ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 273 1588571 1560893 2026-06-03T08:58:42Z IIXZER0XII 68933 /* ئاڵاکانی پەیوەست بە کورد */ ١. لابردنی هەر دەقێک پەیواندی بەم بەشەوە نەبێت؛ (ئاڵای عێڕاق) بەشیک نییە لە ئاڵاکانی پەیواست بە کورد یان میژووی کورد ٢. زیادکرنی دەقێک کە بەڕاستی پەیواندی بە بابەتەکەوە هەبێت وەک (ئاڵای دەوڵەتی میدیا یان ماد کە پەیوەستە بە میژووی کوردستان) 1588571 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag | Name = ئاڵای کوردستان | Article = | Image = Flag of Kurdistan.svg | Alt = | Noborder = <!-- Leave blank for rectangular flag; for non-rectangular flag, type "no". --> | Morenicks = | Use = <!-- Required for |Symbol --> | Symbol = <!-- |Use="6-digit FIAV usage code" is required. --> | Proportion = ٢:٣ | Adoption = دەیەی ١٩٢٠ لەلایەن [[خۆیبوون]]{{ھن}}١٩٢٧–١٩٣٠ لەلایەن [[کۆماری ئارارات]]{{ھن}}١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦ لەلایەن [[کۆماری مەھاباد]]{{ھن}}١٩٩٢ لەلایەن [[کۆماری کوردیی لاچین]]{{ھن}}١٩٩٢ لەلایەن [[ھەرێمی کوردستان]] | Relinquished = | Design = سێ ڕەنگی {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = سوور | قەبارە = | ڕەنگ = ED2E38 }}، {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = سپی | قەبارە = | ڕەنگ = FFF }} و {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = سەوز | قەبارە = | ڕەنگ = 00B053 }} لەگەڵ ڕۆژێکی {{ڕەنگاوڕەنگ | دەق = زەرد | قەبارە = | ڕەنگ = F7B50C }} بە ٢١ تیشک لە ناوەڕاستی ئاڵاکە ([[ڕۆژی کوردی]]) | Designer = }} '''ئاڵای کوردستان''' ({{بە کوردیی باکووری|Ala Kurdistanê}}، یان ''Ala rengîn''، ''ئاڵا ڕەنگین'') ئاڵای فەرمیی [[ھەرێمی کوردستان]]ە. لە تەواوی ئەو ناوچانەی لەژێر دەسەڵاتی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]ن، لە دامودەزگا حکوومییەکان و دامەزراوە فەرمییەکان شەکاوەیە. ئەم ئاڵایە بەگشتی وەک ئاڵای کورد و [[کوردستانی گەورە]]ش دەبینرێت. == مێژوو == === شانشینی کوردستان === ==== ئاڵای بەریتانیا ==== لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩١٨ و نزیک کۆتایی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، [[شێخ مەحموودی حەفید|مەحموود بەرزنجی]] لە دەوڵەتی عوسمانی جیابووەوە و [[دەوڵەتی کوردی (١٩١٨-١٩١٩)|دەوڵەتی کوردی]] دامەزراند. بەو پێیەی سەرەتا لەژێر فەرمانی [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] بوو، دەبوو ئاڵای یوونیەن جاک (ئاڵای بەریتانیا بوو کە لە ناوچە ژێرفەرمانییەکانی بەریتانیا ھەڵدەکرا) لە دەوڵەتەکەی ھەڵبکات، تا لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩١٩ ڕاپەڕینی کرد و ئاڵایەکی نوێ بۆ دەوڵەتەکەی دیاریکرا. ==== ئاڵای مانگیلە ==== لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩١٩ دەوڵەتی کوردی لە دژی ئیمپراتۆرییەتی بەریتانیا ڕاپەڕی، و ئاڵایەکی [[مانگیلە]]ی گرتەبەر، بەڵام ئیمپراتۆرییەتیی بەریتانیا لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩١٩ دەوڵەتی کوردی داگیرکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=MacArthur-Seal|یەکەم=Daniel-Joseph|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=yFqbEAAAQBAJ&dq=iraqi+kurdistan+flag+1919&pg=PT97&redir_esc=y#v=onepage&q=iraqi%20kurdistan%20flag%201919&f=false|سەردێڕ=From Enemies to Allies: Turkey and Britain, 1918–1960|دوایین٢=Barlas|یەکەم٢=Dilek|دوایین٣=Hale|یەکەم٣=William|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Taylor & Francis|ژپنک=٩٧٨-١-٠٠٠-٨١٨٨٦-٤|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=1919 - World Flag Chart|ناونیشان=https://flaglog.com/1919|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=flaglog.com}}</ref> [[پەڕگە:Flag of Kingdom of Kurdistan (1922-1924).svg|وێنۆک|ئاڵای دەوڵەتی کوردی و دواتر شانشینی کوردستان]] دوای دامەزراندنی [[شانشینی کوردستان]] لە ساڵی ١٩٢١، دیسان ئاڵا مانگیلەییەکە لە [[سلێمانی]] لەلایەن شێخ مەحموودی حەفید ھەڵکرایەوە. بە گوتەی مێژوونووس [[ڕەفیق حیلمی]]، شانشینی کوردستان ئاڵای مانگیلەی بە ئاڵای نەتەوەیی کورد دەزانی؛ زیاتر دەڵێت: «کۆبوونەوەیەکی گەورە لە ماڵی شێخ قادر، سەرۆکی ئەنجوومەنی نیشتمانی بەڕێوەچوو و مۆڵەتی فەرمی درا بە ئاڵاکە و وەک ئاڵای فەرمیی کوردەکان بەرزکرایەوە، بە ئامادەبوونی نزیکەی ١٠ ھەزار کەس لە ڕۆژی کۆبوونەوەکەدا لە [[مزگەوتی گەورەی سلێمانی|مزگەوتی گەورە]]».<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=admin|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Seîd Veroj/ Ala Kurdistanê; berhemê têkoşîna netewî ya miletê Kurd e û berîya sed (100) salan hatîye çêkirin {{!}} Kovara Bîr|ناونیشان=https://kovarabir.com/8671/seid-veroj-ala-kurdistane-berheme-tekosina-netewi-ya-milete-kurd-e-u-bere-sed-100-sal-hatiye-cekirin/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240717203808/https://kovarabir.com/8671/seid-veroj-ala-kurdistane-berheme-tekosina-netewi-ya-milete-kurd-e-u-bere-sed-100-sal-hatiye-cekirin/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> === CTK و خۆیبوون === لە ساڵی ١٩٢٠ لەلایەن [[کۆمەڵگای سەرھەڵدانی کوردستان|کۆمەڵەی سەرھەڵدانی کوردستان]] (CTK) ئاڵایەکی دیکە بۆ کوردستان دروستکرا. دوای ماوەیەکی کەم لەلایەن [[ناسیۆنالیزمی نەتەوەیی|پارتی ناسیۆنالیستی]] [[خۆیبوون]]ەوە بەکارھێنرا، کە لە کاتی [[ڕاپەڕینی ئاگری]]دا ئاڵاکەی لە [[قەرەکۆسە|شاری ئاگری]] ھەڵکرد. [[پەڕگە:Kurdish flag (Khoiboun).png|وێنۆک|ئاڵای کوردیی کۆماری ئارارات]] ئاڵای نەتەوەیی کوردی، لە ساڵانی ١٩٢٧ لەلایەن سەرکردەکانی بزووتنەوەی [[خۆیبوون]]ەوە ھەڵبژێردرا بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئەو کوردانەی کە لە دژی [[دەوڵەتی عوسمانی]] خەبات بۆ [[ڕاپەڕینەکانی کورد لە جەنگی جیھانیی یەکەمدا|سەربەخۆیی]] دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The National Flag of Kurdistan|ناونیشان=https://www.institutkurde.org/en/kurdorama/the_national_flag_of_kurdistan.php|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Institutkurde.org|زمان=en}}</ref><ref name=":0" /> === گۆڤاری ھاوار === [[پەڕگە:Hawar(kurdistanflag).jpg|وێنۆک|چەپ|بەرگی گۆڤاری ھاوار بە ئاڵای کوردستانەوە]] ئاڵای کوردی لە ساڵی ١٩٣٢ بە ژمارە ١١ (١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٣٢) لەسەر ھەردوو بەرگی [[ھاوار (کۆوار)|گۆڤاری ھاوار]] بە ڕەنگی چاپ بڵاوکرایەوە. ڕەنگەکانی ئاڵاکە لە سەرەوە بۆ خوارەوە سوور، سپی و سەوز بوون و خۆرێکی زێڕین بە ١٨ تیشکەوە لە ناوەڕاستیدا بوو. === کۆماری مەھاباد === [[کۆماری کوردستان|کۆماری مەھاباد]] دووەم دەوڵەتی سەربەخۆی کوردی بوو لەدوای [[کۆماری ئارارات]]، ئەو کۆمارەی کە لە ساڵی ١٩٢٧ ڕاگەیەندرا و دواتر لە ساڵی ١٩٣٠ لەلایەن سوپای تورکیاوە شکستی پێ ھێندرا. کۆماری کوردیی مەھاباد لە ٢٢ی مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٤٦ و پێنج مانگ دوای کۆتایی ھاتنی [[جەنگی جیھانیی دووەم]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دامەزرا، وەک [[دەوڵەتی بووکەڵە|دەوڵەتێکی بووکەڵەیی]] [[یەکێتیی سۆڤیەت]]. ئەم کۆمارە کەمتر لە ساڵێک توانی بەرگە بگرێت؛ بەڵام ئاڵاکەی ھێشتا وەک ھێمایەک بۆ [[سەربەخۆیی]] کورد سەیر دەکرێت. لە ساڵی ١٩٤٥، کاتێک کچێکی ١٤ ساڵان بە ناوی فاتیمە ئەسەد شاھین، لە شارۆچکەیەکی بچووکی [[باشووری کوردستان]] لەگەڵ نەھمان عیسا ھاوسەرگیری دەکات، لە ئاھەنگی ھاوسەرگیرییەکەدا، [[مەلا مستەفا بارزانی]] بەشداری دەکات. لەو کاتەدا مستەفا بارزانی لە پلانیدا بوو بەشداری شۆڕشیی کوردانی ڕۆژھەڵات بکات و پشتگیری لە [[قازی محەممەد]]، سەرکردەی شۆڕشەکە بکات. لە ئاھەنگەکەدا مەلا مستەفا پرسیار لە نەھمان عیسا دەکات کە «ئایا ھاوسەرەکەی دەتوانێت ئاڵایەک دروست بکات؟» فاتیمە بە داواکارییەکە ڕازی دەبێت، و داوا لە مەلا مستەفا دەکات کە شێوە و ڕەنگەکانی پێ بدات. {{وتە١|دەمزانی ئەمە ئاڵایەکە بۆ کوردەکان، بەڵام نەمدەزانی ئەوەندە گرنگ دەبێت بۆیان. من ئێستا باشتر لەمە تێدەگەم.|فاتیمە ئەسەد}} لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٤٦دا کۆماری مەھاباد ڕاگەیەنرا و قازی محەممەد وەک سەرۆککۆمار دەستنیشان کرا. {{وتە١|کاتێک قازی چووە سەربانەکە و وتاری پێشکەش کرد، بینیم ئەو ئاڵایەی کە من دروستم کردبوو بەدەستییەوەیەتی، ھەمووان چەپڵەیان لێدەدا و [[ئەی ڕەقیب|سروودی نەتەوەیی]] کوردیان دەوتەوە.|فاتیمە}} ئاڵاکەی فاتیمە جیاواز بوو لەگەڵ ئەو ئاڵایەی کە ئێستا بە ئاڵای کۆماری مەھاباد دادەنرێت، تەنیا [[ڕۆژی کوردی|ڕۆژێکی کوردی]] ١٦ تیشکی لە ناوەندیدا بوو، بە پشتبەندێکی [[ڕەنگی پان-ئێرانی|سێ ڕەنگیی]] ئاسۆیی سوور، سپی و سەوز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=‘I didn’t know the flag I made for the Kurds would be so important’ – The Kurdistan Memory Programme|ناونیشان=https://kurdistanmemoryprogramme.com/i-didnt-know-the-flag-i-made-for-the-kurds-would-be-so-important/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=kurdistanmemoryprogramme.com}}</ref> {{Multiple image|align=|direction=|total_width=350|image1=Mahabad Republic sunburst flag.svg|alt1=|caption1=|image2=Flag of the Republic of Mahabad.svg|caption2=|caption3=|footer=ئاڵاکەی فاتیمە ئەسەد (ڕاست) وەشانی دواتری ئاڵای کۆماری مەھاباد (چەپ)}} === کوردستانی سوور === لە ساڵی ١٩٩٢ کاتێک ھەوڵی دووبارە دامەزراندنەوەی ئیدارەی کوردستانی سوور دەدرا، ئاڵاکەی خۆییبوون دیاریکرا وەک ئاڵای [[کۆماری کوردیی لاچین]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=XOMAJFiEjWg بەڵگەفیلم: کوردستانی سوور]</ref> == پێناسەی ئاڵای کوردستان == ئاڵای کوردستان پێک ھاتووە لە سێ ڕەنگی سوور، سپی، سەوز و دروشمێک لە ناوەندی. === ڕەنگەکان === ئاڵای کوردستان لە لاکێشەیەکی ئاسۆیی پێکھاتووە، لاکێشەی سەرەوە ڕەنگی سوورە، ناوەند ڕەنگی سپییە، و لاکێشەی خوارەوە ڕەنگی سەوزە. بەرینی ئاڵا دوو لەسەر سێ درێژییەکەیەتی. === ھێمای نەتەوەیی === دروشمی نەتەوەیی ئاڵای کوردستان خۆری زێڕینە، ئەم خۆرە ٢١ تیشکی یەکسان و ھاوشێوەی ھەیە کە ڕێکەوتی [[٢١ی ئازار]] دەگەیەنێت کە [[نەورۆز]] و سەرەتای ساڵی [[ڕۆژژمێری کوردی]]یە. بە لەبەرچاوگرتنی دوو لەسەر سێیەتی قەبارەی ئاڵا، خۆری زێڕین بە تیشکەکانییەوە یەک پێوەرە و بەبێ تیشکەکان نیو پێوەر، ئەم تیشکانە شێوەیان ڕاستە و لە دەرەوە خاڵێکی تیژ دروست دەکەن. خۆرەکە دەبێ ڕێک لە ناوەندی ئاڵای کورستان جێگیر بێت. خۆر بەشێوەیەک جێگیر کراوە کە ستوونی ناوەندی ئاڵا بە ناو خاڵی تیژی بەرزترین تیشک تێدەپەڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=For Kurds, a day of bonfires, legends, and independence – CSMonitor.com|ناونیشان=https://www.csmonitor.com/2004/0323/p07s02-woiq.html|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200810180308/https://www.csmonitor.com/2004/0323/p07s02-woiq.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=نوروز نیروز {{!}} الموسوعة العربیة|ناونیشان=http://www.arab-ency.com/ar/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D9%88%D8%AB/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%80-%D9%86%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%B2|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170915100804/http://www.arab-ency.com/ar/البحوث/نوروز--نیروز|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The Kurds: a concise handbook: Izady, Mehrdad R: Free Download, Borrow, and Streaming: Internet Archive|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdsconcisehan00izad/page/243|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=web.archive.org|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200810183316/https://archive.org/details/kurdsconcisehan00izad/page/243|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Yildiz">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Yildiz|یەکەم=Kerim|سەردێڕ=The Kurds: Culture and Language Rights|ناونیشان=https://archive.org/details/kurdsiniraqpastp0000yild|نووسەر٢=Fryer, Georgina|بڵاوکەرەوە=Kurdish Human Rights Project|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=١-٩٠٠١٧٥-٧٤-٦}}</ref><ref name="diaspora">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wahlbeck|یەکەم=Osten|سەردێڕ=Kurdish Diasporas: A Comparative Study of Kurdish Refugee Communities (Migration, Minorities and Citizenship)|بڵاوکەرەوە=Macmillan|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٠-٣١٢-٢٢٠٦٧-٧|شوێن=Basingstoke}}</ref> === ڕەنگەکان، کۆدەکانیان و واتا باوەکانیان === [[پەڕگە:Roj emblem.svg|وێنۆک|170px|[[ڕۆژی کوردی]] (٢١ تیشکی ھەیە)]] {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ڕەنگ ! واتا |- | style="background:#ED2024;color:white;" | سوور RGB: (235,35,35) HEX: #ED2024 | خوێنی شەھیدان و گیانی نەمران |- | style="background:#278E43;color:white;" | سەوز RGB: (39,138,65) HEX: #278E43 | خاکی پیرۆزی کوردستان |- | style="background:#FEBD11;color:black;" | زەرد RGB: (250,185,20) HEX: #FEBD11 | ڕۆژی ئازادی و جەژنی نەتەوەیی نەورۆز و [[ڕۆژی کوردی]] |- | style="background:#FFFFFF;color:black;" | سپی RGB: (255,255,255) HEX: #FFFFFF | ئاشتی و پێکەوەژیان |} == شێوازەکانی بەکارھێنانی ئاڵا == * ھەڵواسین بە دار (ستوون)؛ پێویستە خۆرەکەی لە ھەردوو ڕووەوە دیار بێت. * بەرزکردنەوەی لە باری پانی؛ ڕەنگی سوور لە سەرەوە و ڕەنگی سەوز لە خوارەوە. * بەرزکردنەوەی لە باری درێژی؛ ڕەنگی سوور لە لای چەپ و ڕەنگی سەوز لە لای ڕاست. * لە یەخەدانی وەک ڕۆزێت لەسەر سینگ؛ لە لای چەپ لەسەر دڵ دەدرێت. * دانان لەسەر مێز؛ پێویستە بە لای چەپ بشکێتەوە. === شێوازە ھەڵەکانی بەکارھێنانی ئاڵا === * نابێت بە ھیچ جۆرە شێوەیەک ئاڵا لوول بکرێت. * نابێت بە ھیچ جۆرە شێوەیەک ئاڵا بە پێچەوانەوە هەڵبکرێت یان دابندرێت. * ھەر جۆرە [[سووکایەتی]]یەک بە ئاڵا سزای زیندانە. == ڕۆژی ئاڵا == لە ساڵی ٢٠٠٩دا پەرلەمانی کوردستان بڕیاریدا، ڕۆژی ١٧ی کانوونی یەکەمی ھەموو ساڵێک، ڕۆژی ئاڵای کوردستان لەسەرجەم شار و شارۆچکەکانی ھەرێمی کوردستان بکرێتەوە. == ئاڵاکانی کوردستان == === ئاڵا کوردییەکان === <gallery> پەڕگە:De facto SA-NES Flag.svg|alt=The Autonomous Administration's new emblem superimposed on a white field|ئاڵای [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] (٢٠١٨–ئێستا). پەڕگە:Flag of Rojava.svg|ئاڵای نافەرمی [[ڕۆژاوای کوردستان]]، (٢٠١٣–ئێستا)<ref name="crwflags.com">http://www.crwflags.com/fotw/flags/krd_slvd.html</ref> پەڕگە:Flag of the Emirate of Soran.svg|ئاڵای [[میرنشینی سۆران]]، (١٨١٦–١٨٣٥)<ref name="crwflags.com"/> پەڕگە:Flag of kurdistan-1922 1924.svg|ئاڵای [[شانشینی کوردستان]]، (١٩٢٢–١٩٢٤)<ref name="crwflags.com"/> پەڕگە:Kurdish flag (Khoiboun).svg|ئاڵای کۆماری ئارارات و [[خۆیبوون|ڕێکخراوەی خۆیبوون]]، (١٩٢٧–١٩٣٠)<ref name="rûdaw">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Years before independence talk someone had foresight to standardize the Kurdish flag |ناونیشان=http://www.rudaw.net/english/kurdistan/210720171 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩|agency=Rûdaw |ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> پەڕگە:Flag of the Republic of Mahabad.svg|ئاڵای [[کۆماری کوردستان]] (مەھاباد)، (١٩٤٦)<ref>''Kürdistan Cumhuriyeti'nin bayrağı yukandan kızılla başlayarak beyaz ve yeşil renklerden oluşur. Ortada, iki buğday dalının -üretim ve emeği simgeleyen- ortasında duran bir kalem -kültür ve bilim simgesi-, arka planda da güneşi -özgürlüğün ifadesi- gösteren bir amblemi vardır. '' (Ersal Yavi,''Kürdistan Ütopyası'', Cilt 1, Yazıcı Basım Yayıncılık, 2006, p. 332. {{Tr icon}}</ref> پەڕگە:Yezidi Flag.svg|ئاڵای کوردانی [[ئێزیدی]] (تا ئێستا) پەڕگە:Mahabad Republic sunburst flag.svg|یەکەمین وەشانی ئاڵای کۆماری مەھاباد کە فاتیمە ئەسەد شاھین دروستیکرد (٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦) </gallery> === ئاڵاکانی پەیوەست بە کورد === <gallery> پەڕگە:Flag of Ayyubid Dynasty.svg|ئاڵای [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەییووبییەکان]] پەڕگە:Zand Dynasty flag.svg|ئاڵای [[زەندییەکان|دەوڵەتی زەندی]] (١٧٥٠–١٧٩٤) پەڕگە:Safavid Flag.svg|ئاڵای [[سەفەوییەکان]] پەڕگە:Derafsh kaviani.svg|ئاڵای [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] ([[دروشمی کاویانی]]) پەڕگە:ئاڵای دەوڵتی ماد Median Flag.jpg|[[ماد|ئاڵای دەوڵەتی ماد]] (٧٠٠-٥٠٠)پ.ز </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[سیمبوولە کوردییەکان]] ** [[ڕۆژی کوردی]] ** [[ئەی ڕەقیب]] * [[ڕەنگی پان ئێرانیزم]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20141202000701/http://www.krg.org/articles/detail.asp?smap=03010100&lngnr=13&rnr=168&anr=16877 ئاڵا و سروودی نیشتیمانی] – [https://web.archive.org/web/20160506173827/http://www.krg.org/ ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان] * [http://www.webchin.org/extend/kurdistan-flag/sorani.html ئاڵای کوردستان بە کوالیتی بەرز بۆ چاپکردن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150602180928/http://www.webchin.org/extend/kurdistan-flag/sorani.html |date= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥}} {{ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئاسیا|عێراق|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Kurdish flags}} [[پۆل:ئاڵای وڵاتانی ئاسیا]] [[پۆل:ئاڵا نیشتمانییەکان]] [[پۆل:ھێما نەتەوەیییەکانی کوردستان]] [[پۆل:ھێمای نیشتمانی کوردان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:سیاسەتی کوردستان]] [[پۆل:سیاسەتی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] kkdfwa94w6149m19usp0eexjesup0su 0 363 1588478 1588460 2026-06-02T12:00:23Z AramBot 39807 بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1588478 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = پارێزگای ھەولێر | ناوی_فەرمی = {{lang-ar|محافظة أربیل}}<br>{{lang-en| Erbil Governorate}} | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پارێزگا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Collage of Hawler - Erbil Governorate.jpg | photo2a = | photo2b = Arbil in Iraq.svg | photo3a = | photo3b = Kurdistan governorates 2015.png | photo4a = | photo4b = Hawler Governorate.png | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = چەند وێنە و نەخشەیەکی پارێزگای ھەولێر | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=7|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.33333|frame-long= 44.2|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''پارێزگای ھەولێر''' | دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە١ = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = پارێزگار | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ئومێد خۆشناو]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[پارێزگا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٢\٣\١٩٢٣ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = حکومەتی خۆجییی | جۆری_دەسەڵات = ئەنجومەنی پارێزگای ھەولێر | حیزبی_سەرۆک = [[عەلی ڕەشید خۆشناو]] | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١٤٬٨٧٢ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = ١٠٠ | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ٣٦٠٧ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٥٠ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٬٥١٧٬٥٣٤ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ١٩٧ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = ھەولێری | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]])، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[زمانی سوریانی|سوریانی]] و [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]])، [[مەسیحی]] و [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = ٤٣٠٠٠ | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٩٦٤+ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://hawlergov.org/ hawlergov.org] | پەراوێزەکان = }} [[پەڕگە:Erbil Governorate Building.jpg|وێنۆک|باڵەخانەی پارێزگای ھەولێر]] '''پارێزگای ھەولێر''' یەکێکە لە پارێزگاکانی [[ھەرێمی کوردستان]]. ناوەندی پارێزگاکە شاری [[ھەولێر]]ە. لە ساڵی ٢٠٢٤ ژمارەی دانیشتووانی پارێزگاکە ٢٬٥١٧٬٥٣٤ کەس مەزەندە کراوە. [[ھەولێر]] پایتەختی ھەرێمی ئۆتۆنۆم بوو کە بەپێی [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار]] بە [[کورد]] درابوو، بەو ھۆیەشەوە [[حکوومەتی عێراق]] لە ساڵی ١٩٧٠دا دانی بە ئۆتۆنۆمی کورددا نا، لە ئێستادا پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]]ە، کە لە دوای جەنگی یەکەمی کەنداو لە ساڵی ١٩٩١ پێکھێنرا.<ref>{{استشھاد بویب|مسار= https://gov.krd/arabic/government/the-prime-minister/activities/posts/2021/february/رئیس-حکومة-إقلیم-کوردستان-یستقبل-محافظ-أربیل-الجدید/|عنوان=رئیس حکومة إقلیم کوردستان یستقبل محافظ أربیل الجدید|موقع=حکومة إقلیم کوردستان|لغة=ar|تاریخ الوصول=2023-07-03|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20210912033248/https://gov.krd/arabic/government/the-prime-minister/activities/posts/2021/february/%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A5%D9%82%D9%84%D9%8A%D9%85-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%A3%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF/|تاریخ أرشیف=2021-09-12}}</ref> پارێزگای ھەولێر دەکەوێتە باکووری عێراق. لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ [[تورکیا]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ئێران]]. ڕووبەرەکەی (١٣١٦٥) کیلۆمەتر چوارگۆشەیە. پارێزگاکە دەکەوێتە ناو دەشتەکان و کەشوھەوای ئینتقالی لە نێوان کەشوھەوای [[دەریای ناوەڕاست]] و بیابانەکاندا ھەیە. تایبەتمەندە بە ساردی زۆر و شێداری کەم. ھەولێر لە سەردەمی ڕژێمی پێشوودا بە پایتەختی ھاوینەی [[عێراق]] دادەنرا، بەھۆی گرنگی مێژووییەکەی بە درێژایی سەدەکان و بەھۆی ئەوەی ناوەندێکی ڕۆشنبیری و شارستانی کاریگەرە لە باکووری عێراق.<ref>https://www.erbil.gov.krd/app/governorate</ref> لەسەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانلییەکان]] [[ھەولێر]] قەزایەک بووە سەر بە لیوای کەرکووک، بەڵام دوای نەمانی ئەوان و ھاتنی ئینگلیز بۆناوچەکە، ئالوگۆڕ بەسەر شێوەی فەرمانداری دامو دەزگاکان ھاتووەو جۆری بەڕێوەبەربردنی نوێ ھاتووەتە ئاراوە. دیارە ھەولێریش سەردەستەی ئەم گۆڕانکاریانە بوو، لەسەردەمی ئینگلیزەکان (حاکم سیاسی) لەلیواکان کاریان کردووە، یاریدەدەری دادوەری ڕامیاریش واتە (مساعد لحاکم السیاسی) لەقەزایەکان دانیشتوون (دەبلیو- ئار-ئێچ) کەئەفسەرێکی ئینگلیزە، یەکەم یاریدەدەری دادوەری رامیاری بووە لەھەولێر، پاشان کە ھەولێر بووەتە [[پارێزگا]] ھەر بەخۆی بووە بە دادوەری ڕامیاری ئەم شارە.<ref>https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/95039.PDF?ver=132385097450000000</ref> == ناو == ناوی پارێزگای ھەولێر لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە، کە ئەویش شاری [[ھەولێر]]ە، ھەرجەندە بە '''ئەربیل''' ناو دەبرێت بەڵام [[کورد]]ان و بە فەرمی لە [[عێراق]]دا لە ئێستادا [[ھەولێر]]ە، وە چەندین بۆ چوون ھەیە لەسەر ناوی ئەم شارە: * بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکی عوسمانی]] ھەر بەم شارە وتراوە ئەربیل(اربیل)،<ref>Nasrullah, Mehmet (1908), مکمل آوروپا خریطە سی [Complete Map of Europe] (in Ottoman Turkish), Istanbul: Tefeyyüz Kitaphanesi.</ref> ھێشتا وەک ناوی شارەکە لە وەرگێڕانی فەرمی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزیدا]] بەکاردەھێنرێت.<ref>https://gov.krd/english/the-governments-mission/erbil-baghdad-relations/</ref> فۆڕمی عەرەبی ستانداردی مۆدێرن بۆ ناوەکە بریتییە لە(أربیل).<ref>https://gov.krd/arabic/the-governments-mission/erbil-baghdad-relations/</ref> لە کۆنی کلاسیکدا بە لاتینی بە ئاربێلا و بە [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانی]] بە ئاربێلا (Ἄρβηλα) ناسرابوو، وەرگیراوە لە [[زمانی پارسیی کۆن]] ''ئەربەیرا''(𐎠𐎼𐎲𐎡𐎼𐎠𐏓)، بە عەربەیلوی ئاشوورییەوە، بە سۆمەری ئوربیلۆم (𒌨𒉈1).<ref>https://oracc.museum.upenn.edu/</ref> * کۆنترین ناویشی (ئوربیل) و (ئوربیلم)ە و یەکێکیش بووە لە شارە گرنگەکانی [[سۆمەر|سومەرییەکان]]، کە بەپێی لێکۆلینەوەی دیرۆکزان و مێژوونووسان سومەرییەکانیش [[نەژادی ئاری|ئاریایین]]. (ئور + بیل): (ئور) وشەیەکی سومەرییەکان بووە بە واتای ([[شار]]) بەکارھێنراوە و (بیل)یش ناوی خوایەکی سومەریەکان بووە، ئوربیل بە واتای (شاری بیل) دەھات. ھەروەھا پایتەختی سومەرییەکانیش بۆخۆی ناوی ([[ئوور|ئور]]) بووە. زۆربەی شارە کۆنەکانی [[کوردستان]] و نیشتمانی نێوان دوو رووبار ([[مێزۆپۆتامیا]]) کە وشەی (ئور) یان لەگەڵ بەکار دەھێنرا بریتیبوونە لە؛ ( [[ئوور]]، [[ھەولێر|ئوربیل]]، [[ڕحا|ئوروحا "ئورفا"]]، [[ورمێ|ئورمییە]]، [[کەرکووک|ئوراپخا]]، نیپ ئور،...). کە لە فەرھەنگی ھەریەکێک لە ئاسووری، ئەکەدی، میتانی، ساسانییەکان ناوی ئەو شارانە بەشێوەیتر بەکارھێنراوە وەک نمونە: بۆ ھەولێر (ئەربێلا ، ئەربائیلۆ،..). بۆ [[کەرکووک]] (ئوراپخا، ئاراپخا، نوزی...). بۆ شاری [[ڕحا]] (ئوروحا، ئورحا، ئورفا،..).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ناوی ھەولێر لە سەرچاوە کۆنەکاندا | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2024/564717/0001.PDF?ver=133571487610690496 |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥| نووسەر = پ.ی.د موسا محەممەد خضر و پ.ی.د ئارام جەلال حەسەن و کەیفی جەلال تەھا |زمان = [[زمانی کوردی|کورد]]}}</ref> * [[عەلائەدین سەججادی]] ئەو ئەفسانەیەی نووسیوە ( ئەگێڕنەوە دەڵێن : لەپاش شکانی [[ئاشوورییەکان]] بە دەست [[ماد|میدیەکان]] ، کوردەکان ھاتوون بەشوێنی ئەو خوایانەدا گەڕاون کە چەپاویان کەن سەرەتا وایان زانیوە کە ئەمانە زۆر زلن ھەریەکە بە ئەندازەی کێوێک ئەبن لەسەر ئەو نیازە زۆر گەڕاون ھیچیان بەرچاو نەکەوتووە، کتوپڕ کابرایەک چویتە ژوورێک سەیری کردوە لەوێ دان بەسەرسامیەکی سەیرەوە بانگی ھاوڕێیەکانی کردووە (ھۆ لێرەن), (ھۆ لێرەن ), (ھۆلیرە), ( ھولیر), (ھەولیر) لەدواجار وشەکان سەدە بەسدە گۆڕانکاری لەسەر زمان کراوە کورت و ڕێک کراوە تەگەیشتووتە ناوی(ھەولێر).<ref>گۆڤاری سۆمەری ژمارە ٨ ساڵی ١٩٥٢</ref> * وشەی ھەولێر، لە وشەی (ئەربیل) و (ئوربیل) و (ئەربا ئیلۆ)ەوە ھاتووە و لەسەر زار گۆڕاوە. وەک نمونەی (ئەربەئیلۆ، ئەربیل، ئوربیل، ئورویل، ھەرویل، ھەولێر...). == مێژوو == ھەندێ لە زانایان، [[ھەولێر]] و [[ھەرێمی کوردستان]] بەلانکەی مرۆڤایەتی دەزانن، لەبەرئەوەی [[ئەشکەوتی شانەدەر]] باشترین بەڵگەی مێژوویی [[مرۆڤ]]ە بەوپێیەی کە ئەشکەویتێکە لە [[جیھان]] گرنگی تایبەتی ھەیە و کەوتووەتە نزیک شاری ھەولێر. تەمەنی ئێسکبەندەکان کە بۆ ٦٠ تا ٦٥ ھەزار ساڵ پێش زاین دەگەڕێتەوە بەرێگەی زانستی سەلمێنراوە بەدرێژایی مێژوو، تا ئێستا ھیچ رۆژگارێکی ئەو ناوچەیە واتا ئەشکەوتەکە و شاری ھەولێر بێ مرۆڤ و دانیشتوان نەبووە. [[ھەولێر]] کۆنترنی شاری جیھانە تا ئێستا بە ئاوەدانی ماوەتەوە. === سەردەمی بەردینە نوێیەکان === ھەولێر لە سەرەتای ناوچەکانی نیشتەجێبوونی کشتوکاڵیدا بووە لە سەردەمی بەردینی نوێدا، قۆناغێکی بەرچاو لە گەشەسەندنی شارستانیەتی مرۆڤایەتی لە [[مێزۆپۆتامیا]] دیاری دەکات.<ref>https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/12387932_01.pdf</ref> [[پەڕگە:N-Mesopotamia and Syria english.svg|400px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەیەک کە بەرفراوانی میزۆپۆتامیا نیشان دەدات.]] === سەردەمی برۆنزی === ==== برۆنزی سەرەتایی ==== ئەو ناوچەیەی ھەولێر تێیدا ھەڵکەوتووە تا ڕادەیەکی زۆر لە ژێر ھەژموونی [[سۆمەر|سۆمەرییەکان]] بووە لە ٣٠٠٠ پێش زایین. لەگەڵ سەرھەڵدانی [[ئەکەد|ئیمپراتۆریەتی ئەکەدی]] (٢٣٣٥-٢١٥٤ پێش زایین) ھەموو سامییەکانی ئەکادی و سۆمەرییەکانی [[مێزۆپۆتامیا]] لە ژێر یەک دەسەڵاتدا یەکگرتوو بوون. [[ئیریدوپزیر]] پاشای شانشینی [[گۆتی]] لە ساڵی ٢١٥٠ پێش زایین شارەکەی گرت.<ref>https://erbilcitadel.org/arbil/?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=116&Itemid=696{{بەستەری مردوو|url=https://erbilcitadel.org/arbil/?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=116&Itemid=696 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}</ref> [[پەڕگە:Near East topographic map with toponyms 3000bc-en.svg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی جوگرافیای ڕۆژھەڵاتی نزیک کۆن، لەگەڵ ناوە شوێنەکانی پەیوەست بە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ئەکاد (کۆتایی ھەزارەی سێیەمی پێش زایین)]] یەکەمین باس لە ھەولێر لە سەرچاوە ئەدەبییەکان لە ئەرشیفی شانشینی ئێبلاوە ھاتووە. دوو سەفەر بۆ ھەولێر (ئیربیلۆم) لە لایەن نێردراوێکەوە لە ئێبلەوە لە دەوروبەری ساڵی ٢٣٠٠ پێش زایین تۆمار دەکەن. فەرمانڕەوای [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور]]، [[ئەمار سین]]، لە ساڵی دووەمی تەمەنیدا، ئۆربیلۆمی لە کارەکەی دوورخستەوە. ١٩٧٥ پێش زایین.<ref>https://books.google.iq/books?id=en9tzr1-VM4C&redir_esc=y</ref> [[پەڕگە:Ur III.svg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|درێژبوونەوەی نزیکەیی ئیمپراتۆریەتی شانشینی سێیەمی ئور (٢١١٢-٢٠٠٤ پێش زایین بەپێی کرۆنۆلۆژیای ناوەڕاست)، لەگەڵ ڕێکخستنی ناوەند/دەوروبەری سەردەمی شولگی (٢٠٩٣-٢٠٤٧ پێش زایین).]] ==== برۆنزی ناوەڕاست ==== لە سەدەکانی دوای ڕووخانی [[سێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور]] ھەولێر بوو بە زلھێزێک لە ناوچەکەی خۆیدا. لە ماوەی تەمەنی کورتی شانشینی سەرەوەی میزۆپۆتامیادا لەلایەن شەمسی-عەدادی یەکەمەوە داگیرکرا، دوای ڕووخانی سەربەخۆ بوو. ==== کۆتایی برۆنزی ==== تا سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ئاشووری ناوەڕاست (١٣٦٥-١٠٥٠ پێش زایین) ھەولێر لە چوارچێوەی ناوچەی کۆنترۆڵی ئاشوورییەکان بوو. === سەردەمی ئاسن === ناوچەکە کەوتە ژێر [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشووریی نوێ]] (٩٣٥-٦٠٥ پێش زایین). پاشان شارەکە ژمارەیەک جار دەستی گۆڕی لەوانەش دەسەڵاتی فارس، یۆنانی، پارتی، ڕۆمانی و ساسانی. [[پەڕگە:Assyrie general en.jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی ئاشووری نوێ لە ئەوپەڕی ئاستدا.]] لە سەردەمی [[ماد]]ەکاندا، ڕەنگە [[ھەڤەخشترە]] ژمارەیەک کەسی لە [[گەلانی ئێرانی|ھۆزی ئێرانی کۆنی]] ساگارتیەکان لە شارەکانی ئاشووری ئەربەلا و [[ئەرەپخا]] ([[کەرکووک]]ی ئێستا) نیشتەجێ کردبێت، ڕەنگە وەک پاداشتێک بۆ یارمەتیدانیان لە گرتنی [[نەینەوا]]. بە گوێرەی نووسەرانی کلاسیک، ئیمپراتۆری فارس [[کورووشی مەزن]] لە ساڵی ٥٤٧ پێش زایین ئاشووری داگیرکرد و وەک دەوڵەتێکی پارێزراوی سەربازی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|ھەخامەنشی]] (یان ساتراپی) دامەزراند کە لە فارسی کۆن Aθurā (Athura) ناوی لێنرا، لەگەڵ [[بابل]] وەک پایتەخت.<ref>Yarshater, Ehsan (1993). The Cambridge History of Iran, Volume 3. Cambridge University Press. p. 482. ISBN 978-0-521-20092-9. Of the four residences of the Achaemenids named by Herodotus—Ecbatana, Pasargadae or Persepolis, Susa and Babylon—the last [situated in Iraq] was maintained as their most important capital, the fixed winter quarters, the central office of bureaucracy, exchanged only in the heat of summer for some cool spot in the highlands. Under the Seleucids and the Parthians the site of the Mesopotamian capital moved slightly to the north on the Tigris—to Seleucia and Ctesiphon. It is indeed symbolic that these new foundations were built from the bricks of ancient Babylon, just as later Baghdad, a little further upstream, was built out of the ruins of the Sassanian double city of Seleucia-Ctesiphon.</ref> [[پەڕگە:Achaemenid Empire 500 BCE.jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|گەورەترین ڕووبەری خاکی [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی|ئیمپراتۆریەتی ھەخامەندییەکان]]، کە لە سەردەمی [[کورووشی مەزن]]دا بەدەست ھاتووە (٥٢٢-٤٨٦ پێش زایین)]] [[ماد]]ەکان و لەگەڵ ئەواندا ساگارتییەکان دەبوو لە ساڵی ٥٢٢ پێش زایین دژی داریۆسی یەکەمی فارس ڕاپەڕین، بەڵام ئەم ڕاپەڕینە لەلایەن ئەو سوپایەوە بە توندی داخرا کە داریۆس لە ساڵی دواتردا بە سەرکردایەتی ژەنەڕاڵ تەخماسپەدا ڕەوانەی دەرەوە. ڕووداوەکان لە نووسراوی بیستووندا وێنا کراون کە ئەمڕۆ لە چیاکانی [[پارێزگای کرماشان]]ی ئێران وەستاوە. [[پەڕگە:Median Empire.png|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|دەسەڵاتی [[ماد]]ەکان لەوپەڕی فەرمانڕەوایەتیدا]] [[شەڕی گۆگەمیلا]]، کە [[ئەسکەندەری مەزن]]، [[داریووشی سێیەم]]ی فارسی بردەوە، لە ساڵی ٣٣١ پێش زایین نزیکەی ١٠٠ کیلۆمەتر (٦٢ میل) ڕۆژئاوای ھەولێر بە پێی نەخشەی جیھانی ئۆربانۆ مۆنتی ڕوویدا. دوای شەڕەکە داریووش توانی بەرەو شارەکە ھەڵبێت.<ref>https://www.davidrumsey.com/luna/servlet/workspace/handleMediaPlayer?lunaMediaId=RUMSEY~8~1~303667~90074316</ref> (تا ڕادەیەک بە نادروستی، ڕووبەڕووبوونەوەکە ھەندێک جار بە "شەڕی ئاربێلا" ناسراوە.) دواتر ئاربێلا بەشێک بوو لە ئیمپراتۆریەتی ئەسکەندەر. دوای مردنی ئەسکەندەری مەزن لە ساڵی ٣٢٣ پێش زایین، ئاربێلا بوو بە بەشێک لە [[ئیمپراتۆریەتیی سلووکی]]. دواتر [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]] لە نزیکەی ١٥٠ ساڵ داگیری کرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=79wj2hj4wKUC&redir_esc=y</ref> [[پەڕگە:Seleucid Empire alternative map.jpg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی سلووکی (شینێکی کاڵ) لە ساڵی ٢٨١ پێش زاییندا.]] [[پەڕگە:Map of the Parthian Empire under Mithridates II.svg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|[[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]] لە ساڵی ٩٤ پێش زایین لە گەورەترین ئاستیدا،(١٢٤-٩١ پێش زایین)]] ھەولێر بوو بە بەشێک لەو ناوچەیەی کە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانیەکاندا]] ناکۆکی لە نێوان ڕۆما و فارسدا ھەبوو. لە سەردەمی پارتییەکان تا سەرەتای سەردەمی ساسانییەکان، ھەولێر بووە پایتەختی ویلایەتی [[ئادیابین]] (حادیابی ئاشووری). شارۆچکە و شانشینییەکە لە مێژووی جولەکەکاندا بە گۆڕینی بنەماڵەی شاھانە ناسراوە، بەتایبەتی شاژنە ھێلێنای ئادیابێنێ، بۆ ئایینی [[جوو]]لەکە.<ref>Brook, Kevin Alan (2018). The Jews of Khazaria (3rd ed.). Lanham: Rowman and Littlefield Publishers. pp. 241–243</ref> [[پەڕگە:Kingdom of Adiabene, ca 37 AD.png|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|شانشینی ئادیابین لە ساڵی ٣٧ی زایینی لە گەورەترین ئاستیدا، لە سەردەمی ئیزاتێسی دووەمدا]] پاشان دانیشتووانەکەی وردە وردە لە ئایینی کۆنی مێزۆپۆتامیا لە نێوان سەدەی یەکەم و چوارەمدا گۆڕا بۆ ئایینی [[مەسیحی]]، پکیدە بە شێوەیەکی نەریتی لە دەوروبەری ساڵی ١٠٤ی زایینی بووە یەکەم قەشە. ئایینی کۆنی میزۆپۆتامیا تا سەدەی دەیەمی زایینی بە تەواوی لە ناوچەکەدا نەمرد.<ref>https://www.tertullian.org/fathers/arbela_02_text.htm</ref> ھەروەھا کۆمەڵگەیەکی مەسیحی ھەبووە کە وا بیردەکرایەوە لە ئایینی جوولەکە گۆڕاون. [[ئادیابین]] (پارێزگای کەنیسەی ڕۆژھەڵاتی سریانی) لە ئەربێلا (بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ܐܪܒܝܠ ئەربیل) بووە ناوەندی [[مەسیحیەتی سوریانی]] تا کۆتایی سەدەکانی ناوەڕاست.<ref>https://books.google.iq/books?id=rNdtAAAAMAAJ&q=adiabene&redir_esc=y</ref> ھەولێر دوای ئەوەی [[ماد]]ەکان کۆتاییان بە حوکمی [[ئاشوورییەکان]] ھێنا، دوای مادەکان کەوتە ژێر دەستی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ساسانییەکان]] بۆ چەندەھا سەدە، کە ھەژارییەکی زۆری تیادا بڵاو بووەوە و وە لە ناسنامە ئاشوورییەکەی داماڵرا. [[پەڕگە:The Sasanian Empire at its apex under Khosrow II.svg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی ساسانی لە گەورەترین ئاستدا ٦٢٠، لە سەردەمی خوسرەوی دووەم]] === مێژووی سەدەی ناوەڕاست === وەک چۆن زۆرێک لەو ئاشوریانەی کە بوونەتە مەسیحی ناوی ئینجیلی (لەوانەش جوولەکەکان)یان گرتەبەر، زۆربەی قەشەکانی سەرەتایی ناوی ئارامی ڕۆژھەڵاتی یان جوولەکە/ئینجیلییان ھەبووە، ئەمەش ئەوە ناگەیەنێت کە زۆرێک لە مەسیحییە سەرەتاییەکانی ئەم شارە لە ئایینی جوولەکە بوون.<ref>Gillman, Ian and Hans-Joachim Klimkeit. Christians in Asia before 1500. (Ann Arbor: University of Michigan, 1999) p. 33</ref> وەک شوێنی دانیشتنی میترۆپۆلیتانی کەنیسەی ئاشووری ڕۆژھەڵات کاری دەکرد. لە سەردەمی مەسیحی شارەکەوە زۆرێک لە باوکانی کڵێسا و نووسەری ناسراو بە زمانی ئارامیی ھاتوون. دوابەدوای فەتحکردنی موسڵمانان بۆ سەر فارس، پارێزگای ساسانی نەکسواردەشیراگان و دواتر گەرامیگ و نۆدەردەشیراگان، کە ھەولێر بەشێکی لێ بوو، ھەڵوەشایەوە و لە ناوەڕاستی سەدەی حەوتەمی زایینیەوە ناوچەکە وردە وردە لێشاوی گەلانی [[موسڵمان]]ی بەخۆیەوە بینی کە زۆرینەیان [[عەرەب]] و گەلانی [[گەلانی تورک]] بوون.<ref>D. Sellwood, "ADIABENE," Encyclopædia Iranica, I/5, pp. 456–459</ref> ڕزگارکردنی(فتح) ھەولێر لە سەردەمی [[عومەر کوڕی خەتتاب]]دا بوو بە سەرکردایەتی (ربعی بن الأفکل) بوو کە ئەوکات ەژێر دەسەڵاتی ساسانییەکاندا بوو. [[پەڕگە:Rashidun Caliphate.svg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|[[خەلافەتی ڕاشیدون]] لە گەورەترین ئاستی خۆیدا، لە سەردەمی [[عوسمان کوڕی عەفان|خەلیفە عوسمان]]،٦٥٤ک]] دیارترین [[ھۆز]]ی [[کورد]] لە ناوچەکەدا [[ھەزەبانی]] بوو، ناوەندی ھەزەبانییەکان لە [[ھەولێر]] و [[شنۆ|شنۆ]] و [[ورمێ]] بوو. فەرمانڕەوایی ئەوان ناوچەکانی [[مەراغە]] و ورمێ لە ڕۆژھەڵات و ھەولێر و [[شنگال]] و بەشێک لە خاکی جەزیرە لە باشوور و ڕۆژاوا و بەرکاری و [[جۆلەمێرگ|ھەکاری]] و [[سەڵماس|سەلماس]] لە باکوورەوە،<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bozarslan|یەکەم=Hamit|ناونیشان=https://books.google.iq/books?vid=ISBN 9781108473354&redir_esc=y|سەردێڕ=The Cambridge History of the Kurds|دوایین٢=Gunes|یەکەم٢=Cengiz|دوایین٣=Yadirgi|یەکەم٣=Veli|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|پەڕەکان=٢٧|زمان=en}}</ref><ref name=":3"/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kennedy|یەکەم=Hugh|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=Kak0CwAAQBAJ&dq=%22The+Kurdish+dynasties+which+emerged+in+the+second+half%22&pg=PA215&redir_esc=y#v=onepage&q=%22The%20Kurdish%20dynasties%20which%20emerged%20in%20the%20second%20half%22&f=false|سەردێڕ=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٣٧٦٣٩-٢|پەڕەکان=٢١٥|زمان=en}}</ref> ھەولێر یەکێک بوو لە پایتەختەکەیان،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Brill|یەکەم=E. J.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=ro--tXw_hxMC&dq=Zarzā+kurds&pg=PA1049&redir_esc=y#v=onepage&q=Zarzā%20kurds&f=false|سەردێڕ=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. Ṭāʻif - Zūrkhāna|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٠٩٧٩٤-٠|پەڕەکان=١٠٤٩|زمان=en}}</ref> لە نێوان ساڵی ٩٠٦ تا ١١٣١/١١٤٤ فەرمانڕەوایان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Minorsky|یەکەم=V.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?vid=ISBN 9780521057356&redir_esc=y|سەردێڕ=Studies in Caucasian History: I. New Light on the Shaddadids of Ganja II. The Shaddadids of Ani III. Prehistory of Saladin|ڕێکەوت=١٩٥٣|بڵاوکەرەوە=CUP Archive|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٠٥٧٣٥-٦|پەڕەکان=١٤٣|زمان=en}}</ref><ref name=":2"/>{{rp|65-66}} بە گوێرەی ئیبن حەوقەل ناوچەی جەزیرە لەوەڕگەی ھاوینەی کوردانی ھەزەبانەکان بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bozarslan|یەکەم=Hamit|ناونیشان=https://books.google.iq/books?vid=ISBN 9781108473354&redir_esc=y|سەردێڕ=The Cambridge History of the Kurds|دوایین٢=Gunes|یەکەم٢=Cengiz|دوایین٣=Yadirgi|یەکەم٣=Veli|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-١-١٠٨-٤٧٣٣٥-٤|پەڕەکان=٢٦|زمان=en}}</ref> بوونی ھەزەبانەکان تۆمار کراوە لە سەدەی ١٠زی دا لە [[دوین]] لە [[ئەرمەنستان]]، کە بە کەنارەکانی دەریای کاسپی تێدەپەڕێت بۆ خاکی جەزیرە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=James|یەکەم=Boris|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Le " territoire tribal des Kurdes " et l’aire iraqienne (xe-xiiie siècles): Esquisse des recompositions spatiales|ناونیشان=https://journals.openedition.org/remmm/3331#tocto1n3|journal=Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée|زمان=fr|issue=117-118|پەڕەکان=١٠١–١٢٦|doi=10.4000/remmm.3331|issn=0997-1327}}</ref> کە چەند کەسێکیش وەک پارێزگار بۆ شارەکە لە کۆتایی سەدەی دەیەمەوە تا سەدەی دوازدەھەم کە لەلایەن [[دەوڵەتی زەنگی]] داگیرکرا و پارێزگارییەکەی درا بە [[موزەفەرەدین کۆکبری]]، کە لە سەردەمی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەیوبیەکاندا]] شارەکەیان پاراست. یاقوت حەمەوی زیاتر باسی لەوە دەکات کە ھەولێر لە سەدەی ١٣دا زۆربەی دانیشتووانی [[کورد]]ە.<ref>B. James. Le « territoire tribal des Kurdes » et l’aire iraqienne (xe-xiiie siècles): Esquisse des recompositions spatiales. Revue des Mondes Musulmans et de la Méditerranée, 2007. P. 101-126.</ref> [[پەڕگە:Ayyubid Sultanate 1193 AD.jpg|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|سوڵتانییەتی ئەیوبی(بە ڕەنگی پەمەیی) لە کاتی کۆچی دوایی سەلاحەدین لە ساڵی ١١٩٣ز]] کاتێک [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل|مەغۆلەکان]] لە سەدەی ١٣دا ھێرشیان کردە سەر ڕۆژھەڵاتی نزیک، بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٢٣٧ ھێرشیان کردە سەر شاری ھەولێر. شارۆچکەی خوارەوەیان تاڵان کرد بەڵام ناچار بوون لەبەردەم سوپای خەلافەت کە نزیک بووەوە پاشەکشە بکەن و ناچار بوون گرتنی قەڵاکە دوابخەن.<ref>Woods, John E. (1977), "A note on the Mongol capture of Isfahān", Journal of Near Eastern Studies, 36 (1): 49–51</ref> دوای [[گەمارۆدانی بەغدا (١٢٥٨)|کەوتنی بەغدا]] بە دەست [[ھۆلاکۆ خان]] و مەغۆلەکان لە ساڵی ١٢٥٨، دوا فەرمانڕەوای بەگتەگێنید خۆی ڕادەستی مەغۆلەکان کرد و بانگەشەی ئەوەی کرد کە گاریسۆنی کوردی شارەکەش بەدوایدا دەڕۆن؛ بەڵام ئەوان ئەمەیان ڕەتکردەوە، بۆیە مەغۆلەکان گەڕانەوە بۆ ھەولێر و توانیان قەڵاکە بگرن دوای گەمارۆدانێک کە شەش مانگی خایاند.<ref>https://www.gemaart.com/wp-content/uploads/2020/09/PAPER_Citadel-Research_Novacek.pdf{{بەستەری مردوو|url=https://www.gemaart.com/wp-content/uploads/2020/09/PAPER_Citadel-Research_Novacek.pdf |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> پاشان [[ھۆلاکۆ خان]] پارێزگارێکی [[مەسیحی]] [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] بۆ شارۆچکەکە دانا و [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسی سوریانی]] ڕێگەی پێدرا کەنیسەیەک دروست بکات. [[پەڕگە:Bagdad1258.jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|وێناکردنی سوپای [[ھۆلاکۆ خان]] کە شارەکەی گەمارۆداوە، ١٤٣٠]] لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، گۆشەگیرییە بەردەوامەکانی سەر [[مەسیحی]]یەکان و [[جوو]]لەکەکان و بوداییەکان لە سەرانسەری ئیلخاناتدا لە ساڵی ١٢٩٥ لە ژێر دەسەڵاتی ئۆیرات ئەمیر ناوروزدا بە جددی دەستیپێکرد، ئەمەش کاریگەری زۆری لەسەر ئاشوورییە ڕەسەنەکانی مەسیحی ھەبوو. ئەمەش لە سەرەتای سەردەمی ئیلخان غەزاندا دەرکەوت. لە ساڵی ١٢٩٧دا، دوای ئەوەی غەزان ھەستی بە بەھێزی کرد کە بتوانێت بەسەر کاریگەرییەکانی ناوروزدا زاڵ بێت، کۆتایی بە گۆشەگیرییەکان ھێنا. لە سەردەمی ئیلخان ئۆلجێیتودا، دانیشتوانی [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] پاشەکشەیان کرد بۆ قەڵاکە بۆ ئەوەی لە گۆشەگیری ڕزگاریان بێت. لە بەھاری ساڵی ١٣١٠دا مەلەک (حاکم)ی ناوچەکە بە ھاوکاری [[کورد]] ھەوڵی دەستبەسەرداگرتنی لێیان دا. سەرەڕای ھەموو ھەوڵەکانی قەشەی تورک مار یەحبەڵڵا بۆ دوورکەوتنەوە لە مەرگەساتی نزیک، دواجار قەڵاکە دوای گەمارۆدانی سەربازانی ئیلخانات و خێڵە کوردییەکان لە ١ی تەمموزی ١٣١٠ گیرا و ھەموو بەرگریکارەکانیش کۆمەڵکوژ کران، لەنێویاندا زۆرێک لە دانیشتوانی ئاشووری شارۆچکەی خوارەوە.<ref>Sourdel, D. (2010), "Irbil", in Bearman, P.; Bianquis, Th.; Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P. (eds.), Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Brill Online,</ref> بەڵام ژمارەی دانیشتوانی [[ئاشوورییەکان]]ی شارەکە لە ڕووی ژمارەییەوە بە گرنگییەوە مانەوە تا وێرانکردنی شارەکە لەلایەن ھێزەکانی [[تەیمووری لەنگ|تەیمورەوە]] لە ساڵی ١٣٩٧.<ref>Edwin Munsell Bliss, Turkey and the Armenian Atrocities, (Chicago 1896) p. 153</ref> [[پەڕگە:Historical Atlas of Iran - Plate No. 17 (cropped).jpg|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|سەردەمی ئیلخانییەکاندا]] [[قەرەقۆینلۆ]] دەستیان گرت بەسەر ناوچەکەدا، ھۆزێکی [[تورکمان]] کە لە ساڵی ١٣٧٥ی زایینی وڵاتەکەیان دامەزراند، و فەرمانڕەوایی ڕۆژھەڵاتی [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] و [[ئازەربایجان]] و [[قەوقاز|قەفقاز]] و ھەندێک ناوچەی [[ئێران]] [[عێراق|و عێراقیان]] کرد، لە نێوان ساڵانی [[١٣٨٠]]ی زایینی تا [[١٤٦٩]] ی زایینی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی قەرەقۆینلۆ لە سایتەکەدا universalis.fr|ناونیشان=https://www.universalis.fr/encyclopedie/moutons-noirs-kara-koyunlu/|بڵاوکەرەوە=universalis.fr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی قەرەقۆینلۆ لە سایتەکەدا britannica.com|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/Kara-Koyunlu|بڵاوکەرەوە=britannica.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری دەربارەی قەرەقۆینلۆ لە سایتەکەدا nomisma.org|ناونیشان=http://nomisma.org/id/qara_qoyunlu|بڵاوکەرەوە=nomisma.org|ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180707123207/http://nomisma.org/id/qara_qoyunlu|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Qaraqoyunlu Dynasty AZƏRBAYCAN.png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|تورکمانە قەرەقۆینلۆکان، شینێکی کاڵ، گەورەترین ڕادەی خۆیان لە عێراق و کەناری ڕۆژھەڵاتی عەرەبی بۆ ماوەیەکی کەم نیشان دەدەن]] [[ئاق قۆینلۆ]] دەستیان گرت بەسەر ناوچەکەدا، ھۆزێکی تورکمان و لە «خێڵی بێندەر»ن لە نێوان ساڵانی [[١٤٦٧]] - [[١٥٠٢|١٥٠٢ی زایینی]] لە ڕۆژھەڵاتی [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] و [[ئازەربایجان]] و فارس و [[عێراق]] و [[ئەفغانستان]] [[شینجیانگ|و تورکستان]] فەرمانڕەواییان کردووە. و لە ساڵی ١٤٦٩ی زایینی توانی وڵاتی [[قەرەقۆینلۆ]] لەناو ببات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Wayback Machine|ناونیشان=http://elibrary.bsu.az/kitablar/895.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131020105336/http://elibrary.bsu.az/kitablar/895.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Map Aq Qoyunlu 1478-en.png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|کۆنفیدراسیۆنی ئاق قۆینلۆ لە گەورەترین ئاستدا لە سەردەمی ئوزون حەسەن]] لە سەدەکانی ناوەڕاستدا ھەولێر بە یەک لە دوای یەک لەلایەن [[ئومەویەکان]]، [[خەلافەتی عەباسی|عەباسیەکان]]، [[دەوڵەتی بوەیھی]]، [[شانشینی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]] و پاشان تورکمانەکانی بەگتەگینید میرەکانی ھەولێر (١١٣١-١٢٣٢) حوکمڕانی دەکرا، دیارترینیان [[موزەفەرەدین کۆکبری]] بوو کە یەکێک بوو لە ژەنەڕاڵە پێشەنگەکانی [[سەڵاحەددینی ئەییووبی|سەلاحەدین]]؛ بە نۆرە ئیلخانیەکان و جەلاییریدەکان و [[قەرەقۆینلۆ]] و ئیمپراتۆریەتیی تەیموور و [[ئاق قۆینلۆ]] بەدوایاندا ھاتن. لە ساڵی ١٥٠٩دا شاری [[ھەولێر]] و ناوچەکە لەلایەن [[شانشینی سەفەوی|سەفەوییەکانەوە]] داگیرکرا و بووە بەشێک لە فەرمانڕەواییان. یەکێک بوو لە گەورەترین ئیمپراتۆرییەتەکانی ئێران دوای لەشکرکێشی عەرەبەکان کە لەلایەن [[سەفەوییەکان|بنەماڵەی سەفەوییەکانەوە]] لە ساڵی ١٥٠١ تا ١٧٣٦ حوکمڕانی کرا.<ref>Helen Chapin Metz. ''Iran, a Country study''. 1989. University of Michigan, p. 313.</ref><ref>Emory C. Bogle. ''Islam: Origin and Belief''. University of Texas Press. 1989, p. 145.</ref><ref>Stanford Jay Shaw. History of the Ottoman Empire. Cambridge University Press. 1977, p. 77.</ref><ref>Andrew J. Newman, ''Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire'', IB Tauris (March 30, 2006).</ref> [[پەڕگە:Safavid Iran.png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئیمپراتۆریەتی سەفەوی لە سەردەمی شا عەباسدا]] ھەولێر شوێنی لە دایکبوونی مێژوونووس و نووسەرانی بەناوبانگی سەدەی ١٢ و ١٣ی کورد [[ئیبن خەلەکان]] و [[ئیبن ئەلمستەوفی]] بووە. دوای [[شەڕی چاڵدێران]] لە ساڵی ١٥١٤، ھەولێر کەوتە ژێر [[میرنشینی سۆران]]. لە سەدەی ١٨دا [[میرنشینی بابان]] شارەکەی گرتەوە بەڵام لەلایەن [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەمەد کۆر]] فەرمانڕەوای سۆران لە ساڵی ١٨٢٢ دەستی بەسەردا گیرا. [[پەڕگە:Soran Emirate.png|300px|وێنۆک|ناوەڕاست|نەخشەی [[میرنشینی سۆران]] لە لووتکەی دەسەڵاتیدا لە سەردەمی [[شۆڕشی ڕەواندز]] بە سەرکردایەتیی [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز]]. کە سنوورەکەی لە باکوورەوە لەگەڵ [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیا]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[میسر]] و لە باشووریشەوە لەگەڵ قەبیلەی عەنزەی نەجد و لە ڕۆژھەڵاتیشەوە لەگەڵ [[ئێرانی قاجاڕی]] و [[میرنشینی ئەردەڵان]] ھاوسنوور بوو.]] [[میرنشینی سۆران]] بەردەوام بوو لە حوکمڕانی بەسەر ھەولێردا تا ساڵی ١٨٥١ لەلایەن عوسمانییەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا، ھەولێر بوو بە بەشێک لە [[ویلایەتی مووسڵ]] لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] تا [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، کاتێک عوسمانییەکان و ھاوپەیمانە [[کورد]] و [[تورکمان]]ەکانیان لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیا]]وە تێکشکێنران. === سەردەمی عوسمانی(١٥٣٨-١٩١٨) === * دوای ئەوەی لە ساڵی ١٥١٧ بە ھێرشی ناڕێک دەستی پێکرد لە ساڵی ١٥٣٨ کۆتایی پێھات، کاتێک سوڵتان [[سولەیمان قانوونی]] خاکی [[باشووری کوردستان]]ی ئێستای زیاد کرد بۆ ئیمپراتۆریەتەکەی بە گرتنی لە دەستی ڕکابەرە سەرەکییەکەی کە [[شانشینی سەفەوی]] بوو.<ref>Rothman, E. Nathalie (2015). Brokering Empire: Trans-Imperial Subjects between Venice and Istanbul. Cornell University Press.</ref> * [[مێزۆپۆتامیا]] لە ساڵی ١٥٥٥ لە لایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] بە [[ڕێکەوتننامەی ئاماسیە]] دەستی کەوتبوو، بەڵام تا [[گرێبەستی زەھاب]] لە ساڵی ١٦٣٩ کۆنترۆڵی عوسمانی بەسەر میزۆپۆتامیادا یەکلاکەرەوە نەبوو.<ref>https://archive.org/details/historyofottoman00stan/page/198/mode/2up</ref> دوای [[ڕێکەوتننامەی ئاماسیە]]، سەفەوییەکان جارێکی دیکە زۆربەی ناوچەی میزۆپۆتامیایان گرتەوە لە سەردەمی [[شا عەباسی یەکەم]] (١٥٨٨-١٦٢٩).<ref>Nasiri, Ali Naqi; Floor, Willem M. (2008). Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration. Mage Publishers. p. 309.</ref> پاشان لەگەڵ داگیرکردنەوەی [[بەغدا]](١٦٣٨) لیوای مووسڵ بوو بە ویلایەتێکی سەربەخۆ.<ref>Kemp, Percy (1983). "Power and Knowledge in Jalili Mosul". Middle Eastern Studies. 19 (2): 201–12.</ref> * شاری ھەولێر لەم ماوەی دەسەڵاتی عوسمانیدا قەزایەک بوو لە لیوای کەرکووک. ھەرچەندە ماوەیەکیش قەزا بوو لە لیوای ڕەواندز. * لە ساڵی [[١٥٥٤]] کە عوسمانییەکان ئەو ناوچەیەیان داگیر کرد، دەسەڵاتی ناوچەکەیان بەخشی بەو میرە [[کورد]]انە کە لەگەڵ [[حکوومەتی ناوەندی]]ی عوسمانییەکاندا ھاوکارییان ھەبوو. ھەروەھا [[ئەیالەتی شارەزوور]]یان درووستکرد. کە ئێستا. بەنزیکەیی سنووری [[باشووری کوردستان]] دەناسرێت. [[کەرکووک]] پایتەختی ئەم ئەیالەتە بووە. بۆیە ڕاستەوخۆ نەخراوەتە ناو سیستەمی کارگێڕی عوسمانیەوە. فەرمانڕەواکان ئەندامی [[ھۆز]]ە [[کورد]]ییەکان بوون و تەنیا بە دەگمەن سەربازی عوسمانی لە ئەیالەتەکەدا ھەبوون.<ref> https://archive.org/details/bub_gb_66hCAAAAcAAJ </ref> * لە سەدەی ١٨ و نۆزدەھەمدا، ئەیالەتەکە کەوتە ژێر دەستی [[میرنشینی بابان|بنەماڵەی بابان]]. ئەندامانی ئەم بنەماڵەیە توانیان بە گەرەنتیکردنی ئاسایشی سنوورە ناجێگیرەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لەگەڵ [[ئێران]] لە بەرامبەر ئۆتۆنۆمی تەواودا، دەسەڵاتی خۆیان بپارێزن. سنجاقی بابان کە شاری [[کەرکووک]]ی لەخۆگرتبوو، بەناوی ئەو بنەماڵەیەوە ناونراوە.<ref> https://books.google.iq/books?id=QjzYdCxumFcC&pg=PA70&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false </ref> * بابانەکان چاویان لە میرە کوردەکانی [[میرنشینی ئەردەڵان]] دەکرد کە بەشەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]یان لە ژێر دەستدابوو، بۆ ئەوەی ببنە ڕکابەری سروشتییان، و لە ساڵی ١٦٩٤ سلێمان بەگ ھێرشی کردە سەر [[ئێران]] و شکستی بە میری ئەردەڵانی ھێنا. دوای ساڵی ١٧٨٤،بابانەکان پایتەختەکەیان گواستەوە بۆ شاری نوێی [[سلێمانی]] کە بەناوی دامەزرێنەری خانەدانەکەوە ناونرا. لە ساڵی ١٨٥٠دا دواجار دەسەڵاتی بابانەکان کۆتایی پێھات. ھەرێمەکە لە ساڵی ١٨٦٢دا خرایە ژێر کۆنترۆڵی ڕاستەوخۆی [[ئەیالەتی بەغدا]]وە، کەرکووک بووە سنجاقێکی ئەم ئەیالەتە. [[پەڕگە:Shehrizor Eyalet, Ottoman Empire (1609).png|200px|وێنۆک|ناوەڕاست|ئەیالەتی شارەزوور لە ١٦٠٩]] ==== لیوای ھەولێر لە سەردەمی عوسمانیدا(١٨٥٠-١٩١٨) ==== شارۆچکەی مۆدێرنی [[ھەولێر]] لەسەر گردێک وەستاوە کە قەڵایەکی عوسمانی لە سەرەوەیە. لە سەردەمی سەدەکانی ناوەڕاستدا، ھەولێر بووە ناوەندێکی بازرگانی سەرەکی لەسەر ڕێگای نێوان [[بەغدا]] و [[مووسڵ]]، ڕۆڵێک کە تا ئەمڕۆش دەیگێڕێت لەگەڵ پەیوەندییە گرنگەکانی ڕێگاوبان بە جیھانی دەرەوە. ئەم سەردەمە بە کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی کرداریی ھەردوو و [[میرنشینی سۆران|سۆران]] و [[میرنشینی بابان|بابان]] و چەسپاندنی دەسەڵاتی [[بەغدا]] بە سەر تەواوی خاکی [[باشووری کوردستان]] دەست پێدەکات جگە لە چەند ساڵێک نەبێت کە ھەموو یەکە کارگێڕییەکانی نیوان ھەردوو [[زێی گەورە]] و [[زێی بچووک]] بە یەکگرتوویی لە یەکەیەکی کارگێڕیدا کۆکرابوونەوە و ناوەندەکەسی شاری [[ڕەواندز]] بوو. دوای ئەوە سەر بە سنجاق(لیوا)ی کەرکووک بوو تاوەکوو ساڵی (١٩٢٣) کرایە لیوا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> ==== قۆناغی یەکەم: لە نێوان ساڵانی(١٨٥١-١٨٦٨) ==== سیستەمی کارگێڕی ئەم قۆناغە لەژێر ھەژموونی دابەشبوونی جوگرافیای [[ھۆز]]ەکاندا بووە، سنووری ئەم لیوایە و لیوا ھاوسنوورەکانی میراسی ناکۆکی نێوان ھەردوو [[میرنشینی بابان]] و [[میرنشینی سۆران]] بوو، لەکاتێکدا دەسەڵاتی [[میر محەممەد]]ی ڕەواندوز ھەردەھات فراوانتر دەبوو تاگەیشتە سنووری [[کۆیە]] و [[ڕانیە]] و دەربازی دەستە چەپی [[زێی بچووک]]یش بوو. چەندین ناحییەی [[ئەیالەتی شارەزوور]]ی خستە سەر [[میرنشین]]ەکەی لەوانە ناحیەکانی([[عەسکەر]]، [[ئاغجەلەر]]، کێوەچەرمەڵە، [[چیاسەوز، ئاغجەلەر|چیاسەوز]]، [[گڵناغاجی گەورە|گڵناغاج]]، [[قەسرۆک، ئاغجەلەر|قەسرۆک]]، [[گردخەبەر]]، جبق قلعە و [[ناحیەی شوان|شوان]]) لەگەڵ مەنگوڕایەتیدا. ناکۆکی نێوان میرانی بابان ھەر بەردەوام بوو، [[میر محەممەد پاشای ڕەواندز|میر محەممەد]] بە ھەلی زانی ھێرش بکاتە سەر [[میرنشینی بابان]]، وەزیر (عەلی پاشا-والی [[بەغدا]]) لەگەڵ حکومەتی ئێراندا ھاوپەیمانییەکی دژی [[میرنشینی سۆران]] بەست و ھەردووکیان ھاوکاری سڵێمان پاشای بابانیان کرد، ئەمە لە کاتێکدا ھێزی سۆران لە پێشڕەویدا بوون و گەیشتبوونە [[سورداش]] سوپای ھەردوولا لە [[قەمچوغە]] گەیشتنە یەک و شەڕێکی قورس لە نێوانیاندا ڕوویدا و سوپای سۆران ناچار بوو پاشەکشێ بکات بۆ [[کۆیە]] و ھێزی سڵێمان پاشای بابان کەوتە دوای و لە نزیک کۆیە جارێکیتر [[شەڕ]] ڕوویدا، ھێزی بابان و ھاوپەیمانەکانی زیانی زۆریان بەرکەوت و ھەردوولا گەیشتنە ڕێکەوتن کە ھێڵی [[ڕانیە]]، بتوێن، [[خەلەکان]]، چناران تا [[زێی بچووک]] و دەربەند ببێتە سنووری نێوانیان. دوای لە ناوچوونی ھەردوو میرنشینەکە(سۆران لە ١٨٣٦) و (بابان لە ١٨٥١)دا ئەم سنوورە وەک خۆی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =عشائر العراق | ناونیشان = https://www.noor-book.com/en/ebook-History-موسوعھ-عشائر-العراق-ج-1-عباس-العزاوی-pdf | نووسەر = عباس العزاوی |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> خاکی ئێستای پارێزگای ھەولێر، لەم سەردەمەدا دابەش ببوو بەسەر [[پارێزگای کەرکووک|لیوای کەرکووک]] و [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]] و [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]]دا، لە [[ئەیالەتی شارەزوور]] و [[ئەیالەتی بەغدا]] و [[ئەیالەتی وان]]دا. قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای کۆیە|کۆیە]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] و [[ناحیەی بالیسان|بالیسان]]) سەر بە [[پارێزگای کەرکووک|لیوای کەرکووک]] بوون. قەزاکانی ([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای ھەریر|حەریر]]، [[قەزای چۆمان|باڵەک]]، [[ناحیەی بجیل|سورچی]] و [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]]) سەر بە لیوای ڕەواندز بوون. [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] سەر بە لیوای مووسڵ بوو. لەم سەردەمەدا [[قەزا]]کان فرە ناوەند بوون و لە ژێر ھەژموونی [[ھۆز]]ەکاندا بوون بۆیە ھەندێک قەزا ناوی ھۆزەکانیشی لەگەڵدا دەھات. وە ھەندێک قەزا دراوەتە [[ھۆز]]ەکان بەڵام ناوەندیان نەبووە لە بەر ئەوەی لەو کاتەدا کۆچەری بوون بەڵام لە سنووری ئەو یەکە کارگێڕیانەی ئێستادا بوون. ئەم خشتەیەی خوارەوە ئەو یەکە کارگێڕییانە ڕوون دەکاتەوە کە پارێزگای ھەولێری ئێستا پێکدەھێنن کە سەر بە لیوا جیاوازەکان بوون.<ref name=":9">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = العراقی الشمالی | ناونیشان = https://drive.google.com/file/d/1KN0rYRFz_grB4hi84ATBdDN7KklFSY8r/view | نووسەر = محمد ھادی الدفتر و عبداللە حسن |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref>  {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە نێوان ساڵانی(١٨٥٠-١٨٦٥)دا<ref> https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&book_id=NTk5&lan=</ref> ! لیوا ! ناوی قەزا ! پێڕستی یەکە کارگێڕییەکان ! لیوا ! ناوی قەزا ! پێڕستی یەکە کارگێڕییەکان |- | rowspan=5 style="text-align: center;"| [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]] | style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]] لەگەڵ فرە ناوەندی(ڕۆست، ڕەوەندۆک، شکیو، دەرگەڵە، دولە، ھەڕوتیان، بیاو، سەرچیان، کورە، دیوە و دەراریان) | style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|دیانا]]، بەشێک لە [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] | rowspan=5 style="text-align: center;"| [[پارێزگای کەرکووک|لیوای کەرکووک]] | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]](ئەربیل) | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر|ئەربیل]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[ناحیەی گوێڕ|گوێڕ]]، [[ناحیەی کەندێناوە|کەندێناوە]]، [[قەزای مەخموور|مەخموور]] |- | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | style="text-align: center;" | دێرە حەریر | style="text-align: center;" | [[ناحیەی بالیسان|بالیسان]] | style="text-align: center;" | بەشێک لە [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] |- | style="text-align: center;" | [[قەزای چۆمان|باڵەک]] | style="text-align: center;" | باڵەک | style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە|کۆیە]] لەگەڵ فرە ناوەندی([[بۆگد]]، [[خەرابە]]، [[ساتووقەڵا]]، شێخان، دەربەند، گردی و چنارە، [[خەلەکان]]، [[خدران]] و [[ھیزۆپی گەورە|ھیزۆپ]]) | style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە|کۆیسنجەق]]، [[قەزای تەقتەق|تەقتەق]]، [[ناحیەی خەلەکان|چناران]]، بەشێک لە [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]] |- | style="text-align: center;" | [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | style="text-align: center;" | سیدەکان | style="text-align: center;" | ھۆزی سن و [[ئاکۆ]] و [[خۆشناو]] | style="text-align: center;" | بەشێک لە [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]] و [[ناحیەی بێتواتە|بێتواتە]] |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی بجیل|سورچی]] | style="text-align: center;" | بەشێک لە [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] | style="text-align: center;" | [[ئێلی بڵباس]] | style="text-align: center;" | بەشێک لە [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]] و [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] و [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]] |- | rowspan=1 style="text-align: center;"| [[پارێزگای سلێمانی|لیوای سلێمانی]] | style="text-align: center;" | ھۆزی [[مامەش]] و [[مەنگوڕ]] و ڕەمەک | style="text-align: center;" | بەشێک لە [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]] | rowspan=1 style="text-align: center;"| [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]] | style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|زێبار]] | style="text-align: center;" | مێرگەسۆر |- |} ==== قۆناغی دووەم: لە نێوان ساڵانی(١٨٦٩-١٨٧٣) ==== لەم قۆناغەدا سیستەمی کارگێڕیی بەغدا لە [[ئەیالەت]]ەوە گۆڕدرا بۆ [[ویلایەت]]، ئەمەش لەلایەن [[والی]] تازە (مەدحە ت پاشا) کە لە ڕۆژی (۱۸ی موحەڕەمی ساڵی ۱۲۸٦ز-١٨٦٩/٤/٣٠ز)دا. گەیشتە [[بەغدا]] جیبەجێکرا، [[ویلایەتی بەغدا]] لەم قۆناغەدا لە (١٥) لیواوە کرا بە(١٤) لیوا، ژمارەی [[قەزا]]کانیشی لە(١٣٦)ەوە بۆ (۹۳) قەزا کەمکرایەوە. قۆناغی (مەدحەت پاشا)یە کە بۆ ماوەی سێ ساڵ [[والی]] [[ویلایەتی بەغدا]] بوو، ھەرچەندە تەمەنی ئەم قۆناغە کەم بوو، بەڵام تێیدا گۆڕانکاری جەوھەری ئەنجامدرا لەوانە: # ھەڵوەشاندنەوی فرە ناوەندی [[قەزا]]کان: بەشێکی زۆری قەزاکان فرە ناوەند بوون و بەشێکی ئەم ناوەندانە بەناوی [[ھۆز]]ەکانەوە بوو، لەم قۆناغەدا فرە ناوەندەکان ھەڵوەشێنرانەوە و لە جیاتی ئەوە یەک ناوی بۆ دانرا. # کۆکردنەوەی قەزاکان: بەشێک لە قەزاکان کۆکرانەوە لە یەک قەزادا، و یەک ناوی بۆ داندرا. # ئاڵوگۆڕی نێوان ھەرسێ لیواکانی [[سلێمانی]]، [[کەرکووک]] و [[ڕەواندز]]. [[قەزای پشدەر]] لە لیوای سلێمانی دابڕێندراو خرایە سەر [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]] و لەبری ئەو [[ناحیەی شوان|قەزای شوان]] لە [[پارێزگای سلێمانی|لیوای کەرکووک]] دابڕێندراو خرایە سەر [[پارێزگای سلێمانی|لیوای سلێمانی]]، ھەر سێ ([[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]]، [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای ڕانیە]]) لە لیوای کەرکووک دابڕێنران و خرانە سەر [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> # سنووری ئێستای '''پارێزگای ھەولێر''' لەم سەردەمەدا لە لیوای ڕەواندزدا کۆکرایەوە. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە نێوان ساڵانی(١٨٦٩-١٨٧٣)دا<ref> https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&book_id=NTk5&lan=</ref> ! ژ ! ناوی قەزا ! یەکەی کارگێڕییەکان ! ژ ! ناوی قەزا ! یەکەی کارگێڕییەکان |- | style="text-align: center;"| ١ | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | style="text-align: center;" | دیرە حەریر | style="text-align: center;"| ٥ | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر|ئەربیل]] | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر|ئەربیل]]، [[ناحیەی گوێڕ|گوێڕ]]، [[ناحیەی کەندێناوە|کەندێناوە]]، [[قەزای مەخموور|مەخموور]] |- | style="text-align: center;" | ٢ | style="text-align: center;" | [[قەزای چۆمان|باڵەک]] | style="text-align: center;" | [[قەزای چۆمان|چۆمان]] | style="text-align: center;" | ٦ | style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە|کۆیە]]، [[قەزای تەقتەق|تەقتەق]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] |- | style="text-align: center;" | ٣ | style="text-align: center;" | [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | style="text-align: center;" | [[قەزای سیدەکان|برادۆست]] | style="text-align: center;" | ٧ | style="text-align: center;" | [[قەزای پشدەر|پشدەر]] | style="text-align: center;" | [[قەزای پشدەر|پشدەر]]، [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]] |- | style="text-align: center;" | ٤ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی شێروان مەزن|شێروان]] | style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|مێرگەسۆر]] | style="text-align: center;" | ٨ | style="text-align: center;" | دارەبیان | style="text-align: center;" | [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]]، [[ناحیەی خدران|خدران]]، [[ناحیەی خەلەکان|خەلەکان]]، [[ناحیەی ناودەشت|ناودەشت]] |- |} ==== قۆناغی سێیەم: لە نێوان ساڵانی(١٨٧٣-١٩١٨) ==== لەم قۆناغەدا چەندین گۆڕانکاری سازدرا، لەوانە لیواکانی دەوڵەتی [[عێراق]]ی ئێستا کەمکرایەوە بۆ (٨)سنجاغ-لیوا، لیواکانی کەش کران بە [[قەزا]] و بەشێکی زۆری قەزاکانیش کرانە [[ناحیە]]. یەکە کارگێڕییەکانی [[باشووری کوردستان]] دەکەونە سنووری [[سنجاق]]ەکانی(مووسڵ و شارەزوور و بەغدا). تا پێکھێنانی [[ویلایەتی مووسڵ]] لە ساڵی(١٢٩٦ک-١٨٧٩ز)دا ھەموو سنجاغەکانی سەرەوە سەر بە [[ویلایەتی بەغدا]] بوون و دوای ئەو بەروارە ھەردوو لیوای سلێمانی و شارەزوور خرایە سەر [[ویلایەتی مووسڵ]]. خاڵی گرنگی ئەم قۆناغە لەوەدایە کە تۆماری زانیاری وردی یەکە کارگێڕییەکان لە ساڵنامەی ویلایەتەکاندایە، لە قۆناغی دووەمی سەردەمی عوسمانیدا [[زێی بچووک]] کرابووە سنوری نێوان ھەردوو لیوای سلێمانی و ڕەواندز، لەم قۆناغەدا چەمی ژاراوە و زێی بچووک بووە سنووری نێوان سنجاغی شارەزوور و سلێمانی، بە واتایەکی تر [[ناحیەی ناوەندی قەزای پشدەر|ناحیەی پشدەر]] خرایە سەر لیوای سلێمانی و شوێنی ھۆزەکانی([[مەنگوڕ]] و [[مامەش]] و ڕەمەک) لە پشدەر جیاکرایەوە و خرایە سەر [[قەزای ڕانیە]]، ھەرچەندە ماوەی ئەم قۆناغە درێژترە و زانیارییەکانیشی لە ئاستی بەرزدایە، گرنگترین ئەم گۆڕانکاریانە ھەڵوەشاندنەوەی [[قەزای ڕەواندز|سنجاغی ڕەواندز]] ھەروەھا سنجاغی ڕەواند بووە [[قەزای ڕەواندز]] و قەزاکانی([[قەزای سیدەکان|سیدەکان]]، [[قەزای چۆمان|باڵەک]] و [[قەزای ھەریر|ھەریر]]) کرانە ناحیە و خرانە سەر [[قەزای ڕەواندز]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سالنامة ولایت بغداد | ناونیشان = https://www.dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw%3D%3D&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ%3D%3D&book_id=NjE4&lan=YXI%3D |ڕێکەوتی سەردان= ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> * '''یەکە کارگێڕییەکان لە ساڵانی ١٨٧٥- ١٨٩٢دا:''' سنووری ئێستای پارێزگای ھەولێر لەم قەزایانە پێکھاتبوو: # یەکەی ناحیەی ھاتە ناو یەکە کارگێڕییەکانی دەوڵەتی عوسمانییەوە، یەکە کارگێڕییەکان بەم شێوەیە بوون([[گوند]]، [[ناحیە]]، [[قەزا]]، [[پارێزگا|لیوا(سنجاغ)]] و [[ویلایەت]]). # [[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]] لە ([[ناحیەی زاب|ناحیەی سوڵتانیە]] و [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی دزەیی]]) پێکھاتبوو. # [[قەزای کۆیە]] یەک ناحیەی ھەبوو ئەویش [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] بوو. # [[قەزای ڕەواندز]] لە ([[قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]]، [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە ھەریر]]، [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] و [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]) پێکھاتبوو. # [[قەزای ڕانیە]] تەنھا [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]]ی ھەبووە. # ھێنانە کایەی ناحیەی شێروان لە ساڵی(١٨٩٠)دا، دواتر لکاندنی بە قەزای زێبار. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی(١٢٩٢ک-١٨٧٥ز)دا |- ! ژ !! قەزا !! ناحیە |- | rowspan=3 | ١ | rowspan=3 | [[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]] | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] |- | [[ناحیەی زاب|ناحیەی سوڵتانیە]] |- | [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی دزەیی]] <!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell F (above) --> |- | ٢ | [[قەزای کۆیە]] | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] |- <!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell H (to the left) --> | rowspan=4 | ٣ | rowspan=4 | [[قەزای ڕەواندز]] | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] |- | [[قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]] |- | [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] |- | [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] |- | ٤ | [[قەزای ڕانیە]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]] |- |} * '''یەکە کارگێڕییەکان لە ساڵانی ١٨٩٤-١٩٠٧دا:''' # ناوی [[قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]] گۆڕدرا بە ناحیەی برادۆست. # [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] لە سنووری [[قەزای کۆیە]] ھاتە کایەوە. # ناحیەی ئەملاکی شەمامک لە لە سنووری [[قەزای ھەولێر]]دا ھاتە کایەوە، کە سنووری ئێستای [[قەزای مەخموور]] و [[قەزای خەبات]] دەکات. # لە ساڵی (١٩٠٣)دا [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] و [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]] لکێندران بە [[قەزای ڕەواندز]]ەوە. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی(١٣٢٥ک-١٩٠٧ز)دا |- ! ژ !! قەزا !! ناحیە |- | rowspan=3 | ١ | rowspan=3 | [[قەزای ھەولێر|قەزای ئەربیل]] | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] |- | [[ناحیەی زاب|ناحیەی سوڵتانیە]] |- | [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی دزەیی]] <!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell F (above) --> |- | rowspan=3 |٢ | rowspan=3 |[[قەزای کۆیە]] | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] |- | [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] |- | [[ناحیەی بالیسان]] |- <!-- columns 2 and 3 of this row occupied by cell H (to the left) --> | rowspan=6 | ٣ | rowspan=6 | [[قەزای ڕەواندز]] | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] |- | [[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]] |- | [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] |- | [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] |- | [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] |- | [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]] |- | ٤ | [[قەزای ڕانیە]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]] |- |} === لیوای ھەولێر لەسەردەمی ئینگلیز و پاشایەتییدا(١٩١٨ - ١٩٥٨) === یەکێک لە ئەنجامەکانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]، [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] زۆربەی [[ویلایەت]]ەکانی لەدەست دا، لەوانە [[ویلایەتی بەسڕە]]، [[ویلایەتی بەغدا]] و [[ویلایەتی مووسڵ]]، ئینگلیزەکان لە ماوەی ئەو جەنگەدا توانیان خاکی ئەم ویلایەتانە کۆنتڕۆڵ بکەن. لە دەوڵەتی نوێی [[عێراق]]دا کۆیان بکەنەوە و حکومەتێک دابمەزرێنن. حکومەتی تازە پێکھێنراو ھەستا بەڕێکخستنەوەی یەکە کارگێڕییەکانی دەوڵەتی [[عێراق]]. لەم ماوەیەدا ھەولێر وەکو پێشتر ئاماژەی پێکرا قەزایەکی [[پارێزگای کەرکووک]] بوو [[حکوومەتی عێراق]] بە ھۆی فراوانی لیوای کەرکووکەوە بە گونجاوی زانی یەکە کارگێڕییەکانی ئەو ناوچەیەی کە دەکەوێتە نیوان ھەردوو [[زێی گەورە]] و [[زێی بچووک]]ەوە و تا کۆتایی سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] (٤) [[قەزا]] و (۱۱) [[ناحیە]]ی لە خۆدەگرت لە لیوایەکدا کۆبکرێتەوە بە نوسراوی وەزارەتی ناوخۆ کە ئاڕاستەی ھەردوو موتەسەڕفی کەرکووک و ئەربیل کراوە و تێیدا ھاتووە بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران ھەولێر کراوە بە [[پارێزگا|لیوا]]، جیابوونەکەیشی لە لیوای کەرکووک لە روژی ١٩٢٣/٤/١دا دەستپێدەکات. ئەمەش وەچەرخانێک بوو، ئیدی سەردەمێکی نوێ دەستی پێکرد، دەتوانرێت سەردەمی پاشایەتی بە سەر چوار قۆناغدا دابەشبکرێت.<ref name=":0" /> ==== قۆناغی یەکەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩١٨-١٩٢٢)دا ==== پێش دەرچوونی بڕیاری بە لیوابوونی ھەولێر ھەندێک گۆڕانکاری کارگێڕی لەم سنوورەدا سازدرابوو و بریتی بوون لە:- # بە بەیانی وەزارەتی ناوخۆ ژمارە(١١٢) لە ١٥-١٠-١٩٢٢دا یەکە کارگێڕییەکانی عێراقی سەر لە نوێ ڕێکخستەوە. # جێگیرکردنی ناوی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوش تەپە]] لە بری ناحیەی دزەیی. # دابەشکردنی ھۆبەی ئەملاکی ئەمیری شەمامک بۆ دوو ناحیە([[قەزای مەخموور|مەخموور]] و [[ناحیەی گوێڕ|گوێڕ]]). # بەستنەوەی ناحیەی سولتانیە بە ناوەندی [[قەزای مووسڵ]]ەوە، دواتر دابەشکرا لە نێوان ھەردوو [[قەزای شەرقات|ناحیەی شەرقات]] و [[ناحیەی شۆڕە]]، ئیتر ناوی سولتانیەش لە دەفتەرە تۆمارییەکاندا نەما. # دابڕاندنی [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] لە [[قەزای کۆیە]] و لکاندنی بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە و لە بری ئەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] ھاتە کایەوە. # دابڕاندنی [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] لە [[قەزای ڕەواندز]] و لکاندنی بە [[ناحیەی بارزان|ناحیەی زێبار]]ی سەر بە [[قەزای ئاکرێ]]. بەم شێوەیە یەکە کارگێڕییەکان کە دواتر لیوای ھەولێریان پێکھینا پێکھاتبوو لە (٣ [[قەزا]] و ٩ [[ناحیە]])، خاڵێکیتر کە پێویستە ئاماژەی پێبکریت ئەوەیە لە کاتی ھێنانە کایەی لیوای ھەولێردا بە ھۆی ناجێگیری ڕەوشی لیوای سلێمانییەوە ئاماژە بە [[قەزای ڕانیە]] نەکراوە.<ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =التشکیلات الاداریة فی جنوب کردستان | ناونیشان = https://zheenlibrary.com/opac/index.php?lvl=record_display&id=9753 | نووسەر = عبداللە غفور |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێرلە ساڵی(١٩٢٢)دا<ref> https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&book_id=NTk5&lan=</ref> ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ژ ! قەزا ! ناحیە |- | rowspan=4 | ١ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | style="text-align: center;" | [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]] | rowspan=4 | ٣ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]] | style="text-align: center;" | [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] |- | style="text-align: center;" | [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] | style="text-align: center;" | [[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]] |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی گوێڕ]] | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەریر|ناحیەی حەریر]] |- | style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور|ناحیەی مەخموور]] | style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]] |- | rowspan=1 | ٢ | rowspan=1 style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە]] | style="text-align: center;" | [[قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] | rowspan=1 colspan=2 style="text-align: center | '''کۆی گشتی''' | colspan=2 style="text-align: center | (٣)[[قەزا]] و (٩)[[ناحیە]] |- |} ==== قۆناغی دووەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٢٢-١٩٣٦)دا ==== # بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران لە بەرواری ١\٤\١٩٢٣دا پارێزگای ھەولێر ھاتە کایەوە و لە [[پارێزگای کەرکووک]] جیابووەوە، ئەو قەزا و ناحیەیانەی کەوتبوونە نێوان ھەردوو [[زێی گەورە]] و [[زێی بچووک]] ئەم پارێزگایەیان پێکھێنا. # [[قەزای ڕانیە]] دوای جێگیربوونی چارەنووسی [[پارێزگای سلێمانی|لیوای سلێمانی]]، [[قەزای ڕانیە]] سەر لە نوێ بە لیوای ھەولێرەوە بەسترایەوە، سەرەتا بەشی ڕۆژئاوای [[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]] کە دەکەونە نێوان چیای [[ھەیبەت سوڵتان]]، [[زێی بچووک]] و ڕووباری باسەلامەوە بە [[قەزای کۆیە]] لکێندرا، لکاندنیشی پەیوندی بە موڵکداری ئاغاکانی کۆیەوە ھەیە، کە خاوەنی زۆربەی زەوییەکانی ئەم ناحیە بوون، دواتر گەڕێنرایەوە بۆ [[قەزای ڕانیە]]. # ھەروەھا لە سنووری [[قەزای ڕانیە]]، [[ناحیەی ناودەشت]] ھاتە کایەوە کە ناوەندەکەی شاردەێی [[سەنگەسەر]] بوو. # لە سنووری [[قەزای ھەولێر]]دا کە بە دوو زنجیرە چیا و بەرزایییەکانی ([[قەرەچوغ]]) و (زوورگە زراو) دابەشکراوە بۆ سێ [[دەشت]]، ھەردوو دەشتی (شەمامک، کاندێناوە و قەراج)، بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(١١٤٩) لە ۱۹۲۷/۷/۲۷دا لە [[قەزای ھەولێر]] دابڕێنران و کران بە [[قەزا]]، سەرەتا ناوی قەزای گوێڕ بوو، دواتر بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(٤٥) لە ۱۹۲٨/٣/٥دا ناوی گۆڕدرا بە [[قەزای مەخموور]] ناوەندەکەی شارۆچکەی [[مەخموور]] بوو. # بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(٦١) لە ۱۹۲٨/٤/٤دا [[ناحیەی کەندێناوە]] ھاتە کایەوە لە سنووری [[قەزای مەخموور]]دا و ناوەندەکەی شارەدێی [[دیبەگە]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =كورد وترك وعرب | ناونیشان = https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%88%D8%AA%D8%B1%D9%83-%D9%88%D8%B9%D8%B1%D8%A8-pdf | نووسەر = سي جي ادمونز |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێرلە ساڵی(١٩٣٦)دا<ref> https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&book_id=NTk5&lan=</ref> ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ژ ! قەزا ! ناحیە |- | rowspan=2 | '''١''' | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | style="text-align: center;" | [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]] | rowspan=1 | '''٣''' | rowspan=1 style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | style="text-align: center;" | [[قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] | rowspan=4 | '''٥''' | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]] | style="text-align: center;" | [[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] |- | style="text-align: center;" | [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] | rowspan=3 | '''٤''' | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕانیە|ڕانیە]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناودەشت]] | style="text-align: center;" | [[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]] |- | rowspan=2 | '''٢''' | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی گوێڕ]] | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]] | style="text-align: center;" | [[قەزای ھەریر|ناحیەی حەریر]] |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی کەندێناوە]] | style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی شێروان]] |- | rowspan=1 colspan=2 style="text-align: center | '''کۆی گشتی''' | rowspan=1 colspan=7 style="text-align: center | '''(٥)[[قەزا]] و (١١)[[ناحیە]]''' |- |} ==== قۆناغی سێیەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٣٦-١٩٤٧)دا ==== # بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە(٦٦٥) لە ٢٠\١٢\١٩٤٤دا [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] لەگەڵ ھەردوو [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] و [[ناحیەی بارزان]] لە [[پارێزگای نەینەوا|لیوای مووسڵ]] دابڕێنرا و لکێندرا بە پارێزگای ھەولێرەوە. # [[قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپ]]ە ھەڵوەشینرا و سەرجەم کەرتەکانی لکێندرا بە ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = أطلس العراق الإداری | ناونیشان = https://books.google.iq/books/about/%D8%A3%D8%B7%D9%84%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%8A.html?id=FZ390QEACAAJ&redir_esc=y%D9%88%D8%B9%D8%B1%D8%A8-pdf | نووسەر = احمد سوسة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٤٧)دا<ref> https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960</ref> ! ژ ! [[قەزا]] ! ناوەند ! [[ناحیە]] ! ناوەند ! ڕووبەر/کم<small>٢</small> ! ژ. کەرت |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ١ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ھەولێر]] | style="text-align: center | ٣٠٠٠ | style="text-align: center | ٢٠٨ |- | style="text-align: center |[[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] | style="text-align: center | [[شەقڵاوە]] | style="text-align: center | ٨٥٤ | style="text-align: center | ٩٣ |- | style="text-align: center |'''کۆی [[قەزای ھەولێر]]''' | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٣٨٤٠ | style="text-align: center | ٣٠١ |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٢ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[مەخموور]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] | style="text-align: center | [[مەخموور]] | style="text-align: center | ٢٢٩٣ | style="text-align: center | ١١٨ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]] | style="text-align: center | [[گوێڕ]] | style="text-align: center | ٥٧٧ | style="text-align: center | ٥١ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]] | style="text-align: center | [[دیبەگە]] | style="text-align: center | ١٢٢٤ | style="text-align: center | ٧٥ |- | style="text-align: center |'''کۆی [[قەزای مەخموور]]''' | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٤٠٩٤ | style="text-align: center | ٢٤٤ |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٣ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[کۆیە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] | style="text-align: center | [[کۆیە]] | style="text-align: center | ١٠٤٨ | style="text-align: center | ٧٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] | style="text-align: center | [[تەقتەق]] | style="text-align: center | ٩٠٩ | style="text-align: center | ٦٧ |- | style="text-align: center |'''کۆی [[قەزای کۆیە]]''' | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ١٩٥٧ | style="text-align: center | ١٤٢ |- | rowspan=6 style="text-align: center;" | ٤ | rowspan=6 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز]] | rowspan=6 style="text-align: center;" |[[ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ڕەواندز]] | style="text-align: center | ١٠١٧ | style="text-align: center | ١٠٣ |- | style="text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] | style="text-align: center | [[باتاس]] | style="text-align: center | ٩٣١ | style="text-align: center | ٩٣ |- | style="text-align: center |[[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] | style="text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]] | style="text-align: center | ٧٥٢ | style="text-align: center | ٨٥ |- | style="text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]] | style="text-align: center | [[سیدەکان]] | style="text-align: center | ١٨٢٥ | style="text-align: center | ١١٢ |- | style="text-align: center |[[قەزای مێرگەسۆر|ناحیەی مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | [[مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | ٦١١ | style="text-align: center | ٥٥ |- | style="text-align: center |'''کۆی [[قەزای ڕەواندز]]''' | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٥١٣٦ | style="text-align: center | ٤٤٨ |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٥ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[بلێ]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]] | style="text-align: center | [[بلێ]] | style="text-align: center | ٠ | style="text-align: center | ٠ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی بارزان]] | style="text-align: center | [[بارزان]] | style="text-align: center | ٤٧٥ | style="text-align: center | ٢٣ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] | style="text-align: center | [[شێروان مەزن]] | style="text-align: center | ٣٥٤ | style="text-align: center | ٤٢ |- | style="text-align: center |'''کۆی [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]''' | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٨٢٩ | style="text-align: center | ٦٥ |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٦ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕانیە]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[ڕانیە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]] | style="text-align: center | [[ڕانیە]] | style="text-align: center | ١٠١٣ | style="text-align: center | ٩٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]] | style="text-align: center | [[میرزا ڕۆستەمی گەورە]] | style="text-align: center | ٤١٤ | style="text-align: center | ٣٨ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناودەشت]] | style="text-align: center | [[سەنگەسەر]] | style="text-align: center | ٨٧٣ | style="text-align: center | ٧٥ |- | style="text-align: center |'''کۆی [[قەزای ڕانیە]]''' | style="text-align: center | - | style="text-align: center | ٢٣٠٠ | style="text-align: center | ٢٠٨ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی''' | colspan=1 style="text-align: center | '''(١٢) [[ناحیە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٨١٧٠''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٤٠٨''' |- |} ==== قۆناغی چوارەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٤٧-١٩٥٨)دا ==== لەم قۆناغەدا ڕووبەری پاریزگای ھەولێر کەم بووەوە بەھۆی ئەوەی [[قەزای ڕانیە]]ی لێدابڕێنرا. # بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٢٢١) لە ١\٥\١٩٥٢دا، [[قەزای شەقڵاوە]] ھاتە کایەوە لە سنووری پارێزگای ھەولێر بە دابڕانی [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] بە سەرجەم کەرتەکانییەوە لە [[قەزای کۆیە]]. [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] لە [[قەزای ڕەواندز]] دابڕێنرا و لکێندرا بە [[قەزای شەقڵاوە]]وە. # بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٥٢دا [[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]، بە دابڕانی (٢٧) کەرت لە [[قەزای شەقڵاوە|ناحیەی شەقڵاوە]] و (٣٤) کەرت لە [[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرەحەریر]] ھاتە کایەوە لە سنووری [[قەزای شەقڵاوە]]، ناوەندەکەی لە شارەدێی [[پیرمام]]ە. # بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٥٤دا، ناحیەی [[ھیران|ناحیەی خۆشناو]] لە سنووری [[قەزای شەقڵاوە]]دا ھاتە کایەوە کە ناوەندەکەی شارەدێی [[ھیران]] بوو. # بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٥٨٣) لە ٥\٧\١٩٥٦دا، [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]] لە [[قەزای ڕەواندز]] دابڕێنرا و لکێندرا بە قەزای [[مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]، وە ناوەندی قەزاکەش لە گوندی [[بلێ]]وە گواسرتایەوە بۆ شارۆچکەی [[مێرگەسۆر]]. # بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٦١٠) لە ١٢\٧\١٩٥٦دا، [[قەزای ڕانیە]] و [[ناحیەی ناودەشت]] و [[ناحیەی خدران|ناحیەی چناران]] لەم پارێزگایە دابڕێنرا و لکێندرا بە [[پارێزگای سلێمانی]]یەوە. # بە ئیرادەی مەلەکی ژمارە (٣٥٠) لە ٢٢\٦\١٩٥٧دا، [[ناحیەی قەراج]] لە سنووری [[قەزای مەخموور]]دا ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی لە گوندی [[گۆمەشین]] دانرا.<ref name=":8" /> {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٥٨)دا<ref> https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960</ref> ! ژ ! [[قەزا]] ! ناوەند ! [[ناحیە]] ! ناوەند ! ڕووبەر/کم<small>٢</small> ! ژ. کەرت |- | rowspan=1 style="text-align: center;" | ١ | rowspan=1 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر]] | rowspan=1 style="text-align: center;" |[[ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ھەولێر]] | style="text-align: center | ٣٠٠٠ | style="text-align: center | ٢٠٨ |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٢ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[مەخموور]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] | style="text-align: center | [[مەخموور]] | style="text-align: center | ٤٥٦ | style="text-align: center | ٣٢ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]] | style="text-align: center | [[گوێڕ]] | style="text-align: center | ٥٧٧ | style="text-align: center | ٥١ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]] | style="text-align: center | [[دیبەگە]] | style="text-align: center | ١٢٢٤ | style="text-align: center | ٧٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی قەراج]] | style="text-align: center | [[گۆمەشین، قەراج|گۆمەشین]] | style="text-align: center | ١٨٣٧ | style="text-align: center | ٨٦ |- | rowspan=2 style="text-align: center;" | ٣ | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە]] | rowspan=2 style="text-align: center;" |[[کۆیە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] | style="text-align: center | [[کۆیە]] | style="text-align: center | ١٠٤٨ | style="text-align: center | ٧٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] | style="text-align: center | [[تەقتەق]] | style="text-align: center | ٩٠٩ | style="text-align: center | ٦٧ |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٤ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ڕەواندز]] | style="text-align: center | ١٠١٧ | style="text-align: center | ١٠٣ |- | style="text-align: center |[[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] | style="text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]] | style="text-align: center | ٧٥٢ | style="text-align: center | ٨٥ |- | style="text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]] | style="text-align: center | [[سیدەکان]] | style="text-align: center | ١٨٢٥ | style="text-align: center | ١١٢ |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٥ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]] | style="text-align: center | [[مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | ٦١١ | style="text-align: center | ٥٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی بارزان]] | style="text-align: center | [[بارزان]] | style="text-align: center | ٤٧٥ | style="text-align: center | ٢٣ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] | style="text-align: center | [[شێروان مەزن]] | style="text-align: center | ٣٥٤ | style="text-align: center | ٤٢ |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٦ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای شەقڵاوە]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[شەقڵاوە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خۆشناو]] | style="text-align: center | [[ھیران]] | style="text-align: center | ٥١٩ | style="text-align: center | ٥١ |- | style="text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] | style="text-align: center | [[باتاس]] | style="text-align: center | ٥٨٧ | style="text-align: center | ٦٥ |- | style="text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]] | style="text-align: center | [[پیرمام]] | style="text-align: center | ٦٧٩ | style="text-align: center | ٧٠ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی''' | colspan=1 style="text-align: center | '''(١٦) [[ناحیە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٥٨٧٠''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٢٠٠''' |- |} === پارێزگای ھەولێر لە سەردەمی کۆماریدا(١٩٥٨-١٩٩٠) === ئەم سەردەمە بە نەمانی دەسەڵاتی پادشایی و دەستپێکردنی سەردەمێکی نوێیە، ئەم سەردەمە پڕە لە گۆڕانکاری سیاسی، حکوومی [[عەبدولکەریم قاسم]] (٥) ساڵ، نەتەوە پەرستەکان بە سەرکردایەتی [[عەبدولسەلام عارف]]، دواتر براکەی [[عەبدولڕەحمان عارف]] (٥) ساڵ، دەسەڵاتی [[حیزبی بەعس|بەعسییەکان]] لە دوو قۆناغدا، [[ئەحمەد حەسەن بەکر]] (١٩٦٨ - ١٩٧٩) و [[سەددام حوسێن]] (١٩٧٩ - ٢٠٠٣)، دەسەڵاتی سەددام لەسەر ئەم پارێزگایە تا ساڵی ١٩٩١ بوو. کاریگەری ئەم فرە دەسەڵاتە و دەستتێوەردانی وڵاتانی ئیقلیمی و نێودەوڵەتی لە [[سیاسەت]]ی [[عێراق]]، لەسەر گۆڕاکارییە کارگێڕییەکان بە زەقی دەردەکەوێت، زۆربەی زۆری ئەو گۆڕانکارییانە سیاسی بوو، ئامانجی لە ناوبردنی بزوتنەوەی سیاسی کوردستان بوو، وە گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچە ستراتیژییەکان بوو، بەتایبەت ئەوانەی دەوڵەمەند بوون بە سامانە سروشتییەکان. ئەم سەردەمە دابەشی چوار قۆناغ دەکرێت.<ref name=":0" /> ==== قۆناغی یەکەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٥٨-١٩٦٥)دا ==== # بەفەرمانی کۆماری ژمارە(٥١٨) لە ١٩٦٠/٨/٣٠دا، (١٠٠) کەرتی ناوەندی پارێزگای ھەولێر دابڕێنرایەوە بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]] لە سنووری [[قەزای ھەولێر]]دا ناوەندەکەیشی لە گوندی ([[قوشتەپە]]) بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =مرسوم باحداث ناحية قوشتبة | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/204.html | نووسەر = القوانين والتشريعات العراقية |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٦٠ دا، (١٣) کەرتی [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خوشناو]] بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] و (٣) کەرتیشی بە [[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]ەوە لکێنراوە، ھەروەھا دوو کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]]یش بە [[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]]ەوە لکێنراوە. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٦٥٣) لە ١٩٦٢/١٢/٢٣دا، [[ناحیەی دیانا]] لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]]دا ھێنرایە کایە و بەسترایەوە بە [[قەزای ڕەواندز]] و (٥٤) گوندی و (٣) مەخفەری [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]]ی پێوە گریدرا و ناوەندەکەیشی لە گوندی ([[دیانا]]) بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =مرسوم باحداث ناحية دیانا | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/790.html| نووسەر = القوانين والتشريعات العراقية |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ١٩٦٤/٩/٢دا، چوار کەرتی [[قەزای کۆیە]] بە [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]]ەوە لکێندرا. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٦٥)دا<ref> https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960</ref> ! ژ ! [[قەزا]] ! ناوەند ! [[ناحیە]] ! ناوەند ! ژ. کەرت |- | rowspan=2 style="text-align: center;" | ١ | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر]] | rowspan=2 style="text-align: center;" |[[ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ھەولێر]] | style="text-align: center | ١١٢ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]] | style="text-align: center | [[قوشتەپە]] | style="text-align: center | ١٠٠ |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٢ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[مەخموور]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] | style="text-align: center | [[مەخموور]] | style="text-align: center | ٣٢ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]] | style="text-align: center | [[گوێڕ]] | style="text-align: center | ٥١ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]] | style="text-align: center | [[دیبەگە]] | style="text-align: center | ٧٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی قەراج]] | style="text-align: center | [[گۆمەشین، قەراج|گۆمەشین]] | style="text-align: center | ٨٦ |- | rowspan=2 style="text-align: center;" | ٣ | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە]] | rowspan=2 style="text-align: center;" |[[کۆیە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] | style="text-align: center | [[کۆیە]] | style="text-align: center | ٧١ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] | style="text-align: center | [[تەقتەق]] | style="text-align: center | ٦٧ |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٤ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ڕەواندز]] | style="text-align: center | ٤٦ |- | style="text-align: center |[[قەزای چۆمان|ناحیەی باڵەک]] | style="text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]] | style="text-align: center | ٨٥ |- | style="text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]] | style="text-align: center | [[سیدەکان]] | style="text-align: center | ١١٢ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی دیانا]] | style="text-align: center | [[دیانا]] | style="text-align: center | ٥٧ |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٥ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | [[مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | ٥٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی بارزان]] | style="text-align: center | [[بارزان]] | style="text-align: center | ٢٣ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] | style="text-align: center | [[شێروان مەزن]] | style="text-align: center | ٤٢ |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٦ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای شەقڵاوە]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[شەقڵاوە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خۆشناو]] | style="text-align: center | [[ھیران]] | style="text-align: center | ٣٤ |- | style="text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] | style="text-align: center | [[باتاس]] | style="text-align: center | ٧٦ |- | style="text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]] | style="text-align: center | [[پیرمام]] | style="text-align: center | ٧٦ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی''' | colspan=1 style="text-align: center | '''(١٨) [[ناحیە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٢٠٠''' |- |} ==== قۆناغی دووەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٦٥-١٩٧٧)دا ==== # بە بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ لە ساڵی ١٩٦٦دا ، (٣) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] بە [[ناحیەی قەراج]]ەوە لکێندراوە. # بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٧٤٢) لە ١٩٦٧/٧/٢٦دا، (٣٢) گوندی [[ناحیەی دیانا]] و (٢٢) گوندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] دابڕێنران، بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]] لە سنووری [[قەزای ڕەواندز]] و ناوەندەکەیشی لە گوندی ([[خەلیفان]]) بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =مرسوم باحداث ناحیة خلیفان | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/13278.html| نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # لە ناوەڕۆکی بەیانی وەزارەتی داد لە سالی ١٩٦٧دا، جەختکراوە لە لکاندنی (٢٦) گوند بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]]ەوە. # بە بڕیاری [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجوومەنی سەرکردایەتی شۆڕش (مجلس قیادة الثورة)]] ژمارە (٧٥٢) لە ١٩٧٠/٧/٥دا، [[قەزای چۆمان]] ھێنرایە کایە و ناوەندەکەی لە گوندی [[چۆمان]] بوو و سنووری کارگێڕییەکەیشی ھەمان سنووری کارگێڕیی [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =مرسوم باحداث قضاء جومان | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/6215.html | نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە بڕیاری [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجوومەنی سەرکردایەتی شۆڕش (مجلس قیادة الثورة)]] لە ١٩٧٣/٧/١٦دا، ناوەندی [[ناحیەی قەراج]] لە گوندی [[گۆمەشین، قەراج|گومەشین]]ەوە گوێزرایەوە بۆ گوندی [[باقرتە]]. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٠٣) لە ١٩٧٣/١٠/١٥دا، بە دابڕاندنی (١٥) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]]، (٢٣) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] و (٤) کەرتی [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] دابڕێنرا بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی شۆڕش]] لە سنووری پارێزگای ھەولێر و بە [[قەزای کۆیە]]وە بەسترایەوە و ناوەندەکەیشی لە گوندی [[دێگەڵە]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =مرسوم باحداث ناحیة شورش | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/9281.html | نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٤٦٨) لە ١٩٧٣/١٢/٥دا، (٣١) کەرتی [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] دابڕێنراوە بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات |ناحیەی خەبات]] لە سنووری پارێزگای ھەولێر و بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە بەسترایەوە و ناوەندەکەیشی لە گوندی [[خەبات|ھەنجیرۆک]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =مرسوم باحداث ناحیة خبات | ناونیشان = https://wiki.dorar-https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/9283.html | نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٤٩٨) لە ١٩٧٥/٩/٤دا، (١٩) کەرتی [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]] دابڕێنراوە بۆ ھێنانە کایەی [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] لە سنووری پارێزگای ھەولێر و بە [[قەزای چۆمان]]ەوە بە ستراوە و ناوەندەکەیشی گوندی [[حاجی ئۆمەران]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ =مرسوم باحداث ناحیة حاجی عمران | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/11207.html | نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٣٣) لە ١٩٧٦/١/٢٥دا، (٢٩) کەرتی [[ناحیەی کەندێناوە]]، (١١) کەرتی [[ناحیەی قەراج]]ی سەر بە [[قەزای مەخموور]] بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز|ناحیەی دووبز]]ی سەر بە [[قەزای کەرکووک]]ەوە لکێنراوە ھەروەھا دوو کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]]ی سەر بە [[قەزای ھەولێر]] بە [[ناحیەی پردێ]]ی سەر بە [[قەزای کەرکووک]]ەوە لکێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ارتباط مقاطعات من محافظة اربيل والحاقها بالتأميم | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/2161.html | نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە بڕیاری [[ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش (عێراق)|ئەنجوومەنی سەرکردایەتی شۆڕش (مجلس قیادة الثورة)]] ژمارە (٦٤٨) لە ١٩٧٧/٦/١دا، [[ناحیەی بارزان]] ھەڵوەشێنراوە و ھەموو زەوییەکانیشی بە [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]]ی سەر بە [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]ەوە لکێندراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = الغاء ناحية بارزان التابعة لمحافظة اربيل | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/7966.html | نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٧٧)دا<ref> https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960</ref> ! ژ ! [[قەزا]] ! ناوەند ! [[ناحیە]] ! ناوەند ! ڕووبەر/کم<small>٢</small> ! ژ. کەرت |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ١ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] | style="text-align: center | [[عەنکاوە]] | style="text-align: center | ٩٤٠ | style="text-align: center | ٦٤ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|ناحیەی قوشتەپە]] | style="text-align: center | [[قوشتەپە]] | style="text-align: center | ١٢٧٣ | style="text-align: center | ٩٨ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]] | style="text-align: center | [[خەبات]] | style="text-align: center | ٤٧٠ | style="text-align: center | ٣١ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ھەولێر]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢٦٨٣''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٩٣''' |- | rowspan=5 style="text-align: center;" | ٢ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[مەخموور]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] | style="text-align: center | [[مەخموور]] | style="text-align: center | ٤٤٨ | style="text-align: center | ٢٩ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]] | style="text-align: center | [[گوێڕ]] | style="text-align: center | ٥٧٧ | style="text-align: center | ٥١ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی کەندێناوە]] | style="text-align: center | [[دیبەگە]] | style="text-align: center | ٧٠٧ | style="text-align: center | ٤٦ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی قەراج]] | style="text-align: center | [[باقرتە]] | style="text-align: center | ٩٧٣ | style="text-align: center | ٧٨ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای مەخموور]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢٦٣٧''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢٠٤''' |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٣ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای کۆیە]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[کۆیە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە]] | style="text-align: center | [[کۆیە]] | style="text-align: center | ٦٤٧ | style="text-align: center | ٤٨ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|ناحیەی تەقتەق]] | style="text-align: center | [[تەقتەق]] | style="text-align: center | ١٠٧٣ | style="text-align: center | ٥٢ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی شۆڕش]] | style="text-align: center | [[دێگەڵە]] | style="text-align: center | ٤٠٤ | style="text-align: center | ٤٢ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای کۆیە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢١٢٤''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٤٢''' |- | rowspan=5 style="text-align: center;" | ٤ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ڕەواندز]] | style="text-align: center | ٥٠٩ | style="text-align: center | ٣٨ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی دیانا]] | style="text-align: center | [[دیانا]] | style="text-align: center | ٢٩٠ | style="text-align: center | ٤١٥ |- | style="text-align: center |[[قەزای سیدەکان|ناحیەی برادۆست]] | style="text-align: center | [[سیدەکان]] | style="text-align: center | ١٦٩٠ | style="text-align: center | ١١٢ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]] | style="text-align: center | [[خەلیفان]] | style="text-align: center | ٤١٥ | style="text-align: center | ٣٨ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ڕەواندز]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢٩٠٤''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢١٥''' |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٥ | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]] | rowspan=2 style="text-align: center;" |[[مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]] | style="text-align: center | [[مێرگەسۆر]] | style="text-align: center | ٧٨٥ | style="text-align: center | ٧٨ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] | style="text-align: center | [[شێروان مەزن]] | style="text-align: center | ٦٢٤ | style="text-align: center | ٤٢ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای مێرگەسۆر|قەزای زێبار]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٤٠٩''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٢٠''' |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٦ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای شەقڵاوە]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[شەقڵاوە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خۆشناو]] | style="text-align: center | [[ھیران]] | style="text-align: center | ٤٩٢ | style="text-align: center | ٣٤ |- | style="text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی دیرە حەریر]] | style="text-align: center | [[ھەریر]] | style="text-align: center | ٤٦٠ | style="text-align: center | ٧٦ |- | style="text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]] | style="text-align: center | [[پیرمام]] | style="text-align: center | ٨٠٠ | style="text-align: center | ٧٦ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای شەقڵاوە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٧٥٢''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٨٦''' |- | rowspan=3 style="text-align: center;" | ٧ | rowspan=2 style="text-align: center;" | [[قەزای چۆمان]] | rowspan=2 style="text-align: center;" |[[چۆمان]] | style="text-align: center | [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]] | style="text-align: center | [[گەڵاڵە، چۆمان|گەڵاڵە]] | style="text-align: center | ٦٧٤ | style="text-align: center | ٦٦ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] | style="text-align: center | [[حاجی ئۆمەران]] | style="text-align: center | ٢٤٥ | style="text-align: center | ١٩ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای چۆمان]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٩١٩''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٨٥''' |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی''' | colspan=1 style="text-align: center | '''(٢١) [[ناحیە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٤٤٢٧''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١١٤٥''' |- |} ==== قۆناغی سێیەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٧٧-١٩٨٧)دا ==== # بە قەرمانی کۆماری ژمارە (٦٥٤) لە ١٩٨١/١٢/٢٠دا، [[قەزای ڕەواندز|قەزای سدیق]] ھێنرایە کایەوە و ناوەندەکەیشی شارۆچکەی [[دیانا]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = الدلیل الاداری للجمھوریة العراقیة | ناونیشان = https://uomustansiriyah.edu.iq/books/94357.html | نووسەر = مؤید سعید بسیم |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٧٩) لە ١٩٨٢/٢/١دا، [[ناحیەی گەڵاڵە|ناحیەی باڵەک]] ھەڵوەشێنراو و ھەموو کەرتەکانیشی بە [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]ەوە لکێنرا. # ھەڵوەشاندنەوەی [[ناحیەی شێروان مەزن|ناحیەی مزووری باڵا]] و لکاندنی ھەموو کەرتەکانی بە [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی مێرگەسۆر]]ەوە بەپێی فەرمانی کۆماری ژمارە (٢٦٧) لە ١٩٨٢/٥/١٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = الغاء ناحیة مزوری بالا فی محافظة اربیل | ناونیشان = https://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/20502.html | نووسەر = القوانین والتشریعات العراقیة |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> # بە پێی فەرمانی کۆماری ژمارە (٣٢١) لە ١٩٨٧/٩/١١دا، ناحیەکانی ([[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|خەبات]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|برادۆست]]، [[ناحیەی گۆڕەتوو|مێرگەسۆر]]، [[ناحیەی حاجی ئۆمەران|حاجی ئۆمەران]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای تەقتەق|تەقتەق]] و [[ناحیەی شۆڕش|شۆڕش]]) ھەڵوەشێنرانەوە. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٤٢) لە ١٩٨٧/٧/١٨دا، ھەردوو [[ناحیەی ھیران|ناحیەی خوشناو]]ی سەر بە [[قەزای شەقڵاوە]] و [[ناحیەی کەندێناوە]]ی سەر بە [[قەزای مەخموور]] ھەڵوەشێنرانەوە و کەرتەکانیان بە ناوەندی قەزاکانیانەوە لکێندرا. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٩١١) لە ١٩٨٧/١١/١٦دا، '''(ا)''' ناحیەکانی ([[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[ناحیەی گۆڕەتوو|ناحیەی ناوەندی قەزای زێبار]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای چۆمان]]) ھەڵوەشێنرانەوە و کەرتەکانیان بە ناوەندی قەزاکانیانەوە لکێندرا. '''(ب)''' [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]] سەر لە نوێ ھھێنرایەوە کایە. '''(ج)''' [[قەزای کۆیە]] ھەڵوەشێنرا و لە بری ئەوە [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە|ناحیەی کۆیە]] ھێنرایە کایەوە و بە ناوەندی قەزای ھەولێرەوە بەسترایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = الدلیل الاداری للجمھوریة العراقیة | ناونیشان = https://uomustansiriyah.edu.iq/books/94357.html | نووسەر = مؤید سعید بسیم |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی پارێزگای ھەولێر لە ساڵی(١٩٨٧)دا<ref> https://dig-doc.org/index.php?page=Ym9vaw==&op=ZGlzcGxheV9ib29rX2RldGFpbHNfdQ==&book_id=NTk5&lan=</ref> ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ناوەند ! ڕووبەر^٢ ! ژ.کەرت ! ژ ! قەزا ! ناحیە ! ناوەند ! ڕووبەر^٢ ! ژ.کەرت |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | '''١''' | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[ ھەولێر]] | style="text-align: center;" | ٢١٨٥ | style="text-align: center;" | ١٦٢ | rowspan=4 style="text-align: center;" | '''٣''' | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز|سدیق]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی دیانا|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[دیانا]] | style="text-align: center;" | ٤٦٥٦ | style="text-align: center;" | ٣٤٤ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]] | style="text-align: center;" | [[خەبات]] | style="text-align: center;" | ٥٢١ | style="text-align: center;" | ٣١ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]] | style="text-align: center;" | [[ خەلیفان]] | style="text-align: center;" | ٤٤٨ | style="text-align: center;" | ٣١ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە|ناحیەی کۆیە]] | style="text-align: center;" | [[کۆیە]] | style="text-align: center;" | ٢١٢٤ | style="text-align: center;" | ١٤٢ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز|ناحیەی ڕەواندز]] | style="text-align: center;" | [[ڕەواندز]] | style="text-align: center;" | ١٨٠ | style="text-align: center;" | ٣٤ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی قەزای ھەولێر''' | style="text-align: center;" | '''٤٨٣٠''' | style="text-align: center;" | '''٣٣٥''' | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی قەزای سدیق''' | style="text-align: center;" | '''٥٢٨٤''' | style="text-align: center;" | '''٤١٦''' |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | '''٢''' | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[ مەخموور]] | style="text-align: center;" | ١٢١٤ | style="text-align: center;" | ٧٥ | rowspan=4 style="text-align: center;" | '''٤''' | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]] | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center;" | [[شەقڵاوە]] | style="text-align: center;" | ٤٠٤ | style="text-align: center;" | ٣٤ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی قەراج]] | style="text-align: center;" | [[باقرتە]] | style="text-align: center;" | ٩٨٣ | style="text-align: center;" | ٧٨ | style="text-align: center;" | [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر|ناحیەی ھەریر]] | style="text-align: center;" | [[ھەریر]] | style="text-align: center;" | ٦٤١ | style="text-align: center;" | ٧٦ |- | style="text-align: center;" | [[ناحیەی گوێڕ]] | style="text-align: center;" | [[گوێڕ]] | style="text-align: center;" | ٥٨٦ | style="text-align: center;" | ٥١ | style="text-align: center;" | [[قەزای پیرمام|ناحیەی پیرمام]] | style="text-align: center;" | [[پیرمام]] | style="text-align: center;" | ٧٨٩ | style="text-align: center;" | ٧٦ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی قەزای مەخموور''' | style="text-align: center;" | '''٢٧٨٣''' | style="text-align: center;" | '''٢٠٤''' | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی قەزای شەقڵاوە''' | style="text-align: center;" | '''١٨٣٤''' | style="text-align: center;" | '''١٨٦''' |- |} ==== قۆناغی چوارەم؛ لە نێوان ساڵانی(١٩٨٨-١٩٨٩)دا ==== # ڕووبەری پارێزگاکە زیادیکرد و ژمارەی کەرتەکانیشی لە (١١٤١) کەرتەوە بە رزبووەتەوە بۆ (۱۱۸۳) کەرت. # بە فەرمانی کۆماری ژمارە (٤٣٤) لە ۱۹۸۹/۹/۱۱دا، (٤) کەرتی [[ناحیەی پردێ]] و (۳۸) کەرتی [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]] ھەڵوەشێنرا و بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە لکێندرا، ھەر لەو فەرمانەدا ھاتووە [[ناحیەی پردێ]] بە [[قەزای ھەولێر]]ەوە لکێندراوە، ڕووبەری [[ناحیەی پردێ]] تەنھا ڕووبەری سەرۆکایەتی شارەوانی شارۆچکەی [[پردێ]]ی لە خۆدەگرت. {|class= wikitable style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+ یەکە کارگێڕییەکانی لیوای ھەولێر لە ساڵی(١٩٨٩)دا<ref> https://www.noor-book.com/tag/دلیل-الجمھوریة-العراقیة-لسنة-1960</ref> ! ژ ! [[قەزا]] ! ناوەند ! [[ناحیە]] ! ناوەند ! ڕووبەر/کم<small>٢</small> ! ژ. کەرت |- | rowspan=5 style="text-align: center;" | ١ | rowspan=4 style="text-align: center;" | [[قەزای ھەولێر]] | rowspan=4 style="text-align: center;" |[[ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ناحیەی کەسنەزان|ناحیەی ناوەندی قەزای ھەولێر]] | style="text-align: center | [[ھەولێر]] | style="text-align: center | ٣٠٤٥ | style="text-align: center | ٢٠٤ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەبات|ناحیەی خەبات]] | style="text-align: center | [[خەبات]] | style="text-align: center | ٥١٢ | style="text-align: center | ٣١ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای کۆیە|ناحیەی کۆیە]] | style="text-align: center | [[کۆیە]] | style="text-align: center | ٢١٢٤ | style="text-align: center | ١٤٢ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی پردێ]] | style="text-align: center | [[پردێ]] | style="text-align: center | ٠ | style="text-align: center | ٠ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ھەولێر]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٥٦٩٠''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٣٧٧''' |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٢ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای مەخموور]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[مەخموور]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ناوەندی قەزای مەخموور]] | style="text-align: center | [[مەخموور]] | style="text-align: center | ١٢١٤ | style="text-align: center | ٧٥ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی گوێڕ]] | style="text-align: center | [[گوێڕ]] | style="text-align: center | ٥٨٦ | style="text-align: center | ٥١ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی قەراج]] | style="text-align: center | [[باقرتە]] | style="text-align: center | ٩٨٣ | style="text-align: center | ٧٨ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای مەخموور]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢٧٨٣''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٢٠٤''' |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٣ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای ڕەواندز|قەزای سدیق]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[دیانا]] | style="text-align: center | [[ناحیەی دیانا|ناحیەی ناوەندی قەزای سدیق]] | style="text-align: center | [[دیانا]] | style="text-align: center | ٤٦٥٦ | style="text-align: center | ٣٤٤ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان|ناحیەی خەلیفان]] | style="text-align: center | [[خەلیفان]] | style="text-align: center | ٤٤٨ | style="text-align: center | ٣٨ |- | style="text-align: center |[[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕەواندز|ناحیەی ڕەواندز]] | style="text-align: center | [[ڕەواندز]] | style="text-align: center | ١٨٠ | style="text-align: center | ٣٤ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای ڕەواندز|قەزای سدیق]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٥٢٨٤''' | colspan=1 style="text-align: center | '''٤١٦''' |- | rowspan=4 style="text-align: center;" | ٤ | rowspan=3 style="text-align: center;" | [[قەزای شەقڵاوە]] | rowspan=3 style="text-align: center;" |[[شەقڵاوە]] | style="text-align: center | [[ناحیەی ھیران|ناحیەی ناوەند]] | style="text-align: center | [[شەقڵاوە]] | style="text-align: center | ٤٠٤ | style="text-align: center | ٣٤ |- | style="text-align: center |[[قەزای ھەریر|ناحیەی حەریر]] | style="text-align: center | [[ھەریر]] | style="text-align: center | ٦٤١ | style="text-align: center | ٧٦ |- | style="text-align: center |[[قەزای پیرمام|ناحیەی سەلاحەددین]] | style="text-align: center | [[پیرمام]] | style="text-align: center | ٧٨٩ | style="text-align: center | ٧٦ |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی [[قەزای شەقڵاوە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٨٣٤''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٨٦''' |- | colspan=3 style="text-align: center | '''کۆی گشتی''' | colspan=1 style="text-align: center | '''(١٣) [[ناحیە]]''' | colspan=1 style="text-align: center | '''-''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١٥٥٩١''' | colspan=1 style="text-align: center | '''١١٨٣''' |- |} == قەزاکانی پارێزگای ھەولێر == {| class="wikitable sortable" |- ! ژمارە !! ناوی قەزا !! ناوەند !! ژمارەی دانیشتووان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krso.net/Default.aspx?page=article&id=1137&l=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305034943/http://krso.net/Default.aspx?page=article&id=1137&l=3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی ئازاری ٢٠١٦ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- | ١ || [[قەزای ھەولێر]] || [[ھەولێر]] || ٩٣٠٬٣٨٩ |- | ٢ || [[قەزای دەشتی ھەولێر]] || [[بنەسڵاوە]] || ٢١٧٬٥٨٩ |- | ٣ || [[قەزای مەخموور]] || [[مەخموور]] || ٢٠٥٬٠٦٦ |- | ٤ || [[قەزای سۆران]] || [[سۆران]] || ١٨٢٬٩٧٦ |- | ٥ || [[قەزای شەقڵاوە]] || [[شەقڵاوە]] || ١٤٧٬٢١٩ |- | ٦ || [[قەزای کۆیە]] || [[کۆیە]] || ١١٠٬٠٢٥ |- | ٧ || [[قەزای خەبات]] || [[خەبات (شار)|خەبات]] || ١٠٨٬٤٦٢ |- | ٨ || [[قەزای مێرگەسۆر]] || [[مێرگەسۆر]] || ٥٢٬١٧٨ |- | ٩ || [[قەزای چۆمان]] || [[چۆمان]] || ٣٠٬٧٤٨ |- |١٠ |[[تەقتەق|قەزای تەق تەق]] |[[تەقتەق|تەق تەق]] |٢٥٬٠٠٠ |- | ١١ || [[قەزای ڕەواندز]] || [[ڕەواندز]] || ٢٤٬٩٨٦ |} == ھاوینەھەوارەکانی ھەولێر == '''[[ھاوینەھەواری شەقڵاوە]]:''' ھاوینە ھەواری شەقڵاوە دەکەوێتە لای باکوور و دەکەوێتە نێوان ھەردوو چیای سەفین (٩٦٠م) و چیای سوورکە و، پلەی گەرمای لە ھاویندا دەگاتە (٣٠–٣٥) پلە و، لە زستاندا دەگاتە -١٠ ژێر سفر. لە شەقڵاوەدا داروباری چر بەدی دەکرێ، کە پێکھاتووە لە داری (خۆخ و جوێز و ترێ و ھەنار و ھەنجیر…)و بازارێکی گەورەی تێدایە کە جۆرەھا خواردەمەنی و سەوزە و میوەی و بەوشک کراوەیی وەکو کوێز و ھەنجیر و قەیسی. ساڵانە بەسەدان گەشتیار ڕوو لە شەقڵاوە دەکەن بەھۆی دیمەنی سەرنج ڕاکێشی و ئاووھەواکەی. '''[[تاڤگەی گەلیی عەلی بەگ]]':'' ئەم ھاوینە ھەوارە ١٣٠کم لە ناوەڕاستی شاری ھەولێر دوورە و، بەیەکێک لە ھاوینەھەوارە سەرنج ڕاکێشەکانی ھەرێمی کوردستان دەژمێردرێت. دەکەوێتە نێوان چیای کۆڕەک و برادۆست بەدرێژایی١٢کم، شوێنەکە بەبەرزی ٨٠٠ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریاوە بڵندە و، پلەی گەرمای دەگاتە ٣٥ پلە لە ھاویندا و، ١٠ لە زستاندا. لەم شوێنەدا دوو ڕووبار بەیەک دەگەن، یەکیان لە دۆڵی ئالانە سەر بەناحیەی خەلیفان کە تاڤگەی گەلی عەلی بەگ پێک دەھێنێ، لەگەڵ ئەویتریان کە لە شارۆچکەی ڕەواندوز ھەڵدەقوڵێ کە ئاوی بێخاڵە، زێی گەورە پێک دەھێنن. سەرەڕای تاڤگە گەورەکە چەندان تاڤگەی بچووکی تری تێدایە. ئەم شوێنە بە سروشتی شاخاویەکەی و داروبارە جۆراو جۆرەکەی، بووەتە شوێنی گەشتوگوزار کە خەڵکی زۆر ڕووی تێدەکەن. '''[[تاڤگەی بێخاڵ|ھاوینەھەواری بێخاڵ<nowiki>'''</nowiki>]]:''' ھاوینە ھەواری بێخاڵ ١٤٠کم لە چەقی ھەولێرەوە دوورە و، دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی گەلی عەلی بەگ و، لە دووری ١٠کم لە ڕۆژئاوای شارۆچکەی ڕەواندوز و پلەی گەرمای لە ٣٢ پلە بەرز نابێتەوە لە ھاوین دا. دەتوانین بگەین بە بێخاڵ لە ڕێگای گەلی عەلی بەگ یان لە ڕێگای ڕەواندوز. لەم ھاوینە ھەوارە تافگەیەکی ڕوون و گەورە ھەیە کە بە درێژایی شاخەکەی داپۆشیوە، شوێنێکی زۆر سەرنج ڕاکێشە، خەڵکی لە سەرەتای بەھاردا ڕووی تێدەکەن تا کۆتایی ھاوین. '''[[ھاوینەھەواری جوندیان]]:''' ئەم ھاوینە ھەوارە ١٤٧ کم لە چەقی ھەولێرەوە دوورە و، ٥ کم لە شاری دیانا دوورە، و دەکەوێتە لای خوارەوەی چیای ھندرێن، پلەی گەرمای لە ھاوین دا دەگاتە ٣٢ پلە. ھاوینە ھەواری جندیان ناوبانگی بە چاوی ئاوی سیحری دەرکردووە (عیون الماء السحریە) بەھۆی بوونی ئەشکەوتێک، کە تێیدا ئاوی تێدا ھەڵدەقوڵێ و، بووەتە شوێنی سەرەنجی گەشتیاران. '''ھاوینەھەواری '''حاجی ئۆمەران:''' دەکەوێتە باکووری شاری ھەولێر بە دووری ١٨٠ کم، پلەی گەرمای دەگاتە ٣٠ پلە لە ھاویندا. ئەم شوێنە بەسەوزایی چیاکانی ناوبانگی دەرکردووە، ھەروەھا بەسروشتەکەی و ھەڵقوڵاوەکانی بەتایبەتی سەرچاوەی ئاوی کانزایی شێخی باڵەکیان کە خەڵکی سەردانی دەکات بۆ چارەسەری ھەندێ نەخۆشی وەکو (جگەر و پێست)، بۆیە لە ھاوین دا ئەم شوێنە ناودەبرێت شوێنی گەشتوگوزاری چارەسەری. '''سەری ڕەش و پیرمام:''' دوو ناوچەی نزیک شاری ھەولێرن، لە ھەولێرەوە بە ئۆتۆمبێل بۆ شارۆچکەی سەلاحەدین ١٥ خولەک ڕێگەیە، ئەو شوێنەی لە بەرزایییەوە دەڕوانێتە دەشتی کاکی بە کاکی ھەولێر. مەودای ڕاستەوخۆی لە گەڵ تورکیا ١٨٠ کیلۆمەترە. بەڵام ئەوێش لە زمانی خەڵکەوە سەلاحەدین نییە و مەسیفە. لە بەرزترین خاڵی مەسیف کە بە یەکێک لە چیا بەرزەکانی کوردستان دێتە ئەژمار، سەری ڕەش ھەڵکەوتووە؛ و لەو شوێنەوە [[باشووری کوردستان]] بەڕێوە دەبرێ چونکە شوێنگەی سەرەکی سەرۆکی ھەرێمی کوردستانە. ئێستا پیرمام (مەسیف) بووەتە بارەگای سەرەکی پارتی دیموکراتی کوردستان و جەرگەی فەرمانرەوایەتی کردنی کوردستانە و ھەمو ھێزە سیاسییەکانی پارتی و ھێزەکانی [[پێشمەرگە]]ی کوردستان لە پیرمامن و ئارامترین شوێنە بە تایبەتی لە دوای تەواوبونی تونێلی ھەولێر-شەقڵاوە کە لەژێر چیای سەربەنەوە تێدەپەڕێت سەلاحەددین دەبێتە جومگەی پاراستنی کوردستان، ھەر کە دەگەیت بە ناو شارۆچکەی پیرمامدا چەندین کۆشک و ڤیلا سەرنجت ڕادەکێشێت، و لە ئێستادا چەندین پلانی تۆکمە ھەیە بۆ ئەم شارۆچکەیە لە ڕووی ئاسایشی و گەشتیارەوەبەلام بە ھەبوونی پلانێکی گەورە و تۆکمەی پارێزڤانی، و سەری ڕەشیش تەنھا ٥ دەقیقە لە ناو مەسیفەوە دورە شوێنی حەوانەوەی سەرۆک مسعود بەرزانی یە، ئێستا بارەگای سەرۆکایەتی ھەرێم و پارتییان لێیە. == کشتوکاڵ == ھەروەک دەزانرێت [[ھەرێمی کوردستان]] بەوە دەناسرێت کە کۆنترین شوێنە کە مرۆڤ لەمێژووی خوێدا کشتوکاڵی لێوە کردبێت، ئەوەتا لەھەولێرو لەگوندی ([[زار چەمی]]) یەکەم گوندی کشتوکاڵی لەجیھاندا لەنزیک ([[شانەدەر]]) ھەبووە. ھەولێری پایتەخت بەوەجیا دەکرێتەوە کە کەشوھەوای یەکجار باش و زەویەکی بەپیت و بەرەکەتی ھەیە. بەیانیان وەزرەکان لە ھەولێر دوو وەرزی چاندن ھەیە (ھاوینە و زستانە) کە لەم پێدەشتەدا لە وەرزی [[ھاوین]] بەرھەمەکانی وەک ([[تەماتە]]، خەیار، [[باینجان]]، شفتی، باڵندە، پیاز، سیر، کونجی، توتن، گوڵە بەرۆژە، فاسولیا، کودی.. ھتد) دەچێندرێت. سەبارەت بە بەرھەمەکانی زستانە ئەوا بریتییە لە ([[گەنم]]، [[جۆ]]، [[نیسک]]، [[نۆک]]، پاقڵەمەنییەکان. گەر سەیرێکی بەرھەمی پارێزگا بکەین لە بواری کشتوکاڵدا بەروبوومی سەرەکییەکان دەکرێتە چەند بەشێک: # دانەوێڵە (گەنم، جۆ، برنج). # بەرووبوومی پیشەسازی و ڕۆندارەکان (کونجی، گوڵە بەڕۆژە، توتن) # سەوزەوات ([[تەماتە]]، [[خەیار]]، شفتی، گندۆرە، [[پیاز]]) # میوە ([[ترێ]]، [[سێو]]، [[قەیسی]]، خۆخ، ھەرمێ، [[ھەنار]]). # پاقڵەمەنییەکان (نۆک، نیسک، [[فاسولیای تەڕ]]). جێگای ئاماژەیە کە قوڵی ئاوی ژێر زەوی لەو پارێزگایە بەپێی وەزارەتی کشتوکاڵ بریتییە لە ١٠٠–١٥٠ مەتر کە ئاوێکی سازگارە و ڕادەی سوێریی ٤٠٠/١٠٠٠٠٠٠ ملم سێجایە، ھەرچی ئاوی سەر زەوییە لەنێوان ١٠–١٥مەترو لە ئەوانی تر سوێرترەو تەنھا بۆ ئاودێری بەکاردێت لەبەر ئەویش دەشتەکانی پارێزگا زۆر بەپیت و بەرەکەتن و ژمارەیەکی زۆر بیر ئیرتوازی لێدراوە لەدەشتەکانی (ھەولێر، ھەریر، کویسنجەق، مەخمور). سەبارەت بە ڕووبەری پارێزگای ھەولێر ١٢،٤٨٠ کم دووجایە کە دەکاتە ٢.٨٥٪ی ڕووبەری [[عێراق]]. == نەخشەکان == <gallery> Kurdistan governorates 2012.png|پارێزگاکانی ھەرێم Hewler governorate 2012.png|قەزاکانی ھەولێر (٢٠١٢) </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20110308105346/http://hawlergov.org/kur/subject.aspx?ID=97 نەخشەی پارێزگای ھەولێر- وەزارەتی پلان دانان] * [https://web.archive.org/web/20100810220702/http://krso.net/default.aspx?l=2 یەکە کارگێریەکانی ھەرێمی کوردستان]، دەستەی ئاماری ھەرێم - وەزارەتی پلان دانان {{پارێزگای ھەولێر}} {{قەزاکانی ھەرێمی کوردستان}} {{پارێزگاکانی کوردستان}} {{پارێزگاکانی عێراق}} {{ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|عێراق|جوگرافیا|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Arbil Governorate}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر|*]] [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:پارێزگاکانی کوردستان|ھەولێر]] [[پۆل:پارێزگاکانی عێراق|ھەولێر]] [[پۆل:پارێزگاکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]] [[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]] dc9b8py767jab6782m3ao9o8ggsbq86 0 550 1588500 1458155 2026-06-02T12:55:31Z Hivja 64112 1588500 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی |ناو = عەبدولڕەحمان قاسملوو | وێنە = | لێدوانی وێنە = وێنەی عەبدولڕەحمان قاسملوو | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[شانشینی پەھلەوی|ئێرانی پەھلەوی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٩٨٩|٠٧|١٣|١٩٣٠|١٢|٢٢}} | شوێنی مردن = [[ڤیێنا]]، [[نەمسا]] | ھۆکاری مردن = تیرۆرکردن لەلایەن نێردراوانی کۆماری ئیسلامیی ئێران | شوێنی گۆڕ = کۆڵانی ٣٤، [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]، [[پاریس]] | نیشتەجێ = [[ورمێ]]، [[تاران]]، [[مەھاباد]]، [[ڤیێنا]]، [[پراگ]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = [[ئێران]] | ڕادەی خوێندەواری =وادانرابوو کە خاوەنی دکتۆرایە بەڵام لەلایەن دانشگاهی پراگەوە بەدرۆ خرایەوە | دایەن = | پیشە = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{-}} زانای بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی | ساڵانی چالاکی = ١٩٧١–١٩٨٩ | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | وادە = | پێشوو = [[قازی محەممەد]] | جێگر = [[سادق شەرەفکەندی]] | حیزب = [[حیزبی توودەی ئێران]] (پێشووتر)، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]] | ئایین = | ھاوسەر = [[نەسرین قاسملوو]] (ھێلێن کرولیچ) | منداڵەکان = ٢ کچ:{{ھن}} [[مینا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٣) {{-}} [[ھیوا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٥) | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''عەبدولڕەحمان قاسملوو''' ناسراو بە '''دکتۆر قاسملوو''' (٢٢ی کانوونی یەکەمی [[١٩٣٠]] لە [[ورمێ]] – ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩ لە [[ڤیێنا]]) زانایەکی بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی، [[پێشمەرگە]]، خەباتکارێکی کورد و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بوو. قاسملوو لە ١٩٨٩دا کاتێک لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکی ئامادەی وتووێژ سەبارەت بە ئاشتی نێوان [[کورد]] و [[ئێران]] بوون، لە شاری [[ڤیێنا]]ی پایتەختی [[نەمسا]]، بەدەستی نوێنەرانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی ئێران]] تیرۆر کران. == ژیاننامە == [[File:Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی قاسملوو کە تەمەنی لە خوار ١٥ ساڵە]] عەبدولرەحمان قاسملوو لە [[شەوی یەڵدا]]ی ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی بەرامبەر بە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٠ زایینی لە شاری [[ورمێ]] لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دەوڵەمەندی دەست ڕۆیشتوودا لە دایکبوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە ورمێ و [[تاران]] تەواوکرد. ھێشتا زۆر منداڵ دەبێت کە لەگەڵ باسە سیاسییەکان ئاشنا دەبێت بیرو باوەڕی ئازادیخوازانە لە مێشکییدا دەجوڵێت، بۆخۆی لەم بارەیەوە لە کتێبی «[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی‌]]» پاش باسی گەشتی ٣٠ کەس لە کوردەکان بۆ [[باکوو]] لەسەر بانگھێشتنی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، دەنووسێ: «ھەر چەند ئەو کاتە من تەمەنم یازدە ساڵ بوو، بەڵام وەک زۆر منداڵی ئەو سەردەمە سیاسەت سەرنجی ڕاکێشا بووم.» ئەو لە درێژەدا باس دەکات: «باوکم یەکێک لە ئەندامانی ئەو ھەیئەتە بوو، زۆر باشم لەبیرە کە لە باکوو ھاتەوە چەندین تاقەندی لەگەڵ خۆی ھێنابوو، تاپڕێکی باشیشی پێ بوو. وادیارە [[سۆڤیەت]]ییەکان قەند و تفەنگ و شتی دیکەیان بە دیاری دابوو بە ھەموو ئەندامانی ھەیئەت، قەند بە تایبەتی زۆر بەنرخ بوو چونکە ئەو کاتە لە [[ئێران]] زۆر کەم و گران بوو، من ئەو کارەم زۆر پێ سەیر بوو، چونکە لە ماڵی ئێمە براکانم و ئامۆزاکانم کە لە من گەورەتر بوون، باسی ئەوەیان دەکرد کە بابم لەگەڵ چەند کەسی دیکە چوون بۆ باکوو ماف و ئازادیی کوردان داوا بکەن. بۆیە ڕاست و ڕەوان لە باوکم پرسی: ئەدی مافی کوردان چی لێھات؟»<ref>[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی]]، چاپی دووھەم، ١٣٦٧ لاپەڕەی ٦٢–٦١.</ref> عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٩٤٦ تێکۆشانی سیاسیی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێتیی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پێ کرد. کانوونی یەکەمی ١٩٤٦، [[مەھاباد]] داگیرکرا و [[کۆماری کوردستان]] ڕووخا. قاسملوو بۆ خوێندن ڕوویکردە [[تاران]] و چەند ساڵ دواتریش بۆ درێژەپێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]]ی پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تیرۆری سەرنەکەوتووی شای ئێران لە [[زانکۆی تاران]] (١٤ی شوباتی ١٩٤٩) کە بووە ھۆی لەناوچوونی ئازادییە دیموکراسییەکان لە سەرتاسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێکھات کە لەوێدا قاسملوو بە درێژی لەدژی شا و [[حکوومەتی پەھلەوی|ڕژێمی پەھلەوی]] قسەی کرد لە ئاکامدا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد، ئەم کارە بووە ھۆی گوشاری باڵیۆزخانەی [[ئێران]] لە [[پاریس]] و تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆ سەر قاسملوو. ئەو سەرئەنجام ناچاربوو [[پاریس]] بەجێ بھێڵێت و وەکوو یەکەم نێردراوی ئێرانیی «یەکێتیی نێونەتەوەییی خوێندکاران» چوو بۆ [[پڕاگ]] پایتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاریی چەند خوێندکاری دیکەی کورد [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی١٣٣٠ بە نوێنەرایەتیی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووەمیین کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا بەشداربوو، ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوەو ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانیی لاوان''دا لە شاری [[بوداپێست]] پایتەختی [[مەجارستان]] بەشداربوو. ساڵی١٣٤١ (١٩٦٢ زایینیی) قاسملوو لەزانستگەی [[پڕاگ]] [[دکتۆرا]]ی ''زانستی ئابووریی'' وەرگرت و ھەتا ساڵی ١٣٤٩(١٩٧٠) لە زانستگەی [[پڕاگ]] دەرسی ''ئابووریی سەرمایەداری '' و ''ئابووریی سۆسیالیستی'' و ''تیئۆریی ھەڵدانی ئابووری‌'' ی گوتەوە. لەو ماوەیەدا دکتۆر قاسملوو چەندین کتێب و نامیلکەی لەسەر گیرو گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان نووسی کە لە ھەموویان بەناوبانگتر کتێبی [[کوردستان‌ و کورد]]ە. ئەم کتێبە لە بنەڕەتەوە لەسەر زمانی چیکیی نووسرایەوە، تائێستا بە زمانەکانی:[[ئینگلیزی]] [[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[کوردی]] و [[فارسی]] و [[ھیندی]] وچەند بەشیشی بە [[فەڕەنسی]] چاپ و بڵاوکراونەتەوە. دکتۆر قاسملوو زمانەکانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، [[تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]]، [[فەڕەنسی]]، [[چێکۆ ـ سلۆڤاکی]]، [[ڕووسی]] بە باشی دەزانی و بەزۆر زمانی دیکەش وەک [[ئەڵمانی]] و زمانەکانی ''سلاڤ'' تاڕادەیەک ئاشنا بووە. ساڵی١٣٤٩ پاش دەرچوونی بەیاننامەی ١١ی [[ئازار (مانگ)|ئازار]] و ڕێککەوتنی نێوان ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] و دەوڵەتی ئەو وڵاتە ئیمکانی تێکۆشانی سیاسی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]زیاتر بوو. لەو کاتەدا دکتۆر قاسملوو لە [[ئەورووپا]] گەڕایەوەو بە ھاوکاریی چەند کەس لە یارانی نزیک ئەرکی زیندوو کردنەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی دیموکراتی لەئەستۆ گرت. لە کۆنفرانسی سێیەمیی حیزبدا کە مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٠ گیرا، دکتۆر قاسملوو بە [[کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان|ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی]] و پاشان بە سکرتێری گشتیی [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] ھەڵبژێردرا و لەو کاتەوە لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزب دا وەک سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرایەوە. بەمجۆرە بۆ ماوەی ھەژدە ساڵ وەک ڕێبەرێکی کارزان‌ و شارەزا لەپلەی یەکەمی بەرپرسیارێتیدا کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی لە یەکێک لە سەختترین قۆناخەکانی خەباتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|ئەم حیزبەدا]] بەڕێوەبرد. دکتۆر قاسملوو ڕۆژی (٢٢ی [[پووشپەڕ]]ی ساڵی١٣٦٨، ١٣ی [[تەممووز]]ی ١٩٨٩) لە کاتێک دا بۆ دۆزینەوەی ڕێگای چارەسەری ئاشتیخوازانەی کێشەی [[کورد]] لە [[ئێران]] دا لەگەڵ چەند نوێنەرێکیی حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] لە [[ڤییەن]] لەسەر مێزی وتووێژ دانیشتبوو لەگەڵ [[عبداللە قادری ئازەر]] ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] لە [[ئەورووپا]] بەدەستی نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] شەھید کران. ھەر لەو تیرۆرە دا [[دکتۆر فازل رەسووڵ]]، ھاوڵاتی [[باشووری کوردستان]]یش شەھیدکرا. == سەرەتای خەباتی سیاسی == عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێەتی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پی کرد. ساڵی ١٣٢٥، [[کۆماری کوردستان]] لە [[مەھاباد]] ڕووخا. بە دوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە [[تاران]]. ساڵی ١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]] پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە [[پاریس]] ھاوکات بوو لەگەڵ تەقە کردن لە [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێران]] لە [[زانکۆی تاران]] (٢٥ی [[رێبەندان]]ی ١٣٢٧) کە بوو بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری [[ئێران]]دا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێک ھات، لەوێدا عەبدولڕەحمان قاسملوو بە درێژی لە دژی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] و ڕێژیمەکەی قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد. ئەم کارە بوو بەھۆی فشاری [[باڵیۆزخانە]]ی [[ئێران]] لە [[پاریس]]، تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆسەر قاسملوو. لەئەنجامدا ناچار بوو [[پاریس]] بە جێبھێڵی و وەک یەکەم بوورسیەی ئێرانی ''یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران'' چوو بۆ [[پڕاگ]] پێتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاری چەند خوێندکاری دیکەی کورد، ''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا'' یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی ١٣٣٠ ھەتاوی بە نوێنەرایەتی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووھەم کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا، بەشدار بوو. ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوە و ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانی لاوان'' دا لە شاری [[بوداپێست]] پێتەختی [[مەجارستان]] بەشدار بوو. == خەباتی سیاسی == ساڵی ١٣٣١ ھەتاوی لە سەردەمی حکوومەتی میللی دکتۆر [[محەممەد موسەددیق]]دا عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش ئەوەی لە زانکۆی [[پڕاگ]] لیسانسی زانستی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەرگرت گەڕایەوە [[ئێران]]. ئەو کاتە لە نێوان [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] و [[حیزبی توودەی ئێران]]دا یەکێتی تەشکیلاتی ھەبوو. قاسملوو پاش شەش مانگ تێکۆشان لە [[تاران]] ھاتەوە [[مەھاباد]] و لەوێ بەرپرسایەتی کاری حیزبی دیموکراتی گرتە ئەستۆ. پاش [[کودەتا]]ی ٢٨ی [[گەلاوێژ (مانگ)|گەلاوێژ]]ی ١٣٣٢ ناچار بوو بە تەواوی خۆی بشارێتەوە و بە نھێنی لە تاران و لە [[کوردستان]] خەریکی کاری حیزبی بێ. لەو ماوەیەدا عەبدولڕەحمان قاسملوو سەرپەرستی [[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]] ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی بە ئەستۆوە بوو کە تەنیا پێنج ژمارەی بە نھێنی لـێ دەرچوو. ھەر لەو ماوەیەش دا بوو کە کۆمیتەیەکی سەرانسەری بۆ کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بە بەرپرسایەتی ئەو پێک ھات. عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش پێنج ساڵ تێکۆشانی سیاسی لە ئێران و بەتایبەتی لە [[کوردستان]]، ساڵی ١٣٣٦ جارێکی دیکە چۆوە [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، ساڵی ١٣٣٧ (١٩٥٨) پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ئەیلوول]] و بووژانەوەی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] قاسملوو لەگەڵ چەند ئەندامی بەرپرسی دیکەی حیزبی ھەوڵیان دا لە ڕێگای عێراقەوە ڕێکخراوەکانی حیزبی زیندوو بکەنەوە. بەڵام بەھۆی کارشکێنی ھێندێک لە بەڕێوەبەرانی ئەو کاتی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستان (باشوور)]] لەو کارەدا سەرنەکەوتن. ساڵی ١٣٣٩ عەبدولڕەحمان قاسملوو بە دەستووری دەوڵەتی [[عێراق]] لەو ولاتە دەرکراو گەڕایەوە بۆ [[پڕاگ]]. فیلیپ بولانژێ، پڕۆفیسۆری فەڕانسی دەڵێ: «عەبدولڕەحمان قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دێموکڕات، ئەگەر ئاکادیمیسییەنێکی ناسراو بوو، نە تەنیا بابەت و وتاری ئاکادیمی دەنووسین: ئەو بە ڕاستی مرۆڤێکی یەکجار زۆر بەکردەوە بوو، واتە نەتەنیا ڕێبەرێکی سیاسی دور لە مانۆڕدان و بەرپرسێکی بە ئەزموونی حیزب بوو، بەڵکوو سەرۆکێکی چریکییش بوو کە دەنگی کەڵاشینکۆڤ نەیدەترساند. ئەو شایانی ستایشە چونکە ھیچکات بنەمای ئەخلاقی خۆی نەفرۆشت و کواڵێتییەکانی ئەخلاق بەرزی بە ھاوچەرخەکانی خۆی نیشان دا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38|سەردێڕ=عەبدولڕەحمان قاسملوو، میراتێکی نەناسراو؟|دوایین=بولانژێ|یەکەم=فیلیپ}}{{بەستەری مردوو|url=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == تیرۆر == لە ١٣ی [[تەممووز]]ی [[١٩٨٩]]، یەکێک لە سامناکترین ڕووداوەکانی مێژووی [[کورد]] لە [[ڤییەن]]ی پایتەختی [[نەمسا]] دکتۆر عەبدولرەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لەسەر مێزی وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] تیرۆر دەکرێن دکتۆر قاسملوو لەکاتێکدا تێرۆرکرا کە بۆ دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ بابەتی [[کورد]] لە [[ئێران]] و بۆ بەدەستھێنانی مافە سیاسیی و مرۆڤایەتییەکانی نەتەوەی [[کورد]] چووبووە ئەم دیدارە. سەرەڕای بەڵگە حاشا ھەڵنەگرەکانی کاتی تێرۆرکردنەکە وڵاتیی [[نەمسا]] ڕێگای بە پۆلیس و دەزگای حوکومیی خۆی نەدا لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونەکان بە ئەنجام بگەیەنن، لە ئاکامدا ئەم تاوانە کەم وێنەیە کە لە نێو دڵی وڵاتێکی دیموکراتیکی [[ئەورووپا]]دا ئەنجام درابوو بێ سزا مایەوە و دۆخە یاسایییەکەی ھیچ کات چارەسەر نەکرا. [[پەڕگە:Tombe Dr Abdul Rahman Ghassemlou.jpg|وێنۆک|گۆڕی عەبدولڕەحمان قاسملوو لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]]] [[File:Wien03 LinkeBahngasse005 2017-06-17 GuentherZ GD Ghassemlou 0135.jpg|thumb|نووسراوێک بۆ عەبدولڕەحمان قاسملوو و عەبدوڵڵا قادری لە [[ڤیێنا]]، پایتەختی نەمسا]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abdul Rahman Ghassemlou}} * [https://web.archive.org/web/20121126214418/http://www.kurdistanukurd.com/ku/kurdi.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی کوردستان و کورد] * [https://web.archive.org/web/20090217061650/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/2/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی حدکا]] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی ورمێ]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]] [[پۆل:مردن بە چەکی ئاگرین لە وڵاتی نەمسا]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان]] 01fni122kz2jgo5bjz9byylhtppk68g 1588501 1588500 2026-06-02T12:55:45Z Hivja 64112 1588501 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی |ناو = عەبدولڕەحمان قاسملوو | وێنە = | لێدوانی وێنە = وێنەی عەبدولڕەحمان قاسملوو | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[شانشینی پەھلەوی|ئێرانی پەھلەوی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٩٨٩|٠٧|١٣|١٩٣٠|١٢|٢٢}} | شوێنی مردن = [[ڤیێنا]]، [[نەمسا]] | ھۆکاری مردن = تیرۆرکردن لەلایەن نێردراوانی کۆماری ئیسلامیی ئێران | شوێنی گۆڕ = کۆڵانی ٣٤، [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]، [[پاریس]] | نیشتەجێ = [[ورمێ]]، [[تاران]]، [[مەھاباد]]، [[ڤیێنا]]، [[پراگ]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = [[ئێران]] | ڕادەی خوێندەواری =وادانرابوو کە خاوەنی دکتۆرایە بەڵام لەلایەن دانشگاهی پراگەوە بەدرۆ خرایەوە | دایەن = | پیشە = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{-}} زانای بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی | ساڵانی چالاکی = ١٩٧١–١٩٨٩ | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | وادە = | پێشوو = [[قازی محەممەد]] | جێگر = [[سادق شەرەفکەندی]] | حیزب = [[حیزبی توودەی ئێران]] (پێشووتر)، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]] | ئایین = | ھاوسەر = [[نەسرین قاسملوو]] (ھێلێن کرولیچ) | منداڵەکان = ٢ کچ:{{ھن}} [[مینا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٣) {{-}} [[ھیوا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٥) | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''عەبدولڕەحمان قاسملوو''' ناسراو بە '''دکتۆر قاسملوو''' (٢٢ی کانوونی یەکەمی [[١٩٣٠]] لە [[ورمێ]] – ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩ لە [[ڤیێنا]]) زانایەکی بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی، [[پێشمەرگە]]، خەباتکارێکی کورد و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بوو. قاسملوو لە ١٩٨٩دا کاتێک لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکی ئامادەی وتووێژ سەبارەت بە ئاشتی نێوان [[کورد]] و [[ئێران]] بوون، لە شاری [[ڤیێنا]]ی پایتەختی [[نەمسا]]، بەدەستی نوێنەرانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی ئێران]] تیرۆر کران. == ژیاننامە == [[File:Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی قاسملوو کە تەمەنی لە خوار ١٥ ساڵە]] عەبدولرەحمان قاسملوو لە [[شەوی یەڵدا]]ی ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی بەرامبەر بە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٠ زایینی لە شاری [[ورمێ]] لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دەوڵەمەندی دەست ڕۆیشتوودا لە دایکبوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە ورمێ و [[تاران]] تەواوکرد. ھێشتا زۆر منداڵ دەبێت کە لەگەڵ باسە سیاسییەکان ئاشنا دەبێت بیرو باوەڕی ئازادیخوازانە لە مێشکییدا دەجوڵێت، بۆخۆی لەم بارەیەوە لە کتێبی «[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی‌]]» پاش باسی گەشتی ٣٠ کەس لە کوردەکان بۆ [[باکوو]] لەسەر بانگھێشتنی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، دەنووسێ: «ھەر چەند ئەو کاتە من تەمەنم یازدە ساڵ بوو، بەڵام وەک زۆر منداڵی ئەو سەردەمە سیاسەت سەرنجی ڕاکێشا بووم.» ئەو لە درێژەدا باس دەکات: «باوکم یەکێک لە ئەندامانی ئەو ھەیئەتە بوو، زۆر باشم لەبیرە کە لە باکوو ھاتەوە چەندین تاقەندی لەگەڵ خۆی ھێنابوو، تاپڕێکی باشیشی پێ بوو. وادیارە [[سۆڤیەت]]ییەکان قەند و تفەنگ و شتی دیکەیان بە دیاری دابوو بە ھەموو ئەندامانی ھەیئەت، قەند بە تایبەتی زۆر بەنرخ بوو چونکە ئەو کاتە لە [[ئێران]] زۆر کەم و گران بوو، من ئەو کارەم زۆر پێ سەیر بوو، چونکە لە ماڵی ئێمە براکانم و ئامۆزاکانم کە لە من گەورەتر بوون، باسی ئەوەیان دەکرد کە بابم لەگەڵ چەند کەسی دیکە چوون بۆ باکوو ماف و ئازادیی کوردان داوا بکەن. بۆیە ڕاست و ڕەوان لە باوکم پرسی: ئەدی مافی کوردان چی لێھات؟»<ref>[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی]]، چاپی دووھەم، ١٣٦٧ لاپەڕەی ٦٢–٦١.</ref> عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٩٤٦ تێکۆشانی سیاسیی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێتیی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پێ کرد. کانوونی یەکەمی ١٩٤٦، [[مەھاباد]] داگیرکرا و [[کۆماری کوردستان]] ڕووخا. قاسملوو بۆ خوێندن ڕوویکردە [[تاران]] و چەند ساڵ دواتریش بۆ درێژەپێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]]ی پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تیرۆری سەرنەکەوتووی شای ئێران لە [[زانکۆی تاران]] (١٤ی شوباتی ١٩٤٩) کە بووە ھۆی لەناوچوونی ئازادییە دیموکراسییەکان لە سەرتاسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێکھات کە لەوێدا قاسملوو بە درێژی لەدژی شا و [[حکوومەتی پەھلەوی|ڕژێمی پەھلەوی]] قسەی کرد لە ئاکامدا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد، ئەم کارە بووە ھۆی گوشاری باڵیۆزخانەی [[ئێران]] لە [[پاریس]] و تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆ سەر قاسملوو. ئەو سەرئەنجام ناچاربوو [[پاریس]] بەجێ بھێڵێت و وەکوو یەکەم نێردراوی ئێرانیی «یەکێتیی نێونەتەوەییی خوێندکاران» چوو بۆ [[پڕاگ]] پایتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاریی چەند خوێندکاری دیکەی کورد [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی١٣٣٠ بە نوێنەرایەتیی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووەمیین کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا بەشداربوو، ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوەو ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانیی لاوان''دا لە شاری [[بوداپێست]] پایتەختی [[مەجارستان]] بەشداربوو. ساڵی١٣٤١ (١٩٦٢ زایینیی) قاسملوو لەزانستگەی [[پڕاگ]] [[دکتۆرا]]ی ''زانستی ئابووریی'' وەرگرت و ھەتا ساڵی ١٣٤٩(١٩٧٠) لە زانستگەی [[پڕاگ]] دەرسی ''ئابووریی سەرمایەداری '' و ''ئابووریی سۆسیالیستی'' و ''تیئۆریی ھەڵدانی ئابووری‌'' ی گوتەوە. لەو ماوەیەدا دکتۆر قاسملوو چەندین کتێب و نامیلکەی لەسەر گیرو گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان نووسی کە لە ھەموویان بەناوبانگتر کتێبی [[کوردستان‌ و کورد]]ە. ئەم کتێبە لە بنەڕەتەوە لەسەر زمانی چیکیی نووسرایەوە، تائێستا بە زمانەکانی:[[ئینگلیزی]] [[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[کوردی]] و [[فارسی]] و [[ھیندی]] وچەند بەشیشی بە [[فەڕەنسی]] چاپ و بڵاوکراونەتەوە. دکتۆر قاسملوو زمانەکانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، [[تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]]، [[فەڕەنسی]]، [[چێکۆ ـ سلۆڤاکی]]، [[ڕووسی]] بە باشی دەزانی و بەزۆر زمانی دیکەش وەک [[ئەڵمانی]] و زمانەکانی ''سلاڤ'' تاڕادەیەک ئاشنا بووە. ساڵی١٣٤٩ پاش دەرچوونی بەیاننامەی ١١ی [[ئازار (مانگ)|ئازار]] و ڕێککەوتنی نێوان ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] و دەوڵەتی ئەو وڵاتە ئیمکانی تێکۆشانی سیاسی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]زیاتر بوو. لەو کاتەدا دکتۆر قاسملوو لە [[ئەورووپا]] گەڕایەوەو بە ھاوکاریی چەند کەس لە یارانی نزیک ئەرکی زیندوو کردنەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی دیموکراتی لەئەستۆ گرت. لە کۆنفرانسی سێیەمیی حیزبدا کە مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٠ گیرا، دکتۆر قاسملوو بە [[کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان|ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی]] و پاشان بە سکرتێری گشتیی [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] ھەڵبژێردرا و لەو کاتەوە لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزب دا وەک سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرایەوە. بەمجۆرە بۆ ماوەی ھەژدە ساڵ وەک ڕێبەرێکی کارزان‌ و شارەزا لەپلەی یەکەمی بەرپرسیارێتیدا کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی لە یەکێک لە سەختترین قۆناخەکانی خەباتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|ئەم حیزبەدا]] بەڕێوەبرد. دکتۆر قاسملوو ڕۆژی (٢٢ی [[پووشپەڕ]]ی ساڵی١٣٦٨، ١٣ی [[تەممووز]]ی ١٩٨٩) لە کاتێک دا بۆ دۆزینەوەی ڕێگای چارەسەری ئاشتیخوازانەی کێشەی [[کورد]] لە [[ئێران]] دا لەگەڵ چەند نوێنەرێکیی حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] لە [[ڤییەن]] لەسەر مێزی وتووێژ دانیشتبوو لەگەڵ [[عبداللە قادری ئازەر]] ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] لە [[ئەورووپا]] بەدەستی نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] شەھید کران. ھەر لەو تیرۆرە دا [[دکتۆر فازل رەسووڵ]]، ھاوڵاتی [[باشووری کوردستان]]یش شەھیدکرا. == سەرەتای خەباتی سیاسی == عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێەتی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پی کرد. ساڵی ١٣٢٥، [[کۆماری کوردستان]] لە [[مەھاباد]] ڕووخا. بە دوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە [[تاران]]. ساڵی ١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]] پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە [[پاریس]] ھاوکات بوو لەگەڵ تەقە کردن لە [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێران]] لە [[زانکۆی تاران]] (٢٥ی [[رێبەندان]]ی ١٣٢٧) کە بوو بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری [[ئێران]]دا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێک ھات، لەوێدا عەبدولڕەحمان قاسملوو بە درێژی لە دژی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] و ڕێژیمەکەی قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد. ئەم کارە بوو بەھۆی فشاری [[باڵیۆزخانە]]ی [[ئێران]] لە [[پاریس]]، تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆسەر قاسملوو. لەئەنجامدا ناچار بوو [[پاریس]] بە جێبھێڵی و وەک یەکەم بوورسیەی ئێرانی ''یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران'' چوو بۆ [[پڕاگ]] پێتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاری چەند خوێندکاری دیکەی کورد، ''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا'' یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی ١٣٣٠ ھەتاوی بە نوێنەرایەتی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووھەم کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا، بەشدار بوو. ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوە و ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانی لاوان'' دا لە شاری [[بوداپێست]] پێتەختی [[مەجارستان]] بەشدار بوو. == خەباتی سیاسی == ساڵی ١٣٣١ ھەتاوی لە سەردەمی حکوومەتی میللی دکتۆر [[محەممەد موسەددیق]]دا عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش ئەوەی لە زانکۆی [[پڕاگ]] لیسانسی زانستی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەرگرت گەڕایەوە [[ئێران]]. ئەو کاتە لە نێوان [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] و [[حیزبی توودەی ئێران]]دا یەکێتی تەشکیلاتی ھەبوو. قاسملوو پاش شەش مانگ تێکۆشان لە [[تاران]] ھاتەوە [[مەھاباد]] و لەوێ بەرپرسایەتی کاری حیزبی دیموکراتی گرتە ئەستۆ. پاش [[کودەتا]]ی ٢٨ی [[گەلاوێژ (مانگ)|گەلاوێژ]]ی ١٣٣٢ ناچار بوو بە تەواوی خۆی بشارێتەوە و بە نھێنی لە تاران و لە [[کوردستان]] خەریکی کاری حیزبی بێ. لەو ماوەیەدا عەبدولڕەحمان قاسملوو سەرپەرستی [[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]] ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی بە ئەستۆوە بوو کە تەنیا پێنج ژمارەی بە نھێنی لـێ دەرچوو. ھەر لەو ماوەیەش دا بوو کە کۆمیتەیەکی سەرانسەری بۆ کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بە بەرپرسایەتی ئەو پێک ھات. عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش پێنج ساڵ تێکۆشانی سیاسی لە ئێران و بەتایبەتی لە [[کوردستان]]، ساڵی ١٣٣٦ جارێکی دیکە چۆوە [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، ساڵی ١٣٣٧ (١٩٥٨) پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ئەیلوول]] و بووژانەوەی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] قاسملوو لەگەڵ چەند ئەندامی بەرپرسی دیکەی حیزبی ھەوڵیان دا لە ڕێگای عێراقەوە ڕێکخراوەکانی حیزبی زیندوو بکەنەوە. بەڵام بەھۆی کارشکێنی ھێندێک لە بەڕێوەبەرانی ئەو کاتی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستان (باشوور)]] لەو کارەدا سەرنەکەوتن. ساڵی ١٣٣٩ عەبدولڕەحمان قاسملوو بە دەستووری دەوڵەتی [[عێراق]] لەو ولاتە دەرکراو گەڕایەوە بۆ [[پڕاگ]]. فیلیپ بولانژێ، پڕۆفیسۆری فەڕانسی دەڵێ: «عەبدولڕەحمان قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دێموکڕات، ئەگەر ئاکادیمیسییەنێکی ناسراو بوو، نە تەنیا بابەت و وتاری ئاکادیمی دەنووسین: ئەو بە ڕاستی مرۆڤێکی یەکجار زۆر بەکردەوە بوو، واتە نەتەنیا ڕێبەرێکی سیاسی دور لە مانۆڕدان و بەرپرسێکی بە ئەزموونی حیزب بوو، بەڵکوو سەرۆکێکی چریکییش بوو کە دەنگی کەڵاشینکۆڤ نەیدەترساند. ئەو شایانی ستایشە چونکە ھیچکات بنەمای ئەخلاقی خۆی نەفرۆشت و کواڵێتییەکانی ئەخلاق بەرزی بە ھاوچەرخەکانی خۆی نیشان دا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38|سەردێڕ=عەبدولڕەحمان قاسملوو، میراتێکی نەناسراو؟|دوایین=بولانژێ|یەکەم=فیلیپ}}{{بەستەری مردوو|url=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == تیرۆر == لە ١٣ی [[تەممووز]]ی [[١٩٨٩]]، یەکێک لە سامناکترین ڕووداوەکانی مێژووی [[کورد]] لە [[ڤییەن]]ی پایتەختی [[نەمسا]] دکتۆر عەبدولرەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لەسەر مێزی وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] تیرۆر دەکرێن دکتۆر قاسملوو لەکاتێکدا تێرۆرکرا کە بۆ دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ بابەتی [[کورد]] لە [[ئێران]] و بۆ بەدەستھێنانی مافە سیاسیی و مرۆڤایەتییەکانی نەتەوەی [[کورد]] چووبووە ئەم دیدارە. سەرەڕای بەڵگە حاشا ھەڵنەگرەکانی کاتی تێرۆرکردنەکە وڵاتیی [[نەمسا]] ڕێگای بە پۆلیس و دەزگای حوکومیی خۆی نەدا لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونەکان بە ئەنجام بگەیەنن، لە ئاکامدا ئەم تاوانە کەم وێنەیە کە لە نێو دڵی وڵاتێکی دیموکراتیکی [[ئەورووپا]]دا ئەنجام درابوو بێ سزا مایەوە و دۆخە یاسایییەکەی ھیچ کات چارەسەر نەکرا. [[پەڕگە:Tombe Dr Abdul Rahman Ghassemlou.jpg|وێنۆک|گۆڕی عەبدولڕەحمان قاسملوو لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]]] [[File:Wien03 LinkeBahngasse005 2017-06-17 GuentherZ GD Ghassemlou 0135.jpg|thumb|نووسراوێک بۆ عەبدولڕەحمان قاسملوو و عەبدوڵڵا قادری لە [[ڤیێنا]]، پایتەختی نەمسا]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abdul Rahman Ghassemlou}} * [https://web.archive.org/web/20121126214418/http://www.kurdistanukurd.com/ku/kurdi.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی کوردستان و کورد] * [https://web.archive.org/web/20090217061650/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/2/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی حدکا] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی ورمێ]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]] [[پۆل:مردن بە چەکی ئاگرین لە وڵاتی نەمسا]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان]] s0gsp415bv0wzp453exhdf2936r4b92 1588502 1588501 2026-06-02T13:00:46Z Hivja 64112 /* */ 1588502 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی |ناو = عەبدولڕەحمان قاسملوو | وێنە = | لێدوانی وێنە = وێنەی عەبدولڕەحمان قاسملوو | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[شانشینی پەھلەوی|ئێرانی پەھلەوی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٩٨٩|٠٧|١٣|١٩٣٠|١٢|٢٢}} | شوێنی مردن = [[ڤیێنا]]، [[نەمسا]] | ھۆکاری مردن = تیرۆرکردن لەلایەن نێردراوانی کۆماری ئیسلامیی ئێران | شوێنی گۆڕ = کۆڵانی ٣٤، [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]، [[پاریس]] | نیشتەجێ = [[ورمێ]]، [[تاران]]، [[مەھاباد]]، [[ڤیێنا]]، [[پراگ]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = [[ئێران]] | ڕادەی خوێندەواری =وادانرابوو کە خاوەنی دکتۆرایە بەڵام لەلایەن دانشگاهی پراگەوە بەدرۆ خرایەوە | دایەن = | پیشە = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{-}} زانای بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی | ساڵانی چالاکی = ١٩٧١–١٩٨٩ | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | وادە = | پێشوو = [[قازی محەممەد]] | جێگر = [[سادق شەرەفکەندی]] | حیزب = [[حیزبی توودەی ئێران]] (پێشووتر)، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] {{بچووک|(لە ١٩٧٩ەوە)}}{{ھن}} {{ئاڵا|ئێران|1964}} [[ئێرانی پەھلەوی]] {{بچووک|(١٩٤٥–١٩٧٩)}} | ئایین = | ھاوسەر = [[نەسرین قاسملوو]] (ھێلێن کرولیچ) | منداڵەکان = ٢ کچ:{{ھن}} [[مینا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٣) {{-}} [[ھیوا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٥) | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''عەبدولڕەحمان قاسملوو''' ناسراو بە '''دکتۆر قاسملوو''' (٢٢ی کانوونی یەکەمی [[١٩٣٠]] لە [[ورمێ]] – ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩ لە [[ڤیێنا]]) زانایەکی بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی، [[پێشمەرگە]]، خەباتکارێکی کورد و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بوو. قاسملوو لە ١٩٨٩دا کاتێک لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکی ئامادەی وتووێژ سەبارەت بە ئاشتی نێوان [[کورد]] و [[ئێران]] بوون، لە شاری [[ڤیێنا]]ی پایتەختی [[نەمسا]]، بەدەستی نوێنەرانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە تیرۆر کران. == ژیاننامە == [[File:Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی قاسملوو کە تەمەنی لە خوار ١٥ ساڵە]] عەبدولرەحمان قاسملوو لە [[شەوی یەڵدا]]ی ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی بەرامبەر بە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٠ زایینی لە شاری [[ورمێ]] لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دەوڵەمەندی دەست ڕۆیشتوودا لە دایکبوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە ورمێ و [[تاران]] تەواوکرد. ھێشتا زۆر منداڵ دەبێت کە لەگەڵ باسە سیاسییەکان ئاشنا دەبێت بیرو باوەڕی ئازادیخوازانە لە مێشکییدا دەجوڵێت، بۆخۆی لەم بارەیەوە لە کتێبی «[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی‌]]» پاش باسی گەشتی ٣٠ کەس لە کوردەکان بۆ [[باکوو]] لەسەر بانگھێشتنی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، دەنووسێ: «ھەر چەند ئەو کاتە من تەمەنم یازدە ساڵ بوو، بەڵام وەک زۆر منداڵی ئەو سەردەمە سیاسەت سەرنجی ڕاکێشا بووم.» ئەو لە درێژەدا باس دەکات: «باوکم یەکێک لە ئەندامانی ئەو ھەیئەتە بوو، زۆر باشم لەبیرە کە لە باکوو ھاتەوە چەندین تاقەندی لەگەڵ خۆی ھێنابوو، تاپڕێکی باشیشی پێ بوو. وادیارە [[سۆڤیەت]]ییەکان قەند و تفەنگ و شتی دیکەیان بە دیاری دابوو بە ھەموو ئەندامانی ھەیئەت، قەند بە تایبەتی زۆر بەنرخ بوو چونکە ئەو کاتە لە [[ئێران]] زۆر کەم و گران بوو، من ئەو کارەم زۆر پێ سەیر بوو، چونکە لە ماڵی ئێمە براکانم و ئامۆزاکانم کە لە من گەورەتر بوون، باسی ئەوەیان دەکرد کە بابم لەگەڵ چەند کەسی دیکە چوون بۆ باکوو ماف و ئازادیی کوردان داوا بکەن. بۆیە ڕاست و ڕەوان لە باوکم پرسی: ئەدی مافی کوردان چی لێھات؟»<ref>[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی]]، چاپی دووھەم، ١٣٦٧ لاپەڕەی ٦٢–٦١.</ref> عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٩٤٦ تێکۆشانی سیاسیی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێتیی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پێ کرد. کانوونی یەکەمی ١٩٤٦، [[مەھاباد]] داگیرکرا و [[کۆماری کوردستان]] ڕووخا. قاسملوو بۆ خوێندن ڕوویکردە [[تاران]] و چەند ساڵ دواتریش بۆ درێژەپێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]]ی پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تیرۆری سەرنەکەوتووی شای ئێران لە [[زانکۆی تاران]] (١٤ی شوباتی ١٩٤٩) کە بووە ھۆی لەناوچوونی ئازادییە دیموکراسییەکان لە سەرتاسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێکھات کە لەوێدا قاسملوو بە درێژی لەدژی شا و [[حکوومەتی پەھلەوی|ڕژێمی پەھلەوی]] قسەی کرد لە ئاکامدا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد، ئەم کارە بووە ھۆی گوشاری باڵیۆزخانەی [[ئێران]] لە [[پاریس]] و تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆ سەر قاسملوو. ئەو سەرئەنجام ناچاربوو [[پاریس]] بەجێ بھێڵێت و وەکوو یەکەم نێردراوی ئێرانیی «یەکێتیی نێونەتەوەییی خوێندکاران» چوو بۆ [[پڕاگ]] پایتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاریی چەند خوێندکاری دیکەی کورد [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی١٣٣٠ بە نوێنەرایەتیی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووەمیین کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا بەشداربوو، ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوەو ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانیی لاوان''دا لە شاری [[بوداپێست]] پایتەختی [[مەجارستان]] بەشداربوو. ساڵی١٣٤١ (١٩٦٢ زایینیی) قاسملوو لەزانستگەی [[پڕاگ]] [[دکتۆرا]]ی ''زانستی ئابووریی'' وەرگرت و ھەتا ساڵی ١٣٤٩(١٩٧٠) لە زانستگەی [[پڕاگ]] دەرسی ''ئابووریی سەرمایەداری '' و ''ئابووریی سۆسیالیستی'' و ''تیئۆریی ھەڵدانی ئابووری‌'' ی گوتەوە. لەو ماوەیەدا دکتۆر قاسملوو چەندین کتێب و نامیلکەی لەسەر گیرو گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان نووسی کە لە ھەموویان بەناوبانگتر کتێبی [[کوردستان‌ و کورد]]ە. ئەم کتێبە لە بنەڕەتەوە لەسەر زمانی چیکیی نووسرایەوە، تائێستا بە زمانەکانی:[[ئینگلیزی]] [[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[کوردی]] و [[فارسی]] و [[ھیندی]] وچەند بەشیشی بە [[فەڕەنسی]] چاپ و بڵاوکراونەتەوە. دکتۆر قاسملوو زمانەکانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، [[تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]]، [[فەڕەنسی]]، [[چێکۆ ـ سلۆڤاکی]]، [[ڕووسی]] بە باشی دەزانی و بەزۆر زمانی دیکەش وەک [[ئەڵمانی]] و زمانەکانی ''سلاڤ'' تاڕادەیەک ئاشنا بووە. ساڵی١٣٤٩ پاش دەرچوونی بەیاننامەی ١١ی [[ئازار (مانگ)|ئازار]] و ڕێککەوتنی نێوان ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] و دەوڵەتی ئەو وڵاتە ئیمکانی تێکۆشانی سیاسی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]زیاتر بوو. لەو کاتەدا دکتۆر قاسملوو لە [[ئەورووپا]] گەڕایەوەو بە ھاوکاریی چەند کەس لە یارانی نزیک ئەرکی زیندوو کردنەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی دیموکراتی لەئەستۆ گرت. لە کۆنفرانسی سێیەمیی حیزبدا کە مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٠ گیرا، دکتۆر قاسملوو بە [[کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان|ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی]] و پاشان بە سکرتێری گشتیی [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] ھەڵبژێردرا و لەو کاتەوە لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزب دا وەک سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرایەوە. بەمجۆرە بۆ ماوەی ھەژدە ساڵ وەک ڕێبەرێکی کارزان‌ و شارەزا لەپلەی یەکەمی بەرپرسیارێتیدا کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی لە یەکێک لە سەختترین قۆناخەکانی خەباتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|ئەم حیزبەدا]] بەڕێوەبرد. دکتۆر قاسملوو ڕۆژی (٢٢ی [[پووشپەڕ]]ی ساڵی١٣٦٨، ١٣ی [[تەممووز]]ی ١٩٨٩) لە کاتێک دا بۆ دۆزینەوەی ڕێگای چارەسەری ئاشتیخوازانەی کێشەی [[کورد]] لە [[ئێران]] دا لەگەڵ چەند نوێنەرێکیی حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] لە [[ڤییەن]] لەسەر مێزی وتووێژ دانیشتبوو لەگەڵ [[عبداللە قادری ئازەر]] ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] لە [[ئەورووپا]] بەدەستی نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] شەھید کران. ھەر لەو تیرۆرە دا [[دکتۆر فازل رەسووڵ]]، ھاوڵاتی [[باشووری کوردستان]]یش شەھیدکرا. == سەرەتای خەباتی سیاسی == عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێەتی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پی کرد. ساڵی ١٣٢٥، [[کۆماری کوردستان]] لە [[مەھاباد]] ڕووخا. بە دوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە [[تاران]]. ساڵی ١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]] پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە [[پاریس]] ھاوکات بوو لەگەڵ تەقە کردن لە [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێران]] لە [[زانکۆی تاران]] (٢٥ی [[رێبەندان]]ی ١٣٢٧) کە بوو بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری [[ئێران]]دا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێک ھات، لەوێدا عەبدولڕەحمان قاسملوو بە درێژی لە دژی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] و ڕێژیمەکەی قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد. ئەم کارە بوو بەھۆی فشاری [[باڵیۆزخانە]]ی [[ئێران]] لە [[پاریس]]، تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆسەر قاسملوو. لەئەنجامدا ناچار بوو [[پاریس]] بە جێبھێڵی و وەک یەکەم بوورسیەی ئێرانی ''یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران'' چوو بۆ [[پڕاگ]] پێتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاری چەند خوێندکاری دیکەی کورد، ''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا'' یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی ١٣٣٠ ھەتاوی بە نوێنەرایەتی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووھەم کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا، بەشدار بوو. ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوە و ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانی لاوان'' دا لە شاری [[بوداپێست]] پێتەختی [[مەجارستان]] بەشدار بوو. == خەباتی سیاسی == ساڵی ١٣٣١ ھەتاوی لە سەردەمی حکوومەتی میللی دکتۆر [[محەممەد موسەددیق]]دا عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش ئەوەی لە زانکۆی [[پڕاگ]] لیسانسی زانستی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەرگرت گەڕایەوە [[ئێران]]. ئەو کاتە لە نێوان [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] و [[حیزبی توودەی ئێران]]دا یەکێتی تەشکیلاتی ھەبوو. قاسملوو پاش شەش مانگ تێکۆشان لە [[تاران]] ھاتەوە [[مەھاباد]] و لەوێ بەرپرسایەتی کاری حیزبی دیموکراتی گرتە ئەستۆ. پاش [[کودەتا]]ی ٢٨ی [[گەلاوێژ (مانگ)|گەلاوێژ]]ی ١٣٣٢ ناچار بوو بە تەواوی خۆی بشارێتەوە و بە نھێنی لە تاران و لە [[کوردستان]] خەریکی کاری حیزبی بێ. لەو ماوەیەدا عەبدولڕەحمان قاسملوو سەرپەرستی [[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]] ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی بە ئەستۆوە بوو کە تەنیا پێنج ژمارەی بە نھێنی لـێ دەرچوو. ھەر لەو ماوەیەش دا بوو کە کۆمیتەیەکی سەرانسەری بۆ کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بە بەرپرسایەتی ئەو پێک ھات. عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش پێنج ساڵ تێکۆشانی سیاسی لە ئێران و بەتایبەتی لە [[کوردستان]]، ساڵی ١٣٣٦ جارێکی دیکە چۆوە [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، ساڵی ١٣٣٧ (١٩٥٨) پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ئەیلوول]] و بووژانەوەی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] قاسملوو لەگەڵ چەند ئەندامی بەرپرسی دیکەی حیزبی ھەوڵیان دا لە ڕێگای عێراقەوە ڕێکخراوەکانی حیزبی زیندوو بکەنەوە. بەڵام بەھۆی کارشکێنی ھێندێک لە بەڕێوەبەرانی ئەو کاتی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستان (باشوور)]] لەو کارەدا سەرنەکەوتن. ساڵی ١٣٣٩ عەبدولڕەحمان قاسملوو بە دەستووری دەوڵەتی [[عێراق]] لەو ولاتە دەرکراو گەڕایەوە بۆ [[پڕاگ]]. فیلیپ بولانژێ، پڕۆفیسۆری فەڕانسی دەڵێ: «عەبدولڕەحمان قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دێموکڕات، ئەگەر ئاکادیمیسییەنێکی ناسراو بوو، نە تەنیا بابەت و وتاری ئاکادیمی دەنووسین: ئەو بە ڕاستی مرۆڤێکی یەکجار زۆر بەکردەوە بوو، واتە نەتەنیا ڕێبەرێکی سیاسی دور لە مانۆڕدان و بەرپرسێکی بە ئەزموونی حیزب بوو، بەڵکوو سەرۆکێکی چریکییش بوو کە دەنگی کەڵاشینکۆڤ نەیدەترساند. ئەو شایانی ستایشە چونکە ھیچکات بنەمای ئەخلاقی خۆی نەفرۆشت و کواڵێتییەکانی ئەخلاق بەرزی بە ھاوچەرخەکانی خۆی نیشان دا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38|سەردێڕ=عەبدولڕەحمان قاسملوو، میراتێکی نەناسراو؟|دوایین=بولانژێ|یەکەم=فیلیپ}}{{بەستەری مردوو|url=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == تیرۆر == لە ١٣ی [[تەممووز]]ی [[١٩٨٩]]، یەکێک لە سامناکترین ڕووداوەکانی مێژووی [[کورد]] لە [[ڤییەن]]ی پایتەختی [[نەمسا]] دکتۆر عەبدولرەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لەسەر مێزی وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] تیرۆر دەکرێن دکتۆر قاسملوو لەکاتێکدا تێرۆرکرا کە بۆ دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ بابەتی [[کورد]] لە [[ئێران]] و بۆ بەدەستھێنانی مافە سیاسیی و مرۆڤایەتییەکانی نەتەوەی [[کورد]] چووبووە ئەم دیدارە. سەرەڕای بەڵگە حاشا ھەڵنەگرەکانی کاتی تێرۆرکردنەکە وڵاتیی [[نەمسا]] ڕێگای بە پۆلیس و دەزگای حوکومیی خۆی نەدا لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونەکان بە ئەنجام بگەیەنن، لە ئاکامدا ئەم تاوانە کەم وێنەیە کە لە نێو دڵی وڵاتێکی دیموکراتیکی [[ئەورووپا]]دا ئەنجام درابوو بێ سزا مایەوە و دۆخە یاسایییەکەی ھیچ کات چارەسەر نەکرا. [[پەڕگە:Tombe Dr Abdul Rahman Ghassemlou.jpg|وێنۆک|گۆڕی عەبدولڕەحمان قاسملوو لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]]] [[File:Wien03 LinkeBahngasse005 2017-06-17 GuentherZ GD Ghassemlou 0135.jpg|thumb|نووسراوێک بۆ عەبدولڕەحمان قاسملوو و عەبدوڵڵا قادری لە [[ڤیێنا]]، پایتەختی نەمسا]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abdul Rahman Ghassemlou}} * [https://web.archive.org/web/20121126214418/http://www.kurdistanukurd.com/ku/kurdi.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی کوردستان و کورد] * [https://web.archive.org/web/20090217061650/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/2/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی حدکا] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی ورمێ]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]] [[پۆل:مردن بە چەکی ئاگرین لە وڵاتی نەمسا]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان]] a7y1b2n7zl3ssvo62usy5k0ppmu7lvx 1588503 1588502 2026-06-02T13:01:05Z Hivja 64112 /* */ 1588503 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی |ناو = عەبدولڕەحمان قاسملوو | وێنە = | لێدوانی وێنە = وێنەی عەبدولڕەحمان قاسملوو | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[شانشینی پەھلەوی|ئێرانی پەھلەوی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٩٨٩|٠٧|١٣|١٩٣٠|١٢|٢٢}} | شوێنی مردن = [[ڤیێنا]]، [[نەمسا]] | ھۆکاری مردن = تیرۆرکردن لەلایەن نێردراوانی کۆماری ئیسلامیی ئێران | شوێنی گۆڕ = کۆڵانی ٣٤، [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]، [[پاریس]] | نیشتەجێ = [[ورمێ]]، [[تاران]]، [[مەھاباد]]، [[ڤیێنا]]، [[پراگ]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = [[ئێران]] | ڕادەی خوێندەواری =وادانرابوو کە خاوەنی دکتۆرایە بەڵام لەلایەن دانشگاهی پراگەوە بەدرۆ خرایەوە | دایەن = | پیشە = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{-}} زانای بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی | ساڵانی چالاکی = ١٩٧١–١٩٨٩ | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | وادە = | پێشوو = [[قازی محەممەد]] | جێگر = [[سادق شەرەفکەندی]] | حیزب = [[حیزبی توودەی ئێران]] (پێشووتر)، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] {{بچووک|(لە ١٩٧٩ەوە)}}{{ھن}} {{ھێمای ئاڵا|ئێران|1964}} [[ئێرانی پەھلەوی]] {{بچووک|(١٩٤٥–١٩٧٩)}} | ئایین = | ھاوسەر = [[نەسرین قاسملوو]] (ھێلێن کرولیچ) | منداڵەکان = ٢ کچ:{{ھن}} [[مینا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٣) {{-}} [[ھیوا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٥) | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''عەبدولڕەحمان قاسملوو''' ناسراو بە '''دکتۆر قاسملوو''' (٢٢ی کانوونی یەکەمی [[١٩٣٠]] لە [[ورمێ]] – ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩ لە [[ڤیێنا]]) زانایەکی بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی، [[پێشمەرگە]]، خەباتکارێکی کورد و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بوو. قاسملوو لە ١٩٨٩دا کاتێک لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکی ئامادەی وتووێژ سەبارەت بە ئاشتی نێوان [[کورد]] و [[ئێران]] بوون، لە شاری [[ڤیێنا]]ی پایتەختی [[نەمسا]]، بەدەستی نوێنەرانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە تیرۆر کران. == ژیاننامە == [[File:Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی قاسملوو کە تەمەنی لە خوار ١٥ ساڵە]] عەبدولرەحمان قاسملوو لە [[شەوی یەڵدا]]ی ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی بەرامبەر بە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٠ زایینی لە شاری [[ورمێ]] لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دەوڵەمەندی دەست ڕۆیشتوودا لە دایکبوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە ورمێ و [[تاران]] تەواوکرد. ھێشتا زۆر منداڵ دەبێت کە لەگەڵ باسە سیاسییەکان ئاشنا دەبێت بیرو باوەڕی ئازادیخوازانە لە مێشکییدا دەجوڵێت، بۆخۆی لەم بارەیەوە لە کتێبی «[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی‌]]» پاش باسی گەشتی ٣٠ کەس لە کوردەکان بۆ [[باکوو]] لەسەر بانگھێشتنی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، دەنووسێ: «ھەر چەند ئەو کاتە من تەمەنم یازدە ساڵ بوو، بەڵام وەک زۆر منداڵی ئەو سەردەمە سیاسەت سەرنجی ڕاکێشا بووم.» ئەو لە درێژەدا باس دەکات: «باوکم یەکێک لە ئەندامانی ئەو ھەیئەتە بوو، زۆر باشم لەبیرە کە لە باکوو ھاتەوە چەندین تاقەندی لەگەڵ خۆی ھێنابوو، تاپڕێکی باشیشی پێ بوو. وادیارە [[سۆڤیەت]]ییەکان قەند و تفەنگ و شتی دیکەیان بە دیاری دابوو بە ھەموو ئەندامانی ھەیئەت، قەند بە تایبەتی زۆر بەنرخ بوو چونکە ئەو کاتە لە [[ئێران]] زۆر کەم و گران بوو، من ئەو کارەم زۆر پێ سەیر بوو، چونکە لە ماڵی ئێمە براکانم و ئامۆزاکانم کە لە من گەورەتر بوون، باسی ئەوەیان دەکرد کە بابم لەگەڵ چەند کەسی دیکە چوون بۆ باکوو ماف و ئازادیی کوردان داوا بکەن. بۆیە ڕاست و ڕەوان لە باوکم پرسی: ئەدی مافی کوردان چی لێھات؟»<ref>[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی]]، چاپی دووھەم، ١٣٦٧ لاپەڕەی ٦٢–٦١.</ref> عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٩٤٦ تێکۆشانی سیاسیی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێتیی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پێ کرد. کانوونی یەکەمی ١٩٤٦، [[مەھاباد]] داگیرکرا و [[کۆماری کوردستان]] ڕووخا. قاسملوو بۆ خوێندن ڕوویکردە [[تاران]] و چەند ساڵ دواتریش بۆ درێژەپێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]]ی پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تیرۆری سەرنەکەوتووی شای ئێران لە [[زانکۆی تاران]] (١٤ی شوباتی ١٩٤٩) کە بووە ھۆی لەناوچوونی ئازادییە دیموکراسییەکان لە سەرتاسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێکھات کە لەوێدا قاسملوو بە درێژی لەدژی شا و [[حکوومەتی پەھلەوی|ڕژێمی پەھلەوی]] قسەی کرد لە ئاکامدا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد، ئەم کارە بووە ھۆی گوشاری باڵیۆزخانەی [[ئێران]] لە [[پاریس]] و تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆ سەر قاسملوو. ئەو سەرئەنجام ناچاربوو [[پاریس]] بەجێ بھێڵێت و وەکوو یەکەم نێردراوی ئێرانیی «یەکێتیی نێونەتەوەییی خوێندکاران» چوو بۆ [[پڕاگ]] پایتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاریی چەند خوێندکاری دیکەی کورد [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی١٣٣٠ بە نوێنەرایەتیی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووەمیین کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا بەشداربوو، ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوەو ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانیی لاوان''دا لە شاری [[بوداپێست]] پایتەختی [[مەجارستان]] بەشداربوو. ساڵی١٣٤١ (١٩٦٢ زایینیی) قاسملوو لەزانستگەی [[پڕاگ]] [[دکتۆرا]]ی ''زانستی ئابووریی'' وەرگرت و ھەتا ساڵی ١٣٤٩(١٩٧٠) لە زانستگەی [[پڕاگ]] دەرسی ''ئابووریی سەرمایەداری '' و ''ئابووریی سۆسیالیستی'' و ''تیئۆریی ھەڵدانی ئابووری‌'' ی گوتەوە. لەو ماوەیەدا دکتۆر قاسملوو چەندین کتێب و نامیلکەی لەسەر گیرو گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان نووسی کە لە ھەموویان بەناوبانگتر کتێبی [[کوردستان‌ و کورد]]ە. ئەم کتێبە لە بنەڕەتەوە لەسەر زمانی چیکیی نووسرایەوە، تائێستا بە زمانەکانی:[[ئینگلیزی]] [[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[کوردی]] و [[فارسی]] و [[ھیندی]] وچەند بەشیشی بە [[فەڕەنسی]] چاپ و بڵاوکراونەتەوە. دکتۆر قاسملوو زمانەکانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، [[تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]]، [[فەڕەنسی]]، [[چێکۆ ـ سلۆڤاکی]]، [[ڕووسی]] بە باشی دەزانی و بەزۆر زمانی دیکەش وەک [[ئەڵمانی]] و زمانەکانی ''سلاڤ'' تاڕادەیەک ئاشنا بووە. ساڵی١٣٤٩ پاش دەرچوونی بەیاننامەی ١١ی [[ئازار (مانگ)|ئازار]] و ڕێککەوتنی نێوان ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] و دەوڵەتی ئەو وڵاتە ئیمکانی تێکۆشانی سیاسی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]زیاتر بوو. لەو کاتەدا دکتۆر قاسملوو لە [[ئەورووپا]] گەڕایەوەو بە ھاوکاریی چەند کەس لە یارانی نزیک ئەرکی زیندوو کردنەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی دیموکراتی لەئەستۆ گرت. لە کۆنفرانسی سێیەمیی حیزبدا کە مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٠ گیرا، دکتۆر قاسملوو بە [[کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان|ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی]] و پاشان بە سکرتێری گشتیی [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] ھەڵبژێردرا و لەو کاتەوە لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزب دا وەک سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرایەوە. بەمجۆرە بۆ ماوەی ھەژدە ساڵ وەک ڕێبەرێکی کارزان‌ و شارەزا لەپلەی یەکەمی بەرپرسیارێتیدا کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی لە یەکێک لە سەختترین قۆناخەکانی خەباتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|ئەم حیزبەدا]] بەڕێوەبرد. دکتۆر قاسملوو ڕۆژی (٢٢ی [[پووشپەڕ]]ی ساڵی١٣٦٨، ١٣ی [[تەممووز]]ی ١٩٨٩) لە کاتێک دا بۆ دۆزینەوەی ڕێگای چارەسەری ئاشتیخوازانەی کێشەی [[کورد]] لە [[ئێران]] دا لەگەڵ چەند نوێنەرێکیی حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] لە [[ڤییەن]] لەسەر مێزی وتووێژ دانیشتبوو لەگەڵ [[عبداللە قادری ئازەر]] ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] لە [[ئەورووپا]] بەدەستی نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] شەھید کران. ھەر لەو تیرۆرە دا [[دکتۆر فازل رەسووڵ]]، ھاوڵاتی [[باشووری کوردستان]]یش شەھیدکرا. == سەرەتای خەباتی سیاسی == عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێەتی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پی کرد. ساڵی ١٣٢٥، [[کۆماری کوردستان]] لە [[مەھاباد]] ڕووخا. بە دوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە [[تاران]]. ساڵی ١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]] پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە [[پاریس]] ھاوکات بوو لەگەڵ تەقە کردن لە [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێران]] لە [[زانکۆی تاران]] (٢٥ی [[رێبەندان]]ی ١٣٢٧) کە بوو بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری [[ئێران]]دا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێک ھات، لەوێدا عەبدولڕەحمان قاسملوو بە درێژی لە دژی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] و ڕێژیمەکەی قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد. ئەم کارە بوو بەھۆی فشاری [[باڵیۆزخانە]]ی [[ئێران]] لە [[پاریس]]، تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆسەر قاسملوو. لەئەنجامدا ناچار بوو [[پاریس]] بە جێبھێڵی و وەک یەکەم بوورسیەی ئێرانی ''یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران'' چوو بۆ [[پڕاگ]] پێتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاری چەند خوێندکاری دیکەی کورد، ''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا'' یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی ١٣٣٠ ھەتاوی بە نوێنەرایەتی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووھەم کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا، بەشدار بوو. ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوە و ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانی لاوان'' دا لە شاری [[بوداپێست]] پێتەختی [[مەجارستان]] بەشدار بوو. == خەباتی سیاسی == ساڵی ١٣٣١ ھەتاوی لە سەردەمی حکوومەتی میللی دکتۆر [[محەممەد موسەددیق]]دا عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش ئەوەی لە زانکۆی [[پڕاگ]] لیسانسی زانستی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەرگرت گەڕایەوە [[ئێران]]. ئەو کاتە لە نێوان [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] و [[حیزبی توودەی ئێران]]دا یەکێتی تەشکیلاتی ھەبوو. قاسملوو پاش شەش مانگ تێکۆشان لە [[تاران]] ھاتەوە [[مەھاباد]] و لەوێ بەرپرسایەتی کاری حیزبی دیموکراتی گرتە ئەستۆ. پاش [[کودەتا]]ی ٢٨ی [[گەلاوێژ (مانگ)|گەلاوێژ]]ی ١٣٣٢ ناچار بوو بە تەواوی خۆی بشارێتەوە و بە نھێنی لە تاران و لە [[کوردستان]] خەریکی کاری حیزبی بێ. لەو ماوەیەدا عەبدولڕەحمان قاسملوو سەرپەرستی [[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]] ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی بە ئەستۆوە بوو کە تەنیا پێنج ژمارەی بە نھێنی لـێ دەرچوو. ھەر لەو ماوەیەش دا بوو کە کۆمیتەیەکی سەرانسەری بۆ کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بە بەرپرسایەتی ئەو پێک ھات. عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش پێنج ساڵ تێکۆشانی سیاسی لە ئێران و بەتایبەتی لە [[کوردستان]]، ساڵی ١٣٣٦ جارێکی دیکە چۆوە [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، ساڵی ١٣٣٧ (١٩٥٨) پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ئەیلوول]] و بووژانەوەی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] قاسملوو لەگەڵ چەند ئەندامی بەرپرسی دیکەی حیزبی ھەوڵیان دا لە ڕێگای عێراقەوە ڕێکخراوەکانی حیزبی زیندوو بکەنەوە. بەڵام بەھۆی کارشکێنی ھێندێک لە بەڕێوەبەرانی ئەو کاتی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستان (باشوور)]] لەو کارەدا سەرنەکەوتن. ساڵی ١٣٣٩ عەبدولڕەحمان قاسملوو بە دەستووری دەوڵەتی [[عێراق]] لەو ولاتە دەرکراو گەڕایەوە بۆ [[پڕاگ]]. فیلیپ بولانژێ، پڕۆفیسۆری فەڕانسی دەڵێ: «عەبدولڕەحمان قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دێموکڕات، ئەگەر ئاکادیمیسییەنێکی ناسراو بوو، نە تەنیا بابەت و وتاری ئاکادیمی دەنووسین: ئەو بە ڕاستی مرۆڤێکی یەکجار زۆر بەکردەوە بوو، واتە نەتەنیا ڕێبەرێکی سیاسی دور لە مانۆڕدان و بەرپرسێکی بە ئەزموونی حیزب بوو، بەڵکوو سەرۆکێکی چریکییش بوو کە دەنگی کەڵاشینکۆڤ نەیدەترساند. ئەو شایانی ستایشە چونکە ھیچکات بنەمای ئەخلاقی خۆی نەفرۆشت و کواڵێتییەکانی ئەخلاق بەرزی بە ھاوچەرخەکانی خۆی نیشان دا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38|سەردێڕ=عەبدولڕەحمان قاسملوو، میراتێکی نەناسراو؟|دوایین=بولانژێ|یەکەم=فیلیپ}}{{بەستەری مردوو|url=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == تیرۆر == لە ١٣ی [[تەممووز]]ی [[١٩٨٩]]، یەکێک لە سامناکترین ڕووداوەکانی مێژووی [[کورد]] لە [[ڤییەن]]ی پایتەختی [[نەمسا]] دکتۆر عەبدولرەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لەسەر مێزی وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] تیرۆر دەکرێن دکتۆر قاسملوو لەکاتێکدا تێرۆرکرا کە بۆ دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ بابەتی [[کورد]] لە [[ئێران]] و بۆ بەدەستھێنانی مافە سیاسیی و مرۆڤایەتییەکانی نەتەوەی [[کورد]] چووبووە ئەم دیدارە. سەرەڕای بەڵگە حاشا ھەڵنەگرەکانی کاتی تێرۆرکردنەکە وڵاتیی [[نەمسا]] ڕێگای بە پۆلیس و دەزگای حوکومیی خۆی نەدا لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونەکان بە ئەنجام بگەیەنن، لە ئاکامدا ئەم تاوانە کەم وێنەیە کە لە نێو دڵی وڵاتێکی دیموکراتیکی [[ئەورووپا]]دا ئەنجام درابوو بێ سزا مایەوە و دۆخە یاسایییەکەی ھیچ کات چارەسەر نەکرا. [[پەڕگە:Tombe Dr Abdul Rahman Ghassemlou.jpg|وێنۆک|گۆڕی عەبدولڕەحمان قاسملوو لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]]] [[File:Wien03 LinkeBahngasse005 2017-06-17 GuentherZ GD Ghassemlou 0135.jpg|thumb|نووسراوێک بۆ عەبدولڕەحمان قاسملوو و عەبدوڵڵا قادری لە [[ڤیێنا]]، پایتەختی نەمسا]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abdul Rahman Ghassemlou}} * [https://web.archive.org/web/20121126214418/http://www.kurdistanukurd.com/ku/kurdi.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی کوردستان و کورد] * [https://web.archive.org/web/20090217061650/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/2/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی حدکا] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی ورمێ]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]] [[پۆل:مردن بە چەکی ئاگرین لە وڵاتی نەمسا]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان]] fu3khwzwe0ceeub5o8pkvnpa7wts8y9 1588504 1588503 2026-06-02T13:04:15Z Hivja 64112 /* */ لە سەردەمی کۆماری کوردستانەوە چالاک بووە 1588504 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی |ناو = عەبدولڕەحمان قاسملوو | وێنە = | لێدوانی وێنە = وێنەی عەبدولڕەحمان قاسملوو | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[شانشینی پەھلەوی|ئێرانی پەھلەوی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٩٨٩|٠٧|١٣|١٩٣٠|١٢|٢٢}} | شوێنی مردن = [[ڤیێنا]]، [[نەمسا]] | ھۆکاری مردن = تیرۆرکردن لەلایەن نێردراوانی کۆماری ئیسلامیی ئێران | شوێنی گۆڕ = کۆڵانی ٣٤، [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]، [[پاریس]] | نیشتەجێ = [[ورمێ]]، [[تاران]]، [[مەھاباد]]، [[ڤیێنا]]، [[پراگ]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = [[ئێران]] | ڕادەی خوێندەواری =وادانرابوو کە خاوەنی دکتۆرایە بەڵام لەلایەن دانشگاهی پراگەوە بەدرۆ خرایەوە | دایەن = | پیشە = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{-}} زانای بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی | ساڵانی چالاکی = ١٩٤٥–١٩٨٩ | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | وادە = | پێشوو = [[قازی محەممەد]] | جێگر = [[سادق شەرەفکەندی]] | حیزب = [[حیزبی توودەی ئێران]] (پێشووتر)، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] {{بچووک|(لە ١٩٧٩ەوە)}}{{ھن}} {{ھێمای ئاڵا|ئێران|1964}} [[ئێرانی پەھلەوی]] {{بچووک|(١٩٤٥–١٩٧٩)}} | ئایین = | ھاوسەر = [[نەسرین قاسملوو]] (ھێلێن کرولیچ) | منداڵەکان = ٢ کچ:{{ھن}} [[مینا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٣) {{-}} [[ھیوا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٥) | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''عەبدولڕەحمان قاسملوو''' ناسراو بە '''دکتۆر قاسملوو''' (٢٢ی کانوونی یەکەمی [[١٩٣٠]] لە [[ورمێ]] – ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩ لە [[ڤیێنا]]) زانایەکی بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی، [[پێشمەرگە]]، خەباتکارێکی کورد و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بوو. قاسملوو لە ١٩٨٩دا کاتێک لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکی ئامادەی وتووێژ سەبارەت بە ئاشتی نێوان [[کورد]] و [[ئێران]] بوون، لە شاری [[ڤیێنا]]ی پایتەختی [[نەمسا]]، بەدەستی نوێنەرانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە تیرۆر کران. == ژیاننامە == [[File:Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی قاسملوو کە تەمەنی لە خوار ١٥ ساڵە]] عەبدولرەحمان قاسملوو لە [[شەوی یەڵدا]]ی ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی بەرامبەر بە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٠ زایینی لە شاری [[ورمێ]] لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دەوڵەمەندی دەست ڕۆیشتوودا لە دایکبوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە ورمێ و [[تاران]] تەواوکرد. ھێشتا زۆر منداڵ دەبێت کە لەگەڵ باسە سیاسییەکان ئاشنا دەبێت بیرو باوەڕی ئازادیخوازانە لە مێشکییدا دەجوڵێت، بۆخۆی لەم بارەیەوە لە کتێبی «[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی‌]]» پاش باسی گەشتی ٣٠ کەس لە کوردەکان بۆ [[باکوو]] لەسەر بانگھێشتنی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، دەنووسێ: «ھەر چەند ئەو کاتە من تەمەنم یازدە ساڵ بوو، بەڵام وەک زۆر منداڵی ئەو سەردەمە سیاسەت سەرنجی ڕاکێشا بووم.» ئەو لە درێژەدا باس دەکات: «باوکم یەکێک لە ئەندامانی ئەو ھەیئەتە بوو، زۆر باشم لەبیرە کە لە باکوو ھاتەوە چەندین تاقەندی لەگەڵ خۆی ھێنابوو، تاپڕێکی باشیشی پێ بوو. وادیارە [[سۆڤیەت]]ییەکان قەند و تفەنگ و شتی دیکەیان بە دیاری دابوو بە ھەموو ئەندامانی ھەیئەت، قەند بە تایبەتی زۆر بەنرخ بوو چونکە ئەو کاتە لە [[ئێران]] زۆر کەم و گران بوو، من ئەو کارەم زۆر پێ سەیر بوو، چونکە لە ماڵی ئێمە براکانم و ئامۆزاکانم کە لە من گەورەتر بوون، باسی ئەوەیان دەکرد کە بابم لەگەڵ چەند کەسی دیکە چوون بۆ باکوو ماف و ئازادیی کوردان داوا بکەن. بۆیە ڕاست و ڕەوان لە باوکم پرسی: ئەدی مافی کوردان چی لێھات؟»<ref>[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی]]، چاپی دووھەم، ١٣٦٧ لاپەڕەی ٦٢–٦١.</ref> عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٩٤٦ تێکۆشانی سیاسیی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێتیی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پێ کرد. کانوونی یەکەمی ١٩٤٦، [[مەھاباد]] داگیرکرا و [[کۆماری کوردستان]] ڕووخا. قاسملوو بۆ خوێندن ڕوویکردە [[تاران]] و چەند ساڵ دواتریش بۆ درێژەپێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]]ی پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تیرۆری سەرنەکەوتووی شای ئێران لە [[زانکۆی تاران]] (١٤ی شوباتی ١٩٤٩) کە بووە ھۆی لەناوچوونی ئازادییە دیموکراسییەکان لە سەرتاسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێکھات کە لەوێدا قاسملوو بە درێژی لەدژی شا و [[حکوومەتی پەھلەوی|ڕژێمی پەھلەوی]] قسەی کرد لە ئاکامدا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد، ئەم کارە بووە ھۆی گوشاری باڵیۆزخانەی [[ئێران]] لە [[پاریس]] و تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆ سەر قاسملوو. ئەو سەرئەنجام ناچاربوو [[پاریس]] بەجێ بھێڵێت و وەکوو یەکەم نێردراوی ئێرانیی «یەکێتیی نێونەتەوەییی خوێندکاران» چوو بۆ [[پڕاگ]] پایتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاریی چەند خوێندکاری دیکەی کورد [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی١٣٣٠ بە نوێنەرایەتیی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووەمیین کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا بەشداربوو، ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوەو ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانیی لاوان''دا لە شاری [[بوداپێست]] پایتەختی [[مەجارستان]] بەشداربوو. ساڵی١٣٤١ (١٩٦٢ زایینیی) قاسملوو لەزانستگەی [[پڕاگ]] [[دکتۆرا]]ی ''زانستی ئابووریی'' وەرگرت و ھەتا ساڵی ١٣٤٩(١٩٧٠) لە زانستگەی [[پڕاگ]] دەرسی ''ئابووریی سەرمایەداری '' و ''ئابووریی سۆسیالیستی'' و ''تیئۆریی ھەڵدانی ئابووری‌'' ی گوتەوە. لەو ماوەیەدا دکتۆر قاسملوو چەندین کتێب و نامیلکەی لەسەر گیرو گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان نووسی کە لە ھەموویان بەناوبانگتر کتێبی [[کوردستان‌ و کورد]]ە. ئەم کتێبە لە بنەڕەتەوە لەسەر زمانی چیکیی نووسرایەوە، تائێستا بە زمانەکانی:[[ئینگلیزی]] [[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[کوردی]] و [[فارسی]] و [[ھیندی]] وچەند بەشیشی بە [[فەڕەنسی]] چاپ و بڵاوکراونەتەوە. دکتۆر قاسملوو زمانەکانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، [[تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]]، [[فەڕەنسی]]، [[چێکۆ ـ سلۆڤاکی]]، [[ڕووسی]] بە باشی دەزانی و بەزۆر زمانی دیکەش وەک [[ئەڵمانی]] و زمانەکانی ''سلاڤ'' تاڕادەیەک ئاشنا بووە. ساڵی١٣٤٩ پاش دەرچوونی بەیاننامەی ١١ی [[ئازار (مانگ)|ئازار]] و ڕێککەوتنی نێوان ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] و دەوڵەتی ئەو وڵاتە ئیمکانی تێکۆشانی سیاسی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]زیاتر بوو. لەو کاتەدا دکتۆر قاسملوو لە [[ئەورووپا]] گەڕایەوەو بە ھاوکاریی چەند کەس لە یارانی نزیک ئەرکی زیندوو کردنەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی دیموکراتی لەئەستۆ گرت. لە کۆنفرانسی سێیەمیی حیزبدا کە مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٠ گیرا، دکتۆر قاسملوو بە [[کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان|ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی]] و پاشان بە سکرتێری گشتیی [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] ھەڵبژێردرا و لەو کاتەوە لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزب دا وەک سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرایەوە. بەمجۆرە بۆ ماوەی ھەژدە ساڵ وەک ڕێبەرێکی کارزان‌ و شارەزا لەپلەی یەکەمی بەرپرسیارێتیدا کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی لە یەکێک لە سەختترین قۆناخەکانی خەباتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|ئەم حیزبەدا]] بەڕێوەبرد. دکتۆر قاسملوو ڕۆژی (٢٢ی [[پووشپەڕ]]ی ساڵی١٣٦٨، ١٣ی [[تەممووز]]ی ١٩٨٩) لە کاتێک دا بۆ دۆزینەوەی ڕێگای چارەسەری ئاشتیخوازانەی کێشەی [[کورد]] لە [[ئێران]] دا لەگەڵ چەند نوێنەرێکیی حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] لە [[ڤییەن]] لەسەر مێزی وتووێژ دانیشتبوو لەگەڵ [[عبداللە قادری ئازەر]] ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] لە [[ئەورووپا]] بەدەستی نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] شەھید کران. ھەر لەو تیرۆرە دا [[دکتۆر فازل رەسووڵ]]، ھاوڵاتی [[باشووری کوردستان]]یش شەھیدکرا. == سەرەتای خەباتی سیاسی == عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێەتی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پی کرد. ساڵی ١٣٢٥، [[کۆماری کوردستان]] لە [[مەھاباد]] ڕووخا. بە دوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە [[تاران]]. ساڵی ١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]] پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە [[پاریس]] ھاوکات بوو لەگەڵ تەقە کردن لە [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێران]] لە [[زانکۆی تاران]] (٢٥ی [[رێبەندان]]ی ١٣٢٧) کە بوو بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری [[ئێران]]دا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێک ھات، لەوێدا عەبدولڕەحمان قاسملوو بە درێژی لە دژی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] و ڕێژیمەکەی قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد. ئەم کارە بوو بەھۆی فشاری [[باڵیۆزخانە]]ی [[ئێران]] لە [[پاریس]]، تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆسەر قاسملوو. لەئەنجامدا ناچار بوو [[پاریس]] بە جێبھێڵی و وەک یەکەم بوورسیەی ئێرانی ''یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران'' چوو بۆ [[پڕاگ]] پێتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاری چەند خوێندکاری دیکەی کورد، ''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا'' یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی ١٣٣٠ ھەتاوی بە نوێنەرایەتی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووھەم کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا، بەشدار بوو. ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوە و ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانی لاوان'' دا لە شاری [[بوداپێست]] پێتەختی [[مەجارستان]] بەشدار بوو. == خەباتی سیاسی == ساڵی ١٣٣١ ھەتاوی لە سەردەمی حکوومەتی میللی دکتۆر [[محەممەد موسەددیق]]دا عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش ئەوەی لە زانکۆی [[پڕاگ]] لیسانسی زانستی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەرگرت گەڕایەوە [[ئێران]]. ئەو کاتە لە نێوان [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] و [[حیزبی توودەی ئێران]]دا یەکێتی تەشکیلاتی ھەبوو. قاسملوو پاش شەش مانگ تێکۆشان لە [[تاران]] ھاتەوە [[مەھاباد]] و لەوێ بەرپرسایەتی کاری حیزبی دیموکراتی گرتە ئەستۆ. پاش [[کودەتا]]ی ٢٨ی [[گەلاوێژ (مانگ)|گەلاوێژ]]ی ١٣٣٢ ناچار بوو بە تەواوی خۆی بشارێتەوە و بە نھێنی لە تاران و لە [[کوردستان]] خەریکی کاری حیزبی بێ. لەو ماوەیەدا عەبدولڕەحمان قاسملوو سەرپەرستی [[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]] ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی بە ئەستۆوە بوو کە تەنیا پێنج ژمارەی بە نھێنی لـێ دەرچوو. ھەر لەو ماوەیەش دا بوو کە کۆمیتەیەکی سەرانسەری بۆ کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بە بەرپرسایەتی ئەو پێک ھات. عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش پێنج ساڵ تێکۆشانی سیاسی لە ئێران و بەتایبەتی لە [[کوردستان]]، ساڵی ١٣٣٦ جارێکی دیکە چۆوە [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، ساڵی ١٣٣٧ (١٩٥٨) پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ئەیلوول]] و بووژانەوەی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] قاسملوو لەگەڵ چەند ئەندامی بەرپرسی دیکەی حیزبی ھەوڵیان دا لە ڕێگای عێراقەوە ڕێکخراوەکانی حیزبی زیندوو بکەنەوە. بەڵام بەھۆی کارشکێنی ھێندێک لە بەڕێوەبەرانی ئەو کاتی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستان (باشوور)]] لەو کارەدا سەرنەکەوتن. ساڵی ١٣٣٩ عەبدولڕەحمان قاسملوو بە دەستووری دەوڵەتی [[عێراق]] لەو ولاتە دەرکراو گەڕایەوە بۆ [[پڕاگ]]. فیلیپ بولانژێ، پڕۆفیسۆری فەڕانسی دەڵێ: «عەبدولڕەحمان قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دێموکڕات، ئەگەر ئاکادیمیسییەنێکی ناسراو بوو، نە تەنیا بابەت و وتاری ئاکادیمی دەنووسین: ئەو بە ڕاستی مرۆڤێکی یەکجار زۆر بەکردەوە بوو، واتە نەتەنیا ڕێبەرێکی سیاسی دور لە مانۆڕدان و بەرپرسێکی بە ئەزموونی حیزب بوو، بەڵکوو سەرۆکێکی چریکییش بوو کە دەنگی کەڵاشینکۆڤ نەیدەترساند. ئەو شایانی ستایشە چونکە ھیچکات بنەمای ئەخلاقی خۆی نەفرۆشت و کواڵێتییەکانی ئەخلاق بەرزی بە ھاوچەرخەکانی خۆی نیشان دا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38|سەردێڕ=عەبدولڕەحمان قاسملوو، میراتێکی نەناسراو؟|دوایین=بولانژێ|یەکەم=فیلیپ}}{{بەستەری مردوو|url=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == تیرۆر == لە ١٣ی [[تەممووز]]ی [[١٩٨٩]]، یەکێک لە سامناکترین ڕووداوەکانی مێژووی [[کورد]] لە [[ڤییەن]]ی پایتەختی [[نەمسا]] دکتۆر عەبدولرەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لەسەر مێزی وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] تیرۆر دەکرێن دکتۆر قاسملوو لەکاتێکدا تێرۆرکرا کە بۆ دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ بابەتی [[کورد]] لە [[ئێران]] و بۆ بەدەستھێنانی مافە سیاسیی و مرۆڤایەتییەکانی نەتەوەی [[کورد]] چووبووە ئەم دیدارە. سەرەڕای بەڵگە حاشا ھەڵنەگرەکانی کاتی تێرۆرکردنەکە وڵاتیی [[نەمسا]] ڕێگای بە پۆلیس و دەزگای حوکومیی خۆی نەدا لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونەکان بە ئەنجام بگەیەنن، لە ئاکامدا ئەم تاوانە کەم وێنەیە کە لە نێو دڵی وڵاتێکی دیموکراتیکی [[ئەورووپا]]دا ئەنجام درابوو بێ سزا مایەوە و دۆخە یاسایییەکەی ھیچ کات چارەسەر نەکرا. [[پەڕگە:Tombe Dr Abdul Rahman Ghassemlou.jpg|وێنۆک|گۆڕی عەبدولڕەحمان قاسملوو لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]]] [[File:Wien03 LinkeBahngasse005 2017-06-17 GuentherZ GD Ghassemlou 0135.jpg|thumb|نووسراوێک بۆ عەبدولڕەحمان قاسملوو و عەبدوڵڵا قادری لە [[ڤیێنا]]، پایتەختی نەمسا]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abdul Rahman Ghassemlou}} * [https://web.archive.org/web/20121126214418/http://www.kurdistanukurd.com/ku/kurdi.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی کوردستان و کورد] * [https://web.archive.org/web/20090217061650/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/2/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی حدکا] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی ورمێ]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]] [[پۆل:مردن بە چەکی ئاگرین لە وڵاتی نەمسا]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان]] 1u1gvb3n7x5y4gjmgmol647kojfotr7 1588528 1588504 2026-06-02T17:00:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئێران|ئێران]] 1588528 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{کەسایەتی |ناو = عەبدولڕەحمان قاسملوو | وێنە = | لێدوانی وێنە = وێنەی عەبدولڕەحمان قاسملوو | قەبارەی وێنە = 250px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[شانشینی پەھلەوی|ئێرانی پەھلەوی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٣٠ | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٩٨٩|٠٧|١٣|١٩٣٠|١٢|٢٢}} | شوێنی مردن = [[ڤیێنا]]، [[نەمسا]] | ھۆکاری مردن = تیرۆرکردن لەلایەن نێردراوانی کۆماری ئیسلامیی ئێران | شوێنی گۆڕ = کۆڵانی ٣٤، [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]، [[پاریس]] | نیشتەجێ = [[ورمێ]]، [[تاران]]، [[مەھاباد]]، [[ڤیێنا]]، [[پراگ]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = [[ئێران]] | ڕادەی خوێندەواری =وادانرابوو کە خاوەنی دکتۆرایە بەڵام لەلایەن دانشگاهی پراگەوە بەدرۆ خرایەوە | دایەن = | پیشە = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{-}} زانای بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی | ساڵانی چالاکی = ١٩٤٥–١٩٨٩ | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | وادە = | پێشوو = [[قازی محەممەد]] | جێگر = [[سادق شەرەفکەندی]] | حیزب = [[حیزبی توودەی ئێران]] (پێشووتر)، [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] {{بچووک|(لە ١٩٧٩ەوە)}}{{ھن}} {{ھێمای ئاڵا|ئێران|1964}} [[ئێرانی پەھلەوی]] {{بچووک|(١٩٤٥–١٩٧٩)}} | ئایین = | ھاوسەر = [[نەسرین قاسملوو]] (ھێلێن کرولیچ) | منداڵەکان = ٢ کچ:{{ھن}} [[مینا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٣) {{-}} [[ھیوا قاسملوو]] (لەدایکبووی ١٩٥٥) | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''عەبدولڕەحمان قاسملوو''' ناسراو بە '''دکتۆر قاسملوو''' (٢٢ی کانوونی یەکەمی [[١٩٣٠]] لە [[ورمێ]] – ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩ لە [[ڤیێنا]]) زانایەکی بواری ئابووری و کۆمەڵایەتی، [[پێشمەرگە]]، خەباتکارێکی کورد و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بوو. قاسملوو لە ١٩٨٩دا کاتێک لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکی ئامادەی وتووێژ سەبارەت بە ئاشتی نێوان [[کورد]] و [[ئێران]] بوون، لە شاری [[ڤیێنا]]ی پایتەختی [[نەمسا]]، بەدەستی نوێنەرانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە تیرۆر کران. == ژیاننامە == [[File:Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی قاسملوو کە تەمەنی لە خوار ١٥ ساڵە]] عەبدولرەحمان قاسملوو لە [[شەوی یەڵدا]]ی ساڵی ١٣٠٩ی ھەتاوی بەرامبەر بە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٣٠ زایینی لە شاری [[ورمێ]] لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دەوڵەمەندی دەست ڕۆیشتوودا لە دایکبوو. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە ورمێ و [[تاران]] تەواوکرد. ھێشتا زۆر منداڵ دەبێت کە لەگەڵ باسە سیاسییەکان ئاشنا دەبێت بیرو باوەڕی ئازادیخوازانە لە مێشکییدا دەجوڵێت، بۆخۆی لەم بارەیەوە لە کتێبی «[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی‌]]» پاش باسی گەشتی ٣٠ کەس لە کوردەکان بۆ [[باکوو]] لەسەر بانگھێشتنی [[یەکێتیی سۆڤیەت]]، دەنووسێ: «ھەر چەند ئەو کاتە من تەمەنم یازدە ساڵ بوو، بەڵام وەک زۆر منداڵی ئەو سەردەمە سیاسەت سەرنجی ڕاکێشا بووم.» ئەو لە درێژەدا باس دەکات: «باوکم یەکێک لە ئەندامانی ئەو ھەیئەتە بوو، زۆر باشم لەبیرە کە لە باکوو ھاتەوە چەندین تاقەندی لەگەڵ خۆی ھێنابوو، تاپڕێکی باشیشی پێ بوو. وادیارە [[سۆڤیەت]]ییەکان قەند و تفەنگ و شتی دیکەیان بە دیاری دابوو بە ھەموو ئەندامانی ھەیئەت، قەند بە تایبەتی زۆر بەنرخ بوو چونکە ئەو کاتە لە [[ئێران]] زۆر کەم و گران بوو، من ئەو کارەم زۆر پێ سەیر بوو، چونکە لە ماڵی ئێمە براکانم و ئامۆزاکانم کە لە من گەورەتر بوون، باسی ئەوەیان دەکرد کە بابم لەگەڵ چەند کەسی دیکە چوون بۆ باکوو ماف و ئازادیی کوردان داوا بکەن. بۆیە ڕاست و ڕەوان لە باوکم پرسی: ئەدی مافی کوردان چی لێھات؟»<ref>[[چل ساڵ خەبات لە پێناوی ئازادی]]، چاپی دووھەم، ١٣٦٧ لاپەڕەی ٦٢–٦١.</ref> عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٩٤٦ تێکۆشانی سیاسیی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێتیی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پێ کرد. کانوونی یەکەمی ١٩٤٦، [[مەھاباد]] داگیرکرا و [[کۆماری کوردستان]] ڕووخا. قاسملوو بۆ خوێندن ڕوویکردە [[تاران]] و چەند ساڵ دواتریش بۆ درێژەپێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]]ی پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە پاریس ھاوکات بوو لەگەڵ تیرۆری سەرنەکەوتووی شای ئێران لە [[زانکۆی تاران]] (١٤ی شوباتی ١٩٤٩) کە بووە ھۆی لەناوچوونی ئازادییە دیموکراسییەکان لە سەرتاسەری ئێراندا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێکھات کە لەوێدا قاسملوو بە درێژی لەدژی شا و [[حکوومەتی پەھلەوی|ڕژێمی پەھلەوی]] قسەی کرد لە ئاکامدا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد، ئەم کارە بووە ھۆی گوشاری باڵیۆزخانەی [[ئێران]] لە [[پاریس]] و تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆ سەر قاسملوو. ئەو سەرئەنجام ناچاربوو [[پاریس]] بەجێ بھێڵێت و وەکوو یەکەم نێردراوی ئێرانیی «یەکێتیی نێونەتەوەییی خوێندکاران» چوو بۆ [[پڕاگ]] پایتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاریی چەند خوێندکاری دیکەی کورد [[کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا]]یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی١٣٣٠ بە نوێنەرایەتیی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووەمیین کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا بەشداربوو، ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوەو ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانیی لاوان''دا لە شاری [[بوداپێست]] پایتەختی [[مەجارستان]] بەشداربوو. ساڵی١٣٤١ (١٩٦٢ زایینیی) قاسملوو لەزانستگەی [[پڕاگ]] [[دکتۆرا]]ی ''زانستی ئابووریی'' وەرگرت و ھەتا ساڵی ١٣٤٩(١٩٧٠) لە زانستگەی [[پڕاگ]] دەرسی ''ئابووریی سەرمایەداری '' و ''ئابووریی سۆسیالیستی'' و ''تیئۆریی ھەڵدانی ئابووری‌'' ی گوتەوە. لەو ماوەیەدا دکتۆر قاسملوو چەندین کتێب و نامیلکەی لەسەر گیرو گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتیی و سیاسییەکان نووسی کە لە ھەموویان بەناوبانگتر کتێبی [[کوردستان‌ و کورد]]ە. ئەم کتێبە لە بنەڕەتەوە لەسەر زمانی چیکیی نووسرایەوە، تائێستا بە زمانەکانی:[[ئینگلیزی]] [[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]، [[زمانی پۆڵەندی|پۆڵەندی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[کوردی]] و [[فارسی]] و [[ھیندی]] وچەند بەشیشی بە [[فەڕەنسی]] چاپ و بڵاوکراونەتەوە. دکتۆر قاسملوو زمانەکانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، [[تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، [[ئینگلیزی]]، [[فەڕەنسی]]، [[چێکۆ ـ سلۆڤاکی]]، [[ڕووسی]] بە باشی دەزانی و بەزۆر زمانی دیکەش وەک [[ئەڵمانی]] و زمانەکانی ''سلاڤ'' تاڕادەیەک ئاشنا بووە. ساڵی١٣٤٩ پاش دەرچوونی بەیاننامەی ١١ی [[ئازار (مانگ)|ئازار]] و ڕێککەوتنی نێوان ڕێبەرایەتیی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] و دەوڵەتی ئەو وڵاتە ئیمکانی تێکۆشانی سیاسی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]زیاتر بوو. لەو کاتەدا دکتۆر قاسملوو لە [[ئەورووپا]] گەڕایەوەو بە ھاوکاریی چەند کەس لە یارانی نزیک ئەرکی زیندوو کردنەوەی ڕێکخراوەکانی حیزبی دیموکراتی لەئەستۆ گرت. لە کۆنفرانسی سێیەمیی حیزبدا کە مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٠ گیرا، دکتۆر قاسملوو بە [[کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان|ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی]] و پاشان بە سکرتێری گشتیی [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] ھەڵبژێردرا و لەو کاتەوە لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزب دا وەک سکرتێری گشتی ھەڵبژێردرایەوە. بەمجۆرە بۆ ماوەی ھەژدە ساڵ وەک ڕێبەرێکی کارزان‌ و شارەزا لەپلەی یەکەمی بەرپرسیارێتیدا کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی لە یەکێک لە سەختترین قۆناخەکانی خەباتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|ئەم حیزبەدا]] بەڕێوەبرد. دکتۆر قاسملوو ڕۆژی (٢٢ی [[پووشپەڕ]]ی ساڵی١٣٦٨، ١٣ی [[تەممووز]]ی ١٩٨٩) لە کاتێک دا بۆ دۆزینەوەی ڕێگای چارەسەری ئاشتیخوازانەی کێشەی [[کورد]] لە [[ئێران]] دا لەگەڵ چەند نوێنەرێکیی حکوومەتی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] لە [[ڤییەن]] لەسەر مێزی وتووێژ دانیشتبوو لەگەڵ [[عبداللە قادری ئازەر]] ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] لە [[ئەورووپا]] بەدەستی نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] شەھید کران. ھەر لەو تیرۆرە دا [[دکتۆر فازل رەسووڵ]]، ھاوڵاتی [[باشووری کوردستان]]یش شەھیدکرا. == سەرەتای خەباتی سیاسی == عەبدولڕەحمان قاسملوو ساڵی ١٣٢٤ تێکۆشانی سیاسی خۆی بە دامەزراندنی [[یەکێەتی لاوانی دێموکرات]] لە شاری [[ورمێ]] دەست پی کرد. ساڵی ١٣٢٥، [[کۆماری کوردستان]] لە [[مەھاباد]] ڕووخا. بە دوای ئەو دا ئەویش بۆ خوێندن چووە [[تاران]]. ساڵی ١٣٢٧ بۆ درێژە پێدانی خوێندن چوو بۆ [[پاریس]] پایتەختی [[فەڕەنسا]]. گەیشتنی بە [[پاریس]] ھاوکات بوو لەگەڵ تەقە کردن لە [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شای ئێران]] لە [[زانکۆی تاران]] (٢٥ی [[رێبەندان]]ی ١٣٢٧) کە بوو بەھۆی لە نێو چوونی ئازادییە دێموکراتییەکان لە سەرانسەری [[ئێران]]دا. بەو بۆنەیەوە کۆبوونەوەیەکی بەرینی خوێندکارە ئێرانییەکان لە پاریس پێک ھات، لەوێدا عەبدولڕەحمان قاسملوو بە درێژی لە دژی [[محەممەدڕەزا پەھلەوی|شا]] و ڕێژیمەکەی قسەی کرد لە ئاکام دا خوێندکاران پەیامێکی ناڕەزاییان بۆ [[محەممەدڕەزا پەھلەوی]] نارد. ئەم کارە بوو بەھۆی فشاری [[باڵیۆزخانە]]ی [[ئێران]] لە [[پاریس]]، تەنانەت حکوومەتی [[فەڕەنسا]] بۆسەر قاسملوو. لەئەنجامدا ناچار بوو [[پاریس]] بە جێبھێڵی و وەک یەکەم بوورسیەی ئێرانی ''یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکاران'' چوو بۆ [[پڕاگ]] پێتەختی [[چێکۆسلۆڤاکیا]]. ھەر لەو ماوەیەدا کە لە [[فەڕەنسا]] بوو، بە ھاوکاری چەند خوێندکاری دیکەی کورد، ''کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەورووپا'' یان دامەزراند. لەو ماوەیەدا کە لە [[پڕاگ]] خەریکی خوێندن بوو لە تێکۆشانی یەکێتیی نێونەتەوەیی خوێندکارانیشدا بەشدار بوو. ساڵی ١٣٣٠ ھەتاوی بە نوێنەرایەتی خوێندکارانی [[ئێران]] لە دووھەم کۆبوونەوەی ئەم ڕێکخراوەدا کە لە شاری [[پڕاگ]] گیرا، بەشدار بوو. ھەر لەو ماوەیەدا وەک نوێنەری [[ئێران]] لە زۆر کۆبوونەوە و ''کۆنفرانسی فیدراسیۆنی جیھانی لاوان'' دا لە شاری [[بوداپێست]] پێتەختی [[مەجارستان]] بەشدار بوو. == خەباتی سیاسی == ساڵی ١٣٣١ ھەتاوی لە سەردەمی حکوومەتی میللی دکتۆر [[محەممەد موسەددیق]]دا عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش ئەوەی لە زانکۆی [[پڕاگ]] لیسانسی زانستی کۆمەڵایەتی و سیاسی وەرگرت گەڕایەوە [[ئێران]]. ئەو کاتە لە نێوان [[حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]] و [[حیزبی توودەی ئێران]]دا یەکێتی تەشکیلاتی ھەبوو. قاسملوو پاش شەش مانگ تێکۆشان لە [[تاران]] ھاتەوە [[مەھاباد]] و لەوێ بەرپرسایەتی کاری حیزبی دیموکراتی گرتە ئەستۆ. پاش [[کودەتا]]ی ٢٨ی [[گەلاوێژ (مانگ)|گەلاوێژ]]ی ١٣٣٢ ناچار بوو بە تەواوی خۆی بشارێتەوە و بە نھێنی لە تاران و لە [[کوردستان]] خەریکی کاری حیزبی بێ. لەو ماوەیەدا عەبدولڕەحمان قاسملوو سەرپەرستی [[کوردستان (ڕۆژنامە)|ڕۆژنامەی کوردستان]] ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی بە ئەستۆوە بوو کە تەنیا پێنج ژمارەی بە نھێنی لـێ دەرچوو. ھەر لەو ماوەیەش دا بوو کە کۆمیتەیەکی سەرانسەری بۆ کاروباری [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بە بەرپرسایەتی ئەو پێک ھات. عەبدولڕەحمان قاسملوو پاش پێنج ساڵ تێکۆشانی سیاسی لە ئێران و بەتایبەتی لە [[کوردستان]]، ساڵی ١٣٣٦ جارێکی دیکە چۆوە [[چێکۆسلۆڤاکیا]]، ساڵی ١٣٣٧ (١٩٥٨) پاش سەرکەوتنی [[شۆڕشی ئەیلوول]] و بووژانەوەی بزووتنەوەی کورد لە [[باشووری کوردستان]] قاسملوو لەگەڵ چەند ئەندامی بەرپرسی دیکەی حیزبی ھەوڵیان دا لە ڕێگای عێراقەوە ڕێکخراوەکانی حیزبی زیندوو بکەنەوە. بەڵام بەھۆی کارشکێنی ھێندێک لە بەڕێوەبەرانی ئەو کاتی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستان (باشوور)]] لەو کارەدا سەرنەکەوتن. ساڵی ١٣٣٩ عەبدولڕەحمان قاسملوو بە دەستووری دەوڵەتی [[عێراق]] لەو ولاتە دەرکراو گەڕایەوە بۆ [[پڕاگ]]. فیلیپ بولانژێ، پڕۆفیسۆری فەڕانسی دەڵێ: «عەبدولڕەحمان قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دێموکڕات، ئەگەر ئاکادیمیسییەنێکی ناسراو بوو، نە تەنیا بابەت و وتاری ئاکادیمی دەنووسین: ئەو بە ڕاستی مرۆڤێکی یەکجار زۆر بەکردەوە بوو، واتە نەتەنیا ڕێبەرێکی سیاسی دور لە مانۆڕدان و بەرپرسێکی بە ئەزموونی حیزب بوو، بەڵکوو سەرۆکێکی چریکییش بوو کە دەنگی کەڵاشینکۆڤ نەیدەترساند. ئەو شایانی ستایشە چونکە ھیچکات بنەمای ئەخلاقی خۆی نەفرۆشت و کواڵێتییەکانی ئەخلاق بەرزی بە ھاوچەرخەکانی خۆی نیشان دا.»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38|سەردێڕ=عەبدولڕەحمان قاسملوو، میراتێکی نەناسراو؟|دوایین=بولانژێ|یەکەم=فیلیپ}}{{بەستەری مردوو|url=http://politiste.com/index.php/ku/shrova/125-2018-11-11-14-20-38 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> == تیرۆر == لە ١٣ی [[تەممووز]]ی [[١٩٨٩]]، یەکێک لە سامناکترین ڕووداوەکانی مێژووی [[کورد]] لە [[ڤییەن]]ی پایتەختی [[نەمسا]] دکتۆر عەبدولرەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لەسەر مێزی وتووێژ لەگەڵ نوێنەرانی [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] تیرۆر دەکرێن دکتۆر قاسملوو لەکاتێکدا تێرۆرکرا کە بۆ دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ بابەتی [[کورد]] لە [[ئێران]] و بۆ بەدەستھێنانی مافە سیاسیی و مرۆڤایەتییەکانی نەتەوەی [[کورد]] چووبووە ئەم دیدارە. سەرەڕای بەڵگە حاشا ھەڵنەگرەکانی کاتی تێرۆرکردنەکە وڵاتیی [[نەمسا]] ڕێگای بە پۆلیس و دەزگای حوکومیی خۆی نەدا لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونەکان بە ئەنجام بگەیەنن، لە ئاکامدا ئەم تاوانە کەم وێنەیە کە لە نێو دڵی وڵاتێکی دیموکراتیکی [[ئەورووپا]]دا ئەنجام درابوو بێ سزا مایەوە و دۆخە یاسایییەکەی ھیچ کات چارەسەر نەکرا. [[پەڕگە:Tombe Dr Abdul Rahman Ghassemlou.jpg|وێنۆک|گۆڕی عەبدولڕەحمان قاسملوو لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]]] [[File:Wien03 LinkeBahngasse005 2017-06-17 GuentherZ GD Ghassemlou 0135.jpg|thumb|نووسراوێک بۆ عەبدولڕەحمان قاسملوو و عەبدوڵڵا قادری لە [[ڤیێنا]]، پایتەختی نەمسا]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abdul Rahman Ghassemlou}} * [https://web.archive.org/web/20121126214418/http://www.kurdistanukurd.com/ku/kurdi.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی کوردستان و کورد] * [https://web.archive.org/web/20090217061650/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/2/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر قاسملوو لە ماڵپەڕی حدکا] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|شەڕ|کوردستان|ئێران}} [[پۆل:خەڵکی ورمێ]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:موسڵمانانی ئێرانی]] [[پۆل:مردن بە چەکی ئاگرین لە وڵاتی نەمسا]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان]] 5i0ke548vgnooq1f48mhlnxm8lx9vd4 0 551 1588497 1505061 2026-06-02T12:49:52Z Hivja 64112 1588497 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی | وێنە =دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی.jpeg | قەبارەی وێنە = 300px | شوێنی لەدایکبوون = {{ئاڵا|کوردستان}} {{-}} [[بۆکان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ | ڕێکەوتی مردن = {{Death date and age|١٩٩٢|٠٩|١٧|١٩٣٨|٠١|١١}} | شوێنی مردن = چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]]ی {{ئاڵا|ئەڵمانیا}} | ھۆکاری مردن = تیرۆر | شوێنی گۆڕ = {{ئاڵا|فەڕەنسا}} {{-}} [[پاریس]]، گۆڕستانی [[پێرلاشێز]] | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = {{ئاڵا|کوردستان}} | ڕادەی خوێندەواری = [[دوکتورا]]ی [[کیمیای لێکۆڵەرەوە|کیمی ئانالیز]] | دایەن = | پیشە = [[مامۆستا]]ی زانکۆ، بەڕێوبەری گشتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٧٣–١٩٩٢ | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | سەرناو = [[سکرتێری گشتی]] | وادە = | پێشوو = [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] | جێگر = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] | ئایین = | ھاوسەر = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خەڵاتەکان = }} [[File:Mykonos restaurant plaque.jpg|thumb|ناوی ئەوکەسانەی لە میکۆنۆس لەگەڵ شeڕەفکەندی دا شەھید کران، لە سەرەوەڕا {{-}} ١- دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی {{-}} ٢- فەتاح حەبدوولی {{-}} ٣- [[ھۆمایون ئەردەڵان]] {{-}} ٤- نووری دێھکۆردی|300px|left]] '''سادق شەرەفکەندی''' (١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ لە [[بۆکان]] – ١٧ی ئەیلوولی ١٩٩٢ لە [[بەرلین]]) مامۆستای [[کیمیا]]، خەباتکار، پێشمەرگە، سیاسییەتوانێکی کورد، و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لە ١٩٨٩ ھەتا ١٩٩٢ بوو. ئەو لە دوای تیرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] بووە سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات، بەڵام لە [[تیرۆری میکۆنۆس|کارەساتی میکۆنۆس]]دا تیرۆر کرا. شەرەفکەندی برای مامۆستا [[ھەژار]] بوو. == سەرەتای ژیان == سادق شەرەفکەندی ١١ی [[کانوونی دووەم]]ی ١٩٣٨ی زایینی (٢١ی [[بەفرانبار]]ی ١٣١٦ی ھەتاوی) لە گوندی ترغە [[بۆکان]] لە دایک بوو. لە تەمەنی منداڵیدا باوکی لەدەست دا و سەرپەرستییەکەی، کەوتە سەرشانی برا گەورەکەی، [[شاعیر]]ی گەورەی [[کوردستان]] مامۆستا [[ھەژار]]. سەردەمی منداڵی محەممەد سادق، ھاوکات بوو لەگەڵ پەرەستاندنی خەباتی ڕزگاریخوازانەی خەڵکی [[کوردستانی ئێران]] و دامەزراندنی [[کۆماری کوردستان]]. پاش چە ند سال مالیان بە یە گجاری دیتە شاری [[بۆکان]] خویندنی سەرەتایی لە [[بۆکان]] و ناوەندی و دەبیرستانی لە [[تەورێز]] تەواو کرد و ساڵی [[١٩٥٩]] (١٣٣٨) لە ''دانشسەرای عالی''ی [[تاران]] لیسانسی شیمیی وەرگرت. شایانی سەرنجە کە لە ھەموو پلەکانی خویندندا یان خاوەنی پلەی یەکەم یان یەکێک لە باشترین قوتابیان و خوێندکاران بوو. ھەر لەو ساڵەدا بوو بە مامۆستای دەرسی شیمی و ھەتا ساڵی [[١٩٦٥]] (١٣٤٤) لە شارەی [[ورمێ]] بە ئەرکی مامۆستایەتییەوە خەریک بوو. لەو ماوەیەدا وەک مامۆستایەکی شارەزا ناوی دەرکردبوو. سەرەنجام [[ساواک]]، لەگەڵ ژمارەیەک مامۆستای دیکەی ھاوبیر و ھاوکاری بۆ شارەکانی [[ئەراک]] و [[کەرەج]] و چەند شاری دیکەی دوور خستنەوە. محەممەد سادق شەرەفکەندی ساڵی [[١٩٧٠]] (١٣٤٩ھەتاوی) بۆ زانستگای ''تربیت معلم'' نەقڵ کراو وەک یارمەتیدەری بەشی شیمی کاری پێ دەسپێردرا. پاش نیشاندانی لێوەشاوەیییەکی تەواو لەو ئەرکەدا، ساڵی [[١٩٧٢]] (١٣٥١ی ھەتاوی) بە کەڵک وەرگرتن لە بوورسی وەزارەتی علووم چوو بۆ [[فەڕنسا]] و پاش چوار ساڵ مانەوە لەو وڵاتە توانی دوکتورای شیمی ئانالیز لە زانستگای ژمارە ٦ی [[پاریس]] وەربگرێ. دوکتور سادق شەرفکەندی ساڵی [[١٩٧٦]] (١٣٥٥) گەڕایەوە [[تاران]] و وەک ''استادیار''ی [[شیمی]] لە زانستگای ''تربیت معلم'' درێژەی بە کاری مامۆستایەتی دا کە لە بەجێھێنانی ئەو ئەرکەشدا بە تەواوی سەرکەوتوو بوو. ھەربۆیە بوو بە خۆشەویستی مامۆستایان و خوێندکارانی ئەو زانستگایە و وەک مامۆستایەکی دڵسوزو لە ھەمان کاتیشدا خەباتگێڕ ناوی دەرکرد. == ژیانی سیاسی == شەرەفکەندی ساڵی [[١٩٧٣]] (١٣٥٢) کاتێک لە [[پاریس]] دەورەی دوکتورای دەدیت، لە ڕێگای [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] لەگەڵ بەرنامە و پێرەوی نێوخۆی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ئاشنا بوو و داوای ئەندامەتی ئەو حیزبەی کرد. پاش گەڕانەوەی بۆ [[ئێران]] بوو بە پەیوەندی نێوان دوکتور قاسملوو و ئەندامانی کۆنی ڕێبەرایەتی حیزب. دوای ڕووخانی ڕژێمی پاشایەتیی ئێران و دەستپێکردنەوەی تێکۆشانی ئاشکرای حیزبی دێموکرات، ساڵی [[١٩٧٩]] (١٣٥٨) بوو بە ڕاوێژکاری کومیتەی ناوەندی. [[شوبات]]ی [[١٩٨٠]] ([[ڕەشەمێ]]ی ١٣٥٨) لە کۆنگرەی چوارەمی حیزبدا بە ئەندامی کومیتەی ناوەندی ھەڵبژێردرا و بەرپرسایەتی کومیتەی حیزب لە [[تاران]]ی پێ سپێردرا. سەرەتای ھاوینی ساڵی ١٩٨٠ لەلایەن ڕێبەرایەتی حیزبەوە بۆ کاری تەواو وەخت بانگ کرایەوە [[کوردستان]]. لە پلینومی کومیتەی ناوەندی لە ھاوینی ١٩٨٠دا بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردرا. لە کۆنگرەکانی پێنجەم، شەشەم، حەوتەم، ھەشتەم و نۆھەمی حیزبدا ھەموو جارێ بە ئەندامی کومیتەی ناوەندی و لە کومیتەی ناوەندیشدا ھەموو جارێ بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردراوەتەوە. سادق شەرفکەندی ماوەی بوونی لە ڕێبەرایەتی حیزبدا زۆرتر بەرپرسایەتی بەشی تەبلیغات ([[ڕادیۆ]] و [[چاپەمەنی]])ی لە سەرشان بوو. لە ساڵی ١٣٦٥ەوە ھەتا کاتی تیرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو|قاسملوو]] ئەرکی جێگری سکرتێری گشتیی حیزبی بە ئەستووە بوو. شەرفکەندی لە یەکەم پلینومی دوای تیرۆری قاسملوودا بە تێکڕای دەنگی ئەندامانی کومیتەی ناوەندی بە سکرتێری گشتی حیزب ھەڵبژیردرا و لە کۆنگرەی نۆھەمی حیزبیشەوە تا کاتی تیرۆری، ئەرکی سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی بەِرێوەدەبرد. == تیرۆر == لە ١٧ی [[ئەیلوول]]ی ١٩٩٢دا لە چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]] کاتێ بەشداری کۆبوونەوەیەکی سەرانی گرووپەکانی دژ بە ڕژێمی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] کردبوو، تێرۆر کرا. ھێندێ پلاندانانی ئەو تێرۆرە دەخەنە ئەستۆی کۆماری ئیسلامی، بەڵام تا ئێستا لەلایەن کاربەدەستانی ئێرانەوە بە درۆخراوەتەو. دواتر دادگایەک لە شاری [[بەرلین]] دوای شیکردنەوەی ڕووداوەکانی کارەساتی میکۆنوس، نێردراوەکانی کۆماری ئیسلامی بە تاوانبار ناسی بۆ ئەنجامی ئەو تیرۆرە. [[عەلی خامنەیی]] (ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران)، [[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]] (سەرۆککۆماری کات) و [[عەلی فەلاحیان]] (وەزیری ئیتلاعاتی کات)ی بۆ دادگا بانگێشت کران. بە پاڵپشتیی پۆلیسی [[ئەڵمانیا]] کەسێک وێرای بێتە دادگاکە و شەھادەت بدات لەسەر ئەو ڕووداوە. لە دادگاکەدا گوتی کە ئەندامی [[وەزارەتی ئیتلاعات]] بووە و سیستەمی پلان دانانی تیرۆرەکان بە باشی دەناسێ. بەو بەڵگانە دادگاکە کاربەدەستانی کاتی کۆماری ئیسلامی بە تاوانبار زانی لە ئەنجامی ئەو کردەوە تیرۆریستییەدا. [[پەڕگە:Tombes d'Abdoli, Sharafkandi & Ardalan.JPG|وێنۆک|گۆڕی شەڕەفکەندی و عەبدولی و ئەردەلان لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]ی [[پاریس]]|600px|center]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20090618223646/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/3/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دوکتور شەرەفکەندی لە ماڵپەڕی P.D.K.I] {{ھەژار}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|ئێران|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Sadegh Sharafkandi}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان لە ئێران]] ijo6j0mqkduy4qml1myll6anfk4x6yc 1588498 1588497 2026-06-02T12:51:39Z Hivja 64112 1588498 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی | وێنە =دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی.jpeg | قەبارەی وێنە = 300px | شوێنی لەدایکبوون = {{ئاڵا|کوردستان}} {{-}} [[بۆکان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ | ڕێکەوتی مردن = {{Death date and age|١٩٩٢|٠٩|١٧|١٩٣٨|٠١|١١}} | شوێنی مردن = چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]]ی {{ئاڵا|ئەڵمانیا}} | ھۆکاری مردن = تیرۆر | شوێنی گۆڕ = {{ئاڵا|فەڕەنسا}} {{-}} [[پاریس]]، گۆڕستانی [[پێرلاشێز]] | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = {{ئاڵا|کوردستان}} | ڕادەی خوێندەواری = [[دوکتورا]]ی [[کیمیای لێکۆڵەرەوە|کیمی ئانالیز]] | دایەن = | پیشە = [[مامۆستا]]ی زانکۆ، بەڕێوبەری گشتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٧٣–١٩٩٢ | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | سەرناو = [[سکرتێری گشتی]] | وادە = | پێشوو = [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] | جێگر = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] | ئایین = | ھاوسەر = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خەڵاتەکان = }} [[File:Mykonos restaurant plaque.jpg|thumb|ناوی ئەوکەسانەی لە میکۆنۆس لەگەڵ شeڕەفکەندی دا شەھید کران، لە سەرەوەڕا {{-}} ١- دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی {{-}} ٢- فەتاح حەبدوولی {{-}} ٣- [[ھۆمایون ئەردەڵان]] {{-}} ٤- نووری دێھکۆردی|300px|left]] '''سادق شەرەفکەندی''' (١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ لە [[بۆکان]] – ١٧ی ئەیلوولی ١٩٩٢ لە [[بەرلین]]) مامۆستای [[کیمیا]]، خەباتکار، پێشمەرگە، سیاسییەتوانێکی کورد، و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لە ١٩٨٩ ھەتا ١٩٩٢ بوو. ئەو لە دوای تیرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] بووە سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات، بەڵام لە [[تیرۆری میکۆنۆس|کارەساتی میکۆنۆس]]دا تیرۆر کرا. شەرەفکەندی برای مامۆستا [[ھەژار]] بوو. == سەرەتای ژیان == سادق شەرەفکەندی ١١ی [[کانوونی دووەم]]ی ١٩٣٨ی زایینی (٢١ی [[بەفرانبار]]ی ١٣١٦ی ھەتاوی) لە گوندی ترغە [[بۆکان]] لە دایک بوو. لە تەمەنی منداڵیدا باوکی لەدەست دا و سەرپەرستییەکەی، کەوتە سەرشانی برا گەورەکەی، [[شاعیر]]ی گەورەی [[کوردستان]] مامۆستا [[ھەژار]]. سەردەمی منداڵی محەممەد سادق، ھاوکات بوو لەگەڵ پەرەستاندنی خەباتی ڕزگاریخوازانەی خەڵکی [[کوردستانی ئێران]] و دامەزراندنی [[کۆماری کوردستان]]. پاش چە ند سال مالیان بە یە گجاری دیتە شاری [[بۆکان]] خویندنی سەرەتایی لە [[بۆکان]] و ناوەندی و دەبیرستانی لە [[تەورێز]] تەواو کرد و ساڵی [[١٩٥٩]] (١٣٣٨) لە ''دانشسەرای عالی''ی [[تاران]] لیسانسی شیمیی وەرگرت. شایانی سەرنجە کە لە ھەموو پلەکانی خویندندا یان خاوەنی پلەی یەکەم یان یەکێک لە باشترین قوتابیان و خوێندکاران بوو. ھەر لەو ساڵەدا بوو بە مامۆستای دەرسی شیمی و ھەتا ساڵی [[١٩٦٥]] (١٣٤٤) لە شارەی [[ورمێ]] بە ئەرکی مامۆستایەتییەوە خەریک بوو. لەو ماوەیەدا وەک مامۆستایەکی شارەزا ناوی دەرکردبوو. سەرەنجام [[ساواک]]، لەگەڵ ژمارەیەک مامۆستای دیکەی ھاوبیر و ھاوکاری بۆ شارەکانی [[ئەراک]] و [[کەرەج]] و چەند شاری دیکەی دوور خستنەوە. محەممەد سادق شەرەفکەندی ساڵی [[١٩٧٠]] (١٣٤٩ھەتاوی) بۆ زانستگای ''تربیت معلم'' نەقڵ کراو وەک یارمەتیدەری بەشی شیمی کاری پێ دەسپێردرا. پاش نیشاندانی لێوەشاوەیییەکی تەواو لەو ئەرکەدا، ساڵی [[١٩٧٢]] (١٣٥١ی ھەتاوی) بە کەڵک وەرگرتن لە بوورسی وەزارەتی علووم چوو بۆ [[فەڕنسا]] و پاش چوار ساڵ مانەوە لەو وڵاتە توانی دوکتورای شیمی ئانالیز لە زانستگای ژمارە ٦ی [[پاریس]] وەربگرێ. دوکتور سادق شەرفکەندی ساڵی [[١٩٧٦]] (١٣٥٥) گەڕایەوە [[تاران]] و وەک ''استادیار''ی [[شیمی]] لە زانستگای ''تربیت معلم'' درێژەی بە کاری مامۆستایەتی دا کە لە بەجێھێنانی ئەو ئەرکەشدا بە تەواوی سەرکەوتوو بوو. ھەربۆیە بوو بە خۆشەویستی مامۆستایان و خوێندکارانی ئەو زانستگایە و وەک مامۆستایەکی دڵسوزو لە ھەمان کاتیشدا خەباتگێڕ ناوی دەرکرد. == ژیانی سیاسی == شەرەفکەندی ساڵی [[١٩٧٣]] (١٣٥٢) کاتێک لە [[پاریس]] دەورەی دوکتورای دەدیت، لە ڕێگای [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] لەگەڵ بەرنامە و پێرەوی نێوخۆی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ئاشنا بوو و داوای ئەندامەتی ئەو حیزبەی کرد. پاش گەڕانەوەی بۆ [[ئێران]] بوو بە پەیوەندی نێوان دوکتور قاسملوو و ئەندامانی کۆنی ڕێبەرایەتی حیزب. دوای ڕووخانی ڕژێمی پاشایەتیی ئێران و دەستپێکردنەوەی تێکۆشانی ئاشکرای حیزبی دێموکرات، ساڵی [[١٩٧٩]] (١٣٥٨) بوو بە ڕاوێژکاری کومیتەی ناوەندی. [[شوبات]]ی [[١٩٨٠]] ([[ڕەشەمێ]]ی ١٣٥٨) لە کۆنگرەی چوارەمی حیزبدا بە ئەندامی کومیتەی ناوەندی ھەڵبژێردرا و بەرپرسایەتی کومیتەی حیزب لە [[تاران]]ی پێ سپێردرا. سەرەتای ھاوینی ساڵی ١٩٨٠ لەلایەن ڕێبەرایەتی حیزبەوە بۆ کاری تەواو وەخت بانگ کرایەوە [[کوردستان]]. لە پلینومی کومیتەی ناوەندی لە ھاوینی ١٩٨٠دا بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردرا. لە کۆنگرەکانی پێنجەم، شەشەم، حەوتەم، ھەشتەم و نۆھەمی حیزبدا ھەموو جارێ بە ئەندامی کومیتەی ناوەندی و لە کومیتەی ناوەندیشدا ھەموو جارێ بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردراوەتەوە. سادق شەرفکەندی ماوەی بوونی لە ڕێبەرایەتی حیزبدا زۆرتر بەرپرسایەتی بەشی تەبلیغات ([[ڕادیۆ]] و [[چاپەمەنی]])ی لە سەرشان بوو. لە ساڵی ١٣٦٥ەوە ھەتا کاتی تیرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو|قاسملوو]] ئەرکی جێگری سکرتێری گشتیی حیزبی بە ئەستووە بوو. شەرفکەندی لە یەکەم پلینومی دوای تیرۆری قاسملوودا بە تێکڕای دەنگی ئەندامانی کومیتەی ناوەندی بە سکرتێری گشتی حیزب ھەڵبژیردرا و لە کۆنگرەی نۆھەمی حیزبیشەوە تا کاتی تیرۆری، ئەرکی سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی بەِرێوەدەبرد. == تیرۆر == لە ١٧ی [[ئەیلوول]]ی ١٩٩٢دا لە چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]] کاتێ بەشداری کۆبوونەوەیەکی سەرانی گرووپەکانی دژ بە ڕژێمی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] کردبوو، تێرۆر کرا. ھێندێ پلاندانانی ئەو تێرۆرە دەخەنە ئەستۆی کۆماری ئیسلامی، بەڵام تا ئێستا لەلایەن کاربەدەستانی ئێرانەوە بە درۆخراوەتەو. دواتر دادگایەک لە شاری [[بەرلین]] دوای شیکردنەوەی ڕووداوەکانی کارەساتی میکۆنوس، نێردراوەکانی کۆماری ئیسلامی بە تاوانبار ناسی بۆ ئەنجامی ئەو تیرۆرە. [[عەلی خامنەیی]] (ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران)، [[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]] (سەرۆککۆماری کات) و [[عەلی فەلاحیان]] (وەزیری ئیتلاعاتی کات)ی بۆ دادگا بانگێشت کران. بە پاڵپشتیی پۆلیسی [[ئەڵمانیا]] کەسێک وێرای بێتە دادگاکە و شەھادەت بدات لەسەر ئەو ڕووداوە. لە دادگاکەدا گوتی کە ئەندامی [[وەزارەتی ئیتلاعات]] بووە و سیستەمی پلان دانانی تیرۆرەکان بە باشی دەناسێ. بەو بەڵگانە دادگاکە کاربەدەستانی کاتی کۆماری ئیسلامی بە تاوانبار زانی لە ئەنجامی ئەو کردەوە تیرۆریستییەدا. [[پەڕگە:Tombes d'Abdoli, Sharafkandi & Ardalan.JPG|وێنۆک|گۆڕی شەڕەفکەندی و عەبدولی و ئەردەلان لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]ی [[پاریس]]|600px|center]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Sadegh Sharafkandi}} * [https://web.archive.org/web/20090618223646/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/3/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر شەرەفکەندی لە ماڵپەڕی حدکا] {{ھەژار}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|ئێران|سیاسەت}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان لە ئێران]] iuyb4xo1klv30wfyczpcd10axv7i09v 1588547 1588498 2026-06-02T21:02:12Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588547 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی | وێنە =دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی.jpeg | قەبارەی وێنە = 300px | شوێنی لەدایکبوون = {{ئاڵا|کوردستان}} {{-}} [[بۆکان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ | ڕێکەوتی مردن = {{Death date and age|١٩٩٢|٠٩|١٧|١٩٣٨|٠١|١١}} | شوێنی مردن = چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]]ی {{ئاڵا|ئەڵمانیا}} | ھۆکاری مردن = تیرۆر | شوێنی گۆڕ = {{ئاڵا|فەڕەنسا}} {{-}} [[پاریس]]، گۆڕستانی [[پێرلاشێز]] | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = {{ئاڵا|کوردستان}} | ڕادەی خوێندەواری = [[دوکتورا]]ی [[کیمیای لێکۆڵەرەوە|کیمی ئانالیز]] | دایەن = | پیشە = [[مامۆستا]]ی زانکۆ، بەڕێوبەری گشتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٧٣–١٩٩٢ | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | سەرناو = [[سکرتێری گشتی]] | وادە = | پێشوو = [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] | جێگر = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرامبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] | ئایین = | ھاوسەر = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خەڵاتەکان = }} [[File:Mykonos restaurant plaque.jpg|thumb|ناوی ئەوکەسانەی لە میکۆنۆس لەگەڵ شeڕەفکەندی دا شەھید کران، لە سەرەوەڕا {{-}} ١- دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی {{-}} ٢- فەتاح حەبدوولی {{-}} ٣- [[ھۆمایون ئەردەڵان]] {{-}} ٤- نووری دێھکۆردی|300px|left]] '''سادق شەرەفکەندی''' (١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ لە [[بۆکان]] – ١٧ی ئەیلوولی ١٩٩٢ لە [[بەرلین]]) مامۆستای [[کیمیا]]، خەباتکار، پێشمەرگە، سیاسییەتوانێکی کورد، و سکرتێری گشتیی پێشووی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لە ١٩٨٩ ھەتا ١٩٩٢ بوو. ئەو لە دوای تیرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] بووە سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات، بەڵام لە [[تیرۆری میکۆنۆس|کارەساتی میکۆنۆس]]دا تیرۆر کرا. شەرەفکەندی برای مامۆستا [[ھەژار]] بوو. == سەرەتای ژیان == سادق شەرەفکەندی ١١ی [[کانوونی دووەم]]ی ١٩٣٨ی زایینی (٢١ی [[بەفرانبار]]ی ١٣١٦ی ھەتاوی) لە گوندی ترغە [[بۆکان]] لە دایک بوو. لە تەمەنی منداڵیدا باوکی لەدەست دا و سەرپەرستییەکەی، کەوتە سەرشانی برا گەورەکەی، [[شاعیر]]ی گەورەی [[کوردستان]] مامۆستا [[ھەژار]]. سەردەمی منداڵی محەممەد سادق، ھاوکات بوو لەگەڵ پەرەستاندنی خەباتی ڕزگاریخوازانەی خەڵکی [[کوردستانی ئێران]] و دامەزراندنی [[کۆماری کوردستان]]. پاش چە ند سال مالیان بە یە گجاری دیتە شاری [[بۆکان]] خویندنی سەرەتایی لە [[بۆکان]] و ناوەندی و دەبیرستانی لە [[تەورێز]] تەواو کرد و ساڵی [[١٩٥٩]] (١٣٣٨) لە ''دانشسەرای عالی''ی [[تاران]] لیسانسی شیمیی وەرگرت. شایانی سەرنجە کە لە ھەموو پلەکانی خویندندا یان خاوەنی پلەی یەکەم یان یەکێک لە باشترین قوتابیان و خوێندکاران بوو. ھەر لەو ساڵەدا بوو بە مامۆستای دەرسی شیمی و ھەتا ساڵی [[١٩٦٥]] (١٣٤٤) لە شارەی [[ورمێ]] بە ئەرکی مامۆستایەتییەوە خەریک بوو. لەو ماوەیەدا وەک مامۆستایەکی شارەزا ناوی دەرکردبوو. سەرەنجام [[ساواک]]، لەگەڵ ژمارەیەک مامۆستای دیکەی ھاوبیر و ھاوکاری بۆ شارەکانی [[ئەراک]] و [[کەرەج]] و چەند شاری دیکەی دوور خستنەوە. محەممەد سادق شەرەفکەندی ساڵی [[١٩٧٠]] (١٣٤٩ھەتاوی) بۆ زانستگای ''تربیت معلم'' نەقڵ کراو وەک یارمەتیدەری بەشی شیمی کاری پێ دەسپێردرا. پاش نیشاندانی لێوەشاوەیییەکی تەواو لەو ئەرکەدا، ساڵی [[١٩٧٢]] (١٣٥١ی ھەتاوی) بە کەڵک وەرگرتن لە بوورسی وەزارەتی علووم چوو بۆ [[فەڕنسا]] و پاش چوار ساڵ مانەوە لەو وڵاتە توانی دوکتورای شیمی ئانالیز لە زانستگای ژمارە ٦ی [[پاریس]] وەربگرێ. دوکتور سادق شەرفکەندی ساڵی [[١٩٧٦]] (١٣٥٥) گەڕایەوە [[تاران]] و وەک ''استادیار''ی [[شیمی]] لە زانستگای ''تربیت معلم'' درێژەی بە کاری مامۆستایەتی دا کە لە بەجێھێنانی ئەو ئەرکەشدا بە تەواوی سەرکەوتوو بوو. ھەربۆیە بوو بە خۆشەویستی مامۆستایان و خوێندکارانی ئەو زانستگایە و وەک مامۆستایەکی دڵسوزو لە ھەمان کاتیشدا خەباتگێڕ ناوی دەرکرد. == ژیانی سیاسی == شەرەفکەندی ساڵی [[١٩٧٣]] (١٣٥٢) کاتێک لە [[پاریس]] دەورەی دوکتورای دەدیت، لە ڕێگای [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] لەگەڵ بەرنامە و پێرەوی نێوخۆی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] ئاشنا بوو و داوای ئەندامەتی ئەو حیزبەی کرد. پاش گەڕانەوەی بۆ [[ئێران]] بوو بە پەیوەندی نێوان دوکتور قاسملوو و ئەندامانی کۆنی ڕێبەرایەتی حیزب. دوای ڕووخانی ڕژێمی پاشایەتیی ئێران و دەستپێکردنەوەی تێکۆشانی ئاشکرای حیزبی دێموکرات، ساڵی [[١٩٧٩]] (١٣٥٨) بوو بە ڕاوێژکاری کومیتەی ناوەندی. [[شوبات]]ی [[١٩٨٠]] ([[ڕەشەمێ]]ی ١٣٥٨) لە کۆنگرەی چوارەمی حیزبدا بە ئەندامی کومیتەی ناوەندی ھەڵبژێردرا و بەرپرسایەتی کومیتەی حیزب لە [[تاران]]ی پێ سپێردرا. سەرەتای ھاوینی ساڵی ١٩٨٠ لەلایەن ڕێبەرایەتی حیزبەوە بۆ کاری تەواو وەخت بانگ کرایەوە [[کوردستان]]. لە پلینومی کومیتەی ناوەندی لە ھاوینی ١٩٨٠دا بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردرا. لە کۆنگرەکانی پێنجەم، شەشەم، حەوتەم، ھەشتەم و نۆھەمی حیزبدا ھەموو جارێ بە ئەندامی کومیتەی ناوەندی و لە کومیتەی ناوەندیشدا ھەموو جارێ بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردراوەتەوە. سادق شەرفکەندی ماوەی بوونی لە ڕێبەرایەتی حیزبدا زۆرتر بەرپرسایەتی بەشی تەبلیغات ([[ڕادیۆ]] و [[چاپەمەنی]])ی لە سەرشان بوو. لە ساڵی ١٣٦٥ەوە ھەتا کاتی تیرۆری [[عەبدولڕەحمان قاسملوو|قاسملوو]] ئەرکی جێگری سکرتێری گشتیی حیزبی بە ئەستووە بوو. شەرفکەندی لە یەکەم پلینومی دوای تیرۆری قاسملوودا بە تێکڕای دەنگی ئەندامانی کومیتەی ناوەندی بە سکرتێری گشتی حیزب ھەڵبژیردرا و لە کۆنگرەی نۆھەمی حیزبیشەوە تا کاتی تیرۆری، ئەرکی سکرتێری گشتیی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]ی بەِرێوەدەبرد. == تیرۆر == لە ١٧ی [[ئەیلوول]]ی ١٩٩٢دا لە چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]] کاتێ بەشداری کۆبوونەوەیەکی سەرانی گرووپەکانی دژ بە ڕژێمی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]] کردبوو، تێرۆر کرا. ھێندێ پلاندانانی ئەو تێرۆرە دەخەنە ئەستۆی کۆماری ئیسلامی، بەڵام تا ئێستا لەلایەن کاربەدەستانی ئێرانەوە بە درۆخراوەتەو. دواتر دادگایەک لە شاری [[بەرلین]] دوای شیکردنەوەی ڕووداوەکانی کارەساتی میکۆنوس، نێردراوەکانی کۆماری ئیسلامی بە تاوانبار ناسی بۆ ئەنجامی ئەو تیرۆرە. [[عەلی خامنەیی]] (ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران)، [[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]] (سەرۆککۆماری کات) و [[عەلی فەلاحیان]] (وەزیری ئیتلاعاتی کات)ی بۆ دادگا بانگێشت کران. بە پاڵپشتیی پۆلیسی [[ئەڵمانیا]] کەسێک وێرای بێتە دادگاکە و شەھادەت بدات لەسەر ئەو ڕووداوە. لە دادگاکەدا گوتی کە ئەندامی [[وەزارەتی ئیتلاعات]] بووە و سیستەمی پلان دانانی تیرۆرەکان بە باشی دەناسێ. بەو بەڵگانە دادگاکە کاربەدەستانی کاتی کۆماری ئیسلامی بە تاوانبار زانی لە ئەنجامی ئەو کردەوە تیرۆریستییەدا. [[پەڕگە:Tombes d'Abdoli, Sharafkandi & Ardalan.JPG|وێنۆک|گۆڕی شەڕەفکەندی و عەبدولی و ئەردەلان لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]ی [[پاریس]]|600px|center]] == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Sadegh Sharafkandi}} * [https://web.archive.org/web/20090618223646/http://www.kurdistanmedia.com/kurdi/rbrn/3/index.php لاپەڕەی تایبەت بە دکتۆر شەرەفکەندی لە ماڵپەڕی حدکا] {{ھەژار}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|ئێران|سیاسەت}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٨]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان لە ئێران]] [[پۆل:ئێرانییەکان]] [[پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی پاریس]] 9lmsj88bdax5mztwiucexuk79mx40xy 0 5650 1588513 1550783 2026-06-02T15:31:22Z Hivja 64112 1588513 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕۆژژمێر}} {{ڕۆژ}} == ڕووداوەکان == * [[١٨٨٦]]: سەرۆکی [[ئەمریکا]]، [[گرۆڤەر کلیڤلاند]] ھاوسەرگیری لەگەڵ فرانسس فۆلسۆم پیک ھێنا؛ بەمەش بوو بە یەکەم سەرۆک کە لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا، ھاوسەرگیری بکات. * [[١٨٩٦]]: [[گوگلیلمۆ مارکۆنی]] مۆڵەتی پێشکەش کرد بۆ نوێترین داھێنراوی کە [[ڕادیۆ]] بوو. * [[١٩٥٣]]: [[ئێلیزابێتی دووەم]] وەکوو شاژنی [[ئینگلستان]] لە [[لەندەن]] تاجی لەسەر کرد. * [[١٩٨٣]]: تیربارانکردنی پەنجا و نۆ لاوی [[مەھاباد]]ی لە زیندانی [[تەورێز]] لە لایەن [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]]ەوە. * [[١٩٨٤]]: دەستپێکی مانگرتن و ناڕەزایی زانکۆکانی شاری [[بەغدا]] دژ بە بڕیارێکی [[ڕژیمی بەعس]] کە تەواوی قوتابیانی زانکۆ و ئامادەییەکانی ڕاپێچی خولە ھاوینەکانی جەیشی شەعبی دەکرد. == لەدایکبوونەکان == * [[١٨٤٠]]: [[تۆماس ھاردی]]، [[نووسەر]] و [[شاعیر]]ی [[بریتانیا]]یی (مردووی [[١٩٢٨]]) * [[١٩٢٥]]: [[محەممەد ماملێ]]، [[گۆرانیبێژ]] و [[مەقامبێژ]]ی [[کورد]] (کۆچی دوایی [[١٩٩٩]]) * [[١٩٤٠]]: [[شا قوستەنتنیەی دووەمی یۆنان]] * [[١٩٥٤]]: [[دێنیس ھایسبێرت]]، [[ئەکتەر]]ی [[ئەمریکا|ئەمریکی]] * [[١٩٧٢]]: [[وێنتوۆرت میلەر]]، [[ئەکتەر]]ی [[ئەمریکا|ئەمریکی]] * [[١٩٨٧]]: [[دارین]]، [[گۆرانیبێژ]]ی [[سوید]]ی بە ڕەگەز [[کورد]] == مردنەکان == * [[١٨٨٢]]: [[جوزێپێ گاریبالدی]]، [[سیاسەتوان]]ی [[ئیتاڵیا|ئیتاڵی]] (لەدایکبووی [[١٨٠٧]]) * [[١٩٧٨]]: [[شاژن نازلیی میسر]]، خێزانی [[شا فوادی میسر]] * [[١٩٨٨]]: [[ڕاج کاپوور]]، [[ئەکتەر]]ی [[ھیند]]ی (لەدایکبووی [[١٩٢٤]]) * [[ھریستۆ بۆتێڤ]]، پاڵەوانی نیشتمانیی [[بولگاریا]] == بۆنەکان == * [[ڕۆژی جیھانیی لەشفرۆشان]] * [[ڕۆژی منداڵان]] لە [[کۆریای باکوور]] == بەستەرە دەرەکییەەکان == {{commons|June 2}} ---- {{ڕۆژەکانی ساڵ}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆژژمێر|کات}} [[پۆل:حوزەیران]] [[پۆل:ڕۆژەکانی ساڵ]] tcr7vwbvtng5alrybiu5qz6eynsaqn7 0 10313 1588480 1588410 2026-06-02T12:00:43Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1588480 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دوبەی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|دُبَيّ}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Burj Khalifa 2021.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری دوبەی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری دوبەی''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی دوبەی لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی دوبەی لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی دوبەی}} [[میرنشینی دوبەی|دوبەی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}||}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = 1822.0 | سەردێڕی_دامەزران١ = ۆڕ | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[محەممەد کوڕی ڕاشد ئال مەکتووم]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = 1491.0 | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = 0.0 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = 4945000.0 | دانیشتووان_لە = 2025.0 | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = 3317.0 | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|https://www.dm.gov.ae/|}} | پەراوێزەکان = }} '''دوبەی''' ({{بە عەرەبی|دُبَيّ}}) شارێکە لە [[میرنشینی دوبەی]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |ناونیشان=https://simplemaps.com/data/ae-cities |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=simplemaps.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |ناونیشان=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Digit Insurance |زمان=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی 2025.0، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە 4945000.0 کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە 1491.0 کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی 3317.0 کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dubai}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.dm.gov.ae/}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی دوبەی]] [[en:Dubai]] [[پۆل:دوبەی]] [[پۆل:کەنداوی فارس]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٨یەم]] [[پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی]] 5ewdkz4ju4e9bqvxqu77ld4doeg0elb 0 10828 1588481 1588409 2026-06-02T12:00:53Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1588481 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئەبووزەبی | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|ar|أَبُو ظَبِي}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = عەرەبی | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Shades of Abu Dhabi afternoon.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری ئەبووزەبی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری ئەبووزەبی''' | دەرزیی_نەخشە = United Arab Emirates#Middle East | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی ئەبووزەبی لە [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]دا##جێگەی ئەبووزەبی لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[میرنشینەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|میرنشین]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ھێمای ئاڵا|میرنشینی ئەبووزەبی}} [[میرنشینی ئەبووزەبی|ئەبووزەبی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|[[ناوچە]]}} | ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}||}} | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = 1761.0 | سەردێڕی_دامەزران١ = ۆڕ | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[پاشایەتیی ڕەھا]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = دەسەڵاتدار | ناوی_سەرۆک = [[محەممەد کوڕی زاید ئال نەھیان]] <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = 972.0 | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = 27.0 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = 2189860.0 | دانیشتووان_لە = 2024.0 | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = 2250.0 | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٤:٠٠|+٤:٠٠]] ([[کاتی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ستاندارد]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|https://www.tamm.abudhabi/|}} | پەراوێزەکان = }} '''ئەبووزەبی''' ({{بە عەرەبی|أَبُو ظَبِي}}) شارێکە لە [[میرنشینی ئەبووزەبی]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Arab Emirates Cities Database {{!}} Simplemaps.com |ناونیشان=https://simplemaps.com/data/ae-cities |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=simplemaps.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=List of Cities in United Arab Emirates: Area, Population and Cost of Living |ناونیشان=https://www.godigit.com/international-travel-insurance/city-list/list-of-cities-in-united-arab-emirates |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Digit Insurance |زمان=en-IN}}</ref> بەپێی ئاماری ساڵی 2024.0، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە 2189860.0 کەس بووە. ڕووبەری ئەم شارە 972.0 کیلۆمەتری چوارگۆشە و چڕیی دانیشتووانی 2250.0 کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Abu Dhabi}} {{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.tamm.abudhabi/}}}} {{شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئاسیا|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی میرنشینی ئەبووزەبی]] [[en:Abu Dhabi]] [[پۆل:ئەبووزەبی]] [[پۆل:ھەرێمی ناوەڕاست، ئەبووزەبی]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:شوێنە کەناراوییەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی دەیەی ١٧٦٠]] [[پۆل:شارەکانی بەندەری عەرەبی]] gybjo3844uznwhkk0pkhziyd47mqdvt 0 42869 1588483 1571001 2026-06-02T12:17:04Z Ari Qasm 57423 1588483 wikitext text/x-wiki [[File:Map of the Kurdish Emirates - نەخشەی میرنشینە کوردییەکان.jpg|thumb|نەخشەی بەشێک لە میرنشین و خۆبەڕێوەبەرییە [[کورد]]ەکان بە درێژایی مێژوو]] [[File:میرنشینە کوردییەکان.jpg|thumb|نەخشەی سەرجەم میرنشین و خانەدانە کوردییەکان بە درێژایی مێژوو (٧٧٠‒١٨٦٨)]] ئەمە پێڕستی خانەدان، میرنشین و وڵاتە [[کورد]]ییەکانە. == میرنشینە پێشووەکان == *[[ھەزەبانی]] (٩٠٥، [[ورمێ]] و [[ھەولێر]]) *[[شوانکارە]] (١٠٢٠–١٢٠٠، چیاکانی زاگرۆس) *[[میرنشینی شەدادی|شەدادی]] (٩٥١–١١٩٩ یان ١٢٠٠، باشووری [[قەوقاز]])<ref name="Hassanpour50">Amir Hassanpour, ''Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985'', Mellen Research University Press, 1992, [http://books.google.com/books?id=fP9jAAAAMAAJ&q=%22Annazids+(991-1117,+Hulwan)%22&dq=%22Annazids+(991-1117,+Hulwan)%22&hl=en&ei=bJE4TtO0CI_RrQfXyojnDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA p. 50.]</ref> *[[ڕەوەندی]] (٩٥٥–١٠٧١،<ref name="decline423">Misbah Islam, ''Decline of Muslim States and Societies'', Xlibris Corporation, 2008, ISBN 978-1-4363-1012-3, [http://books.google.com/books?id=cBVpaCu7XA8C&pg=PA423&dq=%22Rawadids,+Kurds,+Tabriz%22&hl=en&ei=qzRCTvKmNpCimQWvpcy3CQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCkQ6AEwAA#v=onepage&q=%22Rawadids%2C%20Kurds%2C%20Tabriz%22&f=false p. 423.]</ref> [[تەورێز]] و [[مەراغە]]<ref>Jamie Stokes, ''Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East'', Volume 1, Infobase Publishing, 2009, ISBN 978-0-8160-7158-6, [http://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&pg=PA382&dq=%22the+latter+around+Tabriz+and+Maragheh.%22&hl=en&ei=ejNCToKKG47KrAf356nfBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCkQ6AEwAA#v=onepage&q=%22the%20latter%20around%20Tabriz%20and%20Maragheh.%22&f=false p. 382.]</ref>) *[[ھەزەبانی]] (٩٤٣–١٠٦٣، [[ورمێ]] و [[ھەولێر]]) *[[میرنشینی مەروانی|مەروانی]] (٩٨٣–١٠٩٦، [[ئامەد]])<ref name="Hassanpour50" /> *[[دەوڵەتی کاکوویە|کاکەوەیھی]] (١٠٠٨–١١٤١، [[ئەسفەھان]] و [[یەزد]]) *[[میرنشینی گێل]] (١٠٤٩، [[گێل]]) *[[شکاک]] (١١٨٠، باکووری پارێزگای ورمێ) *[[دەوڵەتی حەسنەوییەکان|حەسنەوییەکان]] (٩٥٩–١٠٩٥، [[کرماشان]])<ref name="Hassanpour50"/> *[[جاف|سوارچاکانی جەفایی]] (١١١٤، نێوان [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] و [[باشووری کوردستان]]) *[[عەنازی]] (٩٩١–١١١٧، کرماشان)<ref name="Hassanpour50" /> *[[دەوڵەتی ئەییووبی]] (١١٧١–١٣٤١، کوردستان، [[یەمەن]]، [[حیجاز]]، [[لیبیا]]، [[میسر]] و [[شام]]) *[[میرنشینی بنگۆل]] (١٢٣١–١٨٦٤، [[چەولیگ]]، [[باکووری کوردستان]]) *[[میرنشینی حەسکیف]] (١٢٣٢–١٥٢٤، [[حەسکیف]]) *[[میرنشینی کلس]] (١٢٦٤–؟، [[کلیس]] و [[حەلەب]]) *[[گەرمیانییەکان]] (١٣٠٠–١٤٢٩، [[ئەنادۆڵ|ڕۆژاوای ئەنادۆڵ]]، [[کوتاھیا]]) *[[میرنشینی مەلکیشی]] (١٣١٠–١٦٦٣، [[چەمشگەزەک]]) *[[میرنشینی زیرقان]] (١٣٣٥، باکووری [[مێردین]]) *[[زەکەریاکان]] (١١٦١–١٣٦٠، ناوچەکانی وڵاتی [[گورجستان|جۆرجیا]]) *[[ھەزارئەسپ]] (١١١٥–١٤٢٤، [[زنجیرەچیاکانی زاگرۆس]]) *[[قۆچگری]] (١٣٦٠–١٣٧٠، ناوەڕاست و ڕۆژاوای [[باکووری کوردستان]]) *[[میلان (ئێڵ)|میلان]] (١٣٨٠، نزیک [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]) *[[میرنشینی مەحموودی]] (١٤٠٦–١٨٣٩، [[ئەیالەتی وان|وان]] و [[میرنشینی حەکاری|ھەکاری]]) *[[میرنشینی پازۆکی]] (١٤٩٩، دەوروبەری [[خنووس]]، ئەرچیش، [[بازید]] و [[نەخچیڤان]]) *[[میرنشینی برادۆست]] (١٥١٠، [[ڕەواندز]]) *[[میرنشینی پنیانشی]] (١٥٤٨، [[سەڵماس]] و سۆمای) *[[ویلایەتی شارەزوور]] (١٥٥٤–١٨٦٢، [[شارەزوور]]) *[[میرنشینی سلێمان]] (١٥٦٠–١٨٣٨، [[پاسوور]] و [[سلیوانا]]) * [[میرنشینی ئەردەڵان]] (١١٦٩–١٨٦٧) * [[میرنشینی زەنگنە]] (١٦٢٥–١٦٨٨، ناوچەی [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]]) *[[میرنشینی بابان]]<ref name="Chaliand">Gérard Chaliand, ''A People Without a Country: The Kurds and Kurdistan'', Zed Books, 1993, [http://books.google.com/books?id=W78I4hK0JLQC&pg=PA18&dq=%22Soran,+Hakkari,+Bahdinan+(Amadiya)+and+Bohtan%22&hl=en&ei=B8s4TqC5OeLkmAW2ra26Bw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&q=%22Soran%2C%20Hakkari%2C%20Bahdinan%20(Amadiya)%20and%20Bohtan%22&f=false pp. 17-18.]</ref> (١٦٤٩–١٨٥١،<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/baban-2 BĀBĀN, Kurdish princely family in Solaymānīya, Iranica]</ref> ھەرێمی [[سلێمانی]]<ref name="Aboona">Hirmis Aboona, ''Assyrians, Kurds, and Ottomans: Intercommunal Relations on the Periphery of the Ottoman Empire'', Cambria Press, 2008, ISBN 978-1-60497-583-3, [http://books.google.com/books?id=AdZfWpd4YrYC&pg=PA160&dq=%22Various+Kurdish+emirates+spread+over+many+regions+of+ancient+Assyria+and+upper+Mesopotamia%22&hl=en&ei=t8w4TsvxBuXhmAWF6tG4Bw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&sqi=2&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q=%22Various%20Kurdish%20emirates%20spread%20over%20many%20regions%20of%20ancient%20Assyria%20and%20upper%20Mesopotamia%22&f=false p. 160.]</ref>) *[[میرنشینی سۆران]]<ref name="Chaliand"/> (کۆتایی سەدەی ١٤–١٨٣٥{{ژێدەر پێویستە}}، [[ڕەواندز]]<ref name="Aboona"/>) *[[میرنشینی حەکاری]]<ref name="Chaliand"/> (١٣٨٠–١٨٤٥، ئێستا [[ناوچەی ئاناتۆلیای باشووری ڕۆژھەڵات|باشووری ڕۆژھەڵاتی]] [[تورکیا]]<ref name="Aboona"/>) *[[میرنشینی بادینان]]<ref name="Chaliand"/> (١٣٣٩–١٨٤٣، [[ئامێدی]]<ref name="Aboona"/>) *[[میرنشینی بۆتان]]<ref name="Chaliand"/> (١٣٣٠–١٨٥٥، [[جزیر]]<ref name="Aboona"/>) *[[میرنشینی موکریان]] (کۆتایی دەیەی ١٤٠٠ ھەتا ناوەڕاستی دەیەی ١٨٠٠) *[[زەندییەکان]]<ref>''A fourth pretender was Karim Khan, son of Aymak of the Zand, a section of Lak tribe'', Sir Percy Molesworth Sykes, ''A History of Persi'', Macmillan and co., limited, 1930, [http://books.google.com/books?id=y6BCAAAAIAAJ&q=%22A+fourth+pretender+was+Karim+Khan,+son+of+Aymak+of+the+Zand%22&dq=%22A+fourth+pretender+was+Karim+Khan,+son+of+Aymak+of+the+Zand%22&hl=en&ei=b_RKTr-IK4jqmAWpmNHuBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC0Q6AEwAA p. 277.]</ref> (١٧٥٠–١٧٩٤) *[[خانەدانی تەورێز]] (١٧٥٧–١٧٩٩، دەوروبەریی [[تەورێز]]) *[[میرنشینی شرڤان]] (١٢٩٠–١٥٠٨ دواتر ١٨٤٠–؟، شرڤان، باکووری کوردستان) *[[ئەیالەتی کوردستان]] (١٨٤٦–١٨٦٧، ئامەد و بەشێک لە ناوچەکانی [[باکووری کوردستان]]) *[[سانەکانی ھەورامان]] == وڵاتە پێشووەکان == * [[دەوڵەتی کوردی (١٩١٨-١٩١٩)|دەوڵەتی کوردی]] (١٩١٨–١٩١٩) * [[شانشینی کوردستان]] (١٩٢١–١٩٢٤ و ١٩٢٥) * [[کوردستانی سوور]] (١٩٢٣–١٩٢٩) * [[کوردستانی سوور|ئۆکروگی کوردستان]] (١٩٣٠) * [[کۆماری ئارارات]] (١٩٢٧–١٩٣٠) * [[کۆماری کوردستان]] (١٩٤٦–١٩٤٧) * [[کۆماری کوردیی لاچین]] (١٩٩٢) * [[میرنشینی ئیسلامیی بیارە]] (٢٠٠١–٢٠٠٣) == ھەنووکە == *[[ھەرێمی کوردستان]] (١١ی ئازاری ١٩٧٠–) **[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] (٤ی تەمموزی ١٩٩٢–) * [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] یان خۆبەڕێوەبەریی ڕۆژاوا (٢٠١٣–) == ئەمانەش ببینە == * [[میرنشینە کوردییەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.institutkurde.org/images/cartes_and_maps/kurdish_political_enclave.jpg نەخشەی مێژوویی: ھەرێم و مەڵبەندە سیاسییە کوردییە داواکراەکان، ١٩١٩-٩٨] <gallery> File:Kurdistan1920.png|کوردستانی سەربەخۆ بە پێی [[پەیمانی سیڤەر]] (لە ١٩٢٠) File:Red kurdistan 1923 1929.png|کوردستانی سوور (١٩٢٣–١٩٢٩) File:Autonomous Region Kurdistan-en.png|ھەرێمی کوردستان </gallery> {{تووڵی دەروازە|کوردستان|مێژوو|ئێران|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ڕۆژھەڵاتی ناوین|عێراق|تورکیا|سووریا}} [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:بزووتنەوەی سەربەخۆییی کوردستان]] 2worviyejopnf6krkzrketkfd1j0vod 0 72869 1588558 1552499 2026-06-03T02:38:28Z ~2026-33074-95 76829 1588558 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | وێنە=Jamil Sidqi al-Zahawi (BW portrait).jpg | قەبارەی وێنە= | ناوی کاتی لەدایکبوون=جەمیل سدقی زەھاوی | شوێنی لەدایکبوون= [[بەغدا]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٧ی حوزەیران]] [[١٨٦٣]] | شوێنی مردن=[[بەغدا]] | هۆکاری مردن= | ڕێکەوتی مردن=[[کانوونی دووەم]] [[١٩٣٦]] | شوێنی دۆزینەوەی تەرم= | شوێنی گۆڕ=[[مەقبەرەتۆلخەیزەران]]، [[بەغدا]] | نیشتەجێ= | نەتەوە=[[کورد]] | ناوەکانی تر= | نەژاد = | هاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن= | پیشە= ھەڵبەستوان، فەیلەسووف | ساڵانی چالاکی= | خاوەنکار= | شار= | ناسراو بە هۆی= | حیزب= | بەرانبەرەکان= | ئایین= | هاوسەر= | یار= | منداڵەکان= | دایک و باوک= | خزمەکان= | پەیوەندیەکان= | خەڵاتەکان= | ئیمزا= | ماڵپەڕ= | پەراوێزەکان= }} '''جەمیل سدقی زەهاوی''' (ماوەی ژیان:١٨٦٣ تاکوو ١٩٣٦) کەسایەتی فەیلەسووف و شاعیری کورد {{ژێدەر پێویستە}}بەوەی باوکی موفتی بووە و یەکێک بووە لە [[بابان]]ییەکان وە دایکیشی [[تورکمان]] بوو، شیعرەکانی جەمیل بە [[عەرەبی]] بوون. جەمیل بە بەرگریکردن لە مافی [[ژن]]ان ناسراو بوو، ناوبراو ماوەیەک سەرنووسەری ڕۆژنامەی ئەلزەورا بوو. جەمیل سیدقی کوڕی محەممەد فەیدی کوڕی مەلا ئەحمەد بابان ئەلزەهاوی [4][5] (1279-1354 کۆچی / 1863-1936 ز) شاعیر و یەکێک بوو لە پێشەنگەکانی ڕێنێسانسی ئەدەبی عەرەبی مۆدێرن. وەک کەسایەتییەکی بەرز لە شیعری عەرەبی مۆدێرن و پێشەنگێک لە بیری زانستی و لێکۆڵینەوەی فەلسەفیدا وەستاوە. لە بەغدا لەدایکبووە و گەورە بووە- کە باوکی وەک موفتی گەورەی لەوێ کاری کردووە- لە خێزانێکەوە سەرچاوەی گرتووە کە لە عێراق بەهۆی جیاوازی زانستی و ناوبانگی کۆمەڵایەتییەوە بەناوبانگن. بە ڕەچەڵەک کورد، باوباپیرانی سەر بە بنەماڵەی بابان، میرەکانی سلێمانی بوون. *نیسبە* (ناونیشانی) "ئەلزەهاوی" لە "زەهاو"ەوە سەرچاوەی گرتووە- پێشتر میرنشینێکی سەربەخۆ و ئێستا خاکێکە لەناو ئێراندا- کە نەنکی باوکی لێیەوە سەرچاوەی گرتووە. باوکی، محەمەد فەیدی ئەلزەهاوی، یەکەم ئەندامی خێزانەکە بوو کە ئەم ناوە تایبەتەی وەرگرتووە [6]. خوێندنی لە ژێر سەرپەرشتی باوکیدا، موفتی گەورەی بەغدا وەرگرتووە، لە قوتابخانەی ئەم دووەمیان خوێندوویەتی- دامەزراوەیەک کە بەهۆی مەنهەجەکەیەوە ئاهەنگ دەگێڕدرێت کە زانستە ئایینییە ئیسلامییەکان و ئەدەبیاتی عەرەبی لەخۆدەگرێت [7]. لە تەمەنی لاوێتیدا شیعری بە هەردوو زمانی عەرەبی و فارسی ئامادە کردووە. بەدرێژایی ژیانی پیشەیی، یەک لە دوای یەک پۆستی جۆراوجۆری هەبووە: وەک ئەندامی ئەنجومەنی پەروەردە لە بەغدا کاری کردووە، دواتر ماوەیەک لە دادگای تێهەڵچوونەوە. دواتر بووەتە پرۆفیسۆری فەلسەفەی ئیسلامی لە *مەدرەسە الملاکییە* (قوتابخانەی شاهانە) لە ئەستەنبوڵ، وە مامۆستای ئەدەبی عەرەبی لە *دار الفونون* (ماڵی هونەر) لە هەمان شار. دواتر مامۆستای *مەجەڵڵا* (یاسای مەدەنی عوسمانی) لە قوتابخانەی یاسا لە بەغدا. دواتر وەک جێگری نوێنەرایەتی هەرێمی مونتەفیق لە پەرلەمانی عوسمانیدا کاری کردووە، دواتر خولێکی وەک جێگر بۆ بەغدا. دواتر سەرۆکایەتی لیژنەی بەعەرەبکردنی یاساکان دەکات لە بەغدا، دواجار وەک ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی عێراق (*مەجلیس العیان*) تا تێپەڕاندنی [8].. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|فەلسەفە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ژن|عێراق|بەغدا}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Jamil Sidqi al-Zahawi}} [[پۆل:خەڵکی بەغدا]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:موسڵمانانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:فێمینیستە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٣]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:پیاوە فێمینیستەکان]] [[پۆل:عەرەبەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:فێمینیستە کوردە عێراقییەکان]] 6th379pks2kri7eubiur70cviezmdzq 1588559 1588558 2026-06-03T02:40:44Z ~2026-33074-95 76829 1588559 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | وێنە=Jamil Sidqi al-Zahawi (BW portrait).jpg | قەبارەی وێنە= | ناوی کاتی لەدایکبوون=جەمیل سدقی زەھاوی | شوێنی لەدایکبوون= [[بەغدا]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٧ی حوزەیران]] [[١٨٦٣]] | شوێنی مردن=[[بەغدا]] | هۆکاری مردن= | ڕێکەوتی مردن=[[کانوونی دووەم]] [[١٩٣٦]] | شوێنی دۆزینەوەی تەرم= | شوێنی گۆڕ=[[مەقبەرەتۆلخەیزەران]]، [[بەغدا]] | نیشتەجێ= | نەتەوە=[[کورد]] | ناوەکانی تر= | نەژاد = | هاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن= | پیشە= ھەڵبەستوان، فەیلەسووف | ساڵانی چالاکی= | خاوەنکار= | شار= | ناسراو بە هۆی= | حیزب= | بەرانبەرەکان= | ئایین= | هاوسەر= | یار= | منداڵەکان= | دایک و باوک= | خزمەکان= | پەیوەندیەکان= | خەڵاتەکان= | ئیمزا= | ماڵپەڕ= | پەراوێزەکان= }} '''جەمیل سدقی زەهاوی''' (ماوەی ژیان:١٨٦٣ تاکوو ١٩٣٦) کەسایەتی فەیلەسووف و شاعیری کورد {{ژێدەر پێویستە}}بەوەی باوکی موفتی بووە و یەکێک بووە لە [[بابان]]ییەکان وە دایکیشی [[تورکمان]] بوو، شیعرەکانی جەمیل بە [[عەرەبی]] بوون. جەمیل بە بەرگریکردن لە مافی [[ژن]]ان ناسراو بوو، ناوبراو ماوەیەک سەرنووسەری ڕۆژنامەی ئەلزەورا بوو. جەمیل سیدقی کوڕی محەممەد فەیدی کوڕی مەلا ئەحمەد بابان ئەلزەهاوی [4][5] (1279-1354 کۆچی / 1863-1936 ز) شاعیر و یەکێک بوو لە پێشەنگەکانی ڕێنێسانسی ئەدەبی عەرەبی مۆدێرن. وەک کەسایەتییەکی بەرز لە شیعری عەرەبی مۆدێرن و پێشەنگێک لە بیری زانستی و لێکۆڵینەوەی فەلسەفیدا وەستاوە. لە بەغدا لەدایکبووە و گەورە بووە- کە باوکی وەک موفتی گەورەی لەوێ کاری کردووە- لە خێزانێکەوە سەرچاوەی گرتووە کە لە عێراق بەهۆی جیاوازی زانستی و ناوبانگی کۆمەڵایەتییەوە بەناوبانگن. بە ڕەچەڵەک کورد، باوباپیرانی سەر بە بنەماڵەی بابان، میرەکانی سلێمانی بوون. *نیسبە* (ناونیشانی) "ئەلزەهاوی" لە "زەهاو"ەوە سەرچاوەی گرتووە- پێشتر میرنشینێکی سەربەخۆ و ئێستا خاکێکە لەناو ئێراندا- کە نەنکی باوکی لێیەوە سەرچاوەی گرتووە. باوکی، محەمەد فەیدی ئەلزەهاوی، یەکەم ئەندامی خێزانەکە بوو کە ئەم ناوە تایبەتەی وەرگرتووە [6]. خوێندنی لە ژێر سەرپەرشتی باوکیدا، موفتی گەورەی بەغدا وەرگرتووە، لە قوتابخانەی ئەم دووەمیان خوێندوویەتی- دامەزراوەیەک کە بەهۆی مەنهەجەکەیەوە ئاهەنگ دەگێڕدرێت کە زانستە ئایینییە ئیسلامییەکان و ئەدەبیاتی عەرەبی لەخۆدەگرێت [7]. لە تەمەنی لاوێتیدا شیعری بە هەردوو زمانی عەرەبی و فارسی ئامادە کردووە. بەدرێژایی ژیانی پیشەیی، یەک لە دوای یەک پۆستی جۆراوجۆری هەبووە: وەک ئەندامی ئەنجومەنی پەروەردە لە بەغدا کاری کردووە، دواتر ماوەیەک لە دادگای تێهەڵچوونەوە. دواتر بووەتە پرۆفیسۆری فەلسەفەی ئیسلامی لە *مەدرەسە الملاکییە* (قوتابخانەی شاهانە) لە ئەستەنبوڵ، وە مامۆستای ئەدەبی عەرەبی لە *دار الفونون* (ماڵی هونەر) لە هەمان شار. دواتر مامۆستای *مەجەڵڵا* (یاسای مەدەنی عوسمانی) لە قوتابخانەی یاسا لە بەغدا. دواتر وەک جێگری نوێنەرایەتی هەرێمی مونتەفیق لە پەرلەمانی عوسمانیدا کاری کردووە، دواتر خولێکی وەک جێگر بۆ بەغدا. دواتر سەرۆکایەتی لیژنەی بەعەرەبکردنی یاساکان دەکات لە بەغدا، دواجار وەک ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی عێراق (*مەجلیس العیان*) تا تێپەڕاندنی [8].. ژیان و کارەکانی جەمیل سیدقی کوڕی محەممەد فەیدی کوڕی مەلا ئەحمەد بابان ئەلزەهاوی لە ساڵی ١٨٦٣ لە بەغدا لەدایک بووە و لە ٢٤ی شوباتی ١٩٣٦ لەوێ کۆچی دوایی کردووە، گەورە بووە و لە ژێر چاودێری باوکی و هەروەها زانایانی دیکەی دیاری سەردەمی خۆیدا خوێندنی تەواو کردووە. لە کاتێکدا کە هێشتا گەنج بوو، لە ساڵی ١٨٨٥ وەک مامۆستا لە قوتابخانەی سلێمانی لە بەغدا دامەزرا، دواتر لە ساڵی ١٨٨٧ وەک ئەندامی ئەنجومەنی پەروەردە، دواتر لە ساڵی ١٨٩٠، وەک بەڕێوەبەری چاپەمەنی پارێزگا و سەرنووسەری ڕۆژنامەی *ئەلزەورا* دامەزرا. دواتر لە ساڵی 1892 وەک ئەندامی دادگای تێهەڵچوونەوەی بەغدا دەستنیشان دەکرێت. لە ساڵی ١٨٩٦دا سەفەری بۆ ئەستەنبوڵ کردووە، لەوێ سەرسامییەکی قووڵی بۆ کەسایەتییە دیار و ڕۆشنبیرەکانی پەرەپێداوە. دوابەدوای ڕاگەیاندنی دەستوور لە ساڵی ١٩٠٨، لە *دار الفونون* (ماڵی هونەر) لە ئەستەنبوڵ کرا بە پرۆفیسۆری فەلسەفەی ئیسلامی؛ دواتر گەڕایەوە بەغدا و لەوێ وەک پرۆفیسۆر لە قوتابخانەی یاسا دامەزرا. لەگەڵ دامەزراندنی حکومەتی عێراق، وەک ئەندامی ئەنجومەنی پیران دەستنیشانکرا. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|فەلسەفە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ژن|عێراق|بەغدا}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Jamil Sidqi al-Zahawi}} [[پۆل:خەڵکی بەغدا]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:موسڵمانانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:فێمینیستە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٣]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:پیاوە فێمینیستەکان]] [[پۆل:عەرەبەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:فێمینیستە کوردە عێراقییەکان]] hbo3triub0ewf64c2zhyv0ykche2axw 1588560 1588559 2026-06-03T02:44:01Z ~2026-33074-95 76829 1588560 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | وێنە=Jamil Sidqi al-Zahawi (BW portrait).jpg | قەبارەی وێنە= | ناوی کاتی لەدایکبوون=جەمیل سدقی زەھاوی | شوێنی لەدایکبوون= [[بەغدا]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٧ی حوزەیران]] [[١٨٦٣]] | شوێنی مردن=[[بەغدا]] | هۆکاری مردن= | ڕێکەوتی مردن=[[کانوونی دووەم]] [[١٩٣٦]] | شوێنی دۆزینەوەی تەرم= | شوێنی گۆڕ=[[مەقبەرەتۆلخەیزەران]]، [[بەغدا]] | نیشتەجێ= | نەتەوە=[[کورد]] | ناوەکانی تر= | نەژاد = | هاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن= | پیشە= ھەڵبەستوان، فەیلەسووف | ساڵانی چالاکی= | خاوەنکار= | شار= | ناسراو بە هۆی= | حیزب= | بەرانبەرەکان= | ئایین= | هاوسەر= | یار= | منداڵەکان= | دایک و باوک= | خزمەکان= | پەیوەندیەکان= | خەڵاتەکان= | ئیمزا= | ماڵپەڕ= | پەراوێزەکان= }} '''جەمیل سدقی زەهاوی''' (ماوەی ژیان:١٨٦٣ تاکوو ١٩٣٦) کەسایەتی فەیلەسووف و شاعیری کورد {{ژێدەر پێویستە}}بەوەی باوکی موفتی بووە و یەکێک بووە لە [[بابان]]ییەکان وە دایکیشی [[تورکمان]] بوو، شیعرەکانی جەمیل بە [[عەرەبی]] بوون. جەمیل بە بەرگریکردن لە مافی [[ژن]]ان ناسراو بوو، ناوبراو ماوەیەک سەرنووسەری ڕۆژنامەی ئەلزەورا بوو. جەمیل سیدقی کوڕی محەممەد فەیدی کوڕی مەلا ئەحمەد بابان ئەلزەهاوی [4][5] (1279-1354 کۆچی / 1863-1936 ز) شاعیر و یەکێک بوو لە پێشەنگەکانی ڕێنێسانسی ئەدەبی عەرەبی مۆدێرن. وەک کەسایەتییەکی بەرز لە شیعری عەرەبی مۆدێرن و پێشەنگێک لە بیری زانستی و لێکۆڵینەوەی فەلسەفیدا وەستاوە. لە بەغدا لەدایکبووە و گەورە بووە- کە باوکی وەک موفتی گەورەی لەوێ کاری کردووە- لە خێزانێکەوە سەرچاوەی گرتووە کە لە عێراق بەهۆی جیاوازی زانستی و ناوبانگی کۆمەڵایەتییەوە بەناوبانگن. بە ڕەچەڵەک کورد، باوباپیرانی سەر بە بنەماڵەی بابان، میرەکانی سلێمانی بوون. *نیسبە* (ناونیشانی) "ئەلزەهاوی" لە "زەهاو"ەوە سەرچاوەی گرتووە- پێشتر میرنشینێکی سەربەخۆ و ئێستا خاکێکە لەناو ئێراندا- کە نەنکی باوکی لێیەوە سەرچاوەی گرتووە. باوکی، محەمەد فەیدی ئەلزەهاوی، یەکەم ئەندامی خێزانەکە بوو کە ئەم ناوە تایبەتەی وەرگرتووە [6]. خوێندنی لە ژێر سەرپەرشتی باوکیدا، موفتی گەورەی بەغدا وەرگرتووە، لە قوتابخانەی ئەم دووەمیان خوێندوویەتی- دامەزراوەیەک کە بەهۆی مەنهەجەکەیەوە ئاهەنگ دەگێڕدرێت کە زانستە ئایینییە ئیسلامییەکان و ئەدەبیاتی عەرەبی لەخۆدەگرێت [7]. لە تەمەنی لاوێتیدا شیعری بە هەردوو زمانی عەرەبی و فارسی ئامادە کردووە. بەدرێژایی ژیانی پیشەیی، یەک لە دوای یەک پۆستی جۆراوجۆری هەبووە: وەک ئەندامی ئەنجومەنی پەروەردە لە بەغدا کاری کردووە، دواتر ماوەیەک لە دادگای تێهەڵچوونەوە. دواتر بووەتە پرۆفیسۆری فەلسەفەی ئیسلامی لە *مەدرەسە الملاکییە* (قوتابخانەی شاهانە) لە ئەستەنبوڵ، وە مامۆستای ئەدەبی عەرەبی لە *دار الفونون* (ماڵی هونەر) لە هەمان شار. دواتر مامۆستای *مەجەڵڵا* (یاسای مەدەنی عوسمانی) لە قوتابخانەی یاسا لە بەغدا. دواتر وەک جێگری نوێنەرایەتی هەرێمی مونتەفیق لە پەرلەمانی عوسمانیدا کاری کردووە، دواتر خولێکی وەک جێگر بۆ بەغدا. دواتر سەرۆکایەتی لیژنەی بەعەرەبکردنی یاساکان دەکات لە بەغدا، دواجار وەک ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی عێراق (*مەجلیس العیان*) تا تێپەڕاندنی [8].. '''ژیان و کارەکانی''' جەمیل سیدقی کوڕی محەممەد فەیدی کوڕی مەلا ئەحمەد بابان ئەلزەهاوی لە ساڵی ١٨٦٣ لە بەغدا لەدایک بووە و لە ٢٤ی شوباتی ١٩٣٦ لەوێ کۆچی دوایی کردووە، گەورە بووە و لە ژێر چاودێری باوکی و هەروەها زانایانی دیکەی دیاری سەردەمی خۆیدا خوێندنی تەواو کردووە. لە کاتێکدا کە هێشتا گەنج بوو، لە ساڵی ١٨٨٥ وەک مامۆستا لە قوتابخانەی سلێمانی لە بەغدا دامەزرا، دواتر لە ساڵی ١٨٨٧ وەک ئەندامی ئەنجومەنی پەروەردە، دواتر لە ساڵی ١٨٩٠، وەک بەڕێوەبەری چاپەمەنی پارێزگا و سەرنووسەری ڕۆژنامەی *ئەلزەورا* دامەزرا. دواتر لە ساڵی 1892 وەک ئەندامی دادگای تێهەڵچوونەوەی بەغدا دەستنیشان دەکرێت. لە ساڵی ١٨٩٦دا سەفەری بۆ ئەستەنبوڵ کردووە، لەوێ سەرسامییەکی قووڵی بۆ کەسایەتییە دیار و ڕۆشنبیرەکانی پەرەپێداوە. دوابەدوای ڕاگەیاندنی دەستوور لە ساڵی ١٩٠٨، لە *دار الفونون* (ماڵی هونەر) لە ئەستەنبوڵ کرا بە پرۆفیسۆری فەلسەفەی ئیسلامی؛ دواتر گەڕایەوە بەغدا و لەوێ وەک پرۆفیسۆر لە قوتابخانەی یاسا دامەزرا. لەگەڵ دامەزراندنی حکومەتی عێراق، وەک ئەندامی ئەنجومەنی پیران دەستنیشانکرا . {{شیعری بە هەردوو زمانی عەرەبی و فارسی ئامادە کردووە؛ لە ڕاستیدا، بەرهەمی ئەدەبی جەمیل سیدقی ئەلزەهاوی بە قەبارەی تەواو و هەمەچەشنییەکەی جیا دەکرایەوە، کە هەم شیعر و هەم نۆسراوی گرتەوە. ئەو پیاوێکی سەربەرز و دڵنیا بوو لە خۆی کە لە کۆتاییەکانی ژیانیدا لەبارەی خۆیەوە نووسیبووی: "لە تەمەنی کوڕێتیدا، بەهۆی شێوازە ناتەقلیدییەکانمەوە پێم دەگوترا 'شێت'؛ لە گەنجیدا، 'ئەو بێباکانە' بەهۆی مەیلی خۆم بۆ ئاهەنگگێڕان؛ لە تەمەنی ناوەڕاستمدا، 'بوێر' بۆ بەرخۆدانم بەرامبەر بە ستەمکاری؛ و لە تەمەنی پیریمدا، 'بیدعە' بۆ کراوەییم." ڕاگەیاندنی بۆچوونە فەلسەفییەکانم”. ئەو بە ئاشکرا دانی بە باوەڕەکەی بە تیۆری پەرەسەندندا نا، تەحەدای بۆچوونە باوەکانی کۆمەڵگەی عەرەبی سەردەمی خۆی دەکرد- ئەو بۆچوونانەی کە وەک نەزان و دواکەوتوو تایبەتمەندیان دەکرد. لە کۆتایی ژیانیدا بەهۆی لێکۆڵینەوە فەلسەفییە بەرفراوانەکانی لە زانستەکاندا بە بیدعە تۆمەتبار کرا؛ بەڵام، ئەو وەک موسڵمان مایەوە- نەک بێدین، وەک ئەوەی بە شێوەیەکی باو لەلایەن خەڵکی گشتیەوە باوەڕیان پێدەکرا. شیعری جوانی نووسیوە کە باسی جەوهەری ئیلاهی و شکۆمەندی کاری دەستی دروستکەری کردووە و وتارێکی فەلسەفی لە گۆڤارە گەورەکانی عەرەبیدا بڵاوکردووەتەوە. میوانداری ساڵۆنێکی ئەدەبی دەکرد کە پڕ بوو لە زانا و پیاوە نامەنووسەکان. یەکێک لە کۆبوونەوەکانی لە کافێی ئەلشات ئەنجامدرا، لە کاتێکدا ڕۆژانە ساڵۆنێکی دیکەی پاشنیوەڕۆی لە کافێی ڕەشید حەمید لە قەزای باب ئەلشەرقی بەغدا ئەنجامدا. لە ڕۆژانی کۆتاییدا ساڵۆنەکەی لە کافێی ئەمین لە شەقامی ئەلڕەشید دامەزراند- شوێنێک کە دواتر بە "کافێی ئەلزەهاوی" ناسرا. ئەو بە سۆزەوە حەزی لە یاری *داما* (چێککەر) بوو، توانای داهێنەرانە و سەرنجڕاکێشی بۆ نمایش دەکرد. لەنێو ئامادەبووانی بەردەوامی ساڵۆنەکانیدا شاعیر مەعروف ئەلروسافی و پرۆفیسۆر ئیبراهیم ساڵح شوکر و شاعیر عەبدولڕەحمان ئەلبەننا بوون. ئەم کۆبوونەوانە هەرگیز بێبەش نەبوون لە ئەدەب و مشتومڕی ڕۆحی و حیکایەتێکی ژیرانە و گاڵتەجاڕی شیعریی یاریزانانە؛ لەڕاستیدا قسەکەی لە هەموو باس و مشتومڕێکدا بە دەسەڵاتی کۆتایی دادەنرا. سەبارەت بە ئەو- و هاوتەمەنەکەی، ئەلروسافی- شێخ ئیبراهیم ئەفەندی ئەلراوی جارێک تێبینی کرد: تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شیعر|فەلسەفە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ژن|عێراق|بەغدا}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Jamil Sidqi al-Zahawi}} [[پۆل:خەڵکی بەغدا]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:موسڵمانانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:فێمینیستە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٦٣]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٦]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:پیاوە فێمینیستەکان]] [[پۆل:عەرەبەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:فێمینیستە کوردە عێراقییەکان]] 8ozbyaldnfstvqpsqjdz78lqj0yi8xc 14 76291 1588518 860094 2026-06-02T16:03:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Populated places established in the 18th century}} 1588518 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Populated places established in the 18th century}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان بەپێی سەدەی دامەزران]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٨یەم]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی ھەزارەی ٢یەم]] t9y0dl5i5mzdpev7jld3ngehw52efml 4 117863 1588530 1588330 2026-06-02T17:48:49Z حوسێن 42516 /* Elm یان Ulmus */ بەشی نوێ 1588530 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == aphid == کورد چی بە ئەم دەبێژێ؟ ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٩:١٢، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{بەکارھێنەر|حوسێن}} سڵاو، سەیری [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=aphid ڤەژینلێکس] بکە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٣، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] لە ھەنبانەبۆرینەدا «شۆبە»، «شۆک» و «شۆکە» ھاتوون. فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش «سن»ی بە «a species of aphis» مانا کردووەتەوە، بەڵام پێم وایە کە ئەمە [[:en:corn bug|corn bug]]ـە، فارسیش «سن گندم»ی پێ دەڵێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] شیلەمژە چۆنە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٢٩، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] پێم باش نییە. دەبێ بگەڕێین و بزانین ئەمە بە کوردی ناوی ھەیە یان نا. ئەگەر نەبوو، ئەودەم بۆی دادەڕێژین. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٤، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاستە منیش هاوڕام لەگەڵت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] شۆک ماددەیەکە وەک گەزۆ. «شۆکە»ش جۆرێ نەخۆشییە لە گەڵای دار ئەدا. ئەوەش کە لە ھەنبانە بۆ شۆکە و شۆبە بە فارسی نووسراوە شتە پێم ھەڵەیە. شۆکە جانەوەر نییە. گیوی موکریانی بۆ «حشرە المن» دایناوە مەگەزی گەزۆ. من دەڵێم وەک مێشھەنگوێن ئەمە بکەینە مێشگەزۆ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٥٣، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەڵبەت لە فەرھەنگی زاراوەشدا بۆ ئەم جانەوەرە ھەر شۆکە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٠٩، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەت، مێشگەزۆش پێشنیارێکی باشە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٠٩، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] موکریانی لە فەرھەنگی کوردستاندا دەڵێ شۆکە دەعبایەکە لە مێش گەورەتر لەسەر بڕکان بنیشێ خراپیان دەکا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢١:٣١، ١٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] سپاس. ئێستا دڵنیا بووین کە «شۆک» شتێکی دیکەیە و aphid نییە. «شۆکە»یش گیانەوەرێکی دیکەیە یان ھەر گیانەوەر نییە. ئەی «شۆبە» چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] نا، من بەو ئاکامە گەیشتم کە شۆک نییە، بەڵام لەوانەیە شۆکە دروست بێ، بە پێی فەرھەنگەکان. ھەروا کە وتم، موکریانیش دەڵێ شۆکە دەعبایەکە. یانی من ھەڵە بووم کە وام دەزانی جانەوەر نییە و جۆرێ نەخۆشییە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٣٠، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] باشە ئەو فەرھەنگە وتوویەتی لە مێش گەورەترە، aphid کوا لە مێش گەورەترە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٢٧، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == sprite (lightning) == چی بە ئەم دیاردەیە ببێژین؟ red spirit و red spriteیشی پێ دەبێژن. جن، ڕۆح، دێو یان درنج؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|حوسێن}} وابزانم دەبێتە جنۆکەی سوور. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٥، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] بۆچی «جنۆکە»ی پێ بڵێین کە لە «جن»ی عەرەبییەوە دروست بووە؟ sprite بە ھەبوو (being)ی خەیاڵی و ژوورسروشتی (supernatural) دەبێژرێ، لە کوردیشدا «درنج» ھەیە کە بە ھەبووی خەیاڵییان وتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%AC] ئەم وشەیەیش باو نەماوە و دەتوانین ئاوھا بیبووژێنین. عەرەب «عفريت» بە ئەمە دەبێژێ و لە فەرھەنگی نۆبەرەیشدا «درنج» بۆ «عفريت» ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] وشەکەیش ڕەسەنە، لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/d%CA%B0r%C3%BAk%C5%A1 ئێرە] بنۆڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وایە ڕاستە، ھەر چۆنت پێ باشە وای دانێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Mushroom == سڵاو، [[وتووێژ:کوارگ|لێرە]] پێشتر قسە کراوە و بەڵام نەگەیشتمە ئەنجام دەربارەی وشەی مەشڕووم و فەنگس. هەربۆیە ئێستا من چ وشەیەک بەکاربێنم بۆ [[مەشڕووم|Mushroom]] '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٣٢، ٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] [[مەشڕووم]] دەبێ بۆ کوارگ بگوێزرێ، کورد ھەر کوارگی پێ وتووە (قارچکیش دەبێژن). کوارگی ئێستا بۆ فەنگس دەگوێزم. کەڕوویش یانی mold و بۆ fungus نابێ. باوەڕ ناکەم ھیچ وشەیەکمان بۆ fungus ھەبێ، بۆیە جارێ با ھەر فەنگس بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٤٠، ١٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == Hummingbird == چی بە ئەم باڵندەیە ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٥٨، ١٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بەپێی ڤەژینلێکس دەبێتە؛{{ھن}} کوردی: (باڵندەناسی) زرنگەباڵندە، باڵندەی مێشی، ویزەمەل، باڵ‌زرنگە [خێزان Trochilidae: زۆر جۆرن] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=hummingbird &]. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٠، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Citron == باروونە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) qih94ylifyrigf2lfwzsxxjy9n3c15g 1588565 1588530 2026-06-03T07:47:38Z Aza 86 /* Platanus یان Plane tree */ وەڵامدانەوە 1588565 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == aphid == کورد چی بە ئەم دەبێژێ؟ ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ٠٩:١٢، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{بەکارھێنەر|حوسێن}} سڵاو، سەیری [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=aphid ڤەژینلێکس] بکە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٣، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] لە ھەنبانەبۆرینەدا «شۆبە»، «شۆک» و «شۆکە» ھاتوون. فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش «سن»ی بە «a species of aphis» مانا کردووەتەوە، بەڵام پێم وایە کە ئەمە [[:en:corn bug|corn bug]]ـە، فارسیش «سن گندم»ی پێ دەڵێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] شیلەمژە چۆنە؟ [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٧:٢٩، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] پێم باش نییە. دەبێ بگەڕێین و بزانین ئەمە بە کوردی ناوی ھەیە یان نا. ئەگەر نەبوو، ئەودەم بۆی دادەڕێژین. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:٣٤، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاستە منیش هاوڕام لەگەڵت. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٨:٥٢، ٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] شۆک ماددەیەکە وەک گەزۆ. «شۆکە»ش جۆرێ نەخۆشییە لە گەڵای دار ئەدا. ئەوەش کە لە ھەنبانە بۆ شۆکە و شۆبە بە فارسی نووسراوە شتە پێم ھەڵەیە. شۆکە جانەوەر نییە. گیوی موکریانی بۆ «حشرە المن» دایناوە مەگەزی گەزۆ. من دەڵێم وەک مێشھەنگوێن ئەمە بکەینە مێشگەزۆ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٥٣، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەڵبەت لە فەرھەنگی زاراوەشدا بۆ ئەم جانەوەرە ھەر شۆکە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٩:٠٩، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەت، مێشگەزۆش پێشنیارێکی باشە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٠٩، ١٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] موکریانی لە فەرھەنگی کوردستاندا دەڵێ شۆکە دەعبایەکە لە مێش گەورەتر لەسەر بڕکان بنیشێ خراپیان دەکا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢١:٣١، ١٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] سپاس. ئێستا دڵنیا بووین کە «شۆک» شتێکی دیکەیە و aphid نییە. «شۆکە»یش گیانەوەرێکی دیکەیە یان ھەر گیانەوەر نییە. ئەی «شۆبە» چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] نا، من بەو ئاکامە گەیشتم کە شۆک نییە، بەڵام لەوانەیە شۆکە دروست بێ، بە پێی فەرھەنگەکان. ھەروا کە وتم، موکریانیش دەڵێ شۆکە دەعبایەکە. یانی من ھەڵە بووم کە وام دەزانی جانەوەر نییە و جۆرێ نەخۆشییە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٣٠، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] باشە ئەو فەرھەنگە وتوویەتی لە مێش گەورەترە، aphid کوا لە مێش گەورەترە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٢٧، ١٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == sprite (lightning) == چی بە ئەم دیاردەیە ببێژین؟ red spirit و red spriteیشی پێ دەبێژن. جن، ڕۆح، دێو یان درنج؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٤، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :{{وب|حوسێن}} وابزانم دەبێتە جنۆکەی سوور. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٥، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] بۆچی «جنۆکە»ی پێ بڵێین کە لە «جن»ی عەرەبییەوە دروست بووە؟ sprite بە ھەبوو (being)ی خەیاڵی و ژوورسروشتی (supernatural) دەبێژرێ، لە کوردیشدا «درنج» ھەیە کە بە ھەبووی خەیاڵییان وتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%AC] ئەم وشەیەیش باو نەماوە و دەتوانین ئاوھا بیبووژێنین. عەرەب «عفريت» بە ئەمە دەبێژێ و لە فەرھەنگی نۆبەرەیشدا «درنج» بۆ «عفريت» ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] وشەکەیش ڕەسەنە، لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-Iranian/d%CA%B0r%C3%BAk%C5%A1 ئێرە] بنۆڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٦، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وایە ڕاستە، ھەر چۆنت پێ باشە وای دانێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٩:٠٧، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Mushroom == سڵاو، [[وتووێژ:کوارگ|لێرە]] پێشتر قسە کراوە و بەڵام نەگەیشتمە ئەنجام دەربارەی وشەی مەشڕووم و فەنگس. هەربۆیە ئێستا من چ وشەیەک بەکاربێنم بۆ [[مەشڕووم|Mushroom]] '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٣٢، ٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] [[مەشڕووم]] دەبێ بۆ کوارگ بگوێزرێ، کورد ھەر کوارگی پێ وتووە (قارچکیش دەبێژن). کوارگی ئێستا بۆ فەنگس دەگوێزم. کەڕوویش یانی mold و بۆ fungus نابێ. باوەڕ ناکەم ھیچ وشەیەکمان بۆ fungus ھەبێ، بۆیە جارێ با ھەر فەنگس بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٤٠، ١٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == Hummingbird == چی بە ئەم باڵندەیە ببێژین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٥٨، ١٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بەپێی ڤەژینلێکس دەبێتە؛{{ھن}} کوردی: (باڵندەناسی) زرنگەباڵندە، باڵندەی مێشی، ویزەمەل، باڵ‌زرنگە [خێزان Trochilidae: زۆر جۆرن] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=hummingbird &]. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٠:٠٠، ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وەڵڵا نازانم. من ھەر ئەوەندەم لێ دەزانی کە وتم. ئێمە بەوە کە لە وتارەکەدا وێنەکەی ھەیە دەڵێین چنار، زۆریش ھەیە لەبەر ماڵان و لە باخ و بێشە و ئەوانەدا، بۆیە دڵنیام ھەڵە ناکەم. بەوەی تریش دەڵێین جەوھەر، ئەویش ھەر زۆر زۆر ھەیە لە ھەموو شەقامەکاندا. ئەوەش دەزانم کە فارس بە جەوھەر دەڵێ چنار. بۆ نموونە، لە تاران شەقامێک ھەیە لە باشووری شارەوە ھەتا باکوور درێژە، پێی دەڵێن وەلیعەسر و، ئەمبەر و ئەوبەر یەکسەر دارجەوھەرە. بەڵام ئەوان پێی ناڵێن جەوھەر، دەڵێن «[https://www.google.com/search?q=%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D8%B5%D8%B1&oq=%DA%86%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%B5%D8%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYDRgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYDRgeMgoIAhAAGAgYDRgeMgoIAxAAGAgYDRgeMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8FMgoIBxAAGIAEGKIE0gEIOTU5OGowajSoAgGwAgE&client=ms-android-samsung-ss&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 چنارھای خیابان ولیعصر]». باشتر وایە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] یش قسەی خۆیان بکەن. چون ئەوان لە باسە پێشووەکە قسەی زۆریان بۆ کردن بوو. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == Citron == باروونە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 2abfc8mmmcfrifefiqjwqk1154ghg7h 0 129943 1588538 1494186 2026-06-02T20:11:50Z ShamallBaqii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1588538 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێ سەرچاوە}} {{ھەتیو|date=حوزەیران ٢٠١٧}} }} '''بێڵ و سەباستیان''' (بە [[ژاپۆنی]]: 名犬ジョリィ) زنجیرەیەکی کارتۆنی ژاپۆنیە، لەبەرھەم ھێنانی ھاوبەشگای MK و Visual 80 ە لەدەرھێنانی کینجی ھایاکاوا یە، لە ڕێکەوتی ٧ ئەپریلی ١٩٨١ زنجیرەی یەکەم نمایش کرا تاوەکو ٢٢ یۆنیۆی ١٩٨٢ بەردەوام بوو کە لە ٥٢ ئەلقە پێک ھاتبوو، لەتەلەفزیۆنی فەرمی [[فەڕەنسی]] و [[ژاپۆنی]] نمایش کرا، بێڵ و سەباستیان لەبنەڕەت دا لە ڕۆمانی نووسەری [[فەڕەنسی]] [[سێسیل ئۆوبری]] وەرگیراوە، پاشان لەکەناڵەکانی ئەمەریکی لە ١٩٨٤ نمایش کرا، لە ١٩٨٩ لە [[ئینگلتەرا]] نمایش کرا. == چیڕۆک == جیڕۆکی فیلمەکە لەبارەی سەگێکە بەناوی بێڵ لەگەڵ کورێکی ٧ ساڵان کە لە گوندێک دەژێت لەبناری چیای پیرینێس لەنێوان فەڕەنسا و ئیسپانیا، سەباستیان لەگەڵ باپیرەی سێسیل نەوەیەکی بەناوی ئەنجێڵێنا کە ھەواڵی لەبارەی دایکیەوە بۆدێنێت  لەوکاتەی ھەر بەمناڵی گەشتی کردوە و بەتەنھا لای باپیری جێی ھێشتوە، سەباستیان بڕیاڕ دەدات لەگەڵ بێڵ گەشت بکات بۆ دۆزینەوەی دایکی بێڵ ئەوسەگەیە کە لەترسی خەڵک و پۆلیس ڕای کردوە بۆ شاخ، وە فەرماندەی پۆڵیس فەرمانی دەستگیرکردن و کوشتنی بێڵی دەرکردوە چونکە وایان داناوە کە بێڵ سەگێکی ھار و گڵاو و خراپە و پەڵاماری خەڵک دەدات لەوکاتەی بۆ دەرەوەی ئاوەدانیەکەی ڕا دەکات چاوی بەسەبەستیان دەکەوێت و دەبنە ھاوڕێی یەکتر، بەمجۆڕە بەیەکەوە سنوری [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] و ئیسپانیا بە نایاسایی دەبڕن تا دایکی بدۆزێتەوە، لەم گەشتەیان ڕووبەڕووی گەڵێک ڕووداو دەبنەوە لەگەڵ ناسینی کەسانی خراپ و ھاوڕێی چاک، کاتێک دەگەنە ئیسپانیا ھەم دیسان پۆڵیسی بەدوایان دەکەوێت تاوەکو بێڵ دەستگیربکەن و ڕادەستی پۆڵیسی فەڕەنسی بکەن، ھەروەھا سەباستیان تولە سەگێک دەبێتە ھاوڕێی بەناوی (بوچی) ھەمویان بەیەکەوە بەدوای ئێزابێڵای دایکی سەباستیان دا دەگەڕێن کە گۆرانی بێژە لەگەڵ دەستەیەکی گەڕۆک بەناوی کاڕلۆ، لەھەوڵەکانیان بەردەوام دەبن تاوەکو لەکۆتایی دا دایکی دەدۆزێتەوە. == کەسایەتییەکان == * '''سەباستیان''': منداڵێکی ئازاو بوێرە ئاڕەزووی یارمەتی دانی خەڵکە، لەگەڵ سەگەکەی گەشت دەکەن و چەندین سەرکێشی دەکەن تاوەکو دایکی دەدۆزێتەوە. * '''بێڵ''': کسۆکێکی گەورەی سپی بوو لەترسی پۆلیس و خەڵک ڕای کردبوو بۆ چیای پیرینێس، خەڵک بەکسۆکێکی خراپ و گڵاو ناویان دەھێنا بۆیە فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچووبوو. * '''بووچی''': تولە کسۆکێکی بچوک بوو لەگەڵ بێڵ و سەباستیان گەشتی کرد بۆ یارمەتی دانیان. * '''باپیرە سێسیل''': پیرەپیاویکی شاخ نشین بوو ڕۆژێک لەڕۆژان دایکی سەباستیانی دۆزیبوەوە لە ڕەھێڵەیەکی بەفرین کە بەھۆیەوە ڕێگای وون کردبوو، داوا لە سێسیل دەکات کە کوڕەکەی بۆ گەورەبکات و پەروەردەی بکات.  * '''ئەنجێڵێنا''': نەوەیەکی باپیرە سێسیل بوو، کە سەباستیانی گەورە کردبوو، ھاوسەرگیری کرد لەگەڵ پزیشکی گوندەکە بەناوی ئەلیکساندەر فیلیپ. * '''ئێزابێڵ''': دایکی سەباستیان بوو، گەشتی کرد و سەباستیانی بەتەنھا جێ ھێشت، تاوەکو لەگەڵ کۆمەڵەیەکی مۆسقی گەڕۆک کاربکات وەک گۆرانی بێژ. * '''لێنا''': کچێکی بچوک بوو سەباستیان لەگەشتەکەی چاوی پێ دەکەوێت و دەبنە ھاوڕێی یەکتر، لێنا نەخۆش دەکەوێت و سەباستیان ھاوکاری دەکات تا چارەسەر وەربگرێت. * '''بەڕێز ئەلبێرت''': باوکی کچە بچوکەکەبوو بەناوی سارە، زۆر یارمەتی سەباستیانی دا لەوکاتانای توشی مەترسی دەبویەوە، دواتر کەوتە داوی خۆشەویستی دایکی سەباستیان. * '''ھوان ''': کوڕێکی بچوکە بەتەنھا لەگەڵ باپیرەی دەژێت، کاری شوانکارە دەکات، سەباستیان یارمەتی دەدات لەوکاتەی کۆمەڵە دزێک مەڕەکانیان دەدزێت. * '''ڕیکاردۆ ''': کورێکی بچوکە بەتەنھا لە کۆشکێکی مەزن دەژێت، بەھۆی بەتەنھا جێھێشتنی لەلایەن باوکیەوە، سەباستیان دەبێتە ھاوڕێی لە ڕۆژێک دا کە لەترسی باران ڕادەکاتە کۆشکەکەی. * '''ئەدۆڵفۆ''': ھاوڕێی سەباستیان بوو، ھاوکاری بێڵ و سەباستیانی کرد کاتێک کەوتنە ناو دەریاوە بەھۆی ڕووداوی ترومبێڵەوە. * ''' لیزا ''': * '''پزیشک ئەلیکساندەر فیلیپ''':  * '''پشکنەر گاڕسیا''':  * '''مەندۆزا و مەنۆڵ''': == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.youtube.com/watch?v=uNSSHceiifE بێڵ و سەباستیان بەکوردی] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|تەلەڤیزیۆن|کەنەدا|ژاپۆن}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی]] [[پۆل:زنجیرەی ئەنیمی]] [[پۆل:ئەنیمی و مانگای مێژوویی]] 4uficixhctia37u2nrb1v49uvfnqu5i 1588546 1588538 2026-06-02T21:00:58Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1588546 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێ سەرچاوە}} {{ھەتیو|date=حوزەیران ٢٠١٧}} }} '''بێڵ و سەباستیان''' (بە [[ژاپۆنی]]: 名犬ジョリィ) زنجیرەیەکی کارتۆنی ژاپۆنیە، لەبەرھەم ھێنانی ھاوبەشگای MK و Visual 80 ە لەدەرھێنانی کینجی ھایاکاوا یە، لە ڕێکەوتی ٧ ئەپریلی ١٩٨١ زنجیرەی یەکەم نمایش کرا تاوەکو ٢٢ یۆنیۆی ١٩٨٢ بەردەوام بوو کە لە ٥٢ ئەلقە پێک ھاتبوو، لەتەلەفزیۆنی فەرمی [[فەڕەنسی]] و [[ژاپۆنی]] نمایش کرا، بێڵ و سەباستیان لەبنەڕەت دا لە ڕۆمانی نووسەری [[فەڕەنسی]] [[سێسیل ئۆوبری]] وەرگیراوە، پاشان لەکەناڵەکانی ئەمەریکی لە ١٩٨٤ نمایش کرا، لە ١٩٨٩ لە [[ئینگلتەرا]] نمایش کرا. == چیڕۆک == جیڕۆکی فیلمەکە لەبارەی سەگێکە بەناوی بێڵ لەگەڵ کورێکی ٧ ساڵان کە لە گوندێک دەژێت لەبناری چیای پیرینێس لەنێوان فەڕەنسا و ئیسپانیا، سەباستیان لەگەڵ باپیرەی سێسیل نەوەیەکی بەناوی ئەنجێڵێنا کە ھەواڵی لەبارەی دایکیەوە بۆدێنێت  لەوکاتەی ھەر بەمناڵی گەشتی کردوە و بەتەنھا لای باپیری جێی ھێشتوە، سەباستیان بڕیاڕ دەدات لەگەڵ بێڵ گەشت بکات بۆ دۆزینەوەی دایکی بێڵ ئەوسەگەیە کە لەترسی خەڵک و پۆلیس ڕای کردوە بۆ شاخ، وە فەرماندەی پۆڵیس فەرمانی دەستگیرکردن و کوشتنی بێڵی دەرکردوە چونکە وایان داناوە کە بێڵ سەگێکی ھار و گڵاو و خراپە و پەڵاماری خەڵک دەدات لەوکاتەی بۆ دەرەوەی ئاوەدانیەکەی ڕا دەکات چاوی بەسەبەستیان دەکەوێت و دەبنە ھاوڕێی یەکتر، بەمجۆڕە بەیەکەوە سنوری [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] و ئیسپانیا بە نایاسایی دەبڕن تا دایکی بدۆزێتەوە، لەم گەشتەیان ڕووبەڕووی گەڵێک ڕووداو دەبنەوە لەگەڵ ناسینی کەسانی خراپ و ھاوڕێی چاک، کاتێک دەگەنە ئیسپانیا ھەم دیسان پۆڵیسی بەدوایان دەکەوێت تاوەکو بێڵ دەستگیربکەن و ڕادەستی پۆڵیسی فەڕەنسی بکەن، ھەروەھا سەباستیان تولە سەگێک دەبێتە ھاوڕێی بەناوی (بوچی) ھەمویان بەیەکەوە بەدوای ئێزابێڵای دایکی سەباستیان دا دەگەڕێن کە گۆرانی بێژە لەگەڵ دەستەیەکی گەڕۆک بەناوی کاڕلۆ، لەھەوڵەکانیان بەردەوام دەبن تاوەکو لەکۆتایی دا دایکی دەدۆزێتەوە. == کەسایەتییەکان == * '''سەباستیان''': منداڵێکی ئازاو بوێرە ئاڕەزووی یارمەتی دانی خەڵکە، لەگەڵ سەگەکەی گەشت دەکەن و چەندین سەرکێشی دەکەن تاوەکو دایکی دەدۆزێتەوە. * '''بێڵ''': کسۆکێکی گەورەی سپی بوو لەترسی پۆلیس و خەڵک ڕای کردبوو بۆ چیای پیرینێس، خەڵک بەکسۆکێکی خراپ و گڵاو ناویان دەھێنا بۆیە فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچووبوو. * '''بووچی''': تولە کسۆکێکی بچوک بوو لەگەڵ بێڵ و سەباستیان گەشتی کرد بۆ یارمەتی دانیان. * '''باپیرە سێسیل''': پیرەپیاویکی شاخ نشین بوو ڕۆژێک لەڕۆژان دایکی سەباستیانی دۆزیبوەوە لە ڕەھێڵەیەکی بەفرین کە بەھۆیەوە ڕێگای وون کردبوو، داوا لە سێسیل دەکات کە کوڕەکەی بۆ گەورەبکات و پەروەردەی بکات.  * '''ئەنجێڵێنا''': نەوەیەکی باپیرە سێسیل بوو، کە سەباستیانی گەورە کردبوو، ھاوسەرگیری کرد لەگەڵ پزیشکی گوندەکە بەناوی ئەلیکساندەر فیلیپ. * '''ئێزابێڵ''': دایکی سەباستیان بوو، گەشتی کرد و سەباستیانی بەتەنھا جێ ھێشت، تاوەکو لەگەڵ کۆمەڵەیەکی مۆسقی گەڕۆک کاربکات وەک گۆرانی بێژ. * '''لێنا''': کچێکی بچوک بوو سەباستیان لەگەشتەکەی چاوی پێ دەکەوێت و دەبنە ھاوڕێی یەکتر، لێنا نەخۆش دەکەوێت و سەباستیان ھاوکاری دەکات تا چارەسەر وەربگرێت. * '''بەڕێز ئەلبێرت''': باوکی کچە بچوکەکەبوو بەناوی سارە، زۆر یارمەتی سەباستیانی دا لەوکاتانای توشی مەترسی دەبویەوە، دواتر کەوتە داوی خۆشەویستی دایکی سەباستیان. * '''ھوان ''': کوڕێکی بچوکە بەتەنھا لەگەڵ باپیرەی دەژێت، کاری شوانکارە دەکات، سەباستیان یارمەتی دەدات لەوکاتەی کۆمەڵە دزێک مەڕەکانیان دەدزێت. * '''ڕیکاردۆ ''': کورێکی بچوکە بەتەنھا لە کۆشکێکی مەزن دەژێت، بەھۆی بەتەنھا جێھێشتنی لەلایەن باوکیەوە، سەباستیان دەبێتە ھاوڕێی لە ڕۆژێک دا کە لەترسی باران ڕادەکاتە کۆشکەکەی. * '''ئەدۆڵفۆ''': ھاوڕێی سەباستیان بوو، ھاوکاری بێڵ و سەباستیانی کرد کاتێک کەوتنە ناو دەریاوە بەھۆی ڕووداوی ترومبێڵەوە. * ''' لیزا ''': * '''پزیشک ئەلیکساندەر فیلیپ''':  * '''پشکنەر گاڕسیا''':  * '''مەندۆزا و مەنۆڵ''': == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.youtube.com/watch?v=uNSSHceiifE بێڵ و سەباستیان بەکوردی] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|تەلەڤیزیۆن|کەنەدا|ژاپۆن}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای سەرکێشی]] [[پۆل:زنجیرەی ئەنیمی]] [[پۆل:ئەنیمی و مانگای مێژوویی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان سەبارەت بە گێچەڵپێکردن]] jasvpyguqdxh0lesta78dx30nh3efs0 0 134718 1588490 1458614 2026-06-02T12:30:24Z Hivja 64112 1588490 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = ئاوات بۆکانی | وێنە = [[File:16994632das95446.jpg|thumb|ئاوات بۆکانی]] | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = وێنەیەکی ئاوات بۆکانی | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٧|2|3}} | شوێنی لەدایکبوون = ئەربەنووس، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | نیشتەجێ = [[ھەولێر]]، [[باشووری کوردستان]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوبانگ = ئیمپراتۆری میللی | پیشە = بەندبێژ{{ھن}}[[گۆرانیبێژ]] | ساڵانی چالاکی = ٢٠١١<ref>ئاوات بۆکانی لە ساڵی ۲۰۱٥ لە پرۆگرامی ئەڤین ژن و ژیان رایگەیاند کە ساڵی ۲۰۱۱ بە شێوەیەکی فەرمی دەستی کردووە بە گۆرانی ووتن.</ref> - ئێستا | ئایین = [[ئیسلام]] | منداڵەکان = ئانیا ئایشه | باوان = سابیر (باوک) | ناوەکانی تر = ئاوات سولەیمانی | ماڵپەڕ = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{ھن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] }} '''ئاوات سابیر''' ناسراو بە '''ئاوات بۆکانی''' (لەدایکبووی ۳ی شوباتی ١٩٨٧، گوندی ئەربەنووس، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]<ref>[http://www.baxcha.com/(A(17QuuaLzzQEkAAAAOGRmMjNkODgtZDFiMy00ZDhlLTliYWItYjQzNTg0ZDU5NTg2MxeDtnfdCeTn-CXCB-_VU20V6lA1))/detail.aspx?id=3551&MapID=13 ئاوات بۆکانی گۆرانیبێژ دەستگیر کرا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116040919/http://www.baxcha.com/(A(17QuuaLzzQEkAAAAOGRmMjNkODgtZDFiMy00ZDhlLTliYWItYjQzNTg0ZDU5NTg2MxeDtnfdCeTn-CXCB-_VU20V6lA1))/detail.aspx?id=3551&MapID=13 |date=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی باخچە، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە، لە ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref>) [[گۆرانیبێژ]] و بەندبێژێکی کوردە.<ref>[https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=65637&babet=1&relat=7196 ھونەرمەندێکی میللی دەستڕێژی گوللەی لە دوو ھاوڕێی خۆیکرد]، ماڵپەڕی [[ماڵپەڕی خەندان|خەندان]]، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref>خۆی بە قوتابی هونەرمەندی کۆچکردوو سمایل سەردەشتی دەناسێنێت. == بنەماڵە و ژیانی پێش ھونەرمەندی == [[پەڕگە:آوات بوکانی.jpg|وێنەیەکی ئاوات بۆکانی لە کاتی لاوێتیدا]] بنەماڵەی مام سابیر ٤ کوڕ بە ناوەکانی ئارام و ئاوات و محەممەد و ئەندام و ھەروەھا دوو کچیان ھەیە. لە ٧ ساڵی ئاوات چوو بۆ قوتابخانە و دەرس خوێندن تا پۆلی ٥ی سەرەتایی [[زمانی فارسی]] یەکەم کەس بوو لە پۆلی خۆی دا، ئاوات تا پۆلی حەوت خوێندوویەتی. ساڵێکی بە کاری مەزرا و باغ تێپەڕ کرد و دوواتر ھاتن بۆ [[بۆکان|شاری بۆکان]] و ٢ساڵ و نیو لەوێ ژیانی بردەسەر. ئەوکات کە سابیری باوکی ٥٠ ساڵی تەمەن بوو و لەگەڵ ژن و منداڵ لەبەر نەبوونی و سەختی ژیان و فەقیری ڕۆییشتن بۆ [[باشووری کوردستان]]. ئاوات شان بە شانی باوکی ٦ساڵ لە [[باشووری کوردستان|باشوور]] کاشی‌کاری دەکەن. بنەماڵەیەکی ھەژار و ژیانێکی سەختیان ھەبوو. ئارام (برا گەورەی ئاوات) ئەوکات دەچێتە بەردەست زیکۆ [[مۆسیقاژەن]] بۆ فێربوونی ساز. == دەستپێکردنی کاری ھونەری == ئاوات لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] دەچوو بۆ زەماوەند و گۆرانی گوتن و ئەوکات ئارام (برای ئاوات) بۆ یەکەم جار گەعدەی دووقۆڵی لەگەڵ ھونەرمەند بەختیار سەردەشتی (برای [[ئیسماعیل سەردەشتی|مامۆستا ئیسماعیل سەردەشتی]]) و ئاوات بۆکانی دادەنێن کە زیکۆ و فەرمان سازەکەیان لێ دەدا. ئەوکات زیکۆ و فەرمان لەگەڵ بەرھەم شەمامی بوون کە زیکۆ ئاوات دەبینێ و قسەی لەگەڵ دەکات کە ھاوکاریان بکات و بە ھونەرمەندی ئاوات بۆکانی و بە سازی زیکۆ و فەرمان تیپی مۆسیقای [[ئیسماعیل سەردەشتی|سەردەشتی]] ساز بکەن. == ئێستا == لە ساڵی ٢٠٠٥وە لە [[باشووری کوردستان|باشوور]] ژیان بەسەر دەبات لە ساڵی ٢٠١١وە تیپی مۆسیقای فەرمی ھەیە ناسراوە.<ref>[http://www.westganews.net/style/dreja.aspx?=hewal&jmara=12839&Jor=3 ئاوات بۆکانی بەندبێژ دەستگیر کرا]، ماڵپەڕی وێستگە، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩ ھاوسەرگیری کردوە و لە [[کۆیە]] [[باشووری کوردستان]] نیشتەجێیە و دوو کچی بە ناوەکانی ئانیا و ئایشەم ھەیە.<ref>[http://netewe.net/item.php?id=37094 ئاوات بۆکانی دەستگیر کرا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170927012143/http://netewe.net/item.php?id=37094 |date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧ }}، ماڵپەڕی نەتەوە، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ بڵاوکردەوە.</ref> ئاوات بۆکانی ئەوکاتانەی کە بێ کارە سەرقاڵ بە شعر نووسین. لە ساڵی ٢٠١٧دا ئاوات بۆکانی لە زیکۆ و فەرمان جیا بۆوە و تیپی مۆسیقای سەردەشتی ھەڵوەشا. لەوکاتەوە تا ئێستا ئاوات بۆکانی لەگەڵ بارزان مستەفا و ئەمیر ئەحمەدی تیپی مۆسیقای بۆکانیان پێکھێناوە و دوای ماوەیێک زیکۆ جارێکیتر گەڕایەوە لای ئاوات. ==دەستگیرکردن== ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ئاوات بۆکانی کە ئەوکات دانیشتووی [[کۆیە]] بووە لەگەڵ سێ کەسی تر دەچن بۆ ناوچەی چنارۆکی گەشتیاری لە نزیک کۆیە، بەڵام بەهۆی دروستبوونی گرژی و ئاڵۆزییەوە ئاوات بۆکانی تەقە لە دوو کەسیان دەکات و برینداریان دەکات و دواتریش بەپێی ماددەی ٤٠٥ فرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچوو، دوای دوو مانگ لە دەرچوونی فرمانی دەستگیرکردنیشی لە ڕۆژی ٥ی ئازاری ۲۰۱۹ خۆی بەدەستەوەدا. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ئینستاگرام}} * {{فەیسبووک}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|موکریان|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:بەندبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:زیندووان]] skqwtn42ielhikvqcpgzeno2defj2rd 1588491 1588490 2026-06-02T12:30:38Z Hivja 64112 1588491 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = ئاوات بۆکانی | وێنە = [[File:16994632das95446.jpg|thumb|ئاوات بۆکانی]] | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = وێنەیەکی ئاوات بۆکانی | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٧|2|3}} | شوێنی لەدایکبوون = ئەربەنووس، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | نیشتەجێ = [[ھەولێر]]، [[باشووری کوردستان]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوبانگ = ئیمپراتۆری میللی | پیشە = بەندبێژ{{ھن}}[[گۆرانیبێژ]] | ساڵانی چالاکی = ٢٠١١<ref>ئاوات بۆکانی لە ساڵی ۲۰۱٥ لە پرۆگرامی ئەڤین ژن و ژیان رایگەیاند کە ساڵی ۲۰۱۱ بە شێوەیەکی فەرمی دەستی کردووە بە گۆرانی ووتن.</ref> - ئێستا | ئایین = [[ئیسلام]] | منداڵەکان = ئانیا ئایشه | باوان = سابیر (باوک) | ناوەکانی تر = ئاوات سولەیمانی | ماڵپەڕ = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{ھن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] }} '''ئاوات سابیر''' ناسراو بە '''ئاوات بۆکانی''' (لەدایکبووی ۳ی شوباتی ١٩٨٧، گوندی ئەربەنووس، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]<ref>[http://www.baxcha.com/(A(17QuuaLzzQEkAAAAOGRmMjNkODgtZDFiMy00ZDhlLTliYWItYjQzNTg0ZDU5NTg2MxeDtnfdCeTn-CXCB-_VU20V6lA1))/detail.aspx?id=3551&MapID=13 ئاوات بۆکانی گۆرانیبێژ دەستگیر کرا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116040919/http://www.baxcha.com/(A(17QuuaLzzQEkAAAAOGRmMjNkODgtZDFiMy00ZDhlLTliYWItYjQzNTg0ZDU5NTg2MxeDtnfdCeTn-CXCB-_VU20V6lA1))/detail.aspx?id=3551&MapID=13 |date=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی باخچە، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە، لە ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref>) [[گۆرانیبێژ]] و بەندبێژێکی کوردە.<ref>[https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=65637&babet=1&relat=7196 ھونەرمەندێکی میللی دەستڕێژی گوللەی لە دوو ھاوڕێی خۆیکرد]، ماڵپەڕی [[ماڵپەڕی خەندان|خەندان]]، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref>خۆی بە قوتابی هونەرمەندی کۆچکردوو سمایل سەردەشتی دەناسێنێت. == بنەماڵە و ژیانی پێش ھونەرمەندی == [[پەڕگە:آوات بوکانی.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی ئاوات بۆکانی لە کاتی لاوێتیدا]] بنەماڵەی مام سابیر ٤ کوڕ بە ناوەکانی ئارام و ئاوات و محەممەد و ئەندام و ھەروەھا دوو کچیان ھەیە. لە ٧ ساڵی ئاوات چوو بۆ قوتابخانە و دەرس خوێندن تا پۆلی ٥ی سەرەتایی [[زمانی فارسی]] یەکەم کەس بوو لە پۆلی خۆی دا، ئاوات تا پۆلی حەوت خوێندوویەتی. ساڵێکی بە کاری مەزرا و باغ تێپەڕ کرد و دوواتر ھاتن بۆ [[بۆکان|شاری بۆکان]] و ٢ساڵ و نیو لەوێ ژیانی بردەسەر. ئەوکات کە سابیری باوکی ٥٠ ساڵی تەمەن بوو و لەگەڵ ژن و منداڵ لەبەر نەبوونی و سەختی ژیان و فەقیری ڕۆییشتن بۆ [[باشووری کوردستان]]. ئاوات شان بە شانی باوکی ٦ساڵ لە [[باشووری کوردستان|باشوور]] کاشی‌کاری دەکەن. بنەماڵەیەکی ھەژار و ژیانێکی سەختیان ھەبوو. ئارام (برا گەورەی ئاوات) ئەوکات دەچێتە بەردەست زیکۆ [[مۆسیقاژەن]] بۆ فێربوونی ساز. == دەستپێکردنی کاری ھونەری == ئاوات لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] دەچوو بۆ زەماوەند و گۆرانی گوتن و ئەوکات ئارام (برای ئاوات) بۆ یەکەم جار گەعدەی دووقۆڵی لەگەڵ ھونەرمەند بەختیار سەردەشتی (برای [[ئیسماعیل سەردەشتی|مامۆستا ئیسماعیل سەردەشتی]]) و ئاوات بۆکانی دادەنێن کە زیکۆ و فەرمان سازەکەیان لێ دەدا. ئەوکات زیکۆ و فەرمان لەگەڵ بەرھەم شەمامی بوون کە زیکۆ ئاوات دەبینێ و قسەی لەگەڵ دەکات کە ھاوکاریان بکات و بە ھونەرمەندی ئاوات بۆکانی و بە سازی زیکۆ و فەرمان تیپی مۆسیقای [[ئیسماعیل سەردەشتی|سەردەشتی]] ساز بکەن. == ئێستا == لە ساڵی ٢٠٠٥وە لە [[باشووری کوردستان|باشوور]] ژیان بەسەر دەبات لە ساڵی ٢٠١١وە تیپی مۆسیقای فەرمی ھەیە ناسراوە.<ref>[http://www.westganews.net/style/dreja.aspx?=hewal&jmara=12839&Jor=3 ئاوات بۆکانی بەندبێژ دەستگیر کرا]، ماڵپەڕی وێستگە، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩ ھاوسەرگیری کردوە و لە [[کۆیە]] [[باشووری کوردستان]] نیشتەجێیە و دوو کچی بە ناوەکانی ئانیا و ئایشەم ھەیە.<ref>[http://netewe.net/item.php?id=37094 ئاوات بۆکانی دەستگیر کرا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170927012143/http://netewe.net/item.php?id=37094 |date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧ }}، ماڵپەڕی نەتەوە، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ بڵاوکردەوە.</ref> ئاوات بۆکانی ئەوکاتانەی کە بێ کارە سەرقاڵ بە شعر نووسین. لە ساڵی ٢٠١٧دا ئاوات بۆکانی لە زیکۆ و فەرمان جیا بۆوە و تیپی مۆسیقای سەردەشتی ھەڵوەشا. لەوکاتەوە تا ئێستا ئاوات بۆکانی لەگەڵ بارزان مستەفا و ئەمیر ئەحمەدی تیپی مۆسیقای بۆکانیان پێکھێناوە و دوای ماوەیێک زیکۆ جارێکیتر گەڕایەوە لای ئاوات. ==دەستگیرکردن== ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ئاوات بۆکانی کە ئەوکات دانیشتووی [[کۆیە]] بووە لەگەڵ سێ کەسی تر دەچن بۆ ناوچەی چنارۆکی گەشتیاری لە نزیک کۆیە، بەڵام بەهۆی دروستبوونی گرژی و ئاڵۆزییەوە ئاوات بۆکانی تەقە لە دوو کەسیان دەکات و برینداریان دەکات و دواتریش بەپێی ماددەی ٤٠٥ فرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچوو، دوای دوو مانگ لە دەرچوونی فرمانی دەستگیرکردنیشی لە ڕۆژی ٥ی ئازاری ۲۰۱۹ خۆی بەدەستەوەدا. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ئینستاگرام}} * {{فەیسبووک}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|موکریان|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:بەندبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:زیندووان]] p95t01wjhxb07bjbdw7gh7b2djav49p 1588492 1588491 2026-06-02T12:31:00Z Hivja 64112 /* بنەماڵە و ژیانی پێش ھونەرمەندی */ 1588492 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = ئاوات بۆکانی | وێنە = [[File:16994632das95446.jpg|thumb|ئاوات بۆکانی]] | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = وێنەیەکی ئاوات بۆکانی | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٧|2|3}} | شوێنی لەدایکبوون = ئەربەنووس، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | نیشتەجێ = [[ھەولێر]]، [[باشووری کوردستان]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوبانگ = ئیمپراتۆری میللی | پیشە = بەندبێژ{{ھن}}[[گۆرانیبێژ]] | ساڵانی چالاکی = ٢٠١١<ref>ئاوات بۆکانی لە ساڵی ۲۰۱٥ لە پرۆگرامی ئەڤین ژن و ژیان رایگەیاند کە ساڵی ۲۰۱۱ بە شێوەیەکی فەرمی دەستی کردووە بە گۆرانی ووتن.</ref> - ئێستا | ئایین = [[ئیسلام]] | منداڵەکان = ئانیا ئایشه | باوان = سابیر (باوک) | ناوەکانی تر = ئاوات سولەیمانی | ماڵپەڕ = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] {{ھن}}[[پارتی دیموکراتی کوردستان]] }} '''ئاوات سابیر''' ناسراو بە '''ئاوات بۆکانی''' (لەدایکبووی ۳ی شوباتی ١٩٨٧، گوندی ئەربەنووس، [[بۆکان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]<ref>[http://www.baxcha.com/(A(17QuuaLzzQEkAAAAOGRmMjNkODgtZDFiMy00ZDhlLTliYWItYjQzNTg0ZDU5NTg2MxeDtnfdCeTn-CXCB-_VU20V6lA1))/detail.aspx?id=3551&MapID=13 ئاوات بۆکانی گۆرانیبێژ دەستگیر کرا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116040919/http://www.baxcha.com/(A(17QuuaLzzQEkAAAAOGRmMjNkODgtZDFiMy00ZDhlLTliYWItYjQzNTg0ZDU5NTg2MxeDtnfdCeTn-CXCB-_VU20V6lA1))/detail.aspx?id=3551&MapID=13 |date=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ }}، ماڵپەڕی باخچە، ١٨ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە، لە ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref>) [[گۆرانیبێژ]] و بەندبێژێکی کوردە.<ref>[https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=65637&babet=1&relat=7196 ھونەرمەندێکی میللی دەستڕێژی گوللەی لە دوو ھاوڕێی خۆیکرد]، ماڵپەڕی [[ماڵپەڕی خەندان|خەندان]]، ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref>خۆی بە قوتابی هونەرمەندی کۆچکردوو سمایل سەردەشتی دەناسێنێت. == بنەماڵە و ژیانی پێش ھونەرمەندی == [[پەڕگە:آوات بوکانی.jpg|وێنۆک|220px|وێنەیەکی ئاوات بۆکانی لە کاتی لاوێتیدا]] بنەماڵەی مام سابیر ٤ کوڕ بە ناوەکانی ئارام و ئاوات و محەممەد و ئەندام و ھەروەھا دوو کچیان ھەیە. لە ٧ ساڵی ئاوات چوو بۆ قوتابخانە و دەرس خوێندن تا پۆلی ٥ی سەرەتایی [[زمانی فارسی]] یەکەم کەس بوو لە پۆلی خۆی دا، ئاوات تا پۆلی حەوت خوێندوویەتی. ساڵێکی بە کاری مەزرا و باغ تێپەڕ کرد و دوواتر ھاتن بۆ [[بۆکان|شاری بۆکان]] و ٢ساڵ و نیو لەوێ ژیانی بردەسەر. ئەوکات کە سابیری باوکی ٥٠ ساڵی تەمەن بوو و لەگەڵ ژن و منداڵ لەبەر نەبوونی و سەختی ژیان و فەقیری ڕۆییشتن بۆ [[باشووری کوردستان]]. ئاوات شان بە شانی باوکی ٦ساڵ لە [[باشووری کوردستان|باشوور]] کاشی‌کاری دەکەن. بنەماڵەیەکی ھەژار و ژیانێکی سەختیان ھەبوو. ئارام (برا گەورەی ئاوات) ئەوکات دەچێتە بەردەست زیکۆ [[مۆسیقاژەن]] بۆ فێربوونی ساز. == دەستپێکردنی کاری ھونەری == ئاوات لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] دەچوو بۆ زەماوەند و گۆرانی گوتن و ئەوکات ئارام (برای ئاوات) بۆ یەکەم جار گەعدەی دووقۆڵی لەگەڵ ھونەرمەند بەختیار سەردەشتی (برای [[ئیسماعیل سەردەشتی|مامۆستا ئیسماعیل سەردەشتی]]) و ئاوات بۆکانی دادەنێن کە زیکۆ و فەرمان سازەکەیان لێ دەدا. ئەوکات زیکۆ و فەرمان لەگەڵ بەرھەم شەمامی بوون کە زیکۆ ئاوات دەبینێ و قسەی لەگەڵ دەکات کە ھاوکاریان بکات و بە ھونەرمەندی ئاوات بۆکانی و بە سازی زیکۆ و فەرمان تیپی مۆسیقای [[ئیسماعیل سەردەشتی|سەردەشتی]] ساز بکەن. == ئێستا == لە ساڵی ٢٠٠٥وە لە [[باشووری کوردستان|باشوور]] ژیان بەسەر دەبات لە ساڵی ٢٠١١وە تیپی مۆسیقای فەرمی ھەیە ناسراوە.<ref>[http://www.westganews.net/style/dreja.aspx?=hewal&jmara=12839&Jor=3 ئاوات بۆکانی بەندبێژ دەستگیر کرا]، ماڵپەڕی وێستگە، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩ ھاوسەرگیری کردوە و لە [[کۆیە]] [[باشووری کوردستان]] نیشتەجێیە و دوو کچی بە ناوەکانی ئانیا و ئایشەم ھەیە.<ref>[http://netewe.net/item.php?id=37094 ئاوات بۆکانی دەستگیر کرا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170927012143/http://netewe.net/item.php?id=37094 |date=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧ }}، ماڵپەڕی نەتەوە، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ بڵاوکردەوە.</ref> ئاوات بۆکانی ئەوکاتانەی کە بێ کارە سەرقاڵ بە شعر نووسین. لە ساڵی ٢٠١٧دا ئاوات بۆکانی لە زیکۆ و فەرمان جیا بۆوە و تیپی مۆسیقای سەردەشتی ھەڵوەشا. لەوکاتەوە تا ئێستا ئاوات بۆکانی لەگەڵ بارزان مستەفا و ئەمیر ئەحمەدی تیپی مۆسیقای بۆکانیان پێکھێناوە و دوای ماوەیێک زیکۆ جارێکیتر گەڕایەوە لای ئاوات. ==دەستگیرکردن== ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ئاوات بۆکانی کە ئەوکات دانیشتووی [[کۆیە]] بووە لەگەڵ سێ کەسی تر دەچن بۆ ناوچەی چنارۆکی گەشتیاری لە نزیک کۆیە، بەڵام بەهۆی دروستبوونی گرژی و ئاڵۆزییەوە ئاوات بۆکانی تەقە لە دوو کەسیان دەکات و برینداریان دەکات و دواتریش بەپێی ماددەی ٤٠٥ فرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچوو، دوای دوو مانگ لە دەرچوونی فرمانی دەستگیرکردنیشی لە ڕۆژی ٥ی ئازاری ۲۰۱۹ خۆی بەدەستەوەدا. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ئینستاگرام}} * {{فەیسبووک}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی|موکریان|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی بۆکان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:بەندبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:زیندووان]] gnvgml3egovb31qjxzql2wy1s5v4s4k 14 138933 1588485 542065 2026-06-02T12:23:08Z -Haryad 40333 تاگی سڕینەوەی خێرا 1588485 wikitext text/x-wiki {{سخ-پۆ١}} {{پۆلی واڵا}} rz77ahu0wojzf6a2adj29oe5i75yocn 0 165667 1588524 1170406 2026-06-02T16:55:47Z ShamallBaqii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1588524 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:SanJoseArcLightTower1881.jpg|چەپ|وێنۆک|311x311پیکسڵ|'''قوللەیەکی ڕووناک بەخش''' سان خوسێ ١٨٨١.]] [[پەڕگە:Moonlight_tower.jpg|وێنۆک|قوللەیەکی ڕۆشەنی لە باخچەی زیلکەر ئۆستن، تێکساس .]] '''قوللەی ئاگرین''' یان ناوی نوێ '''قوللەی مانگ''' بریتییە لە ستتوون و قوللەیەکی بڵند کە ڕووناکییەکی بەھێزی لەسەر چەسپ کراوە بۆ ڕووناکیی شار سوودی لێ دەبینرێت لەکاتی شەودا.<ref>https://glasstire.com/2009/12/12/serial-killers-and-stoners-10-facts-about-austins-moonlight-towers/</ref> لەکۆندا لەسەر تەپۆڵکە و قەڵای بەردین ئاگرێکی مەزن دەکرایەوە بە مەبەستی ڕووناکی و نیشاندانی ئاوەدانی، بەڵام لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم لە ئەمریکا و [[ئەورووپا]] بەتایبەت لەماوەی نێوان ١٨٨٠ بۆ ١٨٩٠ ستوونی بەرز کە لە دار درووستکرابوو لە شار و سەربازگەکان بەکاردەھات کە دواتر پەرەی زیاتریان پێ دا و لە ستوونی ئاسنین و بەکارھێنانی [[نەوت]] شارەکانیان پێ ڕووناک دەکردەوە، بە داھێنانی کارەبا و گلۆپی مەزن ئەم ستوونانەش پەرەسەندنیان بەخۆوە بینی و ڕووناکیی زیاتریان پەخش دەکرد وەک ڕووناکیی مانگ بۆیە ناویان نا قوللەی مانگ.<ref>https://web.archive.org/web/20130828121411/http://www.theatlanticcities.com/technology/2013/03/cities-had-street-lights-they-had-giant-towers-mimicked-moon/4900/</ref> ئەم قوللانە لە بەندەرەکانی دەریا و چاودێریکردنی سنوور و بەندیخانەکان سوودێکی زۆریان ھەبوو، لەھەندێک وڵاتی ئەورووپی بە «مەشخەڵی مەزن» بانگ دەکرا، لە چیین و ئاسیای دوور پێیان دەگووت «ئەستێرەی شار» لەبازگە و قەڵایە کوردییەکان بە “قوللەی ئاگرین “ دەناسرا بە تایبەت لەسەردەمی پاشای کۆرە لە ڕواندوز. == ئەمانەش ببینە == * [[ڕووناکیی شەقامەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Moonlight towers|قوللەی ئاگرین}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:بورجەکان]] hxhcicrp6zy6s65lrwz04qt8qd0e0aw 0 167804 1588505 1479749 2026-06-02T13:06:33Z Hivja 64112 1588505 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی |ناو=جەلیل گادانی |وێنە=Hiwak.jpg |شوێنی لەدایکبوون=[[مەھاباد]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، گەڕەکی قوڵەقەبران |ڕێکەوتی لەدایکبوون=٣ی ئازاری ١٩٣٤ |نەتەوە= [[کورد]] |ڕادەی خوێندەواری=بەکالۆریۆس (لیسانس)ی زمانی فەڕانسی |حیزب=[[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دیموکراتی کوردستان]] |پەراوێزەکان= |ڕێکەوتی مردن=٦ی ئابی ٢٠٢٠ |شوێنی مردن=[[کۆیە]]، [[کوردستان]] |ھۆکاری مردن=[[نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩|نەخۆشیی کۆڕۆنا]] |شوێنی گۆڕ= گۆڕستانی شەھیدانی حیزبی دێموکڕات، [[کۆیە]] |ناوەکانی تر=مام جەلیل، مامە گیان |ساڵانی چالاکی=١٩٤٨–٢٠٢٠ }} '''جەلیل گادانی''' (٣ی ئازاری ١٩٣٤ – ٦ی ئابی ٢٠٢٠) سیاسی و ئەندامێکی لەمێژینەی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)]] بوو کە لە سەردەمی [[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستانەوە]] تێکەڵ بە ژیانی سیاسی و حیزبی بوو و چەندین دەورە ئەندامی سەرکردایەتی و بۆ ماوەی ٨ ساڵ سکرتێری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ڕێبەرایەتی شۆڕشگێر بوو. ناوبراو ڕۆژی ٦ی ئابی ٢٠٢٠ لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا لە [[باشووری کوردستان]] کۆچی دوایی کرد.<ref name=":0">تۆڕی میدیایی ڕووداو، https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/060820203</ref> بەگوتەی زۆربەی کەسایەتییە سیاسییەکانی ھەر چوار پارچەی [[کوردستان]]، جەلیل گادانی ڕۆڵێکی گرنگی لە مێژووی بزووتنەوەی سیاسیی کورد بە تایبەت لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|رۆژھەڵاتی کوردستاندا]] ھەبووە.<ref>مەسعوود بارزانی، https://www.masoudbarzani.krd/ku/پەیام-و-وتار/پرسەنامەی-سەرۆك-بارزانی-بەبۆنەی-كۆچی-دوایی-خوالێخۆشبوو-جەلیل-گادانی/</ref> == ژیاننامە == جەلیل گادانی لە دایکبووی ساڵی ١٩٣٤ لە شاری مەھاباد لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|رۆژھەڵاتی کوردستانە]]. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی و دوا ناوەندی ھەر لەو شارە درێژە پێ داوە. ناوبراو ساڵی ١٩٤٣ بەھۆی [[ﻋﻪﺑﺪوڵڵا ﺋﯿﺴﺤﺎﻗﯽ|ئەحمەد تۆفیقەوە]] بە ناوی نھێنی حەبیبزادە دەبێ بە ئەندامی حیزبی دێموکراتی کوردستان و لە زۆربەی چالاکییەکانی حیزبی بەشدار دەبێ. ساڵی ١٩٥٣ بۆ یەکەمجار لە ماڵی [[سولەیمان موعینی|سولەیمانی موعینی]] چاوی بە عەبدولڕەحمان قاسملوو دەکەوێ. گادانی لەلایەن حکوومەتی ئەو کاتی ئێرانەوە چەند جار زیندانی دەکرێ. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٣ دەستگیر دەکرێ کە ئەو کات لە قۆناغی دواناوەندی بووە و بەھۆی ئەوەش لە خوێندن بێ بەش کرا. ساڵی ١٩٥٨ بە ١٢ ساڵ زیندان حوکم درا. گادانی چەند جاری دیکەش دەگیرێ کە سەرجەم بۆ ماوەی ١٣ ساڵ لە زینداندا ماوەتەوە. ھەر لە ماوەی زینداندا درێژە بە خوێندنی زانکۆ دەدا و خۆی فێری زمانەکانی عەرەبی و ڕووسی و فەڕەنسی دەکا و ساڵی ١٩٧٢ دەتوانێ بەکالۆریۆس یان لیسانسی زمانی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]] وەدەست بێنێ. جەلیل گادانی پێش ڕووخانی ڕێژیمی پاشایەتی، ڕێکخراوی «کوردەکانی دانیشتووی ناوەند» (کردھای مقیم مرکز) دادەمەزرێنێ. ساڵی ١٩٧٩ کە لە ئێران شۆڕش ڕوو دەدا، جەلیل گادانی وەکوو ئەندامی ڕێبەری [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکرات]] ھەڵدەبژێردرێ. لە ساڵی ١٩٨٨ لە کۆنگرەی ٨ی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکرات]] بەھۆی کێشەی ناوخۆیی لەو حیزبە جیا دەبێتەوە و لەژێر ناوی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ڕێبەرایەتیی شۆڕشگێر وەکوو سکرتێری ئەو حیزبە ھەڵدەبژێردرێ و بۆ ماوەی ٨ ساڵ کەسی یەکەمی ئەو حیزبە دەبێ و لە ساڵی ١٩٩٦ دووبارە لەگەڵ حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران یەک دەگرنەوە. لە ساڵی ٢٠٠٦ ماوەیەک دوای کۆنگرەی ١٣ دووبارە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران تووشی لێکترازان دەبێ و جەلیل گادانی لەگەڵ [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] دەکەوێ و وەکوو ڕاوێژکاری کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی کۆمیسیۆنی چاودێری دیاری دەکرێ.<ref>کەناڵی ئاسمانی گەلی کوردستان https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=103145 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231102123513/https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=103145 |date= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ }}</ref> جەلیل گادانی خاوەنی چەندین کتێبی سیاسی و ئەدەبییە. == کۆنگرەی ٨ی حیزبی دێموکرات و لێک ترازان == ساڵی ١٩٨٨، کۆنگرەی ٨ی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بەسترا. لەو کۆنگرەیەدا کێشە و ناکۆکی کەوتە نێوان ئەندامانی کۆنگرە، لایەنێک بە سەرۆکایەتیی [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] و لایەنێک بە سەرۆکایەتیی جەلیل گادانی. کێشەکە لەسەر ئەوە بوو کە عەبدولڕەحمان قاسملوو کە تا ئەو کات سکرتێری حیزبی دێموکرات بوو، لیستەیەکی پێشکەش بە کۆنگرە کرد بە ناوی لیستەی فیکس و داوای ئەوەی لە ئەندامانی کۆنگرە کرد کە دەبێ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندی دەنگ بەو لیستەیە بدەن و ھیچ کەسی دیکە لە دەرەوەی ئەو لیستەیە نابێ کاندید بکرێ. ئەوەش ناڕەزایەتی بەشێکی زۆر ە ئەندامانی کۆنگرەی لێ کەوتەوە. دوای ئەوەی کێشە و ئاڵۆزی لە نێو کۆنگرەدا دروستبوو و ئەندامانی کۆنگرە بە سەر دوو بەرە دا دابەشبوون، لایەنی ناڕازی کە دژی لیستەی فیکس بوون، ڕیزی خۆیان جیا کردەوە و لەژێر ناوی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ڕێبەرایەتیی شۆڕشگێر درێژەیان بە کار و چالاکییەکانیان دا و جەلیل گادانی کە دوایین کەس بوو لەگەڵ نارازییەکان کەوت، وەکوو سکرتێری حیزبەکە دیاریکرا.<ref>رۆژھەڵات تایمز، http://rojhelattimes.net/arshivpesho/index.php/hawal?start=95{{بەستەری مردوو|url=http://rojhelattimes.net/arshivpesho/index.php/hawal?start=95 |date=ئابی ٢٠٢١ }}</ref> ئەو لێک ترازانە تەنیا بە جیا بوونەوە کۆتایی نەھات، بەڵکوو شەڕی براکوژیشی لێ کەوتەوە کە بە ھەر دوولا نززیکەی ٢٥ کەس کوژراویان ھەبوو. ساڵی ١٩٩٦ ددوای زنجیرەیەک وتووێژ، ھەر دوو حیزب یەکیان گرتەوە. لە ماوەی ژیانی سیاسیدا، جەلیل گادانی چەندین جار لەلایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە ھەوڵی تێرۆر کردنی دراوە.<ref name=":0"/> == لەتبوونی حیزبی دێموکرات دوای کۆنگرەی ١٣ == ساڵی ٢٠٠٦ و ماوەیەک دوای کۆنگرەی ١٣ی حیزبی دێموکرات کە تێیدا [[مستەفا ھیجری]] وەکوو سکرتێری ئەو حیزبە ھەڵبژێردرا، کێشە و ناکۆکی ناوخۆیی سەریان ھەڵدایەوە، بەڵام نەک لە نێوان دوو ڕەوتی پێشوو، بەڵکوو لە نێوان لایەنێک بە سەرۆکایەتی مستەفا ھیجری و لایەنێک بە سەرۆکایەتی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]] سکرتێری پێشوو. ناکۆکی ئەمجارە لەسەر پەڕاوێز خران و دەرکرانی بەشێک لە ئەندامانی حیزبی دێموکرات بوو کە دواتر خۆیان لە باڵی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵا حەسەن زادە]] دا بینییەوە. بە گوتەی ئەو لایەنە، باڵی [[مستەفا ھیجری]] لە ھەوڵی تەسفیە کردنی تەواوی حیزبەکە بووە لە ناڕازییەکان و ڕەخنە گرانی ئەو حیزبە. ھەر بۆیە ساڵی ٢٠٠٦، باڵی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]] خۆیان وەکوو [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] (بێ ناوی ئێران) ڕاگەیاند و ڕیزەکانی خۆیان لە [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] جیا کردەوە.<ref>زاگرۆس پۆست، https://zagrospost.com/16015 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205151820/http://zagrospost.com/16015 |date= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ }}</ref> جەلیل گادانی خۆی ڕیزی خۆی و کەسانی نزیک لە خۆی خستە ڕیزی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] بە سەرۆکایەتی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]]. لە کۆنگرەی ١٤ و یەکەم کۆنگرەی دوای لەت بوون، حەسەن زادە خۆی بۆ ھیچ پلەیەکی حیزبی کاندید نەکرد و [[خالید عەزیزی]] وەکوو سکرتێر ھەڵبژێردرا و جەلیل گادانی بوو بە ڕاوێژکاری کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی کۆمیتەی چاودێری بەرنامە و ئەساسنامە. لەو کاتەوە زنجیرەیەک وتوێژ لە ئارا دابووە کە ھەر دوو حیزبەکە تێکەڵ بنەوە.<ref name=":0"/> == بەرھەمەکان == # اسیر فرشتەوش: نووسینی کۆنتێس دوسیگویری، لە فەرەنسی کراوە بە فارسی # بی خانمان: ھیگتۆر مالۆ، لە فەڕەنسی کراوە بە فارسی # پایان شب سییە: کۆنتێس دوسیگۆبری، لە فەرەنسییەوە کراوە بە فارسی # خەرمانی خەم و پەژارە: نووسینی نوسرەتوڵڵا نویدی شانۆنامە، لە فارسییەوە کراوە بە کوردی # شۆڕشی مەشرووتە: نوسینی باقر موئمنی، لە فارسییەوە کراوە بە کوردی # چارەنووسی مرۆفێک: نوسینی شۆلۆخۆف، لە ڕووسییەوە کراوە بە کوردی # کۆمەڵێک بەیت و باو و گۆرانی: کۆکردنەوەی کاک جەلیل # سێ شانۆ: لە فارسی و فەرەنسییەوە کراوە بە کوردی # قیام [[بابەک خوڕەمدین|بابک خرمدین]] (شانۆنامە): لە فارسییەوە کراوە بە کوردی # کورتە مێژووی ئەدەبی فارسی: کۆکردنەوەی کاک جەلیل # انسان چگونە غول شد: لە فەرەنسییەوە کراوە بە فارسی # پەنجا ساڵ خەبات، بەرگی ١: نووسەر جەلیل گادانی # پەنجا ساڵ خەبات، بەرگی ٢: نووسەر جەلیل گادانی # با نەبێتە درۆی پاش مردوو: نووسەر جەلیل گادانی # داستان یک پێشمرگ قھرمان: نووسەر شاپور فیروزی و کۆکردنەوەی جەلیل گادانی # کۆشکۆڵی پێشمەرگە: کۆکردنەوەی جەلیل گادانی لەسەر حەماسەی پێشمەرگەکان # وڵامدانەوە و ڕوونکردنەوە: نووسینی جەلیل گادانی # ڕاستی ڕووداوەکان: نووسینی جەلیل گادانی # چرچەی فەرماندە لە بیرەوەرێکانی ھاوڕییانیدا کۆکردنەوەی جەلیل گادانی # سەرکردەیەکی پێشمەرگە: تایبەت بە ژیان و خەباتی خۆیەتی == ئەمانەش ببینە == * [[ﻋﻪﺑﺪوڵڵا ﺋﯿﺴﺤﺎﻗﯽ|ئەحمەد تۆفیق]] * [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] * [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] * [[خالید عەزیزی]] * [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] * [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]] * [[فەتاح کاویان]] * [[مستەفا مەولوودی]] * [[مستەفا ھیجری]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:خەڵکی مەھاباد]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستان]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ffyf9czmn78wqyzvd8v8u1zwhbi2ut6 1588506 1588505 2026-06-02T13:06:59Z Hivja 64112 1588506 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی |ناو=جەلیل گادانی |وێنە=Hiwak.jpg |شوێنی لەدایکبوون=[[مەھاباد]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، گەڕەکی قوڵەقەبران |ڕێکەوتی لەدایکبوون=٣ی ئازاری ١٩٣٤ |نەتەوە= [[کورد]] |ڕادەی خوێندەواری=بەکالۆریۆس (لیسانس)ی زمانی فەڕانسی |حیزب=[[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دیموکراتی کوردستان]] |پەراوێزەکان= |ڕێکەوتی مردن=٦ی ئابی ٢٠٢٠ |شوێنی مردن=[[کۆیە]]، [[کوردستان]] |ھۆکاری مردن=[[نەخۆشیی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩|نەخۆشیی کۆڕۆنا]] |شوێنی گۆڕ= گۆڕستانی شەھیدانی حیزبی دێموکڕات، [[کۆیە]] |ناوەکانی تر=مام جەلیل، مامە گیان |ساڵانی چالاکی=١٩٤٨–٢٠٢٠ }} '''جەلیل گادانی''' (٣ی ئازاری ١٩٣٤ – ٦ی ئابی ٢٠٢٠) سیاسی و ئەندامێکی لەمێژینەی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)]] بوو کە لە سەردەمی [[کۆماری کوردستان|کۆماری کوردستانەوە]] تێکەڵ بە ژیانی سیاسی و حیزبی بوو و چەندین دەورە ئەندامی سەرکردایەتی و بۆ ماوەی ٨ ساڵ سکرتێری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ڕێبەرایەتی شۆڕشگێر بوو. ناوبراو ڕۆژی ٦ی ئابی ٢٠٢٠ لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا لە [[باشووری کوردستان]] کۆچی دوایی کرد.<ref name=":0">تۆڕی میدیایی ڕووداو، https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/060820203</ref> بەگوتەی زۆربەی کەسایەتییە سیاسییەکانی ھەر چوار پارچەی [[کوردستان]]، جەلیل گادانی ڕۆڵێکی گرنگی لە مێژووی بزووتنەوەی سیاسیی کورد بە تایبەت لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|رۆژھەڵاتی کوردستاندا]] ھەبووە.<ref>مەسعوود بارزانی، https://www.masoudbarzani.krd/ku/پەیام-و-وتار/پرسەنامەی-سەرۆك-بارزانی-بەبۆنەی-كۆچی-دوایی-خوالێخۆشبوو-جەلیل-گادانی/</ref> == ژیاننامە == جەلیل گادانی لە دایکبووی ساڵی ١٩٣٤ لە شاری مەھاباد لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|رۆژھەڵاتی کوردستانە]]. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی و دوا ناوەندی ھەر لەو شارە درێژە پێ داوە. ناوبراو ساڵی ١٩٤٣ بەھۆی [[ﻋﻪﺑﺪوڵڵا ﺋﯿﺴﺤﺎﻗﯽ|ئەحمەد تۆفیقەوە]] بە ناوی نھێنی حەبیبزادە دەبێ بە ئەندامی حیزبی دێموکراتی کوردستان و لە زۆربەی چالاکییەکانی حیزبی بەشدار دەبێ. ساڵی ١٩٥٣ بۆ یەکەمجار لە ماڵی [[سولەیمان موعینی|سولەیمانی موعینی]] چاوی بە عەبدولڕەحمان قاسملوو دەکەوێ. گادانی لەلایەن حکوومەتی ئەو کاتی ئێرانەوە چەند جار زیندانی دەکرێ. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٣ دەستگیر دەکرێ کە ئەو کات لە قۆناغی دواناوەندی بووە و بەھۆی ئەوەش لە خوێندن بێ بەش کرا. ساڵی ١٩٥٨ بە ١٢ ساڵ زیندان حوکم درا. گادانی چەند جاری دیکەش دەگیرێ کە سەرجەم بۆ ماوەی ١٣ ساڵ لە زینداندا ماوەتەوە. ھەر لە ماوەی زینداندا درێژە بە خوێندنی زانکۆ دەدا و خۆی فێری زمانەکانی عەرەبی و ڕووسی و فەڕەنسی دەکا و ساڵی ١٩٧٢ دەتوانێ بەکالۆریۆس یان لیسانسی زمانی [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]] وەدەست بێنێ. جەلیل گادانی پێش ڕووخانی ڕێژیمی پاشایەتی، ڕێکخراوی «کوردەکانی دانیشتووی ناوەند» (کردھای مقیم مرکز) دادەمەزرێنێ. ساڵی ١٩٧٩ کە لە ئێران شۆڕش ڕوو دەدا، جەلیل گادانی وەکوو ئەندامی ڕێبەری [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکرات]] ھەڵدەبژێردرێ. لە ساڵی ١٩٨٨ لە کۆنگرەی ٨ی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکرات]] بەھۆی کێشەی ناوخۆیی لەو حیزبە جیا دەبێتەوە و لەژێر ناوی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ڕێبەرایەتیی شۆڕشگێر وەکوو سکرتێری ئەو حیزبە ھەڵدەبژێردرێ و بۆ ماوەی ٨ ساڵ کەسی یەکەمی ئەو حیزبە دەبێ و لە ساڵی ١٩٩٦ دووبارە لەگەڵ حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران یەک دەگرنەوە. لە ساڵی ٢٠٠٦ ماوەیەک دوای کۆنگرەی ١٣ دووبارە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران تووشی لێکترازان دەبێ و جەلیل گادانی لەگەڵ [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] دەکەوێ و وەکوو ڕاوێژکاری کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی کۆمیسیۆنی چاودێری دیاری دەکرێ.<ref>کەناڵی ئاسمانی گەلی کوردستان https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=103145 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231102123513/https://www.gksat.tv/details.aspx?jimare=103145 |date= ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ }}</ref> جەلیل گادانی خاوەنی چەندین کتێبی سیاسی و ئەدەبییە. == کۆنگرەی ٨ی حیزبی دێموکرات و لێک ترازان == ساڵی ١٩٨٨، کۆنگرەی ٨ی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بەسترا. لەو کۆنگرەیەدا کێشە و ناکۆکی کەوتە نێوان ئەندامانی کۆنگرە، لایەنێک بە سەرۆکایەتیی [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] و لایەنێک بە سەرۆکایەتیی جەلیل گادانی. کێشەکە لەسەر ئەوە بوو کە عەبدولڕەحمان قاسملوو کە تا ئەو کات سکرتێری حیزبی دێموکرات بوو، لیستەیەکی پێشکەش بە کۆنگرە کرد بە ناوی لیستەی فیکس و داوای ئەوەی لە ئەندامانی کۆنگرە کرد کە دەبێ بۆ ھەڵبژاردنی ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندی دەنگ بەو لیستەیە بدەن و ھیچ کەسی دیکە لە دەرەوەی ئەو لیستەیە نابێ کاندید بکرێ. ئەوەش ناڕەزایەتی بەشێکی زۆر ە ئەندامانی کۆنگرەی لێ کەوتەوە. دوای ئەوەی کێشە و ئاڵۆزی لە نێو کۆنگرەدا دروستبوو و ئەندامانی کۆنگرە بە سەر دوو بەرە دا دابەشبوون، لایەنی ناڕازی کە دژی لیستەی فیکس بوون، ڕیزی خۆیان جیا کردەوە و لەژێر ناوی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ڕێبەرایەتیی شۆڕشگێر درێژەیان بە کار و چالاکییەکانیان دا و جەلیل گادانی کە دوایین کەس بوو لەگەڵ نارازییەکان کەوت، وەکوو سکرتێری حیزبەکە دیاریکرا.<ref>رۆژھەڵات تایمز، http://rojhelattimes.net/arshivpesho/index.php/hawal?start=95{{بەستەری مردوو|url=http://rojhelattimes.net/arshivpesho/index.php/hawal?start=95 |date=ئابی ٢٠٢١ }}</ref> ئەو لێک ترازانە تەنیا بە جیا بوونەوە کۆتایی نەھات، بەڵکوو شەڕی براکوژیشی لێ کەوتەوە کە بە ھەر دوولا نززیکەی ٢٥ کەس کوژراویان ھەبوو. ساڵی ١٩٩٦ ددوای زنجیرەیەک وتووێژ، ھەر دوو حیزب یەکیان گرتەوە. لە ماوەی ژیانی سیاسیدا، جەلیل گادانی چەندین جار لەلایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە ھەوڵی تێرۆر کردنی دراوە.<ref name=":0"/> == لەتبوونی حیزبی دێموکرات دوای کۆنگرەی ١٣ == ساڵی ٢٠٠٦ و ماوەیەک دوای کۆنگرەی ١٣ی حیزبی دێموکرات کە تێیدا [[مستەفا ھیجری]] وەکوو سکرتێری ئەو حیزبە ھەڵبژێردرا، کێشە و ناکۆکی ناوخۆیی سەریان ھەڵدایەوە، بەڵام نەک لە نێوان دوو ڕەوتی پێشوو، بەڵکوو لە نێوان لایەنێک بە سەرۆکایەتی مستەفا ھیجری و لایەنێک بە سەرۆکایەتی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]] سکرتێری پێشوو. ناکۆکی ئەمجارە لەسەر پەڕاوێز خران و دەرکرانی بەشێک لە ئەندامانی حیزبی دێموکرات بوو کە دواتر خۆیان لە باڵی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵا حەسەن زادە]] دا بینییەوە. بە گوتەی ئەو لایەنە، باڵی [[مستەفا ھیجری]] لە ھەوڵی تەسفیە کردنی تەواوی حیزبەکە بووە لە ناڕازییەکان و ڕەخنە گرانی ئەو حیزبە. ھەر بۆیە ساڵی ٢٠٠٦، باڵی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]] خۆیان وەکوو [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] (بێ ناوی ئێران) ڕاگەیاند و ڕیزەکانی خۆیان لە [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] جیا کردەوە.<ref>زاگرۆس پۆست، https://zagrospost.com/16015 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205151820/http://zagrospost.com/16015 |date= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ }}</ref> جەلیل گادانی خۆی ڕیزی خۆی و کەسانی نزیک لە خۆی خستە ڕیزی [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] بە سەرۆکایەتی [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]]. لە کۆنگرەی ١٤ و یەکەم کۆنگرەی دوای لەت بوون، حەسەن زادە خۆی بۆ ھیچ پلەیەکی حیزبی کاندید نەکرد و [[خالید عەزیزی]] وەکوو سکرتێر ھەڵبژێردرا و جەلیل گادانی بوو بە ڕاوێژکاری کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی کۆمیتەی چاودێری بەرنامە و ئەساسنامە. لەو کاتەوە زنجیرەیەک وتوێژ لە ئارا دابووە کە ھەر دوو حیزبەکە تێکەڵ بنەوە.<ref name=":0"/> == بەرھەمەکان == # اسیر فرشتەوش: نووسینی کۆنتێس دوسیگویری، لە فەرەنسی کراوە بە فارسی # بی خانمان: ھیگتۆر مالۆ، لە فەڕەنسی کراوە بە فارسی # پایان شب سییە: کۆنتێس دوسیگۆبری، لە فەرەنسییەوە کراوە بە فارسی # خەرمانی خەم و پەژارە: نووسینی نوسرەتوڵڵا نویدی شانۆنامە، لە فارسییەوە کراوە بە کوردی # شۆڕشی مەشرووتە: نوسینی باقر موئمنی، لە فارسییەوە کراوە بە کوردی # چارەنووسی مرۆفێک: نوسینی شۆلۆخۆف، لە ڕووسییەوە کراوە بە کوردی # کۆمەڵێک بەیت و باو و گۆرانی: کۆکردنەوەی کاک جەلیل # سێ شانۆ: لە فارسی و فەرەنسییەوە کراوە بە کوردی # قیام [[بابەک خوڕەمدین|بابک خرمدین]] (شانۆنامە): لە فارسییەوە کراوە بە کوردی # کورتە مێژووی ئەدەبی فارسی: کۆکردنەوەی کاک جەلیل # انسان چگونە غول شد: لە فەرەنسییەوە کراوە بە فارسی # پەنجا ساڵ خەبات، بەرگی ١: نووسەر جەلیل گادانی # پەنجا ساڵ خەبات، بەرگی ٢: نووسەر جەلیل گادانی # با نەبێتە درۆی پاش مردوو: نووسەر جەلیل گادانی # داستان یک پێشمرگ قھرمان: نووسەر شاپور فیروزی و کۆکردنەوەی جەلیل گادانی # کۆشکۆڵی پێشمەرگە: کۆکردنەوەی جەلیل گادانی لەسەر حەماسەی پێشمەرگەکان # وڵامدانەوە و ڕوونکردنەوە: نووسینی جەلیل گادانی # ڕاستی ڕووداوەکان: نووسینی جەلیل گادانی # چرچەی فەرماندە لە بیرەوەرێکانی ھاوڕییانیدا کۆکردنەوەی جەلیل گادانی # سەرکردەیەکی پێشمەرگە: تایبەت بە ژیان و خەباتی خۆیەتی == ئەمانەش ببینە == * [[ﻋﻪﺑﺪوڵڵا ﺋﯿﺴﺤﺎﻗﯽ|ئەحمەد تۆفیق]] * [[حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[حیزبی دێموکراتی کوردستان (حدک)|حیزبی دێموکراتی کوردستان]] * [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] * [[خالید عەزیزی]] * [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] * [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە|عەبدوڵڵا حەسەن زادە]] * [[فەتاح کاویان]] * [[مستەفا مەولوودی]] * [[مستەفا ھیجری]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:خەڵکی مەھاباد]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] p6hgedv0vtbsvydmrq4j3p5nz04wuot 0 174344 1588494 1410698 2026-06-02T12:48:05Z Hivja 64112 /* */ 1588494 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی |ناو = عەلی جەوانمەردی | وێنە = عەلی جەوانمەردی.jpeg | قەبارەی وێنە = 220px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[مەھاباد]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون|١٩٧٥|١١|١١}} | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = [[واشینگتن دی سی|واشینگتن]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = کارناسیی باڵای زانستە سیاسییەکان | دایەن = | پیشە = [[پێشمەرگە]]ی پێشوو، [[سیاسەتوان]]، [[ھەواڵنێر]]، [[ڕۆژنامەوان]] و ڕاوێژکاری باڵای چاودێری لقەکانی کوردی، فارسی و ئەفغانستانی [[دەنگی ئەمریکا]] | ساڵانی چالاکی = دەیەی ١٩٩٠–ئێستا | شار = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (پێشوو) | بەرانبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]{{ھن}} {{ھێمای ئاڵا|ئێران|1964}} [[پاشاییخوازی لە ئێران|پاشاخوازە ئێرانییەکان]] | ئایین = | ھاوسەر = سەیران شەرەفی (ھاوسەری پێشوو) | منداڵەکان = سارینا، نازیلا | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = [http://www.avatoday.net/ www.avatoday.net] | پەراوێزەکان = }} '''عەلی جەوانمەردی''' (لەدایکبووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٥، لە [[مەھاباد]]) [[ھەواڵنێر]]، [[ڕۆژنامەوان]]، [[سیاسەتوان]] و [[پێشمەرگە]]یەکی پێشووی کوردە کە لە ئێستادا وەک ڕاوێژکاری باڵای چاودێری لقەکانی کوردی، فارسی و ئەفغانستانی [[دەنگی ئەمریکا]] کار دەکات. ئەو زیاتری بەشداریی و چالاکییەکانی لە شاری [[ھەولێر]] ئەنجام دەدات و لەگەڵ کەسانێک وەکوو [[مەسعوود بارزانی]]، [[فوئاد مەعسووم]] و کەسە بەناوبانگەکانی وڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] لێدوانی ھەبووە. ئەم پیاوە ھەموو ھەفتەیەک لە [[ئینستاگرام]]، [[فەیسبووک]] و [[یووتیووب]] بەرھەمەکانی ڕاستەوخۆ بڵاودەکاتەوە. عەلی جەوانمەردی دژی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]]ە و لەگەڵ ئەم حکوومەتە لە شەڕدایە.<ref>[http://ir.voanews.com/content/ali-javanmardi-exclusive-pnn-interview-alsayda/1484061.html گفتگوی علی جوانمردی با رئیس شورای ملی سوریه]</ref><ref>[http://ir.voanews.com/content/javanmardi-barzani-interview/1948577.html گفتگوی علی جوانمردی با بارزانی]</ref><ref>[http://www.tipf.info/keshvare,shoma,nist.htm بخشی از مصاحبه علی جوانمردی خبرنگار صدای آمریکا با هوشیار زیباری وزیرخارجه عراق]</ref><ref>[http://www.radiofarda.com/content/f3-iraq-president-on-isis-danger/27044574.html رئیس‌جمهوری عراق در گفتگوی خود با علی جوانمردی]</ref> عەلی جەوانمەردی ڕۆژنامەوانی بەشی ڕۆژھەڵات ناوینی [[دەنگی ئەمریکا]]یە، کە ھەندێ بەرھەمەک لە سووریا، تورکیا، عێراق و ھەروەھا لە شەڕی دژبە داعش سازکردووە. جەوانمەردی پێشدا لە [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]دا بووە. ئەو بە یەکەم جار لەگەڵ [[نادیە موراد]] براوەی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل و ھەندێک لە کچە کوردە ئێزیدییەکان کە قوربانی دەستدرێژی داعش بوون، گفتوگۆی کرد.<ref>[https://ir.voanews.com/a/3063516.html مصاحبه علی جوانمردی با نادیا مراد و دختران اسیر داعش]</ref> جەوانمەردی دەتوانێ بە زمانەکانی [[زمانی کوردی|کوردی]]، [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تورکی|تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] قسان بکات. نوێنەری ڕاگەیاندنی ئاواتوودەی وێبگەی چالاکی سیاسی دژی دەوڵەتی ئێستای ئێرانە و لەڕاستەی ڕووخاندنی حکوومەت چالاکی ھەیە. جەوانمەردی لە دانیشتنی دیموکراسی خوازەکان لە [[ستۆکھۆڵم]]، ھەر وەکوو پێشوو، دیسان ڕوخاندنی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ویستەوە.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=koDRgEp9r2s</ref> == پەستانی خێزانەکەی == ھێزەکانی ئەمنیەتی کۆماری ئیسلامیی لەگەڵ پەستان و ھەڕەشەی ئەندامی خێزانی ھەندێک لە ڕۆژنامەوانەکانی ئێرانی، بەردی گۆڕی باوکی عەلی جەوانمەردییان شکاند و بە ھێرشی سەر خانووی دایکی، وێنەکانی خێزانییان سوتاندن.<ref>https://www.avatoday.net/fa/node/6867</ref> == پرۆژەی تیرۆر == [[حوسێن تائیب]] سەرۆکى ئیتلاعاتى [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپاى پاسداران]] فەرمانى کوشتنى [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووسى]] سەربەخۆ و ئەندامى تۆڕى میدیایی ئاڤاتودەى واژوو کرد و لەبەرامبەر کوشتنەکەشیدا پێنج سەد ملیۆن تمەنى دانا، ئەم بڕیارەشى لە دواهەمین کۆبوونەوەى هەیئەتى ڕەزمەندەگانى ئیسلام بووە لە دەیەی فاتمیە و پاش تەواوبوونى مەراسیمەکە لە نێو لایەنگرانى خۆى گوتوویەتى دەبێت عەلى جەوانمەردى تیرۆر بکەین. بە پێى زانیارییەکانى ئەو سەرچاوەیەى کە ڕاستەوخۆ لە نێو گرووپەکەى حوسێن تائیب بووە، قسەیەکى حوسێن تائیبی گێڕایەوە کە گوتوویەتى: «زۆرم حەز لێیە بزانم کە ئەورۆ ئەو نمەک بە حەرامە کە هەم ناوى عەلى خراپ کردووە و هەمیش جەوانمەردى تێک داوە، بەڕاستى لە کوێیە؟ ئەو دە کەسەى کە تەگەرى ئۆتۆمبێلیان ئاگر تێبەردەدا و ڕێگەیان دەبەست و ماڵى خەڵکیان ئاگر تێبەردەدا، ئەم ڕۆژنامەنووسە پێى دەگوتن ئینقیلابییەکانى عێراق، ئەوڕۆ لە چ کونێک خۆى شاردووەتەوە؟ بۆچى بوێرى قسەکردنى نییە؟».<ref>[https://avatoday.net/fa/node/8807 فەرماندەی ئیتلاعاتی سوپای پاسداران حوکمی تیرۆرکردنی عەلی جەوانمەردی دەرکردوە!]</ref> ھەندێک دوایە ئەم کەسانەی کە بە فەرمانی ھێزە ئەمنیەتییەکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] ئەیانویست جەوانمەردی بگرن یان [[تیرۆریزم|تیرۆری]] کەن، بە دەستی گرووپی پاراستنی جەوانمەردی، گیران و [[ڤیدیۆ|ڤیدیۆی]] دانپێنانییان بڵاوکرایەوە.<ref name="youtube.com">https://www.youtube.com/watch?v=RoLmdhG4tBc</ref><ref name="youtube.com"/> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] * [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] * [[دەنگی ئەمریکا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|ئێران}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:خەڵکی مەھاباد]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]] 100icjc2zj8pfxjm2x7h907wqej25xt 1588495 1588494 2026-06-02T12:48:27Z Hivja 64112 /* */ 1588495 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی |ناو = عەلی جەوانمەردی | وێنە = عەلی جەوانمەردی.jpeg | قەبارەی وێنە = 220px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[مەھاباد]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون|١٩٧٥|١١|١١}} | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = [[واشینگتن دی سی|واشینگتن]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = کارناسیی باڵای زانستە سیاسییەکان | دایەن = | پیشە = [[پێشمەرگە]]ی پێشوو، [[سیاسەتوان]]، [[ھەواڵنێر]]، [[ڕۆژنامەوان]] و ڕاوێژکاری باڵای چاودێری لقەکانی کوردی، فارسی و ئەفغانستانی [[دەنگی ئەمریکا]] | ساڵانی چالاکی = دەیەی ١٩٩٠–ئێستا | شار = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (پێشوو) | بەرانبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]{{ھن}} {{ھێمای ئاڵا|ئێران|1964}} [[پاشاییخوازی لە ئێران|پاشاخوازە ئێرانییەکان]] | ئایین = | ھاوسەر = سەیران شەرەفی (ھاوسەری پێشوو) | منداڵەکان = سارینا، نازیلا | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = [http://www.avatoday.net/ www.avatoday.net] | پەراوێزەکان = }} '''عەلی جەوانمەردی''' (لەدایکبووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٥ لە [[مەھاباد]]) [[ھەواڵنێر]]، [[ڕۆژنامەوان]]، [[سیاسەتوان]] و [[پێشمەرگە]]یەکی پێشووی کوردە کە لە ئێستادا وەک ڕاوێژکاری باڵای چاودێری لقەکانی کوردی، فارسی و ئەفغانستانی [[دەنگی ئەمریکا]] کار دەکات. ئەو زیاتری بەشداریی و چالاکییەکانی لە شاری [[ھەولێر]] ئەنجام دەدات و لەگەڵ کەسانێک وەکوو [[مەسعوود بارزانی]]، [[فوئاد مەعسووم]] و کەسە بەناوبانگەکانی وڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] لێدوانی ھەبووە. ئەم پیاوە ھەموو ھەفتەیەک لە [[ئینستاگرام]]، [[فەیسبووک]] و [[یووتیووب]] بەرھەمەکانی ڕاستەوخۆ بڵاودەکاتەوە. عەلی جەوانمەردی دژی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]]ە و لەگەڵ ئەم حکوومەتە لە شەڕدایە.<ref>[http://ir.voanews.com/content/ali-javanmardi-exclusive-pnn-interview-alsayda/1484061.html گفتگوی علی جوانمردی با رئیس شورای ملی سوریه]</ref><ref>[http://ir.voanews.com/content/javanmardi-barzani-interview/1948577.html گفتگوی علی جوانمردی با بارزانی]</ref><ref>[http://www.tipf.info/keshvare,shoma,nist.htm بخشی از مصاحبه علی جوانمردی خبرنگار صدای آمریکا با هوشیار زیباری وزیرخارجه عراق]</ref><ref>[http://www.radiofarda.com/content/f3-iraq-president-on-isis-danger/27044574.html رئیس‌جمهوری عراق در گفتگوی خود با علی جوانمردی]</ref> عەلی جەوانمەردی ڕۆژنامەوانی بەشی ڕۆژھەڵات ناوینی [[دەنگی ئەمریکا]]یە، کە ھەندێ بەرھەمەک لە سووریا، تورکیا، عێراق و ھەروەھا لە شەڕی دژبە داعش سازکردووە. جەوانمەردی پێشدا لە [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]دا بووە. ئەو بە یەکەم جار لەگەڵ [[نادیە موراد]] براوەی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل و ھەندێک لە کچە کوردە ئێزیدییەکان کە قوربانی دەستدرێژی داعش بوون، گفتوگۆی کرد.<ref>[https://ir.voanews.com/a/3063516.html مصاحبه علی جوانمردی با نادیا مراد و دختران اسیر داعش]</ref> جەوانمەردی دەتوانێ بە زمانەکانی [[زمانی کوردی|کوردی]]، [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تورکی|تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] قسان بکات. نوێنەری ڕاگەیاندنی ئاواتوودەی وێبگەی چالاکی سیاسی دژی دەوڵەتی ئێستای ئێرانە و لەڕاستەی ڕووخاندنی حکوومەت چالاکی ھەیە. جەوانمەردی لە دانیشتنی دیموکراسی خوازەکان لە [[ستۆکھۆڵم]]، ھەر وەکوو پێشوو، دیسان ڕوخاندنی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ویستەوە.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=koDRgEp9r2s</ref> == پەستانی خێزانەکەی == ھێزەکانی ئەمنیەتی کۆماری ئیسلامیی لەگەڵ پەستان و ھەڕەشەی ئەندامی خێزانی ھەندێک لە ڕۆژنامەوانەکانی ئێرانی، بەردی گۆڕی باوکی عەلی جەوانمەردییان شکاند و بە ھێرشی سەر خانووی دایکی، وێنەکانی خێزانییان سوتاندن.<ref>https://www.avatoday.net/fa/node/6867</ref> == پرۆژەی تیرۆر == [[حوسێن تائیب]] سەرۆکى ئیتلاعاتى [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپاى پاسداران]] فەرمانى کوشتنى [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووسى]] سەربەخۆ و ئەندامى تۆڕى میدیایی ئاڤاتودەى واژوو کرد و لەبەرامبەر کوشتنەکەشیدا پێنج سەد ملیۆن تمەنى دانا، ئەم بڕیارەشى لە دواهەمین کۆبوونەوەى هەیئەتى ڕەزمەندەگانى ئیسلام بووە لە دەیەی فاتمیە و پاش تەواوبوونى مەراسیمەکە لە نێو لایەنگرانى خۆى گوتوویەتى دەبێت عەلى جەوانمەردى تیرۆر بکەین. بە پێى زانیارییەکانى ئەو سەرچاوەیەى کە ڕاستەوخۆ لە نێو گرووپەکەى حوسێن تائیب بووە، قسەیەکى حوسێن تائیبی گێڕایەوە کە گوتوویەتى: «زۆرم حەز لێیە بزانم کە ئەورۆ ئەو نمەک بە حەرامە کە هەم ناوى عەلى خراپ کردووە و هەمیش جەوانمەردى تێک داوە، بەڕاستى لە کوێیە؟ ئەو دە کەسەى کە تەگەرى ئۆتۆمبێلیان ئاگر تێبەردەدا و ڕێگەیان دەبەست و ماڵى خەڵکیان ئاگر تێبەردەدا، ئەم ڕۆژنامەنووسە پێى دەگوتن ئینقیلابییەکانى عێراق، ئەوڕۆ لە چ کونێک خۆى شاردووەتەوە؟ بۆچى بوێرى قسەکردنى نییە؟».<ref>[https://avatoday.net/fa/node/8807 فەرماندەی ئیتلاعاتی سوپای پاسداران حوکمی تیرۆرکردنی عەلی جەوانمەردی دەرکردوە!]</ref> ھەندێک دوایە ئەم کەسانەی کە بە فەرمانی ھێزە ئەمنیەتییەکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] ئەیانویست جەوانمەردی بگرن یان [[تیرۆریزم|تیرۆری]] کەن، بە دەستی گرووپی پاراستنی جەوانمەردی، گیران و [[ڤیدیۆ|ڤیدیۆی]] دانپێنانییان بڵاوکرایەوە.<ref name="youtube.com">https://www.youtube.com/watch?v=RoLmdhG4tBc</ref><ref name="youtube.com"/> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] * [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] * [[دەنگی ئەمریکا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|ئێران}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:خەڵکی مەھاباد]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]] a5z0nc2ugwhtgbwsd4f9q6950qlpzup 1588496 1588495 2026-06-02T12:49:19Z Hivja 64112 1588496 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی |ناو = عەلی جەوانمەردی | وێنە = عەلی جەوانمەردی.jpeg | قەبارەی وێنە = 220px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[مەھاباد]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون|١٩٧٥|١١|١١}} | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = [[واشینگتن دی سی|واشینگتن]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = کارناسیی باڵای زانستە سیاسییەکان | دایەن = | پیشە = [[پێشمەرگە]]ی پێشوو، [[سیاسەتوان]]، [[ھەواڵنێر]]، [[ڕۆژنامەوان]] و ڕاوێژکاری باڵای چاودێری لقەکانی کوردی، فارسی و ئەفغانستانی [[دەنگی ئەمریکا]] | ساڵانی چالاکی = دەیەی ١٩٩٠–ئێستا | شار = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] (پێشوو) | بەرانبەرەکان = {{ھێمای ئاڵا|ئێران}} [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامیی ئێران]]{{ھن}} {{ھێمای ئاڵا|ئێران|1964}} [[پاشاییخوازی لە ئێران|پاشاخوازە ئێرانییەکان]] | ئایین = | ھاوسەر = سەیران شەرەفی (ھاوسەری پێشوو) | منداڵەکان = سارینا، نازیلا | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندییەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = [http://www.avatoday.net/ www.avatoday.net] | پەراوێزەکان = }} '''عەلی جەوانمەردی''' (لەدایکبووی ١١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٥ لە [[مەھاباد]]) [[ھەواڵنێر]]، [[ڕۆژنامەوان]]، [[سیاسەتوان]] و [[پێشمەرگە]]یەکی پێشووی کوردە کە لە ئێستادا وەک ڕاوێژکاری باڵای چاودێری لقەکانی کوردی، فارسی و ئەفغانستانی [[دەنگی ئەمریکا]] کار دەکات. ئەو زیاتری بەشداریی و چالاکییەکانی لە شاری [[ھەولێر]] ئەنجام دەدات و لەگەڵ کەسانێک وەکوو [[مەسعوود بارزانی]]، [[فوئاد مەعسووم]] و کەسە بەناوبانگەکانی وڵاتی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] لێدوانی ھەبووە. ئەم پیاوە ھەموو ھەفتەیەک لە [[ئینستاگرام]]، [[فەیسبووک]] و [[یووتیووب]] بەرھەمەکانی ڕاستەوخۆ بڵاودەکاتەوە. عەلی جەوانمەردی دژی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|حکوومەتی ئێران]]ە و لەگەڵ ئەم حکوومەتە لە شەڕدایە.<ref>[http://ir.voanews.com/content/ali-javanmardi-exclusive-pnn-interview-alsayda/1484061.html گفتگوی علی جوانمردی با رئیس شورای ملی سوریه]</ref><ref>[http://ir.voanews.com/content/javanmardi-barzani-interview/1948577.html گفتگوی علی جوانمردی با بارزانی]</ref><ref>[http://www.tipf.info/keshvare,shoma,nist.htm بخشی از مصاحبه علی جوانمردی خبرنگار صدای آمریکا با هوشیار زیباری وزیرخارجه عراق]</ref><ref>[http://www.radiofarda.com/content/f3-iraq-president-on-isis-danger/27044574.html رئیس‌جمهوری عراق در گفتگوی خود با علی جوانمردی]</ref> عەلی جەوانمەردی ڕۆژنامەوانی بەشی ڕۆژھەڵات ناوینی [[دەنگی ئەمریکا]]یە، کە ھەندێ بەرھەمەک لە سووریا، تورکیا، عێراق و ھەروەھا لە شەڕی دژبە داعش سازکردووە. جەوانمەردی پێشدا لە [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]دا بووە. ئەو بە یەکەم جار لەگەڵ [[نادیە موراد]] براوەی خەڵاتی ئاشتیی نۆبێل و ھەندێک لە کچە کوردە ئێزیدییەکان کە قوربانی دەستدرێژی داعش بوون، گفتوگۆی کرد.<ref>[https://ir.voanews.com/a/3063516.html مصاحبه علی جوانمردی با نادیا مراد و دختران اسیر داعش]</ref> جەوانمەردی دەتوانێ بە زمانەکانی [[زمانی کوردی|کوردی]]، [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تورکی|تورکی]]، [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] قسان بکات. نوێنەری ڕاگەیاندنی ئاواتوودەی وێبگەی چالاکی سیاسی دژی دەوڵەتی ئێستای ئێرانە و لەڕاستەی ڕووخاندنی حکوومەت چالاکی ھەیە. جەوانمەردی لە دانیشتنی دیموکراسی خوازەکان لە [[ستۆکھۆڵم]]، ھەر وەکوو پێشوو، دیسان ڕوخاندنی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ویستەوە.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=koDRgEp9r2s</ref> == پەستانی خێزانەکەی == ھێزەکانی ئەمنیەتی کۆماری ئیسلامیی لەگەڵ پەستان و ھەڕەشەی ئەندامی خێزانی ھەندێک لە ڕۆژنامەوانەکانی ئێرانی، بەردی گۆڕی باوکی عەلی جەوانمەردییان شکاند و بە ھێرشی سەر خانووی دایکی، وێنەکانی خێزانییان سوتاندن.<ref>https://www.avatoday.net/fa/node/6867</ref> == پرۆژەی تیرۆر == [[حوسێن تائیب]] سەرۆکى ئیتلاعاتى [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سوپاى پاسداران]] فەرمانى کوشتنى [[ڕۆژنامەوان|ڕۆژنامەنووسى]] سەربەخۆ و ئەندامى تۆڕى میدیایی ئاڤاتودەى واژوو کرد و لەبەرامبەر کوشتنەکەشیدا پێنج سەد ملیۆن تمەنى دانا، ئەم بڕیارەشى لە دواهەمین کۆبوونەوەى هەیئەتى ڕەزمەندەگانى ئیسلام بووە لە دەیەی فاتمیە و پاش تەواوبوونى مەراسیمەکە لە نێو لایەنگرانى خۆى گوتوویەتى دەبێت عەلى جەوانمەردى تیرۆر بکەین. بە پێى زانیارییەکانى ئەو سەرچاوەیەى کە ڕاستەوخۆ لە نێو گرووپەکەى حوسێن تائیب بووە، قسەیەکى حوسێن تائیبی گێڕایەوە کە گوتوویەتى: «زۆرم حەز لێیە بزانم کە ئەورۆ ئەو نمەک بە حەرامە کە هەم ناوى عەلى خراپ کردووە و هەمیش جەوانمەردى تێک داوە، بەڕاستى لە کوێیە؟ ئەو دە کەسەى کە تەگەرى ئۆتۆمبێلیان ئاگر تێبەردەدا و ڕێگەیان دەبەست و ماڵى خەڵکیان ئاگر تێبەردەدا، ئەم ڕۆژنامەنووسە پێى دەگوتن ئینقیلابییەکانى عێراق، ئەوڕۆ لە چ کونێک خۆى شاردووەتەوە؟ بۆچى بوێرى قسەکردنى نییە؟».<ref>[https://avatoday.net/fa/node/8807 فەرماندەی ئیتلاعاتی سوپای پاسداران حوکمی تیرۆرکردنی عەلی جەوانمەردی دەرکردوە!]</ref> ھەندێک دوایە ئەم کەسانەی کە بە فەرمانی ھێزە ئەمنیەتییەکانی [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپای پاسداران]] ئەیانویست جەوانمەردی بگرن یان [[تیرۆریزم|تیرۆری]] کەن، بە دەستی گرووپی پاراستنی جەوانمەردی، گیران و [[ڤیدیۆ|ڤیدیۆی]] دانپێنانییان بڵاوکرایەوە.<ref name="youtube.com">https://www.youtube.com/watch?v=RoLmdhG4tBc</ref><ref name="youtube.com"/> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] * [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] * [[دەنگی ئەمریکا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە|سیاسەت|کوردستان|ئێران}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٥]] [[پۆل:خەڵکی مەھاباد]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژنامەوانانی ئێرانی]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] fbxru8ee7od9tfqzrei1k1phi1k6h46 0 174506 1588499 1585505 2026-06-02T12:53:02Z Hivja 64112 1588499 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = ھۆمایون ئەردەڵان | وێنە =Homayoun Ardalan.jpg | قەبارەی وێنە = 200px | شوێنی لەدایکبوون = {{ئاڵا|کوردستان}} {{-}} [[سەقز]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = دووی شوباتی ١٩٥٠ | ڕێکەوتی مردن = {{Death date and age|١٩٩٢|٠٩|١٧|١٩٥٠|٠٢|٠٢}} | شوێنی مردن = چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]]ی {{ئاڵا|ئەڵمانیا}} | ھۆکاری مردن = تیرۆر | شوێنی گۆڕ = {{ئاڵا|فەڕەنسا}} {{-}} [[پاریس]]، گۆڕستانی [[پێرلاشێز]] | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = [[ماد]] | ھاووڵاتی = {{ئاڵا|کوردستان}} | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = نوێنەر و بەرپرسی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لە ئەڵمانیا | ساڵانی چالاکی = ١٩٧٩ – ١٩٩٢ | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بەھۆی = ئەندامی کومیتەی ناوەندی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | سەرناو = بەرپرسی حیزب لە ئەڵمانیا | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | منداڵەکان = | دایک و باوک = | خەڵاتەکان = }} [[پەڕگە:Tombes d'Abdoli, Sharafkandi & Ardalan.JPG|thumb|گۆڕی شەڕەفکەندی و عەبدوولی و ئەردەلان لە [[گۆڕستانی پێر لاشێز]]ی [[پاریس]]|300px|چەپ]] '''ھۆمایون ئەردەڵان''' (٢ی شوباتی ١٩٥٠ لە [[سەقز]] – ١٧ی ئەیلوولی ١٩٩٢ لە [[بەرلین]]) نوێنەر و بەرپرسی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] لە [[ئەڵمانیا]] و یەکێک لە ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندی ئەو حیزبە بوو. ئەو لەگەل [[سادق شەرەفکەندی]]، [[فەتاح عەبدولی]] و [[نوری دێھکوردی]] لە [[تێرۆری میکۆنۆس|میکۆنۆس]] لە ١٧ ئەیلوولی ١٩٩٢ لە بەڕڵین شەھید کرا. == ژیان و خەبات سیاسی == ھومایوون لە بنە ماڵەی ئەڕدەڵانەکانی سەقز و کوڕی [[سەیفوڵڵا خان ئەردەڵان]] بوو. لە ساڵی ١٩٧٩ خوێندنی لە [[زانستگای کوردستان]] لە [[سنە]] بە جێ ھێشت و بوو بە ئەندامی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران. لە ساڵی ١٩٨٣ بە ئەندامی کومیتەی ناوەندی ئەو حیزبە ھەڵبژێردرا. دواجار بوو بە بەرپرسی لقی سەقزی حیزبی دیموکرات. لە دوای کۆنگرەی ھەشتم ئەو حیزبە لە ساڵی ١٩٨٧ چوو بۆ ئەڵمانیا و بوو بە نوێنەری ئەو حیزبە لەو وڵاتە. ئەو لە شاری [[فرانکفورت|فرانکفۆرت]] ژیانی بە سەر دەبرد. == تیرۆر == ھومایوون ئەردەڵان لە چێشتخانەی میکۆنوس لە شاری [[بەرلین]] لە ١٧ی [[ئەیلوول]]ی ١٩٩٢ دا کاتێ بەشداری کۆبوونەوەیەکی سەرانی گرووپەکانی دژ بە ڕژێمی [[کۆماری ئیسلامی ئێران]] کردبوو، تێرۆر کرا. دادگایێک لە شاری [[بەرلین]] دوای شیکردنەوەی ڕووداوەکانی کارەساتی میکۆنوس، نێردراوەکانی کۆماری ئیسلامی بۆ ئەنجامیدانی ئەو تیرۆرە بە تاوانبار ناسی. [[عەلی خامنەیی]] (ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران)، [[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]] (سەرۆک کۆماری کات) و [[عەلی فەلاحیان]] (وەزیری ئیتلاعاتی کات)ی بۆ دادگا بانگێشت کران. بە پاڵپشتیی پۆلیسی [[ئەڵمانیا]] کەسێک وێرای بێتە دادگاکە و شەھادەت بدات لەسەر ئەو ڕووداوە. لە دادگاکەدا گوتی کە ئەندامی [[وەزارەتی ئیتلاعات]] بووە و سیستەمی پلان دانانی تیرۆرەکان بە باشی دەناسێ. بەو بەڵگانە دادگاکە کاربەدەستانی کاتی کۆماری ئیسلامی بە تاوانبار زانی لە ئەنجامی ئەو کردەوە تیرۆریستییەدا.<ref>[https://www.iranrights.org/fa/library/document/3702 قتل در میکونوس، تجزیه و تحلیل یک ترور سیاسی]، بنیاد عبدالرحمن</ref><ref>[https://www.radiozamaneh.com/298976/ میکونوس؛ داغ ابدی ترور بر پیشانی جمهوری اسلامی]، رایو زمانه</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://fa.kurdistanukurd.com/?p=2885 |سەردێڕ=وب سایت حزب دمکرات کردستان |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200208210811/http://fa.kurdistanukurd.com/?p=2885 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Homayoun Ardalan}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|شەڕ|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی سەقز]] [[پۆل:نێژراوان لە گۆڕستانی پێر لاشێز]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:تیرۆرکراوانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] [[پۆل:تێکۆشەرانی گەڵی کورد]] [[پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان لە ئەڵمانیا]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە کوردە تیرۆرکراوەکان لە ئێران]] [[پۆل:ئێرانییەکان]] [[پۆل:پەنابەرە ئێرانییەکان]] ta3v14f2ddm4v3438k3b379l2bvmbub 0 175273 1588568 1580807 2026-06-03T08:06:13Z سارمەمییی 76832 /* */ زانیاری هەلە 1588568 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} سارمەمی سارمی سارم هۆز یان تیرەیەکی گەوریە لە باشووری کوردستان لە ناوچەی قەراج و کەندێناوە و بادینان و چەند ناوچەیەکی جیوازی کوردستان دا هەن.ئێستا زۆربەیان لە ناوچەی هەولێر،ئاکرێ.دهۆک نیشتەجێن.Trib) == گوندەکان == •گوندی خەزنە •چەند گوندێکی زاخۆ و ئاکرێ •گوندی کەپەنەک ڕەش •گوندی مشار •گوندی عەوێنە •گوندی شێخ شێروان •گوندی معێجیلە •گوندی هەوارە غەر •گوندی کێلە شین •گوندی واردی غراب •گوندی کۆزە پانکە •گوندی باشتەپە •گوندی شێراوە •گوندی عەلیاوە •گوندی قازی خانە •گوندی جمکەوبنبێرز •گوندی سێ قوچان == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} ١- ئینسکلۆپیای هەولیر{لاپەرە ٥٢ } [https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/24742.PDF?ver=131989423295933384 http://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2019/09/%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%B3%DA%A9%D9%84%DB%86%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1%D8%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7.pdf]<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=ئینسکلۆپیدیای هەولێر|ساڵ=٢٠٠٩|شوێن=http://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2019/09/%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%B3%DA%A9%D9%84%DB%86%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%87%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1%D8%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7.pdf|پەڕەکان=٥٨}}</ref> {{تووڵی دەروازە|کوردستان|کۆمەڵگا}} {{کۆلکە}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان|گوندی مشار]] 1rucu9eyzxs8b0vkwy9qe623620sjf7 4 177584 1588488 1588463 2026-06-02T12:27:55Z Ari Qasm 57423 /* ناوی وتار بنووسە */ بەشی نوێ 1588488 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[ناوی وتار بنووسە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} mzon2qbbmlh9snd4of8qk6wcwcopdtc 1588489 1588488 2026-06-02T12:28:24Z Ari Qasm 57423 /* ناوی وتار بنووسە */ 1588489 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} lcxsp5qu0r1nwzfxb2s7myn5eph39qi 1588493 1588489 2026-06-02T12:34:10Z -Haryad 40333 /* وەھاب ھەڵەبجەیی */ نەکرا 1588493 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} 3hmi4uthai6el7w6bnsst482basc1gy 1588508 1588493 2026-06-02T13:09:40Z -Haryad 40333 /* میرنشینی زەنگنە */ وەڵام 1588508 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] هەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} 27aeh1kntfncs553c7a6azywjt5ll8m 1588510 1588508 2026-06-02T13:16:23Z -Haryad 40333 /* میر ئیسماعیل زەنگنە */ لێدوان 1588510 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] هەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} n90buhhqy1i84rsdmv2bsj3xpmlog5s 1588511 1588510 2026-06-02T13:24:50Z Ari Qasm 57423 /* میرنشینی زەنگنە */ 1588511 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] هەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} jflvq4tdp7kbpf73r362w0a0mpa790a 1588512 1588511 2026-06-02T13:58:21Z -Haryad 40333 /* میرنشینی زەنگنە */ وەڵام 1588512 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] هەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} lsfms45489iv4z4q5830tlueu3t8w2l 1588522 1588512 2026-06-02T16:53:01Z Ari Qasm 57423 /* میرنشینی زەنگنە */ 1588522 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] هەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} flp5b41httry6ipx9ctoa9sc41nlrlv 1588531 1588522 2026-06-02T18:03:39Z -Haryad 40333 /* میرنشینی زەنگنە */ وەڵام 1588531 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] ھەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{وب|Ari Qasm}} پەڕگە ملەوەنەکەم دۆزیەوە [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette سەیری بکە]. کاتێ داوای ماڵپەڕەکە ئەکەم، ئەبێ وەک ئەمەی من بێ کە دامنا، نەک pinterest و ماڵپەڕی ئەپلۆدکردنی وێنە. ئینجا ئەگەر ئەوەی ملەوەنەکەت ئەوێ باری ئەکەم، چونکە پەڕگە ڕەش و سپییەکە لە سەرچاوەیەکە نەمدۆزییەوە وەک ماڵپەرێک بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} aqpn5shyp3296h70252feev44an7wxn 1588532 1588531 2026-06-02T18:14:08Z Sakura emad 42467 /* میر ئیسماعیل زەنگنە */ و 1588532 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] ھەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{وب|Ari Qasm}} پەڕگە ملەوەنەکەم دۆزیەوە [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette سەیری بکە]. کاتێ داوای ماڵپەڕەکە ئەکەم، ئەبێ وەک ئەمەی من بێ کە دامنا، نەک pinterest و ماڵپەڕی ئەپلۆدکردنی وێنە. ئینجا ئەگەر ئەوەی ملەوەنەکەت ئەوێ باری ئەکەم، چونکە پەڕگە ڕەش و سپییەکە لە سەرچاوەیەکە نەمدۆزییەوە وەک ماڵپەرێک بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) : ئەکرێ بەڵام ئەی کوا زانیارییەکانی پەڕگەکە تۆ نازانی ھی چییە و لەکوێوە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} g4qxnbeb2bpkkgpqpwrjtqjca430upb 1588533 1588532 2026-06-02T18:22:04Z -Haryad 40333 /* میر ئیسماعیل زەنگنە */ لێدوان 1588533 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] ھەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{وب|Ari Qasm}} پەڕگە ملەوەنەکەم دۆزیەوە [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette سەیری بکە]. کاتێ داوای ماڵپەڕەکە ئەکەم، ئەبێ وەک ئەمەی من بێ کە دامنا، نەک pinterest و ماڵپەڕی ئەپلۆدکردنی وێنە. ئینجا ئەگەر ئەوەی ملەوەنەکەت ئەوێ باری ئەکەم، چونکە پەڕگە ڕەش و سپییەکە لە سەرچاوەیەکە نەمدۆزییەوە وەک ماڵپەرێک بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) : ئەکرێ بەڵام ئەی کوا زانیارییەکانی پەڕگەکە تۆ نازانی ھی چییە و لەکوێوە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}} ئەوە ئەبێ {{وب|Ari Qasm}} زانیارییەکان پێویستەکان دابنێ. من لە بارەی پەڕگەکەوە نازانم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} pb4eanb1gi3xsu8937ub6he6lbydep8 1588534 1588533 2026-06-02T18:22:55Z -Haryad 40333 1588534 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] ھەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{وب|Ari Qasm}} پەڕگە ملەوەنەکەم دۆزیەوە [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette سەیری بکە]. کاتێ داوای ماڵپەڕەکە ئەکەم، ئەبێ وەک ئەمەی من بێ کە دامنا، نەک pinterest و ماڵپەڕی ئەپلۆدکردنی وێنە. ئینجا ئەگەر ئەوەی ملەوەنەکەت ئەوێ باری ئەکەم، چونکە پەڕگە ڕەش و سپییەکە لە سەرچاوەیەکە نەمدۆزییەوە وەک ماڵپەرێک بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) : ئەکرێ بەڵام ئەی کوا زانیارییەکانی پەڕگەکە تۆ نازانی ھی چییە و لەکوێوە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}} ئەوە ئەبێ {{وب|Ari Qasm}} زانیارییە پێویستەکان دابنێ. من لە بارەی پەڕگەکەوە نازانم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} sqwirch3suuz2shrhifixzscddtonly 1588535 1588534 2026-06-02T19:03:56Z Ari Qasm 57423 /* میرنشینی زەنگنە */ 1588535 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] ھەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{وب|Ari Qasm}} پەڕگە ملەوەنەکەم دۆزیەوە [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette سەیری بکە]. کاتێ داوای ماڵپەڕەکە ئەکەم، ئەبێ وەک ئەمەی من بێ کە دامنا، نەک pinterest و ماڵپەڕی ئەپلۆدکردنی وێنە. ئینجا ئەگەر ئەوەی ملەوەنەکەت ئەوێ باری ئەکەم، چونکە پەڕگە ڕەش و سپییەکە لە سەرچاوەیەکە نەمدۆزییەوە وەک ماڵپەرێک بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] بە ڕاستی منیش زۆر گەڕام، ئەشمزانی کە ماڵپەڕەکانی وەکوو پینترێست پێناچێت کە بۆ ئەوە ببن، بەڵام دڵنیاش نەبووم دەربارەی، وە ھەم لە ماڵپەڕی تریش نەمدۆزییەوە. وە ئەم پەڕگە پڕڕەنگەی ئاماژەت بۆی کردووە لەو ماڵپەڕە، ھیچ کێشەیەکی نییە، باشتریشە کە ڕەنگدارە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٩:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) : ئەکرێ بەڵام ئەی کوا زانیارییەکانی پەڕگەکە تۆ نازانی ھی چییە و لەکوێوە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}} ئەوە ئەبێ {{وب|Ari Qasm}} زانیارییە پێویستەکان دابنێ. من لە بارەی پەڕگەکەوە نازانم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} 1nt3wy4hjg21ughiaah0mzivv9an3sd 1588536 1588535 2026-06-02T19:10:54Z Ari Qasm 57423 /* میر ئیسماعیل زەنگنە */ 1588536 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٥٦، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٥٧٧٨٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] ھەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{وب|Ari Qasm}} پەڕگە ملەوەنەکەم دۆزیەوە [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette سەیری بکە]. کاتێ داوای ماڵپەڕەکە ئەکەم، ئەبێ وەک ئەمەی من بێ کە دامنا، نەک pinterest و ماڵپەڕی ئەپلۆدکردنی وێنە. ئینجا ئەگەر ئەوەی ملەوەنەکەت ئەوێ باری ئەکەم، چونکە پەڕگە ڕەش و سپییەکە لە سەرچاوەیەکە نەمدۆزییەوە وەک ماڵپەرێک بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] بە ڕاستی منیش زۆر گەڕام، ئەشمزانی کە ماڵپەڕەکانی وەکوو پینترێست پێناچێت کە بۆ ئەوە ببن، بەڵام دڵنیاش نەبووم دەربارەی، وە ھەم لە ماڵپەڕی تریش نەمدۆزییەوە. وە ئەم پەڕگە پڕڕەنگەی ئاماژەت بۆی کردووە لەو ماڵپەڕە، ھیچ کێشەیەکی نییە، باشتریشە کە ڕەنگدارە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٩:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) : ئەکرێ بەڵام ئەی کوا زانیارییەکانی پەڕگەکە تۆ نازانی ھی چییە و لەکوێوە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}} ئەوە ئەبێ {{وب|Ari Qasm}} زانیارییە پێویستەکان دابنێ. من لە بارەی پەڕگەکەوە نازانم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئەوە دووبارە بۆی گەڕام، دیارە لە [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=2011012622042833048 بەرگی ئەو کتێبە] وەریانگرتووە. }} myijbpe5fpb7dv01wf7hh5rezyysf2k 1588543 1588536 2026-06-02T20:26:50Z -Haryad 40333 /* میرنشینی زەنگنە */ کرا 1588543 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[وەھاب ھەڵەبجەیی]] == {{ڕەوشی داواکاری|2}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٣٢، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->پەڕگەکەی لە کۆمنز سڕدرایەوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->بەڕێوەبەری گشتیی گرووپی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، وەھاب ھەڵەبجەیی | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> https://i.imgur.com/N4JbFP3.jpeg https://rojnews.news/wp-content/uploads/2025/01/760599Image1-750x430.jpg | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = @[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]]: بەپێی [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری|ئێرە]] کە وتووێژی لێ کراوە، باشتر وایە ئەو پەڕگانەی بار ئەکرێن لە کوردپێدیا نەھێنرێتە ئێرە، چونکە گرنگی بە مافی لەبەرگرتنەوە نایەن ئەگەری سڕینەوەیان لە داھاتوو زۆرە. ئەگەر پەڕگەکە لە وێبگەیەکی تر یا بە سکرینشۆتێک لە یوتیوب بھێنی زۆر باشترە بۆ وێنەکە، ئەتوانین مۆڵەتنامەیەکی گونجاوی بۆ دانێین.[[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٧، ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) @[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئێستا ئەمەیان باشە؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٨:٥٢، ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)</small> :{{وب|Ari Qasm}} نا ئەوەش نابێ. سەیرێکی ئەم نموونانە بکە [[:پەڕگە:ئیبراھیم قادری.jpg|یەکەم]]، [[:پەڕگە:سەلام کۆیی.png|دووەم]]، [[:پەڕگە:حاجی مەکی بەرنامەی ڕۆژانەی ئێن ئاڕ تی.png|سێیەم]]، [[:File:حاجی کاروان.jpg|چوارەم]]، یەکێکی لەم شێوەیە بێکێشەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١٠، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] نازانم، پێشتریش ھەر لەمەیان [[:پەڕگە:Bzûtineweyi peywendîyi îslamîyi kurdistan.jpeg|پەڕگەی بارکراو]] ھەیە. بە ھەمان شێوە [[:پەڕگە:Kamal mufty.png|پەڕگەی زۆری دیکەی بارکراوی کوردیپیدیا]]ش ھەیە. دواتر خۆ کوردیپیدیا قەدەغە نەکراوە بە پێی ئەو شوێنەی ئاماژەت پێداوە لە ئێستادا. :بەھەرحاڵ، ئەمەی دووەم باشە ئێستا؟ ئەویش بە ھەمان شێوەی ئەو پەڕگانەی ئاماژەت پێداون یەکێکە لە میدیاکانی وەک ڕووداو و ئێن ئاڕتی و دەنگی ئەمەریکا. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Ari Qasm}} یەکەم بۆ لۆگۆ بە شێوەی ئازاد لە کۆمنز ناتوانرێ بار بکرێ تەنیا بە ڕێگەی نائازاد بار ئەکرێ. دووەم پەڕگەش کەسایەتییەکی کۆچکردووە، ڕەنگە ئیتر وێنەیەکی ئازادی پەیا نەبێ لەبەر ئەوە بارم کردووە. ئەم کێشەیەش زیاتر لەسەر کەسایەتییە زیندووەکانە چونکە ڕەنگە لە داھاتووا وێنەیەکی ئازادی بۆ بار بکرێ و ئەمەی ئێستا بسڕێتەوە. دوو ڕێگەیە ھەیە بۆ بارکردنی پەڕگەکە: # ئەتوانی داوا لە میدیایەک بکەی بەم شێوەیە [https://zheen.org/بنکەی-ژین-و-ویکیپیدیای-کوردی/ وێنەکەی یەکەم]، [https://xebat.net/ku/?page%20id=189526 وێنەی دووەم] لە خوار وێنەکە ئەم مۆڵەتە Creative Commons Attribution Share-alike license 4.0 دانێن و ئەو کاتە ھەر لە کۆمنز دائەنرێ. #ئەگەر وێنەکە لەو ماڵپەڕە بار بکەین، بەپێی ڕێساکانی ئێرە پێویستە کوالێتیی پەڕگەکە نزم و قەبارەکەی وێنەکە بچووک بکەمەوە تەنیا بەشێکی بۆ ناساندنی وتارەکە بە کار بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٩:٤٩، ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] زۆر سوپاس کاک ھەریاد ماندووم کردیت. کە بارکردنی پەڕگەی کەسایەتییە زیندووەکان ئەم کێشەیەی لەسەر بێت با ھەر ئەوەی دووەمیان بێت (بە قەبارەی بچوک و کوالێتیی نزم). وە بە ڕای تۆش بەمەی دووەمیان بکرێت باش دەبێت؟ <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٤٨، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> :::{{وب|Ari Qasm}} لە خزمەتدام، شایەنی نییە. باشییەکە ھەر ئەوەیە، وێنەکە بچووک ئەکرێتەوە تا ئەو ڕادەیەی پێویستە کەسەکە بناسرێتەوە. دوای کە بچووکیش کراوەیە، تۆزێ تەڵخییەک ئەکەوێتە سەر وێنەکە، بەو شێوەیەی وتم ئاوا دەرەچێت. بە ڕای من بەبێ وێنە بمێنێتەوە باشترە. چەن وتارمان بەبێ وێنەن، کێشەی نییە با وا بێ، تا وێنەیەکی ئازادی بۆ بڵاو ئەکرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:٢٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] تەواو، با وتارەکە ھەر بە بێ پەڕگە بمێنێتەوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٠:٥٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> }} == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میرنشینی زەنگنە]] == {{ڕەوشی داواکاری|1}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٠:٥٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساناندنی شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> نەخشەیەکی لیوایەکانی [[شانشینی عێراق]] لە ١٩٣٩ | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://i.pinimg.com/736x/f0/d3/13/f0d313e97c761e27510aca1b6433f40e.jpg https://it.pinterest.com/pin/984529168523391377/ | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Ari Qasm}} لە [https://w.wiki/QYZC کۆمنز] ھەیە. ئەمەش وێنەیەکی تری نەخشەکە لە [https://w.wiki/QYaA کۆمنز] ھەر لەسەر ئەو شێوەیە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٠٩، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] سەیری پەڕگەکانی کۆمنزم کرد، بەڵێ ھەر نەخشەی شانشینی عێراقن، بەڵام ناوی میرنشینەکانیان لەسەر نەنووسراوە. <!-- داڕێژە:واژوونەکراو --><small class="autosigned">—&nbsp;ئەم لێدوانە لەلایەن [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] [[ویکیپیدیا:واژوو|واژوونەکراوە]]. ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm#top|لێدوان]] • [[تایبەت:بەشدارییەکان/Ari Qasm|بەشدارییەکان]]) ١٣:٢٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)</small> ::{{وب|Ari Qasm}} ئەگەر لە وتارەکە نووسرا بێ، بۆ نموونە میرنشینی بابان سەر بە لیوای سلێمانییە ئەوە کافییە و پەڕگەی زیایەی ناوێ. ئەگەر ئەزانی کە پەڕگەکەی خۆت ئاماژەت پێ کرد، زانیاریی زیاتر ئەیا ئەوە باری ئەکەم. بەس سەرچاوەی پەڕگەکە لە چی ماڵپەڕێکە لینکی ماڵپەڕەکە دابنێ، چونکە سەرچاوەی ماڵپەڕەکەم پێویستە لە کاتی بارکردنی پەڕگەکە، نەک لینکی ڕاستەوخۆی پەڕگەکە. واژووەکەشت دابنێ، چەنجارێکە بیرت ئەچێ واژووەکەت بکەی. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:٥٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] وەڵاھی جا بڵێم چی گەر زانیاریی زیاتر دەدات یاخود نا. لەبەرئەوە ئەم پەڕگەیەم پێشکەشکرد بۆ بارکردن، چوونکە ئەم میرنشینە زۆر کەم ئاماژەی پێدراوە و باسی کراوە لە سەرچاوەکان. بۆیە ئەم نەخشەیەم پێ گرنگ بوو بۆ وتارەکە. تەنانەت ئەم پەڕگەیەش زۆر کەم ھەیە، گەڕام بۆی تەنھا لەم سایتە دەستم کەوت بە ڕێکی. من داوام پێشکەشکرد بۆ بارکردنی، گەر باردەکرێت با بکرێت، گەریش ناکرێت لەبەر ھۆکارێک، ئەوا با بیزانین. لینکەکەیشم دانا. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٦:٥٢، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::{{وب|Ari Qasm}} پەڕگە ملەوەنەکەم دۆزیەوە [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette سەیری بکە]. کاتێ داوای ماڵپەڕەکە ئەکەم، ئەبێ وەک ئەمەی من بێ کە دامنا، نەک pinterest و ماڵپەڕی ئەپلۆدکردنی وێنە. ئینجا ئەگەر ئەوەی ملەوەنەکەت ئەوێ باری ئەکەم، چونکە پەڕگە ڕەش و سپییەکە لە سەرچاوەیەکە نەمدۆزییەوە وەک ماڵپەرێک بێ. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] بە ڕاستی منیش زۆر گەڕام، ئەشمزانی کە ماڵپەڕەکانی وەکوو پینترێست پێناچێت کە بۆ ئەوە ببن، بەڵام دڵنیاش نەبووم دەربارەی، وە ھەم لە ماڵپەڕی تریش نەمدۆزییەوە. وە ئەم پەڕگە پڕڕەنگەی ئاماژەت بۆی کردووە لەو ماڵپەڕە، ھیچ کێشەیەکی نییە، باشتریشە کە ڕەنگدارە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٩:٠٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::{{وب|Ari Qasm}} {{کرا}} ([[:پەڕگە:Map of the Kingdom of Iraq, 1939.jpg|بینین]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٢٠:٢٦، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[میر ئیسماعیل زەنگنە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٢:٢٧، ٣٠ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٥٧٦٣٢٧٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٢:٢٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> بۆ ناساندنی زیاتری وتارەکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->پۆرترەیتێکی میر ئیسماعیل زەنگنە | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://www.kurdipedia.org/files/photos/2011/33049.JPG?ver=20110126000000 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{وب|Sakura emad}} من لە کوردپێدیاوە پەڕگە بار ناکەم. ئەم پەڕگە کەسایەتییانە ئەکرێ بۆ ویکیپیدیا بار بکرێ؟ [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٣:١٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) : ئەکرێ بەڵام ئەی کوا زانیارییەکانی پەڕگەکە تۆ نازانی ھی چییە و لەکوێوە ھاتووە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٨:١٤، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Sakura emad}} ئەوە ئەبێ {{وب|Ari Qasm}} زانیارییە پێویستەکان دابنێ. من لە بارەی پەڕگەکەوە نازانم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٨:٢١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|Haryad-]] ئەوە دووبارە بۆی گەڕام، دیارە لە [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=2011012622042833048 بەرگی ئەو کتێبە] وەریانگرتووە. }} taefejxmisngga5ag539b9g7r0fhyhp 0 186898 1588507 1567912 2026-06-02T13:07:58Z Hivja 64112 /* */ 1588507 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |image = {{image array|perrow=5 | image1 = Karim Khan-e Zand.png | caption1 = [[کەریم خانی زەند]] | image2 = Nizami Rug Crop.jpg| caption2 = [[نیزامیی گەنجەوی]] | image3 = Mesture Erdelan.jpg | caption3 = [[مەستوورە ئەردەڵان]] | image4 = Simko Sikaki.jpg | caption4 = [[سمکۆ]] | image5 = Qazi Muhammad.jpg| caption5 = [[قازی محەممەد]] | image6 = Portrait of Abdul Rahman Ghassemlou 1940s.jpg| caption6 = [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] | image7 = دوکتۆر سادق شەڕەفکەندی.jpeg| caption7 = [[سادق شەرەفکەندی]] | image8 = Zirak.jpg| caption8 = [[حەسەن زیرەک]] | image9 = Abdurrahman Sharafkandi In the early Republic of Mahabad.jpg| caption9 = [[ھەژار]] | image10 = Mamosta Hêmin.jpg | caption10 = [[ھێمن]] | image11 = Abolqasem Lahouti.png | caption11 = [[ئەبوولقاسم لاھووتی]] | image12 = Shaykh Abdul Karim Mudarris Al Bayyarah.jpg|right | caption12 = [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس]] | image13 = Ostad Elahi 1.jpg|right | caption13 = [[نوورعەلی ئیلاھی]] | image14 = Behrouz Boochani by Hoda Afshar.jpg | caption14 = [[بێھرووز بووچانی]] | image15 = Nasser Razazi, NET TV - Dec 2, 2018.jpg| caption15 = [[ناسر ڕەزازی]] | image16 = Voria Ghafouri in 2023.jpg | caption16 = [[وریا غەفووری]] | image17 = BahmanGhobadi.JPG | caption17 = [[بەھمەن قوبادی]] | image18 = Shahram Nazeri.jpg| caption18 = [[شارام نازری]] | image19 = Navid Mohammadzadeh 1.jpg | caption19 = [[نەوید محەممەدزادە]] | image20 = Omid Kordestani Web 2.0 conference 2005.jpg| caption20 = [[ئومێد کوردستانی]] | image21 = Navid Zardi.PNG| caption21 = [[نەوید زەردی]] | image22 = Siamand Rahman - 2016.jpg| caption22 = [[سیامەند ڕەحمان]] | image23 = Mamle2222.jpg| caption23 = [[محەممەد ماملێ]] | image24 = عەلی جەوانمەردی.jpeg| caption24 = [[عەلی جەوانمەردی]] | image25 = Media conference of Abajan at Fajr festival-8.jpg| caption25 = [[سەعید ئاقاخانی]] }} |pop = ٨ ھەتا ١٠ ملیۆن<ref>A rough estimate by the [[CIA Factbook]] has populations of 14.5 million in Turkey, 6 million in Iran, about 5 to 6 million in Iraq, and less than 2 million in Syria, which adds up to close to 28 million Kurds living in these countries (i.e. in Kurdistan proper and in other parts of the states comprising the area taken together). CIA Factbook estimates as of 2014; Turkey: "Kurdish 18% [of 81.6 million]", Iran: "Kurd 10% [of 80.8 million]", Iraq: "Kurdish 15%-20% [of 32.6 million]" Syria: "Kurds, Armenians, and other 9.7% [of 18 million]".</ref>{{ھن}} ١٠ ھەتا ١٢ ملیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.institutkurde.org/en/info/the-kurdish-population-1232551004|سەردێڕ=The Kurdish population|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Fondation-Institut kurde de Paris}}</ref> |languages =[[زمانی کوردی|کوردی]]{{ھن}}{{بچووک|(شێوەزارەکان: [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]، [[کوردیی باکووری|باکووری]]، [[کوردیی باشووری|باشووری]]، [[لەکی]] و [[ھەورامی]])}} |religions = زۆرینە: [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]){{ھن}}ھەروەھا: [[یارسان]]، [[جوویەتی]] و [[ئایینی بەھایی|بەھایی]] |related = }} ئەمە پێڕستێک لە کوردە ناودارەکانی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و [[ئێران]]ە، کە بەپێی پیشە ڕیزبەندی کراون. == زاناکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەردەشیر ڕەشیدی]] * [[ئەلجەزەری]] * [[ئومێد کوردستانی]] * [[ئیبراھیم کەریمی]] * [[جەعفەر دارابی]] * [[داریووش ڕەزایی نەژاد]] * [[سالار کەمانگەر]] * [[شەھرام ئەمیری]] * [[غەفوور یووسفیانی]] * [[کۆچەر بیرکار]] * [[موزەفەر پەرتەوماھ]] {{Div col end}} == مەلا و زانا ئایینییەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[مەلا ئەبووبەکری چۆڕی|ئەبووبەکر چۆڕی]] * [[ئەحمەد موفتیزادە]] * [[مەلا ئەحمەدی نۆدشی|ئەحمەدی نۆدشی]] * [[پیریۆنس]] * [[حەسەن ئەمینی]] * [[مەلا خەلیل گۆڕەمەری|خەلیل گۆڕەمەری]] * [[سەفیەدین ئەردەبیلی]] * [[شا نیعمەتوڵڵای وەلی|شا نیعمەتوڵڵا وەلی]] * [[شێخ زەکەریا]] * [[شێخ محەممەدی مەردۆخ]] * [[عەبدولسەلام مودەریسی]] * [[عەبدولقادری گەیلانی]] * [[مەلا عەبدولکەریم مودەریس|عەبدولکەریم مودەریس]] * [[عەبدوڵڵا ئەحمەدیان]] * [[مەلا عەبدوڵڵا سووری|عەبدوڵڵا سووری]] * [[مەلا عەبدوڵڵا سووری|عەبدوڵڵا سووری]] * [[فارووق فەرساد]] * [[مەلا محەممەد ڕەبیعی|محەممەد ڕەبیعی]] * [[مستەفا خوڕەمدڵ]] * [[ناسر سوبحانی]] * [[نیعمەتوڵڵا موکری جەیحوون ئابادی]] {{Div col end}} == ھونەرمەندەکان == === ئەکتەرەکان === {{div col|colwidth=10em}} * [[بەھمەن قوبادی]] * [[بێھرووز غەریبپوور]] * [[پووران درەخشەندە]] * [[توورەج ئەسڵانی]] * [[تەھا کەریمی]] * [[ڕەزا شەفیعی جەم]] * [[ڕەزا فەیز نەورۆزی]] * [[سەعید ئاقاخانی]] * [[سەلاح شێخ محەممەدی]] * [[شارام موکری]] * [[شیلا خوداداد]] * [[عەلی شادمان]] * [[فەرھاد ئەسلانی]] * [[قوتبەدین سادقی]] * [[لوقمان خالیدی]] * [[مریەم بووبانی]] * [[میر سەیفەددینی کرماشانی]] * [[میرزا محەممەدڕەزا کەڵھوڕ]] * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[ھووتەن شەکیبا]] {{Div col end}} === گۆرانیبێژەکان === {{div col|colwidth=10em}} * [[ئاریاس جەوان]] * [[ئازاد (ڕاپەر)|ئازاد ئازادپوور]] * [[ئاوات بۆکانی]] * [[ئەسرین سەفەری]] * [[ئیبراھیم خوەشنەوا]] * [[ئیسماعیل پیرخدری]] * [[ئیسماعیل سابووری]] * [[ئیسماعیل سەردەشتی]] * [[ئیسماعیل مەسقەتی]] * [[بیژەن کامکار]] * [[پێدرام شەھلایی]] * [[تاھیر یاروەیسی]] * [[جەلال نەسیری]] * [[جەمال موفتی]] * [[چیا مەدەنی]] * [[حافز نازری]] * [[حەسەن دەرزی]] * [[حەسەن زیرەک]] * [[حوسێن سەفامەنش]] * [[حوسێن شەریفی]] * [[حیشمەتوڵڵا لوڕنەژاد]] * [[خەتەر]] * [[خەلیل سەدیقی]] * [[ڕەزا یۆسفبەیگی]] * [[ڕەشید فەیزنژاد]] * [[ڕۆژان (گۆرانیبێژ)|ڕۆژان]] * [[زانیار خەسرەوی]] * [[برایانی زێ زێ|زێ زێ]] * [[سپێدە (گۆرانیبێژ)|سپێدە ئەفشار]] * [[سدیق تەعریف]] * [[سەبا کامکار]] * [[سەعدوڵڵا نەسیری]] * [[سەنا بەرزنجی]] * [[سەید خەلیل عالینەژاد]] * [[سەید عەلی ئەسغەر کوردستانی]] * [[سەید قوڵی کشاوەرز]] * [[سۆھراب پوورنازری]] * [[سیروان خەسرەوی]] * [[شارام نازری]] * [[عەباس کەمەندی]] * [[عەتاخانی سەعید مەنسوور]] * [[عەزیز شاھڕۆخ]] * [[عەزیز وەیسی]] * [[عەلی ئەکبەر مورادی]] * [[عوسمان ھەورامی]] * [[عوسمان ھەورامی]] * [[فەتانە وەلیدی]] * [[ڤیان پەیمان]] * [[قادر ئەلیاسی]] * [[قادر سەیاحی]] * [[کۆمسای (گۆرانیبێژ)|کۆمسای]] * [[کەیھان کەڵھوڕ]] * [[لەیلا فەریقی]] * [[محەممەد ماملێ]] * [[مریەم ئیبراھیم پوور]] * [[مستەفا دادار]] * [[مەرزیە فەریقی]] * [[مەزھەر خالقی]] * [[موحسین چاوەشی]] * [[موحسین لوڕستانی]] * [[موحسین میرزازادە]] * [[میرزا جەواد قازی]] * [[میکایل]] * [[ناسر ڕەزازی]] * [[نەوید زەردی]] * [[ھاشم نانەوازادەگان]] * [[ھانی موجتەھیدی|ھانی موجتەھدی]] * [[ھێلی لەڤ]] * [[یەدوڵڵا ڕەحمانی]] * [[یەڵدا عەباسی]] {{Div col end}} === ئەوانەی تر === {{div col|colwidth=10em}} * [[ئاڵا ھۆشیار]] * [[ئەردەشیر کامکار]] * [[ئەردەوان کامکار]] * [[ئەردەوان کامکار]] * [[ئەرژەنگ کامکار]] * [[ئەرسەلان کامکار]] * [[ئەمانوڵڵا تاھیری]] * [[ئیبراھیم سەعیدی]] * [[ئیرەج قادری ئازەر]] * [[بەشیر ناسری]] * [[پەشەنگ کامکار]] * [[جافر زەلکەیی]] * [[جەمیل ڕۆستەمی]] * [[حەسەن یووسف زەمانی]] * [[خلە دەرزی]] * [[خەلیل ڕەحیم پوور]] * [[ڕووپاک جەمشیدی]] * [[زەکەریا یووسفی]] * [[سەیوان سەعیدیان]] * [[سیامەک یاسمی]] * [[سیاوەش کامکار]] * [[شەھرام عەلیدی]] * [[عەزیزمراد عەبدولمەلەکی]] * [[عەلی کەردار]] * [[عەلیدۆست فەلاحەتی]] * [[عوسمان ڕەحمانزادە]] * [[عوسمانە سوور]] * [[فاتح مەردۆخی]] * [[فەرەیدوون حافزی]] * [[فەریبۆرز کامکاری]] * [[قاسم ئیسماعیلزادە]] * [[قالەشین]] * [[قالەمەڕە]] * [[قەشەنگ کامکار]] * [[کەیخەسرەو پوورنازری]] * [[محەممەد پووریان]] * [[محەممەد سابیر سابیر]] * [[مەسعوود ڕەحیمی]] * [[مەلەکولکەلام مەجدی]] * [[موجتەبا میرزادە]] * [[میترا جەشنی]] * [[ھادی زیائوددینی]] * [[ھۆشەنگ کامکار]] * [[ھیوا پاشایی]] {{Div col end}} == وەرزشکارەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئارام خەلیلی]] * [[بابەک قوربانی]] * [[بڕوا نووری]] * [[بەختیار ڕەحمانی]] * [[بیژەن زولفەقارنەسەب]] * [[پووریا یەلی]] * [[جەواد فرووغی]] * [[داڵاھۆ ئێراندۆست]] * [[ڕەزا قۆچان نەژاد]] * [[زەکەریا مورادی]] * [[سامان تەھماسبی]] * [[سەعید لوتفی]] * [[سیامەند ڕەحمان]] * [[شێرکۆ فایقی]] * [[عەبدوڵڵا چەمەن گوڵی]] * [[عەلی ھاشمی]] * [[عەلیڕەزا بەیرانوەند]] * [[فەردین ڕابیت]] * [[کاوە ڕەزایی]] * [[کوێستان خەسرەوی]] * [[کیانۆش ڕۆستەمی]] * [[لۆرنس شەھلایی]] * [[محەممەد ئەوراز]] * [[محەممەد نووری]] * [[موسلیم دارابی]] * [[موقبیل ھونەرپەژووھ]] * [[نگین ئاڵتوونی]] * [[ھوما حوسێنی]] * [[وریا غەفووری]] * [[یووسف قادریان]] * [[فەرشاد گردەکانە]] {{Div col end}} == سەرکردە و سیاسەتوانەکان == {{div col|colwidth=10em}}* [[ڕەند مەریوانی ]] * [[ئامینە کاکەباوە]] * [[ئەردەشێر بابەکان]] * [[ئەمانوڵڵا خانی ئەردەڵان]] * [[ئەمیر نیزامی گەڕووسی]] * [[ئیبراھیم عەلیزادە]] * [[ئیحسان فەتاحیان]] * [[بابەشێخ حوسێنی]] * [[برایم سەلاح]] * [[بەھائەدین ئەدەب]] * [[بیژەن نامدار زەنگەنە]] * [[ڕووداوی خۆسووتاندنی بێھزاد مەحموودی|بێھزاد مەحموودی]] * [[دیاکۆ]] * [[تەیفوور بەتحایی]] * [[جەلال جەلالیزادە]] * [[جەلیل گادانی]] * [[جەمال پوورکەریم]] * [[حاجی بابەشێخ]] * [[حەسەن ڕەحمان پەنا]] * [[محەممەد حوسێن سەیفی قازی|حەمەحوسێن خانی سەیف قازی]] * [[حوسێن یەزدانپەنا]] * [[خالید عەزیزی]] * [[خانی لەپ زێڕین]] * [[ڕامین حوسێن پەناھی]] * [[ڕێبین ڕەحیمی]] * [[ڕێناس ڕۆژ]] * [[زارا غوڵامی]] * [[زانیار مورادی]] * [[زەینەب جەلالیان]] * [[زیلان ڤەژین]] * [[سادق شەرەفکەندی]] * [[سدیق کەمانگەر]] * [[سمکۆ سەرھەڵدان]] * [[سمکۆ|سمکۆی شکاک]] * [[سەعید موعینی]] * [[سەکینە پەروانە]] * [[سولەیمان موعینی]] * [[سۆسەن ئەمیری]] * [[سیامەند موعینی]] * [[شادیە حەیدەری]] * [[شەرەفخانی بەدلیسی]] * [[شەرەفخانی بەدلیسی]] * [[شەھرام ئێرانی]] * [[شوانە قادری]] * [[شیرین عەلەم ھولی]] * [[شێخ جەلال حوسێنی]] * [[شێخ عەلی خان زەنگەنە]] * [[شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری]] * [[عەباس کەریمی]] * [[عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی]] * [[عەبدولڕەحمان زەبیحی]] * [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] * [[عەبدوڵڵا بەگ بێناری]] * [[عەبدوڵڵا حەسەنزادە]] * [[عەبدوڵڵا ڕەمەزانزادە]] * [[عەبدوڵڵا موھتەدی]] * [[عەزیزخان موکری]] * [[عەلی قازی]] * [[عوسمان جەعفەری]] * [[عوسمان ڕەحیمی]] * [[عیسا زارعپوور]] * [[عێزەدین حوسێنی|عێزەدین حوسەینی]] * [[فەرھاد وەکیلی]] * [[فەرەیدوون جوانڕۆیی]] * [[فەرەیدوون موعتەمید وەزیری]] * [[فوئاد مستەفاسوڵتانی]] * [[قازی محەممەد]] * [[هوڤەخشترە]] * [[کامیل نورانی فەرد]] * [[کەریم حیسامی]] * [[کەریم خانی زەند]] * [[کەریم سنجابی]] * [[کیوومەرس حەیدەر]] * [[کیوومەرس حەیدەری]] * [[لوقمان مورادی]] * [[محەممەد حوسێن کەریمی]] * [[محەممەد مایی]] * [[محەممەدباقر قالیباف]] * [[محەممەدسادق موعتەمدیان]] * [[محەممەدمەھدی شەھریاری]] * [[مستەفا مەولوودی]] * [[مستەفا ھیجری]] * [[مەسعوود قەرەخانی]] * [[مەلا ئاوارە]] * [[مەنسوور ئاروەند]] * [[موراد میرزایی]] * [[مووسا باباخانی]] * [[مینا قازی]] * [[مێھرداد چەمەنی]] * [[ھورموز گورجیبەیانی]] * [[ھۆمایون ئەردەڵان]] * [[ھیدایەت عەبدوڵڵاپوور]] * [[یەدوڵڵا ڕەزایی]] * [[یووسف نووری]] * [[ﻋﻪﺑﺪوڵڵا ﺋﯿﺴﺤﺎﻗﯽ]] {{Div col end}} == ھەواڵنێرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئازادە نامداری]] * [[تروسکە سادقی]] * [[حەسەن مەعرووفپوور]] * [[ڕەحیم ڕەشیدی]] * [[ژیار گوڵ]] * [[شاھۆ فەلاحی]] * [[شلێر حەقانی فەر]] * [[شەپۆل عەباسی]] * [[شوکروڵڵا بابان]] * [[عەلی جەوانمەردی]] * [[فوئاد بابان]] * [[میھران عەباسیان]] * [[نازیلا مەعرووفیان]] * [[نەفیسە کووھنەوەرد]] * [[یووسف عەباسزادە]] {{Div col end}} == شاعیرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەبوولقاسم لاھووتی]] * [[ئەحمەد بازگر]] * [[ئەحمەد بەگی کۆماسی]] * [[ئەحمەد عەزیزی]] * [[ئەحمەد مەولانی]] * [[ئەدەب (شاعیر)|ئەدەب]] * [[ئەڵماس خانی کەنۆڵەیی]] * [[ئەمین گەردیگلانی]] * [[ئەنوەر عەرەب]] * [[ئیسماعیل حوسێن پوور]] * [[ئێرج خاڵسی]] * [[ئێرج قوبادی]] * [[بێتووشی]] * [[پەرتەو کرماشانی]] * [[پەرویز بەنەفشی]] * [[جەلال مەلەکشا]] * [[جیھان ئارا پاوەیی]] * [[حەیران عەلیشا]] * [[حیشمەت مەنسووری جەمشیدی]] * [[خاتوو خۆرشیدی مەریوانی]] * [[خەلیفە کەیخەسرەوی ئیمامی]] * [[خەمین]] * [[خەیاڵی]] * [[ڕەحیم سوڵتانی]] * [[ڕەحیم لوقمانی]] * [[ڕەحیم موعینی کرماشانی]] * [[زاری]] * [[زەبیحی (باباسمایلی بەرزنجی)|زەبیحی]] * [[ژیلا حوسێنی]] * [[سەعید عیبادەتیان]] * [[سەی یاقۆ]] * [[سەید قاسم ئەرژەنگ]] * [[سەید کامیل ئیمامی]] * [[سەید محەممەد تاھیر ھاشمی]] * [[سەیدی]] * [[سوارە ئیلخانیزادە]] * [[سیاوەش لوتفیکار]] * [[سیمین چایچی]] * [[شامی کرماشانی|شامیی کرماشانی]] * [[شلێر ڕەشیدی]] * [[شێخ بابا سمایل بەرزەنجی]] * [[شێخ نافیع مەزھەر]] * [[عەباس حەقیقی]] * [[عەلی حەسەنیانی]] * [[عەلی عابدی]] * [[عومەر ساڵحی ساحیب]] * [[عومەر سوڵتانی]] * [[غوڵامڕەزا ڕەشید یاسمی]] * [[غوڵامڕەزاخان ئەرکەوازی]] * [[فاتیح شێخولئیسلامی]] * [[فەرەیدوون ئەرشەدی]] * [[فەریق]] * [[قادر عەلیخا]] * [[قاسم موئەیەدزادە]] * [[قانع]] * [[کەریم حیکمەتی]] * [[لەیلا ساڵحی]] * [[مارف ئاغایی]] * [[محەممەد ڕەسووڵ شیرازی]] * [[محەممەد سەعید نەججاڕی]] * [[مستەفا بێسارانی]] * [[مەستوورە ئەردەڵان]] * [[مەلا پەرێشان]] * [[مەلا غەفوور دەباغی]] * [[مەلا کەریم فیدایی]] * [[مەلا مارف کۆکەیی]] * [[میرزا عەبدولقادری پاوەیی]] * [[ناری]] * [[ناسر ئاغابرا]] * [[نیزامیی گەنجەوی]] * [[ھەژار]] * [[ھێدی]] * [[ھێمن]] * [[وەفایی]] * [[وەلی محەممەد ئومێدی]] * [[یووسف بەگی ئیمامی]] * [[یوونس ڕەزایی]] {{Div col end}} == نووسەرەکان == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەحمەد قازی]] * [[ئیبراھیم یوونسی]] * [[برایم ئەفخەمی]] * [[بریا کاکەسووری]] * [[بەختیار سەجادی]] * [[بەھارە عەلەوی]] * [[بێھرووز بووچانی]] * [[حەسەن قزڵجی]] * [[حوسێن شێربەگی]] * [[خالید خاکی]] * [[خەبات ڕەسووڵی]] * [[سەدیق سەفیزادە]] * [[سەلاحەدین بایەزیدی]] * [[سەید قادر ھیدایەتی]] * [[سۆران کوردستانی]] * [[عەباس جەلیلیان]] * [[عەبدوڵڵا ئەبریشەمی]] * [[عەتا نەھایی]] * [[عەزیز مەحموودپوور]] * [[عەلائەدین سەججادی|عەلائەدین سەجادی]] * [[عەلی ئەشرەف دەرویشیان]] * [[عومەرئاغا عەلییار]] * [[فەتاح ئەمیری]] * [[فەرەیدوون حەکیمزادە]] * [[فەڕۆخ نێعمەتپوور]] * [[کەریم ئەیووبی]] * [[کەریم تاقانە]] * [[کەریم کەریمپوور]] * [[گیوی موکریانی]] * [[لالە خەدیوی]] * [[ماجد مەردۆخ ڕۆحانی]] * [[محەممەد ڕەمەزانی]] * [[محەممەد قازی]] * [[محەممەد قازی]] * [[محەممەد موکری]] * [[مریەم قازی]] * [[مەنسوور یاقووتی]] * [[موژگان کاووسی]] * [[میرزادە عیشقی]] * [[ھاشم ئەحمەدزادە]] {{Div col end}} == ئەوانەی تر == {{div col|colwidth=10em}} * [[ئەمیر حەسەنپوور]] * [[جەلیل کەریمی]] * [[حەیدەر قوربانی]] * [[حوسێن حوزنی موکریانی]] * [[حوسێن کۆکەن]] * [[خالید حەیدەری]] * [[خانزایە خانمی کەڵھوڕ]] * [[ڕەزا کەریم موجاور]] * [[زارا محەممەدی]] * [[ژینا ئەمینی]] * [[ساڵح نیکبەخت]] * [[سانع ژاڵە]] * [[سەلاح پایانیانی]] * [[سەلاحەددین خەدیو]] * [[شەریف باجوەر]] * [[شەھین باوەفا]] * [[شێخ عەلی خان زەنگەنە]] * [[عەلی پاکسرشت]] * [[عەلی حەیدەریان]] * [[عەلی گەلاوێژ]] * [[فەرزاد کەمانگەر]] * [[فەرەیدوون بەگلەری]] * [[فەریناز خوسرەوانی]] * [[کامیل ئەحمەدی]] * [[محەممەد حاسڵی]] * [[محەممەد سەدیق کەبودوەند]] * [[محەممەد عەبدوڵڵاھی]] * [[محەممەد عەلی سوڵتانی]] * [[مستەفا نەییێری سەقز|مستەفا نەییێری]] * [[مێھرداد ئیزەدی]] * [[نوورعەلی ئیلاھی]] {{Div col end}} == ئەمانەش ببینە == * [[کوردانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] * [[پێڕستی گۆرانیبێژانی کورد]] * [[پێڕستی کوردەکانی باشووری کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kurdish people in Iran}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|کوردستان|ئێران}} {{کورد}} [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان| ]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] hr9nnhhqezpgds2wb2b4v54ey88xbcf 0 220095 1588509 1495676 2026-06-02T13:15:14Z Hivja 64112 /* دەستەبەرکردن */ 1588509 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = تووماج ساڵحی | ناوی خۆماڵی = توماج صالحی | زمانی ناوی خۆماڵی = فارسی | وێنە = Toomaj Salehi.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = وێنەیەکی تووماج ساڵحی | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٩٠|١٢|٣}} | شوێنی لەدایکبوون = [[شاھینشەھر]]، [[پارێزگای ئەسفەھان]]، [[ئێران]] | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = [[ئەسفەھان]] | نەتەوە = ئێرانی | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = ئێران | پەروەردە = تەواوبووی مکانیکی پتەوەکان | خوێندنگە = | پیشە = گۆرانیبێژی | ساڵانی چالاکی = | وەکیل = ئەمیر ڕەئیسیان | ناوبانگ = گۆرانیی ڕاپی ناڕەزایەتیی سیاسی و کۆمەڵایەتی | کارە دیارەکان = تورکمانچای، سووراخ مووش، نۆرمال، بازماندە و فاڵ | حیزب = | بەرامبەرەکان = [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی]] | ئایین = | تۆمەت = ''پرۆپاگەندە لە دژی حکوومەت'' و ''سووکایەتیکردن بە دەسەڵاتی باڵای سەرکردایەتی'' | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | مناڵەکان = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ماڵپەڕ = }} '''تووماج ساڵحی''' ({{بە فارسی|توماج صالحی}}؛ لەدایکبووی ٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٠) گۆرانیبێژێکی [[ڕاپ]]ی ناڕەزایەتیی ئێرانییە کە زیاتر بە گۆرانییە ناڕەزایەتییەکانی سەبارەت بە پرسە کۆمەڵایەتییەکانی ئێران و سیاسەتەکانی [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران]] ناسراوە.<ref name="RV 2021">{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=RV | یەکەم=Hrana | سەردێڕ=توماج صالحی، خواننده رپ اعتراضی بازداشت شد | وێبگە=خبرگزاری هرانا | ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١| ناونیشان=https://www.hra-news.org/2021/hranews/a-31722/ | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> بە وتەی خۆی، کاری ڕۆژانەی وەکوو کرێکارە لە کارگەیەکی [[کانزاکاری]].<ref name="BBC News فارسی 2021">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=توماج صالحی خواننده معترض سبک رَپ در ایران بازداشت شد | وێبگە=BBC News فارسی | ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١| ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran-58566551 | زمان=fa | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> == دەستەبەرکردن == ساڵحی لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١، لە ماڵەکەی خۆی لە [[ئەسفەھان]] دەستبەسەر کرا. ناوبراو بە «پرۆپاگەندە لە دژی حکوومەت» و «سووکایەتیکردن بە دەسەڵاتی باڵای سەرکردایەتی» تۆمەتبار کرا.<ref name="Esfandiari 2021">{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=Esfandiari | یەکەم=Golnaz | سەردێڕ='We Are The Dead Who Can't Think Of Dying': Iranian Rapper Charged For Criticizing Regime | وێبگە=RadioFreeEurope/RadioLiberty | ڕێکەوت=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١| ناونیشان=https://www.rferl.org/a/iran-rapper-charged-propaganda/31473007.html | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref name="HRM 2022">{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=HRM | یەکەم=Iran | سەردێڕ=Dissident rapper Toomaj Salehi sentenced to prison and fine | وێبگە=Iran HRM | ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢| ناونیشان=https://iran-hrm.com/2022/01/25/dissident-rapper-toomaj-salehi-sentenced-to-prison-and-fine/ | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> لە ٢١ی ئەیلوول، بە دانانی بارمتە ھەتا کاتی دادگاییکردنی ئازاد کرا. ڕۆژی ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، [[دادگای شۆڕشی ئیسلامی]]ی [[شاھینشەھر]] سزای شەش مانگ زیندانیکردن و غەرامەکردنی بەسەر ساڵحیدا سەپاند.<ref name="Dagres 2021">{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=Dagres | یەکەم=Holly | سەردێڕ=Down the ‘Rathole’: How a rapper channels Iran regime change discourse | وێبگە=Atlantic Council | ڕێکەوت=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١| ناونیشان=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/iransource/down-the-rathole-how-a-rapper-channels-iran-regime-change-discourse/ | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref name="bild.de 2021">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Iran: Rapper wegen kritischer Lieder von Mullah-Regime festgenommen - Politik | وێبگە=bild.de | ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١| ناونیشان=https://www.bild.de/politik/ausland/politik-ausland/iran-rapper-wegen-kritischer-lieder-von-mullah-regime-festgenommen-77706136.bild.html | زمان=de | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> ساڵحی جارێکی دیکە لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢، لە درێژەی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|خۆپیشاندانەکانی ئێران]]دا دەستبەسەر کرایەوە.<ref name=" IranWire 2022">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Iran Rearrests Popular Protest Rapper Salehi | وێبگە= IranWire | ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢| ناونیشان=https://iranwire.com/en/politics/109143-iran-rearrests-popular-protest-rapper-salehi/ | ref={{SfnRef| IranWire | 2022}} | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref name="CBC 2022">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Meet Iran's dissident rapper helping youth circumvent regime internet crackdown - CBC News | وێبگە=CBC | ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢| ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/meet-iran-s-dissident-rapper-helping-youth-circumvent-regime-internet-crackdown-1.6625351 | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> [[ئاژانسی ھەواڵی فارس]] کە سەر بە [[سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|سپاس پاسداران]]ە، تۆماج ساڵحی وەکوو یەکێک لە «سەرکردەکانی ئاژاوەگێڕییەکان کە پەرە بە توندوتیژی دەدا» وەسف کرد.<ref name="Iran International 2022">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Islamic Republic’s Security Forces Arrest Dissident Rapper | وێبگە=Iran International | ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢| ناونیشان=https://www.iranintl.com/en/202210306648 | ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> ھەروەھا ئەو میدیا حکوومەتییە ڕایگەیاندووە کە ساڵحی لە کاتی بەزاندنی سنووردا دەستبەسەر کراوە، وتەیەک کە لەلایەن بەڕێوەبەری پەڕەی ساڵحی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا ڕەتکرایەوە و ڕایگەیاند کە ئەو لە [[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری]] دەستبەسەر کراوە نەک لە پارێزگایەکی سنووری.<ref name="Iran International 2022" /> دوایین ڤیدیۆکلیپی یووتیووبەکەی کە پێش دەستبەسەرکردنی لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا بڵاویکردەوە، ئەو دەقەی تێدابوو: «تاوانی کەسێک سەماکردن بە قژەکانی لە بادا بوو. تاوانی کەسێک ئەوە بوو کە بوێر بوو و ڕەخنەی گرت لە ٤٤ ساڵ حکوومەتی ئێوە. ئەمساڵ ساڵی شکستی ئێوەیە».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iran to hold public trials of 1,000 people charged with involvement in Mahsa Amini protests |ناونیشان=https://www.cnn.com/2022/11/01/middleeast/iran-public-trials-mahsa-amini-protests-intl/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ئیش=CNN |ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=موزیک ویدیو "فال" از توماج |ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=Jpi7d_uQ5Ec&t=87s |وێبگە=YouTube |بڵاوکەرەوە=Toomaj |زمان=en}}</ref> [[پەڕگە:توماج صالحی.jpg|وێنۆک|200px|تووماج ساڵحی لەگەڵ [[وریا غەفووری]] لەدوای ئازادبوونی]] == ئەمانەش ببینە == *‌‌ [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]] * [[دەستبەسەرکراوانی خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]] * [[مافەکانی مرۆڤ لە ئێران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Toomaj Salehi}} * {{SoundCloud|toomajsalehi}} * [https://open.spotify.com/artist/5mBmrpiMC2lzIWCG0MDOYx تووماج ساڵحی] لە [[سپاتیفای]] * {{Instagram|toomajofficial}} * {{YouTube|UCwTGrbSxqlviVubd93m27Pw|تووماج ساڵحی}} * {{Twitter|ToomajSalehiRap}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|سیاسەت|ئێران}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی ئەسفەھان]] [[پۆل:گۆرانیبێژ-گۆرانینووسانی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ڕاپی ئێرانی]] [[پۆل:ئاوازدانەرانی ئێرانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:بەختیاری]] iqv03gs0cv6qog7xusz4gjg49srllx5 4 241625 1588545 1588408 2026-06-02T21:00:42Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1588545 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٣٥٦٧٨٩ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٣٤٩٢ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦]] || ٨٤١٩ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٣١ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٨٧٣٠٥ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٣٠ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٢١٢١٨ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] oa46nh4fwveusnjvvlhnwy3ccsrkg7h 0 245856 1588525 1560807 2026-06-02T16:56:14Z ShamallBaqii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1588525 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=ئەماندا ھۆڵدن|image=Amanda Holden 2014 London.jpg|caption=ھۆڵدن لەساڵی ٢٠١٤|birth_name=ئاماندا لویس ھۆڵدن|birth_date={{birth date and age|1971|2|16|df=y}}|birth_place=ئینگلتەرا|occupation={{hlist|پێشکەشکار|ئەکتەر|گۆرانیبێژ}}|years_active=١٩٩١–ئێستا|spouse={{ubl | {{marriage|لیس دێنس|1995|2003|reason=divorced}} | {{marriage|کریس ھەگس|10 December 2008}} }}|children=٣|nationality=|employer=|television=|education={{plainlist| * زانکۆی سوامموڤ * ئەکادمیای شانۆی }}|alma mater=|parents=|website={{URL|officialamandaholden.com/}}}} '''ئاماندا ھۆڵدن''' ({{بە ئینگلیزی|Amanda Holden}}؛ لەدایکبووی ١٦ی شوباتی ١٩٧١)<ref name="dob">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/education/2001/may/01/furthereducation.uk2|سەردێڕ=College Days|ئیش=[[The Guardian]]|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٠١|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200128212042/https://www.theguardian.com/education/2001/may/01/furthereducation.uk2|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وتەگێڕانەوە=Born February 16, 1971}}</ref> کەسایەتییەکی میدیایی ئینگلیزییە و ئەکتەر و گۆرانیبێژە. لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە دادوەرە لە پێشبڕکێی بەرنامەی بەھرەمەندە تەلەفزیۆنییەکان بەڕیتانیا بەھرەدارێکی دەستکەوت لە کەناڵی ITV.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brands: Amanda's Autobiography 'No Holding Back' – Official Amanda Holden Website|ناونیشان=http://www.officialamandaholden.com/brands/amandas-autobiography-no-holding-back|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=www.officialamandaholden.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230408001922/http://www.officialamandaholden.com/brands/amandas-autobiography-no-holding-back|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Amanda Holden releases debut album Songs From My Heart|ناونیشان=https://www.heart.co.uk/radio/shows-presenters/heart-breakfast-jamie-theakston-amanda-holden/amanda-holden-releases-debut-album-songs-from-my-heart/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=Heart|زمان=en}}</ref> == سەرەتای ژیانی == ھۆڵدن لە شاری پۆرتسمۆس لە ویلایەتی ھامپشایر لەدایکبووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|سەردێڕ=Amanda Holden on growing up in Bishop's Waltham, her charity work and her weakness for latte and cake|ناونیشان=https://www.greatbritishlife.co.uk/people/celebrity-interviews/amanda-holden-on-growing-up-in-hampshire-7241458|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210912161445/https://www.greatbritishlife.co.uk/people/celebrity-interviews/amanda-holden-on-growing-up-in-hampshire-7241458|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و زۆربەی تەمەنی منداڵی لە شاری بیشۆپ والثام بەسەر بردووە و لە تەمەنی نۆ ساڵیدا پەیوەندی بە کۆمپانیای شانۆی بیشۆپ والثام لیتلەوە کردووە. لە قوتابخانەی کۆمەڵایەتی ناوەندی کۆلێژی سوانمۆر خوێندوویەتی. لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا ڕووی لە شاری بۆرنمۆس کردووە،<ref name="echo">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Britain's Got Talent star Amanda Holden comes home|ئیش=[[Southern Daily Echo|Daily Echo]]|شوێن=Southampton, UK|ناونیشان=http://www.dailyecho.co.uk/news/10791541.Britain_s_Got_Talent_star_Amanda_Holden_comes_home/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20200902230651/https://www.dailyecho.co.uk/news/10791541.fans-turn-out-as-tv-star-amanda-holden-returns-to-home-town-of-bishops-waltham/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="echo2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Phillips|یەکەم=Bethan|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Plaque Honour for Amanda Holden's Old Home|ئیش=Daily Echo|شوێن=Southampton, UK|ناونیشان=http://www.dailyecho.co.uk/news/9428405.Plaque_honour_for_Amanda_Holden_s_old_home/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> پێش ئەوەی بچێتە باشووری لەندەن بۆ ئەوەی بچێتە ئەکادیمیای ھونەری شانۆی ماونتڤیۆ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Amanda Holden awarded Honorary Doctorate at Mountview Graduation 2019|ناونیشان=https://www.mountview.org.uk/news/amanda-holden-awarded-honorary-doctorate-at-mountview-graduation-2019/|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Mountview Academy of Theatre Arts}}</ref> == پیشە == === تەلەفیزیۆن === یەکەم دەرکەوتنی ھۆڵدن لە تەلەفزیۆنیدا وەک پێشبڕکێکارێک بوو لە بەرنامەی یارییەکانی ژوانی کوێر لە ساڵی ١٩٩١،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Biography - Official Amanda Holden Website|ناونیشان=http://www.officialamandaholden.com/biography|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=www.officialamandaholden.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231211211017/http://www.officialamandaholden.com/biography|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ تا ٢٠٠٨ ھۆڵدن وەک سارا ترێڤانیان لە سێ زنجیرەی فیلمی کێویی لە دڵدا دەرکەوت کە ستیڤن تۆمپکینسۆن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Christine Bleakley and Amanda Holden return to ITV's This Morning to co-host with Phillip Schofield in 2015|ناونیشان=http://www.itv.com/presscentre/press-releases/christine-bleakley-and-amanda-holden-return-itvs-morning-co-host-phillip-schofield|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141228224324/http://www.itv.com/presscentre/press-releases/christine-bleakley-and-amanda-holden-return-itvs-morning-co-host-phillip-schofield|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٥|وێبگە=ITV.com}}</ref> لە زنجیرەکانی بەریتانی وەک سماک زە پۆنی و ئێست ئێندەر و دڵەکان و ئێسکەکان و بیبڕە بەشداری کردووە.<ref name="Bio">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Biography|ناونیشان=http://www.officialamandaholden.com/biography.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Amanda Holden official website|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924055123/http://www.officialamandaholden.com/biography.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=ITV1 series to test Amanda Holden's talent in 'fantasy' jobs|ناونیشان=https://www.theguardian.com/media/2009/oct/01/amanda-holden-fantasy-lives-itv1|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=theguardian.com}}</ref> لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ ھۆڵدن بەشێک بوو لە تیمی پێشکەشکاری بۆ تەلەتۆنی کریسمس لەلایەن ئای تی ڤی تێکست سانتا بەژداری کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=ITV joins forces with the RSPCA for a brand new show, Give A Pet A Home, hosted by Amanda Holden|ناونیشان=http://www.itv.com/presscentre/press-releases/itv-joins-forces-rspca-brand-new-show-give-pet-home-hosted-amanda-holden|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20150309100434/http://www.itv.com/presscentre/press-releases/itv-joins-forces-rspca-brand-new-show-give-pet-home-hosted-amanda-holden|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئازاری ٢٠١٥|وێبگە=ITV.com|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا فیلمی شتێکم ھەیر دەمەوێت پێت بڵێم پێشکەش کرد کە زنجیرەیەکی ڕاستییە بۆ کەناڵی تەلەفزیۆنی W بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Bullimore|یەکەم=Emma|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Amanda Holden has something to tell you about her new show: 'I love eavesdropping!'|ناونیشان=https://www.whattowatch.com/news/amanda-holden-secrets-eavesdropping-418347|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=What to Watch}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fletcher|یەکەم=Harry|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Amanda Holden to host I've Got Something to Tell You|ناونیشان=http://www.digitalspy.com/tv/news/a785268/amanda-holden-will-get-big-confessions-out-of-ordinary-people-on-ive-got-something-to-tell-you/|وێبگە=Digital Spy}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٧ لە فیلمی خراپترین جادووگەری کەناڵی [[سی بی سی]] وەک شاجوانی پێنتانگڵ دەرکەوت، ھۆڵدن لە ساڵی ٢٠٢٢ وەک میوان لە زنجیرەی درامای دراوسێکانی ئوسترالی وەک ھاریەت واڵاس دەرکەوت، لە مانگی ئۆکتۆبەری ٢٠٢١ دەستی بە وێنەگرتنی بۆ بەرنامەکە کردووە لە لەندەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lee|یەکەم=Jess|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Neighbours casts Britain's Got Talent judge Amanda Holden for special London storyline|ناونیشان=https://www.digitalspy.com/soaps/neighbours/a37895593/neighbours-spoilers-amanda-holden-london-harlow/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Digital Spy]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Channel 4 axes Holden Girls: Mandy & Myrtle after one series|ناونیشان=https://www.northwalespioneer.co.uk/news/23442587.channel-4-axes-holden-girls-mandy-myrtle-one-series/}}</ref> === شانۆی === ھۆڵدن لە چەندین شانۆیی میوزیکی بەشداری کردووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Packer|یەکەم=Chris|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦|سەردێڕ=Amanda Holden and Tamzin Outhwaite in Stepping Out at the Vaudeville Theatre|ناونیشان=http://www.boxoffice.co.uk/news/amanda-holden-and-tamzin-outhwaite-in-stepping-out-at-the-vaudeville-theatre-1325.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220111823/http://www.boxoffice.co.uk/news/amanda-holden-and-tamzin-outhwaite-in-stepping-out-at-the-vaudeville-theatre-1325.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=Boxoffice.co.uk}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٤دا پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی لۆڕێنس ئۆلیڤیێر بۆ باشترین ئەکتەر لە میوزیکاڵێکدا بەھۆی ڕۆڵی لە بەرھەمی وێست ئێند لە فیلمی بە تەواوی مۆدێرن میلی<ref name="Bio2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Biography|ناونیشان=http://www.officialamandaholden.com/biography.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Amanda Holden official website|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924055123/http://www.officialamandaholden.com/biography.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="stage-E88313294933772">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=Full List: 2012 Whatsonstage.com Award winners|ناونیشان=http://www.whatsonstage.com/news/theatre/london/E8831329493377/Full+List%3A+2012+Whatsonstage.com+Award+winners.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120223125532/http://www.whatsonstage.com/news/theatre/london/E8831329493377/Full+List:+2012+Whatsonstage.com+Award+winners.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠١٢|وێبگە=Whatsonstage.com}}</ref> کە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٤ زووتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا کۆتای پێھێنرا.<ref name="stage-E8821086257644">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Paddock|یەکەم=Terri|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=''Thoroughly Modern Millie'' Posts Closing Notices|ناونیشان=http://www.whatsonstage.com/news/theatre/london/E8821086257644/Thoroughly+Modern+Millie+Posts+Closing+Notices.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110615174845/http://www.whatsonstage.com/news/theatre/london/E8821086257644/Thoroughly+Modern+Millie+Posts+Closing+Notices.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٠|وێبگە=Whatsonstage.com}}</ref><ref name="stage-E8821086888021">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٤|سەردێڕ=''Modern Millie'' Cast Defends Holden???|ناونیشان=http://www.whatsonstage.com/gossip/theatre/london/E8821086888021/Modern+Millie+Cast+Defends+Holden%3F%3F%3F.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110615174909/http://www.whatsonstage.com/gossip/theatre/london/E8821086888021/Modern+Millie+Cast+Defends+Holden%3F%3F%3F.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٠|وێبگە=Whatsonstage.com}}</ref><ref name="stage-E8831329493377">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٢|سەردێڕ=Full List: 2012 Whatsonstage.com Award winners|ناونیشان=http://www.whatsonstage.com/news/theatre/london/E8831329493377/Full+List%3A+2012+Whatsonstage.com+Award+winners.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120223125532/http://www.whatsonstage.com/news/theatre/london/E8831329493377/Full+List:+2012+Whatsonstage.com+Award+winners.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠١٢|وێبگە=Whatsonstage.com}}</ref> === ڕادیۆ === لە مانگی نیسانی ٢٠١٩ ڕاگەیەندرا کە ھۆڵدن جێگەی ئیما بنتۆن دەگرێتەوە وەک ھاوبەشی پێشکەشکاری بەرنامەی ھارت برێکفاست لەگەڵ جەیمی تیکستۆن، لە ھەمان کاتدا کە لە ٣ی [[حوزەیران]] گەیشتە ئاستی نیشتمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Join Jamie Theakston and Amanda Holden for the All New Heart Breakfast|ناونیشان=https://www.heart.co.uk/radio/heart-breakfast-jamie-theakston-amanda-holden/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200924183143/https://www.heart.co.uk/radio/heart-breakfast-jamie-theakston-amanda-holden/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Heart}}</ref> === میوزیک === لە ساڵی ٢٠١٩ ھۆڵدن گرێبەستی تۆمارکردنی لەگەڵ کۆمپانیای ڤێرجن ئی ئێم ئای ڕیکۆردز واژۆ کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Ingate|یەکەم=Kathryn|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=Amanda Holden revealed she is 'thrilled' to launch music career with HUGE record deal|newspaper=[[Sunday Express]]|شوێن=UK|ناونیشان=https://www.express.co.uk/celebrity-news/1153323/Amanda-Holden-singing-tightrope-Instagram-music-record-deal-news-latest|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200503210750/https://www.express.co.uk/celebrity-news/1153323/Amanda-Holden-singing-tightrope-Instagram-music-record-deal-news-latest|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٠ یەکەم ئەلبوومی ستۆدیۆی خۆی بەناوی گۆرانییەکانی دڵم بڵاوکردەوە لە ڕێگەی یونێڤێرساڵ میوزیکەوە. لە ھێڵکاری ئەلبوومەکانی بەریتانیا گەیشتە پلەی چوارەم.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Amanda Holden releases debut album Songs From My Heart|ناونیشان=https://www.heart.co.uk/radio/shows-presenters/heart-breakfast-jamie-theakston-amanda-holden/amanda-holden-releases-debut-album-songs-from-my-heart/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Heart}}</ref> === کارەکانی دیکەی === لە تەمموزی ٢٠٠٩ ھۆڵدن بوو بە پێشکەشکار لە ڕۆژنامەی ھەواڵی جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hyde|یەکەم=Marina|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=Did the News of the World target Amanda Holden before giving her a job?|ناونیشان=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/lostinshowbiz/2011/jul/07/news-of-world-amanda-holden|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ئیش=The Guardian}}</ref> لە مانگی ئۆکتۆبەری ٢٠١٣ ئاماندا ژیاننامەی خۆی بەناوی بەبێ گەڕانەوە بڵاوکردەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Percival|یەکەم=Ash|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Watch: Amanda Doesn't Hold Back|ناونیشان=http://www.huffingtonpost.co.uk/2013/11/07/amanda-holden-autobiography-no-holding-back_n_4231598.html|وێبگە=HuffPost UK}}</ref> کە بووە باشترین کتێبی سەندەی تایمز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Brands: Amanda's Autobiography 'No Holding Back' - Official Amanda Holden Website|ناونیشان=http://www.officialamandaholden.com/brands/amandas-autobiography-no-holding-back|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.officialamandaholden.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230408001922/http://www.officialamandaholden.com/brands/amandas-autobiography-no-holding-back|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا بەژداری لە ڕووخساری نوێی لە چالێنجەکەی بەیانی گەشاوەتری ئەلپێن کرد.<ref name="alpenmornings">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Welcome to Brighter Mornings with Amanda's Challenge|ناونیشان=http://www.alpenmornings.co.uk/amandas-challenge.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150527175213/http://www.alpenmornings.co.uk/amandas-challenge.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[Weetabix Ltd.]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> == کاری خێرخوازی == ھۆڵدن پێشەنگی ھەڵمەتی ھۆشیاریی ئیڤەرتۆن بوو سەبارەت بە [[شێرپەنجەی مەمک]].<ref name="shirt-709">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Pink Everton 07/08 Umbro charity football shirt|ناونیشان=http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120311151948/http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١|وێبگە=Footballshirtculture.com}}</ref><ref name="shirt-7094">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Pink Everton 07/08 Umbro charity football shirt|ناونیشان=http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120311151948/http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١|وێبگە=Footballshirtculture.com}}</ref> ئەو پارێزەری ڕێکخراوی خێرخوازی یانە تۆپی پێیەکەیە بە ناوی ئێڤەرتۆن ئین دی کۆمیونیتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Charity: Amanda becomes Patron of Everton Charity|ناونیشان=http://www.officialamandaholden.com/charity/amanda-becomes-patron-of-everton-charity|وێبگە=officialamandaholden.com|بڵاوکەرەوە=Amanda Holden|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231211215655/http://www.officialamandaholden.com/charity/amanda-becomes-patron-of-everton-charity|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە مانگی ئەیلولی ٢٠١١، ھۆڵدن سپۆنسەر کرا بۆ ئەوەی کێکێک بۆ ھەموو منداڵێک لە نەخۆشخانەی شەقامی گریت ئۆرمۆند دروست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠١١|سەردێڕ=Holden to bake charity cupcakes|ئیش=Belfast Telegraph|ناونیشان=https://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/news/holden-to-bake-charity-cupcakes-28654452.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠٢٠|issn=0307-1235}}</ref><ref name="shirt-7092">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Pink Everton 07/08 Umbro charity football shirt|ناونیشان=http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120311151948/http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١|وێبگە=Footballshirtculture.com}}</ref><ref name="shirt-7093">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Pink Everton 07/08 Umbro charity football shirt|ناونیشان=http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120311151948/http://www.footballshirtculture.com/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=709|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١|وێبگە=Footballshirtculture.com}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٣ بووە باڵیۆزی ناودارانی کۆمپانیای ماڵی سەگ و پشیلە، دوای کارەکانی لەگەڵ کەمپەینی 'یەکێک بکڕە، یەک خۆراک بدە'ی کە باڵیۆزیەکەی پۆڵ ئۆگرادی پێکەوە پشتگیریان کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hooper|یەکەم=Abi|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Paul O'Grady and Amanda Holden team up in aid of rescue dog campaign with pedigree|ناونیشان=http://www.closeronline.co.uk/2013/09/paul-o-grady-and-amanda-holden-team-up-in-aid-of-rescue-dogs|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=Closer}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hooper|یەکەم=Abi|ڕێکەوت=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|سەردێڕ=Paul O'Grady and Amanda Holden team up in aid of rescue dog campaign with pedigree|ناونیشان=http://www.closeronline.co.uk/2013/09/paul-o-grady-and-amanda-holden-team-up-in-aid-of-rescue-dogs|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=Closer}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٠ ھۆڵدن لە کاتی پەتای کۆڤید-١٩دا پارەی بۆ خزمەتگوزاری تەندروستی نیشتمانی کۆکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Rodger|یەکەم=James|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Amanda Holden releasing debut single to raise money for NHS|ناونیشان=https://www.birminghammail.co.uk/news/showbiz-tv/amanda-holden-releasing-debut-single-18181528|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=BirminghamLive}}</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ساڵی ١٩٩٢ لە کاتێکدا ھەردووکیان لە فیلمی ''دەنگی مۆسیقادا'' دەرکەوتن،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Maloney|یەکەم=Jim|سەردێڕ=Amanda Holden|بڵاوکەرەوە=Kings Road Publishing|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨١٨٤٣٥٨٧٤٩١|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=oyKtDwAAQBAJ&pg=PT٢٢ ٢٢]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Amanda Holden 'I'd love to find out about the kind of man he was'|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/programmes/p04hjbdc|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=BBC}}</ref> ھۆڵدن لەگەڵ جۆرج ئاسپری پەیوەندی خۆشەویستی ھەبوو. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩٥ لەگەڵ ئەکتەری کۆمیدی لێس دێنیس ھاوسەرگیری کرد، ئەو دوو ھاوسەرگیری کردووە لە ساڵی ٢٠٠٠ بە شێوەیەکی کاتی جیابوونەوە دوای پەیوەندی ھۆڵدن لەگەڵ ئەکتەری ناوداری ئەمریکی نیل مۆریسی [[ڕۆژنامەوان]] بوو،<ref name="bbc-2609359">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Holden and Katharine marriage ends|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/2609359.stm|ئیش=BBC News|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Amanda Holden 'I'd love to find out about the kind of man he was'|ناونیشان=http://www.bbc.co.uk/programmes/p04hjbdc|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=BBC}}</ref> پێش ئەوەی لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٢ بۆ ھەمیشە جیاببنەوە و لە ساڵی ٢٠٠٣ جیاببنەوە، لە دەوروبەری ئەم کاتەدا ئیدعای کردووە کە لە ڕووی سێکسییەوە بووە لەلایەن "کۆمیدییەکی بەناوبانگەوە کە ناوی نەھێنراوە" لە بۆنەیەکی گشتیدا ھێرشی کراوەتە سەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Logan|یەکەم=Brian|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Amanda Holden reveals sexual assault by 'famous comedian'|ناونیشان=https://www.theguardian.com/stage/2013/oct/15/amanda-holden-grope-claim-ricky-gervais-david-brent|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=The Guardian}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/tv/2016/12/01/do-think-amanda-holdens-french-forebears-had-talent-review/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/tv/2016/12/01/do-think-amanda-holdens-french-forebears-had-talent-review/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|سەردێڕ=Who Do You Think You Are? Amanda Holden's French forebears had talent, too: review|newspaper=The Telegraph|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|دوایین١=O'Donovan|یەکەم١=Gerard}}{{cbignore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Earnshaw|یەکەم=Jessica|ڕێکەوت=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Who do You Think You Are: Amanda Holden fans 'cry their hearts out' over grandad's suicide|ناونیشان=https://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/738924/Who-Do-You-Think-You-Are-Amanda-Holden-Lancastria-grandad-suicide|وێبگە=Express}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ ھۆڵدن یەکەم منداڵی بوو کە کچێک بوو، لەگەڵ دەزگیرانەکەی کە بەرھەمھێنەری تۆمارە کریس ھیوز بوو دووگیان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Logan|یەکەم=Brian|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Amanda Holden reveals sexual assault by 'famous comedian'|ناونیشان=https://www.theguardian.com/stage/2013/oct/15/amanda-holden-grope-claim-ricky-gervais-david-brent|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠١٥|ئیش=The Guardian}}</ref> لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨ لە شاری بابینگتۆن [[ھاوس (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|ھاوس]] لە شاری سۆمەرسێت لەگەڵ ھیوز ھاوسەرگیری کردووە و دەیڤید کۆلتارد شۆفێری پێشووی پێشبڕکێی فۆرمۆلا یەک وەک باشترین پیاو ڕۆڵی گێڕاوە.<ref name="times">''Sunday Times'', 10 January 2010.</ref> دوای لەبارچوون لە ساڵی ٢٠١٠، لە ساڵی ٢٠١١دا کوڕەکەیان بوو کە لە تەمەنی حەوت مانگیدا مرد کە لەدایک بوو،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Conner|یەکەم=Megan|ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠١٢|سەردێڕ=This much I know: Amanda Holden|ناونیشان=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2012/mar/25/this-much-know-amanda-holden|ئیش=The Guardian}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٢ سەرەڕای ئاڵۆزییە پزیشکییەکان، کچە دووەمیان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Lockley|یەکەم=Hannah|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Amanda Holden 'Tricked' Husband Into Having Another Baby Following The Tragedy Of Losing Their Son|ناونیشان=https://www.entertainmentwise.com/amanda-holden-tricked-husband-into-having-another-baby-following-the-tragedy-of-losing-their-son/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131015061651/http://www.entertainmentwise.com/news/129215/Amanda-Holden-Tricked-Husband-Into-Having-Another-Baby-Following-The-Tragedy-Of-Losing-Their-Son|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|وێبگە=Entertainmentwise.com|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> ھۆڵدن و ھیوز لە شاری پیتەرشام لە ویلایەتی سوری نیشتەجێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=We Were Stunned At Amanda Holden's Stunning Surrey Home|ناونیشان=https://www.essentialsurrey.co.uk/news/amanda-holden-stunning-surrey-home/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181002215007/https://www.essentialsurrey.co.uk/news/amanda-holden-stunning-surrey-home/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=updated|یەکەم=Heather Young last|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Amanda Holden invites fans behind the scenes of her stylish Surrey home|ناونیشان=https://www.idealhome.co.uk/news/amanda-holdens-house-surrey-203008|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Ideal Home|زمان=en}}</ref> ھەروەھا ھۆڵدن خاوەنی کوخێکە لە شاری چیپینگ نۆرتۆن لە ئۆکسفۆردشایر کە لە ساڵی ٢٠١٧ەوە خەریکی نۆژەنکردنەوەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=updated|یەکەم=Heather Young last|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Amanda Holden invites fans behind the scenes of her stylish Surrey home|ناونیشان=https://www.idealhome.co.uk/news/amanda-holdens-house-surrey-203008|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Ideal Home|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=updated|یەکەم=Heather Young last|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٨|سەردێڕ=Amanda Holden invites fans behind the scenes of her stylish Surrey home|ناونیشان=https://www.idealhome.co.uk/news/amanda-holdens-house-surrey-203008|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=Ideal Home|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=by Hannah Currie|یەکەم=Brogan-Leigh Hurst|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The Cotswolds countryside cottage home to Amanda Holden|ناونیشان=https://www.gloucestershirelive.co.uk/news/celebs-tv/cotswolds-countryside-cottage-home-britains-7261259|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی نیسانی ٢٠٢٣|وێبگە=GloucestershireLive|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠ ھۆڵدن ھەڵمەتێکی کرد بۆ ئەوەی مارکێتێکی ساینزبێری لە دەرەوەی بیشۆپ والثام بمێنێتەوە. پاشان دانیشتوانی شارەکەی خۆی لە مانگی نۆڤەمبەری ٢٠١٠دا بە دوو ستاندارد تۆمەتباریان کرد کاتێک گرێبەستێکی واژۆکرد بۆ ئەوەی لە ڕیکلامەکانی کۆمپانیای تێسکۆدا دەربکەوێت کە زنجیرە مارکێتێکی دیکەی بەریتانیایە.<ref name="echo-8496533">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.dailyecho.co.uk/news/8496533.Britain___s_Got_Talent_judge_Amanda_s_Tesco_deal_angers_traders/|سەردێڕ=Amanda Holden accused of double standards over Bishop's Waltham store plans|یەکەم=Tara|دوایین=Russell|newspaper=Daily Echo|شوێن=Southampton, UK|ڕێکەوت=٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١١}}</ref> ھۆڵدن ھاندەری یانەی ئێڤەرتۆنی تۆپی پێی خولی ئینگلیزییە، کاتێک خشتەی یارییەکانی ڕێگەی پێدەدات بەشداری یارییەکانی ماڵەوە و دەرەوەی یاریگا دەکات. لە تەمەنی سێزدە ساڵییەوە ڕووەکییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Keegan|یەکەم=Simon|ڕێکەوت=٢٦ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Everton's Got Talent as Amanda Holden proves to be the lucky charm|ناونیشان=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/evertons-talent-amanda-holden-proves-5587766|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=Mirror.co.uk}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Le Galle|یەکەم=Ruby|ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Amanda Holden: 'The Best Thing You Can Do for Animals Is to Just Leave Them off Your Plate'|ناونیشان=http://www.peta.org.uk/blog/amanda-holden-veggie-animals-leave-off-plate/|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٦|ئیش=peta.org.uk|بڵاوکەرەوە=[[People for the Ethical Treatment of Animals]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Amanda Holden}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|شانشینی یەکگرتوو|تەلەڤیزیۆن|شانۆ}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی بەڕیتانی]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئینگلیزەکانی سەدەی بیستەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئینگلیزی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئینگلیز]] bm6z0xc7pxrvwdts6f8f59ge0b99xpj 0 246559 1588540 1444448 2026-06-02T20:13:30Z ShamallBaqii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1588540 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی دەسەڵاتدار|office=دادپەروەری هاوبەشی دادگای باڵای ئەمریکا|nominator=لیندۆن بی. جۆنسۆن|termstart=٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣|termend=٢ی تەمموزی ١٩٠٨|predecessor=تۆم سی. کلارک|successor=کلارنس تۆماس|birth_name=تۆرۆگود مارشال|birth_date={{birth date|1908|7|2}}|birth_place=بالتیمۆر، میریلاند، ئەمریکا.|death_date={{death date and age|1993|1|24|1908|7|2}}|death_place=بێثیسدا، میریلاند، ئەمریکا.|party=پارتی دیموکراسی (ئەمریکا)|spouse=ڤیڤیان بوری مارشال. سیسیلیا سویەت مارشال.|children=* تورگود مارشال جونیۆر * جۆن دبلیو مارشال|education=* زانکۆی لینکۆڵن (پێنسیلڤانیا) -بەکالۆریۆس لە هونەر * زانکۆی هاوارد - بەکالۆریۆس لە یاسا|restingplace=[[گۆڕستانی نیشتمانی ئارلینگتۆن]].}} '''تۆرۆگود''' " '''تورگود''' " '''مارشال''' (٢ی تەمموزی ١٩٠٨&nbsp;– ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣) پارێزەر و یاساناسێکی مافە مەدەنییەکانی ئەمریکا بووە و لە ساڵی ١٩٦٧ تا ساڵی ١٩٩١ وەک دادوەری هاوبەشی دادگای باڵای ئەمریکا کاری کردووە، یەکەم دادوەری (ئەفریقایی-ئەمریکی) بوو لە دادگای باڵا. پێش خزمەتکردنی دادوەری، پارێزەرێک بووە کە خەباتی بۆ مافە مەدەنییەکان کردووە، سەرکردایەتی سندوقی بەرگری یاسایی و پەروەردەیی NAACP دەکات، مارشال کەسایەتییەکی دیار بوو لە بزووتنەوەکەدا بۆ کۆتاییهێنان بە [[جیاکردنەوەی نەژادیی|جیاکاری ڕەگەزی]] لە قوتابخانە حکومییەکانی ئەمریکادا. ئەو لە کۆی ٣٢ دۆسیەی مافە مەدەنییەکان کە لەبەردەم دادگای باڵادا قسەی لەسەر کردبوو، ٢٩ دۆسیەی بردەوە، کە لە بڕیارە گرینگەکەی دادگا لە ساڵی ١٩٥٤ لە دۆسیەی ''براون دژی دەستەی پەروەردەدا'' گەیشتە لوتکە، کە دوکتۆرینی جیاواز بەڵام یەکسانی ڕەتکردەوە و جیاکاری لە پەروەردەی گشتیدا بە نادەستووری زانی. سەرۆک [[لیندۆن بی جۆنسۆن]] لە ساڵی ١٩٦٧ مارشاڵی بۆ دادگای باڵا دەستنیشان کرد. لیبڕاڵێکی سەرسەخت بوو، زۆرجار لەگەڵ کۆنەپەرستی دادگادا ناکۆکی هەبوو. مارشال لە شاری بالتیمۆر لە ویلایەتی میریلاند لەدایکبووە و لە زانکۆی لینکۆڵن و قوتابخانەی یاسای زانکۆی هاوارد خوێندوویەتی. لە هاوارد، لەلایەن چارڵز هامیلتۆن هیوستنەوە ڕاهێنەرایەتی کرا، کە فێری خوێندکارەکانی کرد کە "ئەندازیاری کۆمەڵایەتی" بن کە ئامادەبن یاسا بەکاربهێنن بۆ شەڕکردن بۆ مافە مەدەنییەکان. مارشال لە بالتیمۆر پراکتیکێکی یاسایی کردەوە بەڵام زۆری نەخایاند پەیوەندی بە هیوستنەوە کرد لە NAACP لە نیویۆرک. ئەوان پێکەوە کاریان لەسەر کەیسی جیاکردنەوەی میزۆری ex rel. گەینز دژی کەنەدا؛ دوای ئەوەی هیوستن گەڕایەوە واشنتۆن، مارشال جێگەی ئەوی گرتەوە وەک ڕاوێژکاری تایبەتی NAACP، و بوو بە بەڕێوەبەر-ڕاوێژکاری سندوقی بەرگری یاسایی و پەروەردەیی NAACP کە تازە پێکهاتبوو. بەشداری لە چەندین دۆسیەی گرینگی دادگای باڵادا کردووە کە مافە مەدەنییەکان دەگرێتەوە، لەوانە سمیس دژی ئۆلڕایت، مۆرگان دژی ڤێرجینیا، شێلی دژی کرایمەر، ماکلۆرین دژی ئۆکلاهۆما ستایت ڕیجێنتز، سویت دژی پێینتەر، براون و کوپەر دژی ئارۆن. ڕێبازی ئەو بۆ کەیسەکانی جیاکردنەوە جەختی لەسەر بەکارهێنانی داتای کۆمەڵناسی دەکردەوە بۆ ئەوەی نیشان بدات کە جیاکاری لە بنەڕەتدا نایەکسانە. لە ساڵی ١٩٦١ سەرۆک [[جان ئێف. کێنیدی|جۆن ئێف کێنێدی]] مارشاڵی بۆ دادگای تێهەڵچوونەوەی ئەمریکا بۆ بازنەی دووەم دەستنیشان کرد، لەوێ لەگەڵ لێکدانەوەی فراوانی پارێزگارییە دەستوورییەکان بوو. دوای چوار ساڵ جۆنسۆن وەک داواکاری گشتی ئەمریکا دەستنیشان کرد. لە ساڵی ١٩٦٧ جۆنسۆن مارشاڵی کاندید کرد بۆ ئەوەی جێگەی دادوەر تۆم سی کلارک بگرێتەوە لە دادگای باڵا؛ سەرەڕای دژایەتی سیناتۆرەکانی باشوور، بەڵام بە دەنگی ٦٩ بەرامبەر ١١ پشتڕاستکرایەوە، زۆرجار لە سەردەمی وارن کۆرتدا کە بەردەوام لیبڕاڵ بوو، زۆرینە بوو، بەڵام دوای ئەوەی دەستنیشانکردنی سەرۆک [[ڕیچارد نیکسۆن]] دادگای کۆنەپەرستتر کرد، مارشال زۆرجار خۆی لە ناڕەزایەتیدا دەبینی. نزیکترین هاوپەیمانی لە دادگادا دادوەر ویلیام جەی برینان جونیۆر بوو و ئەو دووانە لە زۆربەی کەیسەکاندا بە هەمان شێوە دەنگیان دا. فیقهی مارشال پراگماتیک بوو و سوودی لە ئەزموونی جیهانی ڕاستەقینەی خۆی وەرگرتبوو. کاریگەرترین بەشدارییەکەی لە دوکتۆرینی دەستوریدا، ڕێبازی "پێوەری خلیسکێنە" بۆ بڕگەی پاراستنی یەکسان، داوای لە دادگاکان کرد کە تاقیکردنەوەیەکی هاوسەنگی نەرم و نیان بەکاربهێنن لەبری شیکارییەکی ڕەقتر لەسەر بنەمای قات. ئەو بە توندی دژی سزای لەسێدارەدان بوو، کە بە بۆچوونی ئەو سزای دڕندانە و نائاسایی پێکدەهێنێت؛ ئەو و برێنان لە زیاتر لە ١٤٠٠ حاڵەتدا ناکۆکییان هەبوو کە زۆرینەیان ڕەتیانکردەوە پێداچوونەوە بە سزای لەسێدارەدان بکەن. ئەو لەگەڵ لێکدانەوەی بەهێزی هەموارکردنی یەکەم بوو لە بڕیارەکانی وەک ستانلی دژی جۆرجیا، هەروەها پشتگیری لە مافەکانی لەباربردنی منداڵ دەکرد لە دۆسیەی ڕۆ دژی وەید و کەیسەکانی دیکە. مارشال لە ساڵی ١٩٩١ لە دادگای باڵا خانەنشین بوو و کلارنس تۆماس جێگەی گرتەوە. لە ساڵی ١٩٩٣ کۆچی دوایی کردووە. == ژیانی سەرەتایی و پەروەردە == تورگود {{تێبینی|Marshall was originally named "Thoroughgood" (his paternal grandfather's name), but he changed it to the briefer "Thurgood" when he was in the second grade.<ref name="Ball-1998" />{{Rp|page=13}}}} مارشال لە ٢ی تەمموزی ١٩٠٨ لە [[بالتیمۆر|شاری بالتیمۆر]] لە ویلایەتی میریلاند لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان نۆڕما و ویلیام کانفیڵد مارشال. <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}</ref> ٢٠١٩، باوکی کاری جۆراوجۆری وەک گارسۆن لە هۆتێل و یانەکان و ئۆتۆمبێلی شەمەندەفەردا هەبووە و دایکی مامۆستای قوتابخانەی سەرەتایی بووە. <ref name="Gibson-2012">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gibson|یەکەم=Larry S.|ناونیشان=https://archive.org/details/youngthurgoodmak0000gibs|سەردێڕ=Young Thurgood: The Making of a Supreme Court Justice|بڵاوکەرەوە=[[Prometheus Books]]|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٦١٤-٥٧١-٢|شوێن=Amherst, New York|بەستەری نووسەر=Larry S. Gibson}}</ref>  خێزانەکە دوای ماوەیەکی زۆر لە لەدایکبوونی تورگود بەدوای هەلی کارێکی باشتردا ڕوویان لە [[نیویۆرک|شاری نیویۆرک]] کرد؛ کاتێک تەمەنی شەش ساڵ بوو گەڕانەوە بۆ بالتیمۆر. <ref name="Gibson-2012" /> منداڵێکی وزەبەخش و جەنجاڵ بوو، زۆرجار خۆی لە کێشەدا دەبینی. <ref name="Davis-1992" /> دوای دۆسیە یاساییەکان یەکێک بوو لە خولیاکانی ویلیام و زۆرجار تورگود لەگەڵیدا دەچووە دادگا بۆ ئەوەی چاودێری ڕێوشوێنەکان بکات. <ref name="Davis-1992" /> دواتر مارشال وتی باوکی "هەرگیز پێی نەگوتم ببمە پارێزەر، بەڵام منی کردە پارێزەر".{{بۆشایییەکان}} فێری کردم چۆن موناقەشە بکەم، لۆژیکی منی لە هەموو خاڵێکدا تەحەدا کرد، بەو شێوەیەی کە وا لێکردم هەموو لێدوانێکم بسەلمێنم، تەنانەت ئەگەر باسی کەشوهەواشمان دەکرد." <ref name="Davis-1992" /> مارشال لە قوتابخانەی ئامادەیی و ڕاهێنانی ڕەنگاوڕەنگ (دواتر ئامادەیی فرێدریک دۆگلاس ) لە شاری بالتیمۆر خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩٢٥ بە پلەی یەکەم دەرچووە. <ref name="Gibson-2012">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gibson|یەکەم=Larry S.|ناونیشان=https://archive.org/details/youngthurgoodmak0000gibs|سەردێڕ=Young Thurgood: The Making of a Supreme Court Justice|بڵاوکەرەوە=[[Prometheus Books]]|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٦١٤-٥٧١-٢|شوێن=Amherst, New York|بەستەری نووسەر=Larry S. Gibson}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGibson2012">[[لاری س.گیبسۆن|Gibson, Larry S.]] (2012). [[iarchive:youngthurgoodmak0000gibs|''Young Thurgood: The Making of a Supreme Court Justice'']]. Amherst, New York: [[کتێبەکانی پرۆمێتیۆس|Prometheus Books]]. {{ISBN|<bdi>978-1-61614-571-2</bdi>}}.</cite></ref> <ref name="Williams-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Williams|یەکەم=Juan|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall0000will|سەردێڕ=Thurgood Marshall: American Revolutionary|بڵاوکەرەوە=[[Times Books]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٢٠٢٨-٤|شوێن=New York|بەستەری نووسەر=Juan Williams}}</ref> پاشان ناوی خۆی تۆمار کرد لە زانکۆی لینکۆڵن لە شاری چێستەر کاونتی لە ویلایەتی پێنسیلڤانیا کە کۆنترین کۆلێژە بۆ ئەمریکییە ئەفریقییەکان لە ئەمریکا. <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref> مارشاڵی خراپەکار دوای ڕووداوێکی چەواشەکاری بۆ ماوەی دوو هەفتە لە کارەکەی دوورخرایەوە، بەڵام لە پۆلەکانیدا نمرەی باشی بەدەستهێنا و تیمی دیبەیتی قوتابخانەکەی گەیاندە سەرکەوتنێکی زۆر. <ref name="Davis-1992" /> هاوپۆلەکانی بریتی بوون لە شاعیر لانگستۆن هیوز . <ref name="Gibson-2012" />  لەگەڵ دەرچوونی بە پلەی یەکەم لە ساڵی ١٩٣٠ بە بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە ئەدەب و فەلسەفەی ئەمریکی، مارشال - بەهۆی ئەوەی نەیتوانی بچێتە قوتابخانەی یاسای زانکۆی میریلاند کە سەرجەم سپی پێستەکانن - داواکاری پێشکەش کرد بۆ قوتابخانەی یاسای زانکۆی هاوارد لە واشنتۆن دی سی و وەرگیرا. <ref name="Gibson-2012" />  لە هاوارد، لەلایەن چارڵز هامیلتۆن هیوستنەوە ڕاهێنەرایەتی کرا، کە فێری خوێندکارەکانی کرد کە "ئەندازیاری کۆمەڵایەتی" بن کە ئامادەبن یاسا وەک ئامرازێک بەکاربهێنن بۆ شەڕکردن بۆ مافە مەدەنییەکان. <ref name="Davis-1992" /> : 56 <ref name="Tushnet-1997a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark|سەردێڕ=The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions|بڵاوکەرەوە=[[Chelsea House]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-١٣٧٧-٩|editor-last=Friedman|editor-first=Leon|بەرگ=٤|شوێن=New York|پەڕەکان=١٤٩٧–١٥١٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|editor-last2=Israel|editor-first2=Fred L.|chapter-url=https://archive.org/details/justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up}}</ref> مارشال لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٣٣ دەرچووە و پلەی یەکەمی لە پۆلەکەیدا بەدەستهێناوە، لە کۆتایی ئەو ساڵەدا لە تاقیکردنەوەی پارێزەرانی میریلاند دەرچووە. <ref name="Williams-1998" /> == پیشەی یاسایی == مارشال لە شاری بالتیمۆر دەستی بە کارێکی یاسایی کرد، بەڵام لە ڕووی داراییەوە سەرکەوتوو نەبوو، بەشێکیش لەبەر ئەوەی زۆربەی کاتەکانی بە کارکردن بۆ بەرژەوەندی کۆمەڵگا بەسەر دەبرد. <ref name="Tushnet-1997a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark|سەردێڕ=The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions|بڵاوکەرەوە=[[Chelsea House]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-١٣٧٧-٩|editor-last=Friedman|editor-first=Leon|بەرگ=٤|شوێن=New York|پەڕەکان=١٤٩٧–١٥١٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|editor-last2=Israel|editor-first2=Fred L.|chapter-url=https://archive.org/details/justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet1997">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark]] (1997). [[iarchive:justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up|"Thurgood Marshall"]]. In Friedman, Leon; Israel, Fred L. (eds.). ''The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions''. Vol.&nbsp;4. New York: [[چێڵسی هاوس|Chelsea House]]. pp.&nbsp;1497–1519. {{ISBN|<bdi>978-0-7910-1377-9</bdi>}}.</cite></ref> خۆبەخشانە لەگەڵ لقی بالتیمۆر لە کۆمەڵەی نیشتمانی بۆ پێشخستنی کەسانی ڕەنگاوڕەنگ (NAACP) کاری کردووە. <ref name="Bloch-1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bloch|یەکەم=Susan Low|ناونیشان=https://archive.org/details/supremecourtjust0000unse|سەردێڕ=Supreme Court Justices: Illustrated Biographies|بڵاوکەرەوە=[[CQ Press]]|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٨٧١-٨٣٢-٠|editor-last=Cushman|editor-first=Clare|شوێن=Washington, DC|پەڕەکان=٤٧٦–٤٨٠|زمان=en|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Susan Low Bloch}}</ref>لە ساڵی ١٩٣٥ مارشال و هیوستن بەناوی دۆناڵد گەینز مۆرای سکاڵایان لەسەر زانکۆی میریلاند تۆمار کرد، کە ئەمریکییەکی ئەفریقایی بوو و داواکارییەکەی بۆ خوێندنی یاسای زانکۆکە بەهۆی ڕەگەزەکەیەوە ڕەتکرابووەوە. <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref> <ref name="Gibson-2012">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gibson|یەکەم=Larry S.|ناونیشان=https://archive.org/details/youngthurgoodmak0000gibs|سەردێڕ=Young Thurgood: The Making of a Supreme Court Justice|بڵاوکەرەوە=[[Prometheus Books]]|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٦١٤-٥٧١-٢|شوێن=Amherst, New York|بەستەری نووسەر=Larry S. Gibson}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGibson2012">[[لاری س.گیبسۆن|Gibson, Larry S.]] (2012). [[iarchive:youngthurgoodmak0000gibs|''Young Thurgood: The Making of a Supreme Court Justice'']]. Amherst, New York: [[کتێبەکانی پرۆمێتیۆس|Prometheus Books]]. {{ISBN|<bdi>978-1-61614-571-2</bdi>}}.</cite></ref> لەو کەیسەدا- ''مۆرای دژی پیرسۆن-'' دادوەر یوجین ئۆدان فەرمانی دا کە مۆرای وەربگیرێت و دادگای تێهەڵچوونەوەی میریلاند دووپاتی کردەوە، بەو پێیەی کە ئەوە پێشێلکردنی پاراستنی یەکسانە بۆ وەرگرتنی خوێندکارانی سپیپێست لە قوتابخانەی یاسا لە کاتێکدا ڕەشپێستەکان لە پەروەردەکردن لە قوتابخانەی یاسادا دەپارێزێت. دۆخ. <ref name="Gibson-2012" /> بڕیارەکە هەرگیز تانە لە [[دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|دادگای باڵای ئەمەریکا]] نەدرا و بەو هۆیەوە لەسەر ئاستی وڵات کاری پێنەکرا، بەڵام مارشاڵی دڵخۆش بوو، دواتر وتی کە ئەو داوای یاسایی "بۆ تۆڵەسەندنەوە لەگەڵ ئەو گەوادانەی" تۆمارکردووە کە نەیانهێشتووە بچێتە قوتابخانەکە خۆی. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}</ref>  لە ساڵی ١٩٣٦ مارشال پەیوەندی بە هیوستنەوە کرد کە وەک ڕاوێژکاری تایبەتی (NAACP) دەستنیشانکرابوو، لە شاری نیویۆرک، وەک یاریدەدەری ئەو کاری دەکرد، ئەوان پێکەوە کاریان لەسەر کەیسی گرینگی میزۆری گەینز دژی [[کەنەدا]] (١٩٣٨)، کاتێک داواکارییەکەی لۆید لیۆنێل گەینز بۆ قوتابخانەی یاسای زانکۆی میزۆری بەهۆی ڕەگەزەکەیەوە ڕەتکرایەوە، ئەو سکاڵای تۆمارکرد و بەو پێیەی کە مافەکانی پاراستنی یەکسان پێشێل کراوە چونکە بۆی دابین نەکراوە لەگەڵ پەروەردەیەکی یاسایی کە بە شێوەیەکی بەرچاو هاوتایە لەگەڵ ئەو پەروەردەیەی کە خوێندکارە سپی پێستەکان وەریدەگرن، دوای ئەوەی دادگاکانی میزۆری داواکارییەکانی گەینزیان ڕەتکردەوە، هیوستن- کە مارشال بەشداری کرد، کە یارمەتی ئامادەکردنی کورتەنامەکەی دا- داوای پێداچوونەوەی لە دادگای باڵای ئەمریکا کرد، بڕیاری دادگای لە دۆسیەی پلێسی دژی فێرگسۆن (١٨٩٦) کە دوکتۆرینی "جیا بەڵام یەکسان"ی قبوڵ کردبوو، چەواشە نەکرد؛ لەبری ئەوە، ئەوان دەیانگوت کە گەینز لە خوێندنی یەکسان بێبەش کراوە، لە بۆچوونێکی دادوەری سەرەکی چارڵز ئیڤانس هیوز، دادگا بڕیاریدا کە ئەگەر میزۆری دەرفەتی ئەوەی بە سپیپێستەکان بدات کە بچنە قوتابخانەی یاسا لەناو ویلایەتەکەدا، ئەوە پێویستە هەمان شت بۆ ڕەشپێستەکان. هیوستن لە ساڵی ١٩٣٨ گەڕایەوە واشنتۆن و مارشال لە ساڵی دواتردا پۆستەکەی وەک ڕاوێژکاری تایبەت وەرگرت، هەروەها بوو بە بەڕێوەبەر-ڕاوێژکاری سندوقی بەرگری یاسایی و پەروەردەیی (NAACP Inc) ڕێکخراوێکی جیاواز بۆ مەبەستی باج، جگە لە دادگاییکردنی کەیسەکان و موناقەشەکردنی بابەتەکان لەبەردەم دادگای باڵا، بەرپرسیار بوو لە کۆکردنەوەی پارە، بەڕێوەبردنی سندوقی Inc، و ئەنجامدانی کاری پەیوەندییە گشتیەکان، مارشال ژمارەیەک کەیسی دادگایی کرد کە نایەکسانییان تێدابوو مووچەی ئەمریکییە ئەفریقییەکان، نزیکەی هەموویان بردەوە تا ساڵی ١٩٤٥، کۆتایی بە جیاوازی مووچە لە شارە گەورەکانی باشوور هێنابوو و ناوبانگێکی وەک کەسایەتییەکی دیار لە بزووتنەوەی مافە مەدەنییەکان بەدەستهێنا ١٥٠٠ هەروەها بەرگری لەو کەسانە کرد کە لەبەردەم هەردوو دادگای دادگاییکردن و دادگای باڵادا بە تاوان تۆمەتبار کرابوون.: ١٥٠٠ لە سی و دوو دۆسیەی مافە مەدەنییەکان کە مارشال لەبەردەم دادگای باڵادا قسەی لەسەر کرد، بیست و نۆ دۆسیەی بردەوە، ئەو و دبلیو جەی دورهام کورتەیەکیان لە دۆسیەی سمیس دژی ئۆلڕایت (١٩٤٤) نووسی، کە تێیدا دادگا بڕیاریدا کە سەرەتایی سپی پێستەکان نادەستوورییە، و ئەو بە سەرکەوتوویی هەردوو دۆسیەی مۆرگان دژی ڤێرجینیا (١٩٤٦)، کە جیاکاری لە پاسەکانی نێوان ویلایەتەکاندا دەگرێتەوە، و دۆسیەیەکی هاوڕێی بۆ شێلی دژی کرایمەر (١٩٤٨)، کە پەیماننامەی سنووردارکردنی ڕەگەزی تێدابوو، قسەی لەسەر کرد. لە ساڵی ١٩٣٩ تا ١٩٤٧ مارشال ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری یەکێتی ئازادییە مەدەنییەکانی ئەمریکا بووە. لەو ماوەیەدا لەگەڵ ئەو کوتلەیەدا هاوتەریب بوو کە لەگەڵ بەرگرییەکی ڕەهاتر لە ئازادییە مەدەنییەکان بوو. لە هەمووی گرنگتر، بە پێچەوانەی زۆرینەی دەستەی کارگێڕی، ئەو بەردەوام بوو لە دژایەتیکردنی فەرمانی جێبەجێکاری ڕۆزڤێڵت ٩٠٦٦ ، کە ئەمریکییە ژاپۆنییەکانی خستە ناو ئۆردوگاکانی کۆکردنەوە. هەروەها بە پێچەوانەی زۆربەی دەستەی کارگێڕی، مارشال تۆمەتباری کرد کە دادگاییکردنی سی و دوو نەیارانی ڕاستڕەوی سیاسەتی دەرەوەی پێش جەنگی ڕۆزڤێڵت لە دادگاییکردنی فیتنە لە ساڵی ١٩٤٤دا پێشێلکردنی هەمواری یەکەمە. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Beito|یەکەم=David T.|سەردێڕ=The New Deal's War on the Bill of Rights: The Untold Story of FDR's Concentration Camps, Censorship, and Mass Surveillance|بڵاوکەرەوە=Independent Institute|ساڵ=٢٠٢٣|ژپنک=٩٧٨-١٥٩٨١٣٣٥٦١|edition=First|شوێن=Oakland|پەڕەکان=١٨٣–١٨٤, ٢٤٠}}</ref> لە ساڵانی دوای ساڵی ١٩٤٥، مارشال هێرشەکانی دژی جیاکاری ڕەگەزی لە قوتابخانەکاندا دەستپێکردەوە، لەگەڵ هاوکارەکانی لە سندوقی ئینکۆ، ستراتیژیەتێکی داڕشت کە جەختی لەسەر جیاوازییە پەروەردەییە سروشتییەکان دەکردەوە کە بەهۆی جیاکارییەوە دروستبوو نەک جیاوازییە جەستەییەکانی نێوان ئەو قوتابخانانەی کە بۆ ڕەشپێستەکان و... سپیپێستەکان، دادگا بڕیاری لە بەرژەوەندی مارشال دا لە دۆسیەی سیپوێل دژی دەستەی ڕێجێنتەکانی زانکۆی ئۆکلاهۆما (١٩٤٨)، فەرمانی دا کە ئۆکلاهۆما خوێندنی یاسایی بۆ ئادا لۆیس سیپوێل دابین بکات، هەرچەندە دادوەرەکان ڕەتیانکردەوە فەرمانی ئەوە بدەن کە لە زانکۆی ئۆکلاهۆما وەربگیرێت قوتابخانەی یاسای ویلایەتی بۆ سپیپێستەکان، لە ساڵی ١٩٥٠، مارشال دوو کەیسی تایبەت بە پەروەردە هێنایە دادگا: ماکلۆرین دژی ئۆکلاهۆما ستایت ڕیجێنتز، کە تەحەدای جۆرج دبلیو مەکلۆرین بوو بۆ مامەڵەی نایەکسان لە قوتابخانەی دەرچووانی زانکۆی ئۆکلاهۆما، و سویت، کە تەحەدای هیمان سویت بوو بۆ ئەوەی کە پێویستە بچێتە قوتابخانەی یاسایی تەنها ڕەشپێستەکان لە تەکساس، دادگای باڵا لە هەمان ڕۆژدا بڕیاری لە بەرژەوەندی هەردوو ماکلۆرین و سویت دا هەرچەندە دادوەرەکان پلێسی و دوکتۆرینی جیاواز بەڵام یەکسانیان ڕەت نەکردەوە، بەڵام هەڵاواردنیان لە دژی خوێندکارانی ئەفریقایی-ئەمریکی و بڕگەکانی قوتابخانەکان بۆ ڕەشپێستەکان ڕەتکردەوە کە کەمتر بوون لەوانەی کە بۆ سپیپێستەکان دابینکرابوون. [[پەڕگە:George_Edward_Chalmer_Hayes,_Thurgood_Marshall,_and_James_Nabrit_in_1954_winning_Brown_case.jpg|alt=Hayes, Marshall, and Nabit, smiling, stand outside the Supreme Court, with the inscription "Equal Justice Under Law" visible overhead|وێنۆک| مارشال (لە ناوەڕاست)، جۆرج ئێدوارد چالمەر هایس و جەیمس نابریت پیرۆزبایی لە یەکتر دەکەن دوای بڕیارەکەی دادگای باڵا لە ''دۆسیەی براون دژی دەستەی پەروەردە'' .]] دواتر مارشال ڕووی لە پرسی جیاکاری لە قوتابخانە سەرەتایی و ناوەندییەکان کرد. <ref name="Bloch-1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bloch|یەکەم=Susan Low|ناونیشان=https://archive.org/details/supremecourtjust0000unse|سەردێڕ=Supreme Court Justices: Illustrated Biographies|بڵاوکەرەوە=[[CQ Press]]|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٨٧١-٨٣٢-٠|editor-last=Cushman|editor-first=Clare|شوێن=Washington, DC|پەڕەکان=٤٧٦–٤٨٠|زمان=en|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Susan Low Bloch}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBloch1993">[[سوزان لۆو بلۆچ|Bloch, Susan Low]] (1993). "Thurgood Marshall". In Cushman, Clare (ed.). [[iarchive:supremecourtjust0000unse|''Supreme Court Justices: Illustrated Biographies'']]. Washington, DC: [[سی کیو پرێس|CQ Press]]. pp.&nbsp;476–480. {{ISBN|<bdi>978-1-60871-832-0</bdi>}}.</cite></ref> داوای یاسایی هێنایە ئاراوە بۆ ئەوەی تەحەدای قوتابخانە جیاکراوەکانی ویلایەتی دێلاوێر، ناوچەی کۆڵۆمبیا، کانزاس، [[کارۆلینای باشوور]] و ڤێرجینیا بکات، هەردووکیان ئاماژەی بەوەدا کە جیاوازی هەیە لە نێوان ئەو ئاسانکارییە فیزیکیانەی کە بۆ ڕەشپێست و سپیپێستەکان دابینکراون و جیاکردنەوە لە بنەڕەتدا زیانبەخشە بۆ منداڵانی ئەفریقایی-ئەمریکی . <ref name="Tushnet-1997a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark|سەردێڕ=The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions|بڵاوکەرەوە=[[Chelsea House]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-١٣٧٧-٩|editor-last=Friedman|editor-first=Leon|بەرگ=٤|شوێن=New York|پەڕەکان=١٤٩٧–١٥١٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|editor-last2=Israel|editor-first2=Fred L.|chapter-url=https://archive.org/details/justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet1997">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark]] (1997). [[iarchive:justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up|"Thurgood Marshall"]]. In Friedman, Leon; Israel, Fred L. (eds.). ''The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions''. Vol.&nbsp;4. New York: [[چێڵسی هاوس|Chelsea House]]. pp.&nbsp;1497–1519. {{ISBN|<bdi>978-0-7910-1377-9</bdi>}}.</cite></ref> مارشال یارمەتی دادگاییکردنی دۆسیەی کارۆلینای باشووری دا. <ref name="Tushnet-1997a" /> بانگهێشتی ژمارەیەکی زۆر لە زانایانی کۆمەڵایەتی و شایەتحاڵی پسپۆڕی دیکەی کرد بۆ ئەوەی شایەتحاڵی بدەن سەبارەت بە زیانەکانی جیاکاری؛ لەوانە مامۆستای دەروونناسی کێن کلارک ، کە شایەتحاڵی ئەوەی دا کە جیاکاری لە قوتابخانەکاندا بووەتە هۆی ڕق لەخۆبوون لە نێوان خوێندکارانی ئەفریقایی-ئەمریکی و زیانێکی زۆری گەیاندووە کە "پێدەچێت بەرگەی بگرێت تا ئەو کاتەی بارودۆخی جیاکاری هەیە". <ref name="Williams-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Williams|یەکەم=Juan|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall0000will|سەردێڕ=Thurgood Marshall: American Revolutionary|بڵاوکەرەوە=[[Times Books]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٢٠٢٨-٤|شوێن=New York|بەستەری نووسەر=Juan Williams}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliams1998">[[خوان ویلیامز|Williams, Juan]] (1998). [[iarchive:thurgoodmarshall0000will|''Thurgood Marshall: American Revolutionary'']]. New York: [[کتێبی تایمز|Times Books]]. {{ISBN|<bdi>978-0-8129-2028-4</bdi>}}.</cite></ref> لە کۆتاییدا ئەو پێنج دۆسیەیە گەیشتنە دادگای باڵا و لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٥٢دا قسەیان لەسەر کرا <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> بە پێچەوانەی قسە و قسەڵۆکی نەیارەکەی- جۆن دبلیو دەیڤس ، پارێزەری گشتی پێشوو و کاندیدی سەرۆکایەتی- مارشال بە ڕوونی و گفتوگۆیی قسەی دەکرد. <ref name="Tushnet-1997a" /> ئەو ڕایگەیاند کە تاکە پاساوێکی ئەگەری بۆ جیاکاری "بڕیارێکی سروشتییە کە ئەو کەسانەی پێشتر لە کۆیلایەتیدا بوون، بەبێ گوێدانە هەر شتێکی تر، تا دەتوانرێت لە نزیک ئەو قۆناغە بهێڵرێنەوە. و ئێستا کاتی ئەوە هاتووە، ئێمە پێشکەشی دەکەین، کە ئەم دادگایە." پێویستە ڕوونی بکاتەوە کە دەستوورەکەمان ئەوە نییە کە لەسەری وەستاوە”. <ref name="Rowan-1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rowan|یەکەم=Carl T.|ناونیشان=https://archive.org/details/dreammakersdream00rowa|سەردێڕ=Dream Makers, Dream Breakers: The World of Justice Thurgood Marshall|بڵاوکەرەوە=[[Little, Brown & Co.]]|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٦-٧٥٩٧٨-٦|شوێن=Boston|بەستەری نووسەر=Carl Rowan}}</ref> لە ١٧ی ئایاری ١٩٥٤، دوای ناکۆکییە ناوخۆییەکان و دووبارە قسەکردنەوە لە ساڵی ١٩٥٣، دادگای باڵا بڕیاری کۆدەنگی خۆی لە دۆسیەی ''براون دژی دەستەی پەروەردە'' دەرکرد، لە بۆچوونێکی سەرۆکی دادوەری ئێرل وارندا کە: "لە بواری پەروەردەی گشتیدا دوکتورینەکە." لە 'جیا بەڵام یەکسان' جێگەی نییە. ئاسانکارییە پەروەردەییە جیاوازەکان لە بنەڕەتدا نایەکسانن." <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref>کاتێک مارشال گوێی لە وارن بوو ئەو وشانەی خوێندەوە، دواتر وتی "زۆر دڵخۆش بووم کە بێهێز بووم". <ref name="Williams-1998" /> دادگا لە براون بڕیاریدا ئارگیومێنتی زیاتر لەسەر چارەسەری دروست بۆ ئەو پێشێلکارییە دەستوورییەی کە دەستنیشان کردبوو؛ لە دۆسیەی براونی دووەمدا، کە لە ساڵی ١٩٥٥ بڕیاری لەسەردرا، دادوەرەکان فەرمانیان دا کە جیاکارییەکان "بە هەموو خێراییە ئەنقەستەکانەوە" بەردەوام بێت، ڕەتکردنەوەیان بۆ دانانی وادەیەکی کۆنکرێتی وەک نائومێدییەک بوو بۆ مارشال، کە ئیدعای کردبوو کە یەکگرتنی تەواوەتی تا مانگی ئەیلول تەواو بێت ١٩٥٦، لە ساڵانی دوای بڕیارەکەی دادگا، مارشال هەماهەنگی کرد بۆ تەحەددای "بەرخۆدانی بەرفراوانی" ڤێرجینیا بەرامبەر براون، و گەڕایەوە بۆ دادگا بۆ ئەوەی بە سەرکەوتوویی قسە لەسەر دۆسیەی کوپەر دژی ئارۆن (١٩٥٨) بکات، کە هەوڵی لیتل ڕۆکی تێدابوو بۆ دواخستنی یەکگرتن، مارشال کە بە گوتەی زانای یاسایی مارک توشنێت "ووردە وردە زیاتر بوو بە سەرکردەی مافە مەدەنییەکان لە پارێزەری مافە مەدەنییەکان"، کاتێکی زۆری بەسەر برد بۆ پێشکەشکردنی وتار و کۆکردنەوەی پارە، لە ساڵی ١٩٦٠، بانگهێشتنامەیەکی لەلایەن تۆم مبۆیا وەرگرت بۆ یارمەتیدان لە داڕشتنی دەستووری کینیا، تا ئەو ساڵە، توشنێت دەنووسێت، بووبووە "دیدارترین داکۆکیکاری دادگای باڵای وڵاتەکە". == دادگای تێهەڵچوونەوە == سەرۆک [[جان ئێف. کێنیدی|جۆن ئێف کێنێدی]] کە بەگوێرەی توشنێت "ویستی پابەندبوونی خۆی بە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکییە ئەفریقییەکان نیشان بدات بەبێ ئەوەی تێچووی سیاسی گەورەی بەسەردا بێت"، مارشاڵی بۆ ئەوەی ببێتە دادوەری دادگای تێهەڵچوونەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ بازنەی دووەم لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩. <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}</ref> بازنەی دووەم کە نیویۆرک و ڤێرمۆنت و کۆنتێکتیکۆتی گرتەوە، لەو کاتەدا دادگای تێهەڵچوونەوەی دیار بوو لە وڵاتەکەدا. <ref name="Tushnet-1997" />کاتێک کۆنگرێس دواخرا، کێنێدی کاتێکی پشوو بە مارشال دا و لە ٢٣ی تشرینی یەکەمدا سوێندی یاسایی خوارد. <ref name="Tushnet-1997" />  تەنانەت دوای دامەزراندنی لە پشووی پشوودا، سیناتۆرەکانی باشوور بەردەوام بوون لە دواخستنی پشتڕاستکردنەوەی تەواوی مارشال بۆ زیاتر لە هەشت مانگ، لیژنەیەکی لاوەکی لیژنەی دادوەری ئەنجومەنی پیران چەند جارێک دانیشتنەکەی دواخست، ئەمەش وایکرد سیناتۆر کینێس کیتینگ، کۆماریخوازێکی نیویۆرک، تۆمەتبار بکات لیژنەی لاوەکی سێ ئەندام کە دوو دیموکراتی باشووری لایەنگری جیاکاری لەخۆگرتبوو، لایەنگری مارشال بوو و بەشداری دواکەوتنی ناڕەوایان کرد، لیژنە لاوەکییەکە چەندین دانیشتنی لە نێوان مانگی ئایار و ئابی 1962 ئەنجامدا؛ مارشال ڕووبەڕووی پرسیاری توند بووەوە لەلایەن خەڵکی باشوورەوە سەبارەت بەو شتانەی کە زانا هاوارد بۆڵ بە "پرسگەلێکی پەراوێزخراو لە باشترین حاڵەتدا" وەسفی کرد کاندیدکردنی مارشال، دوای پێنج کاتژمێر مشتومڕ لەسەر زەوی، ئەنجومەنی پیرانی تەواو بە دەنگی لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦٢ پشتڕاستی کردەوە. لەبارەی بازنەی دووەمەوە، مارشال ٩٨ بۆچوونی زۆرینەی نووسیوە، کە هیچ کامیان لەلایەن دادگای باڵاوە پێچەوانە نەکراونەتەوە، هەروەها 8 هاوڕایی و ١٢ ناکۆکی هەبووە. <ref name="Daniels-1991">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Daniels|یەکەم=William J.|سەردێڕ=The Burger Court: Political and Judicial Profiles|بڵاوکەرەوە=[[University of Illinois Press]]|ساڵ=١٩٩١|ژپنک=٠-٢٥٢-٠٦١٣٥-٧|شوێن=Urbana, Illinois|پەڕەکان=٢١٢–٢٣٧|chapter=Justice Thurgood Marshall: The Race for Equal Justice|chapter-url=https://archive.org/details/burgercourtpolit0000unse_s3q8/page/212/mode/2up}}</ref> ئەو کاتێک زۆرینەی دەنگ لە دۆسیەی هەمواری چوارەمی ''ئەمریکادا بەدەستەوە بوو، کە پەیوەندی بە ئەمریکاوە هەبوو، ناکۆکی بوو.'' ''ئەنجێلێت دژی فەی'' (١٩٦٤) کە بڕیارەکەی دادگای باڵا لە ساڵی ١٩٦١ لە ''دۆسیەی ماپ دژی ئۆهایۆ'' (کە پێیوابوو یاسای ئیستسنای ویلایەتەکان دەگرێتەوە) بە شێوەیەکی پاشەکشەیی کارپێنەکراوە، نووسیویەتی کە دەسەڵاتی دادوەری "ئازاد نییە لە سنووردارکردنی جێبەجێکردنی ڕاگەیەندراوێک". مافی دەستوری". <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref>  لە ''دۆسیەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دژی ویلکینز'' (١٩٦٤)، گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە پاراستنی هەمواری پێنجەم لە بەرامبەر دوو مەترسیدا ویلایەتەکان دەگرێتەوە؛ لە ''دۆسیەی خەڵکی ویلایەتی نیویۆرک دژی گالامیسۆن'' (١٩٦٥)، ئەو لەگەڵ بڕیارێکدا ناکۆک بوو کە سزای ناڕازییانی مافە مەدەنییەکان لە پێشانگای جیهانی نیویۆرکدا پشتگیری دەکرد. <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref>ناکۆکییەکانی مارشال ئاماژەیان بەوە دەکرد کە ئەو لەگەڵ لێکدانەوەی فراوانترە بۆ پاراستنی دەستوری لە چاو هاوکارەکانی. <ref name="Williams-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Williams|یەکەم=Juan|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall0000will|سەردێڕ=Thurgood Marshall: American Revolutionary|بڵاوکەرەوە=[[Times Books]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٢٠٢٨-٤|شوێن=New York|بەستەری نووسەر=Juan Williams}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliams1998">[[خوان ویلیامز|Williams, Juan]] (1998). [[iarchive:thurgoodmarshall0000will|''Thurgood Marshall: American Revolutionary'']]. New York: [[کتێبی تایمز|Times Books]]. {{ISBN|<bdi>978-0-8129-2028-4</bdi>}}.</cite></ref> == داواکاری گشتی == کاتێک پارێزەری گشتی —ئەو کەسەی بەرپرسیارە لە موناقەشەکردن لەبەردەم دادگای باڵا بەناوی حکومەتی فیدراڵی. <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (1997). [[iarchive:makingconstituti0000tush|''Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991'']]. New York: [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Oxford University Press]]. {{ISBN|<bdi>978-0-19-509314-8</bdi>}}.</cite></ref> کاندیدکردنەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک بەردێکی هەنگاو بۆ دامەزراندنی دادگای باڵا سەیر دەکرا. <ref name="Tushnet-1997" /> جۆنسۆن فشاری خستە سەر سیناتۆرەکانی باشوور کە ڕێگری لە پشتڕاستکردنەوەی مارشال نەکەن و دانیشتنێک لەبەردەم لیژنەیەکی لاوەکی ئەنجومەنی پیران تەنها پانزە خولەکی خایاند؛ ئەنجومەنی پیرانی تەواو لە ١١ی ئابی ١٩٦٥ پشتڕاستی کردەوە <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref><ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref>  وەک داواکاری گشتی، مارشال لە کۆی نۆزدە دۆسیەی دادگای باڵا کە باسی دەکرد، چواردە دۆسیەی بردەوە. <ref name="Bland-1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bland|یەکەم=Randall W.|ناونیشان=https://archive.org/details/privatepressureo0000blan|سەردێڕ=Private Pressure on Public Law: The Legal Career of Justice Thurgood Marshall, 1934–1991|بڵاوکەرەوە=[[University Press of America]]|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٩١-٨٧٣٦-٩|edition=Revised|شوێن=Lanham, Maryland}}</ref> دواتر ئەو پۆستەی بە "کاریگەرترین کار" و "ڕەنگە باشترین" کار کە تا ئێستا هەیبووە، تایبەتمەند کرد. <ref name="Tushnet-1997" />  مارشال لە دۆسیەی ''هارپەر دژی دەستەی هەڵبژاردنەکانی ویلایەتی ڤێرجینیا'' (١٩٦٦)دا ئاماژەی بەوەدا کە مەرجدارکردنی توانای دەنگدان لەسەر پێدانی باجی ڕاپرسی نایاساییە؛ لە دۆسیەیەکی هاوڕێی دۆسیەی ''میراندا دژی ئەریزۆنا'' (١٩٦٦)، ئەو بەناوی حکومەتەوە بەبێ سەرکەوتن جەختی لەوە کردەوە کە بریکارە فیدراڵیەکان هەمیشە پێویست ناکات کەسانی دەستگیرکراو لە مافەکانیان ئاگادار بکەنەوە. <ref name="Williams-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Williams|یەکەم=Juan|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall0000will|سەردێڕ=Thurgood Marshall: American Revolutionary|بڵاوکەرەوە=[[Times Books]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٢٠٢٨-٤|شوێن=New York|بەستەری نووسەر=Juan Williams}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliams1998">[[خوان ویلیامز|Williams, Juan]] (1998). [[iarchive:thurgoodmarshall0000will|''Thurgood Marshall: American Revolutionary'']]. New York: [[کتێبی تایمز|Times Books]]. {{ISBN|<bdi>978-0-8129-2028-4</bdi>}}.</cite></ref> ئەو بەرگری لە دەستووری بوونی یاسای مافی دەنگدانی ساڵی ١٩٦٥ کرد لە ''دۆسیەی کارۆلینای باشوور دژی کاتزنباخ'' (١٩٦٦) و ''کاتزنباخ دژی مۆرگان'' (١٩٦٦) و هەردوو دۆسیەکەی بردەوە. <ref name="Davis-1992" /> == کاندیدکردنی دادگای باڵا == [[پەڕگە:Thurgood_Marshall_and_President_Lyndon_B._Johnson_June_13,_1967_-_LBJ_Museum_C5706-1_(cropped).jpg|وێنۆک| کۆبوونەوەی مارشال لەگەڵ سەرۆک [[لیندۆن بی جۆنسۆن]] لە [[نووسینگەی ھێلکەیی|ئۆفیسی هێلکەیی]] [[کۆشکی سپی]] لەو ڕۆژەی کە مارشال لەلایەن جۆنسۆنەوە کاندیدکرا بۆ ئەوەی لە دادگای باڵادا خزمەت بکات]] [[File:Johnson_remarks_on_Thurgood_Marshall_Supreme_Court_nomination.flac|وێنۆک| لێدوانەکانی سەرۆک جۆنسۆن لەکاتی کاندیدکردنی مارشال بۆ دادگای باڵا، ١٣ی حوزەیرانی ١٩٦٧]] [[پەڕگە:1967-10-06_Thurgood_Marshall_Universal_Newsreel.webm|وێنۆک| ١٩٦٧ گرتەیەکی یونێڤێرساڵ نیوزریڵ کە یەکەم ڕۆژی مارشال لە دادگای باڵا دەگرێتەوە]] لە شوباتی ساڵی ١٩٦٧ جۆنسۆن ڕامسی کلارکی بۆ پۆستی داواکاری گشتی کاندید کرد. <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (1997). [[iarchive:makingconstituti0000tush|''Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991'']]. New York: [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Oxford University Press]]. {{ISBN|<bdi>978-0-19-509314-8</bdi>}}.</cite></ref> باوکی پاڵێوراوەکە ناوی تۆم سی کلارک بوو کە دادوەری هاوبەشی دادگای باڵای ئەمریکا بوو. <ref name="Bland-1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bland|یەکەم=Randall W.|ناونیشان=https://archive.org/details/privatepressureo0000blan|سەردێڕ=Private Pressure on Public Law: The Legal Career of Justice Thurgood Marshall, 1934–1991|بڵاوکەرەوە=[[University Press of America]]|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٩١-٨٧٣٦-٩|edition=Revised|شوێن=Lanham, Maryland}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBland1993">Bland, Randall W. (1993). [[iarchive:privatepressureo0000blan|''Private Pressure on Public Law: The Legal Career of Justice Thurgood Marshall, 1934–1991'']] (Revised&nbsp;ed.). Lanham, Maryland: [[چاپخانەی زانکۆی ئەمریکا|University Press of America]]. {{ISBN|<bdi>978-0-8191-8736-9</bdi>}}.</cite></ref> کلارکی گەورە لە ترسی ئەوەی کە دانانی کوڕەکەی ناکۆکییەکی بەرچاوی بەرژەوەندییەکانی بۆ دروست بکات، دەستلەکارکێشانەوەی خۆی لە دادگا ڕاگەیاند. <ref name="Tushnet-1997" /> بۆ جۆنسۆن کە لە مێژە ئارەزووی کاندیدکردنی دادوەرێکی غەیرە سپیپێستی هەبوو، هەڵبژاردنی کاندیدێک بۆ پڕکردنەوەی ئەو شوێنە بەتاڵەی کە بەدوایدا هاتبوو "هێندەی ئاسان بوو، ئەوەندەش بە ئاشکرا دیار بوو"، بەپێی وتەی زانا هێنری جەی ئەبراهام. <ref name="Abraham-1999">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abraham|یەکەم=Henry J.|ناونیشان=https://archive.org/details/justicespresiden0000abra_z8x1/|سەردێڕ=Justices, Presidents, and Senators: A History of the U.S. Supreme Court Appointments from Washington to Clinton|بڵاوکەرەوە=[[Rowman & Littlefield]]|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٠-٨٤٧٦-٩٦٠٤-٩|شوێن=Lanham, Maryland|بەستەری نووسەر=Henry J. Abraham}}</ref> هەرچەندە سەرۆک بۆ ماوەیەکی کورت بیری لە هەڵبژاردنی ویلیام ئێچ هاستی (دادوەرێکی تێهەڵچوونەوەی ئەفریقایی-ئەمریکی لە فیلادلفیا) یان کاندیدێکی ژن کردەوە، بەڵام بڕیاریدا مارشال هەڵبژێرێت. <ref name="Tushnet-1997" /> جۆنسۆن لە 13ی حوزەیران لە باخچەی گوڵەکانی کۆشکی سپی کاندیدکردنی ڕاگەیاند و ڕایگەیاند کە مارشال "شایەنی ئەو دامەزراندنەیە ... من پێموایە کە ئەوە کارێکی دروستە، کاتێکی گونجاوە بۆ ئەنجامدانی، پیاوی گونجاو و شوێنی گونجاوە". " <ref name="Bland-1993" /> <ref name="Tushnet-1997" />  خەڵک بە باشی کاندیدکردنەکەیان وەرگرت و مارشال لەلایەن سیناتۆرە دیارەکانی هەردوو لایەنەوە ستایشی کرا، لیژنەی دادوەری ئەنجومەنی پیران لە مانگی تەمموزدا بۆ ماوەی پێنج ڕۆژ دانیشتنەکانی ئەنجامدا، مارشال ڕووبەڕووی ڕەخنەی توند بووەوە لەلایەن سیناتۆرەکانی وەک جەیمس ئۆ. سام ئێرڤین جونیۆر لە کارۆلینای باکوور، جۆن مەکلیلان لە ئەرکانساس و سترۆم تۆرموندی کارۆلینای باشوور، کە هەموویان دژی فیقهی لیبڕاڵی کاندید بوون، لە شتێکدا کە گۆڤاری تایم بە "فێڵکردنێکی جۆری یاهوو" تایبەتمەند دەکات، تۆرمۆند زیاتر لە شەست پرسیاری لە مارشال کرد سەبارەت بە جۆراوجۆر لایەنە بچووکەکانی مێژووی هەندێک بڕگەی دەستوری.: 196 بە دەنگی ٥-١١ لە ٣ی ئاب لیژنەکە پێشنیاری کرد کە مارشال پشتڕاست بکرێتەوە، لە ٣٠ی ئاب دوای شەش کاتژمێر لە مشتومڕ، سیناتۆرەکان بە دەنگی ١١-٦٩ دەنگیان دا بۆ پشتڕاستکردنەوەی مارشال بۆ دادگای باڵا، لە ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٧ سوێندی دەستووری خوارد، بووە یەکەم ئەمریکی ئەفریقایی کە وەک دادوەری دادگای باڵای ئەمریکا کاری کردووە. == دادگای پایەبەرز == [[پەڕگە:Thurgoodmarshall1967_(cropped).jpg|alt=Photograph of Marshall|وێنۆک| مارشال لە ساڵی ١٩٦٧]] مارشال بۆ ماوەی نزیکەی بیست و چوار ساڵ لە دادگای باڵادا مایەوە، تا خانەنشینبوونی لە ساڵی ١٩٩١دا کاری کرد، ئەو دادگایەی کە بۆی دەستنیشانکرابوو- دادگای وارن- زۆرینەیەکی لیبڕاڵی بەردەوامی هەبوو، و فیقهی مارشال هاوشێوەی سەرکردەکانی بوو , سەرۆکی دادوەر وارن و دادوەر ویلیام جەی برینان جونیۆر، هەرچەندە لەم ماوەیەدا کەم بۆچوونی گەورەی نووسیوە بەهۆی نەبوونی پلەی باڵا، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی لە زۆرینەدا بووە، لە ئەنجامی چوار دامەزراندنی دادگای باڵا، بەڵام سەرۆک ڕیچارد نیکسۆن هاوپەیمانی لیبڕاڵەکان نەما. دادگا لە سەردەمی دادوەری سەرەکی وارن بێرگەر (دادگای بەرگر) ئەوەندە کۆنەپەرستانە نەبوو کە هەندێک لە چاودێران پێشبینییان دەکرد، بەڵام ئەرکی بنیاتنانی زۆرینەی لیبڕاڵەکان کەیس بە کەیس بە پلەی یەکەم جێهێڵدرا بۆ برێنان؛ زۆرترین بەشدارییەکانی مارشال لە یاسای دەستوریدا بە ناکۆکی هات، دادوەر زۆربەی کارەکانی بۆ نووسەرانی یاسای خۆی بەجێهێشت، پێی باش بوو دەرئەنجامی دۆسیەکە دیاری بکات و دواتر ڕێگەی بە نووسەران دا خۆیان بۆچوونەکە دابڕێژن، زۆرجار ئیدیعای ئەوە دەکات کە هیچ کارێکی نەکردووە و کاتەکانی بە سەیرکردنی فیلمی درامای ڕۆژانە بەسەر بردووە، بەپێی وتەی توشنێت کە کارمەندی مارشال بووە، ئەو بیرۆکەیەی کە "دادپەروەرێکی تەمبەڵی بووە کە بەرژەوەندی لە کارەکانی دادگادا نەبووە هەڵەیە و ڕەنگە ڕەگەزپەرستانەش بێت". نزیکترین هاوکار و هاوڕێی مارشال لە دادگادا برێنان بوو و هەردوو دادوەرەکە ئەوەندە زۆر ڕێککەوتن کە کارمەندەکانیان بە شێوەیەکی تایبەت بە "دادپەروەر برێنانمارشال" ناویان دەبرد، هەروەها ڕێزێکی زۆری بۆ وارن هەبوو، کە... ئەو بە "پێدەچێت گەورەترین سەرۆکی دادوەری کە تا ئێستا ژیاوە" وەسفی کردووە. مارشال بەردەوام لایەنگری بلۆکی لیبڕاڵی دادگای باڵا بوو، بەپێی زانا ویلیام جەی دانیێڵز: "ڕێبازی ئەو بۆ دادپەروەری وارن کۆرت-ستایلی واقیعی یاسایی بوو، لە بۆچوونە ناکۆکەکانیدا جەختی لەسەر مافەکانی تاک، دادپەروەری بنەڕەتی، دەرفەتی یەکسان دەکردەوە." و پاراستن بەپێی یاسا، باڵادەستی دەستوور وەک بەرجەستەکردنی ماف و ئیمتیازاتەکان، و بەرپرسیارێتی دادگای باڵا بۆ ڕۆڵێکی بەرچاو لە پێدانی مانا بە چەمکی مافە دەستوورییەکان." فیقهی مارشال پراگماتیک بوو و پشتی پێبەسترا لەسەر ئەزموونی جیهانی ڕاستەقینەی خۆی وەک پارێزەر و وەک ئەمریکییەکی ئەفریقایی، ئەو لەگەڵ ئەو تێڕوانینەدا ناکۆک بوو (کە هەندێک لە هاوکارە کۆنەپەرستەکانی بەدڵیان بوو) کە دەستوور بەپێی تێگەیشتنە سەرەتاییەکانی دامەزرێنەران لێکبدرێتەوە.   === پاراستنی یەکسان و مافە مەدەنییەکان === [[پەڕگە:US_Supreme_Court_1976.png|alt=Black-and-white photograph of the nine justices of the Supreme Court in their judicial robes|وێنۆک| دادوەرەکانی دادگای باڵای ئەمریکا، ساڵی ١٩٧٦. مارشال لە ڕیزی خوارەوەیە، یەکەم لەلای ڕاستەوە.]] لەگەڵ کۆنەپەرستی زیاتری دادگا، مارشال خۆی بینی کە لە چەندین کەیسدا سەبارەت بە هەڵاواردنی ڕەگەزی ناکۆکی هەبوو. <ref name="Tushnet-1997a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark|سەردێڕ=The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions|بڵاوکەرەوە=[[Chelsea House]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-١٣٧٧-٩|editor-last=Friedman|editor-first=Leon|بەرگ=٤|شوێن=New York|پەڕەکان=١٤٩٧–١٥١٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|editor-last2=Israel|editor-first2=Fred L.|chapter-url=https://archive.org/details/justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet1997">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark]] (1997). [[iarchive:justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up|"Thurgood Marshall"]]. In Friedman, Leon; Israel, Fred L. (eds.). ''The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions''. Vol.&nbsp;4. New York: [[چێڵسی هاوس|Chelsea House]]. pp.&nbsp;1497–1519. {{ISBN|<bdi>978-0-7910-1377-9</bdi>}}.</cite></ref> کاتێک زۆرینە لە ''دۆسیەی میلیکن دژی برادلیدا'' پێیانوابوو کە دادگای خوارەوە زۆر دوور کەوتووەتەوە لە فەرمانی [[پاسەکانی نەھێشتنی جیاکاری|پاس]] بۆ کەمکردنەوەی ناهاوسەنگی ڕەگەزی لە نێوان قوتابخانەکانی دیترۆیت، ئەو ناکۆکی دەربڕی و ڕەخنەی لە هاوکارەکانی گرت لەسەر ئەوەی کە بە نەبوونی ئیرادە بۆ جێبەجێکردنی جیاکارییەکانی دەزانی تەنانەت کاتێک ڕووبەڕووی بووەوە لەگەڵ سەختی و بەرخۆدانی گشتی. <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref> لە ناڕەزایەتییەکدا لە دۆسیەی ''[[City of Memphis v. Greene|شاری مەمفیس دژی گرین]]'' کە بەپێی توشنێت "هەستی خۆی بەو واقیعە پراکتیکییە نیشانداوە کە چوارچێوەی پرسە یاساییە ئەبستراکتەکانی پێکهێناوە"، ئەو ئاماژەی بەوەدا کە داخستنی شەقامێک کە بۆ دانیشتوانی ئەفریقایی-ئەمریکی قورستر دەکات گەڕەکێک بۆ گەیشتن بە پارکێکی شار نادەستووری بوو، چونکە "پەیامێکی ڕەمزی سادە و بەهێز"ی بۆ ڕەشپێستەکان نارد "کە بەهۆی ڕەگەزەکەیانەوە، دەبێت لە دەرەوەی ئەو ناوچەیەی تەواو سپی پێستەکان بمێننەوە." و لەبری ئەوە پێویستە ڕێگای دوور بگرێتەبەر". <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (1997). [[iarchive:makingconstituti0000tush|''Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991'']]. New York: [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Oxford University Press]]. {{ISBN|<bdi>978-0-19-509314-8</bdi>}}.</cite></ref>  مارشال هەستی بەوە دەکرد کە کردەوەی ئیجابی هەم پێویستە و هەم دەستورییە؛ <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> لە بۆچوونێکدا لە دۆسیەی (''Regents of the University of California v. Bakke'',) ئەو سەرنجی دا کە "زیاتر لە کەمێک ئیرۆنییە کە، دوای چەند سەد ساڵێک لە جیاکاری لەسەر بنەمای چینایەتی دژی ڕەشپێستەکان، دادگا ئامادە نییە ئەوە بە بنەمای چینایەتی بزانێت." چارەسەر بۆ ئەو جیاکارییە ڕێگەپێدراوە". <ref name="Tushnet-1997" /> بە ناکۆکی لە ''دۆسیەی شاری ڕیچمۆند دژی کۆمپانیای جەی ئەی کرۆسۆن'' ، بڕیاری زۆرینەی ڕەتکردەوە بۆ هەڵوەشاندنەوەی بەرنامەیەکی ئیجابی بۆ بەڵێندەرانی حکومەت، و ڕایگەیاند کە "بڕوای ئەوە نییە کە ئەم نەتەوەیە لە هیچ شوێنێک نزیک بێت لە بنبڕکردنی هەڵاواردنی ڕەگەزی یان شوێنەوارەکانی". <ref name="Tushnet-1997" /> کاریگەرترین بەشداری مارشال لە دوکتۆرینی دەستوریدا ڕێبازی "پێوەری خلیسکێنە" بوو بۆ بڕگەی پاراستنی یەکسان، کە گریمانە دەکات کە دەسەڵاتی دادوەری دەبێت دەستوری بوونی یاسایەک هەڵسەنگێنێت بە هاوسەنگکردنی ئامانجەکانی لە بەرامبەر کاریگەرییەکانی لەسەر گروپەکان و مافەکان. <ref name="Tushnet-2006">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|سەردێڕ=Biographical Encyclopedia of the Supreme Court: The Lives and Legal Philosophies of the Justices|بڵاوکەرەوە=[[CQ Press]]|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٣١١٦-٤٨-٨|editor-last=Urofsky|editor-first=Melvin I.|editor-link=Melvin I. Urofsky|شوێن=Washington, DC|پەڕەکان=٣٣٤–٣٣٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|chapter-url=https://archive.org/details/biographicalency0000unse/page/334/mode/2up?view=theater}}</ref> : 336 بە ناکۆکی لە ''دۆسیەی داندریج دژی ویلیامز'' ، کەیسێک کە زۆرینە پشتگیریان لە ٢٥٠ دۆلاری مانگانەی میریلاند کرد بۆ پارەی ئاسوودەژیانی لە بەرامبەر ئەو ئیدیعایانەی کە بەس نییە بۆ خێزانە گەورەکان، ئەو ئاماژەی بەوەدا کە پێداچوونەوەی بنەما عەقڵانیەکان گونجاو نییە لەو کەیسانەی کە "بە شێوەیەکی ڕستەیی ژیانی" تێدایە بەرژەوەندی کەمینەیەکی بێدەسەڵات". <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (1997). [[iarchive:makingconstituti0000tush|''Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991'']]. New York: [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Oxford University Press]]. {{ISBN|<bdi>978-0-19-509314-8</bdi>}}.</cite></ref> لە شتێکدا کە کاس سەنشتاین بە گەورەترین بۆچوونی دادوەر وەسفی کرد، مارشال ناکۆکی بوو کاتێک دادگا لە ''دۆسیەی ناوچەی خوێندنگەی سەربەخۆی سان ئەنتۆنیۆ دژی ڕۆدریگێز'' سیستەمێکی پشتڕاستکردەوە کە تێیدا قوتابخانە ناوخۆییەکان بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی باجی موڵکەوە پارەیان بۆ دابین دەکرا، بەو پێیەی کە سیاسەتەکە (کە بەو مانایەیە کە ناوچەی خوێندنگە هەژارەکان پارەی کەمتریان بەدەستهێناوە لە چاو دەوڵەمەندەکان) لە ئەنجامدا هەڵاواردنێکی نادەستووری لێکەوتەوە. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> <ref name="Tushnet-1997" /> ناڕەزایەتییەکەی لە ''دۆسیەی هاریس دژی مەکڕای'' ، کە دادگا پشتگیری لە قەدەغەکردنی هەموارکردنی هاید کرد بۆ بەکارهێنانی پارەی مێدیکەید بۆ پارەدانی [[لەبەرچوون|لەباربردن]] ، زۆرینەی سەرزەنشت کرد بەهۆی جێبەجێکردنی "کاتیزمێکی فۆرماڵیستی بێوچان" کە نەیتوانیوە ڕەچاوی " هەموارکردنەکە" بکات. چەقاندنی بارگرانی لەسەر ژنانی هەژار". <ref name="Tushnet-1997" /> هەرچەندە ڕێبازی مارشال بە قەبارەی خلیسکاندن هەرگیز لەلایەن دادگاوە بە گشتی وەرنەگیرا، بەڵام زانای یاسایی سوزان لۆو بلۆچ سەرنجی ئەوە دەدات کە "پێدەچێت ڕەخنە بەردەوامەکانی دادگای تا ڕادەیەک نەرمی زیاتری هانداوە". <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bloch|یەکەم=Susan Low|سەردێڕ=The Oxford Companion to the Supreme Court of the United States|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٥٨٣٥-٢|editor-last=Hall|editor-first=Kermit L.|editor-link=Kermit L. Hall|شوێن=New York|پەڕەکان=٥٢٦–٥٢٨|chapter=Marshall, Thurgood|بەستەری نووسەر=Susan Low Bloch|chapter-url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00hall/page/526/mode/2up}}</ref> === ڕێکاری تاوانکاری و سزای لەسێدارەدان === مارشال پشتگیری لە بڕیارە دەستوورییەکانی دادگای وارن کرد سەبارەت بە یاسای تاوان، هەروەها بۆچوونی دادگای لە ''دۆسیەی بێنتۆن دژی میریلاند'' نووسی، کە پێیوابوو قەدەغەکردنی دوو مەترسی لە دەستووردا ویلایەتەکان دەگرێتەوە. <ref name="Tushnet-2006">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|سەردێڕ=Biographical Encyclopedia of the Supreme Court: The Lives and Legal Philosophies of the Justices|بڵاوکەرەوە=[[CQ Press]]|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٣١١٦-٤٨-٨|editor-last=Urofsky|editor-first=Melvin I.|editor-link=Melvin I. Urofsky|شوێن=Washington, DC|پەڕەکان=٣٣٤–٣٣٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|chapter-url=https://archive.org/details/biographicalency0000unse/page/334/mode/2up?view=theater}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet2006">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (2006). [https://archive.org/details/biographicalency0000unse/page/334/mode/2up?view=theater "Thurgood Marshall"]. In [[مێلڤین ئای. ئورۆفسکی|Urofsky, Melvin I.]] (ed.). ''Biographical Encyclopedia of the Supreme Court: The Lives and Legal Philosophies of the Justices''. Washington, DC: [[سی کیو پرێس|CQ Press]]. pp.&nbsp;334–339. {{ISBN|<bdi>978-1-933116-48-8</bdi>}}.</cite></ref> بەڵام دوای خانەنشینبوونی وارن و دادوەر هوگۆ بلاک ، "مارشال بەردەوام تووشی شۆک بوو لە ڕەتکردنەوەی" دادگای بەرگر و ڕێنکویست "بۆ ئەوەی پۆلیس و ئەوانەی بەشدارن لە سیستەمی دادوەری تاوانکاریدا بەرپرسیار بن لە مامەڵەکردن بەپێی زمان و ڕۆحی... گەرەنتی بنەڕەتی ڕێکارەکان"، بەپێی باڵ. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> ئەو لەگەڵ لێکدانەوەی توند بوو بۆ مەرجی فەرمانی دادوەری هەمواری چوارەم و دژی ئەو بڕیارانە بوو کە ئیستسنای ئەو بڕگەیەیان دەکرد؛ <ref name="Ogletree-1989">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Ogletree|یەکەم=Charles J.|بەستەری نووسەر=Charles Ogletree|ڕێکەوت=١٩٨٩|سەردێڕ=Justice Marshall's Criminal Justice Jurisprudence: 'The Right Thing to Do, the Right Time to Do It, the Right Man and the Right Place'|ناونیشان=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/hblj6&id=117&div=&collection=|journal=Harvard Blackletter Journal|بەرگ=٦|پەڕەکان=١١١–١٣٠}}</ref> بۆ نموونە لە ''دۆسیەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دژی ڕۆس'' ، بە تووڕەییەوە ناڕازی بوو کاتێک دادگا سزایەکی پشتڕاستکردەوە کە لەسەر بنەمای بەڵگەکان دۆزرایەوە کە لە کاتی گەڕانێکی بێ فەرمانی دادوەردا لە کۆنتێنەرەکاندا دۆزرایەوە کە لە ئۆتۆمبێلێکدا دۆزرایەوە. <ref name="Ball-1998" /> مارشال بە توندی هەستی بەوە دەکرد کە پێویستە عەقیدەی <nowiki><i id="mwArM">میراندا</i></nowiki> فراوانتر بکرێت و بە تەواوی جێبەجێ بکرێت. <ref name="Ogletree-1989" />لە کەیسەکانی پەیوەست بە هەمواری شەشەمدا ، ئەو ئاماژەی بەوەدا کە تۆمەتباران دەبێ پارێزەری لێهاتوویان هەبێت؛ لە ''دۆسیەی ستریکلاند دژی واشنتۆن'' ، مارشال (لە برینان جیابووەوە) ئەو ئەنجامەی زۆرینەی ڕەتکردەوە کە تۆمەتباران دەبێ پێشوەختە بسەلمێنن لە کەیسەکانی یارمەتیدانی ناکاریگەری پارێزەردا . <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (1997). [[iarchive:makingconstituti0000tush|''Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991'']]. New York: [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Oxford University Press]]. {{ISBN|<bdi>978-0-19-509314-8</bdi>}}.</cite></ref> <ref name="Ogletree-1989" /> مارشال بە درێژایی ماوەی کارکردنی لە دادگادا بە توندی دژی سزای لەسێدارەدان بوو، بەو پێیەی کە سزای لەسێدارەدان دڕندە و نائاساییە و هەربۆیە بەپێی هەمواری هەشتەم نادەستوورییە. <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref>  ئەو تاکە دادوەر بوو کە ئەزموونێکی بەرچاوی هەبوو لە بەرگریکردن لەو کەسانەی کە تۆمەتبارن بە تاوانی لەسێدارەدان، نیگەرانی خۆی دەربڕی سەبارەت بەو ڕاستییەی کە نادادپەروەرییەکان لە کەیسەکانی سزای لەسێدارەدان ناتوانرێت چارەسەر بکرێن، زۆرجاریش لێدوانی دەدا: "مەرگ ئەوەندە بەردەوامە". <ref name="Tushnet-1997a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark|سەردێڕ=The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions|بڵاوکەرەوە=[[Chelsea House]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-١٣٧٧-٩|editor-last=Friedman|editor-first=Leon|بەرگ=٤|شوێن=New York|پەڕەکان=١٤٩٧–١٥١٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|editor-last2=Israel|editor-first2=Fred L.|chapter-url=https://archive.org/details/justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet1997">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark]] (1997). [[iarchive:justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up|"Thurgood Marshall"]]. In Friedman, Leon; Israel, Fred L. (eds.). ''The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions''. Vol.&nbsp;4. New York: [[چێڵسی هاوس|Chelsea House]]. pp.&nbsp;1497–1519. {{ISBN|<bdi>978-0-7910-1377-9</bdi>}}.</cite></ref> لە ''دۆسیەی فورمان دژی جۆرجیا'' ، کەیسێک کە دادگا یاساکانی سزای لەسێدارەدانی کە لەو کاتەدا کارا بوون، هەڵوەشاندەوە، مارشال نووسیویەتی کە سزای لەسێدارەدان "لە ڕووی ئەخلاقییەوە بۆ خەڵکی ئەمریکا لەم کاتەدا لە مێژووەکەیاندا قبوڵ ناکرێت". " و کە "دەکەوێتە سەر هەژاران و نەزانان و ئەندامانی کەمدەرامەتانی کۆمەڵگا". <ref name="Tushnet-1997a" /> کاتێک دادگا لە ''دۆسیەی گرێگ دژی جۆرجیا'' یاسا نوێیەکانی سزای لەسێدارەدانی پشتڕاستکردەوە کە داوا لە دەستەی سوێندخواردن دەکات بارودۆخی قورسکردن و سووککردن لەبەرچاو بگرن، ئەو ناکۆکی دەربڕی و سزای لەسێدارەدانی بە "دڕندەیییەکی پاشماوە" وەسفکرد کە بێ ئەخلاقی و پێشێلکردنی هەمواری هەشتەم بوو. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> دواتر مارشال و برینان لە هەموو حاڵەتێکدا کە دادگا ڕەتیکردەوە پێداچوونەوە بە سزای لەسێدارەدان بکات، زیاتر لە ١٤٠٠ ناکۆکییان تۆمارکرد کە نووسرابوو: "پابەندبوون بە بۆچوونەکانمان کە سزای لەسێدارەدان لە هەموو بارودۆخێکدا سزایەکی دڕندانە و نائاساییە کە لەلایەن هەشتەم و... لە هەموارکردنی چواردەهەمدا، ئێمە سزای لەسێدارەدان لەم کەیسەدا دەدەین و سزای لەسێدارەدانمان چۆڵ دەکەین”. <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (1997). [[iarchive:makingconstituti0000tush|''Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991'']]. New York: [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Oxford University Press]]. {{ISBN|<bdi>978-0-19-509314-8</bdi>}}.</cite></ref> === هەمواری یەکەم === بە گوتەی باڵ، مارشال هەستی بەوە کردووە کە ئەو مافانەی کە بە هەمواری یەکەم پارێزراون، گرنگترین بنەماکانی دەستوورن و تەنیا بە هۆکاری زۆر ناچارکەر دەتوانرێت سنووردار بکرێن. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref>لە بۆچوونێکی ساڵی ١٩٦٩ لە ''دۆسیەی ستانلی دژی جۆرجیادا'' پێیوابوو کە هەڵگرتنی مادەی ناشرین بە تاوانبارکردنی نادەستوورییە. <ref name="Tushnet-2006">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|سەردێڕ=Biographical Encyclopedia of the Supreme Court: The Lives and Legal Philosophies of the Justices|بڵاوکەرەوە=[[CQ Press]]|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٣١١٦-٤٨-٨|editor-last=Urofsky|editor-first=Melvin I.|editor-link=Melvin I. Urofsky|شوێن=Washington, DC|پەڕەکان=٣٣٤–٣٣٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|chapter-url=https://archive.org/details/biographicalency0000unse/page/334/mode/2up?view=theater}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet2006">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (2006). [https://archive.org/details/biographicalency0000unse/page/334/mode/2up?view=theater "Thurgood Marshall"]. In [[مێلڤین ئای. ئورۆفسکی|Urofsky, Melvin I.]] (ed.). ''Biographical Encyclopedia of the Supreme Court: The Lives and Legal Philosophies of the Justices''. Washington, DC: [[سی کیو پرێس|CQ Press]]. pp.&nbsp;334–339. {{ISBN|<bdi>978-1-933116-48-8</bdi>}}.</cite></ref> بۆ دادگا، ئەو سزای پیاوێکی جۆرجیا کە تۆمەتبار بوو بە هەڵگرتنی پۆرنۆگرافی پێچەوانە کردەوە و نووسی: "ئەگەر هەموارکردنی یەکەم مانای هەر شتێک بێت، ئەوە مانای ئەوەیە کە دەوڵەتێک هیچ کارێکی نییە بە پیاوێک بڵێت، کە بە تەنیا لە ماڵەکەی خۆیدا دانیشتووە، چ کتێبێکی هەیە". بخوێنێتەوە یان ڕەنگە سەیری چ فیلمێک بکات”. <ref name="Ball-1998" />لە ''[[Amalgamated Food Employees Union Local 400 v. Logan Valley Plaza|دۆسیەی یەکێتی کارمەندانی خۆراکی تێکەڵکراو لۆکاڵی 400 دژی لۆگان ڤالی پلازا]]'', ئەو بۆ دادگا نووسیویەتی کە خۆپیشاندەران مافی ئەوەیان هەیە کە خۆپیشاندان لەسەر موڵک و ماڵی تایبەت بکەن کە کراوەن بۆ خەڵک- بڕیارێک کە بە شێوەیەکی کاریگەر هەڵوەشایەوە (لە سەر ناڕەزایەتی مارشال) دوای چوار ساڵ لە... <nowiki><i id="mwAu0">لۆید کۆرپۆریشن دژی تانەر</i></nowiki> . <ref name="Ball-1998" /> ئەو لە بۆچوونەکانی ئازادی قسەکردندا جەختی لەسەر یەکسانی کردەوە، لە ''دۆسیەی وەزارەتی پۆلیسی شیکاگۆ دژی مۆسلیدا'' نووسیویەتی "لە سەرووی هەموو شتێکەوە، هەموارکردنی یەکەم بەو مانایەیە کە حکومەت هیچ دەسەڵاتێکی نییە بۆ سنووردارکردنی دەربڕین بەهۆی پەیامەکانی، بیرۆکەکانی، بابەتەکەی، یان بابەتەکەی". ناوەڕۆک". <ref name="Tushnet-1997a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark|سەردێڕ=The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions|بڵاوکەرەوە=[[Chelsea House]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-١٣٧٧-٩|editor-last=Friedman|editor-first=Leon|بەرگ=٤|شوێن=New York|پەڕەکان=١٤٩٧–١٥١٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|editor-last2=Israel|editor-first2=Fred L.|chapter-url=https://archive.org/details/justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet1997">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark]] (1997). [[iarchive:justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up|"Thurgood Marshall"]]. In Friedman, Leon; Israel, Fred L. (eds.). ''The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions''. Vol.&nbsp;4. New York: [[چێڵسی هاوس|Chelsea House]]. pp.&nbsp;1497–1519. {{ISBN|<bdi>978-0-7910-1377-9</bdi>}}.</cite></ref> مارشال بە بەراوردکردن لەگەڵ ناڕەزایەتییەکانی پێشووی مافە مەدەنییەکان، بە توندی ناکۆکی دەربڕی لە ''دۆسیەی کلارک دژی کۆمەڵگە بۆ ناتوندوتیژی داهێنەرانە'' ، کەیسێک کە تێیدا دادگا بڕیاریدا کە حکومەت دەتوانێت کەسانی بێ ماڵ و حاڵ قەدەغە بکات لە ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە هەژاری بە خەوتن بۆ شەوێک لە لافایێت پارک ؛ هەرچەندە بێرگەر ئیدیعاکانیان بە هەوڵێکی "بێ بایەخ" بۆ "بێ بایەخکردنی" دەستوور ئیدانە کرد، بەڵام مارشال ئاماژەی بەوەدا کە خۆپیشاندەران سەرقاڵی وتارێکی هێمادارن کە لە ڕووی دەستوورییەوە پارێزراون. <ref name="Williams-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Williams|یەکەم=Juan|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall0000will|سەردێڕ=Thurgood Marshall: American Revolutionary|بڵاوکەرەوە=[[Times Books]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٢٠٢٨-٤|شوێن=New York|بەستەری نووسەر=Juan Williams}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliams1998">[[خوان ویلیامز|Williams, Juan]] (1998). [[iarchive:thurgoodmarshall0000will|''Thurgood Marshall: American Revolutionary'']]. New York: [[کتێبی تایمز|Times Books]]. {{ISBN|<bdi>978-0-8129-2028-4</bdi>}}.</cite></ref> <ref name="Ball-1998" /> مارشال بەشداری زۆرینەی کرد لە ''دۆسیەی تەکساس دژی جۆنسۆن'' و ''ئەمریکا دژی ئایشمان'' ، دوو کەیس کە دادگا پێیوابوو کە هەموارکردنی یەکەم مافی سووتاندنی ئاڵای ئەمریکای پاراستووە. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> ئەو لایەنگری جیاکردنەوەی تەواوی کڵێسا و ویلایەت بوو، کاتێک دادگا لە دۆسیەی ''لینچ دژی دۆنێلیدا'' پشتگیری لە نمایشکردنی دیمەنی لەدایکبوونی شارێک کرد و بەشداری زۆرینەی کرد لە ''دۆسیەی واڵاس دژی جاففری'' بۆ هەڵوەشاندنەوەی یاسایەکی ئەلاباما سەبارەت بە نوێژکردن لە قوتابخانەکاندا. <ref name="Ball-1998" /> لەبارەی پرسی ئازادی بەکارهێنانی ئایین ، مارشال بە زۆرینە دەنگی دا لە دۆسیەی ''ویسکۆنسێن دژی یۆدەر'' بۆ ئەوەی پێیوابوو کە یاسای ئامادەبوون لە قوتابخانە ناتوانرێت بە شێوەیەکی دەستووری بۆ ئەمیشەکان جێبەجێ بکرێت، و ئەویش پەیوەندی بە ناڕەزایەتی دادوەر هاری بلاکمۆنەوە کرد کاتێک دادگای ''دامەزراندن دۆسیەی دابەشکردن دژی سمیس'' پشتگیری لە سنووردارکردنی بەکارهێنانی ئایینی پیۆت کرد و ستانداردی لێکۆڵینەوەی توندی ''شێربێرت دژی ڤێرنەری'' کەمکردەوە. <ref name="Ball-1998" />  لە ڕوانگەی جەی کلەی سمیس جونیۆر و سکۆت بورێلەوە، دادوەری "لایەنگرێکی بێ چەواشەکاری ئازادییە مەدەنییەکان" بوو، کە "پابەندبوونی بە بەهاکانی هەموارکردنی یەکەم لە درککردن بە دەرئەنجامە مێژووییەکانی بوون لەسەر لاوازتر و... لایەنی هەژارتری دەسەڵات". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Smith|یەکەم=J. Clay Jr|بەستەری نووسەر=J. Clay Smith Jr.|دوایین٢=Burrell|یەکەم٢=Scott|ڕێکەوت=ھاوینی ١٩٩٤|سەردێڕ=Justice Thurgood Marshall and the First Amendment|ناونیشان=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/arzjl26&id=473&div=&collection=|journal=[[Arizona State Law Journal]]|بەرگ=٢٦|issue=2|پەڕەکان=٤٦١–٤٧٨}}</ref> === تایبەتمەندیەتی === بە بۆچوونی مارشال، دەستوور مافی ژیانی تایبەتی بۆ هەموو هاووڵاتیان گەرەنتی کردووە هەستی کرد کە هەرچەندە دەستوور لە هیچ شوێنێکدا بە ڕوونی باسی مافێکی لەو جۆرەی نەکردووە، بەڵام دەتوانرێت لە بڕگە جیاوازەکانی یاسای مافەکانەوە دەربکەوێت، ئەو بەشداری زۆرینەی کرد لە دۆسیەی ئایزنستاد دژی بەیرد بۆ هەڵوەشاندنەوەی یاسایەک کە دابەشکردن یان فرۆشتنی ڕێگری لە دووگیانی قەدەغە دەکات بۆ کەسانی بێ شوو، ناکۆکییان هەبوو کاتێک دادگا لە دۆسیەی باوەرز دژی هاردویک یاسایەکی دژە سۆدۆمی پشتڕاستکردەوە، و ناکۆکی بوو لەگەڵ بڕیاری زۆرینە لە دۆسیەی کروزان دژی بەڕێوەبەر، وەزارەتی تەندروستی میزۆری کە دەستوور مافێکی بێ مەرجی مردنی نەپاراستووە، سەبارەت بە پرسی مافی لەباربردنی منداڵ، نووسەر کارل تی.ڕۆوان سەرنجی ئەوە دەدات کە "هیچ دادپەروەرێک هەرگیز پشتگیری لە مافی هەڵبژاردنی ژنێکی نەکردووە وەک ئەوەی مارشال کردوویەتی". ئەو بەشداری لە بۆچوونی بلاکمۆن کرد بۆ دادگا لە دۆسیەی ڕۆ دژی وەید، کە... بڕیاریدا کە دەستوور مافی ژنێک بۆ لەباربردنی منداڵ دەپارێزێت، و ئەو بەردەوام دەنگی دژی یاساکانی ویلایەتی دا کە هەوڵیان دەدا ئەو مافە سنووردار بکەن لە کەیسەکانی وەک ماهێر دژی ڕۆ، ئێچ ئێڵ دژی ماتیسۆن، ئەکرۆن دژی سەنتەری ئەکرۆن بۆ تەندروستی زاوزێ ، تۆرنبۆرگ دژی کۆلێژی ئەمریکی بۆ پزیشکانی منداڵبوون و ئافرەتان، و وێبستەر دژی خزمەتگوزارییەکانی تەندروستی زاوزێ. === بابەتەکانی تر === لە ماوەی خزمەتکردنی لە دادگای باڵا، مارشال بەشداری لە زیاتر لە ٣٤٠٠ کەیسدا کردووە و ٣٢٢ بۆچوونی زۆرینەی نووسیوە. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref>  ئەو ئەندامی زۆرینەی کۆدەنگی بوو لە ''دۆسیەی ئەمریکا دژی نیکسۆن'' کە ئیدیعاکانی سەرۆک نیکسۆنی سەبارەت بە ئیمتیازاتی جێبەجێکردنی ڕەها ڕەتکردەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Zelden|یەکەم=Charles L.|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ='How Do You Feel about Writing Dissents'? Thurgood Marshall's Dissenting Vision for America|ناونیشان=https://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/jspcth42&div=10&id=&page=|journal=[[Journal of Supreme Court History]]|بەرگ=٤٢|issue=1|پەڕەکان=٧٧–١٠٠|doi=10.1111/jsch.12136}}</ref> مارشال چەندین بڕیاری کاریگەر لە بوارەکانی یاسای کۆمپانیاکان و یاسای پارەپاسەوانەکاندا نووسیوە، لەوانە بۆچوونێک کە زۆرجار ئاماژەی پێکراوە سەبارەت بە ماددییەت لە (''TSC Industries, Inc. v. Northway, Inc.)'' <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Winter|یەکەم=Ralph K.|بەستەری نووسەر=Ralph K. Winter Jr.|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ١٩٩١|سەردێڕ=TM's Legacy|ناونیشان=https://openyls.law.yale.edu/bitstream/handle/20.500.13051/8662/15_101YaleLJ25_1991_1992_.pdf?sequence=2&isAllowed=y|journal=[[Yale Law Journal]]|بەرگ=١٠١|issue=1|پەڕەکان=٢٥–٢٩}}</ref> بۆچوونەکانی کە دەسەڵاتی دادوەری کەسییان تێدابوو، وەک ''شافەر دژی هایتنەر'' ، پراگماتیک بوون و جەختیان لەسەر گرنگی سنوورەکانی دەوڵەت نەدەکردەوە. <ref name="Tushnet-1997a">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark|سەردێڕ=The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions|بڵاوکەرەوە=[[Chelsea House]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٠-١٣٧٧-٩|editor-last=Friedman|editor-first=Leon|بەرگ=٤|شوێن=New York|پەڕەکان=١٤٩٧–١٥١٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|editor-last2=Israel|editor-first2=Fred L.|chapter-url=https://archive.org/details/justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet1997">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark]] (1997). [[iarchive:justicesofunited0000unse/page/1497/mode/2up|"Thurgood Marshall"]]. In Friedman, Leon; Israel, Fred L. (eds.). ''The Justices of the United States Supreme Court: Their Lives and Major Opinions''. Vol.&nbsp;4. New York: [[چێڵسی هاوس|Chelsea House]]. pp.&nbsp;1497–1519. {{ISBN|<bdi>978-0-7910-1377-9</bdi>}}.</cite></ref> بەپێی توشنێت، مارشال "پسپۆڕی لیبڕاڵی دادگا بووە لە یاسای ڕەسەنی ئەمریکی "؛ هەوڵیدا ڕەسەنەکانی ئەمریکا لە کردەوەی ڕێکخراوەیی لەلایەن ویلایەتەکانەوە بپارێزێت. <ref name="Tushnet-2006">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|سەردێڕ=Biographical Encyclopedia of the Supreme Court: The Lives and Legal Philosophies of the Justices|بڵاوکەرەوە=[[CQ Press]]|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٣١١٦-٤٨-٨|editor-last=Urofsky|editor-first=Melvin I.|editor-link=Melvin I. Urofsky|شوێن=Washington, DC|پەڕەکان=٣٣٤–٣٣٩|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet|chapter-url=https://archive.org/details/biographicalency0000unse/page/334/mode/2up?view=theater}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTushnet2006">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (2006). [https://archive.org/details/biographicalency0000unse/page/334/mode/2up?view=theater "Thurgood Marshall"]. In [[مێلڤین ئای. ئورۆفسکی|Urofsky, Melvin I.]] (ed.). ''Biographical Encyclopedia of the Supreme Court: The Lives and Legal Philosophies of the Justices''. Washington, DC: [[سی کیو پرێس|CQ Press]]. pp.&nbsp;334–339. {{ISBN|<bdi>978-1-933116-48-8</bdi>}}.</cite></ref>ئەو لایەنگری لێکدانەوەی ڕەق بوو بۆ مەرجە ڕێکارەکان و لە حاڵەتێکدا وتی کە "یاساکان بەو مانایە دێت کە دەیڵێن"- هەڵوێستێک کە بە بۆچوونی توشنێت پاڵنەرەکەی "هێڵی نەریتگەرایی" دادوەر بووە. <ref name="Tushnet-1997">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tushnet|یەکەم=Mark V.|ناونیشان=https://archive.org/details/makingconstituti0000tush|سەردێڕ=Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٠٩٣١٤-٨|شوێن=New York|زمان=en|بەستەری نووسەر=Mark Tushnet}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[[مارک توشنێت|Tushnet, Mark V.]] (1997). [[iarchive:makingconstituti0000tush|''Making Constitutional Law: Thurgood Marshall and the Supreme Court, 1961–1991'']]. New York: [[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Oxford University Press]]. {{ISBN|<bdi>978-0-19-509314-8</bdi>}}.</cite></ref> == ژیانی تایبەت == [[پەڕگە:Thurgood_Marshall_and_family,_1965.png|alt=Refer to caption|وێنۆک| مارشال و سیسی هاوسەرەکەی و منداڵەکانیان جۆن (خوارەوە چەپ) و تورگود جونیۆر (خوارەوە ڕاست)، ١٩٦٥]] مارشال لە ٤ی ئەیلوولی ١٩٢٩ هاوسەرگیری لەگەڵ ڤیڤیان "باستەر" بوری کرد، لەکاتێکدا خوێندکاری زانکۆی لینکۆڵن بوو. <ref name="Gibson-2012">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gibson|یەکەم=Larry S.|ناونیشان=https://archive.org/details/youngthurgoodmak0000gibs|سەردێڕ=Young Thurgood: The Making of a Supreme Court Justice|بڵاوکەرەوە=[[Prometheus Books]]|ساڵ=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-١-٦١٦١٤-٥٧١-٢|شوێن=Amherst, New York|بەستەری نووسەر=Larry S. Gibson}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGibson2012">[[لاری س.گیبسۆن|Gibson, Larry S.]] (2012). [[iarchive:youngthurgoodmak0000gibs|''Young Thurgood: The Making of a Supreme Court Justice'']]. Amherst, New York: [[کتێبەکانی پرۆمێتیۆس|Prometheus Books]]. {{ISBN|<bdi>978-1-61614-571-2</bdi>}}.</cite></ref>  تا مردنی بەهۆی شێرپەنجە لە ساڵی ١٩٥٥ بە هاوسەرگیری مانەوە <ref name="Davis-1992">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Davis|یەکەم=Michael D.|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall00davi|سەردێڕ=Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench|دوایین٢=Clark|یەکەم٢=Hunter R.|بڵاوکەرەوە=[[Carol Publishing Group]]|ساڵ=١٩٩٢|ژپنک=٩٧٨-١-٥٥٩٧٢-١٣٣-٢|شوێن=Secaucas, New Jersey|بەستەری نووسەر=Michael DeMond Davis}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDavisClark1992">[[مایکل دیمۆند دەیڤس|Davis, Michael D.]]; Clark, Hunter R. (1992). [[iarchive:thurgoodmarshall00davi|''Thurgood Marshall: Warrior at the Bar, Rebel on the Bench'']]. Secaucas, New Jersey: [[گروپی بڵاوکردنەوەی کارۆل|Carol Publishing Group]]. {{ISBN|<bdi>978-1-55972-133-2</bdi>}}.</cite></ref>  مارشال دوای یازدە مانگ لەگەڵ سێسیلیا "سیسی" سویات, سکرتێری (NAACP) هاوسەرگیری کرد؛ دوو منداڵیان بوو: تورگود جونیۆر و جۆن . <ref name="Davis-1992" />  تورگود جونیۆر بووە پارێزەر و لە ئیدارەی کلینتۆن کاری کردووە و جۆن بەڕێوەبەری خزمەتگوزاری مارشالەکانی ئەمریکا بووە و وەک وەزیری سەلامەتی گشتی ڤێرجینیا کاری کردووە. <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Brown|یەکەم=DeNeen L.|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=A Colorblind Love|پەڕەکان=B٢|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.proquest.com/docview/1812382061|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٢|id={{ProQuest|1812382061}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> مارشال ئەندامێکی چالاک بوو لە کڵێسای ئەسقەفەکان و وەک نوێنەرێک لە کۆنفرانسی ساڵی ١٩٦٤دا کاری کرد، دوای ئەوەی بڕیارێک بۆ داننان بە مافی سەرپێچینەکردنی یاساکانی جیاکاری بێ ئەخلاقی دەنگی ڕەتکرایەوە، ئەو ماسۆنێکی شازادە هۆڵ بوو، بەشداری کۆبوونەوەکانی دەکرد و بەشداری دەکرد لە ڕێوڕەسمەکاندا. <ref name="Tushnet-1997" /> دادوەر ساندرا دەی ئۆکۆنۆر کە بۆ ماوەی دە ساڵ لەگەڵ مارشال لە دادگای باڵادا کاری کردووە، نووسیویەتی "دەگمەن بوو لە کاتی گفتوگۆکانی کۆنفرانسی ئێمەدا کە حیکایەتێک، گاڵتەیەک و چیرۆکێک بەیەکەوە نەبەستێتەوە": هەرچەندە ئۆکۆنۆر سەرەتا چیرۆکەکانی وەک "لایەنگری بەخێرهاتن" مامەڵەی لەگەڵدا دەکرد، بەڵام دواتر "درکی بەوە کرد کە لە پشت زۆربەی حیکایەتەکانەوە خاڵێکی یاسایی پەیوەندیدار هەیە". <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=O'Connor|یەکەم=Sandra Day|بەستەری نووسەر=Sandra Day O'Connor|ڕێکەوت=ھاوینی ١٩٩٢|سەردێڕ=Thurgood Marshall: The Influence of a Raconteur|ناونیشان=https://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/stflr44&div=50&id=&page=|journal=[[Stanford Law Review]]|بەرگ=٤٤|issue=6|پەڕەکان=١٢١٧–١٢٢٠|doi=10.2307/1229051|jstor=1229051}}</ref> == خانەنشین بوون و ژیانی دواتر و مردن == [[پەڕگە:Thurgood_Marshall,_First_African-American_Supreme_Court_Justice.jpg|alt=Gravestone reading "Thurgood Marshall / Associate Justice / 1967–1991 / United States Supreme Court / July 2, 1908 – January 24, 1993|وێنۆک| بەردی گۆڕی مارشال لە [[گۆڕستانی نیشتمانی ئارلینگتۆن]]]] مارشال ئارەزووی خانەنشینبوونی نەدەکرد- زۆرجار دەیگوت "من بۆ ماوەی تەمەن دامەزراو بووم، و بەنیازم خزمەت بەو ماوەیە بکەم"- بەڵام ساڵانێکی زۆر بوو تەندروستی ناخۆش بوو، خانەنشینبوونی برێنان لە ساڵی ١٩٩٠دا ناخۆش و گۆشەگیری لە... دادگا. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> <ref name="Atkinson-1999">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Atkinson|یەکەم=David N.|ناونیشان=https://archive.org/details/leavingbenchsupr0000atki|سەردێڕ=Leaving the Bench: Supreme Court Justices at the End|بڵاوکەرەوە=[[University Press of Kansas]]|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٠٦-٠٩٤٦-٨|شوێن=Lawrence, Kansas}}</ref> دادوەری تەمەن ٨٢ ساڵ لە ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٩١ ڕایگەیاند کە خانەنشین دەبێت. <ref name="Bloch-1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bloch|یەکەم=Susan Low|ناونیشان=https://archive.org/details/supremecourtjust0000unse|سەردێڕ=Supreme Court Justices: Illustrated Biographies|بڵاوکەرەوە=[[CQ Press]]|ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٩٧٨-١-٦٠٨٧١-٨٣٢-٠|editor-last=Cushman|editor-first=Clare|شوێن=Washington, DC|پەڕەکان=٤٧٦–٤٨٠|زمان=en|chapter=Thurgood Marshall|بەستەری نووسەر=Susan Low Bloch}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBloch1993">[[سوزان لۆو بلۆچ|Bloch, Susan Low]] (1993). "Thurgood Marshall". In Cushman, Clare (ed.). [[iarchive:supremecourtjust0000unse|''Supreme Court Justices: Illustrated Biographies'']]. Washington, DC: [[سی کیو پرێس|CQ Press]]. pp.&nbsp;476–480. {{ISBN|<bdi>978-1-60871-832-0</bdi>}}.</cite></ref> کاتێک لە [[کۆنفرانسی ھەواڵ|کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا]] پرسیاری ئەوەی لێکرا کە چی لێی خراپە کە دەبێتە هۆی ئەوەی دادگا بەجێبهێڵێت، وەڵامی دایەوە: "چی لە مندا ''خراپە'' ؟ من پیر بووم. پیر دەبم و لەیەکتر جیا دەبمەوە!" <ref name="Ball-1998" /> سەرۆک [[جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش|جۆرج ئێچ دبلیو بوش]] (کە مارشال لێی بێزار بوو) کلارنس تۆماسی کاندید کرد کە کۆنەپەرستێک بوو و لە ئیدارەی ڕیگان و بوشدا خزمەتێکی زۆری کردبوو، بۆ جێگرتنەوەی مارشال. <ref name="Ball-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ball|یەکەم=Howard|ناونیشان=https://archive.org/details/defiantlifethurg00ball|سەردێڕ=A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America|بڵاوکەرەوە=[[Crown Publishers]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٥١٧-٥٩٩٣١-٠|شوێن=New York}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBall1998">Ball, Howard (1998). [[iarchive:defiantlifethurg00ball|''A Defiant Life: Thurgood Marshall and the Persistence of Racism in America'']]. New York: [[بڵاوکەرەوەی تاج|Crown Publishers]]. {{ISBN|<bdi>978-0-517-59931-0</bdi>}}.</cite></ref> خانەنشین بوونی لە ١ی تشرینی یەکەمەوە کاری پێکرا <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Biskupic|یەکەم=Joan|ناونیشان=https://archive.org/details/guidetoussupreme00bisk|سەردێڕ=Guide to the U.S. Supreme Court|دوایین٢=Witt|یەکەم٢=Elder|بڵاوکەرەوە=[[Congressional Quarterly]]|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-١-٥٦٨٠٢-١٣٠-٠|edition=3rd|شوێن=Washington, DC|بەستەری نووسەر=Joan Biskupic}}</ref> مارشال لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٩٢ بۆ ماوەی هەفتەیەک وەک دادوەری سەردانیکەر لە بازنەی دووەمدا کاری کردووە و لە مانگی ئابی ئەو ساڵەدا بەرزترین خەڵاتی کۆمەڵەی پارێزەرانی ئەمریکی وەرگرتووە. <ref name="Williams-1998">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Williams|یەکەم=Juan|ناونیشان=https://archive.org/details/thurgoodmarshall0000will|سەردێڕ=Thurgood Marshall: American Revolutionary|بڵاوکەرەوە=[[Times Books]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٢٩-٢٠٢٨-٤|شوێن=New York|بەستەری نووسەر=Juan Williams}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliams1998">[[خوان ویلیامز|Williams, Juan]] (1998). [[iarchive:thurgoodmarshall0000will|''Thurgood Marshall: American Revolutionary'']]. New York: [[کتێبی تایمز|Times Books]]. {{ISBN|<bdi>978-0-8129-2028-4</bdi>}}.</cite></ref> تەندروستی بەردەوام بوو لە تێکچوون و لە ٢٥ی ژانویەی ١٩٩٣ لە سەنتەری پزیشکی دەریایی بێثیسدا بەهۆی [[سستبوونی دڵ|سستبوونی دڵەوە]] گیانی لەدەستدا. <ref name="Williams-1998" /> <ref name="Atkinson-1999">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Atkinson|یەکەم=David N.|ناونیشان=https://archive.org/details/leavingbenchsupr0000atki|سەردێڕ=Leaving the Bench: Supreme Court Justices at the End|بڵاوکەرەوە=[[University Press of Kansas]]|ساڵ=١٩٩٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٠٠٦-٠٩٤٦-٨|شوێن=Lawrence, Kansas}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAtkinson1999">Atkinson, David N. (1999). [[iarchive:leavingbenchsupr0000atki|''Leaving the Bench: Supreme Court Justices at the End'']]. Lawrence, Kansas: [[چاپخانەی زانکۆی کانزاس|University Press of Kansas]]. {{ISBN|<bdi>978-0-7006-0946-8</bdi>}}.</cite></ref> تەمەنی ٨٤ ساڵ بوو. <ref name="Williams-1998" /> مارشال لە هۆڵی گەورەی دادگای باڵادا بە ئارامییەوە پاڵکەوت، و هەزاران کەس لەوێ کۆبوونەوە بۆ ئەوەی ڕێزیان لێبگرن، زیاتر لە چوار هەزار کەس بەشدارییان لە پرسەکەیدا کرد لە کاتدراڵی نیشتمانی، سەرۆکی مافە مەدەنییەکان ڤێرنۆن ئی کە مارشال "دەریخستووە کە یاسا دەتوانێت ئامرازێکی ڕزگاری بێت"، لە کاتێکدا دادوەری سەرەکی ویلیام ڕینکویست ستایشێکی پێشکەش کرد کە تێیدا وتی: "لە سەرووی دەرگای پێشەوەی بینای دادگای باڵا وشەکانی 'دادپەروەری یەکسان لە ژێرەوە' نووسراون بە دڵنیاییەوە هیچ تاکێک لە تورگود مارشال زیاتری نەکردووە بۆ ئەوەی ئەم قسانە ببێتە واقیع." مارشال لە گۆڕستانی نیشتمانی ئارلینگتۆن بە خاک سپێردرا. <ref name="Williams-1998" /> == هەڵسەنگاندن و میرات == [[پەڕگە:Marshall-courthouse1.jpg|alt=Refer to caption|وێنۆک| دادگای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای تورگود مارشال ، ناوی گۆڕدرا بۆ ڕێزلێنان لە مارشال لە ساڵی ٢٠٠١]] بەپێی وتەی زانا دانیال مۆاک، مارشال "بە قووڵی ئاراستەی سیاسی ئەمریکای داڕشتووە"، "یاسای دەستووری گۆڕیوە"، و "لایەنە نوێیەکانی هاووڵاتیبوون بەڕووی ڕەشپێستی ئەمریکیدا کردەوە". بۆ توشنێت، "پێدەچێت زۆرترین کەس بووبێت". پارێزەرێکی گرنگی ئەمریکی سەدەی بیستەم" لە ڕوانگەی زانای سیاسی ڕۆبەرت سی سمیس، ئەو "یەکێک بوو لە گەورەترین سەرکردەکانی مێژووی خەباتی ئەفریقایی-ئەمریکی بۆ ئازادی و یەکسانی". ١٩٩٩ لە ڕاپرسییەکدا کە لە زانایانی سیاسی ڕەشپێستدا ئەنجامدرا، مارشاڵی وەک یەکێک لە دە گەورەترین سەرکردەی ئەفریقایی-ئەمریکی لە مێژوودا خستەڕوو؛ پانێڵستەکان بە "گەورەترین یاساناس لە سەدەی بیستەم" وەسفیان کردووە و ڕایانگەیاندووە کە "سەرکردایەتی دروستکردنی بنەما یاساییەکانی بزووتنەوەی مافە مەدەنییەکانی کردووە" زانایانی دادگای باڵا مارشالیان بەقەد هەندێک لە... هاوکارەکانی: هەرچەندە پیشەی یاسایی پێش دادگای باڵا و لیبرالیزمە چەسپاوەکەی ڕەزامەندییەکی بەرفراوانیان بەدەستهێناوە، بەڵام تێڕوانینێک کە کاریگەرییەکی بەرچاوی بەسەر دادوەرە هاوکارەکانیدا نەبووە، زیانی بە ناوبانگەکەی گەیاندووە، بە بۆچوونی ئەبراهام، "ئەو بووە." یەکێکە لە گەورەترین پارێزەرە گشتیەکانی ئەمریکا، بەڵام دادوەرێکی گەورەی دادگای باڵا نەبوو". ڕاپرسییەکی ساڵی ١٩٩٣ لە زانایانی یاساییدا دەرکەوت کە مارشال وەک حەڤدەهەمین گەورەترین دادوەری دادگای باڵا ڕیزبەندی کراوە- ڕیزبەندییەک کە، لە کاتێکدا هێشتا کەمترە. مارشال چەندین ڕێزلێنانی وەرگرتووە. ویلایەتی میریلاند لە ساڵی ٢٠٠٥ ناوی فڕۆکەخانەی بالتیمۆری گۆڕی بۆ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بالتیمۆر/واشنتۆن بە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی تورگود مارشال و کتێبخانەی یاسای زانکۆی میریلاندیش بە شەرەفی ئەو ناونراوە. <ref name="Gilmore-2008" />  <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bloch|یەکەم=Susan Low|بەستەری نووسەر=Susan Low Bloch|ڕێکەوت=٢٠٠٩|سەردێڕ=Celebrating Thurgood Marshall: The Prophetic Dissenter|ناونیشان=https://scholarship.law.georgetown.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1938&context=facpub|journal=[[Howard Law Journal]]|بەرگ=٥٢|issue=3|پەڕەکان=٦١٧–٦٣٥}}</ref>  ئەو بینایانەی کە ناوی مارشالیان لێنراوە بریتین لە دادگای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای تورگود مارشال لە نیویۆرک کە بەرزییەکەی ٥٩٠ پێیە (لە ساڵی ٢٠٠١ ناوی گۆڕدرا)، کە وەک دادوەری تێهەڵچوونەوە گوێی لە کەیسەکانی گرتووە، هەروەها ناوەندی دادوەری فیدراڵی لە واشنتۆن. <ref name="Williams-2017">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Williams|یەکەم=Pete|authorlink=Pete Williams (journalist)|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Film Marks 50th Anniversary of Thurgood Marshall's Supreme Court Arrival|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/nbcblk/film-marks-50th-anniversary-thurgood-marshall-s-supreme-court-arrival-n806086|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=[[NBC News]]|زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Resnik|یەکەم=Judith|ڕێکەوت=ھاوینی ٢٠١٢|سەردێڕ=Building the Federal Judiciary (Literally and Legally): The Monuments of Chief Justices Taft, Warren and Rehnquist|ناونیشان=https://www.repository.law.indiana.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3711&context=ilj|journal=[[Indiana Law Journal]]|بەرگ=٨٧|issue=3|پەڕەکان=٨٢٣–٩٥٠}}</ref> ناوی شەقام و قوتابخانەکانی سەرتاسەری میللەتە. <ref name="Gilmore-2008" /> مارشال لە دوای مردنی [[مەدالیای ئازادی سەرۆکایەتی]] لە سەرۆک [[بیڵ کڵینتن|بیل کلینتۆن]] لە ساڵی ١٩٩٣ وەرگرت، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Paulsen|یەکەم=Michael Stokes|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=7giCBgAAQBAJ|سەردێڕ=The Constitution: An Introduction|دوایین٢=Paulsen|یەکەم٢=Luke|بڵاوکەرەوە=[[Basic Books]]|ساڵ=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٤٦٥-٠٥٣٧١-١|شوێن=New York|زمان=en}}</ref> و خزمەتگوزاری پۆستی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Roberts|یەکەم=Roxanne|بەستەری نووسەر=Roxanne Roberts|ڕێکەوت=١ی شوباتی ٢٠٠٣|سەردێڕ=A Man Who Pushed The Envelope: Thurgood Marshall Commemorated With A Stamp and a Soiree|پەڕەکان=C١|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.proquest.com/docview/409524819|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٢|id={{ProQuest|409524819}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> دا مۆرێکی یادگاری بۆ ڕێزلێنان لێی دەرکرد. لە فیلمی تەلەفزیۆنی <nowiki><i id="mwBBc">جیا بەڵام یەکسان</i></nowiki> لە ساڵی ١٩٩١ لەلایەن سیدنی پۆیتێرەوە وێنا کراوە، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rollins|یەکەم=Peter C.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=iAMb9q7cqAgC|سەردێڕ=The Columbia Companion to American History on Film: How the Movies Have Portrayed the American Past|بڵاوکەرەوە=[[Columbia University Press]]|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣١-٥٠٨٣٩-١|شوێن=New York|زمان=en}}</ref> لەلایەن لۆڕێنس فیشبورن لە شانۆنامەی جۆرج ستیڤنز جونیۆر لە برادۆی <nowiki><i id="mwBB4">Thurguod</i></nowiki>, <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Marks|یەکەم=Peter|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Serving Justice Onstage: Laurence Fishburne is Supremely Pleased to Perform 'Thurgood' in Washington|پەڕەکان=C١|ئیش=[[The Washington Post]]|ناونیشان=https://www.proquest.com/docview/347793653|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئابی ٢٠٢٢|id={{ProQuest|347793653}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> و لەلایەن چادویک بۆسمان لە فیلمی <nowiki><i id="mwBCM">مارشال</i></nowiki> لە ساڵی ٢٠١٧. <ref name="Williams-2017" /> == تێبینی == {{تێبینییەکان|30em}} == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == بەستەری دەرەکی == {{پۆلی کۆمنز|Thurgood Marshall}} {{ویکیوتە}} * [https://web.archive.org/web/20100611162010/http://www.lbjlib.utexas.edu/johnson/archives.hom/oralhistory.hom/MarshallT/MarshallT.asp چاوپێکەوتنی مێژووی زارەکی لەگەڵ تورگود مارشال], لە کتێبخانەی لیندۆن بەینز جۆنسۆن * [http://vault.fbi.gov/Thurgood%20Marshall دۆسیەی FBI لەسەر تورگود مارشال] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:وەرگرانی مەدالیای سەرۆککۆماری ئازادی]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:پیرۆزەکانی ئەنگڵیکان]] [[پۆل:چالاکوانانی مافە مەدەنییە ئەفریقی-ئەمریکییەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٨]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 2b4wqec7m9o2e60qs8m46231iroax0g 0 247005 1588526 1535163 2026-06-02T16:56:45Z ShamallBaqii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1588526 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خاوێنکردن}} {{شێواز}} }} {{ویکیسازی}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Facade Tuileries circa 1820.jpg|وێنۆک|'''کۆشکی تویلێریس''']] '''کۆشکی تویلێریس''' (بە فەڕەنسی: Palais des Tuileries، IPA: [palɛ de tɥilʁi]) کۆشکێکی شاهانە و ئیمپراتۆری بوو لە پاریس کە لە کەناری ڕاستی سێن وەستابوو، ڕاستەوخۆ لەبەردەم لۆڤەر. شوێنی نیشتەجێبوونی پاریسی زۆربەی پاشاکانی [[فەڕەنسا|فەرەنسا]] بووە، لە هێنری چوارەمەوە تا ناپلیۆنی سێیەم، تاوەکو لە ساڵی ١٨٧١ لەلایەن کۆمۆنی پاریسەوە سووتێنراوە.لە ساڵی ١٥٦٤ دروستکراوە، <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Tuileries Palace|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuileries_Palace&oldid=1189476906|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>وردە وردە درێژکراوەتەوە تا کۆتایی ڕۆژئاوای حەوشەی لۆڤەر داخراوە و ڕووبەرێکی گەورەی نمایشکردووە کە ٢٦٦ مەتر بووە. لە دوای لەناوچوونی تویلێرییەکانەوە، حەوشەی لۆڤەر بە کراوەیی ماوەتەوە بۆ ڕۆژئاوا و ئێستا شوێنەکە ڕووی لە کۆتایی ڕۆژهەڵاتی باخچەی تویلێریس کردووە، کە تەراسێکی بەرز لە نێوان پلاسی دو کارۆسێل و باخچەکان دروست دەکات. == مێژوو == شوێنی کۆشکی تویلێری لە سەرەتادا تەنها لە دەرەوەی دیوارەکانی شارەکە بووە، لە ناوچەیەکدا کە زۆرجار لەلایەن سێنەوە لافاو لێی دەڕژێت تا دەگاتە ڕێگای سانت ئۆنۆری ئێستا. زەوییەکە لەلایەن ئەو پیشەگەرانەی وەرشە و کورەکانەوە داگیرکرابوو کە "تویل"، یان کاشی سەقفیان دروست دەکرد. بەهۆی نزیکی لە کۆشکی لۆڤەر، ئەندامانی بنەماڵەی شاهانە دەستیان کرد بە کڕینی پارچە زەوی لەوێ.دوای مردنی هێنری دووەم لە ساڵی ١٥٥٩، کاترین دی مێدیچی بێوەژنەکەی لەگەڵ کوڕەکەی فرانسوای دووەم ڕوویان لە کۆشکی لۆڤەر کرد. پلانی شوێنی نیشتەجێبوونی نوێی بۆ خۆی دانا، لە شوێنێک کە نزیک بوو لە لۆڤەر و شوێنی بۆ باخچەیەکی گەورەی هەبوو. هۆتێل دیس تۆرنێلی سەدەی ناوەڕاستی فرۆشت، لە نزیک باستیل، کە هاوسەرەکەی لەوێ مردبوو، و لە نێوان ساڵانی ١٥٦٣ بۆ ١٥٦٨ چەندین پارچە زەوی بەدەستهێنا کە بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی نوێی خۆی پێکەوە گرێدا. لە ساڵی ١٥٦٤ دەستی بە بیناسازی کرد، فیلیبێرت دی لۆرم وەک سەرۆکی تەلارساز کاری دەکرد. دی ل ئۆرمێ لە ساڵی ١٥٧٠ کۆچی دوایی کرد، کاتێک کارەکە هێشتا لە قۆناغی سەرەتاییدا بوو. جێگەی ئەو لەلایەن جین بولانتەوە گرتەوە. لە <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Tuileries Palace|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuileries_Palace&oldid=1189476906|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>ساڵی ١٥٨٨دا ململانێی نێوان پرۆتستانت و کاسۆلیکەکان لە شارەکەدا لەناکاو کارەکانی وەستاند و ئەو شوێنە نەپارێزراوە جێهێڵرا و تاڵان کرا.زیادکردنی هێنری چوارەم،تا ساڵی ١٥٩٤ کارەکان دەستی پێنەکردەوە، کاتێک هێنری چوارەم بە سەرکەوتوویی گەڕایەوە بۆ پاریس، و دەستیکردەوە بە دروستکردنی لۆڤەر و تویلەری. گەلەری گراندەی دروستکرد، هاوتەریب لەگەڵ ڕووباری سێن، کە دوو کۆشکەکەی بەیەکەوە گرێدابوو. لە هەمان کاتدا هێنری باخەوانی دیمەنی سروشتی کلۆد مۆلێتی ڕاسپارد بۆ دەستکاریکردنی پلانی باخچەکان. تەلارساز و دیکۆراتەکان ئیتیان دوپێراک، لویس مێتیزۆ و ژاک دووەم ئەندرۆیت دو سێرسۆ بەشدارییان لە کۆشکە نوێیەکەدا کردووە. ئەندرۆیت دی سێرسۆ بەشداری لە کۆشکی گڕۆس دیس تویلێری کرد، کە تاوەرێک بوو کە کۆشکەکانی لۆڤەر و تویلێری بەیەکەوە دەبەستەوە.لویسی چواردەهەم و لویسی پازدەهەم – گەورەبوون و ڕۆشتن (سەدەی ١٧ و ١٨)،دوای مردنی هێنری چوارەم لە ساڵی ١٦١٠ کار لەسەر کۆشکەکە وەستا. کوڕەکەی لویس سێزدەهەم هیچ نیازێکی نەبووە بەردەوام بێت لە بیناسازی. لەڕاستیدا، کارەکان تا دوای کۆتایی هاتنی یاخیبوونی فرۆند لە ساڵی ١٦٥٣ دەستی پێنەکردەوە، لە نێوان ساڵانی ١٦٥٩ و ١٦٦١، پاشا و کاردیناڵ مازارین تەلارسازێکی شاهانەی یەکەم لویس لی ڤۆیان وایان لێکرد کە کۆشکەکە گەورە بکات، بە زیادکردنی کۆشکەکە بۆ باکوور درێژکردەوە تویلێری.لە ساڵی ١٦٦٢دا، لویسی سێزدەهەم ئاهەنگی لەدایکبوونی کوڕ و میراتگرەکەی، لویس، داوفینی فەرەنسای، بە "کارۆسێل"ێکی سەرنجڕاکێش کە لە حەوشەی لای ڕۆژهەڵاتی کۆشکەکەدا بەڕێوەچوو، ئاهەنگی لەدایکبوونی کوڕەکەی گێڕا. پێشبڕکێی ئەسپسواری، بە جل و بەرگ و ڕاهێنانەکانی دیکە، زیاتر لە ٧٠٠ بەشداربووی تێدابوو. پاڵەوانێتی و پێشبڕکێی جۆراوجۆری پێشکەش دەکرد، لەنێویاندا پێشبڕکێیەک کە تێیدا داوا لە سوارەکان دەکرا سەری کارتۆنی "ساراسێنس" و "مۆرەکان" بە ڕمزی لێ بدەن، هەروەها زنجیرەیەک کاروانی سوار لە دەوری حەوشەکەدا، تەواو بە مۆسیقا. پاشا خۆی بەشداری کرد<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Tuileries Palace|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuileries_Palace&oldid=1189476906|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>، جل و بەرگی ئیمپراتۆرێکی ڕۆمانی لەبەردا بوو. دواتر حەوشەکە بە کارۆسێل ناسرا.لە ساڵی ١٦٦٤ تا ١٦٦٦، لی ڤۆ و یاریدەدەرەکەی فرانسوا دی ئۆربای گۆڕانکاری بەرچاوی دیکەیان ئەنجامدا. ئەوان ڕووبەر و کۆشکی ناوەندی فیلیبێرت دی لۆرمیان گۆڕی، پلیکانە ناوەندییە گەورەکەییان گۆڕی بە هێڵکارییەکی ستوونی لە نهۆمی خوارەوە و سال دی سێنت سویس (هۆڵی سەد پاسەوانی سویسری) لە نهۆمی سەرەوە. هەروەها قوبەیەکی چوارگۆشەیان زیاد کرد. لە دەروازەی باڵی باکووری کۆشکەکەدا پلیکانەیەکی نوێی گەورەی دانرا و لە باڵی باشووریشدا شوقەی شاهانەی بە شێوەیەکی نایاب ڕازاوە دروستکرا. ژوورەکانی پاشا لە نهۆمی خوارەوە بوون، ڕوویان لە لۆڤەر بوو، ژوورەکانی شاژنیش لە نهۆمی سەرەوە، ڕووی لە باخچەکە بوو. لە هەمان کاتدا باخەوانی لویس، ئاندرێ لی نۆتر، باخچەی تویلێری دیزاین کردەوە.لویسی چواردەهەم تەنها بۆ ماوەیەکی کورت کۆشکە ڕازاوە و گەورەکراوەکەی بە تەواوی بەکارهێنا. دادگا لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٦٦٧دا ڕووی لە کۆشکی تویلێریس کرد، بەڵام لە ساڵی ١٦٧٢دا جێی هێشت و هەر زوو دوای ئەوە لە کۆشکی ڤێرسای نیشتەجێ بوو. کۆشکی تویلێری بە کردەوە جێهێڵرا و تەنها وەک شانۆ بەکاردەهێنرا<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Tuileries Palace|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuileries_Palace&oldid=1189476906|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>، بەڵام باخچەکانی بوونە هاوینەهەواری مۆدێرن بۆ پاریسییەکان.دوای مردنی لویسی چواردەهەم لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٧١٥، نەوەزای نەوەکەی، لویسی پانزەهەم کە تەمەنی تەنها پێنج ساڵ بوو، لە یەکەمی ژانویەی ١٧١٦ لە ڤێرسایەوە گواسترایەوە بۆ کۆشکی تویلێری، لە ١٥ی حوزەیرانی ١٧٢٢دا ڕووی لە ڤێرسای کردەوە، سێ مانگ پێش کۆشکی خۆی تاجە گوڵینە. هەردوو جوڵەکە لەسەر فەرمانی ڕیجێنت، دوک دی ئۆرلینز ئەنجامدراون. هەروەها پاشا لە ماوەی ساڵانی ١٧٤٠دا بۆ ماوەیەکی کورت لە تویلەری نیشتەجێ بووە. کۆشکەکە لە ماوەی چل ساڵدا بە دەگمەن بەکارهێنرابوو؛ بۆ پاشای نوێ نۆژەنکرایەوە و ڕازێنرایەوە، بەڵام تەنها تا ساڵی ١٧٢٢ مایەوە، کە ئەویش ڕووی لە ڤێرسای کرد. شانۆی گەورەی کۆشکەکە بەردەوام بوو لە بەکارهێنانی وەک شوێنی ئۆپێرا و کۆنسێرت و نمایشی کۆمیدی-فرانسا.لە یەکەمی کانوونی دووەمی ١٧٨٣، باخچەی کۆشکەکە خاڵی دەستپێکی ڕووداوێکی گەورە بوو لە مێژووی فڕۆکەوانیدا- یەکەم فڕینی مرۆڤ بە باڵۆنێکی هایدرۆجینی، لەلایەن جاک چارڵز و برایانی ڕۆبێرت. تەنها دوو مانگ دوای یەکەم فڕینی باڵۆنە سەرنشینەکان لەلایەن برایانی مۆنتگۆلفیەرەوە بە باڵۆنێکی هەوای گەرم لە کۆشکی ڤێرسایەوە ڕوویدا. شا لویسی شانزەهەم لە تاوەرەکەوە سەیری دەکرد. لە نێو ئاپۆرای بینەردا بنیامین فرانکلین باڵیۆزی ئەمریکا لە فەرەنسا بوو. باڵۆنەکە و سەرنشینەکانی بە سەلامەتی لە شاری نێسلێس لا ڤالی کە ٣١ میل لە پاریسەوە دوورە نیشتنەوە.زۆری نەخایاند، لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٧٨٩، لویسی شانزەهەم و خێزانەکەی ناچار بوون ڤێرسای بەجێبهێڵن و بەرەو پاریس بچنەوە و ڕوویان لە تویلێری کردەوە. هیچ شتێک بۆ هاتنی ئەوان ئامادە نەکرابوو؛ ئەو داگیرکەرە جیاوازانەی کە ڕوویان لە کۆشکەکە کردبوو لەناکاو دەرکران و ناچار بوو مۆبیلیات لە ڤێرسایەوە بهێنرێت. بنەماڵەی شاهانە بۆ ماوەیەک لە ئارامیەکی تاڕادەیەکدا دەژیا؛ باخچەکان تا نیوەڕۆ بۆیان تەرخانکرابوون، کاتێک بەڕووی خەڵکدا کرایەوە.لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٧٨٩، ئەنجومەنی دامەزرێنەری نیشتمانی کە پێشتر ئیستێتە گشتیی ساڵی ١٧٨٩ بوو، کۆبوونەوەکانی لە یاریگای تێنس لە ڤێرسایەوە گواستەوە بۆ سال دو مانێج. ئەمە ئەکادیمیای سوارکاری داپۆشراوی تویلەری بوو، لە لای باکووری کۆشکەکە، کە گەورەترین هۆڵی کۆبوونەوە بوو لە شارەکەدا. هەروەها لەلایەن جێنشینی ئەنجومەنەکە، کۆنفرانسی نیشتمانی و لە ساڵی ١٧٩٥، ئەنجومەنی پێنج سەد کەس (کۆنسیل دی سینک-سەنت)ی بەڕێوەبەر بەکارهێنرا تا ئەو کاتەی کە جەستەی لە ساڵی ١٧٩٨دا گواسترایەوە بۆ کۆشک-بۆربۆن. لە ساڵی ١٧٩٩، یانەی جاکۆبین دو مانێج بارەگای سەرەکی خۆی لەوێ بوو. لیژنەی سەلامەتی گشتی بە سەرۆکایەتی ڕۆبێسپێر لە پاڤیلۆن دی فلۆری کۆبووەوە.لە ٢١ی حوزەیرانی ساڵی ١٧٩١ لەگەڵ توندبوونەوەی شۆڕش، پاشا و بنەماڵەکەی هەوڵی هەڵهاتنیان دا. ئەو شەو بەشدارییان لە مەراسیمی کۆتایی ڤێسپێرس کرد لە کەنیسەى کۆشکەکە، پاشان بە جلوبەرگەوە و لەگەڵ خزمەتکارەکانیان هەوڵیاندا بە ڕاهێنەر بگەنە سنووری [[نەمسا]]. لە ڤارێن ناسران و دەستگیرکران و هێنرانەوە پاریس و خراونەتە ژێر دەستبەسەری ماڵەوە.لە ١٠ی ئابی ساڵی ١٧٩٢ جەماعەتێکی زۆر هەڵیانکوتایە سەر دەروازەکانی کۆشکەکە و چوونە ناو باخچەکانەوە و پاسەوانی سویسرایان کە بەرگرییان لە کۆشکەکە دەکرد، سەرکوتیان کرد و کۆمەڵکوژیان کرد. ئاگریان لە چەند بینایەکی دەرەوەی کۆشکەکە بەرداوە. شوێنەواری ئەو بینایانەی بەهۆی ئاگرکەوتنەوەکانەوە وێران بوون لە ساڵی ١٩٨٩ لە کاتی هەڵکەندنی شوێنەوارییەکاندا دۆزرایەوە، دوای کۆمەڵکوژی پاسەوانی سویسرا، خودی کۆشکەکە لەلایەن سانس کولۆتەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا. لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٧٩٢ داگیرکەران ناوچەی ئارمۆیر دی فێریان دۆزیەوە کە شوێنێکی حەشارگەی شوقەکانی شاهانە بوو، پێدەچێت نامەنووسی نهێنی لویسی شازدەهەم لەگەڵ پاشاکانی دیکەی ئەوروپا لەخۆبگرێت، داوای یارمەتییان دەکرد. ئەمەش توڕەیی بەرامبەر پاشا و شاژنە زیندانیکراوەکانی زیاد کرد. کۆنفرانسی نیشتمانی کە لە مانێجی کۆشک کۆبووەوە، لە ساڵانی ١٧٩٣-٩٤دا دەستی بە حوکمڕانی تیرۆر کرد، کە بووە هۆی لەسێدارەدانی پاشا و شاژن، لەگەڵ هەزاران کەسی دیکە کە تۆمەتبار بوون بە دژایەتیکردنی شۆڕش.ناپلیۆن لە تویلێریەکان،لە ١٩ی شوباتی ١٧٩٩، <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Tuileries Palace|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuileries_Palace&oldid=1189476906|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>ناپلیۆن بۆناپارت شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی خۆی گواستەوە بۆ تویلێری، کە شوێنێکی گونجاوتر بوو بۆ ئاواتەکانی ئیمپراتۆری. چارڵز پێرسێر و پیێر فۆنتێن دەستیان کرد بە دیزاینکردنەوەی ناوەوەی ناوەوە بە شێوازی ئیمپراتۆریەتی نیوکلاسیکی. هەروەها ناپلیۆن دەستی بە زنجیرەیەک ئاوەدانکردنەوە کرد لە دەوری کۆشکەکە، وێرانە بیناکانی ڕووخاند کە لە کاتی شۆڕشدا سووتێن. لە ساڵی ١٨٠٦ لە ناوەندی حەوشەی کارۆسێل فەرمانی دروستکردنی کەوانەیەکی سەرکەوتنی دەرکرد کە مۆدێلەکەی لە کەوانە کۆنەکەی سێپتیمیۆس سیڤێرس لە ڕۆما وەرگرتووە بۆ ئەوەی وەک دەروازەی ڕێوڕەسمی کۆشکەکە بێت. لە ساڵی ١٨٠٨ دوای ئەوەی بوو بە ئیمپراتۆر، پڕۆژەی گەورەی هێنری چوارەم بەرەو پێشەوە چوو. ئەم پڕۆژەیە بریتی بوو لە دروستکردنی باڵێکی نوێی کۆشک لە لای باکووری باخچەکان، کە لەگەڵ باڵە هەبووەکەی لای باشووردا دەگونجێت. ئەم باڵە تویلێری بە لۆڤەرەوە دەبەستێتەوە. ئەمەش بریتی بوو لە ڕووخاندنی بینای مانێج و بیناکانی دیکە بۆ پاککردنەوەی حەوشەکە، هەروەها دروستکردنی شەقامێکی نوێ بە ناوی ڕو دی ڕیڤۆلی، کە ناوی لێنرا بەهۆی سەرکەوتنەکەی لە شەڕی ڕیڤۆلی لە ساڵی ١٧٩٧.دوای جیابوونەوەی ناپلیۆن، پیێر پاوڵ پرۆدهۆن ڕاسپێردرا بۆ دیزاینکردنی شوقەکانی هاوسەرە نوێیەکەی، ماری لویس. سویتی بووکەکەی بە مۆبیلیات و دیکۆراتی ناوەوە بە شێوازی بوژانەوەی یۆنانی مۆبیلیات کرابوو. کوڕی ناپلیۆن و ماری لویس، ناپلیۆنی دووەم، لە ساڵی ١٨١١ لەدایکبووە، شوێنی نیشتەجێبوونی لە گەلەری واتەرسایدی لۆڤەر پێدراوە، کە بە ڕێڕەوێکی کورتی ژێر زەوی بەستراوەتەوە بە تویلێرییەکانەوە، هەروەها کۆشکێکی بچووکی خۆی لە حەوشەکەدا، ڕازاوەتەوە لەلایەن فۆنتەین.کۆشکی لویس فیلیپ و لویس ناپلیۆن،دوابەدوای شکست و دەربەدەری ناپلیۆن، باخچەکان بوونە کەمپێکی گەورە بۆ سەربازانی ڕووسیا و پرۆس، لە کاتێکدا پاشاکانی فەرەنسا لە سەردەمی نۆژەنکردنەوەی بۆربۆن گەڕانەوە بۆ کۆشک. لە کاتی شۆڕشی تەمموزی ساڵی ١٨٣٠ کە لویس فیلیپی یەکەمی وەک پاشای نوێ دامەزراند، دیسانەوە تویلەریەکان هێرشیان کرایە سەر و لەلایەن جەماعەتێکی چەکدارەوە داگیرکرا. ئەمجارەیان پاسەوانانی پاشای سویسرا، لەبری ئەوەی بمێننەوە بۆ ئەوەی کۆمەڵکوژ بکرێن، بە هێمنی پۆستەکانیان بەجێهێشت. لویس فیلیپ تا ساڵی ١٨٤٨ کۆشکەکەی داگیرکرد، کاتێک دیسانەوە بۆ ماوەیەکی کورت داگیرکرا و پاشا ڕایکرد.لویس ناپلیۆن بۆناپارت، کوڕەزای ناپلیۆن، لە ساڵی ١٨٤٨ وەک یەکەم سەرۆکی فەرەنسا هەڵبژێردرا، و کۆشکی ئێلیزی داگیرکرد. لە ساڵی ١٨٥٢ کاتێک نەیتوانی خۆی کاندید بکاتەوە، تاجی ئیمپراتۆری لەسەر دانا و شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی گواستەوە بۆ تویلێری. تویلیریەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان نۆژەنکرانەوە و ڕازێنرایەوە دوای ئەو تاڵانکردن و زیانانەی کە لە سەردەمی شۆڕشی ساڵی ١٨٤٨دا ڕوویدابوو. ژوورە دەوڵەتییە سەرنجڕاکێشەکان دیزاین کرابوون و بە شێوەیەکی دەوڵەمەند ڕازێنراونەتەوە بە شێوازی ئیمپراتۆریەتی دووەم. هێڵە سەقفە دیارەکانی کۆشکەکە و بە تایبەتی قوبە ناوەندییە چوارگۆشەکەی، بوونە نموونەیەکی کاریگەر؛ بۆ هۆتێل و بینا بازرگانییەکان و هەروەها بینا حکومییەکان و شوێنی نیشتەجێبوون لە فەرەنسا و دەرەوەی وڵات وەرگیران. ژوورە نوێیەکانی دەوڵەت شوێنی شانۆیی بوون بۆ ڕێوڕەسم و نمایشی ئیمپراتۆریەتی دووەم، وەک سەردانی شاژنە ڤیکتۆریا لە ساڵی ١٨٥٥. ئەو بینا کۆنانەی کە حەوشەکەیان پڕکردبوو، پاککرانەوە؛ و ناپلیۆنی سێیەم باڵی باکووری لۆڤەری بەدرێژایی ڕێگای ڕیڤۆلی تەواو کرد، کۆشکی تویلێری بە لۆڤەرەوە بەستەوە، پلانی گەورەی هێنری چوارەمی تەواو کرد.شوقە تایبەتەکە کە ناپلیۆنی سێیەم بەکاری هێنابوو، لە نهۆمی خوارەوەی باڵی باشووری کۆشکەکە، پێکهاتبوو لە "سندووقی زێڕین کە بە شێوازی ئیمپراتۆریەتی یەکەم مۆبیلیاتیان بۆ دانرابوو". ژوورەکانی بەو شێوەیە ناسراو بوون کە لە [[پلەی گەرمی]] زۆر بەرزدا دەهێڵرێنەوە، بەپێی داواکارییەکەی. ئیمپراتۆرە یۆجینی شوقەکەی لە سەرەوە بوو، بە پلیکانەیەکی پێچاوپێچ بە شوقەکەی ئیمپراتۆرەوە بەسترابووەوە. بەدرێژایی ئەم پلیکانەیە مێزانینێک هەبوو کە گەنجینەی جانتای تایبەت داگیری کردبوو، کە ٨ ژوور لە کۆی ١١ ژووری پشتێنەی لای باخچەی باڵەکەی باشوور پێکهاتبوو.ژوورە دەوڵەتییەکانی باڵی باشوور- کە لە لایەکدا بوون کە ڕووی لە ڕۆژهەڵات بوو بۆ کارۆسێل- بەپێی بۆنەکە بە شێوەیەکی جۆراوجۆر بەکاردەهێنران. لە ئێوارەخوانە نافەرمیەکاندا، ماڵەکە لە ژووری دانیشتنی تایبەتدا کۆدەبوونەوە، یان سالۆن دی ئەپۆلۆن، کە لە سال دی مارێشۆ جیاکرابووەوە، لە کۆشکی ناوەندیدا، لەلایەن ژووری یەکەمین کونسوڵ، یان سالۆن بلانکەوە. ئاهەنگەکە لە ژووری تەختەوە دەڕۆیشت بۆ نانخواردنی ئێوارە لە ساڵۆنی لویسی چواردەهەم. بەڵام ئێوارەخوانە گەورەکان لە گەلەری دی دایان گەورەتر بەڕێوەچوو کە لە باشووری شوقەکانی ویلایەتەکەدا بوو. ئەگەر تۆپێکی ویلایەتی بووایە، ئەوا خواردنەوە تازەگەرییەکان لە گەلەریدا دادەنرا؛ و کاروانی حزبی ئیمپراتۆری لەوێشەوە دەبوو بۆ سال دی مارێشۆ، کە دوو نهۆمی تەواوی پاڤیلۆن دی لۆ هۆرلۆجی ناوەندی داگیرکردبوو و وەک هۆڵی ئاهەنگگێڕان کاری دەکرد.باڵی باکووری کۆشکەکە کە کەم بەکارهێنرابوو، کە کەنیسە و گەلەری دی لا پاکس و سالی دی سپێکتاکلی تێدابوو، تەنها بۆ نمایشەکان بەکاردەهێنرا، وەک کانتاتای ئۆبەر کە لە ئێوارەی ئاهەنگی هاوسەرگیری مەدەنی ناپلیۆن و یوجینیدا پێشکەشکرابوو، ٢٩ی تەمموزی ١٨٥٣، یان بۆ جەژنە گرنگەکان، وەک ئەو ئاهەنگەی کە بۆ ئەو سەروەرانە بەخشرا کە لە ١٠ی حوزەیرانی ١٨٦٧دا بەشدارییان لە پێشانگای نێودەوڵەتیدا کردبوو.لە نێوان ساڵانی ١٨٦٤ بۆ ١٨٦٨، ناپلیۆنی سێیەم داوای کرد کە پاڤیلۆن دی فلۆری کە ئێستا باشوورترین کۆشکە، لەلایەن هیکتۆر لیفوێلەوە دیزاین بکرێتەوە بۆ ئەوەی دەستکارییەکانی دیکەی لەگەڵ کۆشکەکاندا بگونجێت. وەکو قاتی پشتەوەی کۆشکەکە کاری دەکرد، کە تۆڕێک لە کۆریدۆری خزمەتگوزاری خزمەتیان دەکرد. لە پاڤیلۆن دی فلۆرەوە مرۆڤ دەتوانرا بچێتە ژێرزەمینە فراوانەکەوە کە بە چرای غازی بێشومار ڕووناککرابووەوە، کە هێڵی ئاسنی تێدا دانرابوو بۆ هێنانی خۆراک لە چێشتخانەکانی ژێر ڕوی دی ڕیڤۆلیەوە.وێرانکاری لە سەردەمی کۆمۆنەی پاریس،لە ٢٣ی ئایاری ١٨٧١ لە کاتی سەرکوتکردنی کۆمۆنەی پاریس، ١٢ پیاو بە فەرمانی جوڵس بێرگەرێت، فەرماندەی سەرەکی سەربازی پێشووی کۆمۆنەکە، بە بەکارهێنانی نەوت و قەترەی شل و ترپێنتین ئاگریان لە تویلێریەکان بەردا. ئاگرەکە ٤٨ کاتژمێری خایاند و بە تەواوی کۆشکەکەی سووتا، جگە لە بناغەکانی پاڤیلۆن دی فلۆر و کەوانە دی تریۆمف دو کارۆسێل. خودی قوبە بە تەقەمەنی کە لە کۆشکی ناوەندی دانرابوو تەقێنرایەوە و بەهۆی ئاگرەکانەوە تەقێنرایەوە. بێرگێرێت لە یاداشتەکەیدا بۆ لیژنەی سەلامەتی گشتی دەڵێت "دواین شوێنەواری ڕۆیاڵتی تازە نەماوە. خۆزگە ڕەنگە هەمان شت بەسەر هەموو بینا گشتیەکانی پاریسدا بێت". تا ٢٥ی ئایار بوو کە تیمەکانی ئاگرکوژێنەوەی پاریس و کەتیبەی ٢٦ی شاسۆر دی ئەفریق توانیان ئاگرەکە بکوژێننەوە. هەروەها کتێبخانەکە و بەشەکانی دیکەی مۆزەخانەی لۆڤەر لەلایەن کۆمۆناردەکانەوە ئاگریان تێبەردرا و بە تەواوی لەناوچوون. مۆزەخانەکە خۆی بە هەوڵی ئاگرکوژێنەوە ڕزگاری بوو.وێرانەکانی تویلێری بۆ ماوەی ١١ ساڵ لەسەر ئەو شوێنە وەستابوون. هەرچەندە سەقف و ناوەوەی کۆشکەکە بەهۆی ئاگرەکەوە بە تەواوی وێران بووبوو، بەڵام دیوارە بەردینەکانی کۆشکەکە وەک خۆیان مابوونەوە و ئەگەری نۆژەنکردنەوە هەبوو. هەروەها شوێنەوارەکانی تری پاریس کە لەلایەن کۆمۆنارەکانەوە ئاگریان تێبەردرا، وەک هۆڵی شار، لە ساڵانی ١٨٧٠دا دووبارە دروستکرانەوە. دوای دوودڵییەکی زۆر، کۆماری سێیەم کە زیاتر هاوسۆزی کۆمۆن بوو، لە ئەندامانی کۆمۆن کە دەربەدەر بوون لە دەرەوەی وڵات خۆش بوو و لە ساڵی ١٨٨٢ سەرەڕای دژایەتی بارۆن هاوسمان و مێژوونووسان، دیوارەکانی ڕووخاند.ڕووخاندنەکە لە شوباتی ١٨٨٣ دەستیپێکرد و لە ٣٠ی ئەیلولی ١٨٨٣ تەواو بوو، پارچە بەرد و مەڕمەڕەکانی کۆشکەکە لەلایەن خاوەنکارێکی تایبەتەوە بە ناوی ئەکیل پیکارت وەک یادگاری فرۆشران و تەنانەت بۆ دروستکردنی قەڵایەک لە کۆرسیکا، نزیک ئەجاچیۆ، شاتۆ دی la Punta [fr]، کە لە بنەڕەتدا بنیاتنانەوەی پاڤیلۆن دی بولانتە. پەنجەرەی حەوشەی کۆشکی ناوەندی دەتوانرێت لە گۆڕەپانی جۆرج کاین [fr] لە پاریس ببینرێت، پارچەکانی دیکە لە باخچەی کۆشکی ترۆکادێرۆ و مۆزەخانەی هونەرە دیکۆراتییەکان دەدۆزرێتەوە. جگە لەوەش بەشەکانی تری کۆشکەکە لە ناوخۆی فەرەنسا لە ئارکویل، بارێنتین، مۆزەخانەی ڕۆیبێت فۆڵد [fr] لە کۆربیڤۆی، شاتۆ دی ڤاراکس لە مارسیلی دی ئازەرگێس، نانتس، سانت ڕافایل و سالینز و وڵاتانی دیکەی وەک شوانێنڤێردەر هەڵکەوتوون لە بەرلینی ئەڵمانیا و بۆردیگێرا لە ئیتاڵیا و پاڵاسیۆ دی کارۆندێلێت لە کیتۆی ئیکوادۆر. == باخچەی تویلێری == باخچەی تویلێری (بە فەڕەنسی: Jardin des Tuileries) ٢٢.٤ هێکتار (٥٥ دۆنم) دەگرێتەوە؛ دەورە دراوە بە لۆڤەر (لە ڕۆژهەڵات)، سێن (لە باشوور)، پلەیس دی لا کۆنکۆرد (لە ڕۆژئاوا) و ڕو دی ڕیڤۆلی (لە باکوور)؛ و هێشتا لە نزیکەوە ئەو دیزاینە پەیڕەو دەکات کە لەلایەن تەلارسازێکی شاهانەی دیمەنی سروشتی ئاندرێ لی نۆترەوە لە ساڵی ١٦٦٤ داڕێژراوە.لە سەرەتادا لە ساڵی ١٥٦٤ وەک باخچەیەکی ڕێنێسانسی ئیتاڵی لەلایەن بێرنارد دی کارنێسەوە دیزاین کراوە، باخچەی تویلێری لە ساڵی ١٦٦٤ لەلایەن لێ نۆترەوە وەک باخچەیەکی فرانسە دیزاین کراوەتەوە، کە جەختی لەسەر سیمیتری و ڕێکوپێکی و دیدگا درێژەکان دەکردەوە. پلانی فەرمی باخچەی ئەو دیدگای لە حەوزە ڕەنگدانەوەییەکانەوە یەکتر بۆ یەکتر لە دیمەنێکی نەشکاودا بە درێژایی میحوەرێکی ناوەندی لە ڕووبەری کۆشکی ڕۆژئاواوە دەرهێنا، کە وەک مێژوویی تەقەمەنی درێژکراوەتەوە. == مێژوویی تەقەمەنی == ئەم هێڵە ڕاستە کە بەناو پلاسی دی لا کۆنکۆرد و کەوانە دیفێنسدا تێدەپەڕێت بۆ لا دیفێنس لە سەرەتادا ناوەندەکەی لەسەر ڕووبەری تویلێری بووە، هێڵێکی هاوشێوە کە بەسەر گۆڕەپانی چوونە ژوورەوەی لۆڤەردا دەڕوات. بەو پێیەی دوو ڕووبەرەکە لە گۆشەی کەمێک جیاوازدا دانراون، ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی کەمێک 'کینک' لە شوێنی کۆشکەکەدا هەبێت، تایبەتمەندییەک کە لە کۆتاییدا بەهۆی ڕێڕەوی کێشراوی ڕووباری سێنەوە دیکتە کراوە.دوای ئەوەی کۆشکەکە لە ساڵی ١٨٨٣دا ڕووخێنرا، شوێنی گەورەی چۆڵ لە نێوان باڵەکانی باکوور و باشووری لۆڤەر کە ئێستا بۆ سەردانکەرانی مۆدێرن ئاشنان، ئاشکرا بوو و بۆ یەکەمجار حەوشەی لۆڤەر کرایەوە بەسەر مێژووی نەشکاوی تەقەمەنیدا. == پێشنیاری ئاوەدانکردنەوە == لە ساڵی ٢٠٠٣ گروپێک بە ناوی کۆمیتەی ئاوەدانکردنەوەی تویلەری (بە فەڕەنسی: Comité national pour la reconstruction des Tuileries) پێشنیاری ئاوەدانکردنەوەی تویلەرییان کرد لە شوێنی سەرەتایی خۆیدا. لایەنگرانی پلانەکە ئاماژەیان بەوە کردووە کە زۆربەی مۆبیلیات و تابلۆ ڕەسەنەکان هێشتا بوونیان هەیە، کاتێک جەنگی فەرەنسا و پرۆس لە ساڵی ١٨٧٠ دەستیپێکرد، خراونەتە کۆگا.لە ساڵی ٢٠٠٦دا دووبارە ئاوەدانکردنەوەی کۆشکی تویلەری بە بڕی ٣٠٠ ملیۆن یۆرۆ (٢٠٠ ملیۆن پاوەند یان ٣٨٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی) مەزەندە کرا. پلانەکە ئەوە بوو کە بە بەشداریکردنی گشتی پڕۆژەکە دابین بکرێت و کارەکانی لەلایەن دامەزراوەیەکی تایبەتەوە ئەنجام دەدرا، حکومەتی فەرەنسا هیچ پارەیەکی بۆ پڕۆژەکە خەرج نەکرد. سەرۆکی فەرەنسا لەو کاتەدا، [[جاک شیراک]]، داوای مشتومڕ لەسەر ئەو بابەتە کرد. هەروەها چارڵز دیگۆلی سەرۆکی پێشووی ئەمریکا پشتگیری لە ئاوەدانکردنەوە کردبوو و ڕایگەیاندبوو کە "گەوهەرییەک لە ناوەندی پاریس دروست دەکات".بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٨دا، میشێل کلیمەنت، بەڕێوەبەری تەلارسازی و میرات، ڕایگەیاند "لە ڕوانگەی ئێمەوە، ئاوەدانکردنەوەی کۆشکی تویلێری لە پێشینەی کارەکان نییە. جگە لەوەش، بەشێک نییە لە کولتوری میراتی فەرەنسی زیندووکردنەوەی شوێنەوارەکان لە دەرەوەی... بەڵکو ئێمە خەمی ئەو شوێنەوارانەمان هەیە کە لە ژیاندا ماون." == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Palais des Tuileries}} {{تووڵی دەروازە|پاریس|فەڕەنسا}} [[پۆل:شۆڕشی فەڕەنسا]] [[پۆل:کۆشکەکانی فەڕەنسا]] [[پۆل:ناپۆلیۆن بۆناپارت]] in667dzxba0nc5m253kjh5y7uom851h 0 286239 1588523 1518905 2026-06-02T16:55:20Z ShamallBaqii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1588523 wikitext text/x-wiki '''''نێتۆچکا نێزڤانۆڤا''''' ({{Langx|ru|Не́точка Незва́нова}}) ڕۆمانێکی تەواونەکراوی [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|فیۆدۆر دۆستۆیڤسکییە]]. لە سەرەتادا مەبەست لێی بەرھەمێکی گەورە بوو لە شێوەی 'دانپێدانان'، بەڵام پێشەکییەک لە سەردەمی منداڵی و ھەرزەکاریی پاڵەوانی چیرۆکەکە، کە ناوی ڕۆمانەکەش ھەر بە ناوی خۆیەوەیەتی، تەنیا شتێکە کە تەواو کراوە و بڵاو کراوەتەوە. بە گوتەی [[وەرگێڕان|وەرگێڕ]] جین کێنتیش، ئەم بڵاوکراوە سەرەتایییە تەنیا بە مەبەستی «پێشەکییەک بۆ ڕۆمانەکە» بوو.<ref name="NN">Fyodor Dostoevsky: ''Netochka Nezvanova''. Translated with an introduction by Jane Kentish. Penguin Books. 1985. p 5. {{ISBN|0-14-044455-6}}</ref> دۆستۆیڤسکی لە ساڵی ١٨٤٨دا دەستی بە کارکردن لەسەر ڕۆمانەکە کرد و یەکەم بەشی تەواوکراو لە کۆتاییی ساڵی ١٨٤٩دا چاپ و بڵاو کرایەوە. بەھۆی دەستگیرکران و دوورخرانەوەی [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیڤسکی]] بۆ گرتووخانە لە سیبیریا بەھۆی بەشداریکردنی لە چالاکییەکانی بازنەی پێتراشێڤسکیدا ڕێ لە نووسرانی درێژەکەی گیرا. دوای گەڕانەوەی لە ساڵی ١٨٥٩دا، دۆستۆیڤسکی ھەرگیز دەستی بە کارکردن لەسەر ''نێتۆچکا نێزڤانۆڤا'' نەکردەوە و ئەم بەرھەمەی بۆ ھەمیشە ناتەواو ھێشتەوە. ڕۆمانەکە لەسەر شێوازی ''Bildungsroman''یە، کە ئەزموون و ھەستەکانی سەردەمی منداڵی و ھەرزەکاریی نێتۆچکا وێنا دەکات، کە لە پێگەیشتووییدا دەیانگێڕیتەوە. == پوختەی چیرۆکەکە == چیرۆکەکە لە سێ بەشی جیاوازدا دەگێڕدرێتەوە، کە سەبارەت بە ئاڵۆزییەکان و گۆڕانکارییەکانی ژیانی پاڵەوانەکەیە. بەشی ١ ھەتا ٣ زیاتر پەیوەندییان ھەیە بە بیرەوەرییەکانی نێتۆچکا لە سەردەمی منداڵیی خۆی لەگەڵ دایکی و زڕباوکی لە سەنت پیترسبۆرگ، ھەتا کاتی مردنیان. سەرەتا بە چیرۆکی پێشینەی زڕباوکی، ئیفیمۆڤ، دەست پێ دەکات، کە کەمانچەژەنێکی بەتوانا بەڵام ئاشقەخۆیە، کە نێتۆچکا بە «سەیرترین و نائاساییترین کەس کە تا ئێستا ناسیومە» و پیاوێک کە کاریگەرییە بەھێزەکەی بەسەریدا کار لەسەر تەواوی ژیانی داھاتووی دەکا، وەسفی دەکات.<ref name="NN"/> شێتییەکەی ئیفیمۆڤ خێزانەکە تووشی ھەژاری و ناتەبایییەکی پیس دەکا، منداڵەکەش بەرەو تێڕوانینێکی پێشوەختە و بەئازار بۆ لایەنی تاریکی ھەستەکانی مرۆڤ دەبا. کاتێک کە ئیفیمۆڤ دایکی نێرۆچکا دەکوژێت و بۆخۆشی بەدوایدا بەتەواوی شێت دەبێت و دەمرێت، ئەو بەشەی ژیانی نێتۆچکا کۆتاییی دێت. شازادە X کە ناسیاوی زڕباوکییەتی، نێتۆچکا وەک منداڵی خۆی دەگرێتە خۆ و بەشی چوارەم و پێنجەم پەیوەندییان بە نوقمبوونی کچە ھەتیوەکەوە ھەیە لەم جیھانە ئەرستۆکراتییە نامۆیە، بەتایبەت بە سەرنج لەسەر پەیوەندییەکەی لەگەڵ کاتیای کچی شازادە. نێتۆچکا یەکسەر عاشقی کاتیا دەبێت، کە زۆر جوانیشە، بەڵام کاتیا سەرەتا لەو تازەھاتووە سەیرە بێزارە و بەرامبەری دڵڕەق و خەمسارد دەبێت؛ بەڵام بە تێپەڕبوونی کات ئەم بێزارییە ئاشکرایە دەبێتە ھەستێکی سۆزدارانەی ڕێک وەک ھەستەکانی خودی نێتۆچکا. خۆشەویستییە منداڵانە و بێشەرمانەکەیان دەبێتە ھۆی نزیکییەک کە دایکی کاتیا نیگەران دەکا و لە کۆتاییدا ھەوڵی جیابوونەوەیان دەدا. خێزانی کاتیا دەچن بۆ مۆسکۆ و نێتۆچکا دەخرێتە ژێر سەرپەرشتیی زڕخوشکە گەورەکەی کاتیا، ئەلێکساندرا میخایلۆڤنا. بە گوتەی گێڕەرەوە، نێتۆچکا و کاتیا بۆ ماوەی ھەشت ساڵی دیکە یەکتر نابینن، بەڵام بەو پێیەی ڕۆمانەکە بە تەواونەکراوی ماوەتەوە، قەت باسی یەکگرتنەوەیان ناکرێت. بەشەکانی کۆتایی باسی ساڵانی ھەرزەکاریی نێتۆچکا دەکەن کە لە ماڵی ئەلێکساندرا میخایلۆڤنای دلۆڤان و نەرمونیان و پیۆتر ئەلێکساندرۆڤیچ، ھاوسەرە ساردوسڕ و نەدوێنەکەیدا گەورە دەبێ. نێتۆچکا پەیوەندییەکی قووڵی ھاوسۆزانە لەگەڵ ئەلێکساندرا میخایلۆڤنا دروست دەکا، بەڵام بەھۆی ھەڵوێستی دڵنیگەرانانە و بەئازاری ھاوڕێکەی بەرامبەر بە ھاوسەرەکەی و ئەوەی کە پێ دەچێت خەمساردی و خۆدزینەوەیەکی حیسابکراوی مێردەکەی سەبارەت بە ئەو بێت، تووشی خەم و نیگەرانی دەبێت. نێتۆچکا گومانی لە ھەندێک نھێنیی ڕابردوویان ھەیە و سەرەنجام سەرەداوێک خۆی لە شێوەی نامەیەکدا دەخاتە ڕوو کە بەھەڵکەوت لەنێوان لاپەڕەکانی پەڕتووکێکی کۆن لە کتێبخانەکەدا دەیبینێتەوە. نامەیەک بۆ ئەلێکساندرا میخایلۆڤنا لەلایەن خۆشەویستێکی شێواوەوە، کە خەمباری بۆ جیابوونەوەی کۆتایییان دەر دەبڕێ و دڵتەنگە بەو زیانە بێگەڕانەوەیەی کە بە ناوبانگ و ژیانی ھاوبەشی ئەلێکساندرای گەیاندووە. دۆزینەوەی نامەکە لەلایەن نێتۆچکاوە دەبێتە ھۆی ڕوودانی زنجیرەیەک ڕووداو کە ئەلێکساندرا میخایلۆڤنا دەگەیەنێتە ئاستی داڕمانێکی سۆزەکی، نێتۆچکاش دەگەیەنێتە ئاستی ژنییەتی چونکە پیۆتر ئەلێکساندرۆڤیچ لەگەڵ ڕاستیی ئەو دۆخەی کە بەسەر ھاوسەرەکەی ھێناوە ڕووبەڕوو دەکاتەوە. چەندین بابەت، وەک پەیوەندیی نێوان نێتۆچکا و کاتیا، بەبێ چارەسەر ھێڵراونەتەوە، بەڵام لە چیرۆکەکەدا چەند ئاماژە ھەن کە دەری دەخەن بڕیارە لە بەشەکانی داھاتووی ڕۆمانەکەدا دەست پێ بکرێنەوە. ئەلێکساندرا میخایلۆڤنا یەکەم کەسە کە بەوە دەزانێ کە نێتۆچکا دەنگێکی خۆش و جوانی بۆ گۆرانیگوتن ھەیە و ڕێک دەخرێ کە نێتۆچکا فێرکاری وەربگرێت. حەزی گۆرانیگوتن و پەیوەندییەکەی بە ژیانی سۆزداریی نێتۆچکاوە لە چەند جێدا ھەڵدەسونگێندرێ، بەڵام بەڕوونی دیارە کە ئاستە ھونەرییەکەی لە قۆناغە سەرەتایییەکاندایە. ڕۆمانەکە بە وتووێأێکی نھێناوی لەنێوان نێتۆچکا و ئۆڤرۆڤ، یارمەتیدەرەکەی پیۆتر ئەلێکساندرۆڤیچدا کۆتاییی دێت، کە ئاماژەیە بۆ درێژەی زیاتری چیرۆکەکە لە پەیوەندی لەگەڵ نامەی سۆزدارییەکەدا. == تەوەرەکان == === ھونەر و ھونەرمەند === پێگەی ھونەر و ھونەرمەند، بەتایبەتی ھونەرمەندی [[ڕۆمانتیزم|ڕۆمانسی]]، لە کۆتایییەکانی ساڵانی ١٨٤٠دا بابەتی زۆر باسی ئەدەبی بوو و بڕیار وا بوو کە ''نێتۆچکا نێزڤانۆڤا'' لێدوانی ئەدەبیی دۆستۆیڤسکی بێت بۆ تێڕوانینی خۆی سەبارەت بەو پرسە. بە گوێرەی جۆزێف فرانک، ئامانجی سەرەکیی دۆستۆیڤسکی، گەرچی نەھاتە دی، «وێناکردنی کارەکتەرێک بوو کە خۆبەخشیی بۆ ھونەر لەگەڵ پابەندبوونێک بە ھەمان شێوە پتەو بە بەرزترین ئایدیاڵە ئەخلاقی-کۆمەڵایەتییەکان یەک بخات».<ref name="Frank">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Frank|یەکەم=Joseph|سەردێڕ=Dostoevsky: A Writer In His Time|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|ساڵ=٢٠١٠|پەڕە=١١٤–١٥}}</ref> نێتۆچکا لە سەردەمی منداڵیدا لە سایەی خولیای ھونەریی ھەمەلایەنەی ئیفیمۆڤدا دەژیی، کە لە سەرەتادا ھەستیاریی ئەخلاقیی دەشێوێنێت، بەڵام دەبێتە پاڵنەرێک بۆ گەشەکردنی ویژدانێکی بەسۆز و چاونەترس کە بەستراوەتەوە بە حەزی خۆی بۆ دەربڕینی ھونەری. بەم شێوەیە دۆستۆیڤسکی ویستویەتی ھەم خۆپەرستیی ڕۆمانسیزم، کە لە ڕێگەی ئیفیمۆڤەوە وێنا دەکرێت، ھەم ماتریالیزمی ئەو کەسانە ڕەت بکاتەوە کە وەک بێلینسکی، کە دەیانویست سەرنجیان تەنیا لەسەر ئامانجە سوودبەخش و پراکتیکییەکان بێت بە زیانی ھونەر.<ref name="Frank"/> === پرسی ژن === بابەتێکی دیکە کە لەو سەردەمەدا زۆر باسی دەکرا، پێگەی ژن لە کۆمەڵگادا یان ئەوەی کە بە "پرسیاری ژن" ناسرا. ئامانجی دۆستۆیڤسکی کە لەو سەردەمەدا لە [[ڕووسیا]] کەسنەدیو و نەبیستراو بوو، بریتی بوو لە "وێناکردنی ژنێکی بەبەھرە و خاوەن ئیرادەی بەھێز کە ڕێ بە وردبوونی خۆی نادا - کە دەبێتە پاڵەوانی ''سەرەکی و'' ئەرێنیی ڕۆمانێکی گەورە"، نەک تەنیا ژن وەک قوربانیی نادادپەروەری یان نابەرابەری وێنا بکات. سەردێڕی لاوەکیی ڕۆمانەکە لە سەرەتادا "''مێژووی ژنێک''" بوو.<ref name="Frank"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Netochka Nezvanova}} * [http://ilibrary.ru/text/30/p.1/ دەقی تەواوی ''نێتۆچکا نێزڤانۆڤا'' بە زمانی ڕووسی ڕەسەن] {{شریتی دەروازە|وێژە|ڕۆمانەکان|ڕووسیا|کتێب}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} bg5z64jkk9d5jj3oog5nn7fx4fc2e7p 0 286604 1588539 1493566 2026-06-02T20:12:32Z ShamallBaqii 76577 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1588539 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی فڕۆکە |ناونیشان = بۆینگ EA-18G گراولەر |وێنە = U.S. Navy EA-18G Growler breaks away from a U.S. Air Force KC-135 (altered).jpg |قەبارەی_وێنە = 300px |تێبینی_وێنە = فڕۆکەیەکی جۆری EA-18G ی ھێزی دەریایی ئەمریکا لە کاتی فڕیندا بەسەر زەریای ھێمن |جۆر = شەڕی ئەلیکترۆنی، سەرکوتکردنی بەرگریی ئاسمانی |وڵاتی_دروستکەر = {{ئاڵای ئەمریکا}} ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |کۆمپانیای_دروستکەر = کۆمپانیای بۆینگ، نۆرسرۆپ گرومن |یەکەم_فڕین = ١٥ی ئابی ٢٠٠٦<ref name="GrowlerFirstFlight">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boeing.com/news/releases/2006/q3/060816a_nr.html|سەردێڕ=Boeing Successfully Completes First Flight of EA-18G Growler|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٠٦|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Boeing}}</ref> |خستنەخزمەت = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩<ref name="IOC_Milestones">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.navy.mil/submit/display.asp?story_id=48615 |سەردێڕ=VAQ-132, First EA-18G Growler Squadron, Established |بڵاوکەرەوە=U.S. Navy |ڕێکەوت=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171228224747/http://www.navy.mil/submit/display.asp?story_id=48615 |ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> |دۆخ = لە خزمەتدایە |بەکارھێنەری_سەرەکی = ھێزی دەریاییی ئەمریکا |بەکارھێنەرانی_تر = ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا |ساڵانی_بەرھەمھێنان = ٢٠٠٧–ئێستا |ژمارەی_دروستکراو = ١٧٣ (تا مانگی ئایاری ٢٠٢٣)<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |دوایین١=Trevithick |یەکەم١=Joseph |سەردێڕ=The Last EA-18G Growler Has Been Delivered |ناونیشان=https://www.thedrive.com/the-war-zone/the-last-ea-18g-growler-has-been-delivered |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ |ئیش=The War Zone |ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣ }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.thedrive.com/the-war-zone/the-last-ea-18g-growler-has-been-delivered |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> |نرخی_یەکە = ٦٨.٢ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی (تێچووی فڕین)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://fly.historicwings.com/2012/07/ea-18g-growler/ |سەردێڕ=EA-18G Growler |بڵاوکەرەوە=Historic Wings |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ }}{{بەستەری مردوو|url=http://fly.historicwings.com/2012/07/ea-18g-growler/ |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> |وەشانی_پێشوو = F/A-18F Super Hornet }} '''بۆینگ EA-18G گراولەر''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Boeing EA-18G Growler) فڕۆکەیەکی شەڕی ئەلیکترۆنیی ئەمریکییە، کە وەشانێکی تایبەتمەندی فڕۆکەی دوو کورسیی ئێف/ئەی-١٨ئی/ئێف سووپەر ھۆرنێت و توانای نیشتنەوە و فڕینی لەسەر فڕۆکەھەڵگرەکانی ھەیە. گراولەر لەلایەن کۆمپانیای بۆینگەوە پەرەی پێ دراوە بۆ شوێنگرتنەوەی فڕۆکەی نۆرسرۆپ گرومن ئی ئەی-٦ بی پراولەر لە خزمەتی ھێزی دەریاییی ئەمریکادا. توانای سەرەکیی گراولەر بریتییە لە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی جەنگی ئەلیکترۆنی و سەرکوتکردنی بەرگریی ئاسمانیی دوژمن (SEAD)، بەتایبەتی لە ڕێگەی شێواندنی سیگناڵی ڕادار و سیستەمەکانی پەیوەندیی دوژمنەوە (کە بە ''جەیمینگ'' ناسراوە). ئەم فڕۆکەیە لە ساڵی ٢٠٠٩ەوە بە فەرمی لە خزمەتی سەربازیدایە و جگە لە ئەمریکا، لەلایەن ئوسترالیاشەوە بەکار دەھێنرێت. == پەرەپێدان == لە ساڵی ٢٠٠٠، ھێزی دەریاییی ئەمریکا دەستی کرد بە گەڕان بۆ فڕۆکەیەکی نوێی جەنگی ئەلیکترۆنی بۆ ئەوەی شوێنی فڕۆکە کۆنەکانی جۆری EA-6B Prowler بگرێتەوە کە لە جەنگی ڤێتنامەوە لە خزمەتدابوون. دوای لێکۆڵینەوە، بڕیار درا کە وەشانێکی تایبەتی فڕۆکەی ئێف/ئەی-١٨ ئێف سوپەر ھۆرنێت بۆ ئەم مەبەستە پەرە پێ بدرێت. ئەم بڕیارە چەند سوودێکی ستراتیجی ھەبوو، لەوانە: *'''کەمکردنەوەی تێچوو:''' بەھۆی ئەوەی زیاتر لە ٩٠٪ی پێکھاتەکانی ھاوشێوەی F/A-18Fـە، تێچووی بەرھەمھێنان، ڕاھێنان و چاککردنەوەی زۆر کەمتر بوو.<ref>Connolly, P.J. "The need for a Growler." ''Air University,'' 2012.</ref> *'''توانای جەنگیی بەرز:''' گراولەر نەک تەنھا توانای جەنگی ئەلیکترۆنی ھەیە، بەڵکو دەتوانێت مووشەکی ھەوا-بە-ھەوای جۆری AIM-120 AMRAAM ھەڵبگرێت بۆ خۆپارێزی، ئەمەش وای کردووە پێویستی بە فڕۆکەی دیکە نەبێت بۆ پارێزگاریکردن لێی لەکاتی ئەرکدا. یەکەم فڕینی تاقیکاریی EA-18G لە ١٥ی ئابی ٢٠٠٦ ئەنجام درا. دوای زنجیرەیەک تاقیکردنەوەی سەرکەوتوو، فڕۆکەکە لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ بە فەرمی خرایە خزمەتی ھێزی دەریاییی ئەمریکاوە و یەکەم فەوجی فڕۆکەکە، VAQ-132، ئامادەی ئۆپەراسیۆن بوو.<ref name="IOC_Milestones" /> == دیزاین و تایبەتمەندییەکان == فڕۆکەی گراولەر لەسەر بنەمای دیزاینی F/A-18F Super Hornet دروست کراوە، بەڵام چەندین گۆڕانکاریی تێدا کراوە بۆ ئەوەی ئەرکی جەنگی ئەلیکترۆنی بە باشی جێبەجێ بکات. === سیستەمە ئەلیکترۆنییەکان === گراولەر بە سیستەمی پێشکەوتووی جەنگی ئەلیکترۆنی پڕچەک کراوە کە لەلایەن کۆمپانیای نۆرسرۆپ گرومنەوە پەرەی پێ دراوە. گرنگترینیان بریتین لە: *'''سیستەمی وەرگری AN/ALQ-218:''' ئەم سیستەمە لەسەر ھەردوو سەرەوەی باڵەکانی جێگیر کراوە و بە وردی دەتوانێت شوێن و جۆری ھەڕەشە ئەلیکترۆنییەکان (وەک ڕادار و سیستەمی پەیوەندی) دیاری بکات. *'''پۆدەکانی جەیمینگی AN/ALQ-99:''' فڕۆکەکە دەتوانێت تا پێنج پۆدی (Pod) AN/ALQ-99 ھەڵبگرێت. ئەم پۆدانە بۆ شێواندن و تێکدانی ڕادار و پەیوەندییەکانی دوژمن بەکار دێن، بەمەش ناوچەیەکی ئارام بۆ فڕۆکە ھاوپەیمانەکان دروست دەکات. *'''سیستەمی جەیمینگی نەوەی نوێ (NGJ):''' ھێزی دەریاییی ئەمریکا لە ئێستادا کار لەسەر پەرەپێدانی سیستەمێکی نوێتر دەکات بە ناوی ''Next Generation Jammer - NGJ'' بۆ شوێنگرتنەوەی پۆدە کۆنەکانی ALQ-99 کە توانایەکی زۆر زیاتری دەبێت لە ڕووبەڕووبوونەوەی ھەڕەشە نوێیەکان.<ref name="NGJ">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.usni.org/2018/07/11/raytheon-starting-production-jamming-pods-u-s-australian-navies|سەردێڕ=Raytheon Starting Production on Jamming Pods for U.S., Australian Navies|ئیش=USNI News|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣}}{{بەستەری مردوو|url=https://news.usni.org/2018/07/11/raytheon-starting-production-jamming-pods-u-s-australian-navies |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> === چەک و گۆڕانکارییەکانی دیزاین === بۆ جێکردنەوەی ئامێرە ئەلیکترۆنییە پێشکەوتووەکان، تۆپی ئۆتۆماتیکی ٢٠ملمی (M61 Vulcan) کە لە فڕۆکەی F/A-18Fـی ستاندارددا ھەیە، لەم فڕۆکەیەدا لابراوە. لەگەڵ ئەوەشدا، گراولەر توانای ھەڵگرتنی چەکی ھێرشبەر و بەرگری ھەیە، لەوانە: *مووشەکی AGM-88 HARM: بۆ تێکشکاندنی ڕادارەکانی دوژمن. *مووشەکی AIM-120 AMRAAM: مووشەکی ھەوا-بە-ھەوا بۆ خۆپارێزی و شەڕی ئاسمانی. کۆکپیتەکەی دوو کورسییە: یەکەمیان بۆ فڕۆکەوان و دووەمیان بۆ ''ئەفسەری جەنگی ئەلیکترۆنی'' (Electronic Warfare Officer - EWO)، کە بەرپرسە لە بەکارھێنانی سیستەمەکانی جەیمینگ و شیکردنەوەی ھەڕەشە ئەلیکترۆنییەکان. == مێژووی کارکردن == === ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا === EA-18G گراولەر بۆ یەکەم جار لە (ئۆپەراسیۆنی ''بەرەبەیانی ئۆدیسا)'' لە لیبیا لە ساڵی ٢٠١١ بەکار ھێنرا. لەو ئۆپەراسیۆنەدا، فڕۆکەکان ڕۆڵێکی گرنگیان بینی لە شێواندنی سیستەمە بەرگرییە ئاسمانییەکانی ڕژێمی [[موعەمەر قەزافی]] و پاراستنی فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان.<ref>''AFM'', May 2011, p. 11.</ref> ھەروەھا لە ئۆپەراسیۆنەکانی دژی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] لە عێراق و سووریا بە فراوانی بەکار ھاتووە بۆ پاراستنی فڕۆکە جەنگییەکان لە ھەڕەشەی سیستەمە بەرگرییەکانی دوژمن. === ئوسترالیا === [[ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا]] تاکە بەکارھێنەری نێودەوڵەتیی ئەم فڕۆکەیەیە. [[ئوسترالیا]] داوای ١٢ فڕۆکەی لەم جۆرەی کرد و لە ساڵی ٢٠١٧ یەکەم دانەی وەرگرت. بوونی ئەم فڕۆکەیە توانای جەنگی ئەلیکترۆنیی ھێزی ئاسمانیی ئوسترالیای بە شێوەیەکی بەرچاو بەھێز کرد. یەکێک لە فڕۆکە ئوسترالیاییەکان لە ساڵی ٢٠١٨ لەکاتی مەشقێکدا لە بنکەی ھێزی ئاسمانیی نێلیس لە ئەمریکا تووشی ڕووداو ھات و لەکار کەوت.<ref name="NellisInt">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://theaviationist.com/2018/01/29/royal-australian-air-force-ea-18g-growler-involved-in-nellis-afb-incident-during-red-flag-18-1/|سەردێڕ=Royal Australian Air Force EA-18G Growler Involved In Nellis AFB Incident During Red Flag 18-1|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=The Aviationist}}{{بەستەری مردوو|url=https://theaviationist.com/2018/01/29/royal-australian-air-force-ea-18g-growler-involved-in-nellis-afb-incident-during-red-flag-18-1/ |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> == بەکارھێنەران == {{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} ** ھێزی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا {{ئاڵا|ئوسترالیا}} ** ھێزی ئاسمانیی شاھانەی ئوسترالیا == تایبەتمەندییە گشتییەکان == سەرچاوەی زانیاری: ''U.S. Navy F/A-18E/F fact file,''<ref name=nav>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.navy.mil/navydata/fact_display.asp?cid=1100&tid=200&ct=1 |سەردێڕ=F/A-18E/F Super Hornet fact file |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ |بڵاوکەرەوە=U.S. Navy |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070102143924/http://www.navy.mil/navydata/fact_display.asp?cid=1100&tid=200&ct=1 |ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ''Boeing.com''<ref name=boeing>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.boeing.com/defense/fa-18-super-hornet/index.page#/technical-specifications |سەردێڕ=EA-18G Growler |بڵاوکەرەوە=Boeing}}</ref> *'''تاقم:''' ٢ (فڕۆکەوان و ئەفسەری جەنگی ئەلیکترۆنی) *'''درێژی:''' ١٨.٣١ مەتر (٦٠ پێ و ١.٢٥ ئینج) *'''بەرینیی باڵەکان:''' ١٣.٦٢ مەتر (٤٤ پێ و ٨.٥ ئینج) *'''بەرزی:''' ٤.٨٨ مەتر (١٦ پێ) *'''ڕووبەری باڵ:''' ٤٦.٥ مەتر چوارگۆشە (٥٠٠ پێی چوارگۆشە) *'''کێشی بەتاڵ:''' ١٥،٠١١ کیلۆگرام (٣٣،٠٩٤ پاوەند) *'''زۆرترین کێشی ھەڵفڕین:''' ٢٩،٩٦٤ کیلۆگرام (٦٦،٠٠٠ پاوەند) *'''بزوێنەر:''' ٢ × بزوێنەری تۆربۆفانی جۆری General Electric F414-GE-400 *'''زۆرترین خێرایی:''' ١.٨ ماخ (١،٩٦٠ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا، ١،٢١٨ مایڵ/کاتژمێر) لە بەرزیی ٤٠،٠٠٠ پێ *'''مەودای جەنگی:''' ١،٥٧٠ کیلۆمەتر (٨٥٠ مایلی دەریایی) *'''بەرزترین بەرزیی فڕین:''' زیاتر لە ١٥،٠٠٠ مەتر (٥٠،٠٠٠ پێ) '''چەک:''' *'''خاڵەکانی ھەڵگرتن:''' ٩ خاڵی ھەڵگرتنی دەرەکی (کەمتر لە سوپەر ھۆرنێت بەھۆی زیادکردنی وەرگری ئەلیکترۆنی لە نووکی باڵەکان) ** تا ٥ پۆدی جەیمینگی AN/ALQ-99 ** ٢ مووشەکی ھەوا-بە-ھەوای AIM-120 AMRAAM ** ٢ مووشەکی دژە-ڕاداری AGM-88 HARM یان AGM-88G AARGM-ER == سەرچاوەکان == {{reflist}} == بەستەرە دەرەکییەکان == [https://www.boeing.com/defense/ea-18g-growler/index.page پەڕەی فەرمی EA-18G Growler لە ماڵپەڕی بۆینگ] [https://www.navy.mil/Resources/Fact-Files/Display-FactFiles/Article/2169822/ea-18g-growler-electronic-attack-aircraft/ پەڕەی فەرمی EA-18G Growler لە ماڵپەڕی ھێزی دەریاییی ئەمریکا] {{تووڵی دەروازە|فڕین|دەیەی ٢٠٠٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Boeing EA-18G Growler}} [[پۆل:فڕۆکەی جەنگی ئەلیکترۆنی ئەمریکا لە ساڵانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فڕۆکەی ھێرشبەری ئەمریکا ساڵانی ٢٠٠٠]] [[پۆل:ڕێوشوێنی بەرپەرچدانەوەی ئەلیکترۆنی]] efj9lut9uym1mnnody2do7gksq4h99r 0 292394 1588553 1587729 2026-06-02T23:06:53Z ~2026-32982-82 76826 /* */ 1588553 wikitext text/x-wiki '''مەندان''' یان '''مەندا'''، یەکێکە لە سێ تیرە یان لقە سەرەکییەکەی عەشیرەتی [[هەرکی]]. ئەم تیرەیە خاوەن مێژوویەکی دێرینن و بەشێکی گرنگی پێکهاتەی کۆمەڵایەتی و مێژوویی ئەم عەشیرەتە پێکدەهێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب |ناونیشان=کورد و کوردستان|سەردێڕ=ڕەنگدانەوەى بارودۆخى کۆمەڵایەتى ئافرەتى کورد لە باشوورى کوردستان لە ڕۆژنامەوانى کوردیدا (١٩٦٨-١٩٧٩) |نووسەر=محەمەد ئەمین زەکی بەگ |ساڵ=٢٠٠٢ |زمان=کوردی}}</ref> == ڕەگ و ڕیشە == == مێژووی مەندان تێکەڵە بە مێژووی گشتی هەرکییەکان. بەپێی گێڕانەوە زارەکییەکان و سەرچاوە مێژووییەکان، مەندا یەکێک بووە لە لقە کۆچەرییەکانی هەرکی کە لە ناوچە شاخاوییەکانی باکووری کوردستان (وەک جۆلەمێرگ و شەمدینان) و باشووری کوردستان و ڕۆژهەڵاتی کوردستان (ناوچەی تەرگەوەڕ و مەرگەوەڕ) نیشتەجێ بوون. == == پێکهاتەی کۆمەڵایەتی (مانەکان) == تیرەی مەندان لە ڕووی پێکهاتەی هۆزایەتییەوە لە چەندین بنەماڵە و ماڵی گەورە پێکدێت، کە گرنگترینیان ئەمانەن: === خدری === * حاجی ئاغا * مالە زاهیر * هەسنی * مالە عیسێ * بەدری * مام براهیما * مالە کورەڕەش * مالە گیادین * مالە حاج * مام حاجکا * مالە کیوی * بابە زینی * مالە سیار === ڕاستەمەندا === * ئاودیا * مام شێخا * کانیەسپی * ئاقوبا * شابی == جوگرافیای نیشتەجێبوون == مەندانەکان بە شێوەیەکی گشتی لەم ناوچانەدا دابەش بوون: # '''لە هاویناندا (کوێستان):''' ناوچە شاخاوییە بەرزەکانی سەر سنووری نێوان تورکیا و عێراق و ئێران (وەک دەوروبەری شەمدینان و مەرگەوەڕ). # '''لە زستاناندا (گەرمیان):''' دەشتاییەکانی دەوروبەری [[هەولێر]]، [[خەبات (شارۆچکە)|خەبات]]، [[بەردەڕەش]] و ئاکرێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=تیرە و هۆزەکانی کورد|سەردێڕ=هەڵسەنگاندنی دەستنووسی مێژووی کوردەلوژیای زانای کورد، قەناتی کوردۆ (کوردۆیڤ) |ماڵپەڕ=زانیاری |زمان=کوردی}}</ref> == ژیان و ئابووری == سەرچاوەی سەرەکیی داهاتی مەندانەکان لە مێژوودا ئاژەڵداری (مەڕ و بزن) بووە، کە بەرهەمەکانیان بۆ بژێوی و بازرگانی بەکارهێناوە. == ئەمانەش ببینە == * [[هەرکی]] * [[بنەجی (ھەرکی) | بنەجی]] * [[سەرھاتی (ھەرکی)|سەرهاتی]] * [[سیدا (ھەرکی)|سیدا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[کۆ پۆل:عەشیرەتە کوردەکان]] [[کۆ پۆل:هەرکی]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} 0xs22y3eawkdjboy116c33mvxhqsumm 1588561 1588553 2026-06-03T05:46:35Z -Haryad 40333 دەستکاریی [[Special:Contributions/~2026-32982-82|~2026-32982-82]] ([[User talk:~2026-32982-82|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:~2026-31908-15|~2026-31908-15]] گەڕێندرایەوە 1587729 wikitext text/x-wiki '''مەندان''' یان '''مەندا'''، یەکێکە لە سێ تیرە یان لقە سەرەکییەکەی عەشیرەتی [[هەرکی]]. ئەم تیرەیە خاوەن مێژوویەکی دێرینن و بەشێکی گرنگی پێکهاتەی کۆمەڵایەتی و مێژوویی ئەم عەشیرەتە پێکدەهێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب |ناونیشان=کورد و کوردستان|سەردێڕ=ڕەنگدانەوەى بارودۆخى کۆمەڵایەتى ئافرەتى کورد لە باشوورى کوردستان لە ڕۆژنامەوانى کوردیدا (١٩٦٨-١٩٧٩) |نووسەر=محەمەد ئەمین زەکی بەگ |ساڵ=٢٠٠٢ |زمان=کوردی}}</ref> == ڕەگ و ڕیشە == مێژووی مەندان تێکەڵە بە مێژووی گشتی هەرکییەکان. بەپێی گێڕانەوە زارەکییەکان و سەرچاوە مێژووییەکان، مەندا یەکێک بووە لە لقە کۆچەرییەکانی هەرکی کە لە ناوچە شاخاوییەکانی باکووری کوردستان (وەک جۆلەمێرگ و شەمدینان) و باشووری کوردستان و ڕۆژهەڵاتی کوردستان (ناوچەی تەرگەوەڕ و مەرگەوەڕ) نیشتەجێ بوون. == پێکهاتەی کۆمەڵایەتی (مانەکان) == تیرەی مەندان لە ڕووی پێکهاتەی هۆزایەتییەوە لە چەندین بنەماڵە و ماڵی گەورە پێکدێت، کە گرنگترینیان ئەمانەن: گرنگترینیان ئەمانەن: === خدری === * حاجی ئاغا * مالە زاهیر * هەسنی * مالە عیسێ * بەدری * مام براهیما * مالە کورەڕەش * مالە گیادین * مالە حاج * مام حاجکا * مالە کیوی * بابە زینی * مالە سیار === ڕاستەمەندا === * ئاودیا * مام شێخا * کانیەسپی * ئاقوبا * شابی == جوگرافیای نیشتەجێبوون == مەندانەکان بە شێوەیەکی گشتی لەم ناوچانەدا دابەش بوون: # '''لە هاویناندا (کوێستان):''' ناوچە شاخاوییە بەرزەکانی سەر سنووری نێوان تورکیا و عێراق و ئێران (وەک دەوروبەری شەمدینان و مەرگەوەڕ). # '''لە زستاناندا (گەرمیان):''' دەشتاییەکانی دەوروبەری [[هەولێر]]، [[خەبات (شارۆچکە)|خەبات]]، [[بەردەڕەش]] و ئاکرێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=تیرە و هۆزەکانی کورد|سەردێڕ=هەڵسەنگاندنی دەستنووسی مێژووی کوردەلوژیای زانای کورد، قەناتی کوردۆ (کوردۆیڤ) |ماڵپەڕ=زانیاری |زمان=کوردی}}</ref> == ژیان و ئابووری == سەرچاوەی سەرەکیی داهاتی مەندانەکان لە مێژوودا ئاژەڵداری (مەڕ و بزن) بووە، کە بەرهەمەکانیان بۆ بژێوی و بازرگانی بەکارهێناوە. == ئەمانەش ببینە == * [[هەرکی]] * [[بنەجی (ھەرکی) | بنەجی]] * [[سەرھاتی (ھەرکی)|سەرهاتی]] * [[سیدا (ھەرکی)|سیدا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[کۆ پۆل:عەشیرەتە کوردەکان]] [[کۆ پۆل:هەرکی]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} sjwo5sycxh2pfa3qqpbbm8e6jizycnh 0 292397 1588554 1587717 2026-06-02T23:14:15Z ~2026-32982-82 76826 /* پێکهاتەی کۆمەڵایەتی (لقەکان) */ 1588554 wikitext text/x-wiki '''بنەجی''' یەکێکە لە لقە سەرەکی و بنەڕەتییەکانی عەشیرەتی [[هەرکی]]. ناوی "بنەجی" لە زمانی کوردیدا ئاماژەیە بۆ "بنەڕەت" یان "ڕەگ"، کە نیشانەی ئەوەیە ئەم تیرەیە ڕەگ و ڕیشەیەکی مێژوویی قووڵیان لە پێکهاتەی ئەم عەشیرەتەدا هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب |ناونیشان=کورد و کوردستان|سەردێڕ=ڕەنگدانەوەى بارودۆخى کۆمەڵایەتى ئافرەتى کورد لە باشوورى کوردستان لە ڕۆژنامەوانى کوردیدا (١٩٦٨-١٩٧٩) |نووسەر=محەمەد ئەمین زەکی بەگ |ساڵ=٢٠٠٢ |زمان=کوردی}}</ref> == مێژوو و بنەچە == بەپێی گێڕانەوە مێژووییەکان، بنەجییەکان وەک یەکێک لە ستوونە سەرەکییەکانی هەرکی ئەژمار دەکرێن. مێژووی ئەوان تێکەڵە بە مێژووی کۆچکردنی وەرزی و پاراستنی نەریتی هۆزایەتی. ئەوان لە مێژوودا بەوە ناسراون کە بەرپرسیارێتی پاراستنی بەشێک لەو ناوچە و گوندانەیان لەسەر بووە کە سنووری عەشیرەتەکە بووە. == ڕۆڵی مێژوویی و پەیوەندی بە بارزانییەکانەوە == یەکێک لە خاڵە هەرە دیارانەی مێژووی بنەجی، پەیوەندیی بەهێز و مێژووییانە لەگەڵ بنەماڵەی [[بارزان]] و شۆڕشەکانی [[بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کوردستان]]. * '''بەشداری لە شۆڕشەکان:''' بنەجییەکان بە چڕی بەشدارییان لە شۆڕشەکانی بارزاندا کردووە و پشتیوانییەکی بەهێزی سەرکردایەتی بوون. * '''فیداکاری:''' ئەم تیرەیە قوربانییەکی زۆریان لە پێناو ئازادی و دۆزی نەتەوەیی داوە، کە ئەمەش پەیوەندیی نێوان بنەجی و بارزانی کردووە بە پەیوەندییەکی مێژوویی و جێگیر. == پێکهاتەی کۆمەڵایەتی (لقەکان) == تیرەی بنەجی بە سەر حەوت گوندی سەرەکیدا دابەش دەبێت بەڵام ئەسڵیان دەگەرێتەوە بو هەردوو تیرەی مەندا و سیدا ئەمانە ئەو حەوت گوندەن: * '''دری''' * '''ستونی''' * '''بێداوی''' * '''ناوچەلی''' * '''شیوی''' * '''ئەردویلی''' * '''کیا''' == جوگرافیای نیشتەجێبوون == بنەجییەکان هاوشێوەی لقەکانی تری هەرکی، ژیانیان بە شێوەی [[کۆچەری]] یان نیمچە کۆچەری بووە: * '''لە هاویناندا (کوێستان):''' بەرەو ناوچە شاخاوییە بەرزەکانی سەر سنووری نێوان [[تورکیا]] و [[عێراق]] (سەر سنووری ناوچەی شەمزینان و دەوروبەری) کۆچیان کردووە. * '''لە زستاناندا (گەرمیان):''' بەرەو دەشتاییەکانی دەوروبەری [[هەولێر]]، [[خەبات (شارۆچکە)|خەبات]] و [[ئاکرێ]] هاتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=مێژووی عەشیرەتی هەرکی|سەردێڕ=میتۆدی به‌راوردكاری مێژوونووس جۆرج سارتۆن له‌ نووسینی مێژووی زانسته‌ ئیسلامیه‌كان، له‌ سه‌ده‌ی (2ك/8ز-5ك/11ز) له‌ په‌رتوكی (پێشه‌كیه‌ك بۆ مێژووی زانسته‌كان) |ماڵپەڕ=زانیاری |زمان=کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[هەرکی]] * [[سیدا (ھەرکی) | سیدا]] * [[مەندا (ھەرکی) | مەندا]] * [[سەرھاتی (ھەرکی)|سەرهاتی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[کۆ پۆل:عەشیرەتە کوردەکان]] [[کۆ پۆل:هەرکی]] [[کۆ پۆل:بارزان]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} bi8js03bcmeaztaxki2uay31yp2c4zz 0 292428 1588569 1574841 2026-06-03T08:10:17Z سارمەمییی 76832 /* */ زیادکردنی زانیاری 1588569 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = خەزنە (خەزنەی کێخوا عەولای ) | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| خزنة}}<br>{{lang-en| Khazna}}''' | ناوی_خۆماڵی =خەزنەی کێخوا عەولای | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.90061| 43.70318}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی خەزنە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.90061| 43.70318 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی مەلا قەرە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر =کێخوا عەولا خەزنەیی | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٠١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٢ کەس<ref> https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان =٣٠٠ | مەزندەی_دانیشتووان_لە =١٩٧٧ | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''خەزنە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی مەلا قەرە]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] pe8obbwtibtimst1e6eamq7fjzwbv4l 1 295470 1588556 1588471 2026-06-02T23:21:46Z Sakura emad 42467 /* دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە */ وەڵامدانەوە 1588556 wikitext text/x-wiki {{سخ|پەڕەکەی سڕاوەتەوە.}} == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == بەڵێ بێگومان دەمەوێت ناڕەزاییدەرببڕم من ئەو ناونیشانەم بۆیە بەکارهێناوە بۆ ئەوەی خەڵکی گەرمیان و ناوچە جێناکۆکەکان سودمەند بن لەو زانیاریانە لەبەر ئەوەی ئەوان بەو ناوە سێرچدەکەن ئەوەی دەیڵێم لەسەر بنەمای ئەزمونی کاری 22 ساڵە بۆیە بەباشی نازانم ڕەشبکرێتەوە لەبەر خاتری ملیۆنان هاوزمانی ئەو وتارە بمێنێتەوە باشترە [[بەکارھێنەر:Staff.college.2003|Staff.college.2003]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Staff.college.2003|لێدوان]]) ٢٢:١٧، ٥ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Staff.college.2003|Staff.college.2003]] گەر بابەتەکە شێوەزارە دەتەوێ وتارەکە بەچەندین ناو بتوانرێ سێرجی بۆ بکرێ پێویست ناکا وتارێکی دووبارە بنووسیەوە بە ناوی جیاواز تەنھا دەتوانین وا لە ناوەکە بکەین بەردەست بێت تا گەر خەڵک سێرجیان بۆ ناوەکە کرد بە شێوەزاری جیاواز بیانگوازێتەوە بۆ کۆلێژی ئەرکان. و تکایە گەر لە ویکیپیدیا نازانی پرس بە کەسانی شارەزا بکە و ئێستا زانیاریتان نییە لەسەر بەکارھێنانی، بڕوانە [[کۆلێژی ئەرکان]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٣:٢١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == نەمن هۆکارەکەم زانی و نە ئێوەش گوێتان بە ناڕەزایەتیەکەی مندا [[بەکارھێنەر:Staff.college.2003|Staff.college.2003]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Staff.college.2003|لێدوان]]) ١٠:٤٠، ٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 6pbl3gr0mut8jwbfi0gwu3u2dtcepbf 3 296173 1588576 1587084 2026-06-03T09:53:28Z Hawkarjahmed 76640 /* سڵاو! */ وەڵامدانەوە 1588576 wikitext text/x-wiki == سڵاو! == بەخێرهاتیت بۆ ویکیپیدیا، سەبارەت بە وتاری [[بەنگینە]] تێبینییەکم هەیە، تکایە گەر وسەیەکی وەسفی دەزانی نووسیوتە لە وتارەکەدا ئەوا باشترە کە چاکی بکەیت و بیکەیتە شێوازی ستاندار، چونکە ویکیپیدیا لەسەر هاوسەنگیی بێلایەنی تێپەڕدەبێت و دەڕوات نەک وەسف. گەر پێویستت بە هەر شتێک بێت، ئەوا لێرە بیڵێ و سوپاس بۆ یارمەتیت لەم کارەدا. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:٠٠، ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاوتان لێ بێت، زۆر سوپاس بۆ گرنگیدانتان بە بەنگینە، بەسەرچاو بەسەریدا دەچمەوە و دایدەڕێژمەوە، رەنگە زیادەرەویم کردبێت ئەویش مەسەلە پەیوەندییە خێزانییەکەیە کەمن نەوەى بەنگینەم و ئەوەش تۆزێک بەسەرمدا زاڵە، بەلام قسەى جەنابتان لەشوێنی خۆیەتی و چێکی دەکەمەوە، زۆر سوپاس بۆ جەنابتان [[بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|Hawkarjahmed]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hawkarjahmed|لێدوان]]) ٠٩:٥٣، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) t2jzp6a50vohqw4p6b4k9l1s9l3la5m 0 296327 1588521 1588401 2026-06-02T16:04:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Levi's Stadium}} 1588521 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{Databox}} '''یاریگای لیڤایس''' ({{بە ئینگلیزی|Levi's Stadium}})یاریگایەکە لە شاری [[سانتاکڵارا]] لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، لە ڕۆژاوای [[سان خۆسێ، کالیفۆرنیا]] لە [[ناوچەی کەنداوی سان فرانسیسکۆ|ناوچەی کەنداوی سانفرانسیسکۆ]]. یەکێکە لەو یاریگایانەی کە میوانداری چەندین یاری [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] دەکات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-fifa-world-cup-2026-tm-host-cities}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.levisstadium.com/2022/06/san-francisco-bay-area-levis-stadium-selected-to-host-fifa-world-cup-2026/|سەردێڕ=San Francisco Bay Area, Levi’s® Stadium Selected to Host FIFA World Cup 2026™}}</ref> == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی|کالیفۆڕنیا|تۆپی پێ|شانۆ}} {{پۆلی کۆمنز|Levi's Stadium}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:شوێنە گەشتیارییەکان لە دۆڵی سلیکۆن]] 5g9gbxlp5molom4yvww88z8r4aj6f0e 0 296328 1588519 1588403 2026-06-02T16:03:50Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|SoFi Stadium}} 1588519 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''یاریگای سۆفی''' ({{بە ئینگلیزی|SoFi Stadium}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.cbsnews.com/losangeles/news/so-fie-or-so-fee-future-home-of-the-rams-chargers-gets-a-name/|سەردێڕ=So-Fie Or So-Fee? Future Home Of The Rams, Chargers Gets A Name - CBS Los Angeles |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٢}}</ref> یاریگایەکی فرە مەبەستی وەرزشییە، دەکەوێتە شاری [[ئینگڵیوود]]ی [[کالیفۆڕنیا|ویلایەتی کالیفۆڕنیا]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]. یاریگاکە لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٠ کراوەتەوە و توانای ٧٠ ھەزار و ٢٤٠ کەسی ھەیە، دەتوانرێت فراوانتر بکرێت بۆ زیاتر لە ١٠٠ ھەزار کەس لە بۆنە گەورەکان. سەقفە شەفافەکەی لە پانێڵی ETFE دروست کراوە کە توانای کۆنتؤلکردنی تیشکی خۆر و ڕێگە بە تیشکی خۆر و کەشوھەوای ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.hksinc.com/insight/kroenke-sports-entertainment-breaks-ground-on-hks-designed-l-a-stadium/|سەردێڕ=Kroenke Sports & Entertainment Breaks Ground on HKS-Designed L.A. Stadium |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> یەکێکە لەو یاریگایانەی میوانداری [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی|مۆسیقا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{پۆلی کۆمنز|SoFi Stadium}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] dd4jfltq1ipx29ny9ofcvkb39xel3zs 0 296334 1588520 1588402 2026-06-02T16:04:00Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:یاریگەی لینکۆڵن فاینانشیاڵ فیڵد|یاریگەی لینکۆڵن فاینانشیاڵ فیڵد]] بۆ [[:Commons:Category:Lincoln Financial Field|Lincoln Financial Field]] 1588520 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{Databox}} '''یاریگەی لینکۆڵن فاینانشیاڵ فیڵد''' [[یاریگا|یاریگایەکی]] [[تۆپی پێی ئەمریکی|تۆپی پێی ئەمریکییە]] لە شاری [[فیلادێلفیا|فیلادلفیا]] لە ویلایەتی [[پێنسیلڤانیا]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]. توانای دانیشتنی ٦٩ھەزار کەسی ھەیە. ھەروەھا یاریگاکە ساڵانە میوانداری چەندین یاری تۆپی پێ دەکات و و لە [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] دا میوانداری یارییەکانی کۆمەڵەکان دەکات. ھەروەھا پێنج جار میوانداری پاڵەوانێتی [[کۆمەڵەی نیشتیمانیی وەرزشی کۆلێژ]] لە ساڵانی ٢٠٠٥، ٢٠٠٦، ٢٠١٣، ٢٠١٩ و ٢٠٢٣ کردووە. == ئاماژەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Lincoln Financial Field|یاریگەی لینکۆڵن فاینانشیاڵ فیڵد}}{{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|نژیاروانی|تۆپی پێ|شانۆ}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} lm5um9fhq06rb837put5r5vgu5a9as7 3 296337 1588563 1588466 2026-06-03T07:22:41Z Tessla 41338 /* تاقیکردنەوە */ وەڵامدانەوە 1588563 wikitext text/x-wiki == تاقیکردنەوە == سڵاو بەڕێزان {{وب|Tessla}} و {{وب|-Haryad}} ({{وب|Aram}} ئەگەر پێت خۆش بوو یارمەتیدەر بیت)؛ من پێش بڵاوکردنەوەی شارەکانی ئیمارات، وەک تاقیکردنەوە دەستکاریی دوو وتاری [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%88%D8%B2%DB%95%D8%A8%DB%8C ئەبووزەبی] و [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%A8%DB%95%DB%8C دوبەی] ـم کرد لە ڕێگای بۆتەکەمەوە. ئەو دەستکارییەم لە ڕێگای پایتۆن و بە بەکارھێنانی پلاتفۆرمی Termux لەسەر مۆبایل ئەنجام دا و لە سفر تا سەتەوە چات جی پی تی یارمەتی دام و ڕێگا تەکنیکییەکانی پێ نیشان دام. بەگشتی ئەنجامەکە خراپ نەبوو بەڵام چەند ھەڵەی زەقی تێدابوون: (بۆ تێگەیشتن لە مەبەستی دێڕەکانی دواترم تکایە سەیری [[بەکارھێنەر:HivjaBot/شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|پەڕە سەرەکییەکە]] بکەن.) ئەو ناوانەی کە وەک نووسینێکی ناژمارەیی دادەنرێن کێشەیان نابێ، جا بە ھەر زمانێک بن (وەک {{{1}}}، {{{2}}}، {{{3}}}، {{{6}}}، {{{14}}}، {{{15}}} و {{{16}}}). بەڵام دوو کێشەی گرنگمان ھەن کە وابزانم کاری کاک Aramـە یارمەتیمان بدات، بەتایبەتی بۆ ئێکسڵەکە: من خۆم لە ئێکسڵ ھەموو ژمارەکانم بە فۆنتی کوردی و بە دروستی نووسیمن، بەڵام نازانم بۆ بە ھەندێکیان وەک ژمارەی دانیشتووان و ڕووبەر و چڕیی دانیشتووان و بەرزایی ({{{9}}}، {{{7}}}، {{{10}}} و {{{8}}}) یەک ٫٠ لە کۆتادا زیاد بووە! دواتریش ھەر بۆ ئەمانە لە بەشی سەرەتای وتار لەگەڵ دامەزران و ساڵی دانیشتووان ({{{5}}} و {{{12}}}) ژمارەکان بە ئینگلیزی بڵاو بوونەتەوە! + ئەوەیکە 5 و 12ش کێشەی ٫٠ یان ھەیە! نازانم بەڕاستی ئەوانە بۆ وایان لێ دێت، لە ئێکسڵ من بە کوردی دەیاننووسم بەڵام یەکسەر دەبنە ئینگلیزی (ئەگەر بە تەنیا ھەر وەک ژمارە و بەبێ شتی تر بنووسرێ)! بەڵام ئەو پۆینت سفرەی کۆتا لە کوێوە ھاتووە؟ کێشە تەکنیکییەکانیش کە ھۆکاریشیان چییە ئەمانەن: {{{13}}} کە پۆتانەکانە ھەر بڵاو نەکراوەتەوە! دواتریش ئەو دووانە لە ھەمووان چارەسەرکردنی سەختتر ناخۆشترە، ئەویش ئەوەیە کە ئێمە ھەندێک زانیاریمان ھەن لە ئێکسڵ دا کە ھەموو شارەکان ناگرێتەوە، بۆ نموونە ھەموو شارێک وێبگەی فەرمیی خۆی نییە ({{{11}}}) یان ھەموو شارێک لە دابەشکاریی کارگێڕیدا ناوچەی تایبەتی خۆی نییە ({{{4}}})؛ لە ئێکسڵیشدا ئەو بەشانە بە خاڵی جێ دەھێڵین بۆ ئەو شارانەی کە بۆ نموونە وێبگەیان نییە؛ لە پەڕەی گشتیی ویکیپیدیاشدا ناچارین یەک داڕێژەی if یان ئەگەر یان بۆ بنووسین ھەتا ئەگەر خشتەی ئێکسڵ خاڵی بوو ئەوە ھەر ھیچ شتێک نەنووسێ. ئێستا بۆ ھەر دوو ئەوانەی سەرەوە نووسینەکە وەک خۆی بڵاو کراوەتەوە، ڕێک ئەو بەو شێوە داڕێژەیەی کە بە if نووسیومن! جا {{{4}}} چ بۆ دوبەی کە ھەر ناوچەی نییە و چ بۆ ئەبووزەبی کە ناوچەی تایبەتی خۆی ھەیە، {{{11}}}ش بەم شێوەیە؛ ئەوەش شێوازی بڵاوبوونەوەی داڕێژەی ifـە کە ھەر وەک خۆی بڵاو بووەتەوە و سەرکەوتوو نەبووە: # <nowiki>| جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|[[ناوچە]]}}| ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}||}}</nowiki> # <nowiki> {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}}</nowiki> # <nowiki>{{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.tamm.abudhabi/}}}}</nowiki> بەداخەوە چارەسەرکردنی زۆربەی ئەو کێشانە لە توانای مندا نییە، ھەفتەیەکە بە چڕی خەریکم! ڕۆژانە ھەر لە بەیانییەوە ھەتا شەوێ کاری لەسەر دەکەم، بە پرسیارکردن لە چات جی پی تی و ژمارەیەکی زۆر تاقیکردنەوە لە termuxدا؛ بەڵام لە کۆتادا ئەوەیە ئەنجامی و ناشزانم چۆنی چارەسەر بکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٤٠، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٤٠، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::سڵاو هیڤجا، ڕاستی وەک دەزانیت من لەم کاری بۆتانە نازانم، لەڕێگەی دەستکاری سەرچاوە سەیری نووسینەکانم بکە بەشکم بەباشی کۆدەکان دەربکەون. من بە ژیریی دەستکردم وت، ئەویش وتی بە کاک هیڤجا '''بڵێ:''' '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٤٠، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو کاک هیڤجا گیان، دەستخۆشییەکی زۆرت لێ دەکەم بۆ ئەو ماندووبوونە و ئەو پڕۆژە گرنگە. دەربارەی ئەو کێشانەی ئاماژەت پێکردبوو لە کۆدی مەرجداری ویکیپیدیادا (#if)، لێرەدا کۆدە ڕاستکراوەکانت بۆ دادەنێم تاوەکو کێشەی نیشانەی زیادە و خانە بەتاڵەکانت بۆ چارەسەر ببێت: ١. بۆ جۆری دابەشکراو (لابردنی نیشانە زیادەکان): <code>| جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|{{{4}}}}}</code> ٢. بۆ خانەی ژمارە ١١ بە تەنیا (بۆ ئەوەی ئەگەر بەتاڵ بوو هیچ پیشان نەدات): <code>{{{11|}}}</code> ٣. بۆ وێبگەی فەرمی (بە شێوەیەک ئەگەر لینک هەبوو وێبگەی فەرمی بنووسێت، ئەگەر نەبوو بەتاڵ بێت): <code>| وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|[{{{11}}} وێبگەی فەرمی]}}</code> ڕوونکردنەوەی کێشەکە: - کێشەی سەرەکی لەوەدا بوو کە لە کۆتایی مەرجەکاندا نیشانەی <code>|}}</code>ت بەکارهێنابوو. لە ویکیپیدیادا نیشانەی <code>|</code>ی زیادە لەناو <code>#if</code> وا دەکات سیستەمەکە چاوەڕێی دەقێکی تر بکات، ئەگەر دەقەکە نەبێت نیشانەکان وەک خۆیان لە وتارەکەدا دەردەکەون. - سەبارەت بە کێشەی خانە بەتاڵەکانی ئێکسڵ کە لە پایتۆندا وەک <code>nan</code> دەردەکەون، باشترین ڕێگە ئەوەیە لەناو سکریپتە پایتۆنەکەدا پێش ناردنی داتا بۆ ویکی، ئەم مەرجە بەکاربێنیت بۆ پاککردنەوەیان: <code>if str(cell_value) == 'nan': cell_value = ''</code> '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٤٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٤٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}} زۆر سپاس بۆ بەڕێزت، جێبەجێیە، کاری لەسەر دەکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٣١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ئێستا هەواڵی نوێ چییە، چارەسەرتان نەکرد هیڤجا؟ من چیتان بۆبکەم شتێک کە یارمەتیدەر بێت؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٧:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) rx5uyg8nvam2kixsgw7n1dz3d872dt6 1588585 1588563 2026-06-03T11:11:14Z Hivja 64112 /* تاقیکردنەوە */ وەڵامدانەوە 1588585 wikitext text/x-wiki == تاقیکردنەوە == سڵاو بەڕێزان {{وب|Tessla}} و {{وب|-Haryad}} ({{وب|Aram}} ئەگەر پێت خۆش بوو یارمەتیدەر بیت)؛ من پێش بڵاوکردنەوەی شارەکانی ئیمارات، وەک تاقیکردنەوە دەستکاریی دوو وتاری [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%88%D8%B2%DB%95%D8%A8%DB%8C ئەبووزەبی] و [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%A8%DB%95%DB%8C دوبەی] ـم کرد لە ڕێگای بۆتەکەمەوە. ئەو دەستکارییەم لە ڕێگای پایتۆن و بە بەکارھێنانی پلاتفۆرمی Termux لەسەر مۆبایل ئەنجام دا و لە سفر تا سەتەوە چات جی پی تی یارمەتی دام و ڕێگا تەکنیکییەکانی پێ نیشان دام. بەگشتی ئەنجامەکە خراپ نەبوو بەڵام چەند ھەڵەی زەقی تێدابوون: (بۆ تێگەیشتن لە مەبەستی دێڕەکانی دواترم تکایە سەیری [[بەکارھێنەر:HivjaBot/شارەکانی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|پەڕە سەرەکییەکە]] بکەن.) ئەو ناوانەی کە وەک نووسینێکی ناژمارەیی دادەنرێن کێشەیان نابێ، جا بە ھەر زمانێک بن (وەک {{{1}}}، {{{2}}}، {{{3}}}، {{{6}}}، {{{14}}}، {{{15}}} و {{{16}}}). بەڵام دوو کێشەی گرنگمان ھەن کە وابزانم کاری کاک Aramـە یارمەتیمان بدات، بەتایبەتی بۆ ئێکسڵەکە: من خۆم لە ئێکسڵ ھەموو ژمارەکانم بە فۆنتی کوردی و بە دروستی نووسیمن، بەڵام نازانم بۆ بە ھەندێکیان وەک ژمارەی دانیشتووان و ڕووبەر و چڕیی دانیشتووان و بەرزایی ({{{9}}}، {{{7}}}، {{{10}}} و {{{8}}}) یەک ٫٠ لە کۆتادا زیاد بووە! دواتریش ھەر بۆ ئەمانە لە بەشی سەرەتای وتار لەگەڵ دامەزران و ساڵی دانیشتووان ({{{5}}} و {{{12}}}) ژمارەکان بە ئینگلیزی بڵاو بوونەتەوە! + ئەوەیکە 5 و 12ش کێشەی ٫٠ یان ھەیە! نازانم بەڕاستی ئەوانە بۆ وایان لێ دێت، لە ئێکسڵ من بە کوردی دەیاننووسم بەڵام یەکسەر دەبنە ئینگلیزی (ئەگەر بە تەنیا ھەر وەک ژمارە و بەبێ شتی تر بنووسرێ)! بەڵام ئەو پۆینت سفرەی کۆتا لە کوێوە ھاتووە؟ کێشە تەکنیکییەکانیش کە ھۆکاریشیان چییە ئەمانەن: {{{13}}} کە پۆتانەکانە ھەر بڵاو نەکراوەتەوە! دواتریش ئەو دووانە لە ھەمووان چارەسەرکردنی سەختتر ناخۆشترە، ئەویش ئەوەیە کە ئێمە ھەندێک زانیاریمان ھەن لە ئێکسڵ دا کە ھەموو شارەکان ناگرێتەوە، بۆ نموونە ھەموو شارێک وێبگەی فەرمیی خۆی نییە ({{{11}}}) یان ھەموو شارێک لە دابەشکاریی کارگێڕیدا ناوچەی تایبەتی خۆی نییە ({{{4}}})؛ لە ئێکسڵیشدا ئەو بەشانە بە خاڵی جێ دەھێڵین بۆ ئەو شارانەی کە بۆ نموونە وێبگەیان نییە؛ لە پەڕەی گشتیی ویکیپیدیاشدا ناچارین یەک داڕێژەی if یان ئەگەر یان بۆ بنووسین ھەتا ئەگەر خشتەی ئێکسڵ خاڵی بوو ئەوە ھەر ھیچ شتێک نەنووسێ. ئێستا بۆ ھەر دوو ئەوانەی سەرەوە نووسینەکە وەک خۆی بڵاو کراوەتەوە، ڕێک ئەو بەو شێوە داڕێژەیەی کە بە if نووسیومن! جا {{{4}}} چ بۆ دوبەی کە ھەر ناوچەی نییە و چ بۆ ئەبووزەبی کە ناوچەی تایبەتی خۆی ھەیە، {{{11}}}ش بەم شێوەیە؛ ئەوەش شێوازی بڵاوبوونەوەی داڕێژەی ifـە کە ھەر وەک خۆی بڵاو بووەتەوە و سەرکەوتوو نەبووە: # <nowiki>| جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|[[ناوچە]]}}| ناوی_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}||}}</nowiki> # <nowiki> {{#if:{{{11|}}}|{{{11}}}|}}</nowiki> # <nowiki>{{#if:{{{11|}}}|* {{وێبگەی فەرمی|https://www.tamm.abudhabi/}}}}</nowiki> بەداخەوە چارەسەرکردنی زۆربەی ئەو کێشانە لە توانای مندا نییە، ھەفتەیەکە بە چڕی خەریکم! ڕۆژانە ھەر لە بەیانییەوە ھەتا شەوێ کاری لەسەر دەکەم، بە پرسیارکردن لە چات جی پی تی و ژمارەیەکی زۆر تاقیکردنەوە لە termuxدا؛ بەڵام لە کۆتادا ئەوەیە ئەنجامی و ناشزانم چۆنی چارەسەر بکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٤٠، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٥:٤٠، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::سڵاو هیڤجا، ڕاستی وەک دەزانیت من لەم کاری بۆتانە نازانم، لەڕێگەی دەستکاری سەرچاوە سەیری نووسینەکانم بکە بەشکم بەباشی کۆدەکان دەربکەون. من بە ژیریی دەستکردم وت، ئەویش وتی بە کاک هیڤجا '''بڵێ:''' '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٤٠، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو کاک هیڤجا گیان، دەستخۆشییەکی زۆرت لێ دەکەم بۆ ئەو ماندووبوونە و ئەو پڕۆژە گرنگە. دەربارەی ئەو کێشانەی ئاماژەت پێکردبوو لە کۆدی مەرجداری ویکیپیدیادا (#if)، لێرەدا کۆدە ڕاستکراوەکانت بۆ دادەنێم تاوەکو کێشەی نیشانەی زیادە و خانە بەتاڵەکانت بۆ چارەسەر ببێت: ١. بۆ جۆری دابەشکراو (لابردنی نیشانە زیادەکان): <code>| جۆری_دابەشکراو٢ = {{#if:{{{4|}}}|{{{4}}}}}</code> ٢. بۆ خانەی ژمارە ١١ بە تەنیا (بۆ ئەوەی ئەگەر بەتاڵ بوو هیچ پیشان نەدات): <code>{{{11|}}}</code> ٣. بۆ وێبگەی فەرمی (بە شێوەیەک ئەگەر لینک هەبوو وێبگەی فەرمی بنووسێت، ئەگەر نەبوو بەتاڵ بێت): <code>| وێبگە = {{#if:{{{11|}}}|[{{{11}}} وێبگەی فەرمی]}}</code> ڕوونکردنەوەی کێشەکە: - کێشەی سەرەکی لەوەدا بوو کە لە کۆتایی مەرجەکاندا نیشانەی <code>|}}</code>ت بەکارهێنابوو. لە ویکیپیدیادا نیشانەی <code>|</code>ی زیادە لەناو <code>#if</code> وا دەکات سیستەمەکە چاوەڕێی دەقێکی تر بکات، ئەگەر دەقەکە نەبێت نیشانەکان وەک خۆیان لە وتارەکەدا دەردەکەون. - سەبارەت بە کێشەی خانە بەتاڵەکانی ئێکسڵ کە لە پایتۆندا وەک <code>nan</code> دەردەکەون، باشترین ڕێگە ئەوەیە لەناو سکریپتە پایتۆنەکەدا پێش ناردنی داتا بۆ ویکی، ئەم مەرجە بەکاربێنیت بۆ پاککردنەوەیان: <code>if str(cell_value) == 'nan': cell_value = ''</code> '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٤٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٨:٤٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Tessla}} زۆر سپاس بۆ بەڕێزت، جێبەجێیە، کاری لەسەر دەکەم. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:٣١، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: ئێستا هەواڵی نوێ چییە، چارەسەرتان نەکرد هیڤجا؟ من چیتان بۆبکەم شتێک کە یارمەتیدەر بێت؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٧:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لە ئێستادا خەریکی چارەسەکردنی کێشەکانم و لە کاتێکی زوودا دیسان لەسەر وتاری دوبەی و ئەبووزەبی تاقی دەکەمەوە. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١١:١١، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) jox60mjxiroeuaiyl8dbiev0dk0nk1h 0 296339 1588537 1588448 2026-06-02T20:00:56Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1588537 wikitext text/x-wiki {{سخ-و٧}} {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} عەشیرەتی فەقێ مەرکی ١. ناونان و ڕەچەڵەکناوەکەیان لە وشەی "فەقێ" (کە بەواتای زانا، قوتابی ئایینی یان پیاوی دانا دێت) و "مەرک" هاتووە، کە ئاماژەیە بۆ ناوی گوندێک یان ناوچەیەکی دیاریکراو کە بنەچەیان لێیەوە هاتووە.مێژووی ئەم عەشیرەتە بەستراوەتەوە بە کۆچ و نیشتەجێبوون لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و هەمیشە بە نیشتمانپەروەری ناسراون.٢. ناوچەی جوگرافی و نیشتەجێبوونپارێزگای دهۆک: زۆرینەی دانیشتوانی ئەم عەشیرەتە لە سنووری پارێزگای دهۆک و دەوروبەری نیشتەجێن، بەتایبەتی لە قەزای ئامێدی، شێخان، و دەشتی نەینەوا.هەولێر و مووسڵ: بەشێک لە خێزانەکانی ئەم عەشیرەتە لە ساڵانی ڕابردوودا کۆچیان کردووە بۆ سەنتەری شاری هەولێر و پارێزگای مووسڵ (نەینەوا) بە مەبەستی کار و گوزەران.٣. خەسڵەتە کۆمەڵایەتییەکانپەیوەندی توندوتۆڵ: کۆمەڵگای فەقێ مەرکی بەوە ناسراون کە پەیوەندییەکی توندوتۆڵی خێزانی و عەشایەری لە نێوانیاندا هەیە و لە بۆنە و نەهامەتییەکاندا هاوکاری یەکدی دەکەن.کەسایەتییەکان: لە ڕووی مێژووییەوە، چەندین پیاوی ئایینی، کەسایەتی کۆمەڵایەتی، و تێکۆشەر لەناو ئەم عەشیرەتەدا هەڵکەوتوون کە ڕۆڵی گرنگیان هەبووە لە چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان و پشتگیریکردنی شۆڕشەکانی کوردستان. ____________________________________ کەسایەتیەکانی عەشیرەتی فەقێ مەرکی (مەلا عبێد قادر) {{بێپۆل|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} s24sapjlxq9wjgzcuia44t6zahubwfi 0 296343 1588479 1588424 2026-06-02T12:00:33Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ پارامەترە واڵاکان لابران؛ بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1588479 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country|conventional_long_name={{Align|center|میرنشینی زەنگنە}}|native_name={{Align|center|أمارۀ زنکنۀ}}|year_end=<small>سەدەی حەڤدەیەم</small> (~١٧٥٧)|common_name={{Align|center|ئیمارەتی زەنگنە}}|flag_p1=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|p1=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|year_start=<small>سەدەی شازدەیەم</small> (~١٦٢٥)|s1=میرنشینی بابان|s2=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|flag_s1=White flag 3 to 2.svg|flag_s2=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|image_coat=Coat of arms of the Zangana Emirate.png|image_flag=Flag of the Zangana Emirate.png|image_map=Zangana Emirate.png|image_map_caption=نەخشەی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا لەسەر نەخشەی عێراق لە سەردەمی میر ئەحمەد|capital=* [[قەیتول|قەیتوول]] (١٦٢٥–١٦٨٨) * خۆرنەوەزان (١٦٨٨–١٧٥٧)|religion=[[ئیسلام]]|common_languages={{tree list}} *[[زمانی کوردی]] ** زاری زەنگنە ** [[گۆرانی (شێوەزار)|زاری گۆران]]|government_type=[[میرنشین]]|year_leader1=~١٦٢٥–١٦٨٨|leader1=[[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیل]]|leader2=[[میر ئەحمەد زەنگنە|میر ئەحمەد]]|year_leader2=~١٦٨٨–١٧٥٧|leader3=مەحموود بەگ|year_leader3=~١٧٥٧–؟|title_leader=[[میر (نازناو)|میر]]|today={{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]]|legislature=[[شەریعەتی ئیسلامی]]}} '''میرنشینی زەنگنە''' یان '''میرنشینی زەنگەنە'''، وە ھەروەھا ناسراویش بە '''ئیمارەتی زەنگنە''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''أمارۀ زنکنۀ'')، یاخود ''میرنشینی زەنگنەی باشوور''، میرنشینێکی کوردی بوو لە [[باشووری کوردستان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=KÜRTLER |ناونیشان=https://islamansiklopedisi.org.tr/kurtler |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TDV İslâm Ansiklopedisi |زمان=tr}}</ref> لە سەدەی حەڤدەیەم (نزیکەیی ١٦٢٥) تاوەکوو سەدەی ھەژدەیەم (نزیکەیی ١٧٥٧)، کە [[قەیتول|قەیتوول]]، دواتر خۆرنەوەزان پایتەختی بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە''}}</ref> میرنشینی زەنگنە دامەزرا لە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی لە سەردەمی سوڵتان [[مورادی چوارەم|موڕادی چوارەم]] لەلایەن [[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیلی زەنگنە]] وەک دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]]. ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا تەواوی [[پارێزگای کەرکووک|پارێزگای کەرکووکی]] ئێستا و بەشێک لە پارێزگاکانی [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] و [[پارێزگای دیالە|دیالەی]] ئێستای دەگرتەوە، واتا ناوچەی مێژووییی [[شارەزوور]]. میرنشینی بابان دژبەر و ڕەقیبی سەرەکیی ئەم میرنشینە بوو. لە دەوڵەتدا شێوەزاری زەنگنە و [[گۆرانی (شێوەزار)|گۆرانی]] قسەی پێدەکرا. کاتێکیش کە میرنشینی زەنگنە ڕووخا، خاکەکەی بە زۆری کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[میرنشینی بابان]]، ئینجا [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0" /> == مێژوو == === میرەکانی میرنشینی زەنگنە === ==== میر ئیسماعیل بەگی زەنگنە ==== میر ئیسماعیل یان میر سمایل بەگی زەنگنە، دامەزرێنەر و یەکەم میری ئەم میرنشینە بووە. لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[مورادی چوارەم|سوڵتان موڕادی چوارەمەوە]] کرا بە میری میرنشینی زەنگنە و میرنشینی زەنگنەی دامەزراند و نازناوی میری پێبەخشرا لە ساڵی ١٦٢٥. پایتەختی میرنشینەکەی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و سوپای بۆ میرنشینەکە پێکھێنا.<ref name=":0" /> میر ئیسماعیل دواتر پلەی موتەسەللیمی کەرکووکی پێبەخشرا و وەک موتەسەللیمی [[کەرکووک]] دەستبەکاربوو.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لە ژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە.<ref name=":0" /> بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی جێھێشت.<ref name=":0" /> ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میری دیاری زەنگنەیە، پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوولەوە]] گواستەوە بۆ خۆرنەوەزان. توانیی دەسەڵاتی میرنشینەکە فراوانتر بکات. پاش مردنی باوکی، میر سمایل، لە ١٦٨٨ وەک جێنشینی باوکی ھەڵبژێردرا. لەگەڵ محەممەد بەگی برای کێشە لە نێوانیان دروستبوو، کە محەممەد بەگ دەیویست دەسەڵات بگرێتە دەست، بەم شێوەیە میر ئەحمەد محەممەد بەگی برای دەرکرد و ئەویش ھانای بردە بەر [[سەفەوییەکان|ئێران]] و چوو لەوێ نیشتەجێبوو.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> لە سەردەمی میر ئەحمەد [[میرنشینی بابان]] بەرەو لاوازی دەچوو، میر ئەحمەدیش ئەمەی بە دەرفەت زانی و لە ساڵی ١٧٢٠ پەلاماری تەواوی شارەزووری دا و بەشێکی زۆری لە پارێزگای ئێستای سلێمانی داگیرکرد و لە ژێر دەستی میرنشینی بابانی دەرھێنا، بەم شێوەیەش بەشێکی خاکی بابان کەوتۆتە دەستی زەنگنە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=میرنشينی بابان |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28488 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ}}</ref> میرنشینی بابان ھیچی بەرامبەر بە زەنگنە پێنەکرا، تا ئەوکاتەی [[خانە پاشا|خانە پاشای]] میری بابان توانیی ئەو بەشانەی میرنشینی بابان کە لەدەستی دابوو، بیگێڕێتەوە و لەگەڵ میری زەنگنە ڕێکبکەوێت.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> میر ئەحمەد تاوەکوو دەیەی ١٧٥٠ش بەردەوامبوو لە حوکمڕانیکردنی میرنشینی زەنگنە تاوەکوو لە ساڵی ١٧٥٧ کۆچی دواییی کرد و ٧ کوڕی ھەبوو، مەحموود بەگ گەورەترینیان بوو.<ref name=":0" /> === لەناوچوونی میرنشین === دوای کۆچی دواییی میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میرنشینەکە بەرەو لاوازبوون چوو. مەحموود بەگ کە کوڕە گەورەکەی بوو، وازی لە کاروبارەکانی دەوڵەت ھێنا و خۆرنەوەزانی پایتەختی جێھێشت و بەم شێوەیەش میرنشینەکە لاوازبوو و پاش ماوەیەک بووە ھۆی ئەوەی میرنشینەکە بڕووخێت و لەناوبچێت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{میرنشینە کوردییەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|پارێزگای کەرکووک|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:زەنگەنە]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کەرکووک]] [[پۆل:ھەڵوەشانەکانی ١٥٧٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٢٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٦٢٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی دەیەی ١٥٧٠]] ajabfxrcfzwwkri7jadf2jo4bi1cvse 1588484 1588479 2026-06-02T12:23:06Z Ari Qasm 57423 1588484 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|میرنشینەکە|ھۆزەکە|زەنگنە}}{{Infobox former country|conventional_long_name={{Align|center|میرنشینی زەنگنە}}|native_name={{Align|center|أمارۀ زنکنۀ}}|year_end=<small>سەدەی حەڤدەیەم</small> (~١٧٥٧)|common_name={{Align|center|ئیمارەتی زەنگنە}}|flag_p1=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|p1=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|year_start=<small>سەدەی شازدەیەم</small> (~١٦٢٥)|s1=میرنشینی بابان|s2=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|flag_s1=White flag 3 to 2.svg|flag_s2=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|image_coat=Coat of arms of the Zangana Emirate.png|image_flag=Flag of the Zangana Emirate.png|image_map=Zangana Emirate.png|image_map_caption=نەخشەی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا لەسەر نەخشەی عێراق لە سەردەمی میر ئەحمەد|capital=* [[قەیتول|قەیتوول]] (١٦٢٥–١٦٨٨) * خۆرنەوەزان (١٦٨٨–١٧٥٧)|religion=[[ئیسلام]]|common_languages={{tree list}} *[[زمانی کوردی]] ** زاری زەنگنە ** [[گۆرانی (شێوەزار)|زاری گۆران]]|government_type=[[میرنشین]]|year_leader1=~١٦٢٥–١٦٨٨|leader1=[[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیل]]|leader2=[[میر ئەحمەد زەنگنە|میر ئەحمەد]]|year_leader2=~١٦٨٨–١٧٥٧|leader3=مەحموود بەگ|year_leader3=~١٧٥٧–؟|title_leader=[[میر (نازناو)|میر]]|today={{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]]|legislature=[[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]]}} '''میرنشینی زەنگنە''' یان '''میرنشینی زەنگەنە'''، وە ھەروەھا ناسراویش بە '''ئیمارەتی زەنگنە''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''أمارۀ زنکنۀ'')، یاخود ''میرنشینی زەنگنەی باشوور''، میرنشینێکی کوردی بوو لە [[باشووری کوردستان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=KÜRTLER |ناونیشان=https://islamansiklopedisi.org.tr/kurtler |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TDV İslâm Ansiklopedisi |زمان=tr}}</ref> لە سەدەی حەڤدەیەم (نزیکەیی ١٦٢٥) تاوەکوو سەدەی ھەژدەیەم (نزیکەیی ١٧٥٧)، کە [[قەیتول|قەیتوول]]، دواتر خۆرنەوەزان پایتەختی بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە''}}</ref> میرنشینی زەنگنە دامەزرا لە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی لە سەردەمی سوڵتان [[مورادی چوارەم|موڕادی چوارەم]] لەلایەن [[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیلی زەنگنە]] وەک دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]]. ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا تەواوی [[پارێزگای کەرکووک|پارێزگای کەرکووکی]] ئێستا و بەشێک لە پارێزگاکانی [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] و [[پارێزگای دیالە|دیالەی]] ئێستای دەگرتەوە، واتا ناوچەی مێژووییی [[شارەزوور]]. میرنشینی بابان دژبەر و ڕەقیبی سەرەکیی ئەم میرنشینە بوو. لە دەوڵەتدا شێوەزاری زەنگنە و [[گۆرانی (شێوەزار)|گۆرانی]] قسەی پێدەکرا. کاتێکیش کە میرنشینی زەنگنە ڕووخا، خاکەکەی بە زۆری کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[میرنشینی بابان]]، ئینجا [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0" /> == مێژوو == === میرەکانی میرنشینی زەنگنە === ==== میر ئیسماعیل بەگی زەنگنە ==== {{سەرەکی|میر ئیسماعیل زەنگنە}} میر ئیسماعیل یان میر سمایل بەگی زەنگنە، دامەزرێنەر و یەکەم میری ئەم میرنشینە بووە. لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[مورادی چوارەم|سوڵتان موڕادی چوارەمەوە]] کرا بە میری میرنشینی زەنگنە و میرنشینی زەنگنەی دامەزراند و نازناوی میری پێبەخشرا لە ساڵی ١٦٢٥. پایتەختی میرنشینەکەی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و سوپای بۆ میرنشینەکە پێکھێنا.<ref name=":0" /> میر ئیسماعیل دواتر پلەی موتەسەللیمی کەرکووکی پێبەخشرا و وەک موتەسەللیمی [[کەرکووک]] دەستبەکاربوو.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لە ژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە.<ref name=":0" /> بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی جێھێشت.<ref name=":0" /> ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میری دیاری زەنگنەیە، پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوولەوە]] گواستەوە بۆ خۆرنەوەزان. توانیی دەسەڵاتی میرنشینەکە فراوانتر بکات. پاش مردنی باوکی، میر سمایل، لە ١٦٨٨ وەک جێنشینی باوکی ھەڵبژێردرا. لەگەڵ محەممەد بەگی برای کێشە لە نێوانیان دروستبوو، کە محەممەد بەگ دەیویست دەسەڵات بگرێتە دەست، بەم شێوەیە میر ئەحمەد محەممەد بەگی برای دەرکرد و ئەویش ھانای بردە بەر [[سەفەوییەکان|ئێران]] و چوو لەوێ نیشتەجێبوو.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> لە سەردەمی میر ئەحمەد [[میرنشینی بابان]] بەرەو لاوازی دەچوو، میر ئەحمەدیش ئەمەی بە دەرفەت زانی و لە ساڵی ١٧٢٠ پەلاماری تەواوی شارەزووری دا و بەشێکی زۆری لە پارێزگای ئێستای سلێمانی داگیرکرد و لە ژێر دەستی میرنشینی بابانی دەرھێنا، بەم شێوەیەش بەشێکی خاکی بابان کەوتۆتە دەستی زەنگنە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=میرنشينی بابان |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28488 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ}}</ref> میرنشینی بابان ھیچی بەرامبەر بە زەنگنە پێنەکرا، تا ئەوکاتەی [[خانە پاشا|خانە پاشای]] میری بابان توانیی ئەو بەشانەی میرنشینی بابان کە لەدەستی دابوو، بیگێڕێتەوە و لەگەڵ میری زەنگنە ڕێکبکەوێت.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> میر ئەحمەد تاوەکوو دەیەی ١٧٥٠ش بەردەوامبوو لە حوکمڕانیکردنی میرنشینی زەنگنە تاوەکوو لە ساڵی ١٧٥٧ کۆچی دواییی کرد و ٧ کوڕی ھەبوو، ''مەحموود بەگ'' گەورەترینیان بوو.<ref name=":0" /> === لەناوچوونی میرنشین === دوای کۆچی دواییی میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میرنشینەکە بەرەو لاوازبوون چوو. ''مەحموود بەگ'' کە کوڕە گەورەکەی بوو، وازی لە کاروبارەکانی دەوڵەت ھێنا و خۆرنەوەزانی پایتەختی جێھێشت و بەم شێوەیەش میرنشینەکە لاوازبوو و پاش ماوەیەک بووە ھۆی ئەوەی میرنشینەکە بڕووخێت و لەناوبچێت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{میرنشینە کوردییەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|پارێزگای کەرکووک|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:زەنگەنە]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کەرکووک]] [[پۆل:ھەڵوەشانەکانی ١٥٧٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٢٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٦٢٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی دەیەی ١٥٧٠]] i8yy2ueugo95rtdh5tjbsb442ijovnj 1588516 1588484 2026-06-02T15:58:48Z Ari Qasm 57423 /* میر ئیسماعیل بەگی زەنگنە */ 1588516 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|میرنشینەکە|ھۆزەکە|زەنگنە}}{{Infobox former country|conventional_long_name={{Align|center|میرنشینی زەنگنە}}|native_name={{Align|center|أمارۀ زنکنۀ}}|year_end=<small>سەدەی حەڤدەیەم</small> (~١٧٥٧)|common_name={{Align|center|ئیمارەتی زەنگنە}}|flag_p1=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|p1=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|year_start=<small>سەدەی شازدەیەم</small> (~١٦٢٥)|s1=میرنشینی بابان|s2=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|flag_s1=White flag 3 to 2.svg|flag_s2=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|image_coat=Coat of arms of the Zangana Emirate.png|image_flag=Flag of the Zangana Emirate.png|image_map=Zangana Emirate.png|image_map_caption=نەخشەی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا لەسەر نەخشەی عێراق لە سەردەمی میر ئەحمەد|capital=* [[قەیتول|قەیتوول]] (١٦٢٥–١٦٨٨) * خۆرنەوەزان (١٦٨٨–١٧٥٧)|religion=[[ئیسلام]]|common_languages={{tree list}} *[[زمانی کوردی]] ** زاری زەنگنە ** [[گۆرانی (شێوەزار)|زاری گۆران]]|government_type=[[میرنشین]]|year_leader1=~١٦٢٥–١٦٨٨|leader1=[[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیل]]|leader2=[[میر ئەحمەد زەنگنە|میر ئەحمەد]]|year_leader2=~١٦٨٨–١٧٥٧|leader3=مەحموود بەگ|year_leader3=~١٧٥٧–؟|title_leader=[[میر (نازناو)|میر]]|today={{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]]|legislature=[[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]]}} '''میرنشینی زەنگنە''' یان '''میرنشینی زەنگەنە'''، وە ھەروەھا ناسراویش بە '''ئیمارەتی زەنگنە''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''أمارۀ زنکنۀ'')، یاخود ''میرنشینی زەنگنەی باشوور''، میرنشینێکی کوردی بوو لە [[باشووری کوردستان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=KÜRTLER |ناونیشان=https://islamansiklopedisi.org.tr/kurtler |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TDV İslâm Ansiklopedisi |زمان=tr}}</ref> لە سەدەی حەڤدەیەم (نزیکەیی ١٦٢٥) تاوەکوو سەدەی ھەژدەیەم (نزیکەیی ١٧٥٧)، کە [[قەیتول|قەیتوول]]، دواتر خۆرنەوەزان پایتەختی بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە''}}</ref> میرنشینی زەنگنە دامەزرا لە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی لە سەردەمی سوڵتان [[مورادی چوارەم|موڕادی چوارەم]] لەلایەن [[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیلی زەنگنە]] وەک دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]]. ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا تەواوی [[پارێزگای کەرکووک|پارێزگای کەرکووکی]] ئێستا و بەشێک لە پارێزگاکانی [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] و [[پارێزگای دیالە|دیالەی]] ئێستای دەگرتەوە، واتا ناوچەی مێژووییی [[شارەزوور]]. میرنشینی بابان دژبەر و ڕەقیبی سەرەکیی ئەم میرنشینە بوو. لە دەوڵەتدا شێوەزاری زەنگنە و [[گۆرانی (شێوەزار)|گۆرانی]] قسەی پێدەکرا. کاتێکیش کە میرنشینی زەنگنە ڕووخا، خاکەکەی بە زۆری کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[میرنشینی بابان]]، ئینجا [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0" /> == مێژوو == === میرەکانی میرنشینی زەنگنە === ==== میر ئیسماعیل بەگی زەنگنە ==== {{سەرەکی|میر ئیسماعیل زەنگنە}} میر ئیسماعیل یان میر سمایل بەگی زەنگنە، دامەزرێنەر و یەکەم میری ئەم میرنشینە بووە. لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[مورادی چوارەم|سوڵتان موڕادی چوارەمەوە]] کرا بە میری میرنشینی زەنگنە و میرنشینی زەنگنەی دامەزراند و نازناوی میری پێبەخشرا لە ساڵی ١٦٢٥. پایتەختی میرنشینەکەی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و سوپای بۆ میرنشینەکە پێکھێنا.<ref name=":0" /> میر ئیسماعیل دواتر پلەی [[موتەسەللیم|موتەسەللیمی]] [[کەرکووک|کەرکووکی]] پێبەخشرا و وەک موتەسەللیمی کەرکووک دەستبەکاربوو.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لە ژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە.<ref name=":0" /> بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی جێھێشت.<ref name=":0" /> ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میری دیاری زەنگنەیە، پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوولەوە]] گواستەوە بۆ خۆرنەوەزان. توانیی دەسەڵاتی میرنشینەکە فراوانتر بکات. پاش مردنی باوکی، میر سمایل، لە ١٦٨٨ وەک جێنشینی باوکی ھەڵبژێردرا. لەگەڵ محەممەد بەگی برای کێشە لە نێوانیان دروستبوو، کە محەممەد بەگ دەیویست دەسەڵات بگرێتە دەست، بەم شێوەیە میر ئەحمەد محەممەد بەگی برای دەرکرد و ئەویش ھانای بردە بەر [[سەفەوییەکان|ئێران]] و چوو لەوێ نیشتەجێبوو.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> لە سەردەمی میر ئەحمەد [[میرنشینی بابان]] بەرەو لاوازی دەچوو، میر ئەحمەدیش ئەمەی بە دەرفەت زانی و لە ساڵی ١٧٢٠ پەلاماری تەواوی شارەزووری دا و بەشێکی زۆری لە پارێزگای ئێستای سلێمانی داگیرکرد و لە ژێر دەستی میرنشینی بابانی دەرھێنا، بەم شێوەیەش بەشێکی خاکی بابان کەوتۆتە دەستی زەنگنە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=میرنشينی بابان |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28488 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ}}</ref> میرنشینی بابان ھیچی بەرامبەر بە زەنگنە پێنەکرا، تا ئەوکاتەی [[خانە پاشا|خانە پاشای]] میری بابان توانیی ئەو بەشانەی میرنشینی بابان کە لەدەستی دابوو، بیگێڕێتەوە و لەگەڵ میری زەنگنە ڕێکبکەوێت.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> میر ئەحمەد تاوەکوو دەیەی ١٧٥٠ش بەردەوامبوو لە حوکمڕانیکردنی میرنشینی زەنگنە تاوەکوو لە ساڵی ١٧٥٧ کۆچی دواییی کرد و ٧ کوڕی ھەبوو، ''مەحموود بەگ'' گەورەترینیان بوو.<ref name=":0" /> === لەناوچوونی میرنشین === دوای کۆچی دواییی میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میرنشینەکە بەرەو لاوازبوون چوو. ''مەحموود بەگ'' کە کوڕە گەورەکەی بوو، وازی لە کاروبارەکانی دەوڵەت ھێنا و خۆرنەوەزانی پایتەختی جێھێشت و بەم شێوەیەش میرنشینەکە لاوازبوو و پاش ماوەیەک بووە ھۆی ئەوەی میرنشینەکە بڕووخێت و لەناوبچێت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{میرنشینە کوردییەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|پارێزگای کەرکووک|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:زەنگەنە]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کەرکووک]] [[پۆل:ھەڵوەشانەکانی ١٥٧٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٢٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٦٢٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی دەیەی ١٥٧٠]] 1hqvyq0f9omsjn2dbpf06x4yfc2dr8j 1588544 1588516 2026-06-02T20:46:45Z Ari Qasm 57423 1588544 wikitext text/x-wiki {{سەبارەت بە|میرنشینەکە|ھۆزەکە|زەنگنە}}{{Infobox former country|conventional_long_name={{Align|center|میرنشینی زەنگنە}}|native_name={{Align|center|أمارۀ زنکنۀ}}|year_end=<small>سەدەی حەڤدەیەم</small> (~١٧٥٧)|common_name={{Align|center|ئیمارەتی زەنگنە}}|flag_p1=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|p1=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|year_start=<small>سەدەی شازدەیەم</small> (~١٦٢٥)|s1=میرنشینی بابان|s2=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|flag_s1=White flag 3 to 2.svg|flag_s2=Flag of Ottoman Empire (1517-1793).svg|image_coat=Coat of arms of the Zangana Emirate.png|image_flag=Flag of the Zangana Emirate.png|image_map=Zangana Emirate.png|image_map_caption=نەخشەی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا لەسەر نەخشەی عێراق لە سەردەمی میر ئەحمەد|capital=* [[قەیتول|قەیتوول]] (١٦٢٥–١٦٨٨) * خۆرنەوەزان (١٦٨٨–١٧٥٧)|religion=[[ئیسلام]]|common_languages={{tree list}} *[[زمانی کوردی]] ** زاری زەنگنە ** [[گۆرانی (شێوەزار)|زاری گۆران]]|government_type=[[میرنشین]]|year_leader1=~١٦٢٥–١٦٨٨|leader1=[[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیل]]|leader2=[[میر ئەحمەد زەنگنە|میر ئەحمەد]]|year_leader2=~١٦٨٨–١٧٥٧|leader3=مەحموود بەگ|year_leader3=~١٧٥٧–؟|title_leader=[[میر (نازناو)|میر]]|today={{flagicon image|Flag of Iraq.svg}} [[عێراق]]{{ھن}}{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[ھەرێمی کوردستان]]|legislature=[[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەتی ئیسلام]]}} [[پەڕگە:Map of the Kingdom of Iraq, 1939.jpg|وێنۆک|نەخشەیێکی لیواکانی [[شانشینی عێراق]] لە ساڵی ١٩٣٩، کە لیوای کەرکووک بە میرنشینی زەنگنە ئاماژەپێکردووە. ئەمەش ناوچەی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە دەردەخات]] '''میرنشینی زەنگنە''' یان '''میرنشینی زەنگەنە'''، وە ھەروەھا ناسراویش بە '''ئیمارەتی زەنگنە''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''أمارۀ زنکنۀ'')، یاخود ''میرنشینی زەنگنەی باشوور''، میرنشینێکی کوردی بوو لە [[باشووری کوردستان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=KÜRTLER |ناونیشان=https://islamansiklopedisi.org.tr/kurtler |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=TDV İslâm Ansiklopedisi |زمان=tr}}</ref> لە سەدەی حەڤدەیەم (نزیکەیی ١٦٢٥) تاوەکوو سەدەی ھەژدەیەم (نزیکەیی ١٧٥٧)، کە [[قەیتول|قەیتوول]]، دواتر خۆرنەوەزان پایتەختی بوو.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |یەکەم=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە''}}</ref> میرنشینی زەنگنە دامەزرا لە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی لە سەردەمی سوڵتان [[مورادی چوارەم|موڕادی چوارەم]] لەلایەن [[میر ئیسماعیل زەنگنە|میر ئیسماعیلی زەنگنە]] وەک دەوڵەتێکی نیمچە سەربەخۆی ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]]. ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە لە گەورەترین ئاستیدا تەواوی [[پارێزگای کەرکووک|پارێزگای کەرکووکی]] ئێستا و بەشێک لە پارێزگاکانی [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] و [[پارێزگای دیالە|دیالەی]] ئێستای دەگرتەوە، واتا ناوچەی مێژووییی [[شارەزوور]]. میرنشینی بابان دژبەر و ڕەقیبی سەرەکیی ئەم میرنشینە بوو. لە دەوڵەتدا شێوەزاری زەنگنە و [[گۆرانی (شێوەزار)|گۆرانی]] قسەی پێدەکرا. کاتێکیش کە میرنشینی زەنگنە ڕووخا، خاکەکەی بە زۆری کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[میرنشینی بابان]]، ئینجا [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0" /> == مێژوو == === میرەکانی میرنشینی زەنگنە === ==== میر ئیسماعیل بەگی زەنگنە ==== {{سەرەکی|میر ئیسماعیل زەنگنە}} میر ئیسماعیل یان میر سمایل بەگی زەنگنە، دامەزرێنەر و یەکەم میری ئەم میرنشینە بووە. لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و [[مورادی چوارەم|سوڵتان موڕادی چوارەمەوە]] کرا بە میری میرنشینی زەنگنە و میرنشینی زەنگنەی دامەزراند و نازناوی میری پێبەخشرا لە ساڵی ١٦٢٥. پایتەختی میرنشینەکەی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و سوپای بۆ میرنشینەکە پێکھێنا.<ref name=":0" /> میر ئیسماعیل دواتر پلەی [[موتەسەللیم|موتەسەللیمی]] [[کەرکووک|کەرکووکی]] پێبەخشرا و وەک موتەسەللیمی کەرکووک دەستبەکاربوو.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لە ژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە.<ref name=":0" /> بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی جێھێشت.<ref name=":0" /> ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە ==== میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میری دیاری زەنگنەیە، پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوولەوە]] گواستەوە بۆ خۆرنەوەزان. توانیی دەسەڵاتی میرنشینەکە فراوانتر بکات. پاش مردنی باوکی، میر سمایل، لە ١٦٨٨ وەک جێنشینی باوکی ھەڵبژێردرا. لەگەڵ محەممەد بەگی برای کێشە لە نێوانیان دروستبوو، کە محەممەد بەگ دەیویست دەسەڵات بگرێتە دەست، بەم شێوەیە میر ئەحمەد محەممەد بەگی برای دەرکرد و ئەویش ھانای بردە بەر [[سەفەوییەکان|ئێران]] و چوو لەوێ نیشتەجێبوو.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> لە سەردەمی میر ئەحمەد [[میرنشینی بابان]] بەرەو لاوازی دەچوو، میر ئەحمەدیش ئەمەی بە دەرفەت زانی و لە ساڵی ١٧٢٠ پەلاماری تەواوی شارەزووری دا و بەشێکی زۆری لە پارێزگای ئێستای سلێمانی داگیرکرد و لە ژێر دەستی میرنشینی بابانی دەرھێنا، بەم شێوەیەش بەشێکی خاکی بابان کەوتۆتە دەستی زەنگنە.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=میرنشينی بابان |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/28488 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ |وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku |دوایین=کورد و کوردستان |یەکەم=محەممەد ئەمین زەکی بەگ}}</ref> میرنشینی بابان ھیچی بەرامبەر بە زەنگنە پێنەکرا، تا ئەوکاتەی [[خانە پاشا|خانە پاشای]] میری بابان توانیی ئەو بەشانەی میرنشینی بابان کە لەدەستی دابوو، بیگێڕێتەوە و لەگەڵ میری زەنگنە ڕێکبکەوێت.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name=":3" /> میر ئەحمەد تاوەکوو دەیەی ١٧٥٠ش بەردەوامبوو لە حوکمڕانیکردنی میرنشینی زەنگنە تاوەکوو لە ساڵی ١٧٥٧ کۆچی دواییی کرد و ٧ کوڕی ھەبوو، ''مەحموود بەگ'' گەورەترینیان بوو.<ref name=":0" /> === لەناوچوونی میرنشین === دوای کۆچی دواییی میر ئەحمەد بەگی زەنگنە، میرنشینەکە بەرەو لاوازبوون چوو. ''مەحموود بەگ'' کە کوڕە گەورەکەی بوو، وازی لە کاروبارەکانی دەوڵەت ھێنا و خۆرنەوەزانی پایتەختی جێھێشت و بەم شێوەیەش میرنشینەکە لاوازبوو و پاش ماوەیەک بووە ھۆی ئەوەی میرنشینەکە بڕووخێت و لەناوبچێت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{میرنشینە کوردییەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|کوردستان|پارێزگای کەرکووک|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:میرنشینە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:زەنگەنە]] [[پۆل:خانەدانە کوردییەکان]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:مێژووی باشووری کوردستان]] [[پۆل:مێژووی کەرکووک]] [[پۆل:ھەڵوەشانەکانی ١٥٧٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ١٦٢٥]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٦یەم]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٦٢٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی دەیەی ١٥٧٠]] f16svkmdx4da1vzsin0vjldrnxiqh0j 0 296346 1588482 2026-06-02T12:14:50Z Ari Qasm 57423 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox royalty|name=میر ئیسماعیل زەنگنە{{ھن}} میر سمایل زەنگنە|title={{Script/Arabic|[[میر (نازناو)|میر]]}}|reign=سەدەی ١٦یەم (~١٦٢٥ – ١٦٨٨)|predecessor=میر نەوشیروان|successor=[[میر ئەحمەد زەنگنە|ئەحمەد بەگ]]|issue=|full name={{Script/Arabic|میر ئیسماعیل کوڕی میر نەوشیروان کوڕی عەلی خان کوڕی میر ئە...»ەوە 1588482 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=میر ئیسماعیل زەنگنە{{ھن}} میر سمایل زەنگنە|title={{Script/Arabic|[[میر (نازناو)|میر]]}}|reign=سەدەی ١٦یەم (~١٦٢٥ – ١٦٨٨)|predecessor=میر نەوشیروان|successor=[[میر ئەحمەد زەنگنە|ئەحمەد بەگ]]|issue=|full name={{Script/Arabic|میر ئیسماعیل کوڕی میر نەوشیروان کوڕی عەلی خان کوڕی میر ئەلقاس}}|royal house=[[File:Coat of arms of the Zangana Emirate.png|20px]] میرانی زەنگنە|father=میر نەوشیروان|religion=[[ئیسلام]]|succession={{flagicon image|Flag of the Zangana Emirate.png}} [[میر (نازناو)|میر]]ی [[میرنشینی زەنگنە|زەنگنە]]|image=|caption=|succession1={{flagicon image|Ottoman flag c.1490-1701.png|border= no}} موتەسەللیمی کەرکووک}} '''میر ئیسماعیل کوڕی میر نەوشیروان کوڕی عەلی خان کوڕی میر ئەلقاسی زەنگنە'''، یان '''میر ئیسماعیلی زەنگنە'''، وە ناسراو بە '''میر سمایلی زەنگنە''' (~١٦٠٠، لە [[کرماشان]] – ~١٦٨٨، لە [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]]) میری [[میرنشینی زەنگنە]] بوو لە سەدەی شازدەیەم بە نزیکەیی لە ١٦٢٥ تا ١٦٨٨ لە [[باشووری کوردستان]] و وەک موتەسەللیمی [[کەرکووک]] کاری دەکرد لەژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |last=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |first= |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە''}}</ref> پێش ئەوەی ببێت بە میر، لەو ناوچەیە دەژیا، دوای ئەوەی لەگەڵ ھۆزەکەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و کرماشانەوە کۆچیان کرد بۆ ناوچەکانی کەرکووک دوای ڕووخانی میرنشینی زەنگنە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بە دەستی [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]]. نەوشیروان سەرپەرشتیی ھۆزەکەی گرتەدەست دوای کۆچکردنیان و لە دوای خۆی میر ئیسماعیلی کوڕی جێگای گرتەوە.<ref name=":0" /> میر ئیسماعیلیش لە ساڵی ١٦٢٥ توانیی [[میرنشینی زەنگنە]] پێکبھێنێت لە ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و نازناوی ''[[میر (نازناو)|میر]]<nowiki/>ی'' پێبەخشرا. پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و دواتر وەک موتەسەللیمی کەرکووکیش دیاریکرا لەلایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لە ژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە. بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی، میر ئەحمەد بەگ، جێھێشت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|پارێزگای کەرکووک}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٦٨٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٦٠٠]] [[پۆل:مردووانی دەیەی ١٦٨٠]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:خەڵکی کەرکووک]] [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:زەنگەنە]] b2cortpnti4i6hyt127xdsbowqo2h22 1588515 1588482 2026-06-02T15:56:46Z Ari Qasm 57423 1588515 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=میر ئیسماعیل زەنگنە{{ھن}} میر سمایل زەنگنە|title={{Script/Arabic|[[میر (نازناو)|میر]]}}|reign=سەدەی ١٦یەم (~١٦٢٥ – ١٦٨٨)|predecessor=میر نەوشیروان|successor=[[میر ئەحمەد زەنگنە|ئەحمەد بەگ]]|issue=|full name={{Script/Arabic|میر ئیسماعیل کوڕی میر نەوشیروان کوڕی عەلی خان کوڕی میر ئەلقاس}}|royal house=[[File:Coat of arms of the Zangana Emirate.png|20px]] میرانی زەنگنە|father=میر نەوشیروان|religion=[[ئیسلام]]|succession={{flagicon image|Flag of the Zangana Emirate.png}} [[میر (نازناو)|میر]]ی [[میرنشینی زەنگنە|زەنگنە]]|image=|caption=|succession1={{flagicon image|Ottoman flag c.1490-1701.png|border= no}} [[موتەسەللیم]]ی [[کەرکووک]]}} '''میر ئیسماعیل کوڕی میر نەوشیروان کوڕی عەلی خان کوڕی میر ئەلقاسی زەنگنە'''، یان '''میر ئیسماعیلی زەنگنە'''، وە ناسراو بە '''میر سمایلی زەنگنە''' (~١٦٠٠، لە [[کرماشان]] – ~١٦٨٨، لە [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]]) میری [[میرنشینی زەنگنە]] بوو لە سەدەی شازدەیەم بە نزیکەیی لە ١٦٢٥ تا ١٦٨٨ لە [[باشووری کوردستان]] و وەک [[موتەسەللیم|موتەسەللیمی]] [[کەرکووک]] کاری دەکرد لەژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |last=عومەر حاجی عەلی زەنگنە |first= |ساڵ=٢٠١٢ |سەردێڕ=مێژووی میرنشینەکانی زەنگنە و کارگێڕییەکانی |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2025/647816.PDF |وێبگە=کوردیپێدیا}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شەڕەفنامە |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/56573.PDF |وێبگە=ویکیپیدیا |پەڕە=٤٣٥ - ''میرنشینی زەنگنە''}}</ref> پێش ئەوەی ببێت بە میر، لەو ناوچەیە دەژیا، دوای ئەوەی لەگەڵ ھۆزەکەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و کرماشانەوە کۆچیان کرد بۆ ناوچەکانی کەرکووک دوای ڕووخانی میرنشینی زەنگنە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان بە دەستی [[سەفەوییەکان|دەوڵەتی سەفەوی]]. نەوشیروان سەرپەرشتیی ھۆزەکەی گرتەدەست دوای کۆچکردنیان و لە دوای خۆی میر ئیسماعیلی کوڕی جێگای گرتەوە.<ref name=":0" /> میر ئیسماعیلیش لە ساڵی ١٦٢٥ توانیی [[میرنشینی زەنگنە]] پێکبھێنێت لە ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەوڵەتی عوسمانی]] و نازناوی ''[[میر (نازناو)|میر]]<nowiki/>ی'' پێبەخشرا. پایتەختی میرنشینی لە [[قەیتول|قەیتوول]] دامەزراند و دواتر وەک [[موتەسەللیم|موتەسەللیمی]] کەرکووکیش دیاریکرا لەلایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> پاش ماوەیەک، لە سەردەمی میر ئیسماعیلی زەنگنە، [[میرنشینی بابان]] کە لە ژێر دەسەڵاتی میر سلێمانی بابان بوو، ھێرشیان ھێنایە سەر میرنشینی زەنگنە، بەڵام میر ئیسماعیل توانی لەشکری بابان بشکێنێت و بەرەو دواوەیان بگێڕێتەوە. بە نزیکەیی لە ساڵی ١٦٨٨ کۆچی دواییی کردووە و حوکمی بۆ کوڕەکەی، میر ئەحمەد بەگ، جێھێشت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|پارێزگای کەرکووک}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٦٨٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٦٠٠]] [[پۆل:مردووانی دەیەی ١٦٨٠]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:خەڵکی کەرکووک]] [[پۆل:کوردەکانی عوسمانی]] [[پۆل:زەنگەنە]] hunncy2i5gcaxab6h31p3zs32lwf6zp 5 296347 1588486 2026-06-02T12:23:32Z Hivja 64112 /* پێدانی ماف */ بەشی نوێ 1588486 wikitext text/x-wiki == پێدانی ماف == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] تکایە ئەو مافە بدە بە بەکارهێنەر:Ari Qasem، کاتێک دەمانەوێ وتارەکان پاس بدەین نیوەی هی ئەو بەڕێزەن و وتارەکانی شایەنی پاسدانن و خۆشی بەئەزموون بووە، بۆیە لەبەر خێراتربوونی پرۆسەی پاسدانی وتارەکان باشترە وتارەکانی ئەو بەکارهێنەرە خۆی پاس بدرێن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٢٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) kkp1ilxa9a07tj71ak39nejppxui59i 1588487 1588486 2026-06-02T12:23:58Z Hivja 64112 /* پێدانی ماف */ 1588487 wikitext text/x-wiki == پێدانی ماف == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] تکایە ئەو مافە بدە بە [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]]، کاتێک دەمانەوێ وتارەکان پاس بدەین نیوەی هی ئەو بەڕێزەن و وتارەکانی شایەنی پاسدانن و خۆشی بەئەزموون بووە، بۆیە لەبەر خێراتربوونی پرۆسەی پاسدانی وتارەکان باشترە وتارەکانی ئەو بەکارهێنەرە خۆی پاس بدرێن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٢٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) hlbpxv9n3yg8d2cvvqz78zesbpm96f4 1588562 1588487 2026-06-03T07:15:34Z Tessla 41338 /* پێدانی ماف */ وەڵامدانەوە 1588562 wikitext text/x-wiki == پێدانی ماف == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] تکایە ئەو مافە بدە بە [[بەکارھێنەر:Ari Qasm]]، کاتێک دەمانەوێ وتارەکان پاس بدەین نیوەی هی ئەو بەڕێزەن و وتارەکانی شایەنی پاسدانن و خۆشی بەئەزموون بووە، بۆیە لەبەر خێراتربوونی پرۆسەی پاسدانی وتارەکان باشترە وتارەکانی ئەو بەکارهێنەرە خۆی پاس بدرێن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ١٢:٢٣، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]]: {{کرا}} '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٧:١٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) sqlw0pkkm7tpblwrwn5kmo29np7kxkq 0 296348 1588514 2026-06-02T15:54:59Z Ari Qasm 57423 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1339091856|Mutasallim]]» 1588514 wikitext text/x-wiki '''موتەسەللیم''' یان '''موسەللیم''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''متسلم'') نازناوێکی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] بوو کە بۆ ئەو جێگرانە بەکاردەھێنرا کە لەلایەن ''[[سەنجەق بەگ|سەنجەق بەگەوە]]'' وەک حاکمی مەدەنی لە یەکەی کارگێڕیی ''[[ناحیە (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|ناحیە]]'' دامەزراندبوو، کە [[باج لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|کاری کۆکردنەوەی باج و ڕێکخستنی]] بەڕێوەدەبرد.<ref>{{Cite book|last=Akgunduz|first=Ahmed|url=https://www.google.com/books/edition/Ottoman_History_Misperceptions_and_Truth/WKfIAgAAQBAJ?hl=en&pg=PA216|title=Ottoman History - Misperceptions and Truths|last2=Ozturk|first2=Said|date=2011-01-01|publisher=IUR Press|isbn=978-90-90-26108-9|page=216|quote=mutesellim ( deputy lieutenant- governor and local collector of taxes and tithes )}}</ref><ref>{{Cite book|last=Çelebi̇|first=Evli̇ya|url=https://www.google.com/books/edition/Evliya_%C3%87elebi_s_Book_of_Travels_Evliya/fpk3AAAAIAAJ?hl=en&pg=PA229|title=Evliya Çelebi's Book of Travels: Evliya Çelebi in Diyarbekir|date=1988|publisher=Brill Archive|isbn=978-90-04-08165-9|page=229|quote=The müsellim or mütesellim was a deputy or lieutenant-governor, appointed by the provincial governor himself|author-link=Evliya Çelebi}}</ref> ھاوتای دادوەری لە ناحیەدا ''[[قازی (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|قازی]]'' (دادوەرەکان) بوون. بۆ کەمکردنەوەی ململانێکانی نێوان ''موتەسەللیمەکان'' لە ئەنادۆڵ، لە ھەندێک حاڵەتدا ''موتەسەللیمێک'' لەلایەن ''سەنجەق بەگەوە'' وەک لیوای حاکمی بەرپرسی تەواوی ''[[سنجاق|سنجەقەکە]]'' دەستنیشاندەکرا.<ref name="ula">{{Cite book|last=Benedict, Peter|title=Ula: An Anatolian Town|year=1974|page=85}}</ref> ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە ساڵی ١٨٤٢دا پێگەی ''موتەسەللیمی'' ھەڵوەشاندەوە. زۆرجار ئەم ھەڵوێستە پەیوەست بوو بە ململانێی نێوان لایەنە جیاوازەکانەوە کە وەک ئەگەرێکیان دەزانی بۆ زیادکردنی سامانی کەسیی خۆیان.<ref name="ula" /> لە ماوەی نێوان ساڵانی ١٨٤٢ و ١٨٦٤دا، حاکمە سەربازییە ناوخۆیییەکان کە لەلایەن ئیدارەی ناوخۆیییەوە ھاوکاری دەکران، لەبری ''موتەسەللیمەکان'' بەرپرسیار بوون لە کۆکردنەوەی باج و کۆنترۆڵکردنی دانیشتووان.<ref name="ula" /> دوای ساڵی ١٨٦٤ و دروستکردنی سیستەمی ''[[ویلایەت]]''، نووسینگەی ''موتەسەللیم'' بۆ پێگەی نوێی ''[[موتەسەڕیف|موتەسەڕڕیف]]'' گۆڕدرا.<ref name="ula" /> == سەرچاوەکان == [[پۆل:باج]] [[پۆل:حکوومەتی ئیمپڕاتۆرییەتیی عوسمانی]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] izk1ib33vqtkv3dxb59gvf8jpjnnkst 1588517 1588514 2026-06-02T16:00:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Mütesellim}} 1588517 wikitext text/x-wiki '''موتەسەللیم''' یان '''موسەللیم''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''متسلم'') نازناوێکی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] بوو کە بۆ ئەو جێگرانە بەکاردەھێنرا کە لەلایەن ''[[سەنجەق بەگ|سەنجەق بەگەوە]]'' وەک حاکمی مەدەنی لە یەکەی کارگێڕیی ''[[ناحیە (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|ناحیە]]'' دامەزراندبوو، کە [[باج لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|کاری کۆکردنەوەی باج و ڕێکخستنی]] بەڕێوەدەبرد.<ref>{{Cite book|last=Akgunduz|first=Ahmed|url=https://www.google.com/books/edition/Ottoman_History_Misperceptions_and_Truth/WKfIAgAAQBAJ?hl=en&pg=PA216|title=Ottoman History - Misperceptions and Truths|last2=Ozturk|first2=Said|date=2011-01-01|publisher=IUR Press|isbn=978-90-90-26108-9|page=216|quote=mutesellim ( deputy lieutenant- governor and local collector of taxes and tithes )}}</ref><ref>{{Cite book|last=Çelebi̇|first=Evli̇ya|url=https://www.google.com/books/edition/Evliya_%C3%87elebi_s_Book_of_Travels_Evliya/fpk3AAAAIAAJ?hl=en&pg=PA229|title=Evliya Çelebi's Book of Travels: Evliya Çelebi in Diyarbekir|date=1988|publisher=Brill Archive|isbn=978-90-04-08165-9|page=229|quote=The müsellim or mütesellim was a deputy or lieutenant-governor, appointed by the provincial governor himself|author-link=Evliya Çelebi}}</ref> ھاوتای دادوەری لە ناحیەدا ''[[قازی (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|قازی]]'' (دادوەرەکان) بوون. بۆ کەمکردنەوەی ململانێکانی نێوان ''موتەسەللیمەکان'' لە ئەنادۆڵ، لە ھەندێک حاڵەتدا ''موتەسەللیمێک'' لەلایەن ''سەنجەق بەگەوە'' وەک لیوای حاکمی بەرپرسی تەواوی ''[[سنجاق|سنجەقەکە]]'' دەستنیشاندەکرا.<ref name="ula">{{Cite book|last=Benedict, Peter|title=Ula: An Anatolian Town|year=1974|page=85}}</ref> ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە ساڵی ١٨٤٢دا پێگەی ''موتەسەللیمی'' ھەڵوەشاندەوە. زۆرجار ئەم ھەڵوێستە پەیوەست بوو بە ململانێی نێوان لایەنە جیاوازەکانەوە کە وەک ئەگەرێکیان دەزانی بۆ زیادکردنی سامانی کەسیی خۆیان.<ref name="ula" /> لە ماوەی نێوان ساڵانی ١٨٤٢ و ١٨٦٤دا، حاکمە سەربازییە ناوخۆیییەکان کە لەلایەن ئیدارەی ناوخۆیییەوە ھاوکاری دەکران، لەبری ''موتەسەللیمەکان'' بەرپرسیار بوون لە کۆکردنەوەی باج و کۆنترۆڵکردنی دانیشتووان.<ref name="ula" /> دوای ساڵی ١٨٦٤ و دروستکردنی سیستەمی ''[[ویلایەت]]''، نووسینگەی ''موتەسەللیم'' بۆ پێگەی نوێی ''[[موتەسەڕیف|موتەسەڕڕیف]]'' گۆڕدرا.<ref name="ula" /> == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mütesellim}} [[پۆل:باج]] [[پۆل:حکوومەتی ئیمپڕاتۆرییەتیی عوسمانی]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] 6owlx9s8mtqryoi9pj868ooyz497ln1 1588527 1588517 2026-06-02T17:00:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] 1588527 wikitext text/x-wiki '''موتەسەللیم''' یان '''موسەللیم''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: ''متسلم'') نازناوێکی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] بوو کە بۆ ئەو جێگرانە بەکاردەھێنرا کە لەلایەن ''[[سەنجەق بەگ|سەنجەق بەگەوە]]'' وەک حاکمی مەدەنی لە یەکەی کارگێڕیی ''[[ناحیە (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|ناحیە]]'' دامەزراندبوو، کە [[باج لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|کاری کۆکردنەوەی باج و ڕێکخستنی]] بەڕێوەدەبرد.<ref>{{Cite book|last=Akgunduz|first=Ahmed|url=https://www.google.com/books/edition/Ottoman_History_Misperceptions_and_Truth/WKfIAgAAQBAJ?hl=en&pg=PA216|title=Ottoman History - Misperceptions and Truths|last2=Ozturk|first2=Said|date=2011-01-01|publisher=IUR Press|isbn=978-90-90-26108-9|page=216|quote=mutesellim ( deputy lieutenant- governor and local collector of taxes and tithes )}}</ref><ref>{{Cite book|last=Çelebi̇|first=Evli̇ya|url=https://www.google.com/books/edition/Evliya_%C3%87elebi_s_Book_of_Travels_Evliya/fpk3AAAAIAAJ?hl=en&pg=PA229|title=Evliya Çelebi's Book of Travels: Evliya Çelebi in Diyarbekir|date=1988|publisher=Brill Archive|isbn=978-90-04-08165-9|page=229|quote=The müsellim or mütesellim was a deputy or lieutenant-governor, appointed by the provincial governor himself|author-link=Evliya Çelebi}}</ref> ھاوتای دادوەری لە ناحیەدا ''[[قازی (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|قازی]]'' (دادوەرەکان) بوون. بۆ کەمکردنەوەی ململانێکانی نێوان ''موتەسەللیمەکان'' لە ئەنادۆڵ، لە ھەندێک حاڵەتدا ''موتەسەللیمێک'' لەلایەن ''سەنجەق بەگەوە'' وەک لیوای حاکمی بەرپرسی تەواوی ''[[سنجاق|سنجەقەکە]]'' دەستنیشاندەکرا.<ref name="ula">{{Cite book|last=Benedict, Peter|title=Ula: An Anatolian Town|year=1974|page=85}}</ref> ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە ساڵی ١٨٤٢دا پێگەی ''موتەسەللیمی'' ھەڵوەشاندەوە. زۆرجار ئەم ھەڵوێستە پەیوەست بوو بە ململانێی نێوان لایەنە جیاوازەکانەوە کە وەک ئەگەرێکیان دەزانی بۆ زیادکردنی سامانی کەسیی خۆیان.<ref name="ula" /> لە ماوەی نێوان ساڵانی ١٨٤٢ و ١٨٦٤دا، حاکمە سەربازییە ناوخۆیییەکان کە لەلایەن ئیدارەی ناوخۆیییەوە ھاوکاری دەکران، لەبری ''موتەسەللیمەکان'' بەرپرسیار بوون لە کۆکردنەوەی باج و کۆنترۆڵکردنی دانیشتووان.<ref name="ula" /> دوای ساڵی ١٨٦٤ و دروستکردنی سیستەمی ''[[ویلایەت]]''، نووسینگەی ''موتەسەللیم'' بۆ پێگەی نوێی ''[[موتەسەڕیف|موتەسەڕڕیف]]'' گۆڕدرا.<ref name="ula" /> == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mütesellim}} {{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} [[پۆل:باج]] [[پۆل:حکوومەتی ئیمپڕاتۆرییەتیی عوسمانی]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] savyw2bo4tabcqcl76ft2gzhp2soa02 3 296349 1588529 2026-06-02T17:45:35Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1588529 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٧:٤٥، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 8kiqe6lekbu79akfx0j9q1rsbfw5ov0 6 296350 1588541 2026-06-02T20:21:58Z -Haryad 40333 {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە. شوێنی دەسەڵاتی میرنیشینەکانی تر نیشان دەدات. | سەرچاوە = [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette www.sotaliraq.com] | وتار = میرنشینی... 1588541 wikitext text/x-wiki == کورتە == {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە. شوێنی دەسەڵاتی میرنیشینەکانی تر نیشان دەدات. | سەرچاوە = [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette www.sotaliraq.com] | وتار = میرنشینی زەنگنە | چەندێتی = تەواو. | ڕێزۆلووشنی کەم = بەڵێ. | مەبەست = لەناو وتارەکەیدا بە کار دێت. | جێگۆڕی = | زانیاریی تر = }} == مۆڵەتنامە == {{Non-free fair use}} 5ts8ib5b11iiufgmwgxot1o7oy7lw9r 1588542 1588541 2026-06-02T20:23:00Z -Haryad 40333 /* مۆڵەتنامە */ +گۆڕین 1588542 wikitext text/x-wiki == کورتە == {{ھۆکاری بەکارھێنانی نائازاد | ناساندن = شوێنی دەسەڵاتی میرنشینی زەنگنە، کە لەسەر نەخشەکە بە لیوای کەرکووک ئاماژەی پێدراوە. شوێنی دەسەڵاتی میرنیشینەکانی تر نیشان دەدات. | سەرچاوە = [https://www.sotaliraq.com/2021/10/28/%D9%83%D8%B1%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AA%D9%83-11/#google_vignette www.sotaliraq.com] | وتار = میرنشینی زەنگنە | چەندێتی = تەواو. | ڕێزۆلووشنی کەم = بەڵێ. | مەبەست = لەناو وتارەکەیدا بە کار دێت. | جێگۆڕی = | زانیاریی تر = }} == مۆڵەتنامە == {{Non-free historic image}} f2ki157p6vw3noj6fmgny52eec3d1mn 0 296351 1588548 2026-06-02T21:12:09Z Ali Word 74680 پەڕەی دروست کرد بە «ئەنجام مەحموود ڕەشید لەدایکبوون ٢٠٠٠ کەرکووک، عێراق نەتەوە کورد پیشە بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشی چالاکبوون ٢٠١٩–ئێستا ئەنجام مەحموود ڕەشید (بە ئینگلیزی: Anjam Mahmood Rashid، بە عەرەبی: انجام محمود رشید) ناسراو بە ئەنجام شەوالی (بە ئینگلیزی: Anjam...»ەوە 1588548 wikitext text/x-wiki ئەنجام مەحموود ڕەشید لەدایکبوون ٢٠٠٠ کەرکووک، عێراق نەتەوە کورد پیشە بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشی چالاکبوون ٢٠١٩–ئێستا ئەنجام مەحموود ڕەشید (بە ئینگلیزی: Anjam Mahmood Rashid، بە عەرەبی: انجام محمود رشید) ناسراو بە ئەنجام شەوالی (بە ئینگلیزی: Anjam Shawali یان Anjam Shewali) (لەدایکبووی ٢٠٠٠ لە گەڕەکی ڕەحیماوەی کەرکووک) بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کوردە. ئەنجام شەوالی لە ئێستادا بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کەناڵی ئاسمانیی کەرکووکە پێشتر لە کەناڵی ئێن ئاڕ تی کاری کردووە ،، ئەنجام شەوالی بەهۆی ستایلی تایبەتی و لاساییکردنەوەی بێژەرە جیهانییەکان بە زمانی کوردی، ناوبانگێکی زۆری لە ناوەندە وەرزشییەکاندا پەیدا کردووە. | ماڵپەڕ = ماڵپەڕی فەرمی }} | کارە_دیارەکان = پلەی دووەمی باشترین کۆمێنتاتۆری لاو لە بی ئێن سپۆرتس (٢٠١٩) خوێندن ئەنجام شەوالی قۆناغەکانی خوێندنی لە کەرکووک تەواو کردووە؛ قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی شاهۆ و پاشان لە پەیمانگای تەکنیکی کەرکووک بەشی کارگێڕی یاسای تەواو کردووە. کاروانی وەرزشی لە ساڵی ٢٠١٩دا توانی پلەی دووەم لە پێشبڕکێی جیهانیی تۆڕی بی ئێن سپۆرتس بەدەستبهێنێت. ڤیدیۆکانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تیک تۆک زیاتر لە ٥ ملیۆن بینەریان تێپەڕاندووە. ئەو بەوە ناسراوە کە لاسایی بێژەرە عەرەبەکان وەک ڕەئوف خەلیف دەکاتەوە بە زمانی کوردی. == سەرچاوەکان == https://www.facebook.com/share/v/1CEaHiWDtd/ https://kirkuktv.net/KU/Details/31976 https://www.facebook.com/share/p/1AiKWUPyTN/ https://www.facebook.com/share/v/1KMePaFriF/ https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali https://www.facebook.com/share/v/1C7axvomV8/ https://www.facebook.com/share/r/18GX1XiJxh/ https://ku.964media.com/363726/ https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 https://www.facebook.com/share/p/1RQXvKp7kW/ https://www.facebook.com/share/v/18EbA2Z9v8/ https://vt.tiktok.com/ZSmpTpyEy/ == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 ئەرشیفی هەواڵەکانی ئەنجام شەوالی لە Hathalyoum] * [https://ku.964media.com/363726/ ئەنجام شەوالی لەنێو ٥٠٠ کەسدا بووە دووەم - 964media] 9uh2ozmlmjthe920ymqj28r4sixgj38 1588549 1588548 2026-06-02T21:14:14Z Ali Word 74680 1588549 wikitext text/x-wiki {{زانستپەروەر ڕووناکبیر | ناو = ئەنجام شەوالی | وێنە = Anjam-Shewali-Kirkuk-2024.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | پێناسەی وێنە = ئەنجام شەوالی لە کاتی پێشکەشکردندا | ناوی تەواو = ئەنجام مەحموود ڕەشید | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ | شوێنی لەدایکبوون = کەرکووک، عێراق | نەتەوە = کورد | هاووڵاتیینامە = عێراقی | پیشە = بێژەری وەرزشی، پێشکەشکار، کۆمێنتاتۆر | ساڵانی چالاکی = ٢٠١٩–ئێستا | وێبسایتی فەرمی = https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali }} ئەنجام مەحموود ڕەشید (بە ئینگلیزی: Anjam Mahmood Rashid، بە عەرەبی: انجام محمود رشید) ناسراو بە ئەنجام شەوالی (بە ئینگلیزی: Anjam Shawali یان Anjam Shewali) (لەدایکبووی ٢٠٠٠ لە گەڕەکی ڕەحیماوەی کەرکووک) بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کوردە. ئەنجام شەوالی لە ئێستادا بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کەناڵی ئاسمانیی کەرکووکە پێشتر لە کەناڵی ئێن ئاڕ تی کاری کردووە ،، ئەنجام شەوالی بەهۆی ستایلی تایبەتی و لاساییکردنەوەی بێژەرە جیهانییەکان بە زمانی کوردی، ناوبانگێکی زۆری لە ناوەندە وەرزشییەکاندا پەیدا کردووە. | ماڵپەڕ = ماڵپەڕی فەرمی }} | کارە_دیارەکان = پلەی دووەمی باشترین کۆمێنتاتۆری لاو لە بی ئێن سپۆرتس (٢٠١٩) خوێندن ئەنجام شەوالی قۆناغەکانی خوێندنی لە کەرکووک تەواو کردووە؛ قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی شاهۆ و پاشان لە پەیمانگای تەکنیکی کەرکووک بەشی کارگێڕی یاسای تەواو کردووە. کاروانی وەرزشی لە ساڵی ٢٠١٩دا توانی پلەی دووەم لە پێشبڕکێی جیهانیی تۆڕی بی ئێن سپۆرتس بەدەستبهێنێت. ڤیدیۆکانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تیک تۆک زیاتر لە ٥ ملیۆن بینەریان تێپەڕاندووە. ئەو بەوە ناسراوە کە لاسایی بێژەرە عەرەبەکان وەک ڕەئوف خەلیف دەکاتەوە بە زمانی کوردی. == سەرچاوەکان == https://www.facebook.com/share/v/1CEaHiWDtd/ https://kirkuktv.net/KU/Details/31976 https://www.facebook.com/share/p/1AiKWUPyTN/ https://www.facebook.com/share/v/1KMePaFriF/ https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali https://www.facebook.com/share/v/1C7axvomV8/ https://www.facebook.com/share/r/18GX1XiJxh/ https://ku.964media.com/363726/ https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 https://www.facebook.com/share/p/1RQXvKp7kW/ https://www.facebook.com/share/v/18EbA2Z9v8/ https://vt.tiktok.com/ZSmpTpyEy/ == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 ئەرشیفی هەواڵەکانی ئەنجام شەوالی لە Hathalyoum] * [https://ku.964media.com/363726/ ئەنجام شەوالی لەنێو ٥٠٠ کەسدا بووە دووەم - 964media] j2rzggb1xqlcs8u0l2b4jyu3sbfzdi8 1588550 1588549 2026-06-02T21:15:36Z Ali Word 74680 1588550 wikitext text/x-wiki {{زانیاری کەس | ناو = ئەنجام شەوالی | وێنە = Anjam-Shewali-Kirkuk-2024.jpg | پێناسەی وێنە = ئەنجام شەوالی لە کاتی پێشکەشکردندا | ناوی تەواو = ئەنجام مەحموود ڕەشید | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٩٩ | شوێنی لەدایکبوون = کەرکووک، عێراق | نەتەوە = [[کورد]] | هاووڵاتیینامە = عێراقی | پیشە = بێژەری وەرزشی، پێشکەشکار، کۆمێنتاتۆر | ساڵانی چالاکی = ٢٠١٩–ئێستا | وێبسایت = [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی] }} ئەنجام مەحموود ڕەشید (بە ئینگلیزی: Anjam Mahmood Rashid، بە عەرەبی: انجام محمود رشید) ناسراو بە ئەنجام شەوالی (بە ئینگلیزی: Anjam Shawali یان Anjam Shewali) (لەدایکبووی ٢٠٠٠ لە گەڕەکی ڕەحیماوەی کەرکووک) بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کوردە. ئەنجام شەوالی لە ئێستادا بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کەناڵی ئاسمانیی کەرکووکە پێشتر لە کەناڵی ئێن ئاڕ تی کاری کردووە ،، ئەنجام شەوالی بەهۆی ستایلی تایبەتی و لاساییکردنەوەی بێژەرە جیهانییەکان بە زمانی کوردی، ناوبانگێکی زۆری لە ناوەندە وەرزشییەکاندا پەیدا کردووە. | ماڵپەڕ = ماڵپەڕی فەرمی }} | کارە_دیارەکان = پلەی دووەمی باشترین کۆمێنتاتۆری لاو لە بی ئێن سپۆرتس (٢٠١٩) خوێندن ئەنجام شەوالی قۆناغەکانی خوێندنی لە کەرکووک تەواو کردووە؛ قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی شاهۆ و پاشان لە پەیمانگای تەکنیکی کەرکووک بەشی کارگێڕی یاسای تەواو کردووە. کاروانی وەرزشی لە ساڵی ٢٠١٩دا توانی پلەی دووەم لە پێشبڕکێی جیهانیی تۆڕی بی ئێن سپۆرتس بەدەستبهێنێت. ڤیدیۆکانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تیک تۆک زیاتر لە ٥ ملیۆن بینەریان تێپەڕاندووە. ئەو بەوە ناسراوە کە لاسایی بێژەرە عەرەبەکان وەک ڕەئوف خەلیف دەکاتەوە بە زمانی کوردی. == سەرچاوەکان == https://www.facebook.com/share/v/1CEaHiWDtd/ https://kirkuktv.net/KU/Details/31976 https://www.facebook.com/share/p/1AiKWUPyTN/ https://www.facebook.com/share/v/1KMePaFriF/ https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali https://www.facebook.com/share/v/1C7axvomV8/ https://www.facebook.com/share/r/18GX1XiJxh/ https://ku.964media.com/363726/ https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 https://www.facebook.com/share/p/1RQXvKp7kW/ https://www.facebook.com/share/v/18EbA2Z9v8/ https://vt.tiktok.com/ZSmpTpyEy/ == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 ئەرشیفی هەواڵەکانی ئەنجام شەوالی لە Hathalyoum] * [https://ku.964media.com/363726/ ئەنجام شەوالی لەنێو ٥٠٠ کەسدا بووە دووەم - 964media] giulcucdh1n25l4xhhkzoqtxlclaous 1588551 1588550 2026-06-02T21:17:50Z Ali Word 74680 1588551 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ئەنجام شەوالی | image = Anjam-Shewali-Kirkuk-2024.jpg | caption = ئەنجام شەوالی لە کاتی پێشکەشکردندا | birth_name = ئەنجام مەحموود ڕەشید | birth_date = ١٩٩٩ | birth_place = کەرکووک، عێراق | nationality = عێراقی | occupation = بێژەری وەرزشی، پێشکەشکار، کۆمێنتاتۆر | years_active = ٢٠١٩–ئێستا | website = [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی] }} '''ئەنجام مەحموود ڕەشید''' (بە ئینگلیزی: ''Anjam Mahmood Rashid''، بە عەرەبی: ''انجام محمود رشید'') ناسراو بە '''ئەنجام شەوالی''' (بە ئینگلیزی: ''Anjam Shawali'' یان ''Anjan Shewali'') (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە گەڕەکی ڕەحیماوەی کەرکووک) بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کوردی باشووری کوردستانە. لە ئێستادا وەک پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشی لە کەناڵی ئاسمانیی کەرکووک فۆکس کار دەکات. پێشتریش لە کەناڵەکانی تی ئێن ئاڕ و کەرکووک تی ڤی کاری کردووە. ئەنجام شەوالی بەهۆی ستایلی تایبەتی و لاساییکردنەوەی بێژەرە جیهانییەکان بە زمانی کوردی، ناوبانگی زۆری لە ناوەندە وەرزشییەکاندا پەیدا کردووە. == خوێندن == ئەنجام شەوالی قۆناغەکانی خوێندنی لە کەرکووک تەواو کردووە؛ قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی شادۆ و پاشان لە پەیمانگای تەکنیکی کەرکووک بەشی کارگێڕی یاسای تەواو کردووە. == کاروانی وەرزشی == ساڵی ٢٠١٩–٢٠٢٠ توانی پلەی دووەم لە پێشبڕکێی جیهانیی ئۆزی بی ئین سپۆرتس بەدەستبهێنێت. ڤیدیۆکانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تیک تۆک زیاتر لە ٥ ملیۆن بینەریان تێپەڕاندووە، ئەو بەوە ناسراوە کە لاسایی بێژەرە عەرەبەکان وەک ڕەئوف خەلیف دەکاتەوە بە زمانی کوردی. == سەرچاوەکان == * [https://www.facebook.com/share/v/1CEaHiWDtd/ چاوپێکەوتنی ئەنجام شەوالی لە کەناڵی کوردسات] * [https://kirkuktv.net/KU/Details/3176 ڕاپۆرتی کەناڵی کەرکووک تی ڤی لەسەر کاروانی وەرزشی ئەنجام شەوالی] * [https://www.facebook.com/share/p/1AIKwUPyTN/ ڕاگەیەندراوی فەرمی کەناڵی کەرکووک فۆکس] * [https://www.facebook.com/share/v/1KMePaFriF/ دەرکەوتنی ئەنجام شەوالی لە بەرنامەی ئاڤا ميديا] * [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی ئەنجام شەوالی] * [https://ku.964media.com/363726/ ڕاپۆرتی تۆڕی میدیایی 964 لەسەر سەرکەوتنەکانی ئەنجام شەوالی] * [https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 هەواڵی هەڵبژاردنی ئەنجام شەوالی لە ماڵپەڕی هەتاڵیوم] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی] ee3lpczbls4yev11a95bwphf0mtk76s 1588552 1588551 2026-06-02T21:20:20Z Ali Word 74680 1588552 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ئەنجام شەوالی | image = ئەنجام شەوالی.jpg | caption = ئەنجام شەوالی لە کاتی پێشکەشکردندا | birth_name = ئەنجام مەحموود ڕەشید | birth_date = ١٩٩٩ | birth_place = کەرکووک، عێراق | nationality = عێراقی | occupation = بێژەری وەرزشی، پێشکەشکار، کۆمێنتاتۆر | years_active = ٢٠١٩–ئێستا | website = [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی] }} '''ئەنجام مەحموود ڕەشید''' (بە ئینگلیزی: ''Anjam Mahmood Rashid''، بە عەرەبی: ''انجام محمود رشید'') ناسراو بە '''ئەنجام شەوالی''' (بە ئینگلیزی: ''Anjam Shawali'' یان ''Anjan Shewali'') (لەدایکبووی ١٩٩٩ لە گەڕەکی ڕەحیماوەی کەرکووک) بێژەر، پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشیی کوردی باشووری کوردستانە. لە ئێستادا وەک پێشکەشکار و کۆمێنتاتۆری وەرزشی لە کەناڵی ئاسمانیی کەرکووک فۆکس کار دەکات. پێشتریش لە کەناڵەکانی تی ئێن ئاڕ و کەرکووک تی ڤی کاری کردووە. ئەنجام شەوالی بەهۆی ستایلی تایبەتی و لاساییکردنەوەی بێژەرە جیهانییەکان بە زمانی کوردی، ناوبانگی زۆری لە ناوەندە وەرزشییەکاندا پەیدا کردووە. == خوێندن == ئەنجام شەوالی قۆناغەکانی خوێندنی لە کەرکووک تەواو کردووە؛ قۆناغی سەرەتایی لە قوتابخانەی شادۆ و پاشان لە پەیمانگای تەکنیکی کەرکووک بەشی کارگێڕی یاسای تەواو کردووە. == کاروانی وەرزشی == ساڵی ٢٠١٩–٢٠٢٠ توانی پلەی دووەم لە پێشبڕکێی جیهانیی ئۆزی بی ئین سپۆرتس بەدەستبهێنێت. ڤیدیۆکانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تیک تۆک زیاتر لە ٥ ملیۆن بینەریان تێپەڕاندووە، ئەو بەوە ناسراوە کە لاسایی بێژەرە عەرەبەکان وەک ڕەئوف خەلیف دەکاتەوە بە زمانی کوردی. == سەرچاوەکان == * [https://www.facebook.com/share/v/1CEaHiWDtd/ چاوپێکەوتنی ئەنجام شەوالی لە کەناڵی کوردسات] * [https://kirkuktv.net/KU/Details/3176 ڕاپۆرتی کەناڵی کەرکووک تی ڤی لەسەر کاروانی وەرزشی ئەنجام شەوالی] * [https://www.facebook.com/share/p/1AIKwUPyTN/ ڕاگەیەندراوی فەرمی کەناڵی کەرکووک فۆکس] * [https://www.facebook.com/share/v/1KMePaFriF/ دەرکەوتنی ئەنجام شەوالی لە بەرنامەی ئاڤا ميديا] * [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی ئەنجام شەوالی] * [https://ku.964media.com/363726/ ڕاپۆرتی تۆڕی میدیایی 964 لەسەر سەرکەوتنەکانی ئەنجام شەوالی] * [https://krd.hathalyoum.net/articles/1015152 هەواڵی هەڵبژاردنی ئەنجام شەوالی لە ماڵپەڕی هەتاڵیوم] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://anjamshewali1999.wixsite.com/anjamshewali ماڵپەڕی فەرمی] tj5wo2s05gohdlrxk17q552o0nat2u3 3 296352 1588555 2026-06-02T23:17:50Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1588555 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ٢٣:١٧، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) n9i9kpmzn7urrlwho5pi1ozb3opaf3e 0 296353 1588557 2026-06-02T23:23:14Z Sakura emad 42467 دروستکردنی ڕەوانەکەر بۆ [[کۆلێژی ئەرکان]] (ئامرازی دروستکەری ڕەوانەکەر) 1588557 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[کۆلێژی ئەرکان]] gouagr4rompmz73arlayzd9kc3v00hd 3 296354 1588564 2026-06-03T07:44:45Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1588564 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٧:٤٤، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) rkzn90w6eyl8j5exdnx7zcf6226a91q 0 296355 1588566 2026-06-03T08:00:53Z Av22017 76831 تیرەی مەرزانی نوسرا بوو بەڵام لە ڕاستیدا مەرزانی هۆزێکی ڕەسەنی سەربخۆی کوردە 1588566 wikitext text/x-wiki دەمەوێت ئەوە لاببەم کە نوسراوە تیرەی مەرزانیە لە هۆزی سورچی چونکە مەرزانی تیرە نیە هۆزە و سەربەخۆیە لە ناوچە جیا جیاکانی کوردستان هەن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=MediaINFO |ناونیشان=https://archive.kcac.org/noscript.html |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-03 |وێبگە=archive.kcac.org}}</ref> lp5wxrurqnup42bg6pgpg2rsi7mnioy 3 296356 1588567 2026-06-03T08:04:57Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1588567 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:٠٤، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) kwshiojrszgfeu9auao949wcvhg8ph9 3 296357 1588570 2026-06-03T08:30:15Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1588570 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٣٠، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) 4qvn5uhc4xdwl9s7kn3mnsyvn5gsh2f 0 296358 1588572 2026-06-03T09:44:40Z Aza 86 پەڕەی دروست کرد بە «'''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' فەلسەفەیەکە دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەم بە ھۆی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی پێ درا. بە تێکەڵکردنی [[دیالێکتیک|دیالێکتیکەکەی]] فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤ...»ەوە 1588572 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' فەلسەفەیەکە دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەم بە ھۆی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی پێ درا. بە تێکەڵکردنی [[دیالێکتیک|دیالێکتیکەکەی]] [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] لە ناو [[ماتریاڵیزم|ماتریاڵیزمی فەلسەفیدا]]، ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی بۆ دانراوە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت. دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بگەڕێنرێتەوە بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. 7sf730m98f8ot42g3tf6ilh602gyyxz 1588573 1588572 2026-06-03T09:46:08Z Aza 86 /* */ 1588573 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' فەلسەفەیەکە دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەم بە ھۆی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی پێ درا. بە تێکەڵکردنی [[دیالێکتیک|دیالێکتیکەکەی]] [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] لە ناو [[ماتریاڵیزم|ماتریاڵیزمی فەلسەفیدا]]، ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی بۆ دانراوە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بگەڕێنرێتەوە بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} t537ngt0uy1leofcvi5aydptfbtb3vo 1588577 1588573 2026-06-03T10:03:44Z Aza 86 /* */ 1588577 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' [[ڕێباز|ڕێبازێکی فەلسەفییە]] دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەمدا و لە ڕێگەی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی پێ درا. بەکورتی، کارێ کە ئەم ڕێبازە دەیکا ئەوەیە کە [[دیالێکتیک|دیالێکتیکەکەی]] [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] دێنێ و پاشان[[ماتریاڵیزم|ماددەباوەڕیی فەلسەفیی]] لەگەڵ تێکەڵ دەکا. لە ئاکامی ئەم تێکەڵبوونەدا، وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی بۆ دانراوە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بگەڕێنرێتەوە بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} stlppgrvxdgc7auhkvrykzue7v9aleo 1588578 1588577 2026-06-03T10:06:38Z Aza 86 /* */ 1588578 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' [[ڕێباز|ڕێبازێکی فەلسەفییە]] دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەمدا و لە ڕێگەی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی گرت. بەکورتی، کارێ کە ئەم ڕێبازە دەیکا ئەوەیە کە [[دیالێکتیک|دیالێکتیکەکەی]] [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] دێنێ و پاشان[[ماتریاڵیزم|ماددەباوەڕیی فەلسەفیی]] لەگەڵ تێکەڵ دەکا. لە ئاکامی ئەم تێکەڵبوونەدا، وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. ھەروەھا، کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی دیاری کردووە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بگەڕێنرێتەوە بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} gz5i7cyuikiqp8mbppmhf6y4vbp9661 1588579 1588578 2026-06-03T10:08:50Z Aza 86 /* */ 1588579 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' [[ڕێباز|ڕێبازێکی فەلسەفییە]] دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەمدا و لە ڕێگەی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی گرت. بەکورتی، کارێ کە ئەم ڕێبازە دەیکا ئەوەیە کە [[دیالێکتیک|دیالێکتیکەکەی]] [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] دێنێ و پاشان[[ماتریاڵیزم|ماددەباوەڕیی فەلسەفیی]] لەگەڵ تێکەڵ دەکا. لە ئاکامی ئەم تێکەڵبوونەدا، وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. ھەروەھا، کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی دیاری کردووە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم بگەڕێنرێتەوە، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 1wdh2yamn45y9r7ox1g1j81sznsse5z 1588580 1588579 2026-06-03T10:10:52Z Aza 86 /* */ 1588580 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' [[ڕێباز|ڕێبازێکی فەلسەفییە]] دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەمدا و لە ڕێگەی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی گرت. بەکورتی، کارێ کە ئەم ڕێبازە دەیکا ئەوەیە کە [[دیالێکتیک|دیالێکتیکەکەی]] [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] دێنێ و پاشان [[ماتریاڵیزم|ماددەباوەڕیی فەلسەفیی]] لەگەڵ تێکەڵ دەکا. لە ئاکامی ئەم تێکەڵبوونەدا، وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. ھەروەھا، کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی دیاری کردووە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم بگەڕێنرێتەوە، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 16fe19j71t9z9j38qwlgplg9ap4fze8 1588581 1588580 2026-06-03T10:12:20Z Aza 86 /* */ 1588581 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' [[ڕێباز|ڕێبازێکی فەلسەفییە]] دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەمدا و لە ڕێگەی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی گرت. بەکورتی، کارێ کە ئەم ڕێبازە دەیکا ئەوەیە کە «[[دیالێکتیک]]»ەکەی [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] دێنێ و پاشان «[[ماتریاڵیزم|ماددەباوەڕیی فەلسەفی]]»ی لەگەڵ تێکەڵ دەکا. لە ئاکامی ئەم تێکەڵبوونەدا، وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. ھەروەھا، کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی دیاری کردووە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم بگەڕێنرێتەوە، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} cis3bq6yjpn2gdxqrdldl36eyxedwi0 1588582 1588581 2026-06-03T10:15:30Z Aza 86 /* */ 1588582 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' [[ڕێباز|ڕێبازێکی فەلسەفییە]] دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەمدا و لە ڕێگەی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی گرت. بەکورتی، کارێ کە ئەم ڕێبازە دەیکا ئەوەیە کە «[[دیالێکتیک]]»ەکەی [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] دێنێ و پاشان «[[ماتریاڵیزم|ماددەباوەڕیی فەلسەفی]]»ی لەگەڵ تێکەڵ دەکا. لە ئاکامی ئەم تێکەڵبوونەدا، [ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی] وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە (= ماتریاڵە) و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. ھەروەھا، کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی دیاری کردووە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم بگەڕێنرێتەوە، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} gxgvvpb7iuygiyi5t2nnt9rl0hb2pb4 1588583 1588582 2026-06-03T10:18:00Z Aza 86 /* */ 1588583 wikitext text/x-wiki '''ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی''' [[ڕێباز|ڕێبازێکی فەلسەفییە]] دەرحەق بە [[زانست]] و [[سروشت]] کە لە کۆتایییەکانی سەدەی ۱۹یەمدا و لە ڕێگەی نووسراوەکانی [[کارڵ مارکس]] و [[فریدریش ئێنگڵس|فریدریش ئەنگڵسەوە]] پەرەی گرتووە. بەکورتی، کارێ کە ئەم ڕێبازە دەیکا ئەوەیە کە «[[دیالێکتیک]]»ەکەی [[فریدریش ھێگڵ|گیۆرگ ڤیلھێلم فریدریش ھێگڵ]] دێنێ و پاشان «[[ماتریاڵیزم|ماددەباوەڕیی فەلسەفی]]»ی لەگەڵ تێکەڵ دەکا. لە ئاکامی ئەم تێکەڵبوونەدا، [ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی] وای بۆ دەچێ کە جیھان یەکسەر ماددییە (= ماتریاڵە) و، ھەموو [[دیاردە|دیاردەکان]] ئاکامی جموجووڵی ماددەن و، بەرەوپێشچوونی جیھان بەرھەمی پرۆسەیەکی دیالێکتیکییە کە [[ناتەبایی|ناتەبایییە ناوەکییەکان]] بەڕێوەی دەبەن. ھەروەھا، کۆمەڵێ قانوونی گشتیشی دیاری کردووە -  لە ھەمووان گرنگتر، شێوەگۆڕکێی چەندایەتی بۆ چۆنایەتی، تێکھەڵکێشراویی دژەکان و، ڕەتدانەوەی ڕەتدانەوە - کە لای وایە [ئەم قانوونانە] بە سەر سروشت و کۆمەڵگا و ھزری ئینساندا حوکم دەکەن. لە [[یەکێتیی سۆڤیەت]] و وڵاتە مارکسیست-لێنینیستەکانی تردا فەلسەفەکە بوو بە فەلسەفەی ڕەسمیی دەوڵەت.<ref>{{بیرخستنەوە |title=Dialectical materialism |date=2026-06-01 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dialectical_materialism&oldid=1357154752 |access-date=2026-06-03 |language=en}}</ref> دەتوانرێ سەرچاوە فکرییەکانی ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی بۆ [[ئیدیالیزمی ئەڵمانی|ئیدیالیزمی ئەڵمانیی]] سەدەی ۱۹یەم بگەڕێنرێتەوە، بە تایبەت بۆ تیۆرییەکەی ھێگڵ کە دەیوت دیالێکتیک پرۆسەی لۆژیکیی بەرەوپێشچوون و گەشەکردنی ھەمووشتێکە. مارکس و ئەنگڵس سیستمە ئیدیالیستییەکەی ھێگڵیان ھەڵگەڕاندەوە و، وتیان دیالێکتیک پرۆسەی [[تێگەیشتە]] یا [[ئیدیا]] نییە، بەڵکوو ھیی دنیای ماددی و [[واقیع|واقیعە]]. مارکس خۆی ھیچ کات زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی نەھاتووەتە سەر زار، ھەرچەند، لە تیۆرییە مێژوویییەکەی خۆیدا‌، واتە [[ماتریاڵیزمی مێژوویی]] و، لە ڕەخنەگرتنەکەی لە [[ئابووری سیاسی]]، ھەندێ لە بنەواشەکانی بە کار بردووە. دوای مردنی مارکس، ئەنگڵس میتۆدە دیالێکتیکییەکەی پەرە پێ دا بۆ ئەوەی [[زانستە سروشتییەکان|زانستە سروشتییەکانیش]] لە خۆ بگرێت. ھەروەھا، یاسا گشتییەکانیشی دەسنیشان کرد. دواتر، لە ۱۸۹۰ەکاندا، مارکسیستی ڕووس [[گۆرگی پلێخانۆڤ|گیۆرگی پلیخانۆڤ]] شێوەی فەرمیی دا بە فەلسەفەکە و زاراوەی «ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی»ی داھێنا. لە سەدەی ۲۰ەمدا، [[ڤلادیمیر لێنین]] ماتریاڵیزمی دیالێکتیکیی لەگەڵ پرۆژە سیاسی و شۆڕشگێڕانەکەی خۆیدا خونجاند و، گەشەی زیاتری پێ دا. ئەو لە کتێبی [[ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزم|ماتریاڵیزم و ئیمپیریۆکریتیزمدا]]، بە زاراوەگەلی بەتەواوی [[ئیپیستیمۆلۆژی|ئیپیستیمۆلۆژیک]]، سەرلەنوێ، ماتریاڵ یا ھەمان «ماددە»ی لە گوێن  «واقیعی عەینی» پێناسە کردەوە. ھەروەھا، بنەواشەی «پارتیزانی»شی تێی ترنجاند کە دەیوت فەلسەفە خۆی لە خۆیدا سیاسییە و بەستراوە بە [[ململانێی چینایەتی|ململانێی چینایەتییەوە]]. [[ستالین]] ساڵی ۱۹۳۸ لە وتاری «ماتریاڵیزمی مێژوویی و دیالێکتیکی»دا ڕێبازەکەی ڕێک خستەوە و کردی بە چوارچێوەیەکی ئایدیۆلۆژیکی و زۆرەملانە بۆ ھەموو لێکۆڵینەوە فەلسەفی و زانستییەکان لە یەکێتیی سۆڤیەتدا. ئەو چوارچێوەیە وەکوو جیھانبینیی ڕەسمیی سۆڤیەت فێر دەکرا و ھەموو سیاسەتەکانی دەوڵەتی پێ پاساو دەدرا. پاش مەرگی ستالین، سەردەمێکی [[دیستالینیزاسیۆن]] (ستالین سڕینەوە، لە ستالینی دەرھێنان، ھەڵکڕاندنی ھەرچی کە ستالینی بووە) دەستی پێ کرد و تۆزێ کۆمەڵگا زۆرتر کرایەوە و ڕەخنەگرتن لە [[دۆگماتیزم|دۆگماتیزمی]] ڕۆژگاری ستالین ئاسانتر بووەوە. ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی لە درێژەی ساڵاندا بەر ڕەخنەگەلی زۆر قورس کەوتووە. زۆرتر بەو بۆنەوە کە لە ژێر فەرمانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەرەبەرە لە پرۆژەیەکی فەلسەفییەوە گۆڕدرا و بوو بە گەردوونناسییەکی سیاسی و نیمچەدینی و، وەکوو ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵ و زاڵبوون بە کار ھێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} geel5cwmri205sgkgfgbpyvn2i67q91 0 296359 1588574 2026-06-03T09:48:16Z Aza 86 ڕەوانە کرا بۆ [[ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی]] 1588574 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ماتریاڵیزمی دیالێکتیکی]] hi9zisb7l6hfo8t34is5nlgkz2dv2zm 0 296360 1588575 2026-06-03T09:49:52Z Hawkarjahmed 76640 پەیجێکم کردەوە بۆ شەهید دڵشاد تۆفیق بەنگینە 1588575 wikitext text/x-wiki '''دڵشاد تۆفیق بەنگینە''' [[پەڕگە:Dilshad2.jpg|alt=سەردەمی پێشمەرگایەتی]] '''دڵشاد تۆفیق حاجی باقی بەنگینە''' ناسراو بە '''فەرماندە دڵشاد بەنگینە''' (نازناوی پێشمەرگایەتی: '''ئاوارە'''؛ لەدایکبووی ١٩٥٥ لە سلێمانی – کۆچی دوایی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٨١) کادیرێکی پێشکەوتووی سیاسی، زمانزان، و فەرماندەیەکی سەربازیی دیاری هێزی پێشمەرگەی کوردستان بوو لە ڕیزەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەو بەهۆی هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس و نووسەری ناوداری جیۆپۆلەتیکی ئەمریکی، ڕۆبێرت دی کاپلان، لە ناوەندە ڕۆشنبیری و جیهانییەکاندا وەک سیمبولی پێشمەرگەیەکی ڕۆشنبیر و زمانزان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> '''ژیاننامە''' دڵشاد تۆفیق لە ساڵی ١٩٥٥ لە گەڕەکێکی ڕەسەنی شاری سلێمانی چاوی بەدنیا هەڵهێناوە. ئەو کوڕەزای شاعیری نیشتمانپەروەری گەلی کورد، حاجی باقی بەنگینەیە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواو کردووە و پاشان لە کۆلێژی ئیدارە و ئیقتیساد لە بەغدا وەرگیراوە. لە تەمەنی گەنجێتیدا زمانەکانی ئینگلیزی و عەرەبی بە تەواوی و بە ڕەوانی فێربووە. '''خەباتی سیاسی و پێشمەرگایەتی''' لە ساڵانی حەفتاکاندا، لە ڕێگەی ئەڵقە ڕۆشنبیرییەکانی "کۆمەڵەی مارکسی-لینینیی کوردستان" (کە دواتر ناوەکەی گۆڕا بۆ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان) تێکەڵ بە خەباتی نهێنیی سیاسی دەبێت لە ناو شاردا. دوای ئەوەی کارە ڕێکخستنەکانی لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعسەوە ئاشکرا دەبن، لە ساڵی ١٩٧٩ خوێندنی زانکۆ لە بەغدا جێدەهێڵێت و ڕوو لە شاخ دەکات و دەبێتە پێشمەرگە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌.. كوردستان له‌مدا تینووێتی ده‌شكاند |ناونیشان=http://www.hoshyary.com/detail/6273 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-03 |وێبگە=www.hoshyary.com}}</ref> بەهۆی ئاستی بەرزی ڕۆشنبیری، هۆشیاریی سیاسی و توانای سەرکردایەتیکردنی، لەلایەن سەرکردایەتیی شۆڕشەوە دەکرێتە بەرپرسی ڕێکخستنەکانی هەرێمی چوار (ناوچەی تیپی ٤٧ی پیرەمەگروون) کە ناوچەیەکی بەرفراوانی لە سنووری پارێزگای سلێمانی دەگرتەوە. ئەو هاوکات لەگەڵ کاری سەربازی، کادیرێکی هۆشیار بوو؛ بۆ یەکەمجار لە مێژووی شۆڕشدا هەڵمەتی ژینگەیی و پاکوخاوێنی لە گوندەکانی شارباژێڕ ئەنجامدا.<ref name=":0" /> '''هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس ڕۆبێرت کاپلان''' لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠، پێش دەستپێکردنی جەنگی ئێران و عێراق، ڕۆژنامەنووسی گەنجی ئەمریکی [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ ڕۆبێرت دی کاپلان] بە مەبەستی ڕووماڵکردنی شۆڕشی نوێ بۆ ڕۆژنامەی *کۆریەر (Kurier)*ی نەمساوی سەردانی کوردستان دەکات. لەسەر ڕاسپاردەی نەوشیروان مستەفا، بەهۆی لێهاتوویی لە زمانی ئینگلیزیدا، ئەرکی پاراستن، وەرگێڕان و هاوەڵیکردنی ئەم ڕۆژنامەنووسە دەسپێردرێتە شەهید دڵشاد بەنگینە.<ref name=":0" /> کاپلان (کە لەو کاتەدا لە شاخ نازناوی "باران"ی لێنرابوو) بە یاوەریی [https://www.hoshyary.com/detail/6273 دڵشاد بەنگینە] بۆ ماوەی زیاتر لە دوو هەفتە بە نهێنی بەنێو دەیان گوند و دۆڵی سەختی ناوچەکانی شارباژێڕ، دوکان و پیرەمەگرووندا دەگەڕێت. دڵشاد ئەوەندە ئازا بوو، کە تەنانەت کاپلانی بە جلی مەدەنییەوە هێنایە ناو جەرگەی شاری سلێمانی (بەردەرکی سەرا) بۆ وێنەگرتن و دۆکیۆمێنتکردنی ڕاستییەکان.<ref name=":0" /> کاپلان دواتر لە وتارە مێژووییەکەیدا لەژێر ناونیشانی ''"Kurdistan: Sons of Devils"'' لە '''گۆڤاری فەرمیی ئەمریکی (The Atlantic)''' لە نۆڤەمبەری ١٩٨٧ و کتێبەکەیدا ''"[https://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 The Ends of the Earth]"'' بە درێژی وەسفی دڵشاد دەکات و دەنووسێت:<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Eastward to Tartary: Travels in the Balkans, the Middle East, and the Caucasus: Robert D. Kaplan: 9780375705762: Books - Amazon.ca |ناونیشان=http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20151215234603/http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-12-15 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-03 |وێبگە=www.amazon.ca}}</ref> «لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو... ئەو ڕووناکبیرێکی لێهاتوو بوو کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتبوو چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتبووەوە.»<ref name=":1" /> '''ڕۆبێرت کاپلان لەکتێبەکەیدا بەناوی [The Ends of the Earth (کۆتاییەکانی زەوی) کە باسی گەشتەکەی عێراق و کوردستانی تێدا دەکات بەم جۆرە باس لەناسینی شەهید دڵشاد دەکات:''' <ref name=":1" /> '''بەشی یەکەم: یەکەم چاوپێکەوتن لەسەر سنوور''' "لە نێو چیا سارد و تەمومژاوییەکانی سەر سنووردا بوو کە بۆ یەکەمجار ڕێبەرەکەم، دڵشاد تۆفیق بەنگینەم بینی. ئەو لە نێو چەکدارانی پێشمەرگەدا وەستابوو، بەڵام ئامادەیی و سیمای تەواو جیاواز بوو. لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو. ئەو بە زمانێکی ئینگلیزیی ڕەوان بەخێرهاتنی کردم؛ زمانێک کە بە وردەکارییەکی سەرسوڕهێنەرەوە لێی شارەزا ببوو، سەرەڕای ئەوەی لە جیهانی ڕۆژاوا دابڕاو بوو."<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan – Author, Foreign Correspondent, Geopolitics |ناونیشان=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-03 |زمان=en-US}}</ref> '''📄 بەشی دووەم: گەشتەکە بەناو دۆڵەکانی سلێمانیدا''' "کاتێک بەناو ڕێڕەوە بەردەڵانەکان و دۆڵە شاراوەکانی ناوچەی پیرەمەگرووندا دەڕۆیشتین، دڵشاد سەلماندی کە ئەو زۆر لە وەرگێڕێک زیاترە. ئەو مرۆڤێکی یەکجار ڕۆشنبیر بوو. دەستی بۆ ڕێڕوێکی دیاریکراوی شاخەکە ڕادەکێشا و نەک تەنها ستراتیژی سەربازیی دژی سوپای عێراق، بەڵکو مێژووی سەد ساڵەی بەرگریی خێڵە کوردییەکانی بۆ ڕوون دەکردمەوە. ئەو باوەڕێکی نەهەژانی بەوە هەبوو کە خوێندەواری و جیۆگرافیا لە کۆتاییدا گەلەکەی ڕزگار دەکەن."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی سێیەم: گفتوگۆکانیان لەسەر داهاتووی کوردستان'''<ref name=":2" /> "شەوێکیان، لەناو پەناگەیەکی بەردیندا لە دەوری ئاگرێکی بچووک کۆببووینەوە بۆ ئەوەی لە چاوی سیخوڕیی فڕۆکەکانی بەعس بەدوور بین، دڵشاد باسی خەونەکانی خۆی بۆ کوردستان بۆ کردم. پێی گوتم: 'ئێمە خەڵکی چیاکانین، جیهان ئێمەی لەبیر دەچێت چونکە جیۆگرافیا گۆشەگیرمان دەکات، بەڵام کەلتورمان قووڵە.' لێرەدا تێگەیشتم کە من ڕووبەڕووی شەڕکەرێکی گەریلای سادە نەبوومەتەوە، بەڵکو لەبەردەم ڕووناکبیرێکی خاوەن بەهرەدام کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتووە چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتووەتەوە."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی چوارەم: کۆتا ماڵاوایی''' "کاتێک کاتی ئەوە هات کەمەرزەکە ببڕمەوە و عێراق جێبهێڵم، دڵشاد لەوێ بوو بۆ ئەوەی تا دواین مەیل دڵنیا بێت لە سەلامەتیم. تەوقەی لەگەڵ کردم، لەژێر جەمەدانییە کوردییە ڕەسەنەکەیدا زەردەخەنەیەکی گەرمی کرد و پێی گوتم ڕاستی لەسەر ئەو شتانە بنووسم کە بە چاوی خۆم بینومن. ئەوە دواین جار بوو کە ڕوخساری ئەوم بینی، کە لە پشتەوەی سێبەری تیژ و جوانی چیاکانی زاگرۆسدا نەخشابوو."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی پێنجەم: هەواڵی شەهیدبوونەکەی''' "دوای چەند مانگێک، لە کاتێکدا لە دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە سەلامەتی خەریکی کارکردن بووم لەسەر یاداشتەکانم، نامەیەکم پێگەیشت کە هەواڵێکی جەرگبڕی لە بەرەکانی جەنگەوە پێبوو: دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکدا شەهید بوو. ئەو لە بەهاری ساڵی ١٩٨٥دا، لە کاتی سەرکردایەتیکردنی ئازایانەی پیاوەکانیدا لە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی سەختدا لەگەڵ هێزەکانی بەعس گیانی بەخت کرد. بیستنی ئەم هەواڵە خەمێکی قورس و خنکێنەری هێنایە ڕێم. دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە."<ref name=":2" /> '''شەهیدبوون''' فەرماندە دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە ڕۆژی '''١٥ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٨١'''، لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکێکی گرنگدا لە شەڕێکی ناوخۆییدا شەهید بوو و چووە ڕیزی کاروانی نەمرانەوە. کاپلان کاتێک لە دەرەوەی عێراق هەواڵی شەهیدبوونی هاوڕێ و ڕێبەرەکەی دەبیستێت، بە قووڵی خەمبار دەبێت و دەنووسێت:<ref name=":0" /> «دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە.»<ref name=":0" /> '''سەرچاوەکان''' # مێژوو و ئەرشیفی یاد فەرماندەکان، مەکتەبی ڕاگەیاندن و هۆشیاریی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ٢٠٢٤. # ڕۆبێرت دی کاپلان، وتاری ''"Kurdistan: Sons of Devils"''، گۆڤاری The Atlantic، نۆڤەمبەری ١٩٨٧. # ڕۆبێرت دی کاپلان، کتێبی ''"The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century"''، چاپی ١٩٩٦، بەشی چوارەم (لاپەڕەکانی ٢٤٠-٢٦٥). # زانیارى لەبارەى کتێب و گەشتەکەى کاپلان بۆ عێراق لەگەڵ هەموو کارەکانی کاپلان تا ئێستا <nowiki>http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/</nowiki> pzpfsbsrf24wsvylzrhw91y7b4bnlsf 1588584 1588575 2026-06-03T10:59:13Z Hawkarjahmed 76640 /* */ هەڵەیەکی تێدابوو لامبرد 1588584 wikitext text/x-wiki '''دڵشاد تۆفیق بەنگینە''' [[پەڕگە:Dilshad2.jpg|alt=سەردەمی پێشمەرگایەتی]] '''دڵشاد تۆفیق حاجی باقی بەنگینە''' ناسراو بە '''فەرماندە دڵشاد بەنگینە''' (نازناوی پێشمەرگایەتی: '''ئاوارە'''؛ لەدایکبووی ١٩٥٥ لە سلێمانی – کۆچی دوایی ١٥ی ئەیلوولی ١٩٨١) کادیرێکی پێشکەوتووی سیاسی، زمانزان، و فەرماندەیەکی سەربازیی دیاری هێزی پێشمەرگەی کوردستان بوو لە ڕیزەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان. ئەو بەهۆی هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس و نووسەری ناوداری جیۆپۆلەتیکی ئەمریکی، ڕۆبێرت دی کاپلان، لە ناوەندە ڕۆشنبیری و جیهانییەکاندا وەک سیمبولی پێشمەرگەیەکی ڕۆشنبیر و زمانزان ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ}}</ref> '''ژیاننامە''' دڵشاد تۆفیق لە ساڵی ١٩٥٥ لە گەڕەکێکی ڕەسەنی شاری سلێمانی چاوی بەدنیا هەڵهێناوە. ئەو کوڕەزای شاعیری نیشتمانپەروەری گەلی کورد، حاجی باقی بەنگینەیە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواو کردووە و پاشان لە کۆلێژی ئیدارە و ئیقتیساد لە بەغدا وەرگیراوە. لە تەمەنی گەنجێتیدا زمانەکانی ئینگلیزی و عەرەبی بە تەواوی و بە ڕەوانی فێربووە. '''خەباتی سیاسی و پێشمەرگایەتی''' لە ساڵانی حەفتاکاندا، لە ڕێگەی ئەڵقە ڕۆشنبیرییەکانی "کۆمەڵەی مارکسی-لینینیی کوردستان" (کە دواتر ناوەکەی گۆڕا بۆ کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان) تێکەڵ بە خەباتی نهێنیی سیاسی دەبێت لە ناو شاردا. دوای ئەوەی کارە ڕێکخستنەکانی لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعسەوە ئاشکرا دەبن، لە ساڵی ١٩٧٩ خوێندنی زانکۆ لە بەغدا جێدەهێڵێت و ڕوو لە شاخ دەکات و دەبێتە پێشمەرگە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=شه‌هید دڵشاد به‌نگینه، كانییه‌ك له‌ بیری جوان‌.. كوردستان له‌مدا تینووێتی ده‌شكاند |ناونیشان=http://www.hoshyary.com/detail/6273 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-03 |وێبگە=www.hoshyary.com}}</ref> بەهۆی ئاستی بەرزی ڕۆشنبیری، هۆشیاریی سیاسی و توانای سەرکردایەتیکردنی، لەلایەن سەرکردایەتیی شۆڕشەوە دەکرێتە بەرپرسی ڕێکخستنەکانی هەرێمی چوار (ناوچەی تیپی ٤٧ی پیرەمەگروون) کە ناوچەیەکی بەرفراوانی لە سنووری پارێزگای سلێمانی دەگرتەوە. ئەو هاوکات لەگەڵ کاری سەربازی، کادیرێکی هۆشیار بوو؛ بۆ یەکەمجار لە مێژووی شۆڕشدا هەڵمەتی ژینگەیی و پاکوخاوێنی لە گوندەکانی شارباژێڕ ئەنجامدا.<ref name=":0" /> '''هاوەڵیکردنی ڕۆژنامەنووس ڕۆبێرت کاپلان''' لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠، پێش دەستپێکردنی جەنگی ئێران و عێراق، ڕۆژنامەنووسی گەنجی ئەمریکی [http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ ڕۆبێرت دی کاپلان] بە مەبەستی ڕووماڵکردنی شۆڕشی نوێ بۆ ڕۆژنامەی *کۆریەر (Kurier)*ی نەمساوی سەردانی کوردستان دەکات. لەسەر ڕاسپاردەی نەوشیروان مستەفا، بەهۆی لێهاتوویی لە زمانی ئینگلیزیدا، ئەرکی پاراستن، وەرگێڕان و هاوەڵیکردنی ئەم ڕۆژنامەنووسە دەسپێردرێتە شەهید دڵشاد بەنگینە.<ref name=":0" /> کاپلان (کە لەو کاتەدا لە شاخ نازناوی "باران"ی لێنرابوو) بە یاوەریی [https://www.hoshyary.com/detail/6273 دڵشاد بەنگینە] بۆ ماوەی زیاتر لە دوو هەفتە بە نهێنی بەنێو دەیان گوند و دۆڵی سەختی ناوچەکانی شارباژێڕ، دوکان و پیرەمەگرووندا دەگەڕێت. دڵشاد ئەوەندە ئازا بوو، کە تەنانەت کاپلانی بە جلی مەدەنییەوە هێنایە ناو جەرگەی شاری سلێمانی (بەردەرکی سەرا) بۆ وێنەگرتن و دۆکیۆمێنتکردنی ڕاستییەکان.<ref name=":0" /> کاپلان دواتر لە وتارە مێژووییەکەیدا لەژێر ناونیشانی ''"Kurdistan: Sons of Devils"'' لە '''گۆڤاری فەرمیی ئەمریکی (The Atlantic)''' لە نۆڤەمبەری ١٩٨٧ و کتێبەکەیدا ''"[https://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 The Ends of the Earth]"'' بە درێژی وەسفی دڵشاد دەکات و دەنووسێت:<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Eastward to Tartary: Travels in the Balkans, the Middle East, and the Caucasus: Robert D. Kaplan: 9780375705762: Books - Amazon.ca |ناونیشان=http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20151215234603/http://www.amazon.ca/Eastward-Tartary-Travels-Balkans-Caucasus/dp/0375705767 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2015-12-15 |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-03 |وێبگە=www.amazon.ca}}</ref> «لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو... ئەو ڕووناکبیرێکی لێهاتوو بوو کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتبوو چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتبووەوە.»<ref name=":1" /> '''ڕۆبێرت کاپلان لەکتێبەکەیدا بەناوی [The Ends of the Earth (کۆتاییەکانی زەوی) کە باسی گەشتەکەی عێراق و کوردستانی تێدا دەکات بەم جۆرە باس لەناسینی شەهید دڵشاد دەکات:''' <ref name=":1" /> '''بەشی یەکەم: یەکەم چاوپێکەوتن لەسەر سنوور''' "لە نێو چیا سارد و تەمومژاوییەکانی سەر سنووردا بوو کە بۆ یەکەمجار ڕێبەرەکەم، دڵشاد تۆفیق بەنگینەم بینی. ئەو لە نێو چەکدارانی پێشمەرگەدا وەستابوو، بەڵام ئامادەیی و سیمای تەواو جیاواز بوو. لە کاتێکدا ئەوانی تر تەنها تفەنگەکانیان پێبوو، دڵشاد لە پاڵ چەکەکەیدا دەفتەرێکی یاداشتیشی پێبوو. ئەو بە زمانێکی ئینگلیزیی ڕەوان بەخێرهاتنی کردم؛ زمانێک کە بە وردەکارییەکی سەرسوڕهێنەرەوە لێی شارەزا ببوو، سەرەڕای ئەوەی لە جیهانی ڕۆژاوا دابڕاو بوو."<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Bio – The Official Site of Robert D. Kaplan – Author, Foreign Correspondent, Geopolitics |ناونیشان=http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-06-03 |زمان=en-US}}</ref> '''📄 بەشی دووەم: گەشتەکە بەناو دۆڵەکانی سلێمانیدا''' "کاتێک بەناو ڕێڕەوە بەردەڵانەکان و دۆڵە شاراوەکانی ناوچەی پیرەمەگرووندا دەڕۆیشتین، دڵشاد سەلماندی کە ئەو زۆر لە وەرگێڕێک زیاترە. ئەو مرۆڤێکی یەکجار ڕۆشنبیر بوو. دەستی بۆ ڕێڕوێکی دیاریکراوی شاخەکە ڕادەکێشا و نەک تەنها ستراتیژی سەربازیی دژی سوپای عێراق، بەڵکو مێژووی سەد ساڵەی بەرگریی خێڵە کوردییەکانی بۆ ڕوون دەکردمەوە. ئەو باوەڕێکی نەهەژانی بەوە هەبوو کە خوێندەواری و جیۆگرافیا لە کۆتاییدا گەلەکەی ڕزگار دەکەن."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی سێیەم: گفتوگۆکانیان لەسەر داهاتووی کوردستان'''<ref name=":2" /> "شەوێکیان، لەناو پەناگەیەکی بەردیندا لە دەوری ئاگرێکی بچووک کۆببووینەوە بۆ ئەوەی لە چاوی سیخوڕیی فڕۆکەکانی بەعس بەدوور بین، دڵشاد باسی خەونەکانی خۆی بۆ کوردستان بۆ کردم. پێی گوتم: 'ئێمە خەڵکی چیاکانین، جیهان ئێمەی لەبیر دەچێت چونکە جیۆگرافیا گۆشەگیرمان دەکات، بەڵام کەلتورمان قووڵە.' لێرەدا تێگەیشتم کە من ڕووبەڕووی شەڕکەرێکی گەریلای سادە نەبوومەتەوە، بەڵکو لەبەردەم ڕووناکبیرێکی خاوەن بەهرەدام کە تەنها لەبەر ئەوە تفەنگی هەڵگرتووە چونکە مێژوو هیچ هەڵبژاردنێکی تری بۆ نەهێشتووەتەوە."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی چوارەم: کۆتا ماڵاوایی''' "کاتێک کاتی ئەوە هات کەمەرزەکە ببڕمەوە و عێراق جێبهێڵم، دڵشاد لەوێ بوو بۆ ئەوەی تا دواین مەیل دڵنیا بێت لە سەلامەتیم. تەوقەی لەگەڵ کردم، لەژێر جەمەدانییە کوردییە ڕەسەنەکەیدا زەردەخەنەیەکی گەرمی کرد و پێی گوتم ڕاستی لەسەر ئەو شتانە بنووسم کە بە چاوی خۆم بینومن. ئەوە دواین جار بوو کە ڕوخساری ئەوم بینی، کە لە پشتەوەی سێبەری تیژ و جوانی چیاکانی زاگرۆسدا نەخشابوو."<ref name=":2" /> '''📄 بەشی پێنجەم: هەواڵی شەهیدبوونەکەی''' "دوای چەند مانگێک، لە کاتێکدا لە دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە سەلامەتی خەریکی کارکردن بووم لەسەر یاداشتەکانم، نامەیەکم پێگەیشت کە هەواڵێکی جەرگبڕی لە بەرەکانی جەنگەوە پێبوو: دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکدا شەهید بوو. ئەو لە بەهاری ساڵی ١٩٨١دا گیانی بەخت کرد. بیستنی ئەم هەواڵە خەمێکی قورس و خنکێنەری هێنایە ڕێم. دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە."<ref name=":2" /> '''شەهیدبوون''' فەرماندە دڵشاد تۆفیق بەنگینە لە ڕۆژی '''١٥ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٨١'''، لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکێکی گرنگدا لە شەڕێکی ناوخۆییدا شەهید بوو و چووە ڕیزی کاروانی نەمرانەوە. کاپلان کاتێک لە دەرەوەی عێراق هەواڵی شەهیدبوونی هاوڕێ و ڕێبەرەکەی دەبیستێت، بە قووڵی خەمبار دەبێت و دەنووسێت:<ref name=":0" /> «دڵشاد نەژیا بۆ ئەوەی ئەو ئازادییە ببینێت کە بەو زمانشیرینییەوە باسی دەکرد، بەڵام بۆ من، ئەو وەک بەرجەستەکردنی ڕەهای قوربانیدانی تراژیدی و پڕ شکۆی گەنجانی کورد دەمێنێتەوە.»<ref name=":0" /> '''سەرچاوەکان''' # مێژوو و ئەرشیفی یاد فەرماندەکان، مەکتەبی ڕاگەیاندن و هۆشیاریی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، ٢٠٢٤. # ڕۆبێرت دی کاپلان، وتاری ''"Kurdistan: Sons of Devils"''، گۆڤاری The Atlantic، نۆڤەمبەری ١٩٨٧. # ڕۆبێرت دی کاپلان، کتێبی ''"The Ends of the Earth: A Journey at the Dawn of the 21st Century"''، چاپی ١٩٩٦، بەشی چوارەم (لاپەڕەکانی ٢٤٠-٢٦٥). # زانیارى لەبارەى کتێب و گەشتەکەى کاپلان بۆ عێراق لەگەڵ هەموو کارەکانی کاپلان تا ئێستا <nowiki>http://robertdkaplan.com/robert_d_kaplan_bio/</nowiki> mkp6ora9nw9c8r0zv83ynd28gp5hd6m