofz0wlhgvggx04rkjard2 0 296272 1588055 1587922 2026-05-30T16:03:49Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|OpenCritic}} 1588055 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئۆپن کریتیک''' [[وێبگە|وێبگەیەکی]] کۆکەرەوەی پێداچوونەوەیە بۆ [[کایەی ڤیدیۆیی|کایە ڤیدیۆیییەکان]]. ئۆپن کریتیک لیستی پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانی بڵاوکراوە جیاوازەکانی کایە ڤیدیۆیییەکان بۆ ئەو کایانەی لە وێبگەکەدا ھەن بڵاودەکاتەوە، و نمرەیەکی ژمارەیی لەڕێگەی وەرگرتنی تێکڕای ھەموو پێداچوونەوەکانەوە دروست دەکات. چەندین پێوەری تریش بەردەستن، وەک ڕێژەی سەدی ئەو ڕەخنەگرانەی پێشنیاری کایەکە دەکەن و ڕیزبەندییە ڕێژەیییەکەی لەنێوان ھەموو کایەکانی سەر ئۆپن کریتیک.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|OpenCritic}} 3eu76120g3wfc9ywizrt23n69h89xr5 1588066 1588055 2026-05-30T17:00:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:کایەی ڤیدیۆیی|کایەی ڤیدیۆیی]] و [[دەروازە:ئینتەرنێت|ئینتەرنێت]] 1588066 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئۆپن کریتیک''' [[وێبگە|وێبگەیەکی]] کۆکەرەوەی پێداچوونەوەیە بۆ [[کایەی ڤیدیۆیی|کایە ڤیدیۆیییەکان]]. ئۆپن کریتیک لیستی پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانی بڵاوکراوە جیاوازەکانی کایە ڤیدیۆیییەکان بۆ ئەو کایانەی لە وێبگەکەدا ھەن بڵاودەکاتەوە، و نمرەیەکی ژمارەیی لەڕێگەی وەرگرتنی تێکڕای ھەموو پێداچوونەوەکانەوە دروست دەکات. چەندین پێوەری تریش بەردەستن، وەک ڕێژەی سەدی ئەو ڕەخنەگرانەی پێشنیاری کایەکە دەکەن و ڕیزبەندییە ڕێژەیییەکەی لەنێوان ھەموو کایەکانی سەر ئۆپن کریتیک.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|OpenCritic}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت}} nwg26iy3134w37dfm7rp1f1f3458lpy 1588090 1588066 2026-05-30T20:03:14Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1588090 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''ئۆپن کریتیک''' [[وێبگە|وێبگەیەکی]] کۆکەرەوەی پێداچوونەوەیە بۆ [[کایەی ڤیدیۆیی|کایە ڤیدیۆیییەکان]]. ئۆپن کریتیک لیستی پێداچوونەوەی ڕەخنەگرانی بڵاوکراوە جیاوازەکانی کایە ڤیدیۆیییەکان بۆ ئەو کایانەی لە وێبگەکەدا ھەن بڵاودەکاتەوە، و نمرەیەکی ژمارەیی لەڕێگەی وەرگرتنی تێکڕای ھەموو پێداچوونەوەکانەوە دروست دەکات. چەندین پێوەری تریش بەردەستن، وەک ڕێژەی سەدی ئەو ڕەخنەگرانەی پێشنیاری کایەکە دەکەن و ڕیزبەندییە ڕێژەیییەکەی لەنێوان ھەموو کایەکانی سەر ئۆپن کریتیک.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|OpenCritic}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئینتەرنێت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} c4m7co1haruiqwn092r9stvd3z71qwb 0 296273 1587956 1587925 2026-05-30T12:01:02Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587956 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''شاشەی دووەم''' ئامێرێکی ژمارەیییە کە لەگەڵ دوو شاشەدا بەکاردێت بۆ دابینکردنی ناوەڕۆکی تەواوکەر یان کارلێکەر. ئەم زاراوەیە زۆرتر ئاماژەیە بۆ بەکارھێنانی [[تەلەفۆنی زیرەک|تەلەفۆنێکی زیرەک]] یان [[تابلێت|کۆمپیوتەری تابلێت]] لەکاتی سەیرکردنی [[تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆندا]]، کە تێیدا شاشەی دووەم ناوەڕۆکی پەیوەندیدار وەک گفتوگۆکانی [[تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]]، ڕاپرسییەکان، زانیاریی زیاتر، یان تایبەتمەندییە کارلێکەرەکان کە لەگەڵ پەخشەکەدا ڕێکخراون، پیشان دەدات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://blog.educationalmeasures.com/how-to-encourage-participation-with-second-screen-technology|سەردێڕ=How to Encourage Participation with Second Screen Technology |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170710113534/http://blog.educationalmeasures.com/how-to-encourage-participation-with-second-screen-technology |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٧|وێبگە=educationalmeasures.com}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mukherjee|یەکەم=Partha|سەردێڕ=2015 IEEE International Conference on Data Mining Workshop (ICDMW)|دوایین٢=Jansen|یەکەم٢=Bernard J.|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٧٣-٨٤٩٣-٣|پەڕەکان=٢١–٢٦|chapter=Correlation of Brand Mentions in Social Media and Web Searching Before and After Real Life Events: Phase Analysis of Social Media and Search Data for Super Bowl 2015 Commercials|doi=10.1109/ICDMW.2015.60}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.tcs.com/Insights/Pages/Revolutionize_Television_Experience_Second_Screen.aspx|سەردێڕ=Revolutionizing your Television Experience with the Second Screen: Insights: TCS |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150907230401/http://www.tcs.com/Insights/Pages/Revolutionize_Television_Experience_Second_Screen.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:تەکنۆلۆژیای تەلەڤیزیۆن]] m241g9kwqk9m6jlu9lrdqs83jo9f10b 1588098 1587956 2026-05-30T20:04:34Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588098 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''شاشەی دووەم''' ئامێرێکی ژمارەیییە کە لەگەڵ دوو شاشەدا بەکاردێت بۆ دابینکردنی ناوەڕۆکی تەواوکەر یان کارلێکەر. ئەم زاراوەیە زۆرتر ئاماژەیە بۆ بەکارھێنانی [[تەلەفۆنی زیرەک|تەلەفۆنێکی زیرەک]] یان [[تابلێت|کۆمپیوتەری تابلێت]] لەکاتی سەیرکردنی [[تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆندا]]، کە تێیدا شاشەی دووەم ناوەڕۆکی پەیوەندیدار وەک گفتوگۆکانی [[تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان]]، ڕاپرسییەکان، زانیاریی زیاتر، یان تایبەتمەندییە کارلێکەرەکان کە لەگەڵ پەخشەکەدا ڕێکخراون، پیشان دەدات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://blog.educationalmeasures.com/how-to-encourage-participation-with-second-screen-technology|سەردێڕ=How to Encourage Participation with Second Screen Technology |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170710113534/http://blog.educationalmeasures.com/how-to-encourage-participation-with-second-screen-technology |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠١٧|وێبگە=educationalmeasures.com}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mukherjee|یەکەم=Partha|سەردێڕ=2015 IEEE International Conference on Data Mining Workshop (ICDMW)|دوایین٢=Jansen|یەکەم٢=Bernard J.|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-١-٤٦٧٣-٨٤٩٣-٣|پەڕەکان=٢١–٢٦|chapter=Correlation of Brand Mentions in Social Media and Web Searching Before and After Real Life Events: Phase Analysis of Social Media and Search Data for Super Bowl 2015 Commercials|doi=10.1109/ICDMW.2015.60}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.tcs.com/Insights/Pages/Revolutionize_Television_Experience_Second_Screen.aspx|سەردێڕ=Revolutionizing your Television Experience with the Second Screen: Insights: TCS |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150907230401/http://www.tcs.com/Insights/Pages/Revolutionize_Television_Experience_Second_Screen.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:زاراوەکانی تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:تەکنۆلۆژیای تەلەڤیزیۆن]] dgk7asf4bnjxqgf782ng5wulz5nklbn 0 296281 1587954 1587953 2026-05-30T12:00:42Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1587954 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ھێرش بۆ سەر خەڵکی ئاسایی|partof=[[Yazidi genocide by the Soran Emirate (1832-1834)|Yazidi genocide by Soran]]}}'''کۆمەڵکوژیی دێری ڕەبان ھورمزد''' ({{بە سوریانی|ܡܩܛܠܐ ܕܪܒܢ ܗܘܪܡܙܕ}}) لە ١٥ی ئازاری ١٨٣٢ ڕوویدا، کە لەلایەن سەربازە کوردییەکانی [[میرنشینی سۆران]] ئەنجامدرا، کە لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەمەد پاشای ڕەواندزدا]] بوو و [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییەکانیان]] کردە ئامانج لە [[دێر|دێری]] کلدانیی [[دێری ڕەبان ھورمزد|ڕەبان ھورمزد]]. == پێشینە == گابرێل دانبۆ، لە ساڵی ١٨٠٨ دەستیکرد بە کردنەوەی [[دێری ڕەبان ھورمزد]] کە دەکەوێتە ناوچەی شاخاویی نزیک گوندی [[ئەلقۆش]] بۆ [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|ڕێبازی کڵێسای کاسۆلیکیی کلدانی]] تازە دامەزراوەکەی سانت ھورمزد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arzhanov|یەکەم=Yury|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Sergius_of_Reshaina_Commentary_on_Aristo/WG8NEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Sergius of Reshaina, Commentary on Aristotle’s ›Categories‹: Critical Edition and Translation|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|ژپنک=٩٧٨-٣-١١-١٤٤٤٥٣-٦|پەڕەکان=٣٢|زمان=en}}</ref> چوار ساڵ پێشتر ئەلقۆش ٧٠٠ دانیشتووانی بە تاعونێک لە دەست دابوو و ھاتنی کورد لە ساڵی ١٨٣٢ کارەساتێکی نزیک بە ھەمان شێوەی گەورە بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilmshurst|یەکەم=David|ناونیشان=https://archive.org/details/the-martyred-church/page/383/mode/1up|سەردێڕ=The Martyred Church: A History of the Church of the East|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=East & West Publishing Limited|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٣١٨-٠٤-٧|پەڕەکان=٣٨٣-٣٨٤|زمان=en}}</ref> == کۆمەڵکوژییەکە == گابرێل دامبۆ، سەرۆکی دێری ڕەبان ھورمزد، لە نزیک [[ئەلقۆش]]، تازە لەم دوایییانەدا لە [[ڕۆما|ڕۆماوە]] ھاتبووەوە، لەوێ چووبوو بۆ ئەوەی داوای ڕەزامەندیی پەیمانگاکەی لە [[پاپا گریگۆری شانزدەھەم]] بکات. کاتێک کوردەکانی میرنشینی سۆران بەدوایدا ڕۆیشتن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Journal_asiatique/AopEAQAAMAAJ?hl=en|سەردێڕ=Journal asiatique|ڕێکەوت=١٩١٠|بڵاوکەرەوە=Société asiatique.|پەڕەکان=١٣٤|زمان=fr}}</ref> سەربازە کوردییەکان لەسەر ئەلقۆش دابەزین و ھاوڵاتییانیان کۆمەڵکوژکرد، ھەندێک سەرچاوە ڕایدەگەیەنن کە سوپای سۆران ئەو بڕوایەیان ھەبووە کە قوربانییەکانیان [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] بوونە. بەو واتایەی کە ئەو سەرچاوانە باس لەوە دەکەن کە میرنشینی سۆران کێشەی لەگەڵ مەسیحییەکان نەبووە تەنھا لەگەڵ ئێزیدییەکان.<ref name=":0" /> گابرێل شانبەشانی ھاودەروێشەکانی و خەڵکی ناوچەکە لە کاتی نوێژکردندا ئەژنۆی دا. کاتێک سەربازەکان نزیک بوونەتەوە سەرەتا ھێرشیان کردە سەر سێ دەروێشەکە و کوشتیان. گابرێل بەردەوام بوو لە نوێژکردن، کاتێک یەکێک لەو سەربازانەی کە دەوری دابوو بە [[خەنجەر]] چەقۆی لە سنگی دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=مينا |یەکەم=آسي |ناونیشان=https://www.acimena.com/news/530/mn-ho-alanba-alshhyd-gbrayyl-dnbo|سەردێڕ=من هو الأنبا الشهيد جبرائيل دنبو؟ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=آسي مينا |زمان=en}}</ref> خەمڵاندنی سەرچاوە مەسیحییەکان بۆ ژمارەی کوژراوان لە نێوان ٢٧٢ بۆ ٣٦٧ کوژراو بووە. حەوت قەشە لەنێو کوژراوەکاندا بوون و ڤیکار ھنانیشۆی پاتریارک لە کاتی بەڕێوەچوونی نوێژێکدا لە کڵێسادا کوژرا. گرنگترین قوربانی، گابرێل دامبۆ بوو. ئەلقۆش خۆی تاڵانکرا و ڕزگاربووان دزییان لێکرا و گۆڕی [[ناحوم|پێغەمبەر ناحومیش]] وێرانکرا. [[جۆزێڤ ئاودۆی شەشەم|جۆزێف ئاودۆش]] سووکایەتیی پێکراوە، بەڵام لە کۆتاییدا توانیی سەرکردەی کورد ئیقناع بکات کۆمەڵکوژییەکە ڕابگرێت، وە پێداگریی لەسەر ئەوە کرد کە ئەو و ھاوقوربانییەکانی پابەندی ھەموو یاسایەکن و وە ئەوان سریانن نەوەک [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilmshurst|یەکەم=David|ناونیشان=https://archive.org/details/the-martyred-church/page/383/mode/1up|سەردێڕ=The Martyred Church: A History of the Church of the East|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=East & West Publishing Limited|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٣١٨-٠٤-٧|پەڕەکان=٣٨٣-٣٨٤|زمان=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWilmshurst2011">Wilmshurst, David (2011). [[iarchive:the-martyred-church/page/383/mode/1up|''The Martyred Church: A History of the Church of the East'']]. East & West Publishing Limited. pp.&nbsp;<span class="nowrap">383–</span>384. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-907318-04-7|<bdi>978-1-907318-04-7</bdi>]].</cite></ref> سەرچاوە سریانییەکان دەڵێن گوایە منداڵ و ژنەکانیش تاوانیان بەرامبەر کراوە و ھەموو شتێک لەوێ تاڵانکراوە و پاشان برای میر محەممەد ([[ڕەسووڵ بەگ]]) بۆ جاری دووەم گەڕاوەتەوە، ھەموو ئەو شتانەی بردووە لێیان شاردرابووەوە و بە ھیچ شێوەیەک ھیچی لەوێ نەھێشتۆتەوە. وە ھەروەھا دەشڵێن گوایە زۆربەی دانیشتووانەکەی کە لە مردن ڕزگاریان بووە، جل و بەرگیان لێسەندراوەتەوە و کۆرپەکانیش وازیان لێھێنراوە، ھەروەھا ئاماژەیان بە ئەشکەنجەدانیش کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=P. Jacques Vosté|ناونیشان=http://archive.org/details/cataloguedelabib0000pjac|سەردێڕ=Catalogue de la Bibliothèque Syro-Chaldéenne: Du Couvent de Notre-Dame des Semences (Près d'alqoš - Iraq) / ܣܘܪܓܕܐ ܕܒܝܬ ܐܪ̈ܟܐ ܕܕܝܪܐ ܕܒܬܘܠܬܐ ܢܛܪܬ ܙܪ̈ܥܐ ܥܠ ܓܢܒ ܐܠܩܘܫ ܒܐܬܘܪ|ڕێکەوت=١٩٢٩|بڵاوکەرەوە=Bureaux de L' Angelicum and Libr. Orientaliste P. Geuthner|ئەوانی تر=Beth Mardutho: The Syriac Institute|پەڕەکان=٧٠|زمان=Syriac}}</ref> کاتێک عەبدوڵڵای سەرۆکی سەربازەکانی سۆران بیستبووی ئەوانەی کوژراون مەسیحین و نەوەک ئێزیدی و [[باج]] دەدەن بە [[میرنشینی سۆران|حکوومەتی سۆران]]، فەرمانی دا کۆمەڵکوژییەکە زوو ڕابگیرێت. ئەوانەی کە ھەڵھاتبوون، گەڕانەوە بۆ گەڕان بەدوای تەرمی گابرێل و باوکە ئۆگستینی تێلکێف و یۆحەنان بار سابنیا و جیسو کاسکۆ کە کوژرابوون. تەنھا تەرمی گابرێلیان دۆزییەوە. کە لە کڵێسای مار میکا بە خاک سپێردرا و تا ساڵی ١٨٤٩ لەوێ مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/sim_catholic-university-bulletin_1902-10_8_4|سەردێڕ=The Catholic University Bulletin 1902-10: Vol 8 Iss 4|ڕێکەوت=١٩٠٢|بڵاوکەرەوە=Open Court Publishing Co|پەڕەکان=٤٧٩|زمان=English|via=Internet Archive}}</ref> == پاشھات و میرات == گابرێل دامبۆ دوای ئەمە لە [[مەسیحییەتی ڕۆژھەڵات|ئایینی مەسیحیی ڕۆژھەڵاتدا]] بە پیرۆز (قیددیس) دانرا، بەھۆی ئەوەی کە گوایە تەرمە شەھیدییەکەی سێ ڕۆژ دوای مردنی لە کانییەکدا دۆزراوەتەوە، کە تەرمەکەی بە «لاشە و ڕووخسارێکی تەندرووست و کوڵمەی سوور و ھێشتا پێدەچێت شوێنەواری ژیانی پاراستبێت» وەسفکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mayeur|یەکەم=Jean-Marie|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Lib%C3%A9ralisme_industrialisation_expansion/F_P8AwAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Libéralisme, industrialisation, expansion européenne (1830-1914): Histoire du christianisme T.11|دوایین٢=Pietri|یەکەم٢=Luce|دوایین٣=Vauchez|یەکەم٣=André|دوایین٤=Venard|یەکەم٤=Marc|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=Fleurus|ژپنک=٩٧٨-٢-٧١٨٩-٠٧٤١-٣|پەڕەکان=٨٤٧|زمان=fr}}</ref> ھەموو ساڵێک لە ١٥ی ئازاردا یادی شەھیدبوونی گابرێل دانبۆ دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=الكلدانيّة‎ |یەکەم=الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة |ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://oaoc.net/%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D9%87%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%A8/|سەردێڕ=تذكار استشهاد خادم الله الشّهيد الأنبا دنبو مؤسِّس الرَّهْبَنَة الأنْطُونيّة الهُرْمِزْديّة جبرائيل الكَلْدانيّة - الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة الكلدانيّة‎ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة الكلدانيّة‎ |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٨٣٦ [[سوپای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ھێزەکانی عوسمانی]] دوای ھەوڵدانێکی زۆر کۆتایییان بە دەسەڵاتی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/eastern-churches-quarterly_july-september-1948_7_7|سەردێڕ=The Eastern Churches Quarterly|ڕێکەوت=تەممووز–ئەیلوولی ١٩٤٨|بەرگ=٧|پەڕەکان=٤٨٠|زمان=English|via=Internet Archive|issue=7}}</ref> بەشێک لە کوردەکان لە ساڵانی ١٨٤٢ و ١٨٥٠ و ١٨٥٨دا جارێکی دیکە ھەڵیانکوتایە سەر دێرەکە، ھەربۆیە بڕیاری دروستکردنی دێرێکی نوێی کلدانی درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://gedsh.bethmardutho.org/Hormizd-Monastery-of-Rabban|سەردێڕ=Hormizd, Monastery of Rabban |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241211071701/https://gedsh.bethmardutho.org/Hormizd-Monastery-of-Rabban |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=gedsh.bethmardutho.org}}</ref> لە ١٠ی ئایاری ٢٠٢٢، ڕێوڕەسمی ئەنتۆنی هۆرمیزد کلدانی مەراسیمێکی فەرمیی بۆ ڕاگەیاندنی گواستنەوەی پاشماوەی گابرێل دانبۆ، بۆ ئەو دێرە نوێیەی کە بە یادی کۆمەڵکوژییەکە دروستکراوە (دێری شەھید ئەنبا گابرێل دانبۆ) ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.abouna.org/content/%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D9%88-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A8%D8%B9%D9%86%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7|سەردێڕ=نقل رفاة خادم الله الشهيد الأنبا جبرائيل دنبو إلى الدير الجديد بعنكاوا {{!}} Abouna |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.abouna.org}}</ref> ئەمڕۆ، پاشماوە داپۆشراوەکانی بە ئاشکرا لە دێرەکەدا نمایش دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.chaldeannews.com/2025-content/2025/7/31/manuscripts-and-monasteries|سەردێڕ=Manuscripts and Monasteries |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Chaldean News |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکان]] [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکان لە باشووری کوردستان]] 6iqsnrw2422s2cabbmvwob029nr60yy 1587982 1587954 2026-05-30T12:12:01Z Ari Qasm 57423 1587982 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ھێرش بۆ سەر خەڵکی ئاسایی|partof=[[ھەڵمەتی سۆران دژی ئاشوورییەکان]]، [[کۆمەڵکوژیی ئێزیدییەکان لەلایەن میرنشینی سۆرانەوە|کۆمەڵکوژیی ئێزیدییەکان]]|وێنە=Gabriel Danbo.jpg|سەردێڕ=کۆمەڵکوژیی دێری ڕەبان ھورمزد{{ھن}}ܡܩܛܠܐ ܕܪܒܢ ܗܘܪܡܙܕ|شوێن=[[ئەلقۆش]]، [[باشووری کوردستان]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ١٨٣٢|چەکوچۆڵ=بەکارھێنانی [[خەنجەر]] ئاماژەی پێدراوە، لەگەڵ چەکی دیکەش|قوربانی={{flagicon image|Flag of the Assyrians (no Assur).svg}} [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییە کلدانییەکان]] (سریانەکان)|تاوانبار={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[میرنشینی سۆران|سوپای سۆران]]|مردنەکان=٢٧٢ بۆ ٣٦٧|ھەنگاونەری تۆمەتبار=ھەڵە تێگەیشتن}}'''کۆمەڵکوژیی دێری ڕەبان ھورمزد''' ({{بە سوریانی|ܡܩܛܠܐ ܕܪܒܢ ܗܘܪܡܙܕ}}) لە ١٥ی ئازاری ١٨٣٢ ڕوویدا، کە لەلایەن سەربازە کوردییەکانی [[میرنشینی سۆران]] ئەنجامدرا، کە لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەمەد پاشای ڕەواندزدا]] بوو و [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییەکانیان]] کردە ئامانج لە [[دێر|دێری]] کلدانیی [[دێری ڕەبان ھورمزد|ڕەبان ھورمزد]]. == پێشینە == گابرێل دانبۆ، لە ساڵی ١٨٠٨ دەستیکرد بە کردنەوەی [[دێری ڕەبان ھورمزد]] کە دەکەوێتە ناوچەی شاخاویی نزیک گوندی [[ئەلقۆش]] بۆ [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|ڕێبازی کڵێسای کاسۆلیکیی کلدانی]] تازە دامەزراوەکەی سانت ھورمزد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arzhanov|یەکەم=Yury|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Sergius_of_Reshaina_Commentary_on_Aristo/WG8NEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Sergius of Reshaina, Commentary on Aristotle’s ›Categories‹: Critical Edition and Translation|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|ژپنک=٩٧٨-٣-١١-١٤٤٤٥٣-٦|پەڕەکان=٣٢|زمان=en}}</ref> چوار ساڵ پێشتر ئەلقۆش ٧٠٠ دانیشتووانی بە تاعونێک لە دەست دابوو و ھاتنی کورد لە ساڵی ١٨٣٢ کارەساتێکی نزیک بە ھەمان شێوەی گەورە بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilmshurst|یەکەم=David|ناونیشان=https://archive.org/details/the-martyred-church/page/383/mode/1up|سەردێڕ=The Martyred Church: A History of the Church of the East|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=East & West Publishing Limited|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٣١٨-٠٤-٧|پەڕەکان=٣٨٣-٣٨٤|زمان=en}}</ref> == کۆمەڵکوژییەکە == گابرێل دامبۆ، سەرۆکی دێری ڕەبان ھورمزد، لە نزیک [[ئەلقۆش]]، تازە لەم دوایییانەدا لە [[ڕۆما|ڕۆماوە]] ھاتبووەوە، لەوێ چووبوو بۆ ئەوەی داوای ڕەزامەندیی پەیمانگاکەی لە [[پاپا گریگۆری شانزدەھەم]] بکات. کاتێک کوردەکانی میرنشینی سۆران بەدوایدا ڕۆیشتن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Journal_asiatique/AopEAQAAMAAJ?hl=en|سەردێڕ=Journal asiatique|ڕێکەوت=١٩١٠|بڵاوکەرەوە=Société asiatique.|پەڕەکان=١٣٤|زمان=fr}}</ref> سەربازە کوردییەکان لەسەر ئەلقۆش دابەزین و ھاوڵاتییانیان کۆمەڵکوژکرد، ھەندێک سەرچاوە ڕایدەگەیەنن کە سوپای سۆران ئەو بڕوایەیان ھەبووە کە قوربانییەکانیان [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] بوونە. بەو واتایەی کە ئەو سەرچاوانە باس لەوە دەکەن کە میرنشینی سۆران کێشەی لەگەڵ مەسیحییەکان نەبووە تەنھا لەگەڵ ئێزیدییەکان.<ref name=":0" /> گابرێل شانبەشانی ھاودەروێشەکانی و خەڵکی ناوچەکە لە کاتی نوێژکردندا ئەژنۆی دا. کاتێک سەربازەکان نزیک بوونەتەوە سەرەتا ھێرشیان کردە سەر سێ دەروێشەکە و کوشتیان. گابرێل بەردەوام بوو لە نوێژکردن، کاتێک یەکێک لەو سەربازانەی کە دەوری دابوو بە [[خەنجەر]] چەقۆی لە سنگی دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=مينا |یەکەم=آسي |ناونیشان=https://www.acimena.com/news/530/mn-ho-alanba-alshhyd-gbrayyl-dnbo|سەردێڕ=من هو الأنبا الشهيد جبرائيل دنبو؟ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=آسي مينا |زمان=en}}</ref> خەمڵاندنی سەرچاوە مەسیحییەکان بۆ ژمارەی کوژراوان لە نێوان ٢٧٢ بۆ ٣٦٧ کوژراو بووە. حەوت قەشە لەنێو کوژراوەکاندا بوون و ڤیکار ھنانیشۆی پاتریارک لە کاتی بەڕێوەچوونی نوێژێکدا لە کڵێسادا کوژرا. گرنگترین قوربانی، گابرێل دامبۆ بوو. ئەلقۆش خۆی تاڵانکرا و ڕزگاربووان دزییان لێکرا و گۆڕی [[ناحوم|پێغەمبەر ناحومیش]] وێرانکرا. [[جۆزێڤ ئاودۆی شەشەم|جۆزێف ئاودۆش]] سووکایەتیی پێکراوە، بەڵام لە کۆتاییدا توانیی سەرکردەی کورد ئیقناع بکات کۆمەڵکوژییەکە ڕابگرێت، وە پێداگریی لەسەر ئەوە کرد کە ئەو و ھاوقوربانییەکانی پابەندی ھەموو یاسایەکن و وە ئەوان سریانن نەوەک [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilmshurst|یەکەم=David|ناونیشان=https://archive.org/details/the-martyred-church/page/383/mode/1up|سەردێڕ=The Martyred Church: A History of the Church of the East|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=East & West Publishing Limited|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٣١٨-٠٤-٧|پەڕەکان=٣٨٣-٣٨٤|زمان=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWilmshurst2011">Wilmshurst, David (2011). [[iarchive:the-martyred-church/page/383/mode/1up|''The Martyred Church: A History of the Church of the East'']]. East & West Publishing Limited. pp.&nbsp;<span class="nowrap">383–</span>384. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-907318-04-7|<bdi>978-1-907318-04-7</bdi>]].</cite></ref> سەرچاوە سریانییەکان دەڵێن گوایە منداڵ و ژنەکانیش تاوانیان بەرامبەر کراوە و ھەموو شتێک لەوێ تاڵانکراوە و پاشان برای میر محەممەد ([[ڕەسووڵ بەگ]]) بۆ جاری دووەم گەڕاوەتەوە، ھەموو ئەو شتانەی بردووە لێیان شاردرابووەوە و بە ھیچ شێوەیەک ھیچی لەوێ نەھێشتۆتەوە. وە ھەروەھا دەشڵێن گوایە زۆربەی دانیشتووانەکەی کە لە مردن ڕزگاریان بووە، جل و بەرگیان لێسەندراوەتەوە و کۆرپەکانیش وازیان لێھێنراوە، ھەروەھا ئاماژەیان بە ئەشکەنجەدانیش کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=P. Jacques Vosté|ناونیشان=http://archive.org/details/cataloguedelabib0000pjac|سەردێڕ=Catalogue de la Bibliothèque Syro-Chaldéenne: Du Couvent de Notre-Dame des Semences (Près d'alqoš - Iraq) / ܣܘܪܓܕܐ ܕܒܝܬ ܐܪ̈ܟܐ ܕܕܝܪܐ ܕܒܬܘܠܬܐ ܢܛܪܬ ܙܪ̈ܥܐ ܥܠ ܓܢܒ ܐܠܩܘܫ ܒܐܬܘܪ|ڕێکەوت=١٩٢٩|بڵاوکەرەوە=Bureaux de L' Angelicum and Libr. Orientaliste P. Geuthner|ئەوانی تر=Beth Mardutho: The Syriac Institute|پەڕەکان=٧٠|زمان=Syriac}}</ref> کاتێک عەبدوڵڵای سەرۆکی سەربازەکانی سۆران بیستبووی ئەوانەی کوژراون مەسیحین و نەوەک ئێزیدی و [[باج]] دەدەن بە [[میرنشینی سۆران|حکوومەتی سۆران]]، فەرمانی دا کۆمەڵکوژییەکە زوو ڕابگیرێت. ئەوانەی کە ھەڵھاتبوون، گەڕانەوە بۆ گەڕان بەدوای تەرمی گابرێل و باوکە ئۆگستینی تێلکێف و یۆحەنان بار سابنیا و جیسو کاسکۆ کە کوژرابوون. تەنھا تەرمی گابرێلیان دۆزییەوە. کە لە کڵێسای مار میکا بە خاک سپێردرا و تا ساڵی ١٨٤٩ لەوێ مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/sim_catholic-university-bulletin_1902-10_8_4|سەردێڕ=The Catholic University Bulletin 1902-10: Vol 8 Iss 4|ڕێکەوت=١٩٠٢|بڵاوکەرەوە=Open Court Publishing Co|پەڕەکان=٤٧٩|زمان=English|via=Internet Archive}}</ref> == پاشھات و میرات == گابرێل دامبۆ دوای ئەمە لە [[مەسیحییەتی ڕۆژھەڵات|ئایینی مەسیحیی ڕۆژھەڵاتدا]] بە پیرۆز (قیددیس) دانرا، بەھۆی ئەوەی کە گوایە تەرمە شەھیدییەکەی سێ ڕۆژ دوای مردنی لە کانییەکدا دۆزراوەتەوە، کە تەرمەکەی بە «لاشە و ڕووخسارێکی تەندرووست و کوڵمەی سوور و ھێشتا پێدەچێت شوێنەواری ژیانی پاراستبێت» وەسفکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mayeur|یەکەم=Jean-Marie|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Lib%C3%A9ralisme_industrialisation_expansion/F_P8AwAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Libéralisme, industrialisation, expansion européenne (1830-1914): Histoire du christianisme T.11|دوایین٢=Pietri|یەکەم٢=Luce|دوایین٣=Vauchez|یەکەم٣=André|دوایین٤=Venard|یەکەم٤=Marc|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=Fleurus|ژپنک=٩٧٨-٢-٧١٨٩-٠٧٤١-٣|پەڕەکان=٨٤٧|زمان=fr}}</ref> ھەموو ساڵێک لە ١٥ی ئازاردا یادی شەھیدبوونی گابرێل دانبۆ دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=الكلدانيّة‎ |یەکەم=الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة |ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://oaoc.net/%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D9%87%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%A8/|سەردێڕ=تذكار استشهاد خادم الله الشّهيد الأنبا دنبو مؤسِّس الرَّهْبَنَة الأنْطُونيّة الهُرْمِزْديّة جبرائيل الكَلْدانيّة - الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة الكلدانيّة‎ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة الكلدانيّة‎ |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٨٣٦ [[سوپای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ھێزەکانی عوسمانی]] دوای ھەوڵدانێکی زۆر کۆتایییان بە دەسەڵاتی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/eastern-churches-quarterly_july-september-1948_7_7|سەردێڕ=The Eastern Churches Quarterly|ڕێکەوت=تەممووز–ئەیلوولی ١٩٤٨|بەرگ=٧|پەڕەکان=٤٨٠|زمان=English|via=Internet Archive|issue=7}}</ref> بەشێک لە کوردەکان لە ساڵانی ١٨٤٢ و ١٨٥٠ و ١٨٥٨دا جارێکی دیکە ھەڵیانکوتایە سەر دێرەکە، ھەربۆیە بڕیاری دروستکردنی دێرێکی نوێی کلدانی درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://gedsh.bethmardutho.org/Hormizd-Monastery-of-Rabban|سەردێڕ=Hormizd, Monastery of Rabban |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241211071701/https://gedsh.bethmardutho.org/Hormizd-Monastery-of-Rabban |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=gedsh.bethmardutho.org}}</ref> لە ١٠ی ئایاری ٢٠٢٢، ڕێوڕەسمی ئەنتۆنی هۆرمیزد کلدانی مەراسیمێکی فەرمیی بۆ ڕاگەیاندنی گواستنەوەی پاشماوەی گابرێل دانبۆ، بۆ ئەو دێرە نوێیەی کە بە یادی کۆمەڵکوژییەکە دروستکراوە (دێری شەھید ئەنبا گابرێل دانبۆ) ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.abouna.org/content/%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D9%88-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A8%D8%B9%D9%86%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7|سەردێڕ=نقل رفاة خادم الله الشهيد الأنبا جبرائيل دنبو إلى الدير الجديد بعنكاوا {{!}} Abouna |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.abouna.org}}</ref> ئەمڕۆ، پاشماوە داپۆشراوەکانی بە ئاشکرا لە دێرەکەدا نمایش دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.chaldeannews.com/2025-content/2025/7/31/manuscripts-and-monasteries|سەردێڕ=Manuscripts and Monasteries |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Chaldean News |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|مەسیحییەت|مەرگ}} [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکان]] [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکان لە باشووری کوردستان]] 7ai7cnbxki9t14p7tqhyf28gye1x1z3 1588097 1587982 2026-05-30T20:04:24Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588097 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی ھێرش بۆ سەر خەڵکی ئاسایی|partof=[[ھەڵمەتی سۆران دژی ئاشوورییەکان]]، [[کۆمەڵکوژیی ئێزیدییەکان لەلایەن میرنشینی سۆرانەوە|کۆمەڵکوژیی ئێزیدییەکان]]|وێنە=Gabriel Danbo.jpg|سەردێڕ=کۆمەڵکوژیی دێری ڕەبان ھورمزد{{ھن}}ܡܩܛܠܐ ܕܪܒܢ ܗܘܪܡܙܕ|شوێن=[[ئەلقۆش]]، [[باشووری کوردستان]]|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ١٨٣٢|چەکوچۆڵ=بەکارھێنانی [[خەنجەر]] ئاماژەی پێدراوە، لەگەڵ چەکی دیکەش|قوربانی={{flagicon image|Flag of the Assyrians (no Assur).svg}} [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییە کلدانییەکان]] (سریانەکان)|تاوانبار={{flagicon image|Flag of the Emirate of Soran.svg}} [[میرنشینی سۆران|سوپای سۆران]]|مردنەکان=٢٧٢ بۆ ٣٦٧|ھەنگاونەری تۆمەتبار=ھەڵە تێگەیشتن}}'''کۆمەڵکوژیی دێری ڕەبان ھورمزد''' ({{بە سوریانی|ܡܩܛܠܐ ܕܪܒܢ ܗܘܪܡܙܕ}}) لە ١٥ی ئازاری ١٨٣٢ ڕوویدا، کە لەلایەن سەربازە کوردییەکانی [[میرنشینی سۆران]] ئەنجامدرا، کە لە سەردەمی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەمەد پاشای ڕەواندزدا]] بوو و [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییەکانیان]] کردە ئامانج لە [[دێر|دێری]] کلدانیی [[دێری ڕەبان ھورمزد|ڕەبان ھورمزد]]. == پێشینە == گابرێل دانبۆ، لە ساڵی ١٨٠٨ دەستیکرد بە کردنەوەی [[دێری ڕەبان ھورمزد]] کە دەکەوێتە ناوچەی شاخاویی نزیک گوندی [[ئەلقۆش]] بۆ [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی|ڕێبازی کڵێسای کاسۆلیکیی کلدانی]] تازە دامەزراوەکەی سانت ھورمزد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Arzhanov|یەکەم=Yury|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Sergius_of_Reshaina_Commentary_on_Aristo/WG8NEQAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Sergius of Reshaina, Commentary on Aristotle’s ›Categories‹: Critical Edition and Translation|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|ژپنک=٩٧٨-٣-١١-١٤٤٤٥٣-٦|پەڕەکان=٣٢|زمان=en}}</ref> چوار ساڵ پێشتر ئەلقۆش ٧٠٠ دانیشتووانی بە تاعونێک لە دەست دابوو و ھاتنی کورد لە ساڵی ١٨٣٢ کارەساتێکی نزیک بە ھەمان شێوەی گەورە بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilmshurst|یەکەم=David|ناونیشان=https://archive.org/details/the-martyred-church/page/383/mode/1up|سەردێڕ=The Martyred Church: A History of the Church of the East|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=East & West Publishing Limited|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٣١٨-٠٤-٧|پەڕەکان=٣٨٣-٣٨٤|زمان=en}}</ref> == کۆمەڵکوژییەکە == گابرێل دامبۆ، سەرۆکی دێری ڕەبان ھورمزد، لە نزیک [[ئەلقۆش]]، تازە لەم دوایییانەدا لە [[ڕۆما|ڕۆماوە]] ھاتبووەوە، لەوێ چووبوو بۆ ئەوەی داوای ڕەزامەندیی پەیمانگاکەی لە [[پاپا گریگۆری شانزدەھەم]] بکات. کاتێک کوردەکانی میرنشینی سۆران بەدوایدا ڕۆیشتن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Journal_asiatique/AopEAQAAMAAJ?hl=en|سەردێڕ=Journal asiatique|ڕێکەوت=١٩١٠|بڵاوکەرەوە=Société asiatique.|پەڕەکان=١٣٤|زمان=fr}}</ref> سەربازە کوردییەکان لەسەر ئەلقۆش دابەزین و ھاوڵاتییانیان کۆمەڵکوژکرد، ھەندێک سەرچاوە ڕایدەگەیەنن کە سوپای سۆران ئەو بڕوایەیان ھەبووە کە قوربانییەکانیان [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] بوونە. بەو واتایەی کە ئەو سەرچاوانە باس لەوە دەکەن کە میرنشینی سۆران کێشەی لەگەڵ مەسیحییەکان نەبووە تەنھا لەگەڵ ئێزیدییەکان.<ref name=":0" /> گابرێل شانبەشانی ھاودەروێشەکانی و خەڵکی ناوچەکە لە کاتی نوێژکردندا ئەژنۆی دا. کاتێک سەربازەکان نزیک بوونەتەوە سەرەتا ھێرشیان کردە سەر سێ دەروێشەکە و کوشتیان. گابرێل بەردەوام بوو لە نوێژکردن، کاتێک یەکێک لەو سەربازانەی کە دەوری دابوو بە [[خەنجەر]] چەقۆی لە سنگی دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=مينا |یەکەم=آسي |ناونیشان=https://www.acimena.com/news/530/mn-ho-alanba-alshhyd-gbrayyl-dnbo|سەردێڕ=من هو الأنبا الشهيد جبرائيل دنبو؟ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=آسي مينا |زمان=en}}</ref> خەمڵاندنی سەرچاوە مەسیحییەکان بۆ ژمارەی کوژراوان لە نێوان ٢٧٢ بۆ ٣٦٧ کوژراو بووە. حەوت قەشە لەنێو کوژراوەکاندا بوون و ڤیکار ھنانیشۆی پاتریارک لە کاتی بەڕێوەچوونی نوێژێکدا لە کڵێسادا کوژرا. گرنگترین قوربانی، گابرێل دامبۆ بوو. ئەلقۆش خۆی تاڵانکرا و ڕزگاربووان دزییان لێکرا و گۆڕی [[ناحوم|پێغەمبەر ناحومیش]] وێرانکرا. [[جۆزێڤ ئاودۆی شەشەم|جۆزێف ئاودۆش]] سووکایەتیی پێکراوە، بەڵام لە کۆتاییدا توانیی سەرکردەی کورد ئیقناع بکات کۆمەڵکوژییەکە ڕابگرێت، وە پێداگریی لەسەر ئەوە کرد کە ئەو و ھاوقوربانییەکانی پابەندی ھەموو یاسایەکن و وە ئەوان سریانن نەوەک [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilmshurst|یەکەم=David|ناونیشان=https://archive.org/details/the-martyred-church/page/383/mode/1up|سەردێڕ=The Martyred Church: A History of the Church of the East|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=East & West Publishing Limited|ژپنک=٩٧٨-١-٩٠٧٣١٨-٠٤-٧|پەڕەکان=٣٨٣-٣٨٤|زمان=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWilmshurst2011">Wilmshurst, David (2011). [[iarchive:the-martyred-church/page/383/mode/1up|''The Martyred Church: A History of the Church of the East'']]. East & West Publishing Limited. pp.&nbsp;<span class="nowrap">383–</span>384. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-907318-04-7|<bdi>978-1-907318-04-7</bdi>]].</cite></ref> سەرچاوە سریانییەکان دەڵێن گوایە منداڵ و ژنەکانیش تاوانیان بەرامبەر کراوە و ھەموو شتێک لەوێ تاڵانکراوە و پاشان برای میر محەممەد ([[ڕەسووڵ بەگ]]) بۆ جاری دووەم گەڕاوەتەوە، ھەموو ئەو شتانەی بردووە لێیان شاردرابووەوە و بە ھیچ شێوەیەک ھیچی لەوێ نەھێشتۆتەوە. وە ھەروەھا دەشڵێن گوایە زۆربەی دانیشتووانەکەی کە لە مردن ڕزگاریان بووە، جل و بەرگیان لێسەندراوەتەوە و کۆرپەکانیش وازیان لێھێنراوە، ھەروەھا ئاماژەیان بە ئەشکەنجەدانیش کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=P. Jacques Vosté|ناونیشان=http://archive.org/details/cataloguedelabib0000pjac|سەردێڕ=Catalogue de la Bibliothèque Syro-Chaldéenne: Du Couvent de Notre-Dame des Semences (Près d'alqoš - Iraq) / ܣܘܪܓܕܐ ܕܒܝܬ ܐܪ̈ܟܐ ܕܕܝܪܐ ܕܒܬܘܠܬܐ ܢܛܪܬ ܙܪ̈ܥܐ ܥܠ ܓܢܒ ܐܠܩܘܫ ܒܐܬܘܪ|ڕێکەوت=١٩٢٩|بڵاوکەرەوە=Bureaux de L' Angelicum and Libr. Orientaliste P. Geuthner|ئەوانی تر=Beth Mardutho: The Syriac Institute|پەڕەکان=٧٠|زمان=Syriac}}</ref> کاتێک عەبدوڵڵای سەرۆکی سەربازەکانی سۆران بیستبووی ئەوانەی کوژراون مەسیحین و نەوەک ئێزیدی و [[باج]] دەدەن بە [[میرنشینی سۆران|حکوومەتی سۆران]]، فەرمانی دا کۆمەڵکوژییەکە زوو ڕابگیرێت. ئەوانەی کە ھەڵھاتبوون، گەڕانەوە بۆ گەڕان بەدوای تەرمی گابرێل و باوکە ئۆگستینی تێلکێف و یۆحەنان بار سابنیا و جیسو کاسکۆ کە کوژرابوون. تەنھا تەرمی گابرێلیان دۆزییەوە. کە لە کڵێسای مار میکا بە خاک سپێردرا و تا ساڵی ١٨٤٩ لەوێ مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/sim_catholic-university-bulletin_1902-10_8_4|سەردێڕ=The Catholic University Bulletin 1902-10: Vol 8 Iss 4|ڕێکەوت=١٩٠٢|بڵاوکەرەوە=Open Court Publishing Co|پەڕەکان=٤٧٩|زمان=English|via=Internet Archive}}</ref> == پاشھات و میرات == گابرێل دامبۆ دوای ئەمە لە [[مەسیحییەتی ڕۆژھەڵات|ئایینی مەسیحیی ڕۆژھەڵاتدا]] بە پیرۆز (قیددیس) دانرا، بەھۆی ئەوەی کە گوایە تەرمە شەھیدییەکەی سێ ڕۆژ دوای مردنی لە کانییەکدا دۆزراوەتەوە، کە تەرمەکەی بە «لاشە و ڕووخسارێکی تەندرووست و کوڵمەی سوور و ھێشتا پێدەچێت شوێنەواری ژیانی پاراستبێت» وەسفکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mayeur|یەکەم=Jean-Marie|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/Lib%C3%A9ralisme_industrialisation_expansion/F_P8AwAAQBAJ?hl=en|سەردێڕ=Libéralisme, industrialisation, expansion européenne (1830-1914): Histoire du christianisme T.11|دوایین٢=Pietri|یەکەم٢=Luce|دوایین٣=Vauchez|یەکەم٣=André|دوایین٤=Venard|یەکەم٤=Marc|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ١٩٩٥|بڵاوکەرەوە=Fleurus|ژپنک=٩٧٨-٢-٧١٨٩-٠٧٤١-٣|پەڕەکان=٨٤٧|زمان=fr}}</ref> ھەموو ساڵێک لە ١٥ی ئازاردا یادی شەھیدبوونی گابرێل دانبۆ دەکرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=الكلدانيّة‎ |یەکەم=الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة |ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشان=https://oaoc.net/%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D9%87%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%A8/|سەردێڕ=تذكار استشهاد خادم الله الشّهيد الأنبا دنبو مؤسِّس الرَّهْبَنَة الأنْطُونيّة الهُرْمِزْديّة جبرائيل الكَلْدانيّة - الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة الكلدانيّة‎ |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=الرهبنة الأنطونيّة الهرمزديّة الكلدانيّة‎ |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٨٣٦ [[سوپای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ھێزەکانی عوسمانی]] دوای ھەوڵدانێکی زۆر کۆتایییان بە دەسەڵاتی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=http://archive.org/details/eastern-churches-quarterly_july-september-1948_7_7|سەردێڕ=The Eastern Churches Quarterly|ڕێکەوت=تەممووز–ئەیلوولی ١٩٤٨|بەرگ=٧|پەڕەکان=٤٨٠|زمان=English|via=Internet Archive|issue=7}}</ref> بەشێک لە کوردەکان لە ساڵانی ١٨٤٢ و ١٨٥٠ و ١٨٥٨دا جارێکی دیکە ھەڵیانکوتایە سەر دێرەکە، ھەربۆیە بڕیاری دروستکردنی دێرێکی نوێی کلدانی درا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://gedsh.bethmardutho.org/Hormizd-Monastery-of-Rabban|سەردێڕ=Hormizd, Monastery of Rabban |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241211071701/https://gedsh.bethmardutho.org/Hormizd-Monastery-of-Rabban |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=gedsh.bethmardutho.org}}</ref> لە ١٠ی ئایاری ٢٠٢٢، ڕێوڕەسمی ئەنتۆنی هۆرمیزد کلدانی مەراسیمێکی فەرمیی بۆ ڕاگەیاندنی گواستنەوەی پاشماوەی گابرێل دانبۆ، بۆ ئەو دێرە نوێیەی کە بە یادی کۆمەڵکوژییەکە دروستکراوە (دێری شەھید ئەنبا گابرێل دانبۆ) ئەنجامدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.abouna.org/content/%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%86%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D8%AF%D9%86%D8%A8%D9%88-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A8%D8%B9%D9%86%D9%83%D8%A7%D9%88%D8%A7|سەردێڕ=نقل رفاة خادم الله الشهيد الأنبا جبرائيل دنبو إلى الدير الجديد بعنكاوا {{!}} Abouna |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=www.abouna.org}}</ref> ئەمڕۆ، پاشماوە داپۆشراوەکانی بە ئاشکرا لە دێرەکەدا نمایش دەکرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.chaldeannews.com/2025-content/2025/7/31/manuscripts-and-monasteries|سەردێڕ=Manuscripts and Monasteries |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Chaldean News |زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|مەسیحییەت|مەرگ}} [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکان]] [[پۆل:کۆمەڵکوژییەکان لە باشووری کوردستان]] 15fpr3r89i2vlwsw5nyjqkkenddks07 0 296282 1587967 2026-05-30T12:02:54Z Ari Qasm 57423 Ari Qasm پەڕەی [[١٨٣٢ فێرمانی ئێزیدییەکان]]ی گواستەوە بۆ [[کۆمەڵکوژیی ئێزیدییەکان لەلایەن میرنشینی سۆرانەوە]] 1587967 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کۆمەڵکوژیی ئێزیدییەکان لەلایەن میرنشینی سۆرانەوە]] hks64kotgg43eim1xsyv71fl9kyysvk 0 296283 1587981 2026-05-30T12:11:22Z Hivja 64112 پەڕەی دروست کرد بە «{{داتابۆکس}} '''دوورگەی ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|جزيرة أبوظبي}}) [[دوورگە]]یەکی شاری [[ئەبووزەبی]] لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]ە کە لە کەنارەکانی باشووری [[کەنداوی فارس]]دا ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D...»ەوە 1587981 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دوورگەی ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|جزيرة أبوظبي}}) [[دوورگە]]یەکی شاری [[ئەبووزەبی]] لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]ە کە لە کەنارەکانی باشووری [[کەنداوی فارس]]دا ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|سەردێڕ=روايات غربية عن رحلات في شبه الجزيرة العربية - الجزء الثالث 1900-1952|ڕێکەوت=2017-03-21|بڵاوکەرەوە=Dar al Saqi|زمان=ar|isbn=978-614-425-636-7|ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250505063546/https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-05}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:جزيرة أبوظبي]] aj3to9afb2ppmntj5yg0s0s6sppaqi4 1587983 1587981 2026-05-30T12:14:45Z Hivja 64112 + [[پۆل:دوورگەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] ([[ویکیپیدیا:خێراپۆل|خێراپۆل]]) 1587983 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دوورگەی ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|جزيرة أبوظبي}}) [[دوورگە]]یەکی شاری [[ئەبووزەبی]] لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]ە کە لە کەنارەکانی باشووری [[کەنداوی فارس]]دا ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|سەردێڕ=روايات غربية عن رحلات في شبه الجزيرة العربية - الجزء الثالث 1900-1952|ڕێکەوت=2017-03-21|بڵاوکەرەوە=Dar al Saqi|زمان=ar|isbn=978-614-425-636-7|ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250505063546/https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-05}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دوورگەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[ar:جزيرة أبوظبي]] b6ex59vy8vyqln3mopiluw4owdi3hvo 1588096 1587983 2026-05-30T20:04:14Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1588096 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''دوورگەی ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|جزيرة أبوظبي}}) [[دوورگە]]یەکی شاری [[ئەبووزەبی]] لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]ە کە لە کەنارەکانی باشووری [[کەنداوی فارس]]دا ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|سەردێڕ=روايات غربية عن رحلات في شبه الجزيرة العربية - الجزء الثالث 1900-1952|ڕێکەوت=2017-03-21|بڵاوکەرەوە=Dar al Saqi|زمان=ar|isbn=978-614-425-636-7|ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250505063546/https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-05}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دوورگەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[ar:جزيرة أبوظبي]] r1v316z87ul6l3k9c5rnqkptvb7tmkh 1588124 1588096 2026-05-31T00:00:48Z AramBot 39807 بۆت: خاوێنکردنەوەی بەستەرە کۆنەکانی نێوانویکی 1588124 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''دوورگەی ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|جزيرة أبوظبي}}) [[دوورگە]]یەکی شاری [[ئەبووزەبی]] لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]ە کە لە کەنارەکانی باشووری [[کەنداوی فارس]]دا ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|سەردێڕ=روايات غربية عن رحلات في شبه الجزيرة العربية - الجزء الثالث 1900-1952|ڕێکەوت=2017-03-21|بڵاوکەرەوە=Dar al Saqi|زمان=ar|isbn=978-614-425-636-7|ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20250505063546/https://www.google.dz/books/edition/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9_%D8%B9%D9%86_%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%A7%D8%AA/aVVoDgAAQBAJ?hl=ar&gbpv=1&dq=%22%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%88+%D8%B8%D8%A8%D9%8A%22&pg=PT421&printsec=frontcover|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2025-05-05}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دوورگەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] 7dfxsax859dtdjtcza476l5b3991fii 1 296284 1587985 2026-05-30T12:15:22Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1587985 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[عیمادەدین زەنگی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1587984 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231225074919/https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf بۆ https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231225074919/https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf بۆ https://eprints.soas.ac.uk/28653/1/10672813.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٢:١٥، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) mkzjsrgsglbzcyhkpw0r8rq8zlh3td5 14 296285 1587986 2026-05-30T12:16:49Z Hivja 64112 پەڕەی دروست کرد بە «{{پۆلی کۆمنز|Islands of the United Arab Emirates}} [[پۆل:دوورگەکان بەپێی وڵات|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[en:Islands of the United Arab Emirates]]»ەوە 1587986 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Islands of the United Arab Emirates}} [[پۆل:دوورگەکان بەپێی وڵات|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[en:Islands of the United Arab Emirates]] nvhd6qhpazonwoaqa43tofvhu04wbm1 1587987 1587986 2026-05-30T12:18:51Z Hivja 64112 /* */ 1587987 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Islands of the United Arab Emirates}} [[پۆل:دوورگەکان بەپێی وڵات|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:دوورگەکانی ئاسیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[en:Islands of the United Arab Emirates]] d788v5xgpyl5mdvqtdkcb08zylje1yr 1588130 1587987 2026-05-31T01:30:30Z Hivja 64112 1588130 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Islands of the United Arab Emirates}} [[پۆل:دوورگەکان بەپێی وڵات|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:دوورگەکانی ئاسیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] 856s32v8oblkscw9yo1ye9qa85gww6h 1588169 1588130 2026-05-31T09:01:56Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588169 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Islands of the United Arab Emirates}} [[پۆل:دوورگەکان بەپێی وڵات|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:دوورگەکانی ئاسیا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:دوورگەکانی ئوقیانووسی ھیند]] qbs83qnd5nvwth1m1lns50v1yw8y1ka 0 296286 1587990 2026-05-30T12:29:27Z Hivja 64112 بە وەرگێڕانی کردنەوەی بەش لە پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1352643490|Qasr Al Hosn]]» دروست کراوە. 1587990 wikitext text/x-wiki '''کۆشکی ئەلحوسن''' ( {{Langx|ar|قَصْر ٱلْحُصْن|Qaṣr al-Ḥuṣn}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەمەد ئەلبەستاکییەوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا. <ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> 62h5hbbtw8w7c289gr3rn4l92r531zn 1587997 1587990 2026-05-30T13:33:15Z Hivja 64112 /* */ 1587997 wikitext text/x-wiki '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەمەد ئەلبەستاکییەوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا. <ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} 3bxq8gps0r4ymfud13sq40djf3hk0k7 1587998 1587997 2026-05-30T13:34:23Z Hivja 64112 1587998 wikitext text/x-wiki '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەمەد ئەلبەستاکییەوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا. <ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] 58ogc4ebc1cyz8k8bnw9a36bc7fbt3s 1587999 1587998 2026-05-30T13:38:13Z Hivja 64112 /* */ 1587999 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = 1976 | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = Historical fort | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[Abu Dhabi]] | location = [[Zayed bin Khalifa Al Nahyan|Sheikh Zayed]] the First Street | elevation = | built = 1931 outer Fort with {{cvt|30|m}} high main watchtower around the 1761 inner fort | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = UAE#Persian Gulf#West Asia | map_alt = | map_caption = Location in the U.A.E. | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەمەد ئەلبەستاکییەوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا. <ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] snntum2gc893lupo2wbbldrz117avhg 1588000 1587999 2026-05-30T13:38:44Z Hivja 64112 /* */ 1588000 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = 1976 | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = Historical fort | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = [[Zayed bin Khalifa Al Nahyan|Sheikh Zayed]] the First Street | elevation = | built = 1931 outer Fort with {{cvt|30|m}} high main watchtower around the 1761 inner fort | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = UAE#Persian Gulf#West Asia | map_alt = | map_caption = Location in the U.A.E. | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەمەد ئەلبەستاکییەوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا. <ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] msjmo6jrr8o3demujtno4dltf3gcdnz 1588001 1588000 2026-05-30T13:44:11Z Hivja 64112 /* */ 1588001 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = 1976 | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = Historical fort | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = [[Zayed bin Khalifa Al Nahyan|Sheikh Zayed]] the First Street | elevation = | built = 1931 outer Fort with {{cvt|30|m}} high main watchtower around the 1761 inner fort | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = UAE#Persian Gulf#West Asia | map_alt = | map_caption = Location in the U.A.E. | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery mode="packed" heights="170"> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] eqrwoa2kx3d06z2eebza43eju0mk1to 1588002 1588001 2026-05-30T13:44:39Z Hivja 64112 /* پێشانگا */ 1588002 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = 1976 | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = Historical fort | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = [[Zayed bin Khalifa Al Nahyan|Sheikh Zayed]] the First Street | elevation = | built = 1931 outer Fort with {{cvt|30|m}} high main watchtower around the 1761 inner fort | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = UAE#Persian Gulf#West Asia | map_alt = | map_caption = Location in the U.A.E. | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] 5h4xat4i14j07qj4tmy47lnq2mtct2p 1588033 1588002 2026-05-30T14:33:04Z Hivja 64112 /* */ 1588033 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = 1931 outer Fort with {{cvt|30|m}} high main watchtower around the 1761 inner fort | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] jxg0ygihe8ss7v8to8q9liivssj8mgi 1588034 1588033 2026-05-30T14:33:29Z Hivja 64112 /* */ 1588034 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ئاڵا|ئەبووزەبی}} | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = 1931 outer Fort with {{cvt|30|m}} high main watchtower around the 1761 inner fort | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] 0vnscy4dg9yauqyaaxwmotp0bp5d7ur 1588035 1588034 2026-05-30T14:34:58Z Hivja 64112 /* */ 1588035 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = 1931 outer Fort with {{cvt|30|m}} high main watchtower around the 1761 inner fort | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] jzzzru4utxxwb1g7xzx6gu4egcb1ar7 1588036 1588035 2026-05-30T14:37:52Z Hivja 64112 /* */ 1588036 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] ofkuzdmh6e5zq30b9a7sni4ntrtzsxt 1588094 1588036 2026-05-30T20:03:54Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1588094 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[ar:قصر الحصن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 1nlou67lfqiih6pdhx4bnx9s91cvsey 1588123 1588094 2026-05-31T00:00:38Z AramBot 39807 بۆت: خاوێنکردنەوەی بەستەرە کۆنەکانی نێوانویکی 1588123 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} f0l4vyvrr17qgomzi0dgmfd4o8i043b 1588142 1588123 2026-05-31T01:38:04Z Hivja 64112 /* */ 1588142 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = United Arab Emirates | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکاندا | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 24dhxecawh4wce0y6b6533328df7ewk 1588143 1588142 2026-05-31T01:38:23Z Hivja 64112 /* */ 1588143 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = United Arab Emirates | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 2d7w0gkyrcekkt4hdtbkdn5i7jx8nqg 1588147 1588143 2026-05-31T01:44:12Z Hivja 64112 /* */ 1588147 wikitext text/x-wiki [[مۆدیوول:Location map/data/Persian Gulf]] {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = United Arab Emirates | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 15ltlw228akyn6xvi94ytvdvo7wrfhf 1588148 1588147 2026-05-31T01:44:25Z Hivja 64112 /* */ 1588148 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = United Arab Emirates | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 2d7w0gkyrcekkt4hdtbkdn5i7jx8nqg 1588167 1588148 2026-05-31T09:01:28Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588167 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox Historic Site | name = قەسر ئەلحوسن{{ھن}}{{lang|ar|قَصْر ٱلْحُصْن}} | image = Qasr al Hosn in 2019.jpg | image_size = 275px | caption = قەسر ئەلحوسن لە ساڵی ٢٠١٩ | designation1 = | designation1_date = ١٩٧٦ | designation1_number = | designation1_criteria = | designation1_type = قەڵای مێژوویی | designation1_free1name = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | designation1_free1value = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | designation1_free2name = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | designation1_free2value = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | designation1_free3name = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] | designation1_free3value = [[ئەبووزەبی]] | location = شەقامی یەکەمی [[زاید کوڕی خەلیفە ئال نەھیان|شێخ زاید]] | elevation = | built = ١٩٣١{{ھن}}١٧٦١ {{بچووک|(بۆ جاری یەکەم)}} | architect = | architecture = | coordinates = {{coord|24|28|56.6|N|54|21|17.35|E|display=inline}} | locmapin = United Arab Emirates | map_alt = | map_caption = جێگەی لە میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان | map_relief = 1 | visitation_num = | visitation_year = }} '''قەسر ئەلحوسن''' ( {{بە عەرەبی|قَصْر ٱلْحُصْن}}) بینایەکی مێژوویی و کۆنترین بینای بەردینی شاری [[ئەبووزەبی|ئەبوزەبی]] پایتەختی [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی]] یە. ئەم شوێنە لەلایەن محەممەد ئەلبەستاکییەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.alkhaleej.ae/%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82/%D9%82%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A3%D8%A8%D9%88%D8%B8%D8%A8%D9%8A |ڕێکەوتی سەردان=2021-01-26 |وێبگە=صحيفة الخليج |زمان=ar}}</ref> لە ساڵی ١٧٦١دا ساز کرا.<ref name="UAE museum: Qasr Al Hosn in Abu Dhabi">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2 November 2008 |ناونیشان=http://gulfnews.com/life-style/culture/uae-museum-qasr-al-hosn-in-abu-dhabi-1.100253 |ڕێکەوتی سەردان=February 12, 2015}}</ref> == پێشانگا == <gallery> قصر الحصن إمارة أبوظبي.jpg|دیمەنی مێژووییی دەرەوەی قەسر ئەلحوسن The Qasr Al hosn.jpg|قەسر ئەلحوسن لە شەودا Old Gates of Qasr Al Hosn.jpg|دەروازە کۆنەکانی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن Ceiling-Old-AlHosn.JPG|سەقفی مێژووییی ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن AlHosn04.JPG|حەساری ژوورەوەی قەسر ئەلحوسن </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پۆل:بینا و پێکھاتەکان لە ئەبوزەبی]] nguu0d2hn4jxpcimj75p8dmrtd3bjmi 3 296287 1587994 2026-05-30T13:13:18Z -Haryad 40333 بەخێرهاتن 1587994 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) qci07qpee5i6vywuqvcfr6mo1zjcljk 10 296288 1588003 2026-05-30T13:49:09Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Abu Dhabi]] 1588003 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Abu Dhabi]] 0jfxc1gbbrhblhigl9qv3gyi4tkb6oz 10 296289 1588007 2026-05-30T13:50:10Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Abu Dhabi]] 1588007 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Abu Dhabi]] 0jfxc1gbbrhblhigl9qv3gyi4tkb6oz 10 296290 1588008 2026-05-30T13:52:00Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Dubai]] 1588008 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Dubai]] qy3llwogrw26z5vd9l7zp620boactld 10 296291 1588012 2026-05-30T13:59:21Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Sharjah]] 1588012 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Sharjah]] jrfl8vy20sty2ksgomaa92eogacecuz 10 296292 1588013 2026-05-30T14:00:21Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Sharjah]] 1588013 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Sharjah]] jrfl8vy20sty2ksgomaa92eogacecuz 10 296293 1588018 2026-05-30T14:15:41Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data فوجەیرە]] 1588018 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data فوجەیرە]] 46kzxumojzo402sc771tzyh1jz68pt8 1588019 1588018 2026-05-30T14:15:55Z Hivja 64112 /* */ 1588019 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Fujairah]] 7nw97icdgf2096hvvfx2lrxj3u27ebk 10 296294 1588020 2026-05-30T14:16:21Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Fujairah]] 1588020 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Fujairah]] 7nw97icdgf2096hvvfx2lrxj3u27ebk 10 296295 1588022 2026-05-30T14:20:06Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Ras al-Khaimah]] 1588022 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Ras al-Khaimah]] 0pqbrv78giqk5unrib5d4zkh4p2b1vr 10 296296 1588023 2026-05-30T14:20:19Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Ras al-Khaimah]] 1588023 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Ras al-Khaimah]] 3t2b5evxrvdzr8n3sn2ojjynldfxys1 10 296297 1588025 2026-05-30T14:23:37Z Hivja 64112 پەڕەی دروست کرد بە «#ڕەوانەکەڕ [[داڕێژە:Country data Umm al-Quwain]]»ەوە 1588025 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەڕ [[داڕێژە:Country data Umm al-Quwain]] kkk7cfmvwidadkcevm4fgomzq3g6aww 1588026 1588025 2026-05-30T14:23:50Z Hivja 64112 /* */ 1588026 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Umm al-Quwain]] rjahngbyyeaduc7tks8eeo00gifofs0 10 296298 1588027 2026-05-30T14:24:21Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Umm al-Quwain]] 1588027 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Umm al-Quwain]] rjahngbyyeaduc7tks8eeo00gifofs0 10 296299 1588030 2026-05-30T14:26:57Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Ajman]] 1588030 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Ajman]] bttqh5dz5k3g50vxdl2elld647z51hz 10 296300 1588031 2026-05-30T14:27:03Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[داڕێژە:Country data Ajman]] 1588031 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[داڕێژە:Country data Ajman]] bttqh5dz5k3g50vxdl2elld647z51hz 0 296301 1588061 2026-05-30T16:45:01Z Kurd2021 40095 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1354645195|Arrowhead Stadium]]» 1588061 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''یاریگای ئارۆهێد''' یاریگایەکی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێی ئەمریکییە]] لە [[کانزاس ستی، میزوری|کانزاس سیتی لە ویلایەتی میزۆری]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.بڕیارە یاریگاکە میوانداری یارییەکانی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامى حیھانىى ٢٠٢٦]] بکات .هەروەها میوانداری یارییەکانی تری [[تۆپی پێ]] و یارییەکانی تۆپی پێی کۆلێژەکانی بۆ تیپە ناوچەییەکان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Arrowhead Stadium, Kansas City Chiefs football stadium - Stadiums of Pro Football |ناونیشان=https://www.stadiumsofprofootball.com/stadiums/arrowhead-stadium/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-30 |وێبگە=Stadiums of Pro Football - Your Ticket to Every NFL Football Stadium |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/usa/kansas-city |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-30 |وێبگە=www.fifa.com}}</ref>یاریگاکە لە ساڵی ٢٠١٠دا بە بڕی ٣٧٥ ملیۆن دۆلار نۆژەنکرایەوە. شوێنى دانیشتنى ٧٦ هەزار و ٤١٦ کەسى ھەیە. == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} [[پۆل:شوێنە وەرزشییەکان لە ساڵی ١٩٧٢ تەواو بوون]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] jjak3n2umsm4vdaonnxrtn0g8rcmeo3 1588062 1588061 2026-05-30T16:46:39Z Kurd2021 40095 شائەمراز 1588062 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''یاریگای ئارۆھێد''' یاریگایەکی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێی ئەمریکییە]] لە [[کانزاس ستی، میزوری|کانزاس سیتی لە ویلایەتی میزۆری]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. بڕیارە یاریگاکە میوانداری یارییەکانی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامی حیھانیی ٢٠٢٦]] بکات. ھەروەھا میوانداری یارییەکانی تری [[تۆپی پێ]] و یارییەکانی تۆپی پێی کۆلێژەکانی بۆ تیپە ناوچەییەکان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Arrowhead Stadium, Kansas City Chiefs football stadium - Stadiums of Pro Football |ناونیشان=https://www.stadiumsofprofootball.com/stadiums/arrowhead-stadium/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-30 |وێبگە=Stadiums of Pro Football - Your Ticket to Every NFL Football Stadium |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/usa/kansas-city |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-30 |وێبگە=www.fifa.com}}</ref>یاریگاکە لە ساڵی ٢٠١٠دا بە بڕی ٣٧٥ ملیۆن دۆلار نۆژەنکرایەوە. شوێنی دانیشتنی ٧٦ ھەزار و ٤١٦ کەسی ھەیە. == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} {{کۆلکە|وەرزش}} [[پۆل:شوێنە وەرزشییەکان لە ساڵی ١٩٧٢ تەواو بوون]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 2ro3l471hifj8rkx0dvm35w5dbzumwp 1588064 1588062 2026-05-30T17:00:14Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەکانی [[دەروازە:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، [[دەروازە:نژیاروانی|نژیاروانی]] و [[دەروازە:تۆپی پێ|تۆپی پێ]] 1588064 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''یاریگای ئارۆھێد''' یاریگایەکی [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێی ئەمریکییە]] لە [[کانزاس ستی، میزوری|کانزاس سیتی لە ویلایەتی میزۆری]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. بڕیارە یاریگاکە میوانداری یارییەکانی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامی حیھانیی ٢٠٢٦]] بکات. ھەروەھا میوانداری یارییەکانی تری [[تۆپی پێ]] و یارییەکانی تۆپی پێی کۆلێژەکانی بۆ تیپە ناوچەییەکان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Arrowhead Stadium, Kansas City Chiefs football stadium - Stadiums of Pro Football |ناونیشان=https://www.stadiumsofprofootball.com/stadiums/arrowhead-stadium/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-30 |وێبگە=Stadiums of Pro Football - Your Ticket to Every NFL Football Stadium |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/usa/kansas-city |ڕێکەوتی سەردان=2026-05-30 |وێبگە=www.fifa.com}}</ref>یاریگاکە لە ساڵی ٢٠١٠دا بە بڕی ٣٧٥ ملیۆن دۆلار نۆژەنکرایەوە. شوێنی دانیشتنی ٧٦ ھەزار و ٤١٦ کەسی ھەیە. == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان|30em}} {{کۆلکە|وەرزش}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی|تۆپی پێ}} [[پۆل:شوێنە وەرزشییەکان لە ساڵی ١٩٧٢ تەواو بوون]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 2ccvqaqywyxqz123xoe7118rra6c22n 3 296302 1588063 2026-05-30T16:53:35Z New user message 11537 زیادکردنی [[Template:Welcome|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1588063 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٦:٥٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) psiln0knkfzzcs4uglywajtuv22wzq7 3 296303 1588074 2026-05-30T17:21:47Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1588074 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٢١، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) qoaq9deyou7yl8yib7kn72oj5ilob0j 2 296304 1588080 2026-05-30T19:15:29Z Rahand hiwa 76697 /* */ 1588080 wikitext text/x-wiki شەهید سەڵاح چاوشین سابیر جەباری سەڵاح حاجی سابیر جەباری ناسراو بە شەهید سەڵاح چاوشین (١٩٥٦ – ٤ی ئەیلوولی ١٩٩٦) پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دڵسۆزی گەلی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بوو، کە تەمەنی خۆی لە پێناو ئازادی و بەرگریکردن لە خاکی کوردستاندا بەخت کرد. ژیاننامە و پێگەی کۆمەڵایەتی شەهید سەڵاح چاوشین لە ساڵی ١٩٥٦ لە گەڕەکی شۆرجەی شاری کەرکووکی دڵی کوردستان لەدایکبووە. ئەو کوڕی حاجی سابیر جەبارییە و سەر بە عەشیرەتی نیشتمانپەروەری جەباری بووە. بنەماڵەکەیان مێژوویەکی دوورودرێژیان لە قوربانیدان و دژایەتیکردنی ستەمی ڕژێمە دیکتاتۆرەکاندا هەبووە؛ تەنانەت برایەکی شەهید سەڵاح بە ناوی سەلام (ناسراو بە سەلامە ڕەش) پێکەوە لەگەڵ ئەو لە ناو شاری کەرکووکدا کاری پێشمەرگایەتی و ڕێکخستنیان دەکرد، تاوەکو لە ساڵی ١٩٨٨ لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە ئەنفال کراوە. وێستگەکانی خەبات و پێشمەرگایەتی کاری ڕێکخستنی نهێنی (تەنزیم): لە سەرەتاکانی دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە، پەیوەندی بە ڕیزەکانی ئەو حیزبەوە کردووە. لە ناو شاری کەرکووکدا، لەژێر چاوی پیاوانی بەعس، بە نهێنی و بوێرانە کاری بۆ حیزب و دۆزی ڕەوای کورد کردووە و هەرگیز سەرشۆڕیی قبووڵ نەکردووە. ڕاپەڕین و پێشمەرگایەتی بە فەرمی: دوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی ساڵی ١٩٩١ی گەلی کوردستان، ڕووی کردە چەمچەماڵ و بە فەرمی بووە پێشمەرگە لە لەشکری تایبەتی سکرتاریەتی مام جەلال. شەڕی ناوخۆ: لە کاتی داگیرسانی شەڕی ناوخۆدا، هەمیشە لە ڕیزی پێشەوەی هێزەکانی پێشمەرگە بوو بۆ پاراستنی نیشتمان و حیزبەکەی. داستانی شەهیدبوون دوای ڕووداوەکانی ٣١ی ئابی ١٩٩٦، شەهید سەڵاح لە سنووری هەولێر لە ڕیزی پێشەوەی بەرگریدا بوو. لە ڕێکەوتی ٤ی ئەیلوولی ١٩٩٦، دوای شەڕێکی زۆر توند و قارەمانانە دژی هێزەکانی دوژمن، فیشەکیان لێ دەبڕێت. لەو کاتەدا ئامۆزایەکی بریندار دەبێت، بەڵام شەهید سەڵاح و پۆلێک پێشمەرگەی دڵسۆز پەیمان دەدەن سەنگەر چۆڵ نەکەن. بە دەستی خاڵی و بە شەڕی دەستەویەخە ڕووبەڕووی دوژمن دەبنەوە. لەو نەبەردییەدا، چەند پێشمەرگەیەک شەهید دەبن و شەهید سەڵاحیش بە برینداری بە دیل دەگیرێت و پاشان لەلایەن دوژمنەوە بە شێوازێکی دڕندانە شەهید دەکرێت. بەپێی شایەتی پێشمەرگە ڕزگاربووەکانی ئەو داستانە، شەهید سەڵاح چاوشین نموونەی چاونەترسی، بوێری و فیداکاری بوو کە گیانی خۆی فیدای کورد و کوردستان کرد. a7xv8auy81mpwbua82mc3qbh9q6lobs 1 296305 1588107 2026-05-30T21:04:11Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588107 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[لیاوۆ شیجون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588105 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240715141716/https://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8939 بۆ http://worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8939 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢١:٠٤، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) g1irc79tdm8naliwwh9fyyafuklt7s8 0 296306 1588111 2026-05-30T21:21:15Z Kurd2021 40095 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1355998014|NRG Stadium]]» 1588111 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''یاریگای ئێن ئار جى''' ([[زمانی ئینگلیزی|بە ئینگلیزى]]:'''NRG Stadium''') یاریگایەکی فرە مەبەستە کە سەقفەکەی داخراوە، لە شاری [[ھیووستن|هیووستن]] لە ویلایەتی تەکساس، بە تێچووی ٣٥٢ ملیۆن دۆلار و توانای دانیشتنی ٧٢,٢٢٠ کەسی هەیە. <ref name="reliantpark">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.reliantpark.com/reliantstadium/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100814110857/http://www.reliantpark.com/reliantstadium/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 14, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=March 30, 2008}}</ref> <ref name="ballparks">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://football.ballparks.com/NFL/HoustonTexans/index.htm |ڕێکەوتی سەردان=March 30, 2008}}</ref> <ref name="nflteamhistory">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nflteamhistory.com/nfl_teams/houston_texans/stadium.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080621092204/http://nflteamhistory.com/nfl_teams/houston_texans/stadium.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 21, 2008 |ڕێکەوتی سەردان=March 30, 2008 |وێبگە=NFL Team History}}</ref>زۆرێک لە یارییەکانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەمریکایە]] ،یاریگاکە میوانداری چەندین یاریى [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامى جیھانىى٢٠٢٦]] دەکات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-fifa-world-cup-2026-tm-host-cities |ڕێکەوتی سەردان=17 January 2024}}</ref> {{سەرچاوەکان|35em}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز}} * {{وێبگەی فەرمی|https://www.nrgpark.com/nrg-stadium/}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] asa14uz9amzf8bypfltddh16dczcb3a 1588112 1588111 2026-05-30T21:22:21Z Kurd2021 40095 شائەمراز 1588112 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''یاریگای ئێن ئار جی''' ([[زمانی ئینگلیزی|بە ئینگلیزی]]:'''NRG Stadium''')یاریگایەکی فرە مەبەستە کە سەقفەکەی داخراوە، لە شاری [[ھیووستن]] لە ویلایەتی تەکساس، بە تێچووی ٣٥٢ ملیۆن دۆلار و توانای دانیشتنی ٧٢٬٢٢٠ کەسی ھەیە.<ref name="reliantpark">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.reliantpark.com/reliantstadium/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100814110857/http://www.reliantpark.com/reliantstadium/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=August 14, 2010 |ڕێکەوتی سەردان=March 30, 2008}}</ref><ref name="ballparks">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://football.ballparks.com/NFL/HoustonTexans/index.htm |ڕێکەوتی سەردان=March 30, 2008}}</ref><ref name="nflteamhistory">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.nflteamhistory.com/nfl_teams/houston_texans/stadium.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080621092204/http://nflteamhistory.com/nfl_teams/houston_texans/stadium.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 21, 2008 |ڕێکەوتی سەردان=March 30, 2008 |وێبگە=NFL Team History}}</ref>زۆرێک لە یارییەکانی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەمریکایە]]، یاریگاکە میوانداری چەندین یاریی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦|جامی جیھانیی٢٠٢٦]] دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-fifa-world-cup-2026-tm-host-cities |ڕێکەوتی سەردان=17 January 2024}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|35em}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز}} * {{وێبگەی فەرمی|https://www.nrgpark.com/nrg-stadium/}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] ogjmbvpdzyvyl5hw1wyhhrmknr6lvgh 1 296307 1588116 2026-05-30T23:03:24Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588116 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[مارگوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588115 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240124162513/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113043 بۆ https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113043 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٠٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 5aaoz6zroqozyan5m601khvab2u9a6u 1 296308 1588120 2026-05-30T23:13:07Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588120 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[مارەیی (ئیسلام)]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588119 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150914214940/http://www.islamswomen.com/marriage/fiqh_of_marriage_6.php بۆ http://www.islamswomen.com/marriage/fiqh_of_marriage_6.php زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:١٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) odq8cx8qblr7r253tjb8ujfm6p83eqv 1 296309 1588122 2026-05-30T23:43:15Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588122 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[مانسا موسا]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588121 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20231208121022/https://www.digitalhistory.uh.edu/active_learning/explorations/1492/mansa_musa_visit.cfm بۆ https://www.digitalhistory.uh.edu/active_learning/explorations/1492/mansa_musa_visit.cfm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٤٣، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) qzxr4g7cy0shkwupesnvsutrxewj9rz 828 296310 1588127 2026-05-31T01:15:59Z Hivja 64112 پەڕەی دروست کرد بە «return { name = 'United Arab Emirates', top = 26.5, bottom = 22.4, left = 51.4, right = 56.6, image = 'United Arab Emirates location map.svg', image1 = 'United Arab Emirates relief location map.jpg', image2 = 'Map of Dubai blank.svg', mark = 'Red pog.svg' }»ەوە 1588127 Scribunto text/plain return { name = 'United Arab Emirates', top = 26.5, bottom = 22.4, left = 51.4, right = 56.6, image = 'United Arab Emirates location map.svg', image1 = 'United Arab Emirates relief location map.jpg', image2 = 'Map of Dubai blank.svg', mark = 'Red pog.svg' } pe7qtxqzpqe9skgyrnq2s9csjc8hzkg 1588128 1588127 2026-05-31T01:16:45Z Hivja 64112 1588128 Scribunto text/plain return { name = 'میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان', top = 26.5, bottom = 22.4, left = 51.4, right = 56.6, image = 'United Arab Emirates location map.svg', image1 = 'United Arab Emirates relief location map.jpg', image2 = 'Map of Dubai blank.svg', mark = 'Red pog.svg' } 511gffg7tm3cok066nc6ozvg97ygmxu 0 296311 1588132 2026-05-31T01:33:36Z Hivja 64112 ڕەوانە کرا بۆ [[نێگێڤ]] 1588132 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[نێگێڤ]] sr0o99voik6rtwh3mlsz061857ktvxa 0 296312 1588134 2026-05-31T01:34:02Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[نەگڤ]]ی گواستەوە بۆ [[نێگێڤ]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1588134 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[نێگێڤ]] sr0o99voik6rtwh3mlsz061857ktvxa 1 296313 1588136 2026-05-31T01:34:02Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[وتووێژ:نەگڤ]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:نێگێڤ]]: بەپێی وتووێژی پەڕە 1588136 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:نێگێڤ]] 6xd91vx4fxep3khia5jgchu9smodr63 828 296314 1588146 2026-05-31T01:43:18Z Hivja 64112 کرا 1588146 Scribunto text/plain return { name = 'کەنداوی فارس', top = 31, bottom = 23, left = 47, right = 58, image = 'Persian_Gulf_relief_location_map.png' } 17sw6hpwnchgexm6wsia7xxxfjym06g 1 296315 1588154 2026-05-31T04:02:51Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588154 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[مۆزەخانەی ھێڵی ئاسنینی ئازەربایجان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588153 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240425071729/https://www.azerbaycan24.com/en/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ بۆ https://www.azerbaycan24.com/en/what-exponents-displayed-in-azerbaijan-s-first-railway-museum-video/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٠٢، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ri9wukls6y50k4b81vx47idkwo92sqa 1 296316 1588166 2026-05-31T08:46:30Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1588166 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[نازدار جەزیری]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1588165 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221129000739/https://www.avaentertainment.net/en/min-u-to/episodes بۆ https://avaentertainment.net/en/min-u-to/episodes زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٤٦، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) rgl7ekuq1zk08iyyi64afwnrz6nml5k